Wikipedia acewiki https://ace.wikipedia.org/wiki/%C3%94n_Keue MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Alat Kusuih Marit Ureuëng Ngui Marit Ureuëng Ngui Wikipedia Marit Wikipedia Beureukaih Marit Beureukaih MediaWiki Marit MediaWiki Seunaleuëk Marit Seunaleuëk Beunantu Marit Beunantu Kawan Marit Kawan TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 6 158016 157117 2026-05-11T11:09:12Z Si Gam 4266 158016 wikitext text/x-wiki {{Kotakinfo provinsi | nan = Acèh | nan la'en = نڠݢرو اچيه دار السلام | gamba = Meuseujid Raya.JPG | nan gamba = Masjid Raya Baiturrahman di [[Banda Aceh]] | alam = Flag of Aceh, Indonesia.svg | lambang = Coat of arms of Aceh.svg | peuta = Aceh in Indonesia.svg | koordinat = {{coord|5|33|0|N|95|19|0|E|type:adm1st_scale:ID}} | motto = "Pancacita" | hymne = "Aceh Mulia" | dasa hukom = UU RI No. 24/1956{{br}}UU RI No. 44/1999{{br}}UU RI No. 18/2001{{br}}UU RI No. 11/2006 (Pemerintahan Aceh) | uroe buleuen = [[7 Desember]] [[1959]] | kode BPS = [[1100]] | nang nanggroe = [[Banda Aceh]] | walinanggroelink = Wali Nanggroë | nan wali nanggroe = Paduka Yang Mulia [[Malik Mahmud|Malik Mahmud al-Haytar]] | gubernurlink = Dapeuta Gubernur Acèh|Gubernur Acèh | nan gubernur = Muzakir Manaf (Mualem) | dau = Rp. 2.060.263.235.000.- | dauref = (2013)<ref>{{cite web|url=http://www.djpk.depkeu.go.id/regulation/27/tahun/2013/bulan/02/tanggal/04/id/873/|title=Perpres No. 10 Tahun 2013|date=2013-02-04|accessdate=2013-02-15|archivedate=2013-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130214064515/http://www.djpk.depkeu.go.id/regulation/27/tahun/2013/bulan/02/tanggal/04/id/873}}</ref> | luwaih = 58.375,63 | ureueng duek = 5.570.453 | ureueng duek thon = 30 Juni 2024 | ureueng duek ref = <ref>[http://www.bps.go.id/tab_sub/view.php?kat=1&tabel=1&daftar=1&id_subyek=12&notab=1 Sensus Penduduk 2010]</ref> | kabupaten = 18<ref>{{Cite web |title=Jumlah kabupaten di Aceh menurut "Aceh dalam Angka", 2010, Badan Pusat Statistik Aceh |url=http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html |accessdate=2013-04-15 |archivedate=2011-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228085514/http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html }}</ref> | kota = 5<ref>{{Cite web |title=Jumlah kota di Aceh menurut "Aceh dalam Angka", 2010, Badan Pusat Statistik Aceh |url=http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html |accessdate=2013-04-15 |archivedate=2011-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228085514/http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html }}</ref> | kecamatan = 276<ref>{{Cite web |title=Jumlah kecamatan di Aceh menurut "Aceh dalam Angka", 2010, Badan Pusat Statistik Aceh |url=http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html |accessdate=2013-04-15 |archivedate=2011-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228085514/http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html }}</ref> | gampong = 6.455<ref>{{Cite web |title=Jumlah gampong/kelurahan di Aceh menurut "Aceh dalam Angka", 2010, Badan Pusat Statistik Aceh |url=http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html |accessdate=2013-04-15 |archivedate=2011-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228085514/http://aceh.bps.go.id/ada2010/bab1/letak_geografis.html }}</ref> | ureueng = [[Ureuëng Acèh|Acèh]], [[Ureuëng Gayo|Gayo]], [[Ureuëng Aneuk Jamèë|Aneuk Jamèë]], [[Ureuëng Singké|Singké]], [[Ureuëng Alaih|Alaih]], [[Ureuëng Teumiëng|Teumiëng]], [[Ureuëng Kluët|Kluët]], [[Ureuëng Dèvayan|Dèvayan]], [[Ureuëng Sigulai|Sigulai]], [[Ureuëng Pakpak|Pakpak]], [[Ureuëng Haloban|Haloban]], [[Ureuëng Lekon|Lekon]] dan [[Ureuëng Niëh|Niëh]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.waspada.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=6474:aceh-gelar-kongres-Suku-daerah&catid=13:aceh&Itemid=26 |access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130730114617/http://www.waspada.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=6474:aceh-gelar-kongres-Suku-daerah&catid=13:aceh&Itemid=26 |dead-url=yes }}</ref><ref>http://www.rakyataceh.com/index.php?open=view&newsid=3337</ref> | agama = [[Islam]] (98,5%), [[Kristen]] (1.1%), lainnya (0.5%) | bahsa = [[Bahsa Acèh|Acèh]], [[Bahsa Gayo|Gayo]], [[Bahsa Aneuk Jamèë|Aneuk Jamèë]], [[Bahsa Singké|Singké]], [[Bahsa Alaih|Alaih]], [[Bahsa Teumiëng|Teumiëng]], [[Bahsa Kluët|Kluët]], [[Bahsa Dèvayan|Dèvayan]], [[Bahsa Sigulai|Sigulai]], [[Bahsa Pakpak|Pakpak]], [[Bahsa Haloban|Haloban]], [[Bahsa Lekon|Lekon]], [[Bahsa Niëh|Niëh]] dan [[Bahsa Indonesia|Indonesia]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.waspada.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=6474:aceh-gelar-kongres-bahasa-daerah&catid=13:aceh&Itemid=26 |access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130730102553/http://www.waspada.co.id/index.php?option=com_content&view=article&id=6474:aceh-gelar-kongres-bahasa-daerah&catid=13:aceh&Itemid=26 |dead-url=yes }}</ref><ref>http://www.rakyataceh.com/index.php?open=view&newsid=3337</ref> | zona = [[WIB]] | web = http://www.acehprov.go.id/ |pad=Rp. 2.060.263.235.000.-|nan waki gubernur=Fadhlullah (Dek Fadh)|rumoh=[[Rumoh Acèh]]|padat=91,12|lagu=[[Aceh Mulia]] <small> (Himne Raseumi )</small><br>[[Bungong Jeumpa]]|ref=|nan sekretaris da'irah=M. Nasir, S.IP, MPA (Plt)|luwaih darat=57.365,67|luwaih ie=29.611,11|nama=Serambi Mekah}} '''Acèh''' nakeuh saboh da'irah kusuih lagèë saboh nanggroë nyang leubèh rayek kuwasa nibak [[propinsi]] la'èn di Indônesia nyang na di pulo [[Ruja]] atawa jinoë geukheun pulo [[Sumatra]]. Acèh nakeuh propinsi nyang neuduëk jih blah ujông röt barat wilayah [[Indônèsia]]. Blah röt ateuëh na [[Laôt Banggali]], [[Laôt Hindia]] blah röt barat, [[Seulat Malaka]] blah röt timu ngôn blah röt tunong na ladôm wilayah prôpinsi [[Sumatra Utara]]. Nang nanggroë Acèh nakeuh [[Banda Acèh]]. == Tarèh == Nibak masa Sôleutan [[Éseukanda Muda]] Meukuta Peukasa Alam mat kuasa, Acèh nakeuh saboh nanggroë nyang leupah that kaya ngön makmu. Yôh masa nyan, wilayah [[Keurajeuën Acèh Darussalam]] trôk u binèh pasi [[Minangkabau]] sampoë [[Bengkulu]]. Kuasa Acèh trôk cit keudéh u [[Perak|Pirak]], Malaysia jinoe. Keurajeuën Acèh Darussalam bak masa nyan ka na hubôngan ngön keurajeuën-keurajeuën la’én lam dônya, lagèë Keurajeuën [[Tureuki Utsmani]], [[Mughal]] di Hindustan, [[Safawi]] di [[Iran]] jinoë, [[Maghréb]], [[Inggréh]], [[Peutugéh]] ngön le la’én lom keurajeuën nyang na lam dônya yôh masa nyan. == Geografi == Acèh nakeuh saboh propinsi nyang teuduek blah röt ateuh garéh khatulistiwa. Luwah Acèh nakeuh 55.392 km². Tanöh Acèh mandum jiduek nibak pulo [[Ruja|Sumatra]], [[Indônèsia]]. Seulaén di pulo nyan, wilayah Aceh na cit bak pulo-pulo nyang ubeut, lagèë Pulo [[Simeulue]], Pulo Breueh, Pulo Nasi dan Sabang. Daerah Acèh na sit nyang meugunong-gunong. Mandum nyan teuduek di daerah [[Gayo]] yakni wilayah Aceh nyang timang bak teungoh. Daerah di Acèh nyang paléng manyang nakeuh [[Gunong Leuser]] nyang manyang jih trok 3.404 mètè di ateuh la'ôt. Bak teungoh tanoh Acèh na [[Danau La'ôt Tawar]] nyang uroe nyoe jiwoe u wilayah [[Acèh Teungoh|Aceh Teungoh]]. Keuadaan cuaca di Acèh nakeuh su-um, atawa tropis. Rata-rata su-um jih antara 23^°—32^°C di da'irah rab ngön la-ôt; atawa 12^°—22^°C meunyo di wilayah nyang manyang. Tiep thôn, musém ujeun di Acèh nakeuh bak antara 1.000 sampoë 3.000 mm. == Ureuëng duëk == [[File:Neusu Inscription.jpg|thumb |Prasasti Neusu di Museum Aceh]] Jumulah ureuëng nyang na di Acèh sampoë thôn 2010 nakeuh 4.494.410 droë. Karab mandum jumulah ureuëng nyan tinggai di gampông-gampông; dit nyang tinggai di banda. [[Banda Aceh]] nakeuh makuta propinsi Acèh, teuduëk bak ujông paléng barat pulo [[Sumatra]]. Seulaén [[Banda Aceh]], [[Lhokseumawe]] nakeuh kuta keuduwa nyang paléng meuceuhu sabab di sinan na peurusahaan-peurusahaan ureuëng luwa, miseuëjih [[PT Arun]] ngön [[PT Pupuk Iskandar Muda]]. Karab mandum ureuëng Acèh nakeuh dari suku Acèh. [[Gayo]] ngön [[Alas]], mandum suku nyan tinggai di da'irah nyang leubèh manyang. Mandum ureuëng Acèh nyan ureuëng [[éseulam]], nyan kira-kira na 96%. [[Bahsa Acèh|Basa Acèh]] nakeuh basa nyang geungui lé karab mandum ureuëng Acèh. Seuleubèh nyan, geungui basa [[bahsa Indônèsia|Meulayu-Indôn]]. Nanggroë Acèh nakeuh rumoh dari mandum budaya ngön leumbaga peundidikan, mandum nyan nakeuh di [[Banda Aceh]]. [[Meuseujid Raya Baiturrahman]], nyang na di [[Banda Aceh]], geupeudöng bak watèë prang ngön Beulanda bak abad keu-19. [[Musium Aceh]], cit na di [[Banda Aceh]], nakeuh saböh teumpat nyang geupeugöt deungôn hana payah geungui labang. Na cit saboh kuburan ureuëng Beulanda, [[Kerkhof]], di [[Banda Aceh]] nyang disinan geukubu 2.000 droë teuntra Beulanda nyang maté watèë masa [[Prang Acèh]] bak thôn 1873-1914. [[Taman Sari]], saboh taman nyang na rab [[Meuseujid Raya Baiturrahman]], di dalam jih na saboh [[Gunongan]]. [[Gunongan]] nyan nakeuh saboh bangunan nyang beuntuk jih lagèë gunong nyang geupeugöt bak masa [[Sultan Iskandar Muda]], thôn 1600. == Ékônomi == [[Beureukaih:Replika pesawat Seulawah RI 001, pesawat pertama Republik Indonesia; 2013.jpg|250px|jmpl|ka|Modèl kapai Seulawah RI-001]] Karab mandum pabrék di Acèh nakeuh pabrék gaih. Mandum pabrék nyan na di [[Lhokseumawe|Lhôkseumawè]]. [[Lhokseumawe|Lhôkseumawè]] nakeuh saboh da'irah di Acèh nyang mandum pabrék na teudöng di sinan. Di [[Lhokseumawe|Lhôkseumawè]] na teudöng pabrék gah, baja, ngön pabrék keureutah. Adak pih meunan, buet ureung Acèh rata-rata nakeuh geujak u blang geupula padé, atawa geupula boh kayèë atawa ôn kayèë. Ureuëng Acèh na cit geupula bak lawang, kupi, ngön bakông. Jalan raya nyang meuhubông dari [[Banda Aceh]] sampoë u [[Medan|Mèdan]] na di da'irah blah barôh Acèh. Na cit jalan-jalan ubeut nyang meuhubông u da'irah-da'irah nyang meubukét, lagèë jalan u [[Takengon|Takéngon]]. Seula'én jalan raya nyan, na cit jalan raya nyang meuhubông u da'irah blah tunong Acèh. Miseuë jih u [[Meulaboh|Meulabôh]]. Jalan nyoë meusambông cit u [[Medan|Mèdan]] nyang meutumèë ngön [[Gunong Leuser]]. Di Acèh na 4 böh peulabôhan kapai la'ôt. Peulabôhan la'ôt nyang paléng rayeuk na di [[Lhokseumawe|Lhôkseumawè]]. Bandara keu kapai na 5 böh cit di Acèh: saböh di [[Lhokseumawe|Lhôkseumawè]]; saböh di Tapaktuan; saböh di [[Meulaboh|Meulabôh]]; saböh di [[Banda Aceh]]; dan saböh di [[Sinabang]], [[Simeulue]]. Nyang paléng rayeuk na di [[Banda Aceh]], nan jih [[Bandara Sultan Iskandar Muda|Bandara Sultan Iskandarmuda]]. == Peundidikan == [[Beureukaih:Gedung utama rektorat Universitas Syiah Kuala, Banda Aceh.jpg|jmpl|250px|Geudông Birô Rèktor Unsyiah]] Universitaih nyang na di Acèh, na padum boh jeunèh, miseujih: '''Universitaih negeri''' *[[Universitas Syiah Kuala|Universitaih Syiah Kuala]] * Universitaih Islam Negeri Ar-Raniry *[[Universitaih Malikussalèh|Universitaih Malikussaleh]] * Universitaih Samudra * Universitaih Teuku Umar * Politeknik Negeri Lhokseumawe * Politeknik Negeri Aceh * STAIN Malikussaleh * STAIN Zawiyah Cot Kala * STAIN Gajah Putih * STAIN Teungku Dirundeng '''Universitaih swasta''' * Universitaih Abulyatama * Universitaih Almuslim * Universitaih Muhammadiyah Aceh * Universitaih Iskandar Muda * Universitaih Serambi Mekkah * Universitaih Jabal Ghafur * Universitaih U'budiyah Indonesia * Politeknik Indonesia-Venezuela == Kabupatèn di Acèh == [[Beureukaih:Aceh Regencies.png|300px|jmpl|ka|Ceu kabupatèn nyang na di Acèh]] <onlyinclude> {| class="wikitable" ! Numbôi ! Kabupatèn/Kuta ! Nang nanggroe ! Keucamatan ! Gampông |- || 1 || [[Kabupatèn Acèh Barat]] || [[Meulaboh]] || align="right" | 12 || align="right" | 321 |- || 2 || [[Kabupatèn Acèh Barat Daya]] || Blangpidie || align="right" | 9 || align="right" | 132 |- || 3 || [[Kabupatèn Acèh Rayek]] || [[Janthoë]] || align="right" | 23 || align="right" | 592 |- || 4 || [[Kabupatèn Acèh Jaya]] || Calang || align="right" | 6 || align="right" | 172 |- || 5 || [[Kabupatèn Acèh Tunong]] || Tapaktuan || align="right" | 16 || align="right" | 369 |- || 6 || [[Kabupatèn Acèh Singké]] || Singkil || align="right" | 10 || align="right" | 127 |- || 7 || [[Kabupatèn Acèh Teumiëng]] || Karang Baru || align="right" | 12 || align="right" | 128 |- || 8 || [[Kabupatèn Acèh Teungöh]] || [[Takèngon]] || align="right" | 14 || align="right" | 268 |- || 9 || [[Kabupatèn Acèh Teunggara]] || Kutacane || align="right" | 11 || align="right" | 164 |- || 10 || [[Kabupatèn Acèh Timu]] || Idi Rayek || align="right" | 21 || align="right" | 580 |- || 11 || [[Kabupatèn Acèh Barôh]] || [[Lhôk Sukôn, Acèh Barôh|Lhôk Sukôn]] || align="right" | 27 || align="right" | 1.160 |- || 12 || [[Kabupatèn Bener Meriah]] || [[Simpang Tiga Redelong]] || align="right" | 7 || align="right" | 232 |- || 13 || [[Kabupatèn Bireuën]] || [[Kabupatèn Bireuën|Bireuen]] || align="right" | 17 || align="right" | 514 |- || 14 || [[Kabupatèn Gayo Lues]] || Blang Kejeren || align="right" | 11 || align="right" | 97 |- || 15 || [[Kabupatèn Nagan Raya]] || Suka Makmue || align="right" | 5 || align="right" | 213 |- || 16 || [[Kabupatèn Pidië]] || [[Sigli]] || align="right" | 22 || align="right" | 946 |- || 17 || [[Kabupatèn Pidië Jaya]] || [[Meureudu]] || align="right" | 8 || align="right" | 215 |- || 18 || [[Kabupatèn Simeuluë]] || Sinabang || align="right" | 8 || align="right" | 135 |- || 19 || [[Kuta Banda Acèh]] || [[Kuta Banda Acèh|Banda Acèh]] || align="right" | 9 || align="right" | 80 |- || 20 || [[Kuta Langsa]] || [[Kuta Langsa|Langsa]] || align="right" | 5 || align="right" | 52 |- || 21 || [[Lhôk Seumaw‘è|Kuta Lhôk Seumaw‘è]] || [[Lhôk Seumaw‘è]] || align="right" | 4 || align="right" | 67 |- || 22 || [[Kuta Sabang]] || [[Kuta Sabang|Sabang]] || align="right" | 2 || align="right" | 18 |- || 23 || [[Subulussalam]] || [[Subulussalam]] || align="right" | 5 || align="right" | 74 |- || || '''Jumlah''' || || align="right" | '''264''' || align="right" | '''6.656''' |} </onlyinclude> == Peunajôh Acèh == [[Beureukaih:Mie Aceh with beef.jpg|300px|jmpl|ka|Mie Aceh nyang geujampu ngön sie]] Di Acèh na jeunèh peunajôh nyang hana di da'irah la'én. Peunajôh-peunajôh nyang na di Acèh miseuëjih ''timphan'', ''sië kamèng'', ''sië reubôh'', ngön peunajôh ''[[meuseukat]]''. Di da'irah [[Sabang]] na jithèë peunajôh ''dhôi'' nyang na rasa nyang meula'én-la'en. Di [[Meureudu]], kabupatèn [[Pidie Jaya]], na peunajôh nyang geukheun ''adèe'', nyang di da'irah Acèh la'én geukheun ''bingkang''. Di [[Acèh Barôh]] atawa Aceh Utara na ''martabak böh driën'' nyang ka geuthèë mangatjih. Meunye di [[Bireuen|Bireuën]], peunajôh nyang geuthee nakeuh ''saté matang'' nyang asaijih dari [[Matang Glumpang Duwa, Bireuen|Matangglumpang Dua]]. Peunajôh Acèh nyang jai ta tumèë di luwa da'irah Acèh nakeuh ''mi Acèh'' nyang geutageuën deungôn kuwah nyang keu'eung. == Keutrangan == <references/> == Asai teunuléh == * Forbes, Dean K. "Aceh." Microsoft® Student 2009 [DVD]. Redmond, WA: Microsoft Corporation, 2008. Microsoft ® Encarta ® 2009. © 1993-2008 Microsoft Corporation. All rights reserved. == Peunawôt luwa == * [http://acehprov.go.id// Situs resmi pemerintah provinsi] ([[Bahsa Indônèsia]]) {{Aceh}} {{Commons|Aceh}} {{DEFAULTSORT:Aceh}} {{Commonscat|Aceh}}{{Authority control}} [[Kawan:Acèh| ]] [[Kawan:Provinsi di Sumatra]] [[Kawan:Pulo Ruja]] [[Kawan:Indônèsia]] [[Kawan:Propinsi di Indônèsia]] fb72ij30wa1667ucqsx9t2ysp8odf6k