Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 4 5209 2915072 2914786 2026-07-01T12:47:33Z JMK 649 /* Afrikaanse Wikipedia op die Radio */ nota 2915072 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]! [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Uitslag van die 2026-skryfwedstryd == Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]] == Bloedrivier == Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC) :Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC) ::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC) == Genealogiese inligting == Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is "(b3c1d5e11)". Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC) :Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het. ::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik: :::b3 = 2de geslag, 3de kind :::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3) :::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1) :::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5) ::ens. ::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster. ::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry. ::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put. ::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC) ::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in "g"-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of "g" die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as "kodes" bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC) :::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was :::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1) :::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2) :::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n "a" maar dié van De Lange met 'n "b"? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat "a1" oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC) :::::::Ek het self die antwoord [[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter "a" dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes "a1" en "a2". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. Jy kry, soos met die familienaam "LOUW", die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245): {{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis: a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig. }} Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC) :Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC) ::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die "Suid-Afrikaanse stelsel" beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die "Suid-Afrikaanse stelsel" onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. ::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Suid-Afrikaanse stelsel is ontwerp om met bekende stamvaders te werk, nie met onbekende stamvaders nie. As sodanig is dit veral nuttig wanneer die afstammelinge van immigrante opgespoor word, wat de Villiers gedoen het.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:31, 20 Junie 2026 (UTC) == [[Gebruiker:Jcb]] word weer 'n admin == Waarom is hierdie bladsy [[Sciëntologie]] beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''"<nowiki><ref>Willms (2005), bl. 79</ref></nowiki>"'', maar ek kan dit nie nou doen nie. Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:02, 19 Junie 2026 (UTC) :::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&diff=prev&oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC) ::Baie dankie almal! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:14, 20 Junie 2026 (UTC) == Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! == [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC) == Vernoem, hernoem & genoem? == Die taalkundiges, is die volgende sin reg: ''Die spesie is na die Suid-Afrikaanse botanikus Abraham Erasmus van Wyk vernoem.'' Ek verwys na [[Indigofera vanwykii]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:49, 24 Junie 2026 (UTC) : Hi, Oesjaar. Hier is die verskil tussen vernoem, hernoem en genoem: :* '''Vernoem''' beteken om iemand se naam aan iemand of iets anders te gee, gewoonlik ter ere van iemand, byvoorbeeld: Die straat is na President Kruger vernoem. :*'''Hernoem''' beteken om die naam van iets te verander na iets anders, byvoorbeeld: Die lughawe is hernoem na 'n nuwe naam. :*'''Genoem''' beteken om na iemand of iets te verwys, byvoorbeeld: Ek het hom op sy naam genoem. : Ek hoop hierdie help sommer almal. Vernoem is korrek. Die Engelse ekwivalente van hierdie woorde is as volg: genoem = "mentioned", vernoem = "named after" en hernoem is "renamed". : Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 20:26, 24 Junie 2026 (UTC) ::Genoem en vernoem is albei reg, want hulle is sinonieme. Uit die HAT: Ek is na my ouma genoem/vernoem. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:54, 24 Junie 2026 (UTC) ::Dit laat my hare reis/rys/ruis as iemand my "genoem" na "vernoem" verander. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:57, 24 Junie 2026 (UTC) == Ontplooiing van Regs- en Veiligheidskontakte-skakel op jou Wiki == Hallo gemeenskap, die Wikimedia-stigting het 'n [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|enkele regs- en veiligheidskontakbladsy]] ontwerp, wat in die voetskrif van jou wiki gekoppel moet word om toegang tot akkurate regsinligting te verseker. Dit is 'n regulatoriese vereiste. Ons het reeds skakels na Engelse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en ander wiki's uitgerol en sal dit binnekort ook op jou wiki ontplooi. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Lees asseblief meer op die projekbladsy]] en plaas enige kommentaar onder hierdie hofie of op die [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|besprekingsbladsy]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 Junie 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Afrikaanse Wikipedia op die Radio == 'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het. Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend. Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC) :Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC) dtwpqb84lp7p5urcpssbf0uzksmq5tq 2915077 2915072 2026-07-01T13:58:24Z Sobaka 328 /* Afrikaanse Wikipedia op die Radio */ Antwoord 2915077 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]! [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Uitslag van die 2026-skryfwedstryd == Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]] == Bloedrivier == Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC) :Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC) ::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC) == Genealogiese inligting == Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is "(b3c1d5e11)". Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC) :Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het. ::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik: :::b3 = 2de geslag, 3de kind :::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3) :::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1) :::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5) ::ens. ::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster. ::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry. ::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put. ::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC) ::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in "g"-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of "g" die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as "kodes" bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC) :::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was :::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1) :::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2) :::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n "a" maar dié van De Lange met 'n "b"? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat "a1" oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC) :::::::Ek het self die antwoord [[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter "a" dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes "a1" en "a2". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. Jy kry, soos met die familienaam "LOUW", die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245): {{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis: a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig. }} Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC) :Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC) ::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die "Suid-Afrikaanse stelsel" beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die "Suid-Afrikaanse stelsel" onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. ::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Suid-Afrikaanse stelsel is ontwerp om met bekende stamvaders te werk, nie met onbekende stamvaders nie. As sodanig is dit veral nuttig wanneer die afstammelinge van immigrante opgespoor word, wat de Villiers gedoen het.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:31, 20 Junie 2026 (UTC) == [[Gebruiker:Jcb]] word weer 'n admin == Waarom is hierdie bladsy [[Sciëntologie]] beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''"<nowiki><ref>Willms (2005), bl. 79</ref></nowiki>"'', maar ek kan dit nie nou doen nie. Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:02, 19 Junie 2026 (UTC) :::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&diff=prev&oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC) ::Baie dankie almal! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:14, 20 Junie 2026 (UTC) == Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! == [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC) == Vernoem, hernoem & genoem? == Die taalkundiges, is die volgende sin reg: ''Die spesie is na die Suid-Afrikaanse botanikus Abraham Erasmus van Wyk vernoem.'' Ek verwys na [[Indigofera vanwykii]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:49, 24 Junie 2026 (UTC) : Hi, Oesjaar. Hier is die verskil tussen vernoem, hernoem en genoem: :* '''Vernoem''' beteken om iemand se naam aan iemand of iets anders te gee, gewoonlik ter ere van iemand, byvoorbeeld: Die straat is na President Kruger vernoem. :*'''Hernoem''' beteken om die naam van iets te verander na iets anders, byvoorbeeld: Die lughawe is hernoem na 'n nuwe naam. :*'''Genoem''' beteken om na iemand of iets te verwys, byvoorbeeld: Ek het hom op sy naam genoem. : Ek hoop hierdie help sommer almal. Vernoem is korrek. Die Engelse ekwivalente van hierdie woorde is as volg: genoem = "mentioned", vernoem = "named after" en hernoem is "renamed". : Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 20:26, 24 Junie 2026 (UTC) ::Genoem en vernoem is albei reg, want hulle is sinonieme. Uit die HAT: Ek is na my ouma genoem/vernoem. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:54, 24 Junie 2026 (UTC) ::Dit laat my hare reis/rys/ruis as iemand my "genoem" na "vernoem" verander. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:57, 24 Junie 2026 (UTC) == Ontplooiing van Regs- en Veiligheidskontakte-skakel op jou Wiki == Hallo gemeenskap, die Wikimedia-stigting het 'n [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|enkele regs- en veiligheidskontakbladsy]] ontwerp, wat in die voetskrif van jou wiki gekoppel moet word om toegang tot akkurate regsinligting te verseker. Dit is 'n regulatoriese vereiste. Ons het reeds skakels na Engelse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en ander wiki's uitgerol en sal dit binnekort ook op jou wiki ontplooi. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Lees asseblief meer op die projekbladsy]] en plaas enige kommentaar onder hierdie hofie of op die [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|besprekingsbladsy]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 Junie 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Afrikaanse Wikipedia op die Radio == 'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het. Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend. Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC) :Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC) ::Hy is inderdaard 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC) 3my0gcz83bg8axksobh4zsquti4vl7a 2915078 2915077 2026-07-01T14:00:30Z Sobaka 328 /* Afrikaanse Wikipedia op die Radio */ oops 2915078 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]! [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Uitslag van die 2026-skryfwedstryd == Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]] == Bloedrivier == Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC) :Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC) ::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC) == Genealogiese inligting == Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is "(b3c1d5e11)". Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC) :Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het. ::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik: :::b3 = 2de geslag, 3de kind :::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3) :::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1) :::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5) ::ens. ::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster. ::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry. ::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put. ::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC) ::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in "g"-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of "g" die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as "kodes" bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC) :::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was :::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1) :::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2) :::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n "a" maar dié van De Lange met 'n "b"? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat "a1" oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC) :::::::Ek het self die antwoord [[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter "a" dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes "a1" en "a2". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. Jy kry, soos met die familienaam "LOUW", die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245): {{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis: a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig. }} Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC) :Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC) ::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die "Suid-Afrikaanse stelsel" beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die "Suid-Afrikaanse stelsel" onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. ::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Suid-Afrikaanse stelsel is ontwerp om met bekende stamvaders te werk, nie met onbekende stamvaders nie. As sodanig is dit veral nuttig wanneer die afstammelinge van immigrante opgespoor word, wat de Villiers gedoen het.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:31, 20 Junie 2026 (UTC) == [[Gebruiker:Jcb]] word weer 'n admin == Waarom is hierdie bladsy [[Sciëntologie]] beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''"<nowiki><ref>Willms (2005), bl. 79</ref></nowiki>"'', maar ek kan dit nie nou doen nie. Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:02, 19 Junie 2026 (UTC) :::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&diff=prev&oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC) ::Baie dankie almal! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:14, 20 Junie 2026 (UTC) == Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! == [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC) == Vernoem, hernoem & genoem? == Die taalkundiges, is die volgende sin reg: ''Die spesie is na die Suid-Afrikaanse botanikus Abraham Erasmus van Wyk vernoem.'' Ek verwys na [[Indigofera vanwykii]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:49, 24 Junie 2026 (UTC) : Hi, Oesjaar. Hier is die verskil tussen vernoem, hernoem en genoem: :* '''Vernoem''' beteken om iemand se naam aan iemand of iets anders te gee, gewoonlik ter ere van iemand, byvoorbeeld: Die straat is na President Kruger vernoem. :*'''Hernoem''' beteken om die naam van iets te verander na iets anders, byvoorbeeld: Die lughawe is hernoem na 'n nuwe naam. :*'''Genoem''' beteken om na iemand of iets te verwys, byvoorbeeld: Ek het hom op sy naam genoem. : Ek hoop hierdie help sommer almal. Vernoem is korrek. Die Engelse ekwivalente van hierdie woorde is as volg: genoem = "mentioned", vernoem = "named after" en hernoem is "renamed". : Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 20:26, 24 Junie 2026 (UTC) ::Genoem en vernoem is albei reg, want hulle is sinonieme. Uit die HAT: Ek is na my ouma genoem/vernoem. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:54, 24 Junie 2026 (UTC) ::Dit laat my hare reis/rys/ruis as iemand my "genoem" na "vernoem" verander. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:57, 24 Junie 2026 (UTC) == Ontplooiing van Regs- en Veiligheidskontakte-skakel op jou Wiki == Hallo gemeenskap, die Wikimedia-stigting het 'n [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|enkele regs- en veiligheidskontakbladsy]] ontwerp, wat in die voetskrif van jou wiki gekoppel moet word om toegang tot akkurate regsinligting te verseker. Dit is 'n regulatoriese vereiste. Ons het reeds skakels na Engelse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en ander wiki's uitgerol en sal dit binnekort ook op jou wiki ontplooi. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Lees asseblief meer op die projekbladsy]] en plaas enige kommentaar onder hierdie hofie of op die [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|besprekingsbladsy]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 Junie 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Afrikaanse Wikipedia op die Radio == 'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het. Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend. Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC) :Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC) ::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC) 3ukgpod2bwb5xmhgoabbtvr7unn35ao 2915113 2915078 2026-07-01T18:28:29Z Oesjaar 7467 /* Besoeke vir Junie. */ nuwe afdeling 2915113 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]! [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Uitslag van die 2026-skryfwedstryd == Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]] == Bloedrivier == Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC) :Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC) ::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC) == Genealogiese inligting == Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is "(b3c1d5e11)". Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC) :Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het. ::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik: :::b3 = 2de geslag, 3de kind :::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3) :::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1) :::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5) ::ens. ::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster. ::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry. ::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put. ::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC) ::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in "g"-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of "g" die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as "kodes" bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC) :::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was :::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1) :::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2) :::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n "a" maar dié van De Lange met 'n "b"? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat "a1" oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC) :::::::Ek het self die antwoord [[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter "a" dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes "a1" en "a2". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. Jy kry, soos met die familienaam "LOUW", die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245): {{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis: a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig. }} Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC) :Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC) ::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die "Suid-Afrikaanse stelsel" beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die "Suid-Afrikaanse stelsel" onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. ::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Suid-Afrikaanse stelsel is ontwerp om met bekende stamvaders te werk, nie met onbekende stamvaders nie. As sodanig is dit veral nuttig wanneer die afstammelinge van immigrante opgespoor word, wat de Villiers gedoen het.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:31, 20 Junie 2026 (UTC) == [[Gebruiker:Jcb]] word weer 'n admin == Waarom is hierdie bladsy [[Sciëntologie]] beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''"<nowiki><ref>Willms (2005), bl. 79</ref></nowiki>"'', maar ek kan dit nie nou doen nie. Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:02, 19 Junie 2026 (UTC) :::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&diff=prev&oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC) ::Baie dankie almal! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:14, 20 Junie 2026 (UTC) == Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! == [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC) == Vernoem, hernoem & genoem? == Die taalkundiges, is die volgende sin reg: ''Die spesie is na die Suid-Afrikaanse botanikus Abraham Erasmus van Wyk vernoem.'' Ek verwys na [[Indigofera vanwykii]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:49, 24 Junie 2026 (UTC) : Hi, Oesjaar. Hier is die verskil tussen vernoem, hernoem en genoem: :* '''Vernoem''' beteken om iemand se naam aan iemand of iets anders te gee, gewoonlik ter ere van iemand, byvoorbeeld: Die straat is na President Kruger vernoem. :*'''Hernoem''' beteken om die naam van iets te verander na iets anders, byvoorbeeld: Die lughawe is hernoem na 'n nuwe naam. :*'''Genoem''' beteken om na iemand of iets te verwys, byvoorbeeld: Ek het hom op sy naam genoem. : Ek hoop hierdie help sommer almal. Vernoem is korrek. Die Engelse ekwivalente van hierdie woorde is as volg: genoem = "mentioned", vernoem = "named after" en hernoem is "renamed". : Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 20:26, 24 Junie 2026 (UTC) ::Genoem en vernoem is albei reg, want hulle is sinonieme. Uit die HAT: Ek is na my ouma genoem/vernoem. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:54, 24 Junie 2026 (UTC) ::Dit laat my hare reis/rys/ruis as iemand my "genoem" na "vernoem" verander. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:57, 24 Junie 2026 (UTC) == Ontplooiing van Regs- en Veiligheidskontakte-skakel op jou Wiki == Hallo gemeenskap, die Wikimedia-stigting het 'n [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|enkele regs- en veiligheidskontakbladsy]] ontwerp, wat in die voetskrif van jou wiki gekoppel moet word om toegang tot akkurate regsinligting te verseker. Dit is 'n regulatoriese vereiste. Ons het reeds skakels na Engelse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en ander wiki's uitgerol en sal dit binnekort ook op jou wiki ontplooi. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Lees asseblief meer op die projekbladsy]] en plaas enige kommentaar onder hierdie hofie of op die [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|besprekingsbladsy]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 Junie 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Afrikaanse Wikipedia op die Radio == 'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het. Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend. Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC) :Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC) ::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC) == Besoeke vir Junie. == Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC) s46s2mtvzdba2dldm2tq97zypy67pnm 2915136 2915113 2026-07-02T00:24:46Z ~2026-37725-54 210292 /* 5R444.com */ nuwe afdeling 2915136 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]! [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Uitslag van die 2026-skryfwedstryd == Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]] == Bloedrivier == Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC) :Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC) ::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC) == Genealogiese inligting == Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is "(b3c1d5e11)". Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC) :Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het. ::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik: :::b3 = 2de geslag, 3de kind :::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3) :::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1) :::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5) ::ens. ::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster. ::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry. ::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put. ::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC) ::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in "g"-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of "g" die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as "kodes" bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC) :::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was :::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1) :::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2) :::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n "a" maar dié van De Lange met 'n "b"? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat "a1" oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC) :::::::Ek het self die antwoord [[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter "a" dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes "a1" en "a2". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. Jy kry, soos met die familienaam "LOUW", die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245): {{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis: a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig. }} Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC) :Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC) ::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die "Suid-Afrikaanse stelsel" beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die "Suid-Afrikaanse stelsel" onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. ::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Suid-Afrikaanse stelsel is ontwerp om met bekende stamvaders te werk, nie met onbekende stamvaders nie. As sodanig is dit veral nuttig wanneer die afstammelinge van immigrante opgespoor word, wat de Villiers gedoen het.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:31, 20 Junie 2026 (UTC) == [[Gebruiker:Jcb]] word weer 'n admin == Waarom is hierdie bladsy [[Sciëntologie]] beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''"<nowiki><ref>Willms (2005), bl. 79</ref></nowiki>"'', maar ek kan dit nie nou doen nie. Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:02, 19 Junie 2026 (UTC) :::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&diff=prev&oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC) ::Baie dankie almal! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:14, 20 Junie 2026 (UTC) == Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! == [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC) == Vernoem, hernoem & genoem? == Die taalkundiges, is die volgende sin reg: ''Die spesie is na die Suid-Afrikaanse botanikus Abraham Erasmus van Wyk vernoem.'' Ek verwys na [[Indigofera vanwykii]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:49, 24 Junie 2026 (UTC) : Hi, Oesjaar. Hier is die verskil tussen vernoem, hernoem en genoem: :* '''Vernoem''' beteken om iemand se naam aan iemand of iets anders te gee, gewoonlik ter ere van iemand, byvoorbeeld: Die straat is na President Kruger vernoem. :*'''Hernoem''' beteken om die naam van iets te verander na iets anders, byvoorbeeld: Die lughawe is hernoem na 'n nuwe naam. :*'''Genoem''' beteken om na iemand of iets te verwys, byvoorbeeld: Ek het hom op sy naam genoem. : Ek hoop hierdie help sommer almal. Vernoem is korrek. Die Engelse ekwivalente van hierdie woorde is as volg: genoem = "mentioned", vernoem = "named after" en hernoem is "renamed". : Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 20:26, 24 Junie 2026 (UTC) ::Genoem en vernoem is albei reg, want hulle is sinonieme. Uit die HAT: Ek is na my ouma genoem/vernoem. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:54, 24 Junie 2026 (UTC) ::Dit laat my hare reis/rys/ruis as iemand my "genoem" na "vernoem" verander. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:57, 24 Junie 2026 (UTC) == Ontplooiing van Regs- en Veiligheidskontakte-skakel op jou Wiki == Hallo gemeenskap, die Wikimedia-stigting het 'n [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|enkele regs- en veiligheidskontakbladsy]] ontwerp, wat in die voetskrif van jou wiki gekoppel moet word om toegang tot akkurate regsinligting te verseker. Dit is 'n regulatoriese vereiste. Ons het reeds skakels na Engelse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en ander wiki's uitgerol en sal dit binnekort ook op jou wiki ontplooi. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Lees asseblief meer op die projekbladsy]] en plaas enige kommentaar onder hierdie hofie of op die [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|besprekingsbladsy]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 Junie 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Afrikaanse Wikipedia op die Radio == 'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het. Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend. Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC) :Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC) ::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC) == Besoeke vir Junie. == Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC) == 5R444.com == online Casino website [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-37725-54|&#126;2026-37725-54]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-37725-54|talk]]) 00:24, 2 Julie 2026 (UTC) 30bh4qkqm38lv061i8hdoer9gt25mih 2915137 2915136 2026-07-02T00:26:00Z ~2026-37725-54 210292 /* 5R444.com */ nuwe afdeling 2915137 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]! [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Uitslag van die 2026-skryfwedstryd == Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]] == Bloedrivier == Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC) :Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC) ::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC) == Genealogiese inligting == Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is "(b3c1d5e11)". Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC) :Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het. ::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik: :::b3 = 2de geslag, 3de kind :::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3) :::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1) :::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5) ::ens. ::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster. ::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry. ::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put. ::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC) ::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in "g"-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of "g" die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as "kodes" bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC) :::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was :::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1) :::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2) :::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n "a" maar dié van De Lange met 'n "b"? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat "a1" oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC) :::::::Ek het self die antwoord [[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter "a" dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes "a1" en "a2". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. Jy kry, soos met die familienaam "LOUW", die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245): {{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis: a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig. }} Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC) :Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC) ::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die "Suid-Afrikaanse stelsel" beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die "Suid-Afrikaanse stelsel" onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. ::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Suid-Afrikaanse stelsel is ontwerp om met bekende stamvaders te werk, nie met onbekende stamvaders nie. As sodanig is dit veral nuttig wanneer die afstammelinge van immigrante opgespoor word, wat de Villiers gedoen het.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:31, 20 Junie 2026 (UTC) == [[Gebruiker:Jcb]] word weer 'n admin == Waarom is hierdie bladsy [[Sciëntologie]] beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''"<nowiki><ref>Willms (2005), bl. 79</ref></nowiki>"'', maar ek kan dit nie nou doen nie. Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:02, 19 Junie 2026 (UTC) :::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&diff=prev&oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC) ::Baie dankie almal! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:14, 20 Junie 2026 (UTC) == Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! == [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC) == Vernoem, hernoem & genoem? == Die taalkundiges, is die volgende sin reg: ''Die spesie is na die Suid-Afrikaanse botanikus Abraham Erasmus van Wyk vernoem.'' Ek verwys na [[Indigofera vanwykii]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:49, 24 Junie 2026 (UTC) : Hi, Oesjaar. Hier is die verskil tussen vernoem, hernoem en genoem: :* '''Vernoem''' beteken om iemand se naam aan iemand of iets anders te gee, gewoonlik ter ere van iemand, byvoorbeeld: Die straat is na President Kruger vernoem. :*'''Hernoem''' beteken om die naam van iets te verander na iets anders, byvoorbeeld: Die lughawe is hernoem na 'n nuwe naam. :*'''Genoem''' beteken om na iemand of iets te verwys, byvoorbeeld: Ek het hom op sy naam genoem. : Ek hoop hierdie help sommer almal. Vernoem is korrek. Die Engelse ekwivalente van hierdie woorde is as volg: genoem = "mentioned", vernoem = "named after" en hernoem is "renamed". : Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 20:26, 24 Junie 2026 (UTC) ::Genoem en vernoem is albei reg, want hulle is sinonieme. Uit die HAT: Ek is na my ouma genoem/vernoem. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:54, 24 Junie 2026 (UTC) ::Dit laat my hare reis/rys/ruis as iemand my "genoem" na "vernoem" verander. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:57, 24 Junie 2026 (UTC) == Ontplooiing van Regs- en Veiligheidskontakte-skakel op jou Wiki == Hallo gemeenskap, die Wikimedia-stigting het 'n [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|enkele regs- en veiligheidskontakbladsy]] ontwerp, wat in die voetskrif van jou wiki gekoppel moet word om toegang tot akkurate regsinligting te verseker. Dit is 'n regulatoriese vereiste. Ons het reeds skakels na Engelse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en ander wiki's uitgerol en sal dit binnekort ook op jou wiki ontplooi. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Lees asseblief meer op die projekbladsy]] en plaas enige kommentaar onder hierdie hofie of op die [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|besprekingsbladsy]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 Junie 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Afrikaanse Wikipedia op die Radio == 'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het. Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend. Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC) :Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC) ::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC) == Besoeke vir Junie. == Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC) == 5R444.com == online Casino website [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-37725-54|&#126;2026-37725-54]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-37725-54|talk]]) 00:24, 2 Julie 2026 (UTC) == 5R444.com == online Casino website [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-37725-54|&#126;2026-37725-54]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-37725-54|talk]]) 00:26, 2 Julie 2026 (UTC) eopyl1brkvbkx13blcf8xlz7m1k386a 2915146 2915137 2026-07-02T05:50:49Z Aliwal2012 39067 Wysigings deur [[Special:Contributions/~2026-37725-54|~2026-37725-54]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Oesjaar|Oesjaar]] 2915113 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]! [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|"Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Uitslag van die 2026-skryfwedstryd == Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]] == Bloedrivier == Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC) :Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC) ::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC) == Genealogiese inligting == Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is "(b3c1d5e11)". Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC) :Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 09:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het. ::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik: :::b3 = 2de geslag, 3de kind :::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3) :::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1) :::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5) ::ens. ::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster. ::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry. ::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put. ::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC) ::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in "g"-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of "g" die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as "kodes" bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC) :::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was :::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1) :::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2) :::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n "a" maar dié van De Lange met 'n "b"? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat "a1" oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC) :::::::Ek het self die antwoord [[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter "a" dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes "a1" en "a2". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC) ::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. Jy kry, soos met die familienaam "LOUW", die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245): {{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis: a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig. }} Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC) :Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC) ::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die "Suid-Afrikaanse stelsel" beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die "Suid-Afrikaanse stelsel" onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. ::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC) :::Die Suid-Afrikaanse stelsel is ontwerp om met bekende stamvaders te werk, nie met onbekende stamvaders nie. As sodanig is dit veral nuttig wanneer die afstammelinge van immigrante opgespoor word, wat de Villiers gedoen het.[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:31, 20 Junie 2026 (UTC) == [[Gebruiker:Jcb]] word weer 'n admin == Waarom is hierdie bladsy [[Sciëntologie]] beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''"<nowiki><ref>Willms (2005), bl. 79</ref></nowiki>"'', maar ek kan dit nie nou doen nie. Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC) ::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:02, 19 Junie 2026 (UTC) :::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&diff=prev&oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC) ::Baie dankie almal! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:14, 20 Junie 2026 (UTC) == Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! == [https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC) == Vernoem, hernoem & genoem? == Die taalkundiges, is die volgende sin reg: ''Die spesie is na die Suid-Afrikaanse botanikus Abraham Erasmus van Wyk vernoem.'' Ek verwys na [[Indigofera vanwykii]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:49, 24 Junie 2026 (UTC) : Hi, Oesjaar. Hier is die verskil tussen vernoem, hernoem en genoem: :* '''Vernoem''' beteken om iemand se naam aan iemand of iets anders te gee, gewoonlik ter ere van iemand, byvoorbeeld: Die straat is na President Kruger vernoem. :*'''Hernoem''' beteken om die naam van iets te verander na iets anders, byvoorbeeld: Die lughawe is hernoem na 'n nuwe naam. :*'''Genoem''' beteken om na iemand of iets te verwys, byvoorbeeld: Ek het hom op sy naam genoem. : Ek hoop hierdie help sommer almal. Vernoem is korrek. Die Engelse ekwivalente van hierdie woorde is as volg: genoem = "mentioned", vernoem = "named after" en hernoem is "renamed". : Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 20:26, 24 Junie 2026 (UTC) ::Genoem en vernoem is albei reg, want hulle is sinonieme. Uit die HAT: Ek is na my ouma genoem/vernoem. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:54, 24 Junie 2026 (UTC) ::Dit laat my hare reis/rys/ruis as iemand my "genoem" na "vernoem" verander. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:57, 24 Junie 2026 (UTC) == Ontplooiing van Regs- en Veiligheidskontakte-skakel op jou Wiki == Hallo gemeenskap, die Wikimedia-stigting het 'n [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|enkele regs- en veiligheidskontakbladsy]] ontwerp, wat in die voetskrif van jou wiki gekoppel moet word om toegang tot akkurate regsinligting te verseker. Dit is 'n regulatoriese vereiste. Ons het reeds skakels na Engelse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en ander wiki's uitgerol en sal dit binnekort ook op jou wiki ontplooi. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Lees asseblief meer op die projekbladsy]] en plaas enige kommentaar onder hierdie hofie of op die [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|besprekingsbladsy]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 Junie 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Afrikaanse Wikipedia op die Radio == 'n Woord van dank aan professor [[Gerhard van Huyssteen]], wat vandag die Wikipedia-praatjie op [[Overvaal Stereo]] behartig het. Sy entoesiasme vir die Afrikaanse Wikipedia en die wyse waarop hy die waarde van die projek beklemtoon het, het ongetwyfeld by baie gebruikers en luisteraars aanklank gevind. Veral sy beklemtoning dat die Afrikaanse Wikipedia 'n gemeenskapsprojek is wat tot voordeel van alle Afrikaanssprekendes strek – van toevallige lesers en studente tot aktiewe bydraers – was besonder bemoedigend. Openbare gesprekke soos hierdie help om die sigbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia te vergroot, nuwe bydraers aan te moedig en waardering te skep vir die duisende ure se vrywillige werk wat in die opbou van hierdie kennisbron belê word. Opregte dank aan professor Van Huyssteen vir sy tyd, sy ondersteuning en sy positiewe ambassadeurskap vir die Afrikaanse Wikipedia. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:18, 30 Junie 2026 (UTC) :Is die prof besig om ons van agter af aan te moedig by sy Engelse universiteit, of het hy ook 'n af.wiki-rekening? My broer het sy seun na Potch gestuur menend dat hy daar nog Afrikaans gaan kry, en toe ons die oë uitvee is dit alles Engels. Dis deel van die rede hoekom ek nou meestal Afrikaans skryf. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:47, 1 Julie 2026 (UTC) ::Hy is inderdaad 'n gebruiker hier; [[Gebruiker:Geebee100]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:58, 1 Julie 2026 (UTC) == Besoeke vir Junie. == Gemeenskap, die besoeke vir April, Mei en Junie is 2,334; 2,303 en 2,205 miljoen respektiewelik. Ek het verwag dat Junie se besoeke amper by die 3 miljoen sou draai gesien in die lig van die Sokker-Wêreldbeker vir 2026 en die feit dat daar die afgelope 2 maande soveel artikels oor sokkerspelers geskep is. Miskien gaan Juliemaand beter lyk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:28, 1 Julie 2026 (UTC) s46s2mtvzdba2dldm2tq97zypy67pnm 0 7482 2915112 2908129 2026-07-01T18:24:00Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2915112 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Faroëreilande |volle_naam = <small>''Føroyar'' ([[Faroëes]])<br />''Færøerne'' ([[Deens]])</small> |algemene_naam = die Faroëreilande |beeld_vlag = Flag of the Faroe Islands.svg |beeld_wapen = Coat of arms of the Faroe Islands.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Faroe Islands in its region.svg |leuse = |volkslied = ''[[Tú alfagra land mítt]]''<br /><small>''([[Faroëes]] vir: "U, my skoonste land")''</small><br /><center>[[Lêer:Tú alfagra land mítt.ogg]]</center><br />''Koninklike volksliedere:''<br />''[[Der er et yndigt land]]''<br /><small>''(Deens vir: "Daar is 'n pragtige land")''</small><br /><center>[[Lêer:United States Navy Band - Der er et yndigt land.ogg]]</center><br />''[[Kong Christian stod ved højen mast]]''<br /><small>''(Deens vir: "Koning Christian staan by die hoë mas")''</small><br /><center>[[Lêer:United States Navy Band - Kong Kristian stod ved højen mast.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Faroëes]] en [[Deens]]<ref name="Tiganes">{{en}} Statistiese feite omtrent die Faroëreilande, [http://www.tinganes.fo/Default.aspx?ID=219, Die Kantoor van die Eerste Minister] {{dooie skakel}}, besoek op 28 Julie 2014.</ref> |hoofstad = [[Tórshavn]] {{Koördinate|62|0|N|6|47|W}} |latd = 62 |latm = 0 |latNS = N |longd = 6 |longm = 47 |longEW = W |grootste_stad = [[Tórshavn]] |regeringsvorm = Parlementêre demokrasie<br />binne ’n [[grondwetlike monargie]] |leiertitels = <br />• [[Monarg]]<br />• Hoë Kommissaris<br />• [[Eerste minister]] |leiername = [[Frederik X van Denemarke|Frederik X]]<br />[[Lene Moyell Johansen]]<br />[[Aksel V. Johannesen]] |oppervlak_rang = 180^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 1&nbsp;393<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/faroe-islands/|title=Faroe Islands|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=4 Maart 2024|archive-date=10 Januarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110004755/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/faroe-islands|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 538 |persent_water = 0,5 |bevolking_skatting = 54&nbsp;545<ref>{{fo}} {{cite web |url=https://hagstova.fo/fo |title=Heim &#124; Hagstova Føroya |publisher=Statistiek Faroëreilande |accessdate=4 Maart 2024}}</ref> |bevolking_skatting_jaar = 2023 |bevolking_rang = 214^de |bevolking_sensus = 52&nbsp;337<ref name="Statistics Faroe Islands">{{en}} {{cite web |url=http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands/Statistics/Population%20and%20elections/Talva%20BRBGDMD_09-10_EN |title=Changes in population, by village/city, month, immigration and emigration |publisher=Statistiek Faroëreilande |accessdate=28 Julie 2014 |archive-date=15 Junie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130615225431/http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands/Statistics/Population%20and%20elections/Talva%20BRBGDMD_09-10_EN |url-status=dead }}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2020 |bevolkingsdigtheid = 38,6 |bevolkingsdigtheidmi² = 100,0 |bevolkingsdigtheidrang = |BBP_PPP = $3,126&nbsp;miljard<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/country/FO |title=Faroe Islands {{!}} Data |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=9 Augustus 2021 |archive-date= 6 Maart 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306114055/https://data.worldbank.org/country/FO |url-status=dead }}</ref> |BBP_PPP_rang = |BBP_PPP_jaar = 2019 |BBP_PPP_per_kapita = $58&nbsp;585 |BBP_PPP_per_kapita_rang = |BBP = $3&nbsp;miljard |BBP_rang = |BBP_jaar = 2017 |BBP_per_kapita = $50&nbsp;300 |BBP_per_kapita_rang = |onafhanklikheidstipe = Outonomiteit in die |onafhanklikheidsgebeure = • Unifikasie met [[Noorweë]]{{smallsup|a}}<br />• Gesedeer aan [[Denemarke]]{{smallsup|b}}<br />• Tuisregering<br />• Verdere outonomie |onafhanklikheidsdatums = <br />[[Koninkryk van Denemarke]]<br />ca. [[1035]]<br />[[14 Januarie]] [[1814]]<br />[[1 April]] [[1948]]<br />[[29 Julie]] [[2005]]<ref>{{da}} {{cite web |url=http://www.stm.dk/_a_2565.html |title=Den færøske selvstyreordning, about the ''Overtagelsesloven'' (Takeover Act) |publisher=Stm.dk |accessdate=28 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200222161051/http://www.stm.dk/_a_2565.html |archive-date=22 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |MOI = {{wins}} 0,950<ref name="UN Escap">{{en}} [http://www.unescap.org/pdd/publications/workingpaper/wp_09_02.pdf Filling Gaps in the Human Development Index], United Nations ESCAP, Februarie 2009</ref>{{smallsup|c}} |MOI_rang = – |MOI_jaar = 2008 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|baie hoog}} |Gini = 22,71<ref>{{fo}} {{cite web |url=https://hagstova.fo/en/news/income-distribution-unchanged |title=PX-Web – Vel talvu |publisher=Statistiek Faroëreilande |accessdate=4 Maart 2024}}</ref> |Gini_rang = 1^ste |Gini_jaar = 2018 |Gini_kategorie = {{kleur|#090|laag}} |geldeenheid = [[Faroëse kroon|Kroon]]{{smallsup|d}} |geldeenheid_kode = DKK |land_kode = FO |tydsone = [[Wes-Europese Tyd|WET]] |utc_afwyking = [[UTC±00:00|+0]] |tydsone_somer = [[Wes-Europese Somertyd|WEST]] |utc_afwyking_DST = [[UTC+01:00|+1]] |internet_domein = [[.fo]] |skakelkode = 298 |voetskrif = a. Deense monargie het die Faroëreilande bereik in 1380 met die bewind van [[Olaf II van Denemarke|Olaf IV]] in [[Noorweë]].<br /> b. Die Faroëreilande, [[Groenland]] en [[Ysland]] was formele Noorweegse besittings tot 1814 ten spyte van 400 jaar van Deense monargie vooraf.<br /> c. Inligting vir Denemarke insluitend die Faroëreilande en Groenland.<br /> d. Die geldeenheid, gedruk met Faroëse motiewe, word uitgereik as gelyk met die [[Deense kroon]], inkorporeer dieselfde sekuriteitseienskappe en gebruik dieselfde groottes en standaarde as Deense munte en banknote. Faroëse ''krónur'' (enkelvoud ''króna'') gebruik die Deense [[ISO 4217]] kode "DKK". }} Die '''Faroëreilande''' ([[Faroëes]]: ''Føroyar'', [ˈfœɹjaɹ], {{Audio|Fo-Foroyar.ogg|luister}}; [[Deens]]: ''Færøerne'', [ˈfeɐ̯ˌøˀɐnə]) is ’n [[Wes-Europa|Wes-Europese]] [[eilandstaat]] en [[argipel]] tussen die [[Noorse See]] en die [[Noord-Atlantiese Oseaan]]. Saam met [[Denemarke]] en [[Groenland]] vorm dit die [[Koninkryk van Denemarke]]. [[Lêer:Faroe Islands, Streymoy, Kirkjubøur (2).jpg|duimnael|links|Die klein nedersetting Kirkjubøur op die eiland Streymoy. Aan die linkerkant is die oudste steeds bewoonde houtgebou op aarde wat uit die 11de eeu dateer]] [[Lêer:Fámjin.11.jpg|duimnael|links|Die dorpie Fámjin op Suðuroy is tussen kranse geleë]] Die totale landoppervlakte is ongeveer 1&nbsp;400&nbsp;km² in 'n seegebied van 2740&nbsp;km², met ’n bevolking van 54&nbsp;000 (in 2023) van wie ’n groot deel in die hoofstad Tórshavn bly. Sowat 90 persent van die bevolking is lede van die Evangelies-Lutherse kerk. Die plaaslike [[Noord-Germaanse tale|Noord-Germaanse dialekte]], verwant aan [[Yslands]], vorm saam ’n aparte taal, gestandaardiseer as [[Faroëes]]. Die Faroëreilande is sedert 1948 ’n selfregerende land binne die Deense koninkryk. Oor die loop van jare het die [[Faroërs]] beheer begin neem oor binnelandse sake. Gebiede, wat nog onder Deense verantwoordelikheid is, sluit militêre verdediging, polisie, justisie, geldeenheid en buitelandse sake in. Die Faroëreilande het ook verteenwoordigers in die [[Nordiese Raad]] as lede van die Deense afvaardiging. Die Faroëreilande is met Denemarke en [[Noorweë]] geassosieer en deur hulle belas tot 1814, toe Noorweë onder die koningskap van [[Swede]] gekom het. [[Skandinawië]] was in politieke beroering na die Sesde Koalisieoorlog van die [[Napoleontiese Oorloë]], toe die Verdrag van Kiel, wat in 1814 onderteken is, die beheer van die Faroëreilande, Ysland en Groenland aan Denemarke bemaak het. Die Deense handelsmonopolie het in 1856 geëindig. Die naam Faroër beteken ‘skape-eilande’ en is afkomstig van [[Oudnoors]] ''Fǽreyjar'' (''øer'' is Deens vir ‘eilande’, dus is die naam ''Faroëreiland'' eintlik ’n [[pleonasme]]). == Etimologie == Die [[Faroëes|Faroëse]] naam is ''Føroyar''. ''Oyar'' is die meervoud van ''oy'', die Oudfaroëse woord vir "eiland". As gevolg van klankveranderinge is die moderne Faroëse woord vir eiland ''oyggj''. Die eerste element ''før'' reflekteer dalk die Oudnoorse woord ''fær'' ("[[skaap]]"), hoewel hierdie ontleding soms betwis word omdat Faroëes nou die woord ''seyður'' (van Oudnoors ''sauðr'') gebruik om na skape te verwys. 'n Ander moontlikheid is dat die [[Iere|Ierse]] [[monnik]]e, wie hulle rondom 625 op die eilande gevestig het, aan die eilande reeds 'n naam gegee het wat verband hou met die [[Goideliese tale|Gaeliese]] woord ''fearann'' wat "land" of "boedel" beteken. Dié naam is dan dalk deur die Noorse settlars oorgeneem, wat toe ''oyar'' ("eilande") bygevoeg het.<ref>{{da}} {{cite web |url=http://ordnet.dk/ddo/ordbog?query=f%C3%A6r%C3%B8ske |title=færøske — Den Danske Ordbog |website=ordnet.dk}}</ref> Die naam vertaal dus as óf "eilande van skape" óf "land-eilande". In [[Afrikaans]] kan dit as 'n [[Toutologie (stylfiguur)|toutologie]] beskou word om "Faroëreilande" te sê, aangesien die ''oe'' van 'n element afkomstig is wat "eiland" beteken. == Geografie == [[Lêer:Litla-dimun-photo.jpg|duimnael|links|Die onbewoonde eiland Lítla Dímun]] [[Lêer:Faroes030417-nasa(2).jpg|duimnael|’n [[Nasa]]-satellietbeeld van die Faroëreilande]] [[Lêer:Kaart Faroer.png|duimnael|Kaart van die Faroëreilande]] Die Faroër-eilandgroep bestaan uit 18 groot eilande wat dig by mekaar geleë is en net deur see-engtes en fjorde van mekaar geskei word. Die eilande is ongeveer 655&nbsp;km weg van die kus van [[Noord-Europa]], tussen die [[Noorse See]] en die [[Atlantiese Oseaan|Noord-Atlantiese Oseaan]], ongeveer halfpad tussen [[Ysland]] en [[Noorweë]] asook [[Skotland]] geleë. Die naaste bure is die Skotse [[Shetland-eilande]] sowat 300 kilometer suid-oos van die Faroëreilande. Die koördinate is {{Koördinate|62|00|N|06|47|W|}}. Die oppervlak is 1&nbsp;393 vierkante kilometer en daar is geen groot mere of riviere nie. Daar is 1&nbsp;117&nbsp;km se kuslyn. Die enigste ander noemenswaardige onbewoonde eiland is Lítla Dímun. Die eilande is ruig en rotsagtig met ’n paar lae pieke; die kus is hoofsaaklik rotse. Die hoogste punt is Slættaratindur, 882&nbsp;m bo [[seespieël]]. Die Faroëreilande word gedomineer deur toleiitiese basaltlawa wat deel was van die groot Thuleaanse Plato gedurende die [[Paleogeen]]-tydperk.<ref>{{en}} [http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/abstract/61005289/ABSTRACT Brose tektoniek in verhouding tot die Palaeogean-evolusie van die Thuleaanse/NO Atlantiese domein: ’n studie in Ulster] {{Webarchive|url=https://archive.today/20110813062050/http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/abstract/61005289/ABSTRACT |date=13 Augustus 2011 }}, besoek op 10 November 2007</ref> === Die eilande === Die sewentien bewoonde eilande van die Faroëreilande is: Streymoy — Eysturoy — Vágar — Mykines — Suðuroy — [[Stóra Dímun]] — [[Skúvoy]] — [[Sandoy]] — [[Hestur]] — Koltur — Nólsoy — [[Borðoy]] — Kalsoy — Kunoy — [[Viðoy]] — [[Svínoy]] — Fugloy. Die agtiende, onbewoonde eiland is Lítla Dímun. Daar is ook ’n groot aantal kleiner onbewoonde eilandjies en [[skeer|skere]]. Sommige van die groter eilande word deur dyke met mekaar verbind, terwyl ander oor veerbootroetes beskik. Die hoofstad van die eilande, [[Tórshavn]], is geleë op die grootste eiland, Streymoy. Die eiland is met ’n damwal verbind met die tweede grootste eiland, Eysturoy. Vanaf Borðoy loop ’n damwal na sowel Viðoy as Kunoy. Hierdie drie eilande vorm saam met Kalsoy, Svínoy en Fugloy die Noordeilande. Die nasionale lughawe van die Faroër is op Vágar geleë, sodat lugpassasiers wat na Tórshavn op pad is ook ’n veerbootrit moet onderneem. Die mees westelike eiland Mykines is beroemd vir sy [[papegaaiduiker]]bevolking. Die hele argipel het origens ’n ryk [[voël]]lewe: die styl, rotsagtige kus maak die neste onbereikbaar vir vyande. === Afstande na naaste lande en eilande === [[Lêer:Hvalba scenery.jpg|duimnael|Suðuroy, die mees suidelike eiland]] * Noord-Rona, Skotland (onbewoon): 260&nbsp;km * [[Shetland]] (Foula) (Skotland): 285&nbsp;km * [[Orkney, Skotland|Orkney]] (Westray) (Skotland): 300&nbsp;km * [[Skotland|Skotse]] vasteland: 320&nbsp;km * [[Ysland]]: 450&nbsp;km * [[Ierland]]: 670&nbsp;km * [[Denemarke]]: 990&nbsp;km ’n Volle [[sonsverduistering]] was op 20 Maart 2015 vanaf die Faroëreilande sigbaar gewees.<ref>{{en}} [http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEplot/SEplot2001/SE2015Mar20T.GIF ''Total Solar Eclipse of 2015 Mar 20'']</ref> == Klimaat == [[Lêer:Klimadiagramm-metrisch-deutsch-Thorshaven-Färöer.png|duimnael|Klimaatdiagram van die hoofstad Tórshavn]] Volgens die klimaatklassifikasie van Köppen het die Faroëreilande 'n subarktiese seeklimaat (Cfc). Die algehele karakter van die eilande se klimaat word beïnvloed deur die sterk verwarmende invloed van die Atlantiese Oseaan wat die Noord-Atlantiese Stroom voortbring. Dit, tesame met die afgesonderdheid van enige bron van warm lugstrome, verseker dat winters middelmatig is (met 'n gemiddelde temperatuur van tussen 3,0 en 4,0&nbsp;°C) terwyl somers koel is (gemiddelde temperatuur tussen 9,5 en 10,5&nbsp;°C). Die eilande is winderig, wolkerig en koel regdeur die jaar met meer as 260 jaarlikse reëndae. Die eilande lê in die pad van depressies wat noordoos beweeg en dit beteken dat sterk winde en swaar reën enige tyd van die jaar verwag kan word. Sonnige dae is skaars en bewolkte dae is algemeen. Die eilande is op 5 September 1966 deur die Orkaan Faith getref met volgehoue winde van meer as 160&nbsp;km/h en die storm was eers daarna nie meer ’n tropiese stelsel nie.<ref>{{en}} GHCN Klimaatdata, Thorshavn-reeks 1881 tot 2007</ref> Die registrasie van weerkundige gegewens op die Faroëreilande het in 1867 begin.<ref>{{en}} [http://rdgs.dk/djg/pdfs/101/1/06.pdf Plantproduksie op ’n Faroëse plaas 1813–1892, verwant aan klimaatskommelings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317115552/http://rdgs.dk/djg/pdfs/101/1/06.pdf |date=17 Maart 2012}}</ref> == Flora == [[Lêer:Solja.jpg|duimnael|Die Dotterblomme (''Caltha palustris'') is algemeen in die Faroëreilande in Mei–Junie]] Die natuurlike plantegroei van die Faroëreilande word gedomineer deur Arkties-Alpse [[plante]], wilde blomme, grasse, mos en korsmos. Die meeste van die laaggeleë area is grasvelde met ’n bietjie heide en word gedomineer deur [[struik]]e (hoofsaaklik ''Calluna vulgaris''). Onder die kruidagtige [[flora]] wat in die Faroëreilande voorkom is die kosmopolitiese Kaaljonker (''Cirsium palustre'').<ref>{{en}} C. Michael Hogan. 2009 [http://www.globaltwitcher.com/artspec_information.asp?thingid=48639 ''Kaaljonker: Cirsium palustre'', GlobalTwitcher, ed. N. Stromberg]</ref> Ondergrondse [[steenkool]]lae onder die jongste basaltlae op Suðuroy dui daarop dat die eiland vroeër bebos was. Tans is die Faroëreilande, net soos die eilande van Skotland, 'n boomlose gebied, met uitsondering van Tórshavn se stadspark en enkele tuine. Weens die gebrek aan [[boom|bome]] is [[hout]] 'n gewilde invoerproduk. Vroeër is turf as brandstof gebruik omdat dryfhout skaars was en vir die bou van huise en bote benodig is. ’n Paar klein plantasies met plante wat in soortgelyke klimate soos [[Tierra del Fuego]] in [[Suid-Amerika]] en [[Alaska]] versamel is, gedy op die eilande. == Fauna == === Voëls === [[Lêer:Faroe stamp 031 puffin.jpg|duimnael|Faroese papegaaiduikers is baie algemeen en is deel van die plaaslike kookkuns]] Die voëlfauna van die Faroëreilande word gedomineer deur seevoëls en [[voël]]s is getrokke tot oop land soos struikagtige gebiede, waarskynlik weens die gebrek aan bosagtige en ander geskikte habitatte. Baie [[spesie]]s het spesifieke Faroëse subspesies ontwikkel: eider, Europese spreeu, winterkoninkie, duikhoender en swartduikhoender.<ref>{{en}} [http://www.mundofree.com/islasferoe/thefaroesefauna.html Die Faroëse Fauna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228060832/http://www.mundofree.com/islasferoe/thefaroesefauna.html |date=28 Februarie 2008}}</ref> Die witbontraaf was [[endemies]] aan die Faroëreilande, maar is nou uitgesterf. === Soogdiere === Slegs ’n paar wilde dierspesies word vandag in die Faroëreilande gevind en is almal deur die mens daarheen gebring. Veral drie spesies gedy vandag op die eilande: die sneeuhaas (''Lepus timidus''), die bruin rot (''Rattus norvegicus'') en die huismuis (''Mus domesticus''). Buiten hierdie was daar ook eens ’n plaaslike inheemse skaapras genaamd Faroërs (afgebeeld op die wapenskild), en tot die middel van die 19de eeu het verskeie wilde skape op Lítla Dímun oorleef.<ref>{{en}} {{cite journal |url=http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1297-9686-13-4-381.pdf |last=Ryder |first=M. L. |year=1981 |title=’n Opname van Europese primitiewe skaaprasse |journal=Ann. Génét. Sél. Anim. |volume=13 |issue=4 |pages=381–418 [bl. 400] }}</ref> Grys seehonde (''Halichoerus grypus'') is algemeen rondom die kuslyn. Die waters om die Faroëreilande is die habitat van verskeie walvisagtige spesies. Die bekendste is die langvinloodswalvis (''Globicephala melaena'') wat steeds jaarliks gejag word deur die eilandbewoners in ooreenstemming met ’n lang plaaslike tradisie.<ref>{{en}} [http://earthfirst.com/pilot-whales-brutally-slaughtered-annually-in-the-faroe-islands/ Earth First-webblad]</ref> Skaars [[moordvis]]se (''Orcinus orca'') word ook soms gesien in die Faroëse fjords. === Huisdiere === Die huisdiere van die Faroëreilande is ’n gevolg van 1&nbsp;200 jaar se geïsoleerde teling. Die gevolg is dat baie van die eilande se mak diere nêrens anders ter wêreld gekry word nie. Faroëse huishoudelike dierrasse sluit in Faroërponie, Faroërbees, Faroërskaap, Faroërgans en Faroëreend. === Natuurgeskiedenis en biologie === Danksy befondsing deur [[NAVO]], die Britse Museum (afdeling vir natuurgeskiedenis) en die Carlsberg-stigting is Faroëse see-alge tydens ’n opname versamel. Hulle word tans in die Ulstermuseum bewaar (katalogusnommers: F3195-F3307). Dit is een van tien exsiccatae-stelle. == Geskiedenis == [[Lêer:Faroe Islands, 1767, as seen by Yves de Kerguelen Trémarec.PNG|duimnael|links|Die Faroëreilande soos gesien deur die Franse navigator Yves-Joseph de Kerguelen de Trémarec in 1767]] [[Lêer:For-229k.jpg|duimnael|Erfenis uit die [[Wikings]]-tydperk: 'n tipiese draakkop-versiering aan 'n Faroëse roeiboot]] [[Lêer:British gun, skansin (Faroe Islands).jpg|duimnael|links|Tydens die Tweede Wêreldoorlog het die Verenigde Koninkryk die Faroëreilande beset en hul hoofkwartier in die ou fort Skansin opgestel]] [[Lêer:Faroe map 1673 by lucas debes.png|duimnael|''FÆROARUM – Prima & accurata delineatio''. Die oudste bekende kaart van die Faroëreilande het [[Lucas Jacobson Debes]] in 1673 geskep]] Gaeliese heremiete en monnike van ’n Iro-Skotse sending het in die 6de eeu op die Faroëreilande gevestig en die vroeë Ierse taal na die argipel gebring. Sint Brandaan, ’n Ierse monastieke heilige wat van ongeveer 484–578 geleef het, het die Faroëreliande op twee of drie geleenthede (tussen 512–530) besoek. Hy het twee van die eilande ''Skaapeiland'' en ''Paradyseiland van Voëls'' genoem. Later (omstreeks 850) het Noorweërs hulle op die eilande gevestig en die [[Oudnoors|Oudnoorse taal]] ingebring wat ontwikkel het tot die moderne [[Faroëes|Faroëse taal]] wat vandag daar gepraat word. Volgens die Yslandiese Sagas soos die Færeyjarsaga is een van die bekendste mense in die antieke Faroëreilande Tróndur í Gøtu wat afstam van sommige van die Skandinawiese krygsowerstes wat hulle in [[Dublin]], [[Ierland]] gevestig het. Tróndur het die slag teen Sigmund Brestursson, die Noorse monarg, en die Noorse kerk gelei. Hierdie setlaars kom nie direk van Skandinawië af nie, maar eerder van Noorse gemeenskappe wat in en om die [[Ierse See]], Noordelike Eilande en [[Buite-Hebride]] van [[Skotland]], insluitend die [[Shetland]]- en [[Orkney, Skotland|Orkney]]-eilande en Noors-Gaeliese gebiede. Die ou Gaeliese naam vir die Faroëreilande, ''Na Scigirí'' beteken ''die Skeggjar'' en verwys waarskynlik na die ''Eyja-Skeggjar'' (Eilandbaarde), ’n bynaam wat aan die eilandbewoners gegee is. Die bogenoemde teorieë is spekulatief en word deur geen argeologiese getuienis gegrond nie. Die immigrasie van Noorse Wikings is egter goed gedokumenteer.<ref>{{en}} [http://www.randburg.com/fa/general/general_5.html Randburg.com webblad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120303022409/http://www.randburg.com/fa/general/general_5.html |date= 3 Maart 2012 }}</ref> Volgens die Faroëse Regering stam die Nordiese taal en kultuur dus af van die Noorweërs of Noormanne wat hulle op die Faroëreilande gevestig het.<ref>{{en}} [http://www.tinganes.fo/Default.aspx?ID=2419 Webblad van die Eerste Minister se Kantoor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121205084737/http://www.tinganes.fo/Default.aspx?ID=2419 |date=5 Desember 2012}}</ref> Volgens die Færeyingasaga het emigrante wat nie die monargie van Harald Veelhaar aanvaar het nie, Noorweë verlaat. Hierdie mense het hulle teen die einde van die 9de eeu op die Faroëreilande gevestig. Vroeg in die 11de eeu het Sigmundur Brestirson — wie se stam gefloreer het in die suidelike eilande maar byna uitgewis is deur indringers van die noordelike eilande — na Noorweë ontsnap. Hy is teruggestuur om besit oor te neem van die eilande namens Olaf Tryggcason, koning van Noorweë. Sigmundur het Christenskap na die eilande gebring en, hoewel hy later vermoor is, Noorse belasting is gehandhaaf. Noorweë het tot 1380 beheer oor die Faroëreilande gehad toe die land met Denemarke in die [[Kalmarunie]] getree het, wat Deense beheer oor die geleidelik tot gevolg gehad het. Die [[Protestantse Hervorming|Hervorming]] het die Faroëreilande in 1538 bereik. Toe die unie tussen Denemarke en Noorweë ontbind is as gevolg van die Verdrag van Kiel in 1814, het Denemarke in besit van die eilande gebly. Die handelsmonopolie in die Faroëreilande is in 1856 afgeskaf waarna die area in ’n moderne vissernasie ontwikkel het met sy eie vloot. Die nasionale ontwaking sedert 1888 is aanvanklik gebaseer op ’n stryd om die Faroëse taal te laat behoue bly en was dus kultuurgeoriënteerd, maar na 1906 het dit polities geword met die stigting van politieke partye op die eilande. Op 12 April 1940 is die Faroëreilande deur Britse troepe beset. Dit is gekom na aanleiding van die inval van Denemarke deur [[Nazi-Duitsland]] en was veronderstel om Britse beheer oor die [[Atlantiese Oseaan|Noordelike Atlantiese Oseaan]] te verseker. In 1942-1942 het die Britse Royal Engineers die enigste lughawe van die eilande, Vágar-lughawe gebou. Na afloop van die [[Tweede Wêreldoorlog|oorlog]] is beheer aan Denemarke teruggegee maar in 1948 is tuisregering toegestaan met ’n hoë mate van plaaslike outonomiteit. In 1973 het die Faroëreilande geweier om saam met Denemarke by die [[Europese Ekonomiese Gemeenskap]] (tans die [[Europese Unie]] in te skakel. Die eilande het aansienlik moeilike ekonomiese tye ervaar na die ineenstorting van die visserybedryf in die vroeë 1990’s maar het sedertdien pogings aangewend om die ekonomie te diversifiseer. Ondersteuning vir onafhanklikheid het toegeneem en dit is ook die uiteindelike mikpunt van die Republikeinse Party. == Politiek en administrasie == [[Lêer:Tinganes, Tórshavn 2004.1.jpg|duimnael|[[Tinganes]] in [[Tórshavn]], setel van die regering]] Die Faroëse regering het uitvoerende magte in plaaslike regeringsake. Die hoof van die regering word die Løgmaður (letterlik ‘wetspersoon’) of ''eerste minister'' genoem. Enige ander lid van die kabinet is ’n landsstýrismaður (‘nasionale komiteeman’) of minister. Deesdae word verkiesings gehou in die munisipaliteite, op nasionale vlak vir die Løgting (‘wetsvergadering’) en vir die Deense Folketing. Vir die Løgting-verkiesings is daar sewe kiesafdelings wat elk bestaan uit ’n ''sýsla'' terwyl Streymoy verdeel is in ’n noordelike en suidelike deel ([[Tórshavn]]-gebied). === Die Faroëreilande en Denemarke === Die Faroëreilande is sedert 1388 onder Deense beheer. Die Verdrag van Kiel van 1814 het die Deens-Noorweegse unie ontbind en Noorweë het onder beheer van die Koning van Swede geval terwyl die Faroëreilande, [[Ysland]] en [[Groenland]] Deense besittings gebly het. Die Løgting is in 1816 afgeskaf en die Faroëreilande sou geregeer word as ’n gewone Deense provinsie met die Amtmand as die hoof van die regering. In 1851 is die Løgting heringestel maar het hoofsaaklik ’n adviseurende rol gespeel tot 1948. [[Lêer:Suðuroy.Vágur.8.jpg|duimnael|Koningin [[Margrethe II van Denemarke|Margrethe II]], die monarg van die [[Denemarke|Deense koninkryk]], tydens ’n besoek aan [[Vágur]] in 2005]] Aan die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] was dele van die bevolking ten gunste van onafhanklikheid van Denemarke en op 14 September 1946 is ’n onafhanklikheidsreferendum gehou oor die vraag van afskeiding. Dit was ’n raadplegende referendum: die parlement was onder geen verpligting om gehoor te gee aan die stemming nie. Dit was die eerste keer dat die Faroërs gevra is of hulle onafhanklikheid wou hê en of hulle wou voortgaan onder die Deense koninkryk. Die uitslag was ’n klein oorwinning ten gunste van afskeiding maar die koalisie in die parlement kon nie ooreenstemming bereik oor hoe die uitslag geïnterpreteer moet word nie; en as gevolg van hierdie onoplosbare verskille het die koalisie ontbind. ’n Parlementêre verkiesing is ’n paar maande later gehou waarin steun vir die partye wat onder Denemarke wou bly toegeneem het. Dit het gelei tot ’n koalisie van hierdie partye. Gebaseer hierop kon hulle afskeiding verwerp. ’n Skikking is egter bereik en die Folketing het ’n wet vir tuisregering goedgekeur wat in 1948 in werking getree het. Die Faroëreilande se status as ’n Deense provinsie is daardeur tot ’n einde gebring; die Faroëreilande is ’n hoë graad van selfregering verleen ondersteun deur ’n subsidie van Denemarke om te vergoed vir uitgawes wat die eilande namens Denemarke moes aangaan. Op die oomblik is die eilandbewoners ongeveer gelyk verdeel tussen diegene wat pro onafhanklikheid is en diegene wat wil voortgaan as deel van die Deense koninkryk. Binne albei kampe is daar ’n hoeveelheid verskillende opinies. Van diegene wat ten gunste van onafhanklikheid is, is sommige ten gunste van ’n onmiddellike verklaring van eensydige onafhanklikheid. Ander sien dit as iets wat oor tyd verkry sal word met volle toestemming van die Deense regering en die Deense volk. In die kamp van die unioniste is daar ook baie wat ’ geleidelike toename in outonomiteit voorsien terwyl sterk bande met Denemarke steeds gehandaaf word. In 2011 is ’n nuwe Faroëse konsepgrondwet opgestel. Die konsepgrondwet is egter deur die voormalige Deense Eerste Minister, [[Lars Løkke Rasmussen]], as onverenigbaar met die Deense grondwet beskryf. Indien die Faroëse politieke partye daarmee sou wil voortgaan, moet hulle volgens hom hul onafhanklikheid verklaar.<ref>{{en}} [http://www.icenews.is/index.php/2011/07/06/denmark-and-faroe-islands-in-constitutional-clash/ Denemarke en Faroëreilande in grondwetbotsing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707041022/http://www.icenews.is/index.php/2011/07/06/denmark-and-faroe-islands-in-constitutional-clash/ |date=7 Julie 2011}}, IceNews 6 Julie 2011</ref> === Die Faroëreilande en die Europese Unie === Soos duidelik gestel in albei Roomse Verdrae, is die Faroëreilande nie deel van die Europese Unie nie. ’n Protokol in die verdrag van die toetreding van Denemarke tot die Europese Gemeenskappe stipuleer dat Deense burgers wat in die Faroëreilande woon, nie as Deense burgers beskou kan word binne die betekenis van die verdrae nie. Daarom is Deense mense wat in die Faroëreilande woon nie burgers van die Europese Unie nie (hoewel ander EU-burgers wat daar woon steeds EU-burgers is). Die Faroëreilande maak ook nie deel uit van die Schengen vryebewegingsooreenkoms nie, maar daar is geen grensbeheer wanneer tussen die Faroëreilande en enige van die Schengenlande gereis word nie. (Die Faroëreilande is sedert 1966 deel van die Nordiese Paspoortunie en sedert 2001 is daar geen grensbeheer tussen die Nordiese lande en die res van die Schengen-area nie, as deel van die Schengen-ooreenkoms.)<ref>{{en}} [http://www.tinganes.fo/logir/Rikislogartilmaeli/2001Schengen.htm Implementering van Schengen-konvensie deur die eerste minister soos goedgekeur deur die Løgting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721114619/http://www.tinganes.fo/logir/Rikislogartilmaeli/2001Schengen.htm |date=21 Julie 2011}}</ref> === Provinsies en munisipaliteite === [[Lêer:Map of the Faroe Islands af.svg|duimnael|upright|Reliëfkaart van die Faroëreilande]] Op administratiewe vlak is die eilande verdeel in 30 munisipaliteite (''kommunur'') waarbinne daar ongeveer 120 nedersettings is. Daar is tradisioneel ook die ses syssels (''sýslur''): Norðoyar, Eysturoy, Streymoy, Vágar, Sandoy en Suðuroy). Deesdae verwys syssel tegnies na “polisiedistrik” maar die term word steeds algemeen gebruik om ’n geografiese streek aan te dui. In vroeër tye het elke syssel sy eie vergadering (''ting''), die sg. somervergadering (''várting'') gehad. === Buitelandse sendings === Die Faroëreilande het eie sendings in Brussel, Reykjavik, Londen en Moskou asook 'n amptelike verteenwoordiging in Kopenhagen. Sendings in die buiteland is in samewerking met die Deense Departement van Buitelandse Sake gevestig. Aan hul hoofde is diplomatieke status toegeken.<ref>{{en}} [https://www.government.fo/en/foreign-relations/missions-of-the-faroe-islands-abroad/ ''Faroeislands.fo: The Faroe Islands in the International Community. Besoek op 3 Junie 2020'']</ref> == Ekonomie == [[Lêer:Klaksvík, Faroe Islands (2).JPG|duimnael|links|’n Plaaslike visserman in Klaksvík]] Ekonomiese onsekerheid veroorsaak deur die ineenstorting van die Faroëse [[vis]]bedryf in die vroeë 1990’s het gelei tot tussen 10 en 15% werkloosheid in die middel 1990’s.<ref name=StatsFO>{{en}} [http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands/Statistics/LABOUR_MARKET_AND_WAGES/ARBLMAT_EN Statistiek Faroëreilande; Arbeidsmark en Lone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091113164956/http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands/Statistics/LABOUR_MARKET_AND_WAGES/ARBLMAT_EN |date=13 November 2009 }}</ref> Werkloosheid het teen die einde van die 1990’s afgeneem na ongeveer 8% in 1998.<ref name=StatsFO /> Teen Junie 2008 het werkloosheid afgeneem tot 1,1%, maar weer gestyg tot 'n gemiddeld van 6,8% in 2011.<ref name=StatsFO /> Nietemin bly die ekonomie weens die byna totale afhanklikheid van die visbedryf en visboerdery kwesbaar. [[Ru-olie]] wat naby die Faroëse area gevind is, bied hoop vir neerslae in die onmiddellike omgewing wat ’n basis kan bied vir volgehoue ekonomiese welvaart.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/faroeislands/1331001/Oil-boosts-Faroes-fight-for-independence.html |title=Olie steun Faroëse strewe na onafhanklikheid |newspaper=Telegraph |date=20 Mei 2001 |first=Philip |last=Sherwell |archive-url=https://web.archive.org/web/20191129051201/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/faroeislands/1331001/Oil-boosts-Faroes-fight-for-independence.html |archive-date=29 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 11,7% van die Faroëreilande se nasionale begroting kom as ekonomiese hulp van [[Denemarke]], wat ongeveer dieselfde is as 18% van die Faroëreilande se totale uitgawebegroting.<ref>{{en}} [http://www.fmr.fo//Index.asp?pID=1D580A05-61C2-4CA7-8687-989EA0D511E9 ''Fíggjarlóg – Ministerie van Finansies''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131110022132/http://www.fmr.fo//Index.asp?pID=1D580A05-61C2-4CA7-8687-989EA0D511E9 |date=10 November 2013}}</ref> [[Lêer:Uitvoer 2009 Faroëreilande.png|duimnael|Grafiese uiteensetting van die Faroëreilande se produkuitvoere in 28 kleurgekodeerde kategorieë]] Sedert 2000 is nuwe [[inligtingstegnologie]]- en sakeprojekte in die Faroëreilande bevorder om nuwe beleggings te lok. Die bekendstelling van Burger King in [[Tórshavn]] is wyd gepubliseer en is ’n teken van die [[globalisering]] van die Faroëse kultuur. Dit is nog nie bekend of hierdie projekte daarin sal slaag om die eilande se ekonomiese basis te verbreed nie. Die eilande het een van die laagste werkloosheidsyfers in Europa, maar dit moet nie noodwendig beskou word as ’n teken van ekonomiese herstel nie omdat baie jongmense na Denemarke en ander lande verhuis wanneer hulle klaar is met skool. Dit laat ’n oorwegend middeljarige en bejaarde bevolking wat die vaardighede en kennis skort om nuut ontwikkelde posisies in die Faroëreilande te vul. In 2008 het die Faroëreilande ’n bedrag van $52 miljoen aan [[Ysland]] geleen in die lig van Ysland se bank-ellende.<ref name=NYT>{{en}} {{cite news |last=Lyall |first=Sarah |title=Ysland, vasgeval in skuld, blameer Brittanje vir ellende |page=A6 |publisher=New York Times |date=1 November 2008 |url=http://www.nytimes.com/2008/11/02/world/europe/02iceland.html?pagewanted=1 |accessdate=1 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190815021027/https://www.nytimes.com/2008/11/02/world/europe/02iceland.html?pagewanted=1 |archive-date=15 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Deense kroon is die amptelike geldeenheid op die Faroëreilande. Naas Deense is daar ook Faroëse banknote in omloop (Faroëse kroon met identiese wisselkoers). Op die voorsy van Faroëse banknote verskyn diermotiewe, die keersye toon tekeninge van Faroëse landskapstonele wat deur die Faroëse tekenaar Zacharias Heinesen (* 1936) geskep is. Op 5 Augustus 2009 het twee opposisiepartye wetgewing in die Løgting voorgestel om die Euro as die nasionale geldeenheid aan te neem, afhangend van ’n referendum.<ref>{{en}} [http://www.logting.fo/files/casestate/9193/011.09%20Evra-gjaldoyra%20(1).pdf Logting.fo]</ref> == Vervoer == [[Lêer:Faroe Islands, Eysturoy, road from Skipanes to Syðrugøta.jpg|duimnael|links|Die padnetwerk op die Faroëreilande is uitstekend. Hier is die pad van Skipanes na Syðrugøta op die eiland Eysturoy]] [[Lêer:New smyril 11.56.jpg|duimnael|Die nuwe veerboot MS Smyril kom die Faroëreilande binne by Krambatangi veerboothawe in Suðuroy in 2005]] Vágar-lughawe het geskeduleerde vlugte vanaf Vágar-eiland. Die grootste Faroëse [[lugredery]] is Atlantic Airways. Weens die rotsagtige terrein en relatiewe klein grootte van die Faroëreilande, was die vervoerstelsel nie so uitgebreid soos in ander plekke in die wêreld nie. Hierdie situasie het egter nou verander en die infrastruktuur is aansienlik uitgebrei. Ongeveer 80% van die eilande se populasie is verbind deur tonnels tussen die berge en eilande, brûe en laagwaterbrûe wat die drie grootste eilande en drie ander eilande in die noordooste met mekaar verbind, terwyl die ander twee groot eilande na die suide van die hoofarea verbind is aan die hoofgebied met nuwe, vinnige veerbote. Daar is goeie paaie na elke nedersetting op die eilande, behalwe vir sewe van die kleiner eilande, waarvan ses slegs een pad het. == Demografie == [[Lêer:Faroese folk dance club from vagar.jpg|duimnael|Faroëse volksdansers in nasionale drag]] Die oorgrote meerderheid van die bevolking is [[Faroërs|etniese Faroërs]] van Noorse en Keltiese afkoms.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Als |first=Thomas D. |first2=Tove H. |last2=Jorgensen |first3=Anders D. |last3=Børglum |first4=Peter A. |last4=Petersen |first5=Ole |last5=Mors |first6=August G. |last6=Wang |title=Highly discrepant proportions of female and male Scandinavian and British Isles ancestry within the isolated population of the Faroe Islands |journal=European Journal of Human Genetics |year=2006 |volume=14 |issue=4 |pages=497–504 |doi=10.1038/sj.ejhg.5201578 |pmid=16434998 |issn=1018-4813}}</ref> Onlangse RNS-ontledings het aangedui dat Y-chromosome, wat manlike afkoms naspeur, 87% [[Skandinawië|Skandinawies]] is.<ref>{{en}} {{cite journal |title=The origin of the isolated population of the Faroe Islands investigated using Y chromosomal markers |first=Tove H. |last=Jorgensen |first2=Henriette N. |last2=Buttenschön |first3=August G. |last3=Wang |first4=Thomas D. |last4=Als |first5=Anders D. |last5=Børglum |first6=Henrik |last6=Ewald |year=2004 |journal=Human Genetics |volume=115 |issue=1 |pages=19–28 |doi=10.1007/s00439-004-1117-7}}</ref> Die studies toon dat mitochondriale [[RNS]], wat vroulike afkoms naspeur, 84% Skots/Iers is.<ref>{{fo}} Wang, C. August. 2006. Ílegur og Føroya Søga. In: ''Frøði'' bl. 20-23</ref> Van die naastenby 48&nbsp;500 inwoners van die Faroëreilande (16&nbsp;921 privaathuishoudings in 2004) is 91,7% Faroëes, 5,8% Deens en 0,3% Groenlanders. In 2010 was 6,5 persent van die bevolking in die buiteland gebore.<ref>{{de}} [http://www.bpb.de/nachschlagen/zahlen-und-fakten/europa/70521/migranten ''www.bpb.de: Migranten'']</ref> Die grootste groep buitelanders is Dene, gevolg deur Groenlanders, [[Yslanders]], [[Noorweërs]] en [[Pole (volk)|Pole]]. Daar woon 77 verskillende nasionaliteite in die Faroëreilande. [[Faroëes]] word deur die hele land as eerste taal gespreek. Dit is moeilik om te sê hoeveel mense wêreldwyd Faroëes praat aangesien baie etniese Faroëse in Denemarke woon, en min mense wat daar gebore word keer terug na die Faroëreilande met hul ouers of wanneer hulle self volwassenes is. Die Faroëse taal is een van die kleinste [[Germaanse tale]]. Faroëse grammatika en woordeskat stem die meeste ooreen met [[Yslands]] en hul voorganger, [[Oudnoors]]. In teenstelling is gesproke Faroëes baie verskillend van Yslands en is dit nader aan [[Noors]]e dialekte van die Noorse weskus. Hoewel Faroëes die mees algemene taal in die eilande is, geniet naas Faroëes ook Deens ampstaalstatus.<ref name="Tiganes" /> Faroëse taalbeleid maak voorsiening vir die aktiewe skepping van nuwe terme in Faroëes wat geskik is vir die moderne lewe. === Demografiese ontwikkeling === [[Lêer:Faroe stamp 360 arrival of christianity.jpg|duimnael|upright|Faroëse seël deur Anker Eli Petersen wat die koms van die Christendom na die eilande gedenk]] Indien die eerste inwoners van die Faroëreilande Ierse monnikke was, het hulle waarskynlik as ’n klein groepie setlaars gelewe. Later, toe die Wikings die eilande gekoloniseer het was daar ’n aansienlike toename in die bevolkingsgetalle. Dit het egter eers in die 18de eeu meer as 5&nbsp;000 geword. In [[1349]] is ongeveer die helfte van die bevolking uitgewis as gevolg van die [[Swart Dood]]. Dit was eers met die koms van die diepsee visbedryf (en gevolglik ’n onafhanklikheid van landbou in die eilande se ruwe terrein) en met algemene opgang in die gesondheidsdiens dat vinnige bevolkingsaanwas in die Faroëreilande moontlik was. Van die 18de eeu af het die bevolking oor ’n tydperk van 200 jaar tienvoudig vermeerder. Aan die begin van die 1990’s het die Faroëreilande ’n ekonomiese krisis beleef wat tot ’n groot uittog van die bevolking gelei het; hierdie neiging is egter omgekeer in die daaropvolgende jare. <div style="float:left; margin-right:1em;"> {| width="240px" table class="wikitable" ! style="background:#efefef;" | Jaar ! style="background:#efefef;" | Inwoners |- | 1327 || align="right" |ongeveer 4&nbsp;000 |- | 1350 || align="right" |ongeveer 2&nbsp;000 |- | 1769 || align="right" | 4&nbsp;773 |- | 1801 || align="right" | 5&nbsp;255 |- | 1834 || align="right" | 6&nbsp;928 |- | 1840 || align="right" | 7&nbsp;314 |- | 1845 || align="right" | 7&nbsp;782 |- | 1850 || align="right" | 8&nbsp;137 |- | 1855 || align="right" | 8&nbsp;651 |- | 1880 || align="right" | 11&nbsp;220 |- | 1900 || align="right" | 15&nbsp;230 |} </div> <div style="float:left; margin-right:1em;"> {| width="240px" table class="wikitable" ! style="background:#efefef;" | Jaar ! style="background:#efefef;" | Inwoners |- | 1911 || align="right" |ongeveer 18&nbsp;800 |- | 1925 || align="right" | 22&nbsp;835 |- | 1950 || align="right" | 31&nbsp;781 |- | 1970 || align="right" |ongeveer 38&nbsp;000 |- | 1975 || align="right" | 40&nbsp;441 |- | 1&nbsp;Januarie 1985 || align="right" | 45&nbsp;318 |- | 1&nbsp;Januarie 1990 || align="right" | 47&nbsp;770 |- | 1&nbsp;Januarie 1995 || align="right" | 43&nbsp;644 |- | 1&nbsp;Januarie 1997 || align="right" | 43&nbsp;751 |- | 1&nbsp;Januarie 1998 || align="right" | 44&nbsp;235 |- | 1&nbsp;Januarie 1999 || align="right" | 44&nbsp;772 |} </div> <div style="float:left;"> {| width="240px" table class="wikitable" ! style="background:#efefef;" | Jaar ! style="background:#efefef;" | Inwoners |- | 1&nbsp;Januarie 2000 || align="right" | 45&nbsp;353 |- | 1&nbsp;Januarie 2001 || align="right" | 46&nbsp;144 |- | 1&nbsp;Januarie 2002 || align="right" | 46&nbsp;961 |- | 1&nbsp;Januarie 2003 || align="right" | 47&nbsp;668 |- | 1&nbsp;Januarie 2004 || align="right" | 48&nbsp;178 |- | 1&nbsp;Januarie 2005 || align="right" | 48&nbsp;337 |- | 1&nbsp;Januarie 2006 || align="right" | 48&nbsp;170 |- | 1&nbsp;Januarie 2007 || align="right" | 48&nbsp;327 |- | 1&nbsp;Januarie 2008 || align="right" | 48&nbsp;360 |- | 1&nbsp;Januarie 2009 || align="right" | 48&nbsp;702 |- | 1&nbsp;Januarie 2010 || align="right" | 48&nbsp;568 |- | 1&nbsp;Januarie 2011 || align="right" | 48&nbsp;574 |- | 1&nbsp;Januarie 2014 || align="right" | 49&nbsp;947 |} </div> <div style="clear:both;" ></div> === Verstedeliking en regionalisering === Die Faroëse bevolking is redelik eweredig versprei oor die eilande; dit is eers onlangs dat noemenswaardige verstedeliking plaasgevind het. Industrialisering is merkwaardig gedesentraliseer en die area het om dié rede ’n lewensvatbare plattelandse kultuur kon handhaaf. Nietemin het nedersettings met slegte hawefasiliteite verloor in die ontwikkeling van landbou na visserye en in die mees afgeleë landbou-areas, ook bekend as die buite-eilande, is daar min jongmense. In onlangse dekades is die nedersetting-gebaseerde sosiale struktuur egter onder druk geplaas en moes dit plek maak vir ’n styging in sentra wat met mekaar verbind is wat beter goedere en dienste kan lewer as die buite-eilande wat nie goeie verbindings het nie. Dit beteken dat winkels en dienste nou besig is om te skuif na die sentra en die Faroëse bevolking is stadig maar seker om agter die besigheid aan te trek. In die 1990’s is die ou nasionale beleid van die ontwikkeling van die nedersettings (''Bygdamenning'') laat vaar en die regering het in die plek daarvan ’n proses begin van streeksontwikkeling (''Økismenning''). Die term ''streek'' verwys na die groot Faroëse eilande. Die regering was egter nie daartoe in staat om deur die strukturele hervorming te druk van samesmelting van die klein plattelandse munisipaliteite om sodoende volhoubare, gedesentraliseerde entiteite te skep wat die streeksontwikkeling kon dryf nie. Soos wat streeksontwikkeling op ’n administratiewe vlak moeilik was het die regering meer begin belê in infrastruktuur om die streke met mekaar te verbind. In die algemeen kan die Faroëreilande al hoe minder beskou word as ’n gemeenskap wat gebaseer is op afsonderlike eilande en provinsies. Die groot beleggings in paaie, brûe en ondersese tonnels het die eilande saamgebind en ’n koherente ekonomiese en kulturele sfeer gespek wat naastenby 90% van die bevolking dek. Vanuit hierdie perspektief is dit redelik om die Faroëreilande as ’n uitegspreide stad te beskou of om selfs daarna te verwys as die ''Faroëse Netwerkstad''. === Godsdiens === {{Hoofartikel|Godsdiens van die Faroëreilande}} [[Lêer:Faroe stamp 048 europe (v u hammershaimb).jpg|duimnael|upright|’n Seël wat V.U. Hammershaimb, ’n 19de-eeuse Faroëse taalkundige en teoloog gedenk]] Volgens die Færeyinga Saga, het Sigmundur Brestisson in [[999]] Christenskap na die eilande gebring. ’n Argeologiese terrein in Leirvík het egter voorgestel dat Keltiese Christenskap ten minste 150 jaar daarvoor aangekom het. Die [[Protestantse Hervorming|kerkhervorming]] van die Faroëreilande is op 1 Januarie 1540 voltooi. Volgens amptelike statistieke van 2002 was 84,1% van die Faroëse bevolking lede van die staatskerk, die Faroëse Volkskerk (''Fólkakirkjan''), ’n vorm van [[Lutheranisme]]. Die Fólkakirkjan het in 2007 ’n onafhanklike kerk geword waar dit voorheen ’n bisdom van die Kerk van Denemarke was. Faroëse lede van die geestelikes wat ’n historiese belangrikheid het sluit in V.U. Hammershaimb (1819–1909), Frederik Petersen (1853–1917) en waarskynlik die mees noemenswaardige, Jákup Dahl (1878–1944), wat ’n groot rol gespeel het in die gebruik van die Faroëse taal in die kerk in plaas van [[Deens]]. In die laat 1820’s is die Christelike evangeliese geloofsbeweging, die Vergadering van gelowiges, in Engeland gestig. In 1865 het ’n lid van hierdie beweging, William Gibson Sloan, vanaf [[Shetland]] na die Faroëreilande gereis. Met die draai van die 20ste eeu het die Faroëse Vergadering van gelowiges se getalle by 30 gedraai. Vandag is ongeveer 10% van die Faroëse bevolking lede van die Oop Broedergemeenskap (''Brøðrasamkoman''). Ongeveer 3% behoort aan die [[charismatiese beweging]] wat iewers in die laat 1920’s begin het en hul goue jare in die 1970’s en 1980’s beleef het. Daar is verskeie charismatiese kerke regoor die eilande met die grootste genaamd Keldan (Fonteinwater) met 200 tot 300 lidmate. Ongeveer 2% behoort aan ander Christelike kerkverbande soos die Adventiste wat ’n privaatskool in Tórshavn bedryf. Jehova se getuies het ook vier gemeentes (met ongeveer 80 tot 100 lidmate). Die [[Rooms-Katolieke Kerk]] bestaan uit ongeveer 170 lidmate en die munisipaliteit van Tórshavn bedryf hulle ou Fransiskaanse skool. Daar is ook ongeveer vyftien [[Baha’i]]’s wat op vier plekke vergader. Die Ahmadiyyad Moslemgemeenskap is in 2010 tot stand gebring in die Faroëreilande. Anders as Denemarke, [[Swede]] en [[Ysland]] met Forn Siðr, het die Faroëreilande geen georganiseerde Ásatrú-gemeenskap nie, maar daar is heelwat heidense oorlewering, liedere en rituele wat in indiwidue se huise of in openbare plekke bedryf word, eerder as in kerkgeboue. Die bekendste kerkgeboue in die Faroëreilande sluit die Tórshavn-katedraal, St. Olaf se Kerk en die Magnus-katedraal in Kirkjubøur in; die Vesturkirkjan en die Mariakerk wat in Tórshavn is; die kerk van Fámjin; die agthoekige kerk in Haldarsvík; en Christianskirkjan in Klaksvík. In 1948 het Victor Danielsen (Vergadering van gelowiges)die eerste Bybelvertaling in Faroëes vanuit verskillende moderne tale voltooi. Jákup Dahl en Kristian Osvald Viderø (Fólkakirkjan) het die tweede vertaling in 1961 voltooi. Die tweede is vertaal vanuit die oorspronklike Bybelse tale ([[Hebreeus]] en [[Grieks]]) na Faroëes. == Kuns en kultuur == {{Hoofartikel|Kultuur van die Faroëreilande}} [[Lêer:Faroese Chain Dance in Sjonleikarhusid on Olavsoka 2011.jpg|duimnael|Die Faroëse kettingdans word sonder die begeleiding van musiekinstrumente gedans – slegs ballades word gesing]] Die Faroëreilande vorm 'n selfstandige kultuurnasie binne die Nordiese wêreld. Hulle was vir lank geïsoleer van die grootste kulturele fases en bewegings wat oor dele van Europa gewaai het. Dit beteken dat hulle ’n groot deel van hul tradisionele kultuur kon behou. Baie eilandbewoners neem aktief deel aan die kulturele lewe, oefen dikwels twee of drie funksies in die samelewing uit en tree sodoende in hul vrye tyd nie net kultuurgenietend nie, maar ook kultuurskeppend op. So word die Faroëreilande ondanks hul relatief klein bevolking deur 'n omvangryke literêre, musikale en kunsproduksie en 'n publiek, wat groot belangstelling in die kunslewe toon, gekenmerk. Naas die Faroëse taal is die Wiking-erfenis en die plaaslike natuur kulturele kernelemente. [[Faroëes]] is een van drie insulêre Skandinawiese tale, saam met [[Yslands]] en die uitgestorwe [[Norn]], wat van die [[Oudnoors]]e gesproke taal afstam wat in die Wiking-leeftyd in Skandinawië gepraat is. Tot die 15de eeu het Faroëes ’n soortgelyke skryfwyse aan Yslands en [[Noors]] gehad, maar ná die Hervorming in 1538 het die regerende [[Dene]] die gebruik van Faroëes in skole, kerke en amptelike dokumente onwettig verklaar. ’n Ryk gesproke tradisie het egter behoue gebly in die 300 jaar wat die taal nie geskryf mog word nie. Dit beteken dat alle gedigte en stories mondelings oorgedra is. Hierdie werke is verdeel in die volgende afdelings: sagnir (histories), ævintýr (stories) en kvæði (ballades), dikwels op musiek en die middeleeuse kettingdans geset. Dit is uiteindelik in die 19de eeu neergeskryf. === Faroëse kettingdans en ballades === [[Lêer:Kædedans.JPG|duimnael|Kettingdansers]] Die Faroëse kettingdans, 'n soort rondedans, vorm saam met ou ballades (soos die Faroëse Sigurdliedere), wat as begeleiding voorgedra word, 'n eersterangse kultuurgoed wat uniek in Europa is. In geen ander land is middeleeuse tradisies op 'n soortgelyke outentieke manier tot in die moderne tyd bewaar nie. Dit was juis die ballades wat die Faroëse taal, wat ná 1540 nie meer as skryftaal gebruik is nie, van uitwissing gered het. Jens Christian Djurhuus was 'n tradisionele ''skald'' wat nog in die 19de eeu ballades in die oorgelewerde styl geskryf het. Die bekendste Faroëse ballade, ''Ormurin Langi'', het uit sy pen gekom. 'n Meer onlangse voorbeeld is die ''Grindavísan'' ("Grindwalvis-wysie") wat deur Christian Pløyen, 'n Deense amptenaar, geskryf is. Alhoewel hierdie ballade uit die pen van 'n buitelander gekom het en in Deens geskryf is, word dit op elke ''Grindadráp'' (Grindwalvis-jagtog) gesing. Die Faroëse kettingdans is nie beperk tot volkspele nie maar vorm 'n vaste bestanddeel van die alledaagse kultuur wat nie vir gehore opgevoer nie, maar as 'n gemeenskaplike dans waaraan elkeen deelneem. Die gemeenskaplike sang is 'n tweede tradisie wat steeds voortleef, onder meer wanneer mense by familiefeeste saamkuier om ure lank ou en nuwe liedere te sing. Die belangrikste fees is ''Ólavsøka'' waartydens duisende om middernag in Tórshavn onder vrye hemel vergader. === Ólavsøka === [[Lêer:Føroysk fløgg á Ólavsøku.jpg|duimnael|Die jaarlikse ólavsøka-parade op 28 Julie]] Die nasionale vakansiedag, [[Ólavsøka]], is op 29 Julie en gedenk die afsterwe van Sint Olaf. Die vieringe word in Tórshavn gehou, begin op die aand van 28 Julie en hou aan tot 31 Julie. Die amptelike viering begin op 29 Julie met die opening van die Faroëse parlement, ’n gebruik wat 900 jaar terug dateer.<ref>{{en}} Schei, Kjørsvik Liv and Moberg, Gunnie. 1991. ''The Faroe Islands''. {{ISBN|0-7195-5009-2}}</ref> Dit begin met ’n diens wat gehou word in die Tórshavn-katedraal; alle parlementslede asook burgerlike en kerkamptenare loop in ’n stoet die kerk binne. Die dominees gee om die beurt ’n preek. Ná die diens keer die stoet terug na die parlement vir die openingseremonie. Ander vieringe word gekenmerk deur verskillende sportkompetisies, die roeikompetisie (in Tórshavn-hawe) is die gewildste, kunsuitstallings, popkonserte en die bekende Faroëse Dans. Die dag word verder gevier deur verskeie ander fasette. Die Faroëse volksdrag word ook tydens die geleentheid gedra. === Die Nordiese Huis === [[Lêer:Nordic House in the Faroes 03.jpg|duimnael|Die Nordiese Huis]] Die Nordiese Huis (''Norðurlandahúsið'') is die belangrikste kulturele instelling in die Faroëreilande. Die doel daarvan is om die Skandinawiese en Faroëse kultuur plaaslik en in die Nordiese streek te ondersteun en bevorder. Erlendur Patursson (1913–1986), ’n Faroëse lid van die [[Nordiese Raad]], het die idee van die Nordiese kultuurhuis in die Faroëreilande aangespreek. ’n Nordiese kompetisie vir argitekte is in 1977 gehou waaraan 158 argitekte deelgeneem het. Die wenners was Ola Steen van Noorweë en Kolbrún Ragnasdóttir van Ysland. Deur aan die volkstradisies getrou te bly, het die argitekte die Nordiese Huis ontwerp om soos ’n betowerde heuwel van [[Elf (mitologie)|elwe]] te lyk. Die huis is in 1983 in Tórshavn geopen. Dit is ook ’n kulturele organisasie onder die Nordiese Raad van Ministers. Die nordiese Huis word beheer deur ’n beheerkomitee van agt waarvan drie van die Faroëreilande is en die vyf ander van ander Nordiese lande. Daar is ook ’n raadgewende liggaam van vyftien lede wat Faroëse kultuurorganisasies verteenwoordig. Die Huis word bestuur deur ’n direkteur wat aangestel word deur die beheerkomitee vir ’n termyn van vier jaar. === Faroëse literatuur === [[Lêer:Faroe stamp 364 rasmussen and skardi.jpg|duimnael|upright|Rasmus Rasmussen en Símun av Skarði (digter)]] Faroëse literatuur in die tradisionale sin van die woord het eers werklik ontwikkel in die laaste 100–200 jare. Dit is hoofsaaklik as gevolg van die isolasie van die eiland en ook omdat die Faroëse taal eers in 1890 in ’n gestandaardiseerde vorm neergeskryf is. Die Deense taal is ook bevorder ten gunste van Faroëes. Die Faroërs het nietemin verskeie digters en skrywers opgelewer. === Musiek === [[Lêer:Kristian Blak.jpg|duimnael|links|upright|Een van die mees invloedryke mense in die Faroëse musiekbedryf is die Deens-gebore [[Kristian Blak]]]] Die Faroëreilande het ’n musiekbedryf. Die eilande het ’n eie simfonie-orkes, die klassieke ensemble ''Aldubáran'' en vele verskillende kore; die bekendste een is ''Havnarkórið''. Die bekendste Faroëse komponiste is Sunleif Rasmussen en die Deen Kristian Blak. Blak is ook die hoof van die platemaatskappy [[Tutl]]. Die eerste Faroëse opera is geskryf deur Sunleif Rasmussen. Dit is getiteld Die Tuin van ’n Mal Man (''Í Óðamansgarði'')<ref>{{en}} [http://www.themadmansgarden.com/ Die Tuin van ’n Mal Man] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161009023343/http://themadmansgarden.com/ |date=9 Oktober 2016}}</ref> en die eerste vertoning het op 12 Oktober 2006 plaasgevind by die Nordiese Operahuis. Die opera is gebaseer op ’n kortverhaal deur die skrywer William Heinesen. Jong Faroëse musikante wat onlangs gewildheid verwerf het is Eivør Pálsdóttir, Anna Katrin Egilstrøð, Annika av Matras, Lena Andersen, Teitur Lassen, [[Høgni Reistrup]], Høgni Lisberg, Heiðrik á Heygum, Guðrið Hansdóttir en Brandur Enni. Bekende musiekgroepe sluit in Týr, Gestir, The Ghost, Boys In A Band, ORKA, Tveyhundrað, Grandma’s Basement, SIC, en die ontbinde Clickhaze. Die fees van kontemporêre en klassieke musiek, ''Summartónar'' word elke somer gehou. Groot opelud musiekfeeste vir populêre musiek met plaaslike en internasionale kunstenaars is G! Festival in Gøta in Julie en Summarfestivalurin in Klaksvík in Augustus. === Tradisionele kos === [[Lêer:Skerpikjøt (2).jpg|duimnael|Skerpikjøt]] Tradisionele Faroëse kos is hoofsaaklik gebaseer op vleis, seekos en [[aartappel]]s en gebruik min vars groente. Skaapvleis is die basis van baie maaltye en een van die gewildste trakterings is ''skerpikjøt'', gerypte, windgedroogte skaapvleis wat effens taai is. Die droogskuur, bekend as ’n ''hjallur'', is ’n standaardkenmerk in baie Faroëse huise, veral in die klein nedersettings. Ander tradisionele kosse is ''ræst kjøt'' (half-gedroogte skaapvleis) en ''ræstur fiskur'' (gerypte vis). ’n Ander Faroëse spesialiteit is ''Grind og spik'' (loodswalvisvleis en -spek). ’n Soortgelyke vleis/spekdis gemaak met [[harslag]] is ''garnatálg''. In die vorige eeu het die vleis en spek van ’n loodswalvis kos vir ’n lang tyd voorsien. Vars vis en seevoëls soos die Faroëse papegaaiduiker en sy eiers, maak ook ’n groot deel uit van die plaaslike dieet. Gedroogde vis word ook graag geëet. Daar is een brouery genaamd Föroya Bjór wat sedert 1888 bier maak wat hoofsaaklik na Ysland en Denemarke uitgevoer word. ’n Plaaslike spesialiteit is ''fredrikk'', ’n spesiale brousel wat in Nólsoy gemaak word. Die produksie van sterk alkohol soos snaps word nie op die eilande toegelaat nie, daarom word die Faroëse brandewyn ''Aqua Vita'' in die buiteland gemaak. Sedert die besetting deur die Britte het die Faroërs al hoe meer Britse kos begin eet, veral [[vis-en-tjips]] en lekkergoed wat in winkels regoor die eiland te vinde is. === Walvisjag === [[Lêer:Killed pilot wales in hvalba, faroe islands.JPG|duimnael|Dooie loodswalvisse op die strand in die nedersetting Hvalba op die suidelikste Faroëse eiland Suðuroy, 11 Augustus 2002]] Daar is rekords van dryfjagte in die eilande wat tot 1584 terugdateer.<ref>{{en}} {{cite book |first=Philippa |last=Brakes |chapter=’n Agtergrond tot walvisjag |year=2004 |publisher=Philippa Brakes, Andrew Butterworth, Mark Simmonds & Philip Lymbery |title=Onrustige waters: ’n oorsig van die welsynsimplikasies van moderne walvisjagaktiwiteite |isbn=0-9547065-0-1 |page=7 |url=http://www.wdcs.org/submissions_bin/troubledwaters.pdf}}</ref> Dit word deur Faroëse owerhede beheer maar nie deur die Internasionale Walvisjagkommissie nie aangesien daar nie ooreenstemming is oor die Kommissie se wetlike outoroteit om klein walvisagtiges te jag nie. Honderde langvinloodswalvisse (''Globicephala malaena'') word jaarliks hoofsaaklik gedurende die somer doodgemaak. Die jagtogte, wat ''grindadráp'' genoem word, is nie-kommersieel en word deur ’n gemeenskap georganiseer; dit beteken dat enigeen daaraan kan deelneem. Die jagters omsingel eers die loodswalvisse in ’n groot halfsirkel van bote. Daarna dryf hulle die walvisse stadig in ’n baai of die vlakwater van ’n fjord. Wanneer ’n walvis in die vlak water is, word ’n haak in sy luggat gehaak sodat die dier aan wal getrek kan word. Sodra die dier op land is, of in kniediep water geïmmobiliseer is, word ’n snit dwarsoor die bokant naby die luggat gemaak om die kop gedeeltelik af te sny. Die dooie dier word dan verder aan wal gesleep nadat die oorblywende walvisse op dieselfde manier doodgemaak is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.youtube.com/watch?v=yXZPmdULIKs |title=GrindaDrap: Video van ’n walvisjag |work=YouTube.com |accessdate=28 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303072423/https://www.youtube.com/watch?v=yXZPmdULIKs |archive-date=3 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sommige Faroërs beskou die jagtogte as ’n belangrike deel van hulle kultuur en geskiedenis. Diereregtegroepe, soos die Sea Shepherd-organisasie kritiseer dit egter as wreed en onnodig, terwyl die jagters meen dat die meeste joernaliste nie genoegsame kennis van die vangmetode of die ekonomiese betekenis ten toon stel nie. Sea Shepherd-organisasie het ’n veldtog in die Faroëreilande geloods, bekend as ''Operation Ferocious Isles''. Op hul webblad noem hulle dat “soveel as 1&nbsp;000 bedreigde langvinloodswalvisse jaarliks brutaal doodgemaak word in die Faroëreilande. Die slagting vind hoofsaaklik gedurende die somermaande plaas gedurende sogenaamde “tradisionele” gemeenskapsjagte waarna die plaaslike bewoners verwys as ''grindadráp'' of eenvoudig ''die maling''. Hierdie aktiwiteit moet egter genoem word wat dit werklik is — massaslagting.”<ref>{{en}} [http://www.seashepherd.org/ferocious-isles Ferocious Isles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120704150912/http://www.seashepherd.org/ferocious-isles |date=4 Julie 2012}}</ref> Hierdie ''grindadráp'' is wettig en verskaf kos aan baie mense in die Faroëreilande.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.whaling.fo/thepilot.htm#Drivingthewhales |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090324072829/http://www.whaling.fo/thepilot.htm#Drivingthewhales |title=Walvisse en walvisjag in die Faroëreilande |publisher=Faroëse Regering |accessdate=5 Desember 2006 |archivedate=24 Maart 2009 |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.wdcs.org/dan/publishing.nsf/allweb/99E632F7502FCC3B802568F20048794C |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071031231236/http://www.wdcs.org/dan/publishing.nsf/allweb/99E632F7502FCC3B802568F20048794C |title=Waarom strand walvisse en dolfyne? |publisher=[[WDCS]] |accessdate=5 Desember 2006 |archivedate=31 Oktober 2007 |url-status=dead}}</ref><ref>{{en}} {{cite news |first=Nicole |last=Chrismar |date=28 Julie 2006 |title=Dolfyne gejag vir sport en bemesting |url=http://abcnews.go.com/Technology/story?id=2248161&page=1 |publisher=[[ABC News]] |accessdate=21 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110040006/http://abcnews.go.com/Technology/story?id=2248161 |archive-date=10 November 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Sport === [[Lêer:Katrin Olsen World Cup Ottensheim 2007.jpg|duimnael|upright|Die roeier Katrin Olsen was in [[Olimpiese Somerspele 2008|2008]] die eerste Faroëse deelnemer aan die Olimpiese Somerspele, maar het vir Denemarke deelgeneem]] Die Faroëreilande ding mee in die tweejaarlikse Eilandspele wat in 1989 daar plaasgevind het. Tien [[sokker]]spanne ding mee om die Faroëreilande Premierliga, tans op nommer 51 volgens UEFA se Liga-koëffisiënt. Die Faroëreilande is ’n volle lid van [[UEFA]] en die Faroëreilande se nasionale sokkerspan ding mee in die kwalifiserende wedstryde vir die [[UEFA Europa-beker|UEFA Europese Sokkerkampioenskap]]. Die Faroëreilande is ook ’n volle lid van [[FIFA]] en ding daarom ook mee in die kwalifiserende rondes vir die [[Sokker-Wêreldbeker]]. Die land het sy heel eerste mededingende wedstryd gewen toe hulle die span van Oostenryk met 1-0 geklop het in ’n kwalifiserende wedstryd vir die 1992-UEFA Europa-beker. Op 7 Junie 2011 het die Faroëreilande sy eerste oorwinning in die UEFA Europa-beker se kwalifiserende ronde in 16 jaar gekry deur die span van Estland met 2-0 in Toftir te wen. Die Faroëreilande ding ook mee in die [[Paralimpiese Spele]] maar het nog nie aan die [[Olimpiese Spele]] deelgeneem nie aangesien hy daar saam met Denemarke moet deelneem. === Handewerk === [[Hekel]] is ’n tradisionele handwerk. Die mees kenmerkende eienskape van Faroëse kanttjalies is die midde-agter knoopplaatvorm. Elke tjalie bestaan uit twee driehoekige sypanele, ’n trapesiumvormige rugknoopplaat, ’n rantafverking en ’n skouervorm. == Openbare vakansiedae == <div style="-moz-column-count:4; column-count:4;"> * [[Nuwejaarsdag]], 1 Januarie * Wit Donderdag * [[Goeie Vrydag]] * Paassondag * Paasmaandag * Vlagdag, 25 April * Algemene dag van gebed (Dýri biðidagur), 4de Vrydag na Paasfees * [[Hemelvaartdag]] * Pinkstersondag * Pinkstermaandag * Grondwetdag, 5 Junie (½ dag vakansiedag) * [[Ólavsøka|St. Olafsaand]], 28 Julie (½ dag vakansiedag) * [[Ólavsøka|St. Olafsdag]], 29 Julie (Nasionale vakansiedag) * [[Oukersaand]], 24 Desember * [[Kersdag]], 25 Desember * Tweede Kersdag, 26 Desember * [[Oujaarsaand]], 31 Desember (½ dag vakansiedag)</div> == Dorpe == <center> <gallery> Norroena in torshavn.jpg|Die hoofstad [[Tórshavn]] Stora dimun farm.jpg|Stóra Dímun Porkeri (faroe islands) mountains.JPG|Porkeri op Suðuroy Harbour of klaksvik, faroe islands.jpg|Klaksvík Vagur, Faroe Islands, in the winter, sunlight on slope.JPG|Vágur op Suðuroy Sorvagur, faroe islands, view on mykines.jpg|Sørvágur, op die eiland Vágar </gallery> </center> == Sien ook == * [[Tale van die Faroëreilande]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Faroe-Islands-Atlantic-Ocean|title=Faroe Islands|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=4 Maart 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/faroe-islands/|title=Faroe Islands|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=4 Maart 2024}} == Verdere leesstof == * {{en}} Irvine, David Edward Guthrie. 1982. Seaweed of the Faroes 1: The flora. ''Bull. Br. Mus. nat. Hist. (Bot.) '' '''10'''(3): 109–131. * {{en}} Tittley, I., Farnham, W.F. and Gray, P.W.G. 1982. Seaweeds of the Faroes 2: Sheltered fjords and sounds. ''Bull. Br. Mus. nat. Hist.'' (Bot.) '''10''': 133–151. * {{de}} Alexander Wachter: Färöer selbst entdecken. Edition Elch, Offenbach am Main 2002. {{ISBN|3-85862-155-2}}. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Faroe Islands|Faroëreilande}} ; Regering ---- * {{en}} {{fo}} [https://www.faroeislands.fo/ Amptelike webwerf] * {{en}} {{fo}} [https://www.lms.fo/ ''Regering van die Faroëreilande – Die Eerste Minister se kantoor''] * {{en}} {{fo}} [https://www.logting.fo/ Amptelike webwerf van die Løgting] * {{en}} [https://landsbokasavnid.fo/ ''Nasionale Biblioteek van die Faroëreilande''] ; Algemene inligting ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/faroe-islands/|title=Faroe Islands|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=4 Maart 2024}} * {{en}} [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/faroeislands.htm Faroëreilande] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907063309/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/faroeislands.htm |date= 7 September 2015 }} by ''UCB Libraries GovPubs'' * {{en}} [http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Faroe_Islands/ Faroëereilande] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723235757/http://www.dmoz.org/Regional/Europe/Faroe_Islands/ |date=23 Julie 2012 }} by Open Directory Project * {{en}} [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_the_Faroe_Islands Wikiatlas] van die Faroëreilande ; Toerisme ---- * {{en}} {{Wikivoyage|Faroe_Islands|Faroëreilande}} * {{en}} [http://www.visit-faroeislands.com/ ''Visit Faroe Islands – Amptelike webtuiste van die Faroëreilande se toerismekantoor''] * {{en}} [https://www.nlh.fo/en/ ''Amptelike webtuiste van die Nordiese Huis in die Faroëreilande''] * {{en}} [http://www.nytimes.com/2007/03/25/travel/tmagazine/03well.faroes.t.html?ref=tmagazine ''New York Times Magazine, 25 Maart 2007: Into the Mystical Unreal Reality of the Faroe Islands''] ; Media ---- * {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=5qinWJqgGMw ''YouTube.com/Phantom Power Films: Faroe Islands – the connected nation (Skotse dokumentêr)''] * {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=wKSaA0GGVUE ''YouTube.com/Danny Rest: The Faroe Islands (dokumentêr)''] ; Ander ---- * {{en}} [http://www.vifanord.de/index.php?id=1&L=1&rd=243343734 ''vifanord – ’n Virtuele biblioteek vir Noord-Europese Studies''] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Faroëreilande}} | Noord = [[Noorse See]] | Noordoos = [[Noorse See]] • [[Jan Mayen]] • [[Svalbard]] | Oos = [[Noorse See]] • {{vlagland|Noorweë}} | Suidoos = [[Noorse See]] • [[Orkney, Skotland|Orkney]] • [[Shetland]] ({{vlagland|Verenigde Koninkryk}}) | Suid = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Skotland}} ({{vlagland|Verenigde Koninkryk}}) | Suidwes = [[Atlantiese Oseaan]] | Wes = [[Atlantiese Oseaan]] | Noordwes = {{vlagland|Ysland}} • [[Atlantiese Oseaan]] }} {{en-vertaal|Faroe Islands}} {{Navigasie indeling Denemarke}} {{Lande van Europa}} {{Nordiese lande}} {{Nordiese Raad}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Faroereilande}} [[Kategorie:Faroëreilande| ]] [[Kategorie:Voormalige Deense kolonies]] [[Kategorie:Voormalige Noorse kolonies]] nvk1lep50ajq3a37yt7fw7qpe42pq87 4 8117 2915200 2492467 2026-07-02T10:10:08Z SpesBona 2720 + Vlagdag in Sint Maarten (1985). 2915200 wikitext text/x-wiki <!-- Only uncomment ONE image at a time <div style="float:right">[[Lêer:PPlaqueLarge.png|100px|Pioneer 10 plaque]]</div> <div style="float:right">[[Lêer:Thurgood-marshall-2.jpg|100px|Thurgood Marshall]]</div> --> '''[[13 Junie]]''': [[Vlag van Sint Maarten|Vlagdag]] in [[Sint Maarten]] ([[1985]]). [[Lêer:Pioneer10-11.jpg|125px|regs|border|Pioneer 10 – kunstenaarsvoorstelling]] * [[1898]] – [[Yukon]] word van die [[Noordwestelike gebiede]] afgestig as eie [[Provinsies en gebiede van Kanada|gebied]] van die [[Kanada|Kanadese Konfederasie]] met [[Dawson City]] as hoofstad. * [[1917]] – [[Augusto Roa Bastos]], 'n romanskrywer van [[Paraguay]], word in Iturbe gebore. * [[1922]] – Gebore: die [[Afrikaans]]e skrywer [[Etienne Leroux]], op [[Oudtshoorn]]. Hy was die seun van [[Stephanus Petrus le Roux|S.P. le Roux]] (later [[Suid-Afrika]]anse Minister van Landbou) en die peetkind van [[C.J. Langenhoven]]. * [[1983]] – '''[[Pioneer 10]]''' word die eerste mensgemaakte voorwerp wat die [[sonnestelsel]] verlaat. * [[1985]] – Die eerste uitgawe van die [[Suid-Afrika]]anse [[koerant]] ''[[Mail & Guardian|Weekly Mail]]'' verskyn. <!-- * [[1967]] – Die [[VN-sekuriteitsraad]] verwerp [[Sowjetunie|Moskou]] se eise dat die Verenigde Nasies [[Israel]] se aggressie in die [[Sesdaagse Oorlog]] moet veroordeel. * 1967 – [[Thurgood Marshall]] word genomineer as die eerste [[Afro-Amerikaners|Afro-Amerikaanse]] regter in die [[Hooggeregshof|Hooggeregshof van die Verenigde State]]. * [[1971]] – [[Viëtnamoorlog]]: Die ''[[New York Times]]'' begin die '''[[Pentagon Papers]]''' publiseer. * [[1966]] – Die ''[[Miranda v. Arizona]]''-beslissing vestig die [[Miranda Waarskuwing]] in die [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[reg]]stelsel. --> 74ah645p9gjqkfille5ncny76dqx2bt 4 8705 2915074 2915068 2026-07-01T13:15:31Z SpesBona 2720 Herbewoord 2915074 wikitext text/x-wiki '''[[1 Julie]]''': [[Kanadadag]] ([[1867]]); [[Republiekdag]] in [[Ghana]] ([[1960]]); [[Onafhanklikheid]]sdag in [[Somalië]] (1960), asook in beide [[Burundi]] en [[Rwanda]] (albei [[1962]]). [[Lêer:1904summerolympicsposter.jpg|regs|150px|Olimpiese Somerspele 1904]] * 1867 – [[Kanadadag]]: Die [[Kanada|Kanadese Federasie]] word volgens die ''British North America Act'' deur die vier provinsies [[Nieu-Brunswyk]], [[Nova Scotia]], [[Ontario]] en [[Quebec]] gestig, en ontvang sy onafhanklikheid van die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]]. * [[1903]] – Die eerste [[Tour de France]]-fietsresies word aangebied. * [[1904]] – Die eerste '''[[Olimpiese Somerspele 1904|Olimpiese Somerspele]]''' in [[Noord-Amerika]] open in [[St. Louis]], [[Missouri]]. * [[1994]] – [[Jasser Arafat]] beëindig 27-jaar van ballingskap en keer terug na die [[Gasastrook]]. * [[1997]] – Die Verenigde Koninkryk oorhandig beheer van [[Hongkong]] aan die [[Volksrepubliek China]]. * [[2013]] – [[Kroasië]] verlaat die [[Sentraal-Europese Vryehandelsooreenkoms]] en word 'n lid van die [[Europese Unie]]. 6ko4378i1d70uf7fbsw90jzy5gdemeu 4 8706 2915196 1684584 2026-07-02T09:50:26Z SpesBona 2720 + Vlagdag in Curaçao (1984). 2915196 wikitext text/x-wiki <!-- Only uncomment ONE image at a time --> '''[[2 Julie]]''': [[Vlag van Curaçao|Vlagdag]] in [[Curaçao]] ([[1984]]). [[Lêer:First Zeppelin ascent.jpg|125px|regs|Die eerste Zeppelin]] * [[1839]] – 'n Skeepslading van 53 [[slawerny|slawe]] uit [[Afrika]] kom in opstand op die slaweskip ''Amistad'' aan die kus van [[Kuba]]. * [[1900]] – Die eerste '''[[Zeppelin]]''' vlieg oor die [[Bodenmeer]] naby Friedrichshafen, [[Duitsland]]. * [[1932]] – [[President van die Verenigde State van Amerika|President]] [[Franklin D. Roosevelt]] beloof in sy aanvaardingstoespraak 'n "nuwe bedeling" ([[Engels]]: ''New Deal'') vir die mense van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]. * [[1964]] – President [[Lyndon B. Johnson]] teken die Amerikaanse menseregtehandves (''Civil Rights Bill''). * [[1976]] – Noord- en Suid-Viëtnam verenig om die [[Viëtnam|Sosialistiese Republiek Viëtnam]] te vorm. <!-- * [[1644]] – Die '''[[Slag van Marston Moor]]''', een van die beslissende botsings van die [[Engelse Burgeroorlog]], word naby [[York]] geveg. * [[1937]] – [[Amelia Earhart]] en navigator Fred Noonan verdwyn oor die [[Stille Oseaan]]. --> j56rpgppd9hajvr8saczeecuhz7qor1 4 9591 2915069 2915066 2026-07-01T12:02:57Z Thermofan 22693 /* Totius */ Ondersteun 2915069 wikitext text/x-wiki {| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10" | colspan="2" | '''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia''' Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel. Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou. 'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag. Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]]. |- | colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div> |- valign="top" | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }} | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }} |} {{Argiefboks|24 | argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]] | argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]] | argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]] | argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]] | argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]] | argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]] | argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]] | argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]] | argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]] | argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]] | argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]] | argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]] | argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]] | argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]] | argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]] | argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]] | argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]] | argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]] | argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]] | argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]] | argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]] | argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]] | argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]] | argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]] }} Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien. U is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}}) * {{sl|gekant}} ({{gekant}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) ; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''. == Nuwe voorstelle == === [[Gideon Scheepers]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC) * {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – Sjoe, waar is die paragrawe? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 17:52, 19 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – Bietjie getimmer aan die artikel: paragrawe, taal, neutraliteit en herhaling sowel as onnodige anekdotes uitgehaal. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:19, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – "Bold" is in Afrikaans vetdruk, en nie vetskrif of dikskrif nie. Ek is ~2026-33386-18, so jammer vir my foutiewe naamgewing in die verband; ook maar net mens! [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 00:05, 24 Junie 2026 (UTC) === [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:57, 12 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:33, 1 Julie 2026 (UTC) === [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:20, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 00:08, 24 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 22:34, 28 Junie 2026 (UTC) === [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC) * {{neutraal}} – Goed wat ek nou doen, gaan eers oor twee jaar in. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:25, 12 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – watter voorbladbeeld kan in die plek van hul logo gebruik word?, aangesien daar (c) kopiereg bestaan op dié een wat tans in die artikel verskyn. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:42, 23 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) === [[A Star Is Born (2018-rolprent)]] === {{sperdatum|20 Julie 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:22, 20 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 22:32, 28 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:54, 29 Junie 2026 (UTC) === [[Hemelskyf van Nebra]] === {{sperdatum|21 Julie 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:12, 21 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 00:11, 24 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:54, 29 Junie 2026 (UTC) === [[Totius]] === {{sperdatum|27 Julie 2026}} *{{Ondersteun}} - Die artikel het ook genoegsame prente, anders as die artikel oor Langenhoven. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 19:15, 27 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} - [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 15:37, 28 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} - [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 15:44, 28 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} - Enige kans dat die artikel in die week van sy verjaarsdag kan verskyn? D.w.s. 21 Feb 2027 of 2028. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:51, 28 Junie 2026 (UTC) : {{kommentaar}} Hi [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], bedoel jy 21 Februarie 2027, die 150ste herdenking van Totius se geboorte? Ja beslis, dit klink na 'n uitstekende idee, dankie! Groete. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 22:31, 28 Junie 2026 (UTC) :: Ek het die 150ste gedeelte gemis, maar ja, dit is presies wat ek bedoel. Dankie dat jy dit onder my aandag gebring het. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:47, 29 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} - [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:00, 29 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} - [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 12:02, 1 Julie 2026 (UTC) <!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --> [[Kategorie:Voorblad]] 39us7cv3mvi947blog2bkutafnpjhth 2915089 2915069 2026-07-01T16:07:14Z Aliwal2012 39067 /* Nuwe voorstelle */ 2915089 wikitext text/x-wiki {| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10" | colspan="2" | '''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia''' Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel. Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou. 'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag. Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]]. |- | colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div> |- valign="top" | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }} | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }} |} {{Argiefboks|24 | argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]] | argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]] | argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]] | argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]] | argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]] | argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]] | argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]] | argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]] | argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]] | argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]] | argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]] | argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]] | argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]] | argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]] | argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]] | argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]] | argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]] | argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]] | argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]] | argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]] | argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]] | argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]] | argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]] | argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]] }} Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien. U is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}}) * {{sl|gekant}} ({{gekant}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) ; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''. == Nuwe voorstelle == === [[Gideon Scheepers]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC) * {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – Sjoe, waar is die paragrawe? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 17:52, 19 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – Bietjie getimmer aan die artikel: paragrawe, taal, neutraliteit en herhaling sowel as onnodige anekdotes uitgehaal. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:19, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – "Bold" is in Afrikaans vetdruk, en nie vetskrif of dikskrif nie. Ek is ~2026-33386-18, so jammer vir my foutiewe naamgewing in die verband; ook maar net mens! [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 00:05, 24 Junie 2026 (UTC) === [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:57, 12 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:33, 1 Julie 2026 (UTC) === [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:20, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 00:08, 24 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 22:34, 28 Junie 2026 (UTC) === [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC) * {{neutraal}} – Goed wat ek nou doen, gaan eers oor twee jaar in. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:25, 12 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – watter voorbladbeeld kan in die plek van hul logo gebruik word?, aangesien daar (c) kopiereg bestaan op dié een wat tans in die artikel verskyn. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:42, 23 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) === [[A Star Is Born (2018-rolprent)]] === {{sperdatum|20 Julie 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:22, 20 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 22:32, 28 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:54, 29 Junie 2026 (UTC) === [[Hemelskyf van Nebra]] === {{sperdatum|21 Julie 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:12, 21 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 00:11, 24 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:54, 29 Junie 2026 (UTC) === [[Totius]] === {{sperdatum|27 Julie 2026}} * {{Ondersteun}} – Die artikel het ook genoegsame prente, anders as die artikel oor Langenhoven. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 19:15, 27 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} - [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 15:37, 28 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} - [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 15:44, 28 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} – Enige kans dat die artikel in die week van sy verjaarsdag kan verskyn? D.w.s. 21 Feb 2027 of 2028. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:51, 28 Junie 2026 (UTC) : {{kommentaar}} Hi [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], bedoel jy 21 Februarie 2027, die 150ste herdenking van Totius se geboorte? Ja beslis, dit klink na 'n uitstekende idee, dankie! Groete. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 22:31, 28 Junie 2026 (UTC) :: Ek het die 150ste gedeelte gemis, maar ja, dit is presies wat ek bedoel. Dankie dat jy dit onder my aandag gebring het. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:47, 29 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} - [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:00, 29 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 12:02, 1 Julie 2026 (UTC) <!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --> [[Kategorie:Voorblad]] nksu4gr00jk6kghc6neyd9x97ehplhh 2915091 2915089 2026-07-01T16:10:13Z Aliwal2012 39067 /* Totius */ * {{ondersteun}} 2915091 wikitext text/x-wiki {| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10" | colspan="2" | '''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia''' Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel. Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou. 'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag. Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]]. |- | colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div> |- valign="top" | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }} | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }} |} {{Argiefboks|24 | argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]] | argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]] | argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]] | argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]] | argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]] | argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]] | argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]] | argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]] | argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]] | argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]] | argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]] | argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]] | argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]] | argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]] | argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]] | argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]] | argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]] | argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]] | argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]] | argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]] | argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]] | argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]] | argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]] | argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]] }} Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien. U is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}}) * {{sl|gekant}} ({{gekant}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) ; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''. == Nuwe voorstelle == === [[Gideon Scheepers]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC) * {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is "vergedrukte teks"? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – Sjoe, waar is die paragrawe? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 17:52, 19 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – Bietjie getimmer aan die artikel: paragrawe, taal, neutraliteit en herhaling sowel as onnodige anekdotes uitgehaal. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:19, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – "Bold" is in Afrikaans vetdruk, en nie vetskrif of dikskrif nie. Ek is ~2026-33386-18, so jammer vir my foutiewe naamgewing in die verband; ook maar net mens! [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 00:05, 24 Junie 2026 (UTC) === [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:57, 12 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:33, 1 Julie 2026 (UTC) === [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:20, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 00:08, 24 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 22:34, 28 Junie 2026 (UTC) === [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] === {{sperdatum|8 Julie 2026}} * {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC) * {{neutraal}} – Goed wat ek nou doen, gaan eers oor twee jaar in. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:25, 12 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{kommentaar}} – watter voorbladbeeld kan in die plek van hul logo gebruik word?, aangesien daar (c) kopiereg bestaan op dié een wat tans in die artikel verskyn. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:42, 23 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) === [[A Star Is Born (2018-rolprent)]] === {{sperdatum|20 Julie 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:22, 20 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 22:32, 28 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:54, 29 Junie 2026 (UTC) === [[Hemelskyf van Nebra]] === {{sperdatum|21 Julie 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:12, 21 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:21, 22 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 00:11, 24 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:26, 25 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:54, 29 Junie 2026 (UTC) === [[Totius]] === {{sperdatum|27 Julie 2026}} * {{Ondersteun}} – Die artikel het ook genoegsame prente, anders as die artikel oor Langenhoven. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 19:15, 27 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 15:37, 28 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 15:44, 28 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} – Enige kans dat die artikel in die week van sy verjaarsdag kan verskyn? D.w.s. 21 Feb 2027 of 2028. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:51, 28 Junie 2026 (UTC) : {{kommentaar}} Hi [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], bedoel jy 21 Februarie 2027, die 150ste herdenking van Totius se geboorte? Ja beslis, dit klink na 'n uitstekende idee, dankie! Groete. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 22:31, 28 Junie 2026 (UTC) :: Ek het die 150ste gedeelte gemis, maar ja, dit is presies wat ek bedoel. Dankie dat jy dit onder my aandag gebring het. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:47, 29 Junie 2026 (UTC) * {{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:00, 29 Junie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 12:02, 1 Julie 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:09, 1 Julie 2026 (UTC) <!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --> [[Kategorie:Voorblad]] 9wvh8dlesb45nvv9xlot2kyjdqaxfiu 0 13460 2915128 2893404 2026-07-01T19:30:19Z SpesBona 2720 Statistieke hersien 2915128 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Republiek Korea |volle_naam = <small>대한민국 / 大韓民國 ([[Koreaans]])<br />''Daehanminguk''</small> |algemene_naam = Suid-Korea |beeld_vlag = Flag of South Korea.svg |beeld_wapen = Coat of arms of South Korea.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Republic of Korea (orthographic projection).svg |leuse = 홍익인간/弘益人間<ref name="lie">{{en}} {{cite journal |url=https://www.fssp.uaic.ro/argumentum/Numarul%2010%20(2)/Articol%20Cozmiuc.pdf |page=6 |format=PDF |title=A New Way of Seeing Country Social Responsibility |journal=Faculty of Philosophy and Social-Political Sciences |publisher=Alexandru Ioan Cuza University |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><br /><small>''([[Koreaans]] vir: "Bring voordeel vir die mensdom"'')</small> |volkslied = ''[[Aegukga]]''<br />애국가<br /><small>''(Koreaans vir: "Die Patriotiese Lied")''</small><br /><center>[[Lêer:National anthem of South Korea, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |amptelike_tale = [[Koreaans]] en [[gebaretaal]]<ref>{{ko}} {{cite web |url=http://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%ED%95%9C%EA%B5%AD%EC%88%98%ED%99%94%EC%96%B8%EC%96%B4%EB%B2%95/(13978,20160203) |title=[시행 2016.8.4.] [법률 제13978호, 2016.2.3., 제정] (Handhawing 2016.8.4. Wet No 13978, uitgevaardig op 3 Februarie 2016 |year=2016 |accessdate=11 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311124649/http://www.law.go.kr/%EB%B2%95%EB%A0%B9/%ED%95%9C%EA%B5%AD%EC%88%98%ED%99%94%EC%96%B8%EC%96%B4%EB%B2%95/(13978,20160203) |archive-date=11 Maart 2016 |url-status=live}}</ref> |hoofstad = [[Seoel]] {{Koördinate|37|33|N|126|58|O}} |latd = 37 |latm = 33 |latNS = N |longd = 126 |longm = 58 |longEW = O |grootste_stad = [[Seoel]] |regeringsvorm = Unitêre presidensiële<br />grondwetlike [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[President]]<br />• [[Eerste minister]] |leiername = [[Lee Jae-myung]]<br />[[Han Seong-sook]] |oppervlak_rang = 109^de |oppervlak_grootte = |oppervlak = 99&nbsp;720<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-south/|title=Korea, South|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2 Februarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260202173845/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-south/|archive-date=2 Februarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |oppervlakmi² = 38&nbsp;502 |persent_water = 2,7 (2015)<ref>{{en}} {{cite web|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#|title=Surface water and surface water change|publisher=[[OESO]]|accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |bevolking_skatting = 52&nbsp;081&nbsp;799<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 28^ste |bevolking_sensus = 48&nbsp;580&nbsp;000 |bevolking_sensus_jaar = 2010 |bevolkingsdigtheid = 522,3 |bevolkingsdigtheidmi² = 1&nbsp;352,7 |bevolkingsdigtheidrang = 15^de |BBP_PPP = $3&nbsp;488&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=542&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&sy=2025&ey=2027&ssm=0&scsm=1&ssd=1&scc=1&ssc=1&sic=0&sort=country&ds=.&br=0 |title=Korea |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |BBP_PPP_rang = 14^de |BBP_PPP_jaar = 2026 |BBP_PPP_per_kapita = $67&nbsp;589<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 27^ste |BBP = $1&nbsp;852&nbsp;miljard<ref name=imf2 /> |BBP_rang = 15^de |BBP_jaar = 2026 |BBP_per_kapita = $35&nbsp;880<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = 36^ste |onafhanklikheidstipe = Vorming |onafhanklikheidsgebeure = • Gojoseon (mitologies)<br />• [[Drie koninkryke van Korea|Drie Koninkryke]]<br />• Balhae- en Silla-koninkryke<br />• [[Goryeo]]-dinastie<br />• [[Joseon]]-dinastie<br />• [[Koreaanse Keiserryk|Keiserryk]]<br />• [[Japannese Keiserryk|Japannese]] anneksasie<br />• Onafhanklikheidsverklaring<br />• Voorlopige regering<br />• Japannese oorgawe<br />• Amerikaanse administrasie<br />• Eerste republiek<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />2333 v.C.<br />[[57 v.C.]]<br />[[668]]<br />[[25 Julie]] [[918]]<br />[[13 Augustus]] [[1392]]<br />[[12 Oktober]] [[1897]]<br />[[29 Augustus]] [[1910]]<br />[[1 Maart]] [[1919]]<br />[[11 April]] [[1919]]<br />[[15 Augustus]] [[1945]]<br />[[8 September]] [[1945]]<br />[[15 Augustus]] [[1948]]<br />[[25 Februarie]] [[1988]] |MOI = {{wins}} 0,937<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |MOI_rang = 20^ste |MOI_jaar = 2023 |MOI_kategorie = {{kleur|#009900|baie hoog}} |Gini = 32,9<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=KR |title=Gini Index – Korea, Rep. |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |Gini_rang = 93^ste |Gini_jaar = 2021 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Suid-Koreaanse won|'''Won''']] (simbool: '''₩''') |geldeenheid_kode = KRW |land_kode = KR |tydsone = [[Korea Standaardtyd|KST]] |utc_afwyking = [[UTC+09:00|+9]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+09:00|+9]] |internet_domein = [[.kr]], .한국 |skakelkode = 82 |voetskrif = }} '''Suid-Korea''' ([[Koreaans]]: 한국, [[Hanja]]: 韓國, ''Hanguk''), amptelik die '''Republiek Korea''' (Koreaans: 대한민국, Hanja: 大韓民國, ''Daehanminguk'', {{Audio|Ko-Daehan Minguk.ogg|luister}}, letterlik: "Groot Han-Republiek" of "Groot Koreaanse Republiek"), is 'n [[grondwet]]like [[republiek]] in [[Oos-Asië]] wat die suidelike helfte van die [[Korea|Koreaanse Skiereiland]] en eilande langs die kus beslaan. [[Jeju]], die grootste eiland, is ongeveer 82&nbsp;km suid van die vasteland af geleë. Die land word in die noorde begrens deur die Demokratiese Volksrepubliek Korea ([[Noord-Korea]]), in die ooste deur die [[See van Japan]] (wat in Suid-Korea egter Oossee genoem word), die [[Oos-Chinese See]] in die suide en die [[Geelsee]] in die weste. Die land word in die suidooste deur die [[Straat van Korea]] van die [[Japan]]nese eiland Tsushima geskei. Die [[Volksrepubliek China]] is oorkant die Geelsee geleë. [[Lêer:Seoul sykline.jpg|duimnael|links|[[Seoel]], Suid-Korea se [[hoofstad]] en grootste stad]] [[Lêer:Satellite image of South Korea in January 2004.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Suid-Korea]] [[Lêer:KOCIS Korea Snowfall in Gyeongbokgung 03 (11318876484).jpg|duimnael|links|Korea staan tradisioneel as die "Land van die Oggendstilte" bekend]] [[Lêer:Lotte World Tower at sunset.jpg|duimnael|links|Lotte World Tower in Seoel in Augustus 2015 – een van die wêreld se hoogste wolkekrabbers]] Die [[hoofstad]] en grootste metropolitaanse gebied is [[Seoel]] aan die Hanrivier waar byna die helfte van die Suid-Koreaanse bevolking saamgetrek is. Seoel is die ekonomiese spilpunt van dié land en het sentraal gestaan in die sogenoemde "Wonder aan die Hanrivier", die vinnige industrialisering en verstedeliking van Suid-Korea ná die [[Korea-oorlog]] (1950–1953) wat van die republiek – oorspronklik 'n arm agrariese samelewing – binne enkele dekades een van die vernaamste en tegnologies gevorderdste nywerheidslande ter wêreld gemaak het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/place/South-Korea |title=South Korea |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Multinasionale ondernemings en konglomerate soos [[Samsung Groep|Samsung]], [[LG]], [[Hyundai Motormaatskappy|Hyundai]] en [[Kia]] het in globale rolspelers ontwikkel. Suid-Korea het, net soos sy buurland Japan, 'n etnies uiters homogene bevolking van meer as 52 miljoen. [[Koreane]] se nasionale identiteit en selfbeskouing as lotgemeenskap spruit voort uit hierdie eendersheid en 'n geskiedenis as 'n [[Onafhanklikheid|onafhanklike]] land wat tot in die 7de eeu n.C. terugstrek. So word die politieke verdeling van Korea ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] volgens 'n ooreenkoms tussen die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en die [[Sowjetunie]] steeds as 'n traumatiese en smartvolle gebeurtenis ervaar. Die stigting van Suid-Korea in 1948 is voorafgegaan deur die Japannese besetting van Korea van 1910 af. Nadat die [[Kommunisme|kommunistiese]] Noord-Korea op 25 Junie 1950 die suide binnegeval het, het die Korea-oorlog as internasionale konflik, waarby ook [[Suid-Afrika]] militêr betrokke was, drie jaar lank op die skiereiland gewoed. Die oorlogshandelinge is in 1953 met 'n [[wapenstilstand]]sooreenkoms beëindig waarvolgens Noord- en Suid-Korea deur 'n gedemilitariseerde sone met 'n wydte van vier kilometer van mekaar geskei word. Dié sone, wat oor 'n afstand van 240&nbsp;km loop en ongeveer die 38ste noordelike breedtegraad vanaf die monding van die Hanrivier aan die weskus van die Koreaanse Skiereiland tot 'n punt aan die ooskus, net suid van die Noord-Koreaanse nedersetting Kosŏng, volg, kom grootliks ooreen met die wapenstilstandslyn van 1953. Sedert republiekwording het Suid-Korea vyf groot [[grondwet]]like veranderinge ondergaan wat dié land van outokrasieë en militêre diktature tot 'n volwaardige veelpartydemokrasie gelei het. == Etimologie == [[Lêer:History of Korea-476.PNG|duimnael|links|Die naam ''Korea'' is ontleen aan die verkorte vorm van ''Goguryeo'': ''Goryeo'' (''Koryŏ)'']] Die naam ''Korea'' is 'n [[eksoniem]] ontleen aan die naam van die historiese koninkryk ''[[Goryeo]]'' (hersiene romanisering) of ''Koryŏ'' (McCune-Reischauer-transkripsie). ''Goryeo'' is die verkorte naam wat deur [[Goguryeo]] in die vyfde eeu amptelik in gebruik geneem is<ref>{{en}} {{cite book|last1=Roberts|first1=John Morris|last2=Westad|first2=Odd Arne|title=The History of the World|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-993676-2|page=443|url=https://books.google.com/books?id=A2cfZkU5aQgC&q=koguryo+powerful+empire|accessdate=15 Julie 2016|year=2013|archive-date=14 Januarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114234403/https://books.google.com/books?id=A2cfZkU5aQgC&q=koguryo+powerful+empire|url-status=live}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last1=Gardner|first1=Hall|title=Averting Global War: Regional Challenges, Overextension, and Options for American Strategy|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-230-60873-3|pages=158–159|url=https://books.google.com/books?id=acvGAAAAQBAJ&q=great+powers|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417203941/https://books.google.com/books?id=acvGAAAAQBAJ&q=great+powers|url-status=dead|archive-date=17 April 2021|accessdate=15 Julie 2016|date=27 November 2007}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last1=Laet|first1=Sigfried J. de|title=History of Humanity: From the seventh to the sixteenth century|publisher=UNESCO|isbn=978-92-3-102813-7|page=1133|url=https://books.google.com/books?id=PvlthkbFU1UC&pg=PA1133|accessdate=8 November 2016|year=1994|archive-date=14 Januarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114234404/https://books.google.com/books?id=PvlthkbFU1UC&pg=PA1133|url-status=live}}</ref> en die naam van sy 10de-eeuse opvolgerstaat Goryeo.<ref name="Koryo1">{{en}} {{cite book|last1=Rossabi|first1=Morris|title=China Among Equals: The Middle Kingdom and Its Neighbors, 10th–14th Centuries|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-04562-0|page=323|url=https://books.google.com/books?id=sNpD5UKmkswC&q=%22As+the+self-proclaimed+successor+to+Koguryo+and+the+protector+of+Parhae+refugees%2C+many+of+them+of+Koguryo+origin%2C+Koryo+considered+the+northern+territories+in+Manchuria+its+rightful+legacy.%22|accessdate=8 November 2016|date=20 Mei 1983|archive-date=14 Januarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114234928/https://books.google.com/books?id=sNpD5UKmkswC&q=%22As+the+self-proclaimed+successor+to+Koguryo+and+the+protector+of+Parhae+refugees%2C+many+of+them+of+Koguryo+origin%2C+Koryo+considered+the+northern+territories+in+Manchuria+its+rightful+legacy.%22|url-status=live}}</ref><ref name="Koryo2">{{en}} {{cite book|last1=Yi|first1=Ki-baek|title=A New History of Korea|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-61576-2|page=103|url=https://books.google.com/books?id=g2mdVwXpMzwC&pg=PA103|accessdate=8 November 2016|year=1984|archive-date=14 Januarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114234927/https://books.google.com/books?id=g2mdVwXpMzwC&pg=PA103|url-status=live}}</ref> Besoekende [[Arabiere|Arabiese]] en [[Perse|Persiese]] handelaars het die naam uitgespreek as "Korea".<ref>{{en}} {{citation |last = Yunn |first = Seung-Yong |year = 1996 |title = Religious culture of Korea |chapter = Muslims earlier contact with Korea |publisher = Hollym International |page = 99}}</ref> Die moderne naam Korea het in 1568 vir die eerste keer verskyn op die eerste [[Portugal|Portugese]] kaart deur João vaz Dourado as ''Conrai''<ref>{{pt}} {{cite web|last=Dourado|first=Fernão|title=Atlas de Fernão Vaz Dourado|url=https://digitarq.arquivos.pt/details?id=4162624|website=Arquivo nacional da Torre do Tombo|accessdate=13 Augustus 2020|archive-date=21 Junie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200621104001/http://digitarq.arquivos.pt/details?id=4162624|url-status=live}}</ref> en later in die laat 16de eeu en vroeë 17de eeu as ''Corea'' (Korea) op die kaarte deur Teixeira Albernaz in 1630.<ref>{{es}} {{cite web|title=1369MAPAS E ICONOGRAFIA DOS SÉCS. XVI E XVII|url=https://www.tdx.cat/bitstream/handle/10803/4951/fmpnro4de4.pdf?sequence=4&isAllowed=y|accessdate=13 Augustus 2020|archive-date=6 Februarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210206024701/https://www.tdx.cat/bitstream/handle/10803/4951/fmpnro4de4.pdf?sequence=4&isAllowed=y|url-status=live}}</ref> Die Koninkryk ''Goryeo'' het vir die eerste keer aan [[Weste]]rlinge bekend geword, toe [[Afonso de Albuquerque]] in 1511 [[Malacca]] verower en die mense beskryf het wat met dié wêrelddeel handel gedryf het, wat deur die Portugese die ''Gores'' genoem is.<ref>{{pt}} {{cite web|last=pato|first=Raymundo|title=Cartas de Afonso de Albuquerque, vol. 1|url=https://pt.scribd.com/doc/123188359/Cartas-de-Afonso-de-Albuquerque-vol-1|accessdate=13 Augustus 2020|archive-date=17 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417213142/https://pt.scribd.com/doc/123188359/Cartas-de-Afonso-de-Albuquerque-vol-1|url-status=live}}</ref> Ondanks die naasbestaan van die spellings ''Corea'' en ''Korea'' in 19de-eeuse publikasies meen sommige Koreane, dat die [[Japannese Keiserryk]] tydens die Japannese besetting doelbewus die spelling na ''Korea'' gestandaardiseer het, waarvolgens Japan in die alfabet eerste verskyn.<ref name="UDN">{{zh}} {{cite web|date=5 Julie 2008|title=Korea原名Corea? 美國改的名|url=http://city.udn.com/54543/2933925|accessdate=28 Maart 2014|publisher=[[United Daily News]]|archive-date=6 Oktober 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006101951/http://city.udn.com/54543/2933925|url-status=live}}</ref><ref name="LATimes0309">{{en}} {{cite web|url=https://articles.latimes.com/2003/sep/15/world/fg-corea15|title=A 'C' Change in Spelling Sought for the Koreas|publisher=[[Los Angeles Times]]|author=Barbara Demick|date=15 September 2003|accessdate=28 Maart 2016|archive-date=11 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160411062040/http://articles.latimes.com/2003/sep/15/world/fg-corea15|url-status=live}}</ref> Nadat Goryeo in 1392 deur die Koninkryk [[Joseon]] (조선; 朝鮮; ''Chosŏn'') opgevolg is, het Joseon die amptelike naam vir die hele gebied geword, hoewel dit nie algemeen aanvaar is nie. Die nuwe amptelike naam het sy oorsprong in die antieke koninkryk [[Gojoseon]] (2333 v.C.). In 1897 het die Joseon-dinastie die land se amptelike naam verander van ''Joseon'' na [[Koreaanse Keiserryk]] (대한제국; 大韓帝國; ''Daehan Jeguk''; ''Taehan Cheguk''; letterlik: "Keiserryk Groot-Korea"). 'n Deel van die Koreaanse Keiserryk se naam ''Daehan'' (대한; 大韓; letterlik: "Groot Han") is afgelei van ''Samhan'' ("Drie Han") en verwys na die [[drie koninkryke van Korea]], maar nie na die antieke konfederasie in die Suidelike Koreaanse Skiereiland nie.<ref>{{ko}} {{cite web |last1=이기환 |title=[이기환의 흔적의 역사]국호논쟁의 전말…대한민국이냐 고려공화국이냐 |url=http://news.khan.co.kr/kh_news/khan_art_view.html?artid=201708300913001&code=960100&www |website=경향신문 |publisher=Kyunghyang Shinmun |accessdate=2 Julie 2018 |date=30 Augustus 2017 |archive-date=12 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190812154305/http://news.khan.co.kr/kh_news/khan_art_view.html?artid=201708300913001&code=960100&www |url-status=live }}</ref><ref>{{ko}} {{cite web |last1=이덕일 |title=[이덕일 사랑] 대~한민국 |url=http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2008/08/14/2008081401512.html |website=조선닷컴 |publisher=The Chosun Ilbo |accessdate=2 Julie 2018 |archive-date=18 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200218134345/http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2008/08/14/2008081401512.html |url-status=live}}</ref> Hoewel dit nie meer die amptelike naam was nie, is die naam ''Joseon'' egter steeds gebruik deur die meeste Koreane om na hul land te verwys. Tydens die Japannese heerskap is die twee name ''Han'' en ''Joseon'' langs mekaar gebruik. Ná die oorgawe deur Japan in 1945 is Republiek Korea ([[Koreaans]]: 대한민국; 大韓民國, ''Daehan Minguk'', {{Audio|Ko-Daehan Minguk.ogg|luister}}, letterlik: "Groot Han-Republiek") goedgekeur as die amptelike [[Afrikaans]]e naam vir die nuwe land. Dit is egter nie 'n regstreekse vertaling van die Koreaanse naam nie.<ref name="unloved" /> Vervolgens word soms die Koreaanse naam "Daehan Minguk" deur Suid-Koreane as 'n [[metoniem]] gebruik om na die Koreaanse [[etniese groep]] (of "ras") in sy geheel te verwys pleks vir slegs die Suid-Koreaanse staat.<ref name="thefreelibrary.com">{{en}} {{cite web|url=https://www.thefreelibrary.com/North+Korea%27s+state-loyalty+advantage.-a0274114570|archive-url=https://archive.today/20180520092751/https://www.thefreelibrary.com/North+Korea's+state-loyalty+advantage.-a0274114570|url-status=dead|last=Myers|first=Brian Reynolds|title=North Korea's state-loyalty advantage.|publisher=Free Online Library|date=20 Mei 2018|archive-date=20 Mei 2018|accessdate=26 Mei 2018}}</ref><ref name=unloved>{{en}} {{Cite web|url=http://sthelepress.com/index.php/2016/12/28/still-the-unloved-republic/|title=Still the Unloved Republic|date=28 Desember 2016|accessdate=10 Junie 2019|last=Myers|first=Brian Reynolds|publisher=Sthele Press|archive-date=13 Maart 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180313210134/http://sthelepress.com/index.php/2016/12/28/still-the-unloved-republic/|url-status=dead}}</ref> == Geskiedenis == === Prehistoriese Korea === ==== Paleolitikum ==== [[Lêer:Stone hand axe. Imjin-Hantan river. Korea. Lower Paleolithic.jpg|duimnael|'n Ou Paleolitiese handbyl uit die [[Imjin]]-[[Hantan]]-gebied by die grens tussen Noord- en Suid-Korea]] Die Koreaanse Skiereiland is vermoedelik in die Ou Paleolitiese tydperk vir die eerste keer deur [[mens]]e bevolk. Daarop dui sowat 30 vondsplekke uit die [[Paleolitikum]] wat oor die hele Koreaanse Skiereiland en die grootste deel van Noordoos-China versprei is. 'n Groot deel van dié vondse bestaan uit steen-, horing- en beengereedskap, met gepoleerde klipgereedskap wat domineer. Ander vondse behels klipdierefigure of in klip gegraveerde dierefigure wat op kunssinnige of magies-religieuse handelinge dui. Daarbenewens is bene van ''[[Homo erectus]]'' opgegrawe, waaronder twee volledige kinderskelette. Volgens die [[radiokoolstofdatering]] is die vondse sowat 400&nbsp;000 tot 500&nbsp;000 jaar oud.<ref name="Kim1-3">{{de}} {{cite book |author=Hiyoul Kim |title=Koreanische Geschichte. Einführung in die Koreanische Geschichte von der Vorgeschichte bis zur Moderne |publisher=Asgard-Verlag |location=Bonn |year=2004 |ISBN=3-537-82040-2 |pages=1–3}}</ref><ref>{{de}} {{cite book |author=Dieter Kuhn |title=Neue Fischer-Weltgeschichte: Ostasien bis 1800 |publisher=Fischer |location=Frankfurt am Main |year=2014 |ISBN=978-3-10-010843-2 |pages=68}}</ref> Die Koreaanse Skiereiland se vroeë bewoners het gebly in grotte of hutte wat hulle self opgerig het, dikwels op sonnige plekke naby waterbronne. Hulle het vuur gebruik vir verhitting en kook en staat gemaak op jag, visvang en die versameling van vrugte, bessies en eetbare wortels. Deesdae se [[Koreane]] is meestal egter geen etniese nakomelinge van hierdie vroeë bewoners nie.<ref name="Kim1-3" /> ==== Jeulmun-tydperk ==== Argeologiese vondse dui daarop dat die skiereiland sowat 18&nbsp;000 tot 12&nbsp;000 jaar gelede bevolk was. Die skiereiland se ou bevolking het uit inheemse Noordoos-Asiatiese kusbewoners en aan die Jomon-verwante groepe bestaan. Sogenoemde Kamkeramiek met visgraatpatrone is in al die landsdele gevind. Die Jeulmun-kultuur, wat op 6000 tot 1500 v.C. gedateer word, toon groot ooreenkomste met die gelyktydige kultuur van die [[Japannese Argipel]].<ref>{{de}} {{cite book |author=Dieter Kuhn |title=Ostasien bis 1800 |publisher=Fischer |location=Frankfurt am Main |year=2014 |pages=71}}</ref> Die mense in hierdie tydperk het bestaan gemaak as [[jagter-versamelaar]]s en [[Vissery|vissers]] en het wilde rys, [[Manna (graan)|manna]], [[gars]] en [[sorghum]] verbou. Met garsverbouing is omstreeks 4500 v.C. begin.<ref name=":1">{{en}} {{cite book |author=John Whitman |title=Northeast Asian Linguistic Ecology and the Advent of Rice Agriculture in Korea and Japan |series=Rice |edition=4 |volume=3 |year=2012 |ISSN=1939-8433 |DOI=10.1007/s12284-011-9080-0 |pages=149–158 |url=https://thericejournal.springeropen.com/articles/10.1007/s12284-011-9080-0 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die Jomon-volk toon 'n groot genetiese verwantskap met Oos-Asiatiese kusvolke soos [[Ainoe]], Japannese, Koreane, [[Oeltsje]], [[Nifchers]] en die [[inheemse volke van Taiwan]] ([[Amis]] en [[Atayal]]).<ref>{{en}} {{cite book |authors=Naoki Osada, Yosuke Kawai |title=Exploring models of human migration to the Japanese archipelago using genome-wide genetic data |series=Anthropological Science |edition=129 |volume=1 |year=2021 |DOI=10.1537/ase.201215 |pages=45–58 |url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/ase/129/1/129_201215/_html/-char/en |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die Jeulmun-Kultur het tussen 1500 v.C. en 700 v.C. tot 'n einde gekom. Gedurende die [[Neolitikum]] het die Mumun-kultuur ontstaan. === Mumun- en Bronstydperk === Aanvanklik is koudbestande droë [[rys]] verbou. Die verbouing van nat rys het later in Korea en Japan ontwikkel, vanuit [[Shandong]] en rondom 1500 v.C. oor die [[Liaodong]]-skiereiland Korea bereik. Hierdie verspreiding word met die Mumun-kultuur ná 1500 v.C. op die Koreaanse Skiereiland en die Yayoi-kultuur ná 950 v.C. op die Japannese Argipel geassosieer.<ref name=":1" /> Die vervaardiging van [[sy]], [[spin]] en [[weef]] dateer uit die eerste eeu v.C.<ref>{{de}} {{cite book |author=Dieter Kuhn |title=Ostasien bis 1800 |publisher=Fischer |location=Frankfurt am Main |year=2014 |pages=78}}</ref> Omtrent 35&nbsp;000 Dolmen, sowat 40% van al die megaliete wêreldwyd, bevind hulle in Korea, waarvolgens na Korea ook as die "Koninkryk van die Dolmen" verwys word. In hierdie dolmen is [[brons]]- en [[jade]]juweliersware gevind. 'n Genetiese studie deur Siska et al. (2017) dui daarop dat moderne Koreane 'n baie sterk verwantskap met beenvondse in die ''Devil’s Gate'' in Rusland, naby Noord-Korea toon, saam met die [[Oeltsje]], [[Oroqe]], [[Nanai]] en gedeeltelik ook met die [[Japannese]].<ref name="Siska-et-al-2017">{{en}} {{cite book |author=Veronika Siska |title=Genome-wide data from two early Neolithic East Asian individuals dating to 7700 years ago |publisher=Science Advances |edition=3 |series=2 |date=2017 |url=https://advances.sciencemag.org/content/3/2/e1601877.full |accessdate=21 Maart 2017 |DOI=10.1126/sciadv.1601877}}</ref> Bevolkingsgroepe uit die Mumun- en Yayoi-tydperk is [[Taalwetenskappe|taalkundig]] verwant aan die Koreaanse en [[Japannese tale]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.academia.edu/35280086/Origins_of_the_Japanese_Language |title=Origins of the Japanese Language |author=Alexander Vovin |accessdate=17 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117140020/https://www.academia.edu/35280086/Origins_of_the_Japanese_Language |archive-date=17 Januarie 2023 |url-status=dead}}</ref> In die 3de eeu v.C. verdwyn rysverbouingsplekke uit argeologiese vondse en verskyn weer in die 1ste eeu n.C. Die onderbreking in die verbouing van nat rys gaan gepaard met die ontstaan van die Koreaanse Bronsdolk-kultuur in die 3de eeu v.C.<ref name=":1" /> Die met Gojoseon geassosieerde Bronsdolk-vondse van Liaoning se Bronsdolk-kultuur of Koreaanse Bronsdolk-kultuur verdwyn wes van die [[Liao]] ná die verowering van die boloop deur die [[Yan (staat)|Yan-staat]] in Noordoos-China. === Gojoseon === [[Lêer:History of Korea-108 BC.png|duimnael|'n Kaart van Korea in 108 v.C.]] Volgens die Samguk Yusa, oftewel Verhale van die Drie Koninkryke, is die eerste Koreaanse staat [[Gojoseon]] (고조선, 古朝鮮, letterlik: "Alt-Joseon") in die 2300's v.C. deur die mitologiese halfgod [[Dangun]] gestig. Die [[voorvoegsel]] ''Go-'' "oud" is 'n moderne konvensie om die antieke staat van die latere [[Joseon]] te onderskei. Die eintlike naam was Joseon. Na Joseon word vir die eerste keer in die Chinese skrifte uit die [[tydperk van die Lente en die Herfs]] (8ste tot 5de eeu v.C.) verwys en dit was volgens die bronne in die noordooste van die destydse China en die [[Bohai-baai]] geleë. Die histories verifieerbare Gojoseon se ontstaan word volgens argeologiese vondste op die laatste in die 7de eeu v.C. beraam. In die huidige geskiedskrywing word Gojoseon met die gelyktydige Bronstydperk, veral die verspreiding van blaarvormige bronsdolke in Noordoos-Asië, geassosieer.<ref name=":0">{{en}} {{cite book |authors=Michael D. Shin, Injae Lee |title=Korean History in Maps: From Prehistory to the Twenty-First Century |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |year=2014 |ISBN=978-1-107-09846-6}}</ref> Soos dit uit 'n vonds van 'n bronsskild met 'n uitbeelding van 'n [[Sjamanisme|sjamanistiese]] paal blyk was daar teen 300 v.C. in Korea sogenoemde ''sottae'' met drie voëls bo-op waarmee op die eerste volmaandag van die jaar steeds talle dorpsingange versier word. Die voëls was gunstige draers van graansaad. In die werk Samguk Sagi word na sy hoofstad as ''Asadal'' (아사달, 阿斯達) verwys. In teenstelling met die naam van Wiman Joseon se hoofstad ''Wanggeomseong'' is die naam Asadal se fonetiese waarde uit die Oud-Koreaansse alfabet oorgedra pleks van 'n semantiese vertolking. Dit is dalk saamgestel uit die twee woorde ''*asa'' vir "opkomende (oggend-)son" (vergelyk Koreaans ''achim'' en Middel-Koreaans ''achóm'') en ''*dal'' wat "groot veld" beteken. ==== Wiman Joseon ==== [[Lêer:History of Korea-001.png|duimnael|'n Kaart van Korea in 1 n.C.]] Nadat [[Wei Man]] (Koreaans ''Wiman''), 'n generaal uit die Noordoos-Chinese [[Yan (staat)|Yan]] wat op sy eie opgetree het, in 194 v.C. na Gojoseon gekom en daar bewind oorgeneem het, is na die land onder hom en sy opvolgers as ''Wiman Joseon'' verwys. Dit het vir 'n rukkie langs die China onder die [[Han-dinastie]] bestaan, maar is uiteindelik deur dit verower en onder beheer van vier militêre kommandanture geplaas. Teen die einde van sy bestaan het 'n aantal deelstate weggebreek, waaronder [[Goguryeo]] in die noorde, [[Buyeo (staat)|Buyeo]] in Mantsjoerye asook [[Okjeo]] en [[Dongye]] in die noordooste van Korea, wat een-een by Goguryeo ingelyf is. Die [[Taoïsme]] was vermoedelik die eerste van die [[Oosterse filosofie|Oosterse filosofieë]] wat Korea bereik het. Daarteenoor bestaan vir Gija Joseon uit die 11de eeu v.C. geen historiese bronne nie en dit het in Joseon in 16de-eeuse in [[Nieu-Konfusianisme|Nieu-konfusianistiese]] geskrifte verskyn. Die [[Gija]]-verhaal is vermoedelik bedink om 'n niebestaande teenwoordigheid van die [[Konfusianisme]] te skep en sodoende 'n voorrang teenoor die ouer Koreaanse [[Boeddhisme]] te skep. === Jinguk en die Proto-Drie Koninkryke-tydperk === ==== Jinguk ==== Wiman Joseon het dele van die noordweste van Korea beheer; in die suide was daar die ryk ''Jin'' (辰), waaroor min bekend is, omdat dit nie oor 'n skryfstelsel beskik het nie of geen skriftelike optekeninge vervat is nie (nie verwant met die 金 van die Chinese Jin-dinastieë nie). Die konfederasie het kort ná die val van Gojoseon ontbind en saam met migrante uit Gojoseon die lande van die [[Samhan]]-tydperk gevorm. Voordat die groot aantal state tot Mahan, Jinhan en Byeonhan saamgesluit het, het daar volgens die Dongyi-hoofstuk van ''Sanguo zhi'' 70 state op die Koreaanse Skiereiland bestaan.<ref name=":0" /> ==== Die vier Han-kommandanture ==== [[Lêer:Hyondo-rom.png|duimnael|Die Han-kommandanture (Lelang, Zhenfan, Lintun, Xuantu)]] Die Han-kommandanture (Lelang, Zhenfan, Lintun, Xuantu en later die van Zhenfan afgestigte Daifang)<ref name=":0" /> is in die jare ná die verowering van Gojoseon in sy invloedsfeer deur [[Han Wudi]] gestig. In die noorde van die Koreaanse Skiereiland is die Koreaanse opvolgerstaat [[Buyeo]] gestig, wat wesentlik was in die vorming van Goguryeo tot 'n koninkryk. Lelang het die regstreeks deur Wiman Joseon beheerde gebied gekontroleer, terwyl Zhenfan en Lintun twee van Gojoseon afhanklike satellietstate vervang het. Xuantu is op die Yemaek se stamgebied gestig. Daifang is op die plek van die in 75 v.C. vernielde Zhenfan-kommandantur opgerig. Die Han-kommandanture is deur goewerneurs beheer wat deur die sentrale mag in China ontplooi is. Die goewerneurs het op hul beurt ondergeskikte burokrate uit die inheemse bevolking benoem. ==== Samhan ==== Uit Mahan en Jinhan het veral twee state voortgespruit, naamlik Saro/Seora/Seorabeol (Silla) en Baekje met sy hoofstad Soburi/Sabi, wat hul grondgebied plek-plek uitgebrei en uiteindelik met onderskeidelik Mahan en Jinhan verenig het. Byeonhan het by die Gaya-stadstatebond aangesluit. Silla is glo in 57 v.c. deur [[Hyeokgeose]] naby die huidige [[Gyeongju]] gestig en Baekje deur 'n migrant uit Goguryeo in die [[Hangang|Han]]-riviervallei. Volgens taalkundiges het in die suide van die Koreaanse Skiereiland sprekers van 'n Proto-Japannese taal gebly wat hulle tussen die 10de en 3de eeu v.C. hulle gedeeltelik op die [[Japannese Argipel]] gevestig het. Hul nasate het later die huidige Japannese geword. Na dié taal word ook as "Skiereilandse Japannees" verwys en dit word as 'n lid van die [[Japannese tale]] geklassifiseer. Die oorsake agter die Yayoi-migrasie is onduidelik, vermoedelik was dit die gevolg van 'n verdringing of assimilasie deur Proto-Koreaanse ruiternomades uit Suid-Siberië.<ref>{{en}} Vovin, Alexander: ''From Kogury to T’amna: Slowly riding to the South with speakers of Proto-Korean.'' 2013, Korean Linguistics. [[doi:10.1075/kl.15.2.03vov]].</ref> === Drie koninkryke van Korea === {{Hoofartikel|Drie koninkryke van Korea}} [[Lêer:Three Kingdoms of Korea Map.png|duimnael|Die drie koninkryke op die Koreaanse Skiereiland aan die einde van die 5de eeu]] In die eerste eeue n.C. kon die koninkryke [[Goguryeo]], [[Baekje]] en [[Silla]] hulle eindelik vestig – die sogenoemde drie koninkryke van Korea. Die [[Boeddhisme]] het in hierdie tydperk in die hele Korea versprei. Aanvanklik was Goguryeo in die noorde die magtigste ryk, maar dit het meer en meer in konflik gekom met China. In 313 het Goguryeo die Chinese kommandantuur Lelang verower, wat hom ongeveer op die grens tussen die twee Koreas bevind het. Daarmee het dit 'n buurstaat geword van Baekje en Silla, waarmee konflikte met dié twee kleiner ryke ontstaan het, wat oor baie eeue sou streek. Japan en China het in aanmerking gekom vir alliansies. In 655 het Silla 'n militêre alliansie gesluit met die Chinese [[Tang-dinastie]] en in 660 eers Baekje en in 668 ook Goguryeo verslaan. In albei gevalle het dit baat gevind by sy teenstanders se binnelandse meningsverskille. === Verenigde Silla en Balhae === [[Lêer:History of Korea-Inter-country Age-830 CE.gif|duimnael|Silla en Balhae in 830]] Ná sy oorwinning oor die ander deelryke het Silla tot aan die einde van die 9de eeu die skiereiland beheer. Die hoofstad ''Seorabeol'' (letterlik: "hoofstad"), ook ''Gyerim'' ("hanebos") of ''Geumseong'' ("goudstad") was op die plek van die huidige [[Gyeongju]] geleë en 'n vir sy rykdom en welvaart bekende metropool. Seorabeol was 'n deel van die [[Syroete]]netwerk en het deelgeneem aan die kulturele uitruil tot in die [[Islam]]itiese wêreld en die [[Sentraal-Asië|Sentraal-Asiatiese]] [[steppe]]. In Arabiese geografiese beskrywings oor Silla word daarna as 'n [[eilandstaat]] aan die oostelike hoek van die wêreld verwys.<ref>{{en}} {{cite book |author=Hee-soo Lee |title=Early Korea-Arabic Maritime Relations Based on Muslim Sources |publisher=Silk Road Programme, Knowledge Bank |location=Republiek Korea}}</ref> In die verre noorde van die Koreaanse Skiereiland en veral in Mantsjoerye het die koninkryk ''Balhae'' ontwikkel, wat die vlugtelinge uit Goguryeo deels opgeneem het. Aangesien Balhae ongeveer in dieselfde tyd as Silla ineengestort het, het baie Koreane vanuit die noorde na die Koreaanse Skiereiland geïmmigreer. === Dinastieë van rykseenheid === ==== Goryeo ==== {{Hoofartikel|Goryeo}} [[Lêer:History of Korea-Later three Kingdoms Period-915 CE.gif|duimnael|Die latere drie koninkryke van Korea]] Die nuut gestigte Goryeo-ryk (918–1392), wat aanvanklik die sentrale deel van die huidige Korea beheer het, het die Silla-ryk geannekseer en van 936 tot 1392 bestaan met die nuwe hoofstad van die verenigde Korea, [[Kaesong|Kaegyeong]]. In die 10de en vroeë 11de eeue was Goryeo in drie oorloë betrokke met die para-Mongoolse [[Liao-dinastie]] wat Goryeo kon wen. Die daaropvolgende tyd van die 11de en 12de eeu word as Goryeo se bloeitydperk beskou. Die 12de-eeuese internasionale balans in Oos-Asië is deur die [[Jin-dinastie (1115–1234)|Jin-dinastie]] se invalpogings teen Liao en Song gestuit. Die grootste deel van die skiereiland is ná die [[Mongole]] se invalle in 1231/32 en 1238 beset, nogtans het die destydse militêre regime (onder beheer van 'n militêre diktator pleks van 'n magtelose heerser) in die daaropvolgende 30 jaar en altesaam nege opeenvolgende invalle kwaai weerstand ontbied. Ná die omverwerping van die militêre diktatuur het die koninklike familie, wat aanvanklik gevlug het, ná jare se asiel op die eiland Gangwha oorgegee. Vir die daaropvolgende 150 jaar was Korea 'n vasalstaat van die Mongole wat [[tribuut]] moes betaal (''Quda'') en was ook deur afgedwonge huwelike en bloedbande (''Khüregen'') aan die Khagan se familie verbonde. Gevolglik was die Goryeo-dinastie ook betrokke by die Mongoolse pogings om Japan te annekseer en het bygedra met skepe en matrose. In 1356 het Goryeo ná 'n verrassingsaanval op die Mongoolse garnisoene by die [[Yalu|Amnok]] sy diplomatieke betrekkinge met die [[Yuan-dinastie]] beëindig en sodoende sy volle soewereiniteit herwin. ==== Joseon ==== {{Hoofartikel|Joseon}} [[Lêer:Paldochongdo dokdo.jpg|duimnael|'n Kaart van 1531]] [[Lêer:Stielers Handatlas 1891 63.jpg|duimnael|'n Kaart van 1891]] Nadat die regerende familie van Goryeo in die nasleep van binnelandse politieke krisisse asook 'n invalplan op die [[Liaodong]]-skiereiland in 1392 omvergewerp is, het generaal Yi Seong-gye die Koninkryk Joseon gestig. Joseon was betrokke in plaaslike militêre konflikte, waaronder die Oei-invasie op Tsushima om [[seerowery]] langs die Koreaanse kus te beëindig. In die 1390's tot 1410's is die noordelike grense tot by die [[Tumen]]-rivier verskuif, wat sedertdien die Koreaanse grens vorm. In 1443 is onder die bewind van koning [[Sejong]] die [[Hangul|Koreaanse alfabet]] ontwikkel. In 1592 het die onder [[Toyotomi Hideyoshi]] verenigde Japan met 'n groot strydmag Korea binnegeval. Die Imjin-oorlog het geduur van 1592 tot 1595 en van 1596 tot 1598, en is gewen deur Joseon, veral danksy generaal [[Yi Sun-sin]] se suksesse ter see. In 1637 het Joseon 'n vasalstaat geword van die [[Mantsjoes]] se [[Qing-dinastie]] wat tribuut moes betaal. Dit was van toepassing tot op 17 April 1895, toe China as deel van die konflik oor die Koreaanse Skiereiland die [[Eerste Chinees-Japannese Oorlog]] teen die [[Japannese Keiserryk]] verloor het. In die Verdrag van Shimonoseki het China sy tradisionele betrekkinge met Korea beëindig. In 1897 het koning [[Gojong van Korea|Gojong]] die [[Koreaanse Keiserryk]] gestig, waarmee die Koninkryk Joseon amptelik beëindig is. ==== Koreaanse Keiserryk ==== {{Hoofartikel|Koreaanse Keiserryk}} Ná die [[Russies-Japannese Oorlog]] (1904–1905) het Japan homself as oorheersende mag in Oos-Asië gevestig. In 1905 het Joseon met die Eulsa-verdrag (of Japan-Korea-Anneksasieverdrag van 1910) 'n Japannese protektoraat geword en onder Gojong se seun, keiser [[Sunjong van Korea|Sunjong]], is 'n Japannese generaal-resident vir Joseon benoem. Op 22 Augustus 1910 is die Koreaanse keiser deur die Japannese regering gedwing om te abdikeer, nadat die Japannese eerste minister [[Itō Hirobumi]] op 26 Oktober 1909 die slagoffer van 'n sluipmoordpoging geword het. === Koloniale tydperk === [[Lêer:China 1910.jpg|duimnael|'n Kaart uit 1910 met die Japannese Keiserryk se grondgebied (in grys). Dit het die Koreaanse Skiereiland as nuwe provinsie ''Chosen'' ingesluit.]] In 1910 is Korea deur Japan geannekseer. Deur die hele besettingstyd heen is min moeite gedoen om Korea te moderniseer en dit was tot aan die einde 'n verarmde landbouhinterland. Dit het gepaard gegaan met die onderdrukking van die Koreaanse kultuur en taal. Die algehele [[geletterdheid]]syfer het by 20% gestagneer, 'n vlak identies aan dié voor die besetting. Aan die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] op 15 Augustus 1945 het die Japannese Keiserryk oorgegee. Die [[Keiserlike Japannese Weermag]] se soldate in die noorde van Chosen (noord van die 38ste [[Breedtegraad]]) moes hulleself aan die [[Sowjetunie]] se magte oorgee, dié in die suide aan die Amerikaners. Die 15 Augustus 1945 word vandag in albei dele van Korea as [[Onafhanklikheid]]sdag (광복절, ''Gwangbokjeol'') gevier. === Verdeling in Noord- en Suid-Korea === Nadat die onderhandelinge tussen die Verenigde State en die Sowjetunie oor 'n verenigde Korea tot in 1947 misluk het, het die Verenigde State die Koreavraag by die [[Verenigde Nasies]] voorgelê. Die Verenigde State het op 14 November 1947 'n [[VN-resolusie]] bereik, wat vrye verkiesings, die onttrekking van al die buitelandse magte en die stigting van 'n VN-kommissie (UNTCOK: ''UN Temporary Commission on Korea'') vir Korea bedoel het. Die Verenigde State het hul troepe uit die suide onttrek en die USSR het hom volgens die vertrag tot aan die einde van 1948 uit Noord-Korea onttrek. Op 10 Mei 1948 is in die suide verkiesings gehou wat deur [[Syngman Rhee]] gewen is. Dié verkiesings is egter deur die linkse partye geboikot. Op 13 Augustus 1948 het Syngman Rhee amptelik bewind oorgeneem by die Amerikaanse militêre regering. Die Sowjetbeheerde noorde het dit op 9 September 1948 met die stigting van die [[Noord-Korea|Demokratiese Volksrepubliek Korea]] beantwoord, met [[Kim Il-sung]] as die eerste president. Albei regerings het hulleself as wettige regering oor die hele Korea beskou en verder aangekondig, dat hulle dié eis ook militêr wou afdwing. Aangemoedig deur 'n verklaring van die Amerikaanse minister van buitelandse sake, [[Dean Acheson]], wat as sodanig geïnterpreteer kon word, dat die Verenigde State nie vir Korea sou veg nie, het Noord-Korea op 25 Junie 1950 Suid-Korea binnegeval en daarmee die [[Korea-oorlog]] ontketen. === Republiek Korea === [[Lêer:Kaart Korea Nederlands.PNG|duimnael|Korea sedert die Korea-oorlog]] Aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog het Amerikaanse troepe en troepe uit die Sowjetunie die suidelike en noordelike helftes van die Koreaanse Skiereiland onderskeidelik beset. Die Koreaanse Skiereiland is effektief langs die 38ste breedtelyn in twee verdeel. Ten spyte van beloftes van 'n onafhanklike en verenigde Korea tydens die [[Kaïro]]-Deklarasie van 1943 het die [[Koue Oorlog]] spoedig gelei tot die vestiging van twee afsonderlike regerings: 'n [[Kapitalisme|kapitalistiese]] Suid-Korea en 'n kommunistiese Noord-Korea. Die Sowjetunie het [[Kim Il-sung]] as die Noord-Koreaanse premier aangewys. Terwyl talle Koreane hulle vir 'n nasionale verkiesing beywer het om 'n regeerder vir die hele land te kies, het die Kommuniste geweier om aan die verkiesing deel te neem deur toegang tot Noord-Korea te blokkeer. Gevolglik is demokratiese verkiesings slegs in die Suide gehou en is [[Syngman Rhee]] as president verkies en die Republiek Korea as 'n wettige regering deur die [[Verenigde Nasies]] erken. Op 25 Junie 1950 het Noord-Korea die Suide binnegeval met die ondersteuning en goedkeuring van [[Josef Stalin]] en [[Mao Zedong]]. Dit het gelei tot 'n bloedige oorlog waarin meer as vier miljoen burgerlikes en soldate gesterf het. Die oorlog staan vandag bekend as die Korea-oorlog. Die Verenigde Nasies het ten behoewe van Suid-Korea ingegryp toe dit blyk dat die Kommunistiese magte die oorhand begin kry het. Noord-Korea is deur sy kommunistiese bondgenote gesteun en die Volksrepubliek China het miljoene troepe na Korea gestuur. Die oorlog is deur 'n wapenstilstand in 1953 beëindig en is tegnies gesproke nog aan die gang. Beide Suid- en Noord-Korea word verdeel deur 'n swaar bewapende gedemilitariseerde sone.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2004/WORLD/asiapcf/06/03/koreas.agree/index.html |title=Koreas agree to military hotline |publisher=[[CNN]] |date=4 Junie 2004 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> In 1960 het 'n studenteopstand gelei tot die bedanking van president Syngman Rhee, wie se regering outokraties en korrup geword het. Dit het verder gelei tot 'n tydperk van burgerlike onrus en politieke onsekerheid. Generaal [[Park Chung-hee]] het die daaropvolgende jaar 'n militêre staatsgreep uitgevoer (die sogenoemde "5.16 staatsgreep") en is in 1961 as president aangestel. Hy het die pos beklee tot en met die [[sluipmoord]] op hom in 1979. Sy leierskap is gekenmerk deur die vestiging van 'n snelgroeiende uitvoerekonomie, maar ook politieke onderdrukking. Die jaar na die sluipmoord op Park is deur politieke onrus gekenmerk. In 1980 het Generaal [[Chun Doo-hwan]] 'n suksesvolle staatsgreep uitgevoer en die oorgangsregering van [[Choi Gyu Hwa]] (voormalige premier onder Park) omvergewerp. Chun se magsoorname het 'n nasionale protesaksie en 'n pleidooi vir demokratisering uitgelok. In [[Gwangju]] in die Suid-Jeolla provinsie het Chun sy spesiale magte die stad ingestuur om studente en burgerlikes wat onder die vaandel van 'n Burgerlike Weermag betoog het te stuit. 'n Beraamde 207 mense is deur sy magte gedood en 'n verdere duisend is beseer tydens die bekende [[Gwangju-slagting]] in Mei 1980. Hierdie slagting het 'n langtermyn demokratiese era vir Suid-Korea ingelei. Die regering het later formeel verskoning aangebied vir die slagting en 'n nasionale begraafplaas vir die slagoffers opgerig. Chun het hom daarna tot 'n enkele leierskapstermyn verbind en in 1988 weens druk van landwye opstand die eerste direkte presidensiële verkiesings toegelaat. In dieselfde jaar het Seoel as gasheer van die [[Olimpiese Somerspele 1988|XXIVste Olimpiese Somerspele]] en die [[Paralimpiese Somerspele 1988|VIIIste Paralimpiese Somerspele]] opgetree. In 2001 het Suid-Korea saam met Japan die [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2001|3de FIFA Sokker-Konfederasiebeker]] aangebied en in 2002 saam met Japan die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|17de FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi]]. In 2018 is die [[Olimpiese Winterspele 2018|XXIIIste Olimpiese Winterspele]] en die [[Paralimpiese Winterspele 2018|XIIde Paralimpiese Winterspele]] in die Suid-Koreaanse stad [[Pyeongchang]] aangebied. === 2024-staatskrisis === {{Hoofartikel|Suid-Koreaanse krygswetafkondiging van 2024}} Op 3 Desember 2024 het die destydse Suid-Koreaanse president [[Yoon Suk-yeol]] die [[krygswet]] afgekondig om sy begroting teen die opposisie deur te druk, wat in die parlement oor 'n meerderheid beskik het. Met die Suid-Koreaanse krygswet is al die politieke aktiwiteite, vergaderings en saamtrekke verbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-997c22ac93f6a9bece68454597e577c1 |title=South Korea lifts president’s martial law decree after lawmakers reject military rule |publisher=Associated Press |author=Kim Tong-hyung |date=4 Desember 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Ná enkele ure het die parlement, deels nadat afgevaardigdes oor die heinings van die deur die polisie afgesperde parlementsgebou moes klim, die krygswet eenparig opgehef. Die daaropvolgende dag het die president Yoon op sy beurt die krygswet opgehef en die weermag het onttrek.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et |title=South Korean president faces impeachment vote as defence minister offers to resign |publisher=[[BBC]] |date=3 Desember 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die opposisie het die bedanking van die president geëis en met 'n [[mosie van wantroue]] gedreig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/articles/c8rjd064012o |title=South Korea opposition files motion to impeach President Yoon |publisher=[[BBC]] |authors=Kelly Ng, Jake Kwon & Yuna Ku |date=4 Desember 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Op 14 Desember het die parlement met 204 teenoor 85 met agt ongeldige stemme asook drie onthoudings vir Yoon Suk-yeol se afsetting gestem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2024-12-14/south-korean-parliament-votes-to-impeach-president/104726176 |title=South Korean parliament votes to impeach President Yoon Suk Yeol |publisher=ABC News |date=14 Desember 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Einde Desember 2024 het die parlement ook gestem om die tussentydse president [[Han Duck-soo]] af te sit, waarvolgens [[Choi Sang-mok]] tydelik as president oorgeneem het. Einde Maart 2025 het Han Duck-soo weer in die amp oorgeneem. Op 4 April 2025 is Yoon Suk-yeol uiteindelik deur die Konstitusionele Hof uit sy amp verwyder.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2025/04/03/asia/yoon-impeachment-verdict-south-korea-intl-hnk/index.html |title=South Korea’s impeached president is removed from office, four months after declaring martial law |publisher=[[CNN]] |authors=Yoonjung Seo, Gawon Bae, Mike Valerio, Jessie Yeung |date=4 April 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> [[Lee Jae-myung]] het die daaropvolgende presidentsverkiesings op 3 Junie 2025 gewen en is die volgende dag as president ingehuldig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.koreatimes.co.kr/southkorea/politics/20250604/lee-jae-myung-to-take-presidential-oath-at-national-assembly-at-11-am |title=Lee Jae-myung to take presidential oath at National Assembly at 11 am |publisher=The Korea Times |date=4 Junie 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Regering en politiek == [[Lêer:President Lee Jae Myung 20260306.jpg|duimnael|links|upright|[[Lee Jae-myung]], die huidige Suid-Koreaanse president]] [[Lêer:National Assembly Building of the Republic of Korea.png|duimnael|Die Nasionale Vergadering (국회, ''Gukhoe'') in Seoel]] [[Lêer:Main conference room of South korean national assembly building.JPG|duimnael|Die hoofkonferensiekamer van die nasionale vergadering]] [[Lêer:Han Seong-suk's portrait (2025.07).jpg|duimnael|links|upright|[[Han Seong-sook]], die huidige eerste minister van Suid-Korea]] Suid-Korea is 'n grondwetlike republiek en die grondwet definieer die land as 'n demokratiese republiek met 'n regering bestaande uit drie takke: wetgewende gesag, uitvoerende gesag en regsprekende gesag. Die uitvoerende gesag en wetgewing werk veral op nasionale vlak, hoewel baie departemente in die uitvoerende gesag ook plaaslike funksies waarneem. Die regsprekende gesag werk op beide nasionale en plaaslike vlak. Plaaslike regerings is halfoutonoom en beskik oor hul eie uitvoerende gesag en wetgewers. Die staatshoof van die Republiek Korea is die regstreeks deur die volk verkose president. Die president word vir 'n termyn van vyf jaar verkies en kan nie herkies word nie. Hy is die hoogste verteenwoordiger van die republiek en verteenwoordig dit binne en buite. Onder andere verwelkom hy buitelandse diplomate, ken medaljes toe en kan kwytskelding gee. Hy is ook die hoof van die administrasie en implementeer in hierdie hoedanigheid wette wat deur die Nasionale Vergadering goedgekeur is. Hy is die Weermag se Bevelvoerder en kan oorlog verklaar. Suid-Korea se wetgewende orgaan is die Gukhoe of Nasionale Vergadering, 'n eenkamerparlement. Die Nasionale Vergadering bestaan uit die hoofkonferensiekamer, met 300 setels, wat verkies word deur algemene verkiesings elke vier jaar of wanneer dit ontbind word. Die President van Suid-Korea is die regeringshoof, terwyl die eerste minister as sy adjunk dien en deur hom benoem word. Die kabinet bestaan uit tussen 15 en 30 lede, dit word ook deur die president saamgestel. Sowel die eerste minister asook die kabinetslede moet deur die parlement bevestig word. Die mees onlangse verkiesings is op 10 April 2024 gehou. Die regerende sosiaalliberale Demokratiese Party het 170 van die 300 setels gewen, terwyl die opposisie, konserwatiewe Volksmagparty 108 setels gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-korea-opposition-wins-landslide-parliamentary-vote-resounding-blow-yoon-2024-04-10/ |title=Opposition win in South Korea election to deepen policy stalemate for Yoon |publisher=[[Reuters]] |authors=Hyunsu Yim, Jack Kim |date=11 April 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> 'n Ander belangrike politieke liggaam in die Suid-Koreaanse stelsel is die Grondwetlike Hof. Dit hou toesig oor die Regeringswerk en beslis in gevalle van mosies van wantroue en dies meer. Die hof bestaan uit nege Hoofregters: Die President benoem drie regters, die parlement benoem ook drie regters wat deur die president bekragtig moet word en die oorblywende drie regters word deur die Grondwetlike Hof se Voorsitter benoem. == Buitelandse betrekkinge == Suid-Korea se buitelandse betrekkinge weerspieël sy 20ste-eeuse geskiedenis. Sedert die stigting van die Republiek Korea en veral ná die Korea-oorlog het Suid-Korea noue bande aangeknoop met Westerse liberale demokrasieë wat dié land ook in die oorlog bygestaan het, waaronder veral die Verenigde State. Sedert die Korea-oorlog en die veredeling van die Koreaanse Skiereiland maak beide Suid- en Noord-Korea aanspraak op die hele Korea en erken mekaar nie aan nie. Die verhouding met die noordelike aartsvyand wissel van hoogtepunte met noue besprekings oor 'n moontlike Koreaanse hereniging tussen albei leiers en 'n gesamentlike Koreaanse span op Olimpiese Spele onder die vlag van Koreaanse hereniging tot laagtepunte met voortgesette oorlogsdreigemente en Noord-Koreaanse kerntoetse, waarop Suid-Korea saam met sy nouste bondgenoot, die Verenigde State, met grootskaalse militêre oefeninge antwoord.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/16/unification-with-south-korea-no-longer-possible-says-kim-jong-un |title=Unification with South Korea no longer possible, says Kim Jong-un |publisher=[[The Guardian]] |author=Justin McCurry |date=16 Januarie 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Hoewel beide Suid-Korea en Japan die vorste liberale demokrasieë met 'n belangrike en wêreldwyd invloedryke ekonomie is, is die betrekkinge tussen albei lande ook wisselvallig. Dit het sy oorsprong veral in die Japannese kolonisering van Korea, die plundering van Koreaanse grondstowwe vir die Japannese oorlogsekonomie tydens die Tweede Wêreldoorlog, die onderdrukking van die Koreaanse taal en kultuur en die vergryping aan vroue as sogenoemde "troosvroue". Daarbenewens is Suid-Korea betrokke in 'n gebiedsgeskil met Japan oor die [[Rotse van Liancourt|Liancourtrotse]]. Daar is egter ook baie ooreenkomste in albei lande se buitelandse beleid, aangesien albei lande die nouste bondgenote van die Verenigde State in die streek is en hulle dieselfde dreigemente deur Noord-Korea, die Volksrepubliek China en Rusland in die gesig staar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2023/05/07/world/asia/south-korea-japan-kishida-yoon.html |title=The Forces Behind South Korea's and Japan's Thaw |publisher=[[The New York Times]] |author=Sang-Hun Choe |date=7 Mei 2023 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2023/10/06/japan/south-korea-japan-strategic-dialogue/ |title=Japan and South Korea hold first strategic dialogue in nine years |publisher=The Japan Times |date=6 Oktober 2023 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Administratiewe streke == Die belangrikste administratiewe afdelings in Suid-Korea is die elf provinsies, drie spesiale selfregerende provinsies, ses metropolitaanse stede (selfregerende stede wat nie deel is van enige provinsie nie), een spesiale stad en een spesiale selfregerende stad. {| class="wikitable" !Kaart!!Stad!![[Hangul|Hangeul]]!![[Hanja]]!!Bevolking^c |- |rowspan="28" |[[Lêer:Provinces of Korea (ROK point of view)-en+Inter-Korean border.svg|500px]] ! colspan="6"|Spesiale stad (''Teukbyeol-si'')^a |- |[[Seoel]]||서울특별시||서울特別市^b||9&nbsp;830&nbsp;452 |- ! colspan="6"|Metropolitaanse stad (''Gwangyeok-si'')^a |- |[[Busan]]||부산광역시||釜山廣域市||3&nbsp;460&nbsp;707 |- |[[Daegu]]||대구광역시||大邱廣域市||2&nbsp;471&nbsp;136 |- |[[Incheon]]||인천광역시||仁川廣域市||2&nbsp;952&nbsp;476 |- |[[Gwangju]]||광주광역시||光州廣域市||1&nbsp;460&nbsp;972 |- |[[Daejeon]]||대전광역시||大田廣域市||1&nbsp;496&nbsp;123 |- |[[Ulsan]]||울산광역시||蔚山廣域市||1&nbsp;161&nbsp;303 |- ! colspan="6"|Spesiale selfregerende stad (''Teukbyeol-jachi-si'')^a |- |[[Sejong]]||세종특별자치시||世宗特別自治市||295&nbsp;041 |- ! colspan="6"|Provinsie (''Do'')^a |- |[[Gyeonggi]]||경기도||京畿道||12&nbsp;941&nbsp;604 |- |[[Noord-Chungcheong]]||충청북도||忠淸北道||1&nbsp;595&nbsp;164 |- |[[Suid-Chungcheong]]||충청남도||忠淸南道||2&nbsp;120&nbsp;666 |- |[[Suid-Jeolla]]||전라남도||全羅南道||1&nbsp;890&nbsp;412 |- |[[Noord-Gyeongsang]]||경상북도||慶尙北道||2&nbsp;682&nbsp;897 |- |[[Suid-Gyeongsang]]||경상남도||慶尙南道||3&nbsp;377&nbsp;126 |- ! colspan="6"|Spesiale selfregerende provinsie (''Teukbyeol-jachi-do'')^a |- |[[Jeju]]||제주특별자치도||濟州特別自治道||661&nbsp;511 |- |[[Gangwon]]||강원특별자치도||江原特別自治道||1&nbsp;545&nbsp;452 |- |[[Jeonbuk]]||전북특별자치도||全北特別自治道||1&nbsp;847&nbsp;089 |- ! colspan="6"|Opgeëiste maar onbeheerde provinsie ([[Noord-Korea]]) |- |''[[Noord-Hamgyeong]]'' ||함경북도||咸鏡北道||— |- |''[[Suid-Hamgyeong]]''||함경남도||咸鏡南道||— |- |''[[Noord-Pyeongan]]''||평안북도||平安北道||— |- |''[[Suid-Pyeongan]]'' |평안남도||平安南道||— |- |''[[Hwanghae]]''||황해도||黃海道||— |} {{Kleiner|^a hersiene romanisering; ^b Name van Seoel; ^c Teen Mei 2018;<ref>{{ko}} {{cite web |url=http://www.mois.go.kr/frt/sub/a05/totStat/screen.do |title=행정안전부> 정책자료> 통계> 주민등록 인구통계 |publisher=Departement van Binnelandse Sake en Veiligheid |accessdate=20 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180420175139/http://www.mois.go.kr/frt/sub/a05/totStat/screen.do |archive-date=20 April 2018 |url-status=dead}}</ref> ^d Gebiede wat volgens die Grondwet van die Republiek Korea tot sy grondgebied behoort, maar nog nie herwin is nie.}} == Geografie == [[Lêer:Korea south map.png|duimnael|Kaart van Suid-Korea]] Suid-Korea beslaan die suidelike deel van die Koreaanse Skiereiland, wat oor sowat 1&nbsp;100&nbsp;km van die [[Asië|Asiatiese]] hoofkontinent strek. Die bergagtige skiereiland word aan die westelike kant deur die [[Geelsee]] (wes) en aan die oostelike kant deur die [[See van Japan]] (Koreaans: Oossee) omring. Die suidelike punte van Korea is aan die [[Straat van Korea]] en die [[Oos-Chinese See]] geleë. Suid-Korea beslaan 'n oppervlakte van 99&nbsp;720 vierkante kilometer. [[Jeju]] is verreweg die grootste eiland van Suid-Korea en bevind hom in die suide van die land, sowat 80&nbsp;km van die kus af. Op dié eiland is ook Suid-Korea se hoogste berg, [[Hallasan]], geleë, 'n [[skildvulkaan]] met 'n hoogte van 1&nbsp;947&nbsp;m. In die ooste is die [[Rotse van Liancourt]] geleë, wat deur Suid-Korea beset en ook deur Japan opgeëis word.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4361343.stm |title=South Koreans vent fury at Japan |publisher=[[BBC]] |author=Charles Scanlon |date=18 Maart 2005 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Suid-Korea kan in vier algemene streke verdeel word: 'n oosterse streek met hoë bergreekse en nou kuslaagtes; 'n heuwelagtige westelike streek met breë kuslaagtes en rivierbekkens; 'n suidwestelike streek met berge en valleie en 'n suidoostelike streek waar die Nakdongrivier uitloop. Volgens die Suid-Koreaanse grondwet streek die grondgebied ook oor die noordelike deel van die Koreaanse Skiereiland tot by die grens met die Volksrepubliek China in die noorde en Rusland in die noordooste. Vervolgens vorm die [[Yalu]]- en [[Tumen]]-riviere volgens die siening van die regering in Seoel die noordelike grens van Suid-Korea. Tussen albei riviere se brongebiede en op die grens met die Volksrepubliek China is die hoogste berg van die hele Korea, [[Paektusan]], geleë met 'n hoogte van 2&nbsp;744&nbsp;m. == Klimaat == [[Lêer:Snow-covered Bukhansan.jpg|duimnael|links|'n Wintertoneel op die Bukhan-bergpiek (Bukhansan)]] [[Lêer:South Korea map of Köppen climate classification.svg|duimnael|Klimaatsones in Suid-Korea volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] Suid-Korea maak deel uit van die Suid-Asiatiese monsoensone en het 'n gematigde [[klimaat]] met vier verskillende seisoene. Kontinentale lugmassas, wat uit die noorde na die Koreaanse Skiereiland beweeg, oefen 'n groter invloed op Suid-Korea se weer uit as mariene lugmassas vanuit die [[Stille Oseaan]]. Koreaanse [[winter]]s is gewoonlik lank en koud, met droë weer, terwyl die kort [[somer]]s neig om warm en bedompig te wees, met baie neerslae. [[Lente]]- en [[herfs]]maande word deur aangename temperature gekenmerk, maar is betreklik kort. Die gemiddelde temperature in Seoel wissel van tussen -5,0 en -2,5&nbsp;°C in Januarie tot tussen 22,5 en 25&nbsp;°C in Julie. Die eiland Jeju het 'n meer gematigde klimaat as ander landsdele vanweë sy suidelike ligging temidde van die see. Hier beweeg die gemiddelde temperature tussen 2,5&nbsp;°C in Januarie en 25&nbsp;°C in Julie. == Omgewing == [[Lêer:CheonggyecheonSeoul.jpg|duimnael|Die Cheonggyecheon-rivier is 'n moderne openbare ontspanningsruimte in die middestad van Seoel]] Gedurende die eerste 20 jaar van Suid-Korea se ekonomiese opbloeiing is min moeite gedoen om die omgewing te beskerm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www1.american.edu/TED/KORPOLL.HTM |title=Korea Air Pollution Problems |publisher=Amerikaanse Universiteit van Washington |accessdate=9 Maart 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309142227/http://www1.american.edu/TED/KORPOLL.HTM |archive-date=9 Maart 2010 |url-status=dead}}</ref> Onbeheerste industrialisasie en stedelike ontwikkeling het gelei tot ontbossing en die voortdurende vernietiging van vleilande soos die Songdo-getyvlakte.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://english.hani.co.kr/arti/english_edition/e_opinion/373552.html |title=Letter to Lee administration: Save the Songdo Tidal Flat |publisher=The Hankyoreh |author=Randolph T. Hester |date=28 Augustus 2009 |accessdate=11 Mei 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511181051/http://english.hani.co.kr/arti/english_edition/e_opinion/373552.html |archive-date=11 Mei 2011 |url-status=dead}}</ref> Daar is egter onlangse pogings om hierdie probleme te balanseer, insluitende 'n regeringsbestuurde vyfjaar groengroeiprojekt ter waarde van $84&nbsp;miljard wat daarop mik om energiedoeltreffendheid en groen tegnologieë te bevorder.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.greentechmedia.com/articles/south-korea-to-boost-renewable-energy-investments-by-60-1191.html |title=South Korea Boosts Renewable-Energy Investments by 60% |publisher=Greentechmedia |author=Ucilla Wang |date=28 Julie 2008 |accessdate=16 Desember 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216145303/http://www.greentechmedia.com/articles/south-korea-to-boost-renewable-energy-investments-by-60-1191.html |archive-date=16 Desember 2008}}</ref> Die groengebaseerde ekonomiese strategie is 'n omvattende hersiening van Suid-Korea se ekonomie wat sowat twee persent van die nasionale BBP bestee. Die vergroeningsinisiatief sluit voornemens in soos 'n landswye fietsnetwerk, [[Sonenergie|son-]] en [[windenergie]], die vermindering van olie-afhanklike vaartuie, die handhawing van dagligbesparingstyd en die uitgebreide gebruik van omgewingsvriendelike tegnologieë soos ligdiodes in elektronika en beligting. Die land — een van die mees bedrade ter wêreld — beplan ter vermindering van energiegebruik om 'n landwye volgende generasie netwerk te bou wat tien keer vinniger as breëbandfasiliteite sal wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://edition.cnn.com/video/#/video/international/2009/10/18/eok.lah.greening.korea.cnn?iref=videosearch |title=South Korea's green new deal |publisher=[[CNN]] |date=18 Oktober 2009 |accessdate=31 Augustus 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100831124519/http://edition.cnn.com/video/#/video/international/2009/10/18/eok.lah.greening.korea.cnn?iref=videosearch |archive-date=31 Augustus 2010 |url-status=dead}}</ref> In 2017 was Suid-Korea die wêreld se sewende grootste vrysteller van [[kweekhuisgasse]] en die vyfde grootste vrysteller per inwoner. President Moon Jae-in het belowe om kweekhuisgasvrystelling teen 2050 tot nul te verminder.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-southkorea-environment-newdeal-analys-idUSKBN23F0SV/ |title=Jobs come first in South Korea's ambitious 'Green New Deal' climate plan |publisher=[[Reuters]] |authors=Josh Smith, Sangmi Cha |date=8 Junie 2020 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20200908000676 |title=Moon vows to shut down 30 more coal plants to bring cleaner air and battle climate change |publisher=The Korea Herald |author=Ko Jun-tae |date=8 September 2020 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Ekonomie == === Ekonomiese ontwikkeling === [[Lêer:South Korea's GDP (PPP) growth from 1911 to 2008.png|duimnael|Suid-Korea se ekonomiese groei van 1911 tot 2008, waarna dikwels as die "Wonder aan die Hanrivier" verwys word]] Van die 1960's af het Suid-Korea 'n ekonomiese en tegnologiese transformasieproses deurloop wat van dié land – nog in die 1950's een van die armste samelewings ter wêreld – een van die tien gevorderdste [[nywerheid]]slande gemaak het. Hierdie ontwikkeling is ongeëwenaar en teen 'n asemberowende snelheid voltrek.<ref>{{de}} Werner Pascha: ''Von der Agrargesellschaft zum IT-Staat: Der Aufstieg Südkoreas zur Wirtschaftsmacht''. In: Lee Eun-Jeung/Hannes B. Mosler (reds.): ''Länderbericht Korea''. Bonn: Bundeszentrale für politische Bildung 2015, bl. 231</ref> Dié ekonomiese opswaai het van Suid-Korea een van die vier sogenoemde [[Vier Asiatiese Tiere]] gemaak, saam met [[Hongkong]], die [[Republiek China]] en [[Singapoer]].<ref>{{en}} {{cite journal |last1=Day |first1=Dong-Ching |title=Four Asian Tigers' Political and Economic Development Revisited 1998–2017: From the Perspective of National Identity |journal=Asian Journal of Interdisciplinary Research |date=2021 |volume=4 |issue=4 |pages=54–61 |doi=10.54392/ajir2147 |doi-access=free}}</ref> In die 1950's was die ekonomie in Korea gekenmerk deur die Japannese kolonisasie se nalatenskap. Destyds het die ekonomie in die vrugbare Suid-Korea hom veral op [[landbou]] toegespits, terwyl die nywerhede veral in die ryk aan mineraalbronne Noord-Korea saamgetrek was. Vandag is Suid-Koreaanse nywerhede wêreldmarkleiers in [[skeepsbou]], [[halfgeleier]]s, [[Geïntegreerde stroombaan|geïntegreerde stroombane]], platskerms en [[rekenaars]]. === Vervoer === [[Lêer:KTX-1.jpg|duimnael|Die Korea Train Express]] [[Lêer:Subway gwangju.jpg|duimnael|Die Metro van Gwangju]] Vervoer in Suid-Korea bestaan uit 'n uitgebreide netwerk van spoorweë, snelweë, skeeps-, bus- en lugroetes. Al die stede het plaaslike busdienste en word verder deur tussenstedelike busdienste met mekaar verbind. Suid-Korea se 3&nbsp;000 kilometer lange netwerk van snelweë bestaan uit snelweë (''expressways/motorways''), nasionale snelweë en ander sekondêre roetes. Die Koreaanse Snelwegkorporasie bedryf dié land se tolweë en belangrikste diensroetes. "Korail" bedryf treindienste met gereelde dienste na al die Suid-Koreaanse groot stede. 'n Spoorverbinding met Noord-Korea deur die Gyeongui- en Donghae Bukbu-lyne is in die herstelproses. Suid-Korea spog sedert 2004 met 'n hoëspoedtrein. Die KTX (Korea Train Express) bedryf gereelde sneldienste teen ongeveer 300&nbsp;km per uur via die Honam en Gyeongby-lyne na Suid-Korea se vernaamste stede, te wete Daejeon, Gwangju, Mokpo, Daegu en Busan. Seoel, Busan, Daegu, Incheon, Gwangju en Daejoen het ondergrondse treine. Die "Seoel Metropolitan Subway" is een van die besigstes ter wêreld, bestaan uit 23 lyne en 768 stasies en bedien 1,9 miljard passasiers per jaar. Die treine word deur Korail en die Seoul Metropolitan Rapid Transit Corporation (SMRT) bedryf. Die internasionale hooflughawe staan bekend as die [[Incheon Internasionale Lughawe]]. Suid-Korea het 'n verdere agt internasionale en sewe plaaslike lughawens. [[Korean Air]] en [[Asiana Airlines]] is Suid-Korea se vernaamste [[lugredery]]e. === Handelsvennote === [[Lêer:South Korea's Exclusive Economic Zone.png|duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone van Suid-Korea]] Suid-Korea se hoofuitvoervennote is die Volksrepubliek China 25%, die Verenigde State 18%, Hongkong 4%, Japan 4% en die Republiek China 4% (in 2023). Suid-Korea se hoofuitvoere is geïntegreerde stroombane, motors, geraffineerde petroleum, plastiek en masjienonderdele. Met weinig natuurlike hulpbronne om ekonomiese ontwikkeling te onderhou steun Suid-Korea op ander lande vir meeste van sy grondstowwe; die land voer dus 'n verskeidenheid goedere in. Die land se hoofinvoervennote is die Volksrepubliek China 31%, die Verenigde State 13%, Japan 9%, Duitsland 5% en Australië 4% (ook in 2023). Suid-Korea se hoofinvoere is geïntegreerde stroombane, [[aardgas]], [[ruolie]], masjinerie, motors geraffineerde petroleum en ander grondstowwe vir sy industrieë. Suid-Korea se algehele grootste handelsvennote is die Volksrepubliek China en die Verenigde State.<ref name="CIA" /> == Wetenskap en tegnologie == [[Lêer:KSLV-1 Naro Replica.jpg|duimnael|links|upright|'n Replika van [[Korea Space Launch Vehicle|Naro-1]]]] [[Lêer:Einstein-Hubo.jpg|duimnael|upright|Albert HUBO]] Suid-Korea het in 2014 4,3% van sy [[Bruto binnelandse produk|BBP]] vir navorsing en ontwikkeling spandeer en en daarmee meer as enige ander land.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nature.com/articles/534020a |title=Why South Korea is the world’s biggest investor in research |publisher=[[Nature]] |author=Mark Zastrow |date=3 Junie 2016 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> In 2006 het die Suid-Koreaanse regering 'n regulasie geïmplementeer, waarvolgens skrywers van vakartikels in vername tydskrifte soos ''[[Science]]'', ''[[Nature]]'' en ''[[Cell]]'' drie miljoen won ontvang.<ref>{{en}} {{cite journal |url=https://www.researchgate.net/publication/51547613_Changing_Incentives_to_Publish |title=Changing Incentives to Publish |journal=[[Science]] |authors=Chiara Franzoni, Giuseppe Scellato, Paula E. Stephan |edition=333 |volume=6043 |date=2011 |pages=702 |format=PDF |accessdate=1 Julie 2026 |DOI=10.1126/science.1197286}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Paula E. Stephan |title=How Economics Shapes Science |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, Massachusetts |year=2012 |ISBN=978-0-674-04971-0 |pages=44}}</ref> Ter ondersteuning van die navorsing is die ''Institute for Basic Science'' gestig, soortgelyk aan [[RIKEN]] in [[Japan]] en die [[Max Planck-geselskap]] in [[Duitsland]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nature.com/articles/nature.2012.10667 |title=South Korean research centre seeks place at the top |publisher=[[Nature]] |author=Soo Bin Park |date=17 Mei 2012 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Suid-Korea is die [[OESO]]-lid met die hoogste graag aan gegradueerdes in [[natuurwetenskap]] en [[ingenieurswese]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.oecd-ilibrary.org/science-and-technology/oecd-science-technology-and-industry-scoreboard-2015_sti_scoreboard-2015-en |title=OECD Science, Technology and Industry Scoreboard 2015. Innovation for growth and society |publisher=[[OESO]] |date=2015 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die land is ook eerste in die ''[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]-Innovasie-indeks''.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-01-17/sweden-gains-south-korea-reigns-as-world-s-most-innovative-economies |title=These Are the World's Most Innovative Economies |publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |authors=Michelle Jamrisko, Wei Lu |date=17 Januarie 2017 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Daarbenewens plaas Suid-Korea min perke op nuwe tegnologie en is derhalwe ook 'n toetsmark, veral vir [[slimfoon]]-tegniek. Talle uitvindings van nuwe media en toepassings, asook [[4G]]- en [[5G]]-infrastruktuur word in Suid-Korea opgerig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://consent.yahoo.com/v2/collectConsent?sessionId=3_cc-session_bf0e07a8-7c4b-4f3d-8f87-cfaf7c08d7ce |title=Can South Korean startups (and the government) save its flailing giant tech conglomerates? |publisher=TechCrunch |author=Martin Pasquier |date=17 Mei 2016 |accessdate=1 Julie 2026}} {{dooie skakel}}</ref> Ná [[Japan]], die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Duitsland]] het Suid-Korea die vierde meeste industriële robotte wêreldwyd. Die aantal het van 2011 tot 2014 met sowat 59% gegroei op 'n totaal van 150&nbsp;505 industriële robotte.<ref>{{de}} {{cite book |title=Gutachten zu Forschung, Innovation und technologischer Leistungsfähigkeit Deutschlands 2016 |publisher=Expertenkommission Forschung und Innovation |location=Berlyn |year=2016 |ISBN=978-3-00-051948-2 |pages=52 |url=https://www.bmbf.de/files/EFI_Gutachten_2016.pdf |accessdate=11 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155923/https://www.bmbf.de/files/EFI_Gutachten_2016.pdf |archive-date=11 Februarie 2017 |url-status=dead}}</ref> Wat diensrobotte betref is Suid-Korea saam met Japan die leier.<ref>{{de}} {{cite book |title=Gutachten zu Forschung, Innovation und technologischer Leistungsfähigkeit Deutschlands 2016 |publisher=Expertenkommission Forschung und Innovation |location=Berlyn |year=2016 |ISBN=978-3-00-051948-2 |pages=53 |url=https://www.bmbf.de/files/EFI_Gutachten_2016.pdf |accessdate=11 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155923/https://www.bmbf.de/files/EFI_Gutachten_2016.pdf |archive-date=11 Februarie 2017 |url-status=dead}}</ref> In 2005 het navorsers van die Koreaanse Gevorderde Instituut vir Wetenskap en Tegnologie (''Korea Advanced Institute of Science and Technology'', KAIST) die wêreld se tweede lopende [[humanoïde robot]], [[HUBO]], ontwikkel. 'n Span van die Koreaanse Instituut vir Nywerheidstegnologie (''Korea Institute of Industrial Technology'', KITECH) het in Mei 2006 die eerste Koreaanse [[Androïde]], [[Ever-1]], ontwikkel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/news/2006/05/android-korea-1.html |title=Photo in the News: Female Android Debuts in S. Korea |publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]] |author=Victoria Gilman |date=15 Mei 2006 |accessdate=14 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814135526/https://news.nationalgeographic.com/news/2006/05/android-korea-1.html |archive-date=14 Augustus 2014}}</ref> Die ''Korea AeroSpace Administration'' (KASA) is die regeringsbefondsde ruimte- en lugvaartagentskap wat onder die Ministerie van Wetenskap en IKT gestig is. Dit hou toesig oor die Koreaanse Lugvaartnavorsingsinstituut en die Koreaanse Sterrekunde- en Ruimtewetenskapinstituut.<ref>{{ko}} {{cite web |url=https://www.segye.com/newsView/20240108514061 |title=‘한국판 나사’ 우주항공청, 과기부에 설치… 항우연·천문연도 편입 |publisher=Segye |date=8 Januarie 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Suid-Korea het planne in ruimteverkenning, insluitend 'n [[maan]]landing teen 2032 en 'n [[mars]]landing teen 2045.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ipdefenseforum.com/2025/01/south-korea-plans-mars-landing-in-2045-as-it-launches-space-agency/ |title=South Korea Plans Mars Landing In 2045 As It Launches Space Agency |publisher=Indo-Pacific Defense FORUM |date=27 Januarie 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Sedert 1992 het Suid-Korea meer as 15 satelliete in die ruimte gelanseer, waaronder as deel van die [[KOMPSAT]]-program sedert 1999 in samewerking met Rusland ook twaalf afstandswaarnemingsatelliete.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.defencetalk.com/korea-russia-enter-full-fledged-space-partnership-12504/ |title=Korea, Russia Enter Full-Fledged Space Partnership |publisher=Defence Talk |date=5 Julie 2007 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die eerste van hierdie satelliete, ''Arirang-1'', het in 2008 ná nege jaar se gebruikstyd in die ruimte verlore gegaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://directory.eoportal.org/satellite-missions/kompsat-1#eop-quick-facts-section |title=KOMPSAT-1 (Korea Multi-Purpose Satellite-1) / Arirang-1 |publisher=eoPortal |date=1 Junie 2012 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> In April 2008 het [[Yi So-yeon]] die eerste Koreaanse ruimtevaarder geword wat aan boord van 'n Russiese [[Sojoes-program|Sojoes TMA-12]] die ruimte ingevlieg het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7335874.stm |title=First S Korean astronaut launches |publisher=[[BBC]] |date=8 April 2008 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> In Junie 2009 is Suid-Korea se eerste [[ruimtehawe]], die [[Naro-Ruimtesentrum]], in Goheung (Jeollanam-do) ingewy.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2009/09/113_46562.html |title=S. Korea Completes Work on Naro Space Center |publisher=The Korea Times |date=10 Junie 2009 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die lansering van die Naro-1-vuurpyl in August 2009 het misluk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://english.yonhapnews.co.kr/techscience/2009/08/26/15/0601000000AEN20090826005500320F.HTML |title=(3rd LD) S. Korean satellite lost shortly after launch: gov’t |publisher=Yonhap |date=26 Augustus 2009 |accessdate=1 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001085526/http://english.yonhapnews.co.kr/techscience/2009/08/26/15/0601000000AEN20090826005500320F.HTML |archive-date=1 Oktober 2018}}</ref> In Junie 2010 het ook die tweede poging misluk. Die derde lansering in Januarie 2013 het eindelik geslaag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nasaspaceflight.com/2013/01/south-korea-stsat-2c-via-kslv-1/ |title=South Korea launch STSAT-2C via KSLV-1 |publisher=NASASpaceflight.com |author=Chris Bergin |date=30 Januarie 2013 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Demografie == === Etnogenese en samestelling === [[Lêer:Korea-Seoul-Royal wedding ceremony 1365-06.JPG|duimnael|'n Tradisionele Koreaanse koninklike troue]] Navorsers neem aan dat die Koreaanse volk oorspronklik 'n historiese verbintenis met [[etniese groep]]e in [[Sentraal-Asië]], die [[Baikalmeer]]gebied in [[Siberië]], [[Mongolië]] en die kusgebiede van die [[Geelsee]] gehad het. So toon werktuie uit die Paleolitiese tydperk wat in Sokchang naby Kongju ontdek is, baie ooreenkomste met soortgelyke argeologiese vondse in die Baikalmeergebied en in Mongolië. Vandag het Suid-Korea 'n uiters homogene bevolking van etniese [[Koreane]], met klein minderhede [[Han-Chinese]]. Weens Suid-Korea se militêre en ekonomiese bande met ander wêrelddele vestig steeds meer buitelanders hulle in stedelike gebiede, veral Amerikaners (waaronder lede van die [[Amerikaanse Gewapende Magte]] wat hier gestasioneer is), [[Japannese]] en Han-Chinese. Enkele tienduisend Chinese en [[Suidoos-Asië|Suidoos-Asiate]] het hulle as buitelandse werknemers in Suid-Korea gevestig. Die Chinese gemeenskap in Suid-Korea besig onder andere tale soos [[Wu]]. Wat geloofsoortuiging betref, is sowat 60% van die bevolking ongebonde, terwyl die oorblywende helfte uit [[Christendom|Christene]] ([[Protestantisme|Protestante]] 17% en [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] 6%) en [[Boeddhisme|Boeddhiste]] (16%) bestaan.<ref name="CIA" /> === Demografiese ontwikkeling === [[Lêer:Korea Spring of Insadong 23 (13326968084).jpg|duimnael|links|upright|Kleurryke lentefeesviering in Insadong, Seoel]] [[Lêer:Seoul Suburbs (1366869739).jpg|duimnael|Seoel het ná die Korea-oorlog tot een van die grootste metropolitaanse gebiede ter wêreld gegroei. Die grootskaalse oprigting van woonstelblokke soos dié in 'n voorstad van Seoel het in die afgelope dekades die woningsnood verlig, maar intussen val die klemtoon op die verhoging van lewenskwaliteit en -waarde]] Suid-Korea se bevolking het in die tweede helfte van die 20ste eeu meer as verdubbel, maar intussen toon dié land se demografiese patrone baie ooreenkomste met dié van ander [[ontwikkelde land]]e van die [[Weste]]rse wêreld. So het die geboortekoers van 1960 af drasties begin daal en die natuurlike bevolkingsgroei in die vroeë 21ste eeu feitlik tot stilstand gekom. Steftesyfers het in dieselfde periode eweneens afgeneem – 'n tendens wat die algemene verhoging van lewenstandaarde in Suid-Korea weerspieël. Die vinnig groeiende stedelike bevolking en ontvolking van groot dele van die Suid-Koreaanse platteland is tans die belangrikste demografiese vraagstukke. Meer as vier vyfdes van die huidige bevolking is verstedelik en ongeveer die helfte van al die Suid-Koreane is in die sewe grootste stedelike nedersettings saamgetrek. Al is die natuurlike bevolkingsaanwas intussen laag, is Suid-Korea nogtans een van die digbevolkste lande op aarde. Sy bevolkingsdigtheid is twee en 'n half keer hoër as dié van Noord-Korea. Nóg 'n belangrike faktor in Suid-Korea se demografiese ontwikkeling was migrasie. Voor die Tweede Wêreldoorlog het groot getalle Koreane geëmigreer, waarby [[Mantsjoerye]] in Noordoos-China die belangrikste bestemming vir Noord- en Japan die vernaamste immigrasieland vir Suid-Koreane was. Daar word beraam dat die Koreaanse bevolking in Mantsjoerye en [[Siberië]] in 1945 op sowat twee miljoen gestaan het. Rofweg dieselfde aantal Koreane het hulle in Japan gevestig, waarvan sowat die helfte ná 1945 na Suid-Korea teruggekeer het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Sonia Ryang |title=Koreans in Japan: Critical Voices from the Margin |chapter=The North Korean homeland of Koreans in Japan |year=2000 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-136-35312-3 |url=https://books.google.de/books?id=ZUVGAQAAQBAJ&pg=PP1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die belangrikste migrasiepatroon was egter die vestiging van twee miljoen Noord-Koreane in die suide, hoofsaaklik gedurende en kort ná die Korea-oorlog. Die meeste binnelandse migrante het hulle in die metropolitaanse gebiede van Suid-Korea gevestig. Groot gemeenskappe Koreaanse immigrante word daarnaas ook in die Verenigde State (veral in [[Kalifornië]]), die Volksrepubliek China, Japan en [[Kanada]] aangetref.<ref>{{ko}} {{cite web |url=https://www.mofa.go.kr/www/wpge/m_21509/contents.do |title=다수거주국가 |publisher=Suid-Koreaanse Departement van Buitelandse Sake |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> === Taal === [[Lêer:Hangeul.svg|duimnael|''Hangeul'' in Koreaans]] [[Koreaans]] is 'n lid van die Koreaanse taalfamilie saam met die Jeju-taal of -[[dialek]]. Sommige taalkundiges het dit by die [[Altaïese tale|Altaïese]] familie ingesluit, maar die Altaïese voorstel het die meeste van sy vorige steun verloor.<ref>{{en}} {{cite book |authors=Sungdai Cho, John Whitman |title=Korean: A Linguistic Introduction |publisher=Cambridge University Press |year=2020 |isbn=978-0-521-51485-9 |pages=11–12}}</ref> Koreaanse streek[[dialek]]te is onderling verstaanbaar, met die uitsondering van die dialek wat op die eiland Jeju gebesig word.<ref>{{en}} Andrea Matles Savada en William Shaw: ''South Korea: A Country Study''. Vierde uitgawe. Washington, DC: Federal Research Division / Library of Congress 1992, bl. xvi</ref> Die ontwikkeling van 'n eie [[alfabet]], wat die klanke van Koreaans stelselmatig weergee, ''[[Hangul|Hangeul]]'', is een van die grootste kulturele prestasies van Korea. Dié alfabet behels tien eenvoudige klinkers en veertien medeklinkers as fonetiese simbole. Koreaans word in Suid-Korea nogtans dikwels as 'n kombinasie van Chinese ideogramme en Hangeul-letters, waarby die gebruik van Chinese skriftekens tendensieel afneem. Die aanwesigheid van honderdduisende Amerikaanse troepe, sakemanne, ''Peace Corps''-vrywilligers en sendelinge sedert die einde van die Korea-oorlog word deur 'n groot aantal [[Engels]]e [[leenwoord]]e en uitdrukkings weerspieël wat óf regstreeks en onveranderd oorgeneem is óf by Koreaanse taalgebruik en uitspraakgewoontes aangepas is. Hulle bly onverstaanbaar vir Noord-Koreane. ''Hangeul'' is danksy die inisiatief van koning Sejong in 1443 deur 'n span geleerdes ontwikkel. ''Hunminjeongeum'', 'n historiese dokument met aanwysings vir die onderrig van ''Hangeul'', is in 1997 as 'n kulturele [[Unesco]]-wêrelderfenis gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.unesco.org/en/memory-world/hunminjeongum-manuscript |title=Hunminjeongum Manuscript |publisher=[[Unesco]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Unesco ken ter herdenking van die uitvinders van ''Hangeul'' jaarliks die Koning Sejong-literatuurprys toe.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000393075 |title=Statutes of the UNESCO King Sejong Literacy Prize |publisher=[[Unesco]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Onderwys en gesondheid == Vanweë Konfusianisme se groet invloed geniet opvoeding in Korea 'n baie groot reputasie. Opvoeding het 'n wesentlike invloed op 'n mens se latere sosiale status. Die hoë vlak aan entoesiasme vir onderwys word as 'n sleutelfaktor in die sterk ekonomiese opbloei beskou. Moderne skole is in die 1880's in Korea ingestel. Aan die begin van die 20ste eeu is moderne voorskoolse onderwys ingevoer. Met die stigting van Suid-Korea het die regering 'n moderne skoolstelsel volgens die Westerse model gevestig. Dit het 'n belangrike rol gespeel tydens die land se modernisering in die 1970's. Dit is sedert die 2000's hervorm en verder uitgebrei. Sowat 97% van 'n jaargroep voltooi hoërskool suksesvol, daarmee is Suid-Korea se onderwysstelsel die beste in die wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/4240668.stm |title=South Korea's education success |publisher=[[BBC]] |date=13 September 2005 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Suid-Korea beskik oor een van die vorste gesondheidsstelsel wêreldwyd. In 2022 het die land sowat 9,7% van by BBP vir gesondheid spandeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SH.XPD.CHEX.GD.ZS?locations=KR |title=Current health expenditure (% of GDP) |publisher=[[Wêreldbank]] |date=2022 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> In 2019 was daar 24,8 dokters per 10&nbsp;000 inwoners in Suid-Korea.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.who.int/data/gho/data/themes/topics/health-workforce |title=Global Health Workforce statistics database |publisher=[[Wêreldgesondheidsorganisasie]] |date=2022 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Vir elke lewende geboortes was daar in 2022 drie sterftes by onder vyfjariges.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SH.DYN.MORT?locations=KR |title=Mortality rate, under-5 (per 1,000 live births) |publisher=[[Wêreldbank]] |date=2022 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Kuns en kultuur == [[Lêer:Kpop fans in poland.jpg|duimnael|links|K-pop-aanhangers by die Koreaanse Kultuursentrum in [[Warskou]], [[Pole]], 2011]] [[Lêer:Psy performing Gangnam Style at the Future Music Festival 2013.jpg|duimnael|Psy tydens 'n optrede in [[Sydney]], [[Australië]], 2013]] [[Lêer:Korean.food-Hanjungsik-01.jpg|duimnael|'n Tipiese Koreaanse maaltyd]] Suid-Korea deel 'n tradisionele kultuur met Noord-Korea, maar sedert die Korea-oorlog word dit veral deur die buurlande China en Japan beïnvloed, asook die Verenigde State. Nogtans het die land daarin geslaag om sy eie, onafhanklike kultuur te ontwikkel wat veral sedert die begin van die 21ste 'n ongekende wêreldwye gewildheid beleef, waarna dikwels as "K-golf" (''K-wave'') of ''Hallyu'' (한류) verwys word. Van die bekendste voorbeelde sluit in "K-dramas", wat na Suid-Koreaanse televisiedramas verwys en waarmee die Koreaanse golf sy aanvang geneem het. "[[K-pop]]" of ''gayo'' (가요) is 'n sambreelterm vir kontemporêre Suid-Koreaanse [[popmusiek]], veral musiekgroepe, maar ook solokunstenaars soos [[Psy]] met sy treffer ''Gangnam Style'', wat 'n wêreldwye gewildheid geniet. 'n Ander bestanddeel is televisiedramas en rolprente soos ''[[Squid Game]]'' en ''[[Parasite (2019-rolprent)|Parasite]]''; laasgenoemde kon 'n ''[[Oscar]]'' wen. Hierdie fenomeen het van Suid-Korea 'n "sagte mag" gemaak en genereer intussen 'n belangrike bydrae tot die Suid-Koreaanse ekonomie met die uitvoer van goedere en [[toerisme|toeriste]] wat Suid-Korea besoek.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Walsh |editor=Yasue Kuwahara |contribution=''Hallyu'' as a Government Construct: The Korean Wave in the Context of Economic and Social Development |title=The Korean Wave: Korean Popular Culture in Global Context |date=20 Februarie 2014 |pages=13–31 |publisher=Palgrave Macmillan |location=New York |isbn=978-1-137-35027-5 |doi=10.1057/9781137350282_2}}</ref> Die K-golf betrek intussen ook ander dele van die Suid-Koreaanse kultuur en samelewing wat wêreldwyd bekend is soos die Koreaanse taal, kookkuns ([[Kimchi]]), sportsoorte soos [[taekwondo]], maar ook maatskappye soos [[Samsung Groep|Samsung]]. Die Suid-Koreaanse kontemporêre letterkunde word veral deur drie hooftemas beïnvloed: Die verdeling van Korea, die Korea-oorlog en die industrialisasie van die land sedert die 1960's. Verder vind die vervreemding van die individu plaas in 'n kapitalistiese en verstedelikte samelewing wat worstel met sy tradisionele waardes. Na die generasie skrywers ná 1945 word ook verwys as die Hangul-generasie omdat hulle nie meer in die Japannese taal geskryf het nie.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.deutschlandfunk.de/koreanische-literatur-ein-radio-essay-100.html |titel=Koreanische Literatur. Ein Radio-Essay |publisher=Deutschlandfunk |author=Claudia Kramatschek |date=28 Oktober 2002 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Suid-Koreaanse [[Strokiesverhaal|strokiesverhale]] word ''Manhwa'' (만화) genoem en geniet 'n groeiende belangstelling wêreldwyd. In Suid-Korea is daar talle sogenoemde ''Manhwabangs'' (만화방), waar Manhwas gelees en geleen kan woord. Deur ''Webtoons'' (웹툰) en toepassings soos ''Daum Webtoon'' en ''Line Webtoon'' kry Suid-Koreaanse strokiesverhale internasionale aandag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20151231000081 |title=‘It’s time for webtoons to go global in 2016’. Korean digital comic platforms zero in on overseas forays, cross-media deals |publisher=The Korea Herald |author=Park Hyong-ki |date=31 Desember 2015 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die term vir Suid-Koreaanse tradisionele volkskuns is ''Minhwa'' (민화), waarin veral die strewe na 'n gelukkige lewe uitgedruk word. In die Suid-Koreaanse kontemporêre kuns tree die tradisionele Koreaanse vormtaal in 'n dialoog met die Westerse moderne. Suid-Koreaanse kontemporêre kuns geniet die onlangse jare 'n toenemende belangstelling en genereer ook hoë pryse op groot kunsveilings, nadat dit vir 'n lang tydperk deur Chinese kuns oorskadu is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2008/10/10/arts/10iht-rcartkor.1.16840287.html |title=Korean art emerges from China's shadow |publisher=[[The New York Times]] |author=Sonia Kolesnikov-Jessop |date=10 Oktober 2008 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Aanlynspeletjies en die tradisionele bordspeletjie [[Baduk]] (Japannees: [[Go]]) het 'n belangrike deel van die Suid-Koreaanse kultuur geword. Onder andere word Baduk-wedstryde op televisie gebeeldsend en vir feitelike ontleding herhaal. Die Suid-Koreaanse nasionale gereg is [[Kimchi]] (김치), bestaande uit veral gefermenteerde geurige groente. Saam met die Koreaanse golf het ook die tradisionele Koreaanse braai wêreldwye bekendheid verwerf. Onder die Suid-Koreaanse hoofgeregte het [[Bulgogi]] (불고기, gebraaide beesvleisrepies) 'n besondere plek. Die repies vleis wat in 'n mengsel van [[sojasous]], [[sesam]] en [[spesery]]e gemarineer is, word oor 'n koolvuur gebraai. [[Galbi]] (갈비) is sagte stukkies ribbetjies, wat soos Bulgogi gemarineer en gebraai of gerooster word. In Suid-Korea is egter nie die vleis die hoofbestanddeel van die maaltyd nie, dit is steeds [[rys]] soos in die kookkunste van China, Japan en Viëtnam. In teenstelling met dié Asiatiese kookkunste speel soepe in die Koreaanse kookkuns 'n heelwat groter rol. == Sport en ontspanning == [[Lêer:Taekwondo1.jpg|duimnael|links|[[Taekwondo]], die nasionale sportsoort van Suid-Korea]] [[Lêer:South Korea national football team - October 2012.jpg|duimnael|Die [[Suid-Koreaanse nasionale sokkerspan]] in 2012]] [[Lêer:ARC2016-Top3 JPN-KOR 20160430 korsb.jpg|duimnael|Die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]] teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap in 2016]] [[Taekwondo]] is die nasionale [[sport]]soort van Suid-Korea<ref>{{en}} {{cite web |title=Taekwondo designated as South Korea's flagbearing national sport |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1063449 |publisher=insidethegames |date=4 April 2018 |accessdate=1 Julie 2026 |archive-date=14 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514230229/https://www.insidethegames.biz/articles/1063449 |url-status=dead}}</ref> en dit het in 2000 'n Olimpiese sportsoort geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/tae-kwon-do |title=Tae kwon do |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Ander Koreaanse [[vegkuns]]te sluit in taekkyeon, hapkido, Tang Soo Do, Kuk Sool Won, kumdo en subak. Ná onafhanklikheidwording is talle Westerse sportsoorte na Suid-Korea ingevoer en het dit deur die onderwysstelsel versprei. Gelyktydig het die Koreaanse vegkunste in Westerse lande gewild geword en word nou wêreldwyd beoefen. [[Sokker]] en [[bofbal]] word tradisioneel as die gewildste sportsoorte in Suid-Korea beskou.<ref>{{ko}} {{cite web |url=https://www.news1.kr/articles/?2139988 |title=프로스포츠, 흥행 봄날 오나…야구·축구 인기몰이 중 |publisher=EBN |date=17 Maart 2015 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die [[Suid-Koreaanse nasionale sokkerspan]] is een van die suksesvolste spanne in Asië en het die [[AFC Asië-beker]] reeds twee keer gewen (in 1956 en 1960). Suid-Korea en Japan het die eerste Asiatiese lande geword wat 'n [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]] gehuisves het en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002]] saam aangebied. Tydens dié toernooi het Suid-Korea die eerste nasionale sokkerspan van die [[AFC|Asiatiese Sokkerkonfederasie]] geword om die halfeindrondte van 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi te haal. Hulle kon tot dusver vir elke Sokker-Wêreldbeker sedert [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]] kwalifiseer en het drie keer tot die uitklopfase deurgedring: in 2002, [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]], waar hulle die agtste eindrondte gehaal het. Tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026]] is hulle in die groepfase uitgeskakel. Daarbenewens het hulle een keer aan 'n FIFA [[Sokker-Konfederasiebeker]]toernooi deelgeneem, maar hulle is in [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2001|2001]] in die groepfase uitgeskakel. Bofbal is in 1905 deur Amerikaanse sendelinge ná Korea saamgebring en dit het sedertdien 'n sterk groei getoon, ook tydens die Japannese besetting. Die Koreaanse Bofbal-kampioenskap is in 1982 gestig en dit is een van die gewildste bofballigas wêreldwyd. Die Suid-Koreaanse nasionale bofbalspan het tydens die 2006 World Baseball Classic derde geëindig en tydens die 2009-toernooi tweede. Die span se 2009-eindstryd teen Japan is wyd gekyk in Suid-Korea. [[Basketbal]] is ook 'n gewilde sport in Suid-Korea. Suid-Korea word tradisioneel as een van die beste basketbalspanne in Asië beskou en het een van die sterkste basketbalafdelings op die vasteland. [[Rugby]] word ook in Suid-Korea gespeel, maar die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]] kon tot dusver nog nie vir 'n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Hulle is tans Asië se derde sterkste span ná [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] en [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> en ding in die Asiatiese Rugbykampioenskap met ander opkomende rugbyspanne mee. Hulle het dié toernooi reeds vyf keer gewen (in 1982, 1986, 1988, 1990 en 2002), 18-keer in die derde en nege keer in die vierde plek geëindig. Ander ontspanningsaktiwiteite sluit ook die bordspeletjies [[Go]] en [[Janggi]] in. Go word deur tussen vyf en tien persent van die Suid-Koreaanse bevolking beoefen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.britgo.org/intro/history |title=History of Go |date=4 Mei 2014 |publisher=British Go Association |accessdate=30 Mei 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200425115224/https://www.britgo.org/intro/history |archive-date=25 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sowat 1,2 miljoen Koreane speel Janggi, waarvan 124 op professionele vlak.<ref>{{ko}} {{cite web |url=http://www.kja.or.kr/ |title=Koreaanse Janggivereniging |publisher=Koreaanse Janggivereniging |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref>{{ko}} {{cite web |url=http://www.kja.or.kr/data_room/professional.php |title=프로기사 정보 ( 총 124 명 ) |publisher=Koreaanse Janggivereniging |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Suid-Korea is een van drie Asiatiese lande wat tot dusver beide [[Olimpiese Spele]] en [[Paralimpiese Spele]] gehuisves het. In Seoel is die [[Olimpiese Somerspele 1988]] en die [[Paralimpiese Somerspele 1988]] aangebied, die laaste tydens die Koue Oorlog. In [[Pyeongchang]] is die [[Olimpiese Winterspele 2018]] en daarna die [[Paralimpiese Winterspele 2018]] gehou. Boogskiet is 'n Olimpiese sportsoort wat sedert dekades deur Suid-Korea oorheers word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://olympics.com/en/news/south-korean-archers-extend-their-olympic-reign |title=Republic of Korea's archers extend their Olympic reign |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=7 Augustus 2016 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Daarbenewens vaar Suid-Korea gereeld goed in [[skyfskiet]], [[tafeltennis]], [[pluimbal]], [[kortbaanskaats]], [[handbal]], [[veldhokkie]], [[vrystylstoei]], [[Grieks-Romeinse stoei]], [[bofbal]], [[judo]], [[taekwondo]], [[langbaanskaats]], [[kunsskaats]] en [[gewigoptel]]. Die Olimpiese Museum Seoel behandel die Olimpiese Somerspele van 1988. Die [[Koreaanse Grand Prix]] is van 2010 tot 2013 as deel van die [[Formule Een]]-wêreldkampioenskap op die Koreaanse Internasionale renbaan van Yeongam beslis, maar dit het nie 'n breë ondersteuning geniet nie en is toe weer gekanselleer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/25220593 |title=New Jersey, Mexico, and Korea dropped from 2014 F1 calendar |publisher=[[BBC]] |author=Andrew Benson |date=4 Desember 2013 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Korea en Suid-Afrika == [[Lêer:War Memorial of Korea main building.JPG|duimnael|links|Oorlogsgedenkteken in Korea wat die Korea-oorlog (1950–1953) herdenk (let op die [[Vlag van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse vlag]] regs)]] [[Lêer:South Africa-Korean War Memorial01.jpg|duimnael|Gedenkteken vir Suid-Afrikaners wat gesneuwel het in die Korea-oorlog. Die gedenkteken kan gevind word op 'n muur in die tuine van die [[Uniegebou]] in [[Pretoria]]]] Weens Suid-Afrika se destydse militêre alliansie met [[Weste]]rse lande het 'n eskader van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] aan die [[Korea-oorlog]] (1950–1953) deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.kwva.org/brief_account_of_the_korean_war.htm |title=A Brief Account of the Korean War |author=Jack D. Walker |work=Information |publisher=Korean War Veterans Association |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Volgens die webtuiste van die Suid-Afrikaanse ambassade in Suid-Korea het die twee lande in 1992 formele diplomatieke betrekkinge aangeknoop. In Julie 1995 en April 1998 het die eertydse President [[Nelson Mandela]] en [[Thabo Mbeki]] in sy hoedanigheid as adjunkpresident onderskeidelik besoeke aan Suid-Korea afgelê en daarmee ekonomiese bilaterale handelsbande verstewig. Suid-Afrika is Suid-Korea se grootste handelsvennoot in [[Afrika]] en Suid-Korea is Suid-Afrika se vierde grootste handelsvennoot in Asië. Suid-Afrika voer veral onverwerkte minerale soos [[ferrochroom]] of [[platinum]], halfverwerkte goedere soos [[staal]] en voedsel soos [[suiker]] uit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.southafrica-embassy.or.kr/eng/sankorea/bilateral.php |title=South African Embassy, Seoul |publisher=Suid-Afrikaanse Ambassade, Seoel |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Twee groeiende gebiede van moderne uitruiling sluit in groen energie, waar Suid-Koreaanse en Suid-Afrikaanse maatskappye sonenergie en [[seldsame aardelement]]e uitruil,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://saiia.org.za/wp-content/uploads/2022/08/Opening-remarks_Amb-Lyeo-Woon-ki_President-of-the-Korea-Africa-Foundation.pdf |title=Opening remarks at the seminar commemorating the 30th anniversary of the relations between South Korea and South Africa |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> en bilaterale beleggings. Vandag is daar heelwat gegradueerde Suid-Afrikaners wat aan Suid-Koreaanse privaat- en regeringskole Engels onderrig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://iol.co.za/news/education/2021-08-25-teaching-english-in-south-korea--a-south-africans-journey/ |title=Teaching English in South Korea – a South African’s journey |publisher=[[IOL]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/South-Korea|title=South Korea|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Julie 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-south/|title=Korea, South|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2 Februarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260202173845/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-south/|archive-date=2 Februarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}} ; Korea en Suid-Afrika ---- * {{en}} [http://www.korea.net/ Koreawebportaal] – Suid-Koreaanse Regeringsportaal == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|South Korea|Suid-Korea}} * {{en}} {{Wikivoyage|South_Korea|Suid-Korea}} * {{en}} [http://www.visitkorea.or.kr/intro.html KTO, die Koreaanse Toerisme-organisasie: Visit Korea] * {{en}} [http://www.koreainfogate.com/ Korea Infogate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150102092655/http://www.koreainfogate.com/ |date= 2 Januarie 2015 }} Suid-Koreaanse Inligtingsportaal. * {{en}} [http://www.koreaherald.com/ The Korean Herald] Engelse dagblad. * {{en}} [https://www.koreasociety.org/ Die Korea Vereniging (The Korea Society)] * {{en}} {{ko}} [http://www.southafrica-embassy.or.kr/ Die Suid-Afrikaanse Ambassade in Seoel] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Suid-Korea}} | Noord = ({{vlagland|Noord-Korea}}) • {{vlagland|Volksrepubliek China}} | Noordoos = {{vlagland|Rusland}} | Oos = [[See van Japan]] (Oossee) | Suidoos = [[See van Japan]] (Oossee) • {{vlagland|Japan}} | Suid = [[Straat van Korea]] • {{vlagland|Republiek China}} | Suidwes = {{vlagland|Volksrepubliek China}} • [[Oos-Chinese See]] | Wes = {{vlagland|Volksrepubliek China}} • [[Geelsee]] | Noordwes = {{vlagland|Volksrepubliek China}} • [[Geelsee]] }} {{Lande van Asië}} {{G20}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Suid-Korea| ]] [[Kategorie:Voormalige Japannese kolonies]] 2ws0sy9c004m6et0jr48ng2hwjvsp2r 0 17130 2915165 2446887 2026-07-02T08:08:41Z Rooiratel 90342 2915165 wikitext text/x-wiki '''[[Venezuela]]''' is verdeel in 23 state (''estados''), een federale distrik (''distrito federal'') en een federale afhanklike (''dependencia federal''). {| class="wikitable" style="background:white" ! # ! Staat ! Hoofstad ! Opp. (km²) ! Inw. (2001)<ref>{{Cite web |url=http://www.ine.gov.ve/censo/fichascenso/nacional_II.asp |title=Instituto Nacional de Estadística |access-date= 3 Desember 2006 |archive-date=29 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061129162725/http://www.ine.gov.ve/censo/fichascenso/nacional_II.asp |url-status=dead }}</ref> ! Kaart |- | 1 || [[Amazonas (Venezuela)|Amazonas]] || [[Puerto Ayacucho]] ||align=right| 180&nbsp;145 ||align=right| 70&nbsp;464 ||rowspan="26" valign="top"| [[Beeld:Estados de Venezuela.jpg|350px|Staten van Venezuela]] |- | 2 || [[Anzoátegui]] || [[Barcelona (Venezuela)|Barcelona]] ||align=right| 43&nbsp;300 ||align=right| 1&nbsp;222&nbsp;225 |- | 3 || [[Apure (staat)|Apure]] || [[San Fernando (Venezuela)|San Fernando]] ||align=right| 76&nbsp;500 ||align=right| 377&nbsp;756 |- | 4 || [[Aragua]] || [[Maracay]] ||align=right| 7014 ||align=right| 1&nbsp;449&nbsp;616 |- | 5 || [[Barinas (staat)|Barinas]] || [[Barinas (stad)|Barinas]] ||align=right| 35&nbsp;200 ||align=right| 624&nbsp;508 |- | 6 || [[Bolívar (staat)|Bolívar]] || [[Ciudad Bolívar]] ||align=right| 238&nbsp;000 ||align=right| 1&nbsp;214&nbsp;846 |- | 7 || [[Carabobo]] || [[Valencia (Venezuela)|Valencia]] ||align=right| 4650 ||align=right| 1&nbsp;932&nbsp;168 |- | 8 || [[Cojedes]] || [[San Carlos (Venezuela)|San Carlos]] ||align=right| 14&nbsp;800 ||align=right| 253&nbsp;105 |- | 9 || [[Delta Amacuro]] || [[Tucupita]] ||align=right| 40&nbsp;200 ||align=right| 97&nbsp;987 |- |10 || [[Falcón (staat)|Falcón]] || [[Coro]] ||align=right| 24&nbsp;800 ||align=right| 763&nbsp;188 |- |11 || [[Guárico]] || [[San Juan de los Morros]] ||align=right| 64&nbsp;986 ||align=right| 627&nbsp;086 |- |12 || [[Lara (staat)|Lara]] || [[Barquisimeto]] ||align=right| 19&nbsp;800 ||align=right| 1&nbsp;556&nbsp;415 |- |13 || [[Mérida (staat)|Mérida]] || [[Mérida (Venezuela)|Mérida]] ||align=right| 11&nbsp;300 ||align=right| 715&nbsp;268 |- |14 || [[Miranda (staat)|Miranda]] || [[Los Teques]] ||align=right| 7950 ||align=right| 2&nbsp;330&nbsp;872 |- |15 || [[Monagas]] || [[Maturín]] ||align=right| 28&nbsp;900 ||align=right| 712&nbsp;626 |- |16 || [[Nueva Esparta]] || [[La Asunción]] ||align=right| 1150 ||align=right| 373&nbsp;851 |- |17 || [[Portuguesa]] || [[Guanare]] ||align=right| 15&nbsp;200 ||align=right| 725&nbsp;740 |- |18 || [[Sucre (staat)|Sucre]] || [[Cumaná]] ||align=right| 11&nbsp;800 ||align=right| 786&nbsp;483 |- |19 || [[Táchira]] || [[San Cristóbal (Táchira)|San Cristóbal]] ||align=right| 11&nbsp;100 ||align=right| 992&nbsp;669 |- |20 || [[Trujillo (staat)|Trujillo]] || [[Trujillo (Venezuela)|Trujillo]] ||align=right| 7400 ||align=right| 608&nbsp;563 |- |21 || [[Vargas]] || [[La Guaira]] ||align=right| 1497 ||align=right| 298&nbsp;109 |- |22 || [[Yaracuy]] || [[San Felipe (Venezuela)|San Felipe]] ||align=right| 7100 ||align=right| 499&nbsp;049 |- |23 || [[Zulia]] || [[Maracaibo]] ||align=right| 63&nbsp;100 ||align=right| 2&nbsp;983&nbsp;679 |- ! !!colspan=2|Overige gebieden!!Opp. (km²)!!Inw. (2001) |- |24 || [[Dependencias Federales]] || ''Geen'' ||align=right| 120 ||align=right| 1651 |- | * || [[Distrito Capital (Venezuela)|Distrito Capital]] || [[Caracas]] ||align=right| 433 ||align=right| 1&nbsp;836&nbsp;286 |} Het Distrito Capital (*) is op de kaart tussen de gebieden 14 en 22 gepositioneerd. == Sien ook == * [[Stede van Venezuela]] * [[Vlae van state van Venezuela]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geografie van Venezuela]] bqwj7f1901rnupmeewi5hdlfm8jjekh 2915167 2915165 2026-07-02T08:08:58Z Rooiratel 90342 2915167 wikitext text/x-wiki {{Gaan taal na}} '''[[Venezuela]]''' is verdeel in 23 state (''estados''), een federale distrik (''distrito federal'') en een federale afhanklike (''dependencia federal''). {| class="wikitable" style="background:white" ! # ! Staat ! Hoofstad ! Opp. (km²) ! Inw. (2001)<ref>{{Cite web |url=http://www.ine.gov.ve/censo/fichascenso/nacional_II.asp |title=Instituto Nacional de Estadística |access-date= 3 Desember 2006 |archive-date=29 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061129162725/http://www.ine.gov.ve/censo/fichascenso/nacional_II.asp |url-status=dead }}</ref> ! Kaart |- | 1 || [[Amazonas (Venezuela)|Amazonas]] || [[Puerto Ayacucho]] ||align=right| 180&nbsp;145 ||align=right| 70&nbsp;464 ||rowspan="26" valign="top"| [[Beeld:Estados de Venezuela.jpg|350px|Staten van Venezuela]] |- | 2 || [[Anzoátegui]] || [[Barcelona (Venezuela)|Barcelona]] ||align=right| 43&nbsp;300 ||align=right| 1&nbsp;222&nbsp;225 |- | 3 || [[Apure (staat)|Apure]] || [[San Fernando (Venezuela)|San Fernando]] ||align=right| 76&nbsp;500 ||align=right| 377&nbsp;756 |- | 4 || [[Aragua]] || [[Maracay]] ||align=right| 7014 ||align=right| 1&nbsp;449&nbsp;616 |- | 5 || [[Barinas (staat)|Barinas]] || [[Barinas (stad)|Barinas]] ||align=right| 35&nbsp;200 ||align=right| 624&nbsp;508 |- | 6 || [[Bolívar (staat)|Bolívar]] || [[Ciudad Bolívar]] ||align=right| 238&nbsp;000 ||align=right| 1&nbsp;214&nbsp;846 |- | 7 || [[Carabobo]] || [[Valencia (Venezuela)|Valencia]] ||align=right| 4650 ||align=right| 1&nbsp;932&nbsp;168 |- | 8 || [[Cojedes]] || [[San Carlos (Venezuela)|San Carlos]] ||align=right| 14&nbsp;800 ||align=right| 253&nbsp;105 |- | 9 || [[Delta Amacuro]] || [[Tucupita]] ||align=right| 40&nbsp;200 ||align=right| 97&nbsp;987 |- |10 || [[Falcón (staat)|Falcón]] || [[Coro]] ||align=right| 24&nbsp;800 ||align=right| 763&nbsp;188 |- |11 || [[Guárico]] || [[San Juan de los Morros]] ||align=right| 64&nbsp;986 ||align=right| 627&nbsp;086 |- |12 || [[Lara (staat)|Lara]] || [[Barquisimeto]] ||align=right| 19&nbsp;800 ||align=right| 1&nbsp;556&nbsp;415 |- |13 || [[Mérida (staat)|Mérida]] || [[Mérida (Venezuela)|Mérida]] ||align=right| 11&nbsp;300 ||align=right| 715&nbsp;268 |- |14 || [[Miranda (staat)|Miranda]] || [[Los Teques]] ||align=right| 7950 ||align=right| 2&nbsp;330&nbsp;872 |- |15 || [[Monagas]] || [[Maturín]] ||align=right| 28&nbsp;900 ||align=right| 712&nbsp;626 |- |16 || [[Nueva Esparta]] || [[La Asunción]] ||align=right| 1150 ||align=right| 373&nbsp;851 |- |17 || [[Portuguesa]] || [[Guanare]] ||align=right| 15&nbsp;200 ||align=right| 725&nbsp;740 |- |18 || [[Sucre (staat)|Sucre]] || [[Cumaná]] ||align=right| 11&nbsp;800 ||align=right| 786&nbsp;483 |- |19 || [[Táchira]] || [[San Cristóbal (Táchira)|San Cristóbal]] ||align=right| 11&nbsp;100 ||align=right| 992&nbsp;669 |- |20 || [[Trujillo (staat)|Trujillo]] || [[Trujillo (Venezuela)|Trujillo]] ||align=right| 7400 ||align=right| 608&nbsp;563 |- |21 || [[Vargas]] || [[La Guaira]] ||align=right| 1497 ||align=right| 298&nbsp;109 |- |22 || [[Yaracuy]] || [[San Felipe (Venezuela)|San Felipe]] ||align=right| 7100 ||align=right| 499&nbsp;049 |- |23 || [[Zulia]] || [[Maracaibo]] ||align=right| 63&nbsp;100 ||align=right| 2&nbsp;983&nbsp;679 |- ! !!colspan=2|Overige gebieden!!Opp. (km²)!!Inw. (2001) |- |24 || [[Dependencias Federales]] || ''Geen'' ||align=right| 120 ||align=right| 1651 |- | * || [[Distrito Capital (Venezuela)|Distrito Capital]] || [[Caracas]] ||align=right| 433 ||align=right| 1&nbsp;836&nbsp;286 |} Het Distrito Capital (*) is op de kaart tussen de gebieden 14 en 22 gepositioneerd. == Sien ook == * [[Stede van Venezuela]] * [[Vlae van state van Venezuela]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geografie van Venezuela]] qqp4dwfjku0hetghnb4yqv7q2me4d9t 0 17848 2915187 2295352 2026-07-02T09:18:51Z Rooiratel 90342 [[Hulp:Normdata]] 2915187 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" ! align="center" colspan="2" style="color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;" | '''Aix-en-Provence'''<br /> [[Lêer:Fontaine de la Rotonde - Aix-en-Provence.JPG|280px]] |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Kaart''' |style="border-left:1px solid #999"| '''Wapen''' |- style="background:white" |rowspan=6| [[Lêer:Aix-en-Provence dot.png|180px|center]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Escut de Ais de Provença.svg|90px|center]] |- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Vlag''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Flag of Aix-en-Provence.svg|90px|center]] |- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Land''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{vlagland|Frankryk}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Région (gewes)''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Lêer:Flag of Provence-Alpes-Côte d'Azur.svg|20px]] [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Département''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Lêer:Blason département fr Bouches-du-Rhône.svg|20px]] [[Bouches-du-Rhône]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Koördinate''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{Koördinate|43|32|N|5|27|O}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Stigting''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[122 v.C.]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Oppervlakte:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 186,08 [[vierkante kilometer|vk km]] |- | &nbsp;'''Hoogte bo seevlak''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 73-511 m |- style="border-top:1px solid #999;" |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Bevolking:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal (2009) | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 141&nbsp;895 |- | &nbsp;- Bevolkingsdigtheid | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 763/vk km |- | &nbsp;- Metropolitaanse gebied | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 413&nbsp;933 |- |&nbsp;'''Tydsone''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[UTC]] +1 |- style="border-top:1px solid #999;" | &nbsp;- [[Somertyd]] | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[UTC]] +2 |- |&nbsp;'''Burgemeester''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Maryse Joissains-Masini |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Amptelike webwerf''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [http://www.mairie-aixenprovence.fr/ ''mairie-aixenprovence.fr''] |- style="border-top:1px solid #999;" |} '''Aix-en-Provence''' [ˌɛksɑ̃pʀɔˈvɑ̃s] is 'n universiteitstad en onderprefektuur in die Suid-[[Frankryk|Franse]] [[département]] [[Bouches-du-Rhône]] (région [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]) met 'n oppervlakte van 186,08 vierkante kilometer en 142&nbsp;000 inwoners (waarvan 30&nbsp;000 studente), wat in [[Frans]] ''Aixois'' genoem word. == Geografie en klimaat == [[Lêer:Rue Boulegon, Aix-en-Provence (05 2005).jpg|duimnael|links|250px|'n Straat in die historiese sentrum van Aix-en-Provence]] Aix-en-Provence lê sowat 15 kilometer wes van die bergreeks Montagne Sainte-Victoire en 30 kilometer noord van [[Marseille]] in 'n bekken, wat deur die Arc- en Torseriviere begrens word. Die stad maak deel uit van Marseille se uitgestrekte metropolitaanse gebied met meer as een miljoen inwoners. Aix-en-Provence is een van die mees uitgestrekte stede in Frankryk, en die stadsgebied beslaan naas Aix 'n aantal dorpe in die omgewing, soos byvoorbeeld Les Milles, Luynes, Le Tholonet, Purycard en Coutheron. Die stad het 'n Mediterreense klimaat met warm somers en koel winters met temperature, wat soms benede vriespunt daal. Die gemiddelde temperatuur in Januarie is 5&nbsp;°C, dié van Julie 22&nbsp;°C. Aix-en-Provence het sowat 300 sonskyn- en 91 reëndae per jaar. Vanweë sy ligging in 'n bekken, wat laer geleë is as sy omgewing, bly warm lug dikwels oor die stad hang, terwyl die omgewing deur mikroklimaatsones met meer gematigde temperature gekenmerk word en ook meer reënval kry. Danksy die beskermde ligging word Aix net af en toe deur die [[Mistral (wind)|Mistralwind]] en sy koue lugmassas geraak. {{Normdata}} [[Kategorie:Munisipaliteite in Provence-Alpes-Côte d'Azur]] [[Kategorie:Nedersettings in Provence-Alpes-Côte d'Azur]] rvjxujbk66nq8d3cj3r4e7ssrcw08xr 0 17874 2915086 2914542 2026-07-01T15:53:28Z มองโกเลีย๔๔ 202289 /* Landnaam */ 2915086 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Koninkryk Kambodja |volle_naam = <small>ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា<br />''Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa'' ([[Khmer]])</small> |algemene_naam = Kambodja |beeld_vlag = Flag of Cambodia.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Cambodia.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Cambodia ASEAN.svg |leuse = [[Lêer:CambodiaMotto.svg|125px]]<br /><small>([[Transliterasie|tr.]]: ''Cheate Sasanea Preahmhaksaat'')</small><br /><small>''(Khmer vir: "Nasie, godsdiens, koning")''</small> |volkslied = [[Nokor Reach|បទនគររាជ]]<br /><small>(tr.: ''Nokor Reach'')</small><br /><small>''(Khmer vir: "Majestueuse koninkryk")''</small><br /><center>[[Lêer:United States Navy Band - Nokoreach.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Khmer]] |hoofstad = [[Phnom Penh]] {{Koördinate|11|33|N|104|55|O}} |latd = 11 |latm = 33 |latNS = N |longd = 104 |longm = 55 |longEW = O |grootste_stad = [[Phnom Penh]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />[[grondwetlike monargie]] |leiertitels = <br />• [[Monarg]]<br />• [[Eerste minister]] |leiername = [[Norodom Sihamoni]]<br />[[Hun Manet]] (CPP) |oppervlak_rang = 90^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 181&nbsp;035<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|title=Cambodia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=10 Maart 2024|archive-date=10 Junie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 69&nbsp;898 |persent_water = 2,5 |bevolking_skatting = 16&nbsp;891&nbsp;245<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2023 |bevolking_rang = 72^ste |bevolking_sensus = 13&nbsp;395&nbsp;682<ref>{{en}} [http://www.nis.gov.kh/index.php/en/ Cambodian National Institute of Statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180302071801/http://www.nis.gov.kh/index.php/en/ |date= 2 Maart 2018 }}, besoek op 6 Desember 2013.</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2008 |bevolkingsdigtheid = 94,4 |bevolkingsdigtheidmi² = 244,5 |bevolkingsdigtheidrang = 118^de |BBP_PPP = $106,714&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=522,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Cambodia |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2023 |accessdate=10 Maart 2024}}</ref> |BBP_PPP_rang = 97^ste |BBP_PPP_jaar = 2024 |BBP_PPP_per_kapita = $6&nbsp;541<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 144^ste |BBP = $33,233&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 108^ste |BBP_jaar = 2024 |BBP_per_kapita = $2&nbsp;037<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 151^ste |onafhanklikheidstipe = Vorming |onafhanklikheidsgebeure = • Koninkryk Funan<br />• Koninkryk Chenla<br />• [[Khmer-ryk]]<br />• Middel-tydperk<br />• Franse kolonisasie<br />• Onafhanklikheid<br />• Monargie herstel |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />[[68]]–[[550]]<br />[[550]]–[[802]]<br />[[802]]–[[1431]]<br />[[1431]]–[[1863]]<br />[[11 Augustus]] [[1863]]<br />[[9 November]] [[1953]]<br />[[24 September]] [[1993]] |MOI = {{wins}} 0,593<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |title=Human Development Report 2021/2022 |publisher=United Nations Development Programme |date=2021 |accessdate=10 Maart 2024}}</ref> |MOI_rang = 146^ste |MOI_jaar = 2021 |MOI_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |Gini = |Gini_rang = |Gini_jaar = |Gini_kategorie = |geldeenheid = [[Kambodjaanse riel|Riel]]{{smallsup|1}} |geldeenheid_kode = KHR |land_kode = KH |tydsone = ICT |utc_afwyking = [[UTC+07:00|+7]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+07:00|+7]] |internet_domein = [[.kh]] |skakelkode = 855 |voetskrif = 1. Die [[Amerikaanse dollar]] word dikwels ook gebruik.<ref name="dollar">{{en}} {{cite web |author=Chinese Universiteit van Hongkong |url=http://intl.econ.cuhk.edu.hk/exchange_rate_regime/index.php?cid=13 |title=Historical Exchange Rate Regime of Asian Countries: Cambodia |accessdate=6 Desember 2013 |archive-date= 8 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061208100605/http://intl.econ.cuhk.edu.hk/exchange_rate_regime/index.php?cid=13 |url-status=dead }}<br />{{en}} [http://cambodia.ka-set.info/economics/news-dollar-de-dollarisation-currency-riel-huot-pum-081209.html Riel or dollar: which currency for Cambodia, in a context of crisis?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304194524/http://cambodia.ka-set.info/economics/news-dollar-de-dollarisation-currency-riel-huot-pum-081209.html |date= 4 Maart 2012 }}</ref> }} '''Kambodja''', amptelik die '''Koninkryk Kambodja''' ([[Khmer]]: [[Lêer:KingdomofCambodia.svg|125px]], ''prĕəh riəciənaacak kampuciə'', [prĕəh riə.ciə.naː.caʔ kam.pu.ciə]), ook '''Kampuchea''' (កម្ពុជា, [kam.pu.ciə]), is 'n [[land]] in [[Suidoos-Asië]] met 'n oppervlakte van 181&nbsp;035&nbsp;km² en 'n bevolking van sowat 16,9 miljoen. Kambodja is die opvolgerstaat van die eens magtige [[Hindoe]]- en [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] [[Khmer-ryk]], wat oor die grootste deel van die [[Indo-China|Indo-Chinese Skiereiland]] regeer het tussen die 11de en 14de eeue. [[Lêer:Satellite image of Cambodia in January 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Kambodja]] 'n Burger van Kambodja word gewoonlik geïdentifiseer as 'n "Kambodjaan" of "Khmer", wat streng gesproke slegs na etniese [[Khmer (volk)|Khmere]] verwys. Meeste Kambodjane is [[Theravada]]-Boeddhiste van Khmer-afkoms, maar die land het ook 'n beduidende aantal oorwegend [[Moslem|Islamitiese]] Cham, sowel as klein heuwelstamme. Die [[hoofstad]] en grootste stad van Kambodja is [[Phnom Penh]]. Kambodja grens aan [[Thailand]] in die weste en noordweste, [[Laos]] in die noordooste en [[Viëtnam]] in die ooste en suidooste. In die suide word dit begrens deur die [[Golf van Thailand]] en 'n klein stukkie langs die [[Suid-Chinese See]]. Die geografie van Kambodja word oorheers deur die [[Mekong]]rivier (in die volksmond in Khmer: ''Tonlé Thom'' of "die groot rivier") en die [[Tonlé Sap]] ("die varswatermeer"), 'n belangrike visbron. Die land se lae ligging beteken dat groot dele van die land byna op of onder seevlak is en lei daartoe dat die hoofwaterbron van die Mekong se vloei in die reënseisoen omkeer en in die naburige [[Tonlé Saprivier]] invloei. Kambodja se hoofnywerhede is die [[tekstiel]]bedryf en [[toerisme]]. In 2007 het die getal buitelandse toeriste die viermiljoenvlak verbygesteek.<ref>{{en}} [http://business.inquirer.net/money/breakingnews/view/20080530-139652/San-Miguel-eyes-projects-in-Laos-Cambodia-Myanmar ''San Miguel eyes projects in Laos, Cambodia, Myanmar''<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019212119/http://business.inquirer.net/money/breakingnews/view/20080530-139652/San-Miguel-eyes-projects-in-Laos-Cambodia-Myanmar |date=19 Oktober 2014 }}</ref> In 2005 is [[ruolie]]- en [[aardgas]]neerslae onder Kambodja se gebiedswater ontdek en daar word gemeen dat wanneer kommersiële ontginning ooit begin, dit 'n groot impak op die land se ekonomie sal hê.<ref>{{en}} [http://today.reuters.com/news/articleinvesting.aspx?view=CN&storyID=2007-01-19T094720Z_01_BKK304046_RTRIDST_0_OIL-CAMBODIA.XML&rpc=66&type=qcna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070829213337/http://today.reuters.com/news/articleinvesting.aspx?view=CN|date=2007-08-29}}</ref> Kambodja is 'n lidland van die streekorganisasie [[ASEAN]]. == Landnaam == [[Lêer:Srokkmae2.svg|links|duimnael|190x190px|"Khmer-land" in Khmer-skrif, 'n plaaslike uitdrukking wat na Kambodja verwys]] ''Kambodja'' is die [[Afrikaans]]e [[transliterasie]] van die Khmer-naam volgens die voorbeeld wat deur die [[Frans]]e transliterasie, ''Cambodge'', gevestig is. Die [[Engels]]e ''Kampuchea'' wat soms in plaas van ''Cambodia'' gebruik word, is 'n direkte transliterasie wat meer getrou is aan die Khmer-uitspraak. Die Khmer-naam is afgelei van die antieke koninkryk van Kambuja (''Kambujadesa''). Kambuja of Kamboja is die antieke [[Sanskrit]]-naam van die Kambojas, 'n vroeë stam uit die noordelike deel van die [[Indiese subkontinent]]. In die Khmer Mul-skrif is die amptelike naam van die land [[Lêer:KingdomofCambodia.svg|150px]] (gewone skrif [[Lêer:Khmer script - Official name of Cambodia.svg|130x130px]]), ''Preahreachanachâk Kampuchea'', wat beteken "Koninkryk Kambodja". Etimologies is die komponente: ''Preah-'' ("heilig"); ''-reach-'' ("koning", "koninklik", "ryk", uit Sanskrit); ''-ana-'' (uit [[Pali]] ''{{IFA|āṇā}}'', "owerheid", "beheer" of "mag", uit Sanskrit ''{{IFA|ājñā}}'', selfde betekenis) ''-châk'' (uit Sanskrit ''cakra'', wat "wiel" beteken, 'n simbool van mag en heerskappy). Die naam wat in formele aangeleenthede soos in politieke toesprake en nuusprogramme gebruik word, is [[Lêer:Cambodia4.png|100px]] (gewone skrif [[Lêer:Cambodia1.png|80px]]), ''Prâteh Kampuchea'', wat letterlik "die land Kambodja" beteken. ''Prâteh'' is 'n formele woord wat "land" beteken. Die naam wat gewoonlik in die alledaagse lewe deur Khmer-mense gebruik word is [[Lêer:KingdomofCambodia.svg|155px]], ''Srok Khmae'', letterlik "die Khmerland". ''Khmer'' word met "r" aan die einde gespel in die Khmer-alfabet, maar die "r" word nie in Standaard-Khmer uitgespreek nie; die finale "r" het uit meeste Khmer-[[dialek]]te se uitspraak verdwyn in die 19de eeu. ''Srok'' is 'n Mon-Khmer-woord wat ongeveer dieselfde beteken as ''prâteh'', maar wat minder formeel is. Sedert [[onafhanklikheid]] het die amptelike naam van Kambodja verskeie kere verander as gevolg van die onstuimige geskiedenis van die land. Die volgende name is sedert 1954 in Afrikaans en Frans gebruik: * ''Koninkryk Kambodja''/''Royaume du Cambodge'' onder die heerskappy van die monargie van 1953 tot 1970; * ''Khmer Republiek''/''République Khmère'' ('n leenvertaling van "''[[Frankryk|République française]]''") onder die regering van Lon Nol van 1970 tot 1975; * ''Demokratiese Kampuchea''/''Kampuchea démocratique'' onder die heerskappy van die [[Kommunisme|kommunistiese]] [[Khmer Rouge|Rooi Khmer]] van 1975 tot 1979; * ''Volksrepubliek Kampuchea''/''République populaire du Kampuchea'' onder die heerskappy van die Viëtnamees-gesteunde regering van 1979 tot 1989; * ''Staat Kambodja''/''État du Cambodge'' ('n neutrale naam wat gebruik is terwyl daar besluit is of die land tot 'n monargie sou terugkeer) onder die heerskappy van die [[Verenigde Nasies]]-tussentydse regering van 1989 tot 1993; * ''Koninkryk Kambodja''/''Royaume du Cambodge'' wat weer in gebruik geneem is na die herinstelling van die monargie in 1994. == Geskiedenis == [[Lêer:Map-of-southeast-asia 900 CE.svg|duimnael|links|Kaart van Suidoos-Asië in 900 n.C. met die [[Khmer-ryk]] in rooi]] [[Lêer:Bayon Angkor Relief1.jpg|duimnael|'n Khmer-leër op pad om oorlog te voer teen die Cham, van 'n reliëf op die Bayon]] [[Lêer:Phnom Penh French Colonial.jpg|duimnael|Franse koloniale geboue in [[Phnom Penh]]]] [[Lêer:Indochine française (1913).jpg|duimnael|links|Kaart van Frans-Indo-China in 1913]] [[Lêer:B-5222.jpg|duimnael|[[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]]-bomwerpers oor Kambodja tydens die ''Operation Menu'']] [[Lêer:Flag of Democratic Kampuchea.svg|duimnael|Vlag van Demokratiese Kampuchea en die Volksrepubliek Kampuchea]] Die eerste gevorderde samelewings in hedendaagse Kambodja het in die eerste millennium na Christus verskyn. Tydens die 3de, 4de, en 5de eeue het die Indiese state Funan en Chenla saam gesmelt in wat nou die hedendaagse Kambodja en suidwestelike Viëtnam is. Hierdie state, wat deur meeste vakkundiges as Khmer aangeneem word,<ref name="CS">{{en}} Country-Studies.com. [http://www.country-studies.com/cambodia/early-indianized-kingdom-of-funan.html ''Country Studies Handbook'';] information taken from US Dept of the Army. Besoek op 25 Julie 2006.</ref> het nou bande met [[China]] en [[Indië]] gehad.<ref name="BRIT">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/history-of-Cambodia|title=history of Cambodia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=10 Maart 2024}}</ref> Hulle ineenstorting is gevolg deur die opkoms van die Khmer-ryk, 'n beskawing wat in die gebied floreer het van die 9de eeu tot die 13de eeu. Alhoewel die Khmer-ryk na die periode begin taan het, het dit magtig gebly in die omgewing tot die 15de eeu. Die ryk se middelpunt was [[Angkor]], waar 'n reeks hoofstede tydens die hoogtepunt van die ryk gevestig is. [[Angkor Wat]], die beroemdste en bes bewaarde godsdienstige tempel op die terrein, is 'n simboliese herinnering aan Kambodja se verlede as 'n belangrike moondheid in die streek. Na 'n lang reeks oorloë met naburige koninkryke is Angkor deur die [[Thai (volk)|Thai]] geplunder en in 1432 verlaat. Die hof het die hoofstad na [[Lovek]] geskuif, waar die koninkryk gepoog het om die voormalige glorie te herstel deur seehandel. Die poging was egter kortstondig aangesien voortgesette oorloë met die Thai en [[Viëtnamese]] tot die verlies van meer grondgebied en die oorwinning van Lovek in 1594 gelei het. Gedurende die drie eeue daarna het die Khmer-koninkryk gewissel tussen 'n [[vasalstaat]] van die Thai en Viëtnamese konings, met kort periodes tussenin waarin 'n mate van onafhanklikheid bereik is. In 1863 het Koning Norodom, wat deur Thailand in plek gestel is,<ref name="CHANDLER">{{en}} {{cite book | last = Chandler | first = D.P. | title = A history of Cambodia (2nd ed.) | publisher = Westview Press | date = 1993 | location = Boulder, CO }}</ref> die beskerming van Frankryk versoek. In 1867 het die Thai-koning 'n verdrag met Frankryk geteken waarvolgens [[susereiniteit]] oor Kambodja laat vaar is in ruil vir die beheer van Battambang en Siem Reap, provinsies wat amptelik deel geword het van Thailand. Die provinsies is aan Kambodja terug besorg in terme van 'n grensverdrag tussen Frankryk en Thailand (destyds bekend as Siam) in 1906. Kambodja het as 'n protektoraat van Frankryk bly bestaan van 1863 tot 1953. Dit is as deel van die Franse kolonie Indo-China bestuur. Na die besetting deur die [[Japannese Keiserryk|Japannese Ryk]] van 1941 tot 1945 tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]], het Kambodja op 9 November 1953 onafhanklikheid van Frankryk verkry. Dit het 'n grondwetlike monargie onder koning Norodom Sihanouk geword. In 1955 het Sihanouk ten gunste van sy vader abdikeer sodat hy as eerste minister verkies kon word. Met sy vader se afsterwe in 1960 het Sihanouk weer staatshoof geword onder die titel Prins. Met die verloop van die [[Viëtnamoorlog]] het Sihanouk 'n amptelike beleid van neutraliteit ingeneem totdat hy in 1970 deur 'n militêre staatsgreep onder leiding van eerste minister Lon Nol en prins Sisowath Sirik Matak afgeset is terwyl hy op 'n oorsese reis was. Uit [[Beijing]] het Sihanouk homself toe by die kommunistiese Rooi Khmer-rebelle geskaar wat stadig maar seker besig was om grondgebied in die afgeleë bergagtige gebiede in te palm. Hy het sy volgelinge aangespoor om te help om die pro-[[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] regering van Lon Nol omver te werp wat die begin van die Kambodjaanse [[burgeroorlog]] versnel het.<ref name="SIHNK">{{en}} {{cite book | last = Sihanouk | first = Norodom | title = My War with the CIA, The Memoirs of Prince Norodom Sihanouk as related to Wilfred Burchett | publisher = Pantheon Books | date = 1973}}</ref> ''Operation Menu'', 'n reeks geheime [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]] bomaanvalle deur die Verenigde State op wat na vermoede [[Viëtkong]]-basisse en toevoerroetes binne Kambodja was, is erken nadat Lon Nol mag oorgeneem het; Amerikaanse magte het Kambodja kortliks binnegeval in 'n verdere poging om die Viëtkong te belemmer. Die bombardering het voortgeduur en soos die Kambodjaanse kommuniste vordering begin maak het, het dit uiteindelik tot 1973 aanvalle op Rooi Khmer-teikens ingesluit. Skattings oor die aantal Kambodjane wat in die bomaanvalle gesterf het wissel geweldig.<ref name="SIDESHOW">{{en}} {{cite book | last = Shawcross | first = William | title = Sideshow: Kissinger, Nixon and the destruction of Cambodia | publisher = Cooper Square Press | date = 25 Oktober 2002 | location = United States | isbn = 0-8154-1224-X}}</ref> Die Rooi Khmer het Phnom Penh in 1975 bereik en die mag oorgeneem. Die amptelike naam van die land is verander na Demokratiese Kampuchea, gelei deur [[Pol Pot]]. Skattings wissel oor die hoeveelheid mense wat deur die Rooi Khmer-regime doodgemaak is. Afhangende daarvan of mens die sterftes aan hongersnood en sterftes in vlugtelinge kampe wat daarop gevolg het insluit, wissel skattings enige iets tussen 1,7 miljoen<ref>{{en}} David Chandler, Voices From S21: Terror and History in Pol Pot's Secret Prison. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1999</ref> en 3 miljoen Kambodjane.<ref>{{en}} Craig Etcheson, Documentation Centre of Cambodia, Phnom Penh, Cambodia http://www.mekong.net/cambodia/toll.htm</ref><ref> 'n Syfer van drie miljoen sterfgevalle tussen 1975 en 1979 is deur die Viëtnamees-ondersteunde [[Phnom Penh]]regime, die PRK gegee. Fader Ponchaud het 2,3 miljoen voorgestel; die [[Yale-universiteit|Yale]] [http://www.yale.edu/cgp/ Cambodian autogenocide Project] skat 1,7 miljoen; [[Amnestie Internasionaal]] skat 1,4 miljoen; en die Amerikaanse Staatsdepartment 1,2 miljoen. Khieu Samphan en [[Pol Pot]] het onderskeidelik syfers van 1 miljoen en 800&nbsp;000, gegee</ref> Baie mense is vir een of ander rede as "vyande van die staat" beskou. Dit kon wees as gevolg van bande met die vorige regering, staatsamptenare, opgevoede mense of godsdienstiges, kritici van die Rooi Khmer of Marxisme, of eenvoudig omdat hulle weerstand gebied het teen die brutale behandeling van hulle landgenote. Honderdduisende ander het oor die grens gevlug na die naburige Thailand. In November 1978 het Viëtnam Kambodja binnegeval om Rooi Khmer-invalle oor die grens en die menseslagting van Viëtnamese in Kambodja te verhinder.<ref name="CGG">{{en}} CambodianGenocide.org.[http://www.cambodiangenocide.org/genocide.htm ''A Brief History of the Cambodian Genocide''.] Besoek op 25 Julie 2006.</ref> Geweldadige besetting en oorlogvoering tussen die Viëtnamese en Rooi Khmer het deur die 1980's voortgeduur. Vredespogings het in 1989 in [[Parys]] begin en twee jaar later in Oktober 1991 tot 'n volledige stel vredesooreenkomste gelei. Die [[Verenigde Nasies]] is 'n mandaat gegee om 'n skietstaking af te dwing, vlugtelinge te hanteer en ontwapening te bestuur.<ref name="USDOS3">{{en}} US Department of State. [http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2732.htm Country Profile of Cambodia.] Besoek op 25 Julie 2006.</ref> Na die brutaliteit van die 1970's en die 1980's en die vernietiging van die kulturele, ekonomiese, maatskaplike en politiese lewe van Kambodja, het herkonstruksie eers onlangs 'n aanvang geneem en is 'n mate van politieke stabiliteit uiteindelik herwin. Die demokrasie wat na die konflik gevestig is, is in 1997 geskud tydens die staatsgreep wat in die jaar plaasgevind het,<ref name="97COUP">{{en}} UN OHCHR Cambodia [http://cambodia.ohchr.org/Documents/Statements%20and%20Speeches/English/40.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627054853/http://cambodia.ohchr.org/Documents/Statements%20and%20Speeches/English/40.pdf|date=27 Junie 2007}}</ref> maar het andersins glad verloop. Die onlangse jare is veral gekenmerk deur grenskonflikte met die buurland Thailand rondom die Prasat Preah Vihear wat in 2008 deur [[Unesco]] as [[Wêrelderfenisgebied|wêrelderfenis]] gelys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-12378001 |title=Q&A: Thailand-Cambodia temple dispute |publisher=[[BBC]] |date=7 November 2013 |accessdate=24 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121221907/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-12378001 |archive-date=21 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Politiek == [[Lêer:Hun Manet (2022).jpg|duimnael|links|upright|Die eerste minister Hun Manet]] [[Lêer:Norodom Sihamoni (2007) (crop).jpg|duimnael|upright|Koning Norodom Sihamoni]] Politiek vind volgens die [[grondwet]] van 1993 amptelik binne die raamwerk van 'n parlementêre, verteenwoordigende monargie plaas. Die eerste minister van Kambodja is die [[regeringshoof]] en hoof van 'n multivormige veel-party stelsel, terwyl die koning die [[staatshoof]] is. Die eerste minister word deur die koning aangestel op advies en met die goedkeuring van die Nasionale Vergadering; die eerste minister en sy of haar ministeriële aangesteldes het uitvoerende mag in die regering. Wetgewende mag lê beide in die uitvoerende tak en in die twee kamers van die parlement, die Nasionale Vergadering van Kambodja en die Senaat. Op 14 Oktober 2004 is koning [[Norodom Sihamoni]] deur 'n spesiale troonraad van nege lede as nuwe koning gekies na die onverwagse abdikasie van koning Norodom Sihanouk 'n week tevore. Sihamoni se verkiesing is goedgekeur deur eerste minister [[Hun Sen]] en die speaker van die Nasionale Vergadering, prins [[Norodom Ranariddh]] (die nuwe koning se broer), beide lede van die troonraad. Hy is in in Phnom Penh op 29 Oktober gekroon. Die monargie is simbolies en beoefen geen politieke mag nie. Norodom Sihamoni was opgelei in Kambodjaanse klassieke dans en is ongetroud. Weens van sy lang verblyf in die [[Tsjeggië|Tsjeggiese Republiek]] (toe deel van [[Tsjeggo-Slowakye]]) is Norodom Sihamoni vlot in [[Tsjeggies]]. Daar word berig dat [[korrupsie]] op groot skaal in Kambodja voorkom<ref name="BBC3">{{en}} BBC Asia-Pacific News (19 September 2005). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4183606.stm ''Corruption dents Cambodia democracy''.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> met internasionale hulpverlening uit die Verenigde State en ander lande wat onwettig na privaat bankrekenings oorgeplaas word.<ref name="REUT">{{en}} Reuters AlertNet (May 29, 2006). [http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm ''World Bank threatens $64 mln Cambodia aid freeze''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615051408/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm |date=15 Junie 2006 }}. Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Korrupsie dra ook by tot die groot inkomstegaping in die bevolking.<ref name="BBCBUIS">{{en}} BBC News (29 Mei 2006). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/5027168.stm 'Corruption' curbs Cambodia cash.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> == Administratiewe afdelings == [[Lêer:Cambodge Carte-Provinces.png|duimnael|Provinsies van Kambodja]] Kambodja word verdeel in 20 [[provinsie]]s (''khett'', enkel- en meervoud) en vier munisipaliteite (''krong'', enkel- en meervoud). Daar is verder onderverdelings in distrikte (srok), gemeenskappe (khum), groot distrikte (khett) en [[eiland]]e (koh). Phnom Penh is die grootste bevolkingsentrum met 2 miljoen van Kambodja se 16,7 miljoen mense. Mondulkiri, die heuwelprovinsie in die noordooste wat aan Viëtnam grens, is die grootste provinsie volgens oppervlak, maar het die laagste bevolkingsdigtheid.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm |title=Mondulkiri |publisher=Phnom Penh Tours |accessdate=1 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160616105037/http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm |archive-date=16 Junie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> {| class="wikitable" align="left" style="width:50%" |- ! Munisipaliteite (Krong) !! Provinsies (Khett) !! Eilande (Koh) |- | [[Phnom Penh]], Sihanoukville (Kampong Som), Pailin, Kep || Banteay Meanchey, Battambang, Kampong Cham, Kampong Chhnang, Kampong Speu, Kampong Thom, Kampot, Kandal, Koh Kong, Kratié, Mondulkiri, Oddar Meancheay, Pursat, Preah Vihear, Prey Veng, Ratanakiri, Siem Reap, Stung Treng, Svay Rieng, ,Takéo ||Koh Kong, Koh Polaway, Koh Rong, Koh Rong Samlon, Koh Sess, Koh Tang, Koh Thass, Koh Tral (deur Viëtnam bestuur as Phu Quoc), Koh Traolach, Koh Treas |} {{clear}} == Buitelandse betrekkinge == [[Lêer:Mao Sihanouk.jpg|duimnael|Norodom Sihanouk en [[Mao Zedong]] in 1956]] [[Lêer:Phraviharngopura.jpg|duimnael|Die Preah Vihear, deel van die grenskonflik met Thailand]] Kambodja is 'n lid van die [[Verenigde Nasies]] en instansies soos die [[Wêreldbank]] en die [[Internasionale Monetêre Fonds]]. Dit is 'n lid van die Asiatiese Ontwikkelingsbank (ADB), 'n lid van die Vereniging van Suidoos-Asiatiese Nasies ([[ASEAN]]) en het op 13 Oktober 2004 by die [[Wêreldhandelsorganisasie]] aangesluit. In 2005 het Kambodja die stigtingsvergadering van die Oos-Asiatiese Spitsberaad bygewoon. Na die vestiging van politieke bestendigheid het Kambodja diplomatieke betrekkinge met talle lande aangeknoop,<ref>{{en}} Koninklike Regering van Kambodja. [http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/country.foreign_embassy.html Buitelandse Ambassades] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212040416/http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/country.foreign_embassy.html |date=12 Februarie 2007 }}.</ref> insluitend baie van die land se Asiatiese buurstate en van die belangrike rolspelers tydens die Parys-vredesamesprekinge, insluitend die Verenigde State, [[Australië]], [[Kanada]], die [[Volksrepubliek China]], die [[Europese Unie]] (EU), [[Japan]] en [[Rusland]].<ref>{{en}} Catharin E. Dalpino and David G. Timberman. "[http://www.asiasociety.org/publications/cambodia_policy.html Cambodia's Political Future: Issues for U.S. Policy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051028015243/http://www.asiasociety.org/publications/cambodia_policy.html |date=28 Oktober 2005 }}," ''Asia Society,'' 26 Maart 1998.</ref> Alhoewel die uitbarstings van geweld wat in die 1970's en 80's voorgekom het, stopgesit is, duur verskeie grensgeskille tussen Kambodja en sy buurstate voort. Daar is verskille oor sommige van die [[eiland]]e langs die kus en dele van die grens met Viëtnam en ongedefinieerde see- en landsgrense met Thailand. In Januarie 2003 het onluste in Phnom Penh plaasgevind, wat ontstaan het na gerugte oor uitsprake oor Angkor Wat, wat verkeerdelik deur ''Reaksmei Angkor'', 'n Kambodjaanse koerant, toegeskryf is aan 'n Thai aktrise en later aangehaal is deur eerste minister Hun Sen.<ref name="USDOS2">{{en}} Bureau of East Asian and Pacific Affairs of the US Department of State.[https://web.archive.org/web/20030625101719/http://www.state.gov/p/eap/rls/rpt/20565.htm ''Report to the Congress on the Anti-Thai Riots in Cambodia on January 29, 2003''.]</ref> Die Thai regering het militêre vliegtuie ingestuur om Thai burgers te ontruim en die land se grens met Kambodja gesluit terwyl Thai's buite die Kambodjaanse ambassade in [[Bangkok]] betoog het. Die grens is op 21 Maart heropen nadat die Kambodjaanse regering $6 miljoen in skadevergoeding betaal het vir die vernietiging van die Thai ambassade en dit ooreengekom het om individuele Thai ondernemings vir hulle verliese te vergoed. == Geografie == [[Lêer:Phnom Penh Climate.png|duimnael|links|Klimaat van Phnom Penh]] [[Lêer:Kampong Speu.jpg|duimnael|Landskap in Kambodja]] Kambodja het 'n oppervlak van ongeveer 181&nbsp;035 vierkante kilometer. Die land deel 'n grens van 800&nbsp;kilometer met Thailand in die noorde en weste, 'n 541&nbsp;kilometer grens met Laos in die noordooste, en 'n 1&nbsp;228&nbsp;kilometer grens met Viëtnam in die ooste en suidooste. Dit het 443&nbsp;kilometer se kuslyn aan die Golf van Thailand. Die uitstaande geografiese kenmerk van die land is die moerasland, wat gevorm is deur die oorstroming van die ''Tonle Sap'' ("Groot Meer"), wat 2&nbsp;590 vierkante kilometer groot is in die droë seisoen en vergroot tot ongeveer 24&nbsp;605 vierkante kilometer gedurende die reënseisoen. Hierdie digbevolkte vlakte, wat toegewy is aan nat rysverbouing, is die hartland van Kambodja. Die grootste deel van die land (omtrent 75%) se hoogte bo seespieël is minder as 100 meter, die uitsonderings is die Cardamomberge (hoogste piek 1&nbsp;813&nbsp;m) en die suidoostelike uitloper van die Dâmreiberge ("Olifantberge") (hoogte bereik 500–1&nbsp;000&nbsp;m), sowel as die styl eskarp van die Dângrêkberge (gemiddelde hoogte: 500&nbsp;m) langs die grens met Thailand se Isangebied. Die hoogste punt in Kambodja is Phnom Aoral, naby Pursat in die middel van die land teen 1&nbsp;813 meter. In die suide is die bergreeks [[Phnom Kulen]] geleë. Temperature wissel tussen 10° en 38&nbsp;°C en Kambodja ondervind tropiese moesons. Suidwestelike moesons waai binnelands en bring vogtige winde van die Golf van Thailand en [[Indiese Oseaan]] van Mei tot Oktober, en die land kry sy hoogste neerslag van September tot Oktober. Die noordoostelike moeson lei die droë seisoen in wat van November tot Maart duur met die droogste tydperk van Januarie tot Februarie. == Ekonomie == [[Lêer:Battambang Provinz 01.jpg|duimnael|Boere oes rys in die Battambang-provinsie]] [[Lêer:Angkor wat temple.jpg|duimnael|[[Angkor Wat]], die belangrikste toeristetrekpleister van Kambodja]] Ondanks voortgang oor die laaste paar jaar lei die ekonomie van Kambodja steeds onder die gevolge van dekades van burgeroorlog, interne onmin en wydverspreide korrupsie. Die per capita inkomste is besig om vinnig te styg, maar is laag in vergelyking met ander lande in die gebied. Meeste landelike huishoudings is afhanklik van landbou en verwante subsektore. [[Rys]], [[vis]], [[hout]], [[klerasie]] en [[rubber]] is die belangrikste uitvoerprodukte en die Verenigde State, [[Singapoer]], [[Japan]], Thailand, die [[Volksrepubliek China]], [[Indonesië]] en [[Maleisië]] die vernaamste handelsvennote.<ref name="USDOS3" /> Oorlog en die brutale totalitarisme in die 1970's het tot hongersnood in die land gelei. Desperate boeregesinne het hulle ryssaad geëet en baie tradisionele variëteite het skaars geword. In die 1980's het die Internasionale Rysnavorsingsinstituut (IRRI) meer as 750 tradisionele rysvariëteite heringevoer na Kambodja uit saadbanke in [[Filippyne]] (Januarie 2006). Die variëteite is in die 1960's versamel. In 1987 het die Australiese regering die IRRI befonds om Kambodja te help om rysproduksie te verbeter. Teen 2000 was Kambodja weereens selfversorgend in terme van rys (Puckridge 2004, Fredenburg and Hill 2006). Die herstelpas van Kambodja se ekonomie het in 1997–98 dramaties afgeneem as gevolg van die Asiatiese finansiële krisis, burgerlike geweld en politieke binnegevegte. Buitelandse belegging en [[toerisme]] het ook skerp afgeneem. Sedertdien groei die ekonomie egter bestendig. In 1999, die eerste volle jaar van vrede in 30 jaar, is vordering gemaak in terme van ekonomiese hervormings en het die ekonomie met 5,0% gegroei. Ten spyte van vloede het die ekonomie in 2000 teen 5,0% gegroei, 6,3% in 2001 en 5,2% in 2002. Toerisme is Kambodja se vinnigste groeiende industrie met 'n aantal toeriste wat van 219&nbsp;000 in 1997 tot 1&nbsp;055&nbsp;000 in 2004 gegroei het. In 2003 en 2004 het ekonomiese groei bestendig gebly teen 5,0%. In 2004 was inflasie 1,7% en uitvoere $1,6 miljard dollar. In 2005 was die BBP per capita $2&nbsp;200, wat die land in die 178ste plek plaas (uit 233).<ref name="CIARANK">{{en}} CIA Factbook. [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html GDP per Capita rankings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html |date=24 April 2013 }}. Besoep op 24 Julie 2006.</ref> Die bevolking lei gebrek aan onderwys en produktiewe vermoëns, veral in die landelike omgewing waar armoede heers en waar basiese [[infrastruktuur]] ontbreek. Vrese oor hernude politieke onstabiliteit en korrupsie binne die regering ontmoedig buitelandse belegging en hulpverlening. Daar was egter aansienlike ondersteuning van bilaterale en multilaterale donateurs. Donateurs het in 2004 $504m aan die land geskenk,<ref name="CIA" /> terwyl die Asiatiese Ontwikkelingsbank alleen $850m in lenings, toekennings en tegniese hulp verleen het.<ref name=ADB>{{en}} [http://www.adb.org/Documents/Fact_Sheets/CAM.asp A Fact Sheet: Cambodia and ADB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070404015954/http://www.adb.org/Documents/Fact_Sheets/CAM.asp |date= 4 April 2007 }}, Asian Development Bank. Besoek op 9 September 2006.</ref> Die toerisme-industrie is die land se tweede grootste bron van valuta na die tekstielbedryf.<ref name="USDOS3" /> 50% van die besoekers se bestemming is [[Angkor]] en meeste van die res gaan na [[Phnom Penh]].<ref name="CAGOV">{{en}} Royal Government of Cambodia.[http://www.mot.gov.kh/statistic.asp Tourist statistics.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060823234845/http://www.mot.gov.kh/statistic.asp |date=23 Augustus 2006 }} Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Ander toeristebestemmings sluit in Sihanoukville in die suidooste, wat verskeie gewilde strande het, en die nabygeleë gebied om Kampot, insluitend die Bokor Heuwelstasie. Daar word ook berig dat Kambodja 'n belangrike bestemming vir sekstoerisme is en daar is veral sorg oor seks met kinders en dwangprostitusie.<ref name="BBC2">{{en}} BBC (November 2000).[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/943446.stm Asia-Pacific Report]. Besoek op 24 Julie 2006.</ref> == Demografie == [[Lêer:Cambodia ethnic map-en.svg|duimnael|Etniese kaart van Kambodja]] Kambodja is etnies homogeen. Meer as 90% van die land se bevolking is van Khmer-oorsprong en praat die Khmer-taal, die land se [[amptelike taal]]. Die res sluit in [[Han-Chinese]], Viëtnamese, Cham, Khmer Loeu en [[Indië]]rs in. Van die ander tale wat in Kambodja gebesig word sluit in [[Laosiaans]], [[Min]] en [[Viëtnamees]]. Die Khmer-taal is 'n lid van die Mon-Khmer-subfamilie van die [[Austro-Asiatiese tale|Austro-Asiatiese taalgroep]]. Frans, vroeër die [[lingua franca]] van Indo-China en wat steeds deur sommige mense as 'n tweede taal gepraat word (meestal ouer Kambodjane), is steeds die onderwystaal in verskeie skole en universiteite. Baie van dié skole en universiteite word deur die Franse regering befonds. Kambodjaanse Frans, 'n oorblyfsel van die land se koloniale verlede, is 'n dialek wat in Kambodja aangetref word en gereeld deur die regering gebruik word. In die laaste paar jaar leer jonger Kambodjane egter eerder [[Engels]]. Die dominante godsdiens, [[Theravada]]-[[Boeddhisme]] is deur die Rooi Khmer onderdruk, maar het sedertdien 'n herlewing ondervind. [[Islam]] (5%) en [[Christendom]] (2%) kom ook voor.<ref name="USDOS">{{en}} Bureau of Democracy, Human Rights, and Labour of the US Department of State. [http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51507.htm ''International Religious Freedom Report 2005''.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Burgeroorlog en die nasleep daarvan het 'n beduidende effek op die Kambodjaanse bevolking gehad. Die gemiddelde ouderdom is 20,6 jaar, met meer as 50% van die bevolking wat minder as 25 jaar oud is. Teen 0,95 manlik/vroulik het Kambodja die hoogste verhouding vrouens in die Groot Mekong-subgebied.<ref>{{en}} [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html CIA Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821012921/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html |date=21 Augustus 2016 }}</ref> In die bevolking ouer as 65 is die verhouding 1,6:1.<ref name="CIA" /> [[UNICEF]] dui Kambodja aan as die land met die derde meeste landmyne ter wêreld<ref name="UNICEF">{{en}} UNICEF. [http://www.unicef.org/sowc96/9ldmines.htm "The Legacy of Landmines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141203025217/http://www.unicef.org/sowc96/9ldmines.htm |date= 3 Desember 2014 }}. Besoek op 25 Julie 2006.</ref> en meer as 60&nbsp;000 burgerlike ongevalle en talle beserings sedert 1970 word toegeskryf aan onontplofte landmyne in landelike gebiede.<ref name="PBSORG">{{en}} PBS.org (25 Julie 2003). [http://www.pbs.org/wnet/religionandethics/week647/cover.html ''Cambodia Land Mines''.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Meeste slagoffers is kinders wat vee oppas of wat in die veld speel.<ref name="UNICEF" /> Volwassenes wat landmynontploffings oorleef moet baie keer amputasies ondergaan en baie word tot bedelary gedwing.<ref name="PBSORG" /> In 2006 het die aantal landmynongevalle skerp gedaal van 800 in 2005 tot minder as 400 in 2006. == Kuns en kultuur == [[Lêer:Katieu.jpg|duimnael|"Ka Tieu", Kambodjaanse noedelsop]] Khmer-kultuur, soos ontwikkel en versprei deur die Khmer-ryk, het unieke dans-, argitektuur- en beeldhoustyle, wat die naburige Laos en Thailand sterk beïnvloed het. [[Angkor Wat]] (''Angkor'' beteken "stad" en ''Wat'' "tempel") is die bes bewaarde voorbeeld van Khmer-argitektuur uit die Angkor-era en honderde ander tempels is in die omgewing daarvan ontdek. Die Tuol Sleng Volksmoordmuseum, die berugte tronk van die Rooi Khmer en Choeung E], een van die hoof slagtingsterreine, is ander belangrike historiese plekke. Van die Kambodjaanse [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e sluit in [[Angkor]], [[Angkor Wat]] en [[Ta Prohm]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/kh |title=Properties inscribed on the World Heritage List (3) |publisher=[[Unesco]] |accessdate=24 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200505130231/https://whc.unesco.org/en/statesparties/kh |archive-date=5 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> ''Bonn Om Teuk'' ("bootresiesfees"), die jaarlikse bootroeikompetisie, is die Kambodjaanse nasionale fees met die grootste deelname. Dit word aan die einde van die reënseisoen gehou, wanneer die Mekongrivier begin terugsak na normale vlakke wat veroorsaak dat die Tonle Sap-rivier se vloei omkeer. Ongeveer 10% van Kambodja se bevolking woon die gebeurtenis elke jaar by om deel te neem aan spele, dankbetuiging aan die [[maan]] te doen, vuurwerkvertonings te besigtig en die bootresies in 'n karnavalagtige atmosfeer by te woon.<ref name="KMGOV">{{en}} [http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/news.view.html?doc_oid=@140%7C1%7C1 Government of Cambodia Webpage, ''Bonn Om Touk, the Water and Moon Festivals''; Besoek op 24 Julie 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011210454/http://cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/news.view.html?doc_oid=@140%7c1%7c1 |date=11 Oktober 2007 }}</ref> Gewilde spele sluit in haangevegte, [[sokker]] en die rond skop van 'n ''sey'' ('n tipe sagte bal). Noemenswaardige optredes uit die onlangse verlede sluit in dié van die sangers Sinn Sisamouth, wat nuwe musikale style in die land ingevoer het, en later ook Meng Keo Pichenda. Rys is soos in ander Suidoos-Asiatiese lande die stapelgraan, terwyl vis van die Mekong en Tonle Sap ook 'n belangrike deel van die dieet vorm. Die Kambodjaanse per capita handel in vis en visprodukte in 2000 was 20 [[kilogram]] vis per jaar.<ref name="EARTH">{{en}} [http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/Coa_cou_116.pdf Earthtrends.org Cambodia Counrtry Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050521025435/http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/Coa_cou_116.pdf |date=21 Mei 2005 }}</ref> Van die vis word verwerk in ''prahok'', 'n Khmer-lekkerny, vir bewaring. Oor die algemeen is die kookkuns van Kambodja soortgelyk aan dié van die res van Suidoos-Asië. Dit is egter nie so skerp soos die van Thailand nie en rissies word eerder apart bedien sodat mense self kan besluit hoe skerp hulle hul dis wil eet. [[Koljander]]blare, [[kruisement]] en [[sitroengras]] word in baie disse gebruik. Kambodjaanse maaltye sluit omtrent altyd sop in, wat saam met die ander disse geëet word. Die land se kookkuns is relatief onbekend in die res van die wêreld in vergelyking met die van die buurlande Thailand en Viëtnam. Soos in Viëtnam kan die Franse invloed bespeur word in die beskikbaarheid van [[baguette]]s. == Sport == [[Lêer:FootballKhmer.jpg|duimnael|Jong Kambodjaanse seuns speel sokker]] [[Sokker]] is een van die gewildste sportsoorte. Dit is deur die [[Franse]] na Kambodja gebring en het spoedig gewildheid verwerf onder die inheemse bevolking.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.aseanfootball.org/affiliates_02.asp |title=Member Associations – Cambodia |accessdate=26 Junie 2008 |publisher=ASEAN Football Federation |archive-url=https://web.archive.org/web/20080626194544/http://www.aseanfootball.org/affiliates_02.asp |archive-date=26 Junie 2008}}</ref> Professionele georganiseerde sport is egter nie so algemeen soos in andere dele van die wêreld nie, moontlik as gevolg van die ekonomiese toestand. Kambodja se nasionale sokkerspan het in 1972 daarin geslaag om die vierde plek te bereik in die 1972 Asiëbeker maar ontwikkeling het as gevolg van die oorlog tot stilstand gekom. Westerse sporte soos [[vlugbal]], [[hokkie]], [[rugby]] en [[bofbal]] word al hoe meer beoefen. Terselfdertyd bly tradisionele bootresies gewild as nasionale sport. Vegkuns word ook beoefen: die gewildste hiervan is ''Pradal Serey'', wat soortgelyk aan Muay Thai is en ook as 'n nasionale sport beskou word. Ander style soos [[karate]], kung fu en [[taekwondo]] word ook al hoe gewilder. == Vervoer == [[Lêer:Siem reap airport.JPG|duimnael|links|Siem Reap Internasionale Lughawe]] [[Lêer:Road 4 to Sihanouk.JPG|duimnael|Die Nasionale pad 4]] Die burgeroorlog het Kambodja se vervoerstelsel erg beskadig, ten spyte van die tegniese hulpverlening en toerusting wat die [[Sowjetunie]] beskikbaar gestel het. Kambodja het twee spoorlyne wat altesaam 612 kilometer lank is. Die lyne is een[[meter]]wye enkelspoorlyne.<ref name="CNTRYDTA">{{en}} [http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-2187.html CountryData.com]</ref> Die lyne loop van die hoofstad tot by [[Sihanoukville]] aan die suidelike kus en van Phnom Penh na [[Sisophon]] (treine loop egter baie keer slegs tot by [[Battambang]]). Tans loop daar slegs een passasierstrein per week tussen Phnom Penh en [[Battambang]]. Die land se binnelandse waterweë was histories belangrik vir plaaslike handel. Die [[Mekong]]- en [[Tonle Sap]]-rivier se talle sytakke verskaf lang roetes waarvan 3&nbsp;700 kilometer die hele jaar lank bevaarbaar is deur vaartuie wat 0,6 meter trek en 'n verdere 282 kilometer vir vaartuie wat 1,8 meter trek.<ref name="CNTRYDTA" /> Kambodja het twee hoofhawens, [[Phnom Penh]] en [[Sihanoukville]], en vyf kleineres. Phnom Penh, geleë op die aansluiting tussen die Basak-, die Mekong-, en die Tonle Sap-riviere, is die enigste rivierhawe wat 8&nbsp;000&nbsp;[[ton]] skepe in die reënseisoen en 5&nbsp;000&nbsp;ton skepe in die droëseisoen kan bedien. Die land het sestien kommersiële lughawens en vliegvelde: Phnom Penh Internasionale Lughawe in Phnom Penh is die grootste; die ander is in [[Siem Reap]], [[Sihanoukville]], Ratanakiri, Battambang, Stung Treng, [[Koh Kong]], Kampot, Kampong Thom, Kampong Chhnang, Pursat, Kratié, Pailin, Svay Rieng, Preah Vihear en Mondulkiri. Ekonomiese groei het gelei tot 'n styging in die gebruik van motorkarre en motorfietse, wat gepaard gaan met meer padongelukke.<ref>{{en}} "Picking Up Speed: As Cambodia's Traffic Levels Increase, So Too Does the Road Death Toll," ''The Cambodia Daily'', Saturday, March 9-10, 2002."</ref> [[Riksja|Fietsriksjas]] ("cyclos") is 'n ander vorm van vervoer wat baie keer deur toeriste in stedelike gebiede gebruik word. == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Cambodia|title=Cambodia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=10 Maart 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|title=Cambodia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=10 Maart 2024}} ; Geskiedenis ---- * {{en}} {{cite book |ref = Morris |last = Morris |first = Stephen J. |year = 1999 |title = Why Vietnam Invaded Cambodia |publisher= Stanford University Press |ISBN = 0-8047-3049-0 }} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Cambodia|Kambodja}} * {{en}} {{Wikivoyage|Cambodia|Kambodja}} * {{en}} {{km}} [https://www.norodomsihanouk.info/ Amptelike webwerf van die Kambodjaanse koning] * {{en}} {{km}} [https://www.mfaic.gov.kh/ Amptelike webwerf van die Kambodjaanse Departement van Buitelandse betrekkinge] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Kambodja}} | Noord = {{vlagland|Thailand}} | Noordoos = {{vlagland|Laos}} | Oos = {{vlagland|Viëtnam}} | Suidoos = {{vlagland|Viëtnam}} | Suid = [[Golf van Thailand]] • {{vlagland|Viëtnam}} | Suidwes = [[Golf van Thailand]] | Wes = {{vlagland|Thailand}} | Noordwes = {{vlagland|Thailand}} }} {{Lande van Asië}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Kambodja| ]] [[Kategorie:Voormalige Franse kolonies]] aqd62qnkxjome8guv93vj04dmwkhplm 2915097 2915086 2026-07-01T16:56:12Z มองโกเลีย๔๔ 202289 /* Landnaam */ 2915097 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Koninkryk Kambodja |volle_naam = <small>ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា<br />''Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa'' ([[Khmer]])</small> |algemene_naam = Kambodja |beeld_vlag = Flag of Cambodia.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Cambodia.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Cambodia ASEAN.svg |leuse = [[Lêer:CambodiaMotto.svg|125px]]<br /><small>([[Transliterasie|tr.]]: ''Cheate Sasanea Preahmhaksaat'')</small><br /><small>''(Khmer vir: "Nasie, godsdiens, koning")''</small> |volkslied = [[Nokor Reach|បទនគររាជ]]<br /><small>(tr.: ''Nokor Reach'')</small><br /><small>''(Khmer vir: "Majestueuse koninkryk")''</small><br /><center>[[Lêer:United States Navy Band - Nokoreach.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Khmer]] |hoofstad = [[Phnom Penh]] {{Koördinate|11|33|N|104|55|O}} |latd = 11 |latm = 33 |latNS = N |longd = 104 |longm = 55 |longEW = O |grootste_stad = [[Phnom Penh]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />[[grondwetlike monargie]] |leiertitels = <br />• [[Monarg]]<br />• [[Eerste minister]] |leiername = [[Norodom Sihamoni]]<br />[[Hun Manet]] (CPP) |oppervlak_rang = 90^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 181&nbsp;035<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|title=Cambodia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=10 Maart 2024|archive-date=10 Junie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 69&nbsp;898 |persent_water = 2,5 |bevolking_skatting = 16&nbsp;891&nbsp;245<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2023 |bevolking_rang = 72^ste |bevolking_sensus = 13&nbsp;395&nbsp;682<ref>{{en}} [http://www.nis.gov.kh/index.php/en/ Cambodian National Institute of Statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180302071801/http://www.nis.gov.kh/index.php/en/ |date= 2 Maart 2018 }}, besoek op 6 Desember 2013.</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2008 |bevolkingsdigtheid = 94,4 |bevolkingsdigtheidmi² = 244,5 |bevolkingsdigtheidrang = 118^de |BBP_PPP = $106,714&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=522,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Cambodia |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2023 |accessdate=10 Maart 2024}}</ref> |BBP_PPP_rang = 97^ste |BBP_PPP_jaar = 2024 |BBP_PPP_per_kapita = $6&nbsp;541<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 144^ste |BBP = $33,233&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 108^ste |BBP_jaar = 2024 |BBP_per_kapita = $2&nbsp;037<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 151^ste |onafhanklikheidstipe = Vorming |onafhanklikheidsgebeure = • Koninkryk Funan<br />• Koninkryk Chenla<br />• [[Khmer-ryk]]<br />• Middel-tydperk<br />• Franse kolonisasie<br />• Onafhanklikheid<br />• Monargie herstel |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />[[68]]–[[550]]<br />[[550]]–[[802]]<br />[[802]]–[[1431]]<br />[[1431]]–[[1863]]<br />[[11 Augustus]] [[1863]]<br />[[9 November]] [[1953]]<br />[[24 September]] [[1993]] |MOI = {{wins}} 0,593<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |title=Human Development Report 2021/2022 |publisher=United Nations Development Programme |date=2021 |accessdate=10 Maart 2024}}</ref> |MOI_rang = 146^ste |MOI_jaar = 2021 |MOI_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |Gini = |Gini_rang = |Gini_jaar = |Gini_kategorie = |geldeenheid = [[Kambodjaanse riel|Riel]]{{smallsup|1}} |geldeenheid_kode = KHR |land_kode = KH |tydsone = ICT |utc_afwyking = [[UTC+07:00|+7]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+07:00|+7]] |internet_domein = [[.kh]] |skakelkode = 855 |voetskrif = 1. Die [[Amerikaanse dollar]] word dikwels ook gebruik.<ref name="dollar">{{en}} {{cite web |author=Chinese Universiteit van Hongkong |url=http://intl.econ.cuhk.edu.hk/exchange_rate_regime/index.php?cid=13 |title=Historical Exchange Rate Regime of Asian Countries: Cambodia |accessdate=6 Desember 2013 |archive-date= 8 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061208100605/http://intl.econ.cuhk.edu.hk/exchange_rate_regime/index.php?cid=13 |url-status=dead }}<br />{{en}} [http://cambodia.ka-set.info/economics/news-dollar-de-dollarisation-currency-riel-huot-pum-081209.html Riel or dollar: which currency for Cambodia, in a context of crisis?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120304194524/http://cambodia.ka-set.info/economics/news-dollar-de-dollarisation-currency-riel-huot-pum-081209.html |date= 4 Maart 2012 }}</ref> }} '''Kambodja''', amptelik die '''Koninkryk Kambodja''' ([[Khmer]]: [[Lêer:KingdomofCambodia.svg|125px]], ''prĕəh riəciənaacak kampuciə'', [prĕəh riə.ciə.naː.caʔ kam.pu.ciə]), ook '''Kampuchea''' (កម្ពុជា, [kam.pu.ciə]), is 'n [[land]] in [[Suidoos-Asië]] met 'n oppervlakte van 181&nbsp;035&nbsp;km² en 'n bevolking van sowat 16,9 miljoen. Kambodja is die opvolgerstaat van die eens magtige [[Hindoe]]- en [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] [[Khmer-ryk]], wat oor die grootste deel van die [[Indo-China|Indo-Chinese Skiereiland]] regeer het tussen die 11de en 14de eeue. [[Lêer:Satellite image of Cambodia in January 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Kambodja]] 'n Burger van Kambodja word gewoonlik geïdentifiseer as 'n "Kambodjaan" of "Khmer", wat streng gesproke slegs na etniese [[Khmer (volk)|Khmere]] verwys. Meeste Kambodjane is [[Theravada]]-Boeddhiste van Khmer-afkoms, maar die land het ook 'n beduidende aantal oorwegend [[Moslem|Islamitiese]] Cham, sowel as klein heuwelstamme. Die [[hoofstad]] en grootste stad van Kambodja is [[Phnom Penh]]. Kambodja grens aan [[Thailand]] in die weste en noordweste, [[Laos]] in die noordooste en [[Viëtnam]] in die ooste en suidooste. In die suide word dit begrens deur die [[Golf van Thailand]] en 'n klein stukkie langs die [[Suid-Chinese See]]. Die geografie van Kambodja word oorheers deur die [[Mekong]]rivier (in die volksmond in Khmer: ''Tonlé Thom'' of "die groot rivier") en die [[Tonlé Sap]] ("die varswatermeer"), 'n belangrike visbron. Die land se lae ligging beteken dat groot dele van die land byna op of onder seevlak is en lei daartoe dat die hoofwaterbron van die Mekong se vloei in die reënseisoen omkeer en in die naburige [[Tonlé Saprivier]] invloei. Kambodja se hoofnywerhede is die [[tekstiel]]bedryf en [[toerisme]]. In 2007 het die getal buitelandse toeriste die viermiljoenvlak verbygesteek.<ref>{{en}} [http://business.inquirer.net/money/breakingnews/view/20080530-139652/San-Miguel-eyes-projects-in-Laos-Cambodia-Myanmar ''San Miguel eyes projects in Laos, Cambodia, Myanmar''<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019212119/http://business.inquirer.net/money/breakingnews/view/20080530-139652/San-Miguel-eyes-projects-in-Laos-Cambodia-Myanmar |date=19 Oktober 2014 }}</ref> In 2005 is [[ruolie]]- en [[aardgas]]neerslae onder Kambodja se gebiedswater ontdek en daar word gemeen dat wanneer kommersiële ontginning ooit begin, dit 'n groot impak op die land se ekonomie sal hê.<ref>{{en}} [http://today.reuters.com/news/articleinvesting.aspx?view=CN&storyID=2007-01-19T094720Z_01_BKK304046_RTRIDST_0_OIL-CAMBODIA.XML&rpc=66&type=qcna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070829213337/http://today.reuters.com/news/articleinvesting.aspx?view=CN|date=2007-08-29}}</ref> Kambodja is 'n lidland van die streekorganisasie [[ASEAN]]. == Landnaam == [[Lêer:Srokkmae2.svg|links|duimnael|190x190px|"Khmer-land" in Khmer-skrif, 'n plaaslike uitdrukking wat na Kambodja verwys]] ''Kambodja'' is die [[Afrikaans]]e [[transliterasie]] van die Khmer-naam volgens die voorbeeld wat deur die [[Frans]]e transliterasie, ''Cambodge'', gevestig is. Die [[Engels]]e ''Kampuchea'' wat soms in plaas van ''Cambodia'' gebruik word, is 'n direkte transliterasie wat meer getrou is aan die Khmer-uitspraak. Die Khmer-naam is afgelei van die antieke koninkryk van Kambuja (''Kambujadesa''). Kambuja of Kamboja is die antieke [[Sanskrit]]-naam van die Kambojas, 'n vroeë stam uit die noordelike deel van die [[Indiese subkontinent]]. In die Khmer Mul-skrif is die amptelike naam van die land [[Lêer:KingdomofCambodia.svg|150px]] (gewone skrif [[Lêer:Khmer script - Official name of Cambodia.svg|130x130px]]), ''Preahreachanachâk Kampuchea'', wat beteken "Koninkryk Kambodja". Etimologies is die komponente: ''Preah-'' ("heilig"); ''-reach-'' ("koning", "koninklik", "ryk", uit Sanskrit); ''-ana-'' (uit [[Pali]] ''{{IFA|āṇā}}'', "owerheid", "beheer" of "mag", uit Sanskrit ''{{IFA|ājñā}}'', selfde betekenis) ''-châk'' (uit Sanskrit ''cakra'', wat "wiel" beteken, 'n simbool van mag en heerskappy). Die naam wat in formele aangeleenthede soos in politieke toesprake en nuusprogramme gebruik word, is [[Lêer:Khmer script-Name of Cambodia-1.svg|100x100px]] (gewone skrif [[Lêer:Khmer script-Name of Cambodia-2.svg|80x80px]]), ''Prâteh Kampuchea'', wat letterlik "die land Kambodja" beteken. ''Prâteh'' is 'n formele woord wat "land" beteken. Die naam wat gewoonlik in die alledaagse lewe deur Khmer-mense gebruik word is [[Lêer:KingdomofCambodia.svg|155px]], ''Srok Khmae'', letterlik "die Khmerland". ''Khmer'' word met "r" aan die einde gespel in die Khmer-alfabet, maar die "r" word nie in Standaard-Khmer uitgespreek nie; die finale "r" het uit meeste Khmer-[[dialek]]te se uitspraak verdwyn in die 19de eeu. ''Srok'' is 'n Mon-Khmer-woord wat ongeveer dieselfde beteken as ''prâteh'', maar wat minder formeel is. Sedert [[onafhanklikheid]] het die amptelike naam van Kambodja verskeie kere verander as gevolg van die onstuimige geskiedenis van die land. Die volgende name is sedert 1954 in Afrikaans en Frans gebruik: * ''Koninkryk Kambodja''/''Royaume du Cambodge'' onder die heerskappy van die monargie van 1953 tot 1970; * ''Khmer Republiek''/''République Khmère'' ('n leenvertaling van "''[[Frankryk|République française]]''") onder die regering van Lon Nol van 1970 tot 1975; * ''Demokratiese Kampuchea''/''Kampuchea démocratique'' onder die heerskappy van die [[Kommunisme|kommunistiese]] [[Khmer Rouge|Rooi Khmer]] van 1975 tot 1979; * ''Volksrepubliek Kampuchea''/''République populaire du Kampuchea'' onder die heerskappy van die Viëtnamees-gesteunde regering van 1979 tot 1989; * ''Staat Kambodja''/''État du Cambodge'' ('n neutrale naam wat gebruik is terwyl daar besluit is of die land tot 'n monargie sou terugkeer) onder die heerskappy van die [[Verenigde Nasies]]-tussentydse regering van 1989 tot 1993; * ''Koninkryk Kambodja''/''Royaume du Cambodge'' wat weer in gebruik geneem is na die herinstelling van die monargie in 1994. == Geskiedenis == [[Lêer:Map-of-southeast-asia 900 CE.svg|duimnael|links|Kaart van Suidoos-Asië in 900 n.C. met die [[Khmer-ryk]] in rooi]] [[Lêer:Bayon Angkor Relief1.jpg|duimnael|'n Khmer-leër op pad om oorlog te voer teen die Cham, van 'n reliëf op die Bayon]] [[Lêer:Phnom Penh French Colonial.jpg|duimnael|Franse koloniale geboue in [[Phnom Penh]]]] [[Lêer:Indochine française (1913).jpg|duimnael|links|Kaart van Frans-Indo-China in 1913]] [[Lêer:B-5222.jpg|duimnael|[[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]]-bomwerpers oor Kambodja tydens die ''Operation Menu'']] [[Lêer:Flag of Democratic Kampuchea.svg|duimnael|Vlag van Demokratiese Kampuchea en die Volksrepubliek Kampuchea]] Die eerste gevorderde samelewings in hedendaagse Kambodja het in die eerste millennium na Christus verskyn. Tydens die 3de, 4de, en 5de eeue het die Indiese state Funan en Chenla saam gesmelt in wat nou die hedendaagse Kambodja en suidwestelike Viëtnam is. Hierdie state, wat deur meeste vakkundiges as Khmer aangeneem word,<ref name="CS">{{en}} Country-Studies.com. [http://www.country-studies.com/cambodia/early-indianized-kingdom-of-funan.html ''Country Studies Handbook'';] information taken from US Dept of the Army. Besoek op 25 Julie 2006.</ref> het nou bande met [[China]] en [[Indië]] gehad.<ref name="BRIT">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/history-of-Cambodia|title=history of Cambodia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=10 Maart 2024}}</ref> Hulle ineenstorting is gevolg deur die opkoms van die Khmer-ryk, 'n beskawing wat in die gebied floreer het van die 9de eeu tot die 13de eeu. Alhoewel die Khmer-ryk na die periode begin taan het, het dit magtig gebly in die omgewing tot die 15de eeu. Die ryk se middelpunt was [[Angkor]], waar 'n reeks hoofstede tydens die hoogtepunt van die ryk gevestig is. [[Angkor Wat]], die beroemdste en bes bewaarde godsdienstige tempel op die terrein, is 'n simboliese herinnering aan Kambodja se verlede as 'n belangrike moondheid in die streek. Na 'n lang reeks oorloë met naburige koninkryke is Angkor deur die [[Thai (volk)|Thai]] geplunder en in 1432 verlaat. Die hof het die hoofstad na [[Lovek]] geskuif, waar die koninkryk gepoog het om die voormalige glorie te herstel deur seehandel. Die poging was egter kortstondig aangesien voortgesette oorloë met die Thai en [[Viëtnamese]] tot die verlies van meer grondgebied en die oorwinning van Lovek in 1594 gelei het. Gedurende die drie eeue daarna het die Khmer-koninkryk gewissel tussen 'n [[vasalstaat]] van die Thai en Viëtnamese konings, met kort periodes tussenin waarin 'n mate van onafhanklikheid bereik is. In 1863 het Koning Norodom, wat deur Thailand in plek gestel is,<ref name="CHANDLER">{{en}} {{cite book | last = Chandler | first = D.P. | title = A history of Cambodia (2nd ed.) | publisher = Westview Press | date = 1993 | location = Boulder, CO }}</ref> die beskerming van Frankryk versoek. In 1867 het die Thai-koning 'n verdrag met Frankryk geteken waarvolgens [[susereiniteit]] oor Kambodja laat vaar is in ruil vir die beheer van Battambang en Siem Reap, provinsies wat amptelik deel geword het van Thailand. Die provinsies is aan Kambodja terug besorg in terme van 'n grensverdrag tussen Frankryk en Thailand (destyds bekend as Siam) in 1906. Kambodja het as 'n protektoraat van Frankryk bly bestaan van 1863 tot 1953. Dit is as deel van die Franse kolonie Indo-China bestuur. Na die besetting deur die [[Japannese Keiserryk|Japannese Ryk]] van 1941 tot 1945 tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]], het Kambodja op 9 November 1953 onafhanklikheid van Frankryk verkry. Dit het 'n grondwetlike monargie onder koning Norodom Sihanouk geword. In 1955 het Sihanouk ten gunste van sy vader abdikeer sodat hy as eerste minister verkies kon word. Met sy vader se afsterwe in 1960 het Sihanouk weer staatshoof geword onder die titel Prins. Met die verloop van die [[Viëtnamoorlog]] het Sihanouk 'n amptelike beleid van neutraliteit ingeneem totdat hy in 1970 deur 'n militêre staatsgreep onder leiding van eerste minister Lon Nol en prins Sisowath Sirik Matak afgeset is terwyl hy op 'n oorsese reis was. Uit [[Beijing]] het Sihanouk homself toe by die kommunistiese Rooi Khmer-rebelle geskaar wat stadig maar seker besig was om grondgebied in die afgeleë bergagtige gebiede in te palm. Hy het sy volgelinge aangespoor om te help om die pro-[[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] regering van Lon Nol omver te werp wat die begin van die Kambodjaanse [[burgeroorlog]] versnel het.<ref name="SIHNK">{{en}} {{cite book | last = Sihanouk | first = Norodom | title = My War with the CIA, The Memoirs of Prince Norodom Sihanouk as related to Wilfred Burchett | publisher = Pantheon Books | date = 1973}}</ref> ''Operation Menu'', 'n reeks geheime [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52]] bomaanvalle deur die Verenigde State op wat na vermoede [[Viëtkong]]-basisse en toevoerroetes binne Kambodja was, is erken nadat Lon Nol mag oorgeneem het; Amerikaanse magte het Kambodja kortliks binnegeval in 'n verdere poging om die Viëtkong te belemmer. Die bombardering het voortgeduur en soos die Kambodjaanse kommuniste vordering begin maak het, het dit uiteindelik tot 1973 aanvalle op Rooi Khmer-teikens ingesluit. Skattings oor die aantal Kambodjane wat in die bomaanvalle gesterf het wissel geweldig.<ref name="SIDESHOW">{{en}} {{cite book | last = Shawcross | first = William | title = Sideshow: Kissinger, Nixon and the destruction of Cambodia | publisher = Cooper Square Press | date = 25 Oktober 2002 | location = United States | isbn = 0-8154-1224-X}}</ref> Die Rooi Khmer het Phnom Penh in 1975 bereik en die mag oorgeneem. Die amptelike naam van die land is verander na Demokratiese Kampuchea, gelei deur [[Pol Pot]]. Skattings wissel oor die hoeveelheid mense wat deur die Rooi Khmer-regime doodgemaak is. Afhangende daarvan of mens die sterftes aan hongersnood en sterftes in vlugtelinge kampe wat daarop gevolg het insluit, wissel skattings enige iets tussen 1,7 miljoen<ref>{{en}} David Chandler, Voices From S21: Terror and History in Pol Pot's Secret Prison. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1999</ref> en 3 miljoen Kambodjane.<ref>{{en}} Craig Etcheson, Documentation Centre of Cambodia, Phnom Penh, Cambodia http://www.mekong.net/cambodia/toll.htm</ref><ref> 'n Syfer van drie miljoen sterfgevalle tussen 1975 en 1979 is deur die Viëtnamees-ondersteunde [[Phnom Penh]]regime, die PRK gegee. Fader Ponchaud het 2,3 miljoen voorgestel; die [[Yale-universiteit|Yale]] [http://www.yale.edu/cgp/ Cambodian autogenocide Project] skat 1,7 miljoen; [[Amnestie Internasionaal]] skat 1,4 miljoen; en die Amerikaanse Staatsdepartment 1,2 miljoen. Khieu Samphan en [[Pol Pot]] het onderskeidelik syfers van 1 miljoen en 800&nbsp;000, gegee</ref> Baie mense is vir een of ander rede as "vyande van die staat" beskou. Dit kon wees as gevolg van bande met die vorige regering, staatsamptenare, opgevoede mense of godsdienstiges, kritici van die Rooi Khmer of Marxisme, of eenvoudig omdat hulle weerstand gebied het teen die brutale behandeling van hulle landgenote. Honderdduisende ander het oor die grens gevlug na die naburige Thailand. In November 1978 het Viëtnam Kambodja binnegeval om Rooi Khmer-invalle oor die grens en die menseslagting van Viëtnamese in Kambodja te verhinder.<ref name="CGG">{{en}} CambodianGenocide.org.[http://www.cambodiangenocide.org/genocide.htm ''A Brief History of the Cambodian Genocide''.] Besoek op 25 Julie 2006.</ref> Geweldadige besetting en oorlogvoering tussen die Viëtnamese en Rooi Khmer het deur die 1980's voortgeduur. Vredespogings het in 1989 in [[Parys]] begin en twee jaar later in Oktober 1991 tot 'n volledige stel vredesooreenkomste gelei. Die [[Verenigde Nasies]] is 'n mandaat gegee om 'n skietstaking af te dwing, vlugtelinge te hanteer en ontwapening te bestuur.<ref name="USDOS3">{{en}} US Department of State. [http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2732.htm Country Profile of Cambodia.] Besoek op 25 Julie 2006.</ref> Na die brutaliteit van die 1970's en die 1980's en die vernietiging van die kulturele, ekonomiese, maatskaplike en politiese lewe van Kambodja, het herkonstruksie eers onlangs 'n aanvang geneem en is 'n mate van politieke stabiliteit uiteindelik herwin. Die demokrasie wat na die konflik gevestig is, is in 1997 geskud tydens die staatsgreep wat in die jaar plaasgevind het,<ref name="97COUP">{{en}} UN OHCHR Cambodia [http://cambodia.ohchr.org/Documents/Statements%20and%20Speeches/English/40.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627054853/http://cambodia.ohchr.org/Documents/Statements%20and%20Speeches/English/40.pdf|date=27 Junie 2007}}</ref> maar het andersins glad verloop. Die onlangse jare is veral gekenmerk deur grenskonflikte met die buurland Thailand rondom die Prasat Preah Vihear wat in 2008 deur [[Unesco]] as [[Wêrelderfenisgebied|wêrelderfenis]] gelys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-12378001 |title=Q&A: Thailand-Cambodia temple dispute |publisher=[[BBC]] |date=7 November 2013 |accessdate=24 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121221907/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-12378001 |archive-date=21 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Politiek == [[Lêer:Hun Manet (2022).jpg|duimnael|links|upright|Die eerste minister Hun Manet]] [[Lêer:Norodom Sihamoni (2007) (crop).jpg|duimnael|upright|Koning Norodom Sihamoni]] Politiek vind volgens die [[grondwet]] van 1993 amptelik binne die raamwerk van 'n parlementêre, verteenwoordigende monargie plaas. Die eerste minister van Kambodja is die [[regeringshoof]] en hoof van 'n multivormige veel-party stelsel, terwyl die koning die [[staatshoof]] is. Die eerste minister word deur die koning aangestel op advies en met die goedkeuring van die Nasionale Vergadering; die eerste minister en sy of haar ministeriële aangesteldes het uitvoerende mag in die regering. Wetgewende mag lê beide in die uitvoerende tak en in die twee kamers van die parlement, die Nasionale Vergadering van Kambodja en die Senaat. Op 14 Oktober 2004 is koning [[Norodom Sihamoni]] deur 'n spesiale troonraad van nege lede as nuwe koning gekies na die onverwagse abdikasie van koning Norodom Sihanouk 'n week tevore. Sihamoni se verkiesing is goedgekeur deur eerste minister [[Hun Sen]] en die speaker van die Nasionale Vergadering, prins [[Norodom Ranariddh]] (die nuwe koning se broer), beide lede van die troonraad. Hy is in in Phnom Penh op 29 Oktober gekroon. Die monargie is simbolies en beoefen geen politieke mag nie. Norodom Sihamoni was opgelei in Kambodjaanse klassieke dans en is ongetroud. Weens van sy lang verblyf in die [[Tsjeggië|Tsjeggiese Republiek]] (toe deel van [[Tsjeggo-Slowakye]]) is Norodom Sihamoni vlot in [[Tsjeggies]]. Daar word berig dat [[korrupsie]] op groot skaal in Kambodja voorkom<ref name="BBC3">{{en}} BBC Asia-Pacific News (19 September 2005). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4183606.stm ''Corruption dents Cambodia democracy''.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> met internasionale hulpverlening uit die Verenigde State en ander lande wat onwettig na privaat bankrekenings oorgeplaas word.<ref name="REUT">{{en}} Reuters AlertNet (May 29, 2006). [http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm ''World Bank threatens $64 mln Cambodia aid freeze''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615051408/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/BKK237403.htm |date=15 Junie 2006 }}. Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Korrupsie dra ook by tot die groot inkomstegaping in die bevolking.<ref name="BBCBUIS">{{en}} BBC News (29 Mei 2006). [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/5027168.stm 'Corruption' curbs Cambodia cash.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> == Administratiewe afdelings == [[Lêer:Cambodge Carte-Provinces.png|duimnael|Provinsies van Kambodja]] Kambodja word verdeel in 20 [[provinsie]]s (''khett'', enkel- en meervoud) en vier munisipaliteite (''krong'', enkel- en meervoud). Daar is verder onderverdelings in distrikte (srok), gemeenskappe (khum), groot distrikte (khett) en [[eiland]]e (koh). Phnom Penh is die grootste bevolkingsentrum met 2 miljoen van Kambodja se 16,7 miljoen mense. Mondulkiri, die heuwelprovinsie in die noordooste wat aan Viëtnam grens, is die grootste provinsie volgens oppervlak, maar het die laagste bevolkingsdigtheid.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm |title=Mondulkiri |publisher=Phnom Penh Tours |accessdate=1 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160616105037/http://www.phnompenhtours.com/Mondulkiri.htm |archive-date=16 Junie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> {| class="wikitable" align="left" style="width:50%" |- ! Munisipaliteite (Krong) !! Provinsies (Khett) !! Eilande (Koh) |- | [[Phnom Penh]], Sihanoukville (Kampong Som), Pailin, Kep || Banteay Meanchey, Battambang, Kampong Cham, Kampong Chhnang, Kampong Speu, Kampong Thom, Kampot, Kandal, Koh Kong, Kratié, Mondulkiri, Oddar Meancheay, Pursat, Preah Vihear, Prey Veng, Ratanakiri, Siem Reap, Stung Treng, Svay Rieng, ,Takéo ||Koh Kong, Koh Polaway, Koh Rong, Koh Rong Samlon, Koh Sess, Koh Tang, Koh Thass, Koh Tral (deur Viëtnam bestuur as Phu Quoc), Koh Traolach, Koh Treas |} {{clear}} == Buitelandse betrekkinge == [[Lêer:Mao Sihanouk.jpg|duimnael|Norodom Sihanouk en [[Mao Zedong]] in 1956]] [[Lêer:Phraviharngopura.jpg|duimnael|Die Preah Vihear, deel van die grenskonflik met Thailand]] Kambodja is 'n lid van die [[Verenigde Nasies]] en instansies soos die [[Wêreldbank]] en die [[Internasionale Monetêre Fonds]]. Dit is 'n lid van die Asiatiese Ontwikkelingsbank (ADB), 'n lid van die Vereniging van Suidoos-Asiatiese Nasies ([[ASEAN]]) en het op 13 Oktober 2004 by die [[Wêreldhandelsorganisasie]] aangesluit. In 2005 het Kambodja die stigtingsvergadering van die Oos-Asiatiese Spitsberaad bygewoon. Na die vestiging van politieke bestendigheid het Kambodja diplomatieke betrekkinge met talle lande aangeknoop,<ref>{{en}} Koninklike Regering van Kambodja. [http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/country.foreign_embassy.html Buitelandse Ambassades] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212040416/http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/country.foreign_embassy.html |date=12 Februarie 2007 }}.</ref> insluitend baie van die land se Asiatiese buurstate en van die belangrike rolspelers tydens die Parys-vredesamesprekinge, insluitend die Verenigde State, [[Australië]], [[Kanada]], die [[Volksrepubliek China]], die [[Europese Unie]] (EU), [[Japan]] en [[Rusland]].<ref>{{en}} Catharin E. Dalpino and David G. Timberman. "[http://www.asiasociety.org/publications/cambodia_policy.html Cambodia's Political Future: Issues for U.S. Policy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051028015243/http://www.asiasociety.org/publications/cambodia_policy.html |date=28 Oktober 2005 }}," ''Asia Society,'' 26 Maart 1998.</ref> Alhoewel die uitbarstings van geweld wat in die 1970's en 80's voorgekom het, stopgesit is, duur verskeie grensgeskille tussen Kambodja en sy buurstate voort. Daar is verskille oor sommige van die [[eiland]]e langs die kus en dele van die grens met Viëtnam en ongedefinieerde see- en landsgrense met Thailand. In Januarie 2003 het onluste in Phnom Penh plaasgevind, wat ontstaan het na gerugte oor uitsprake oor Angkor Wat, wat verkeerdelik deur ''Reaksmei Angkor'', 'n Kambodjaanse koerant, toegeskryf is aan 'n Thai aktrise en later aangehaal is deur eerste minister Hun Sen.<ref name="USDOS2">{{en}} Bureau of East Asian and Pacific Affairs of the US Department of State.[https://web.archive.org/web/20030625101719/http://www.state.gov/p/eap/rls/rpt/20565.htm ''Report to the Congress on the Anti-Thai Riots in Cambodia on January 29, 2003''.]</ref> Die Thai regering het militêre vliegtuie ingestuur om Thai burgers te ontruim en die land se grens met Kambodja gesluit terwyl Thai's buite die Kambodjaanse ambassade in [[Bangkok]] betoog het. Die grens is op 21 Maart heropen nadat die Kambodjaanse regering $6 miljoen in skadevergoeding betaal het vir die vernietiging van die Thai ambassade en dit ooreengekom het om individuele Thai ondernemings vir hulle verliese te vergoed. == Geografie == [[Lêer:Phnom Penh Climate.png|duimnael|links|Klimaat van Phnom Penh]] [[Lêer:Kampong Speu.jpg|duimnael|Landskap in Kambodja]] Kambodja het 'n oppervlak van ongeveer 181&nbsp;035 vierkante kilometer. Die land deel 'n grens van 800&nbsp;kilometer met Thailand in die noorde en weste, 'n 541&nbsp;kilometer grens met Laos in die noordooste, en 'n 1&nbsp;228&nbsp;kilometer grens met Viëtnam in die ooste en suidooste. Dit het 443&nbsp;kilometer se kuslyn aan die Golf van Thailand. Die uitstaande geografiese kenmerk van die land is die moerasland, wat gevorm is deur die oorstroming van die ''Tonle Sap'' ("Groot Meer"), wat 2&nbsp;590 vierkante kilometer groot is in die droë seisoen en vergroot tot ongeveer 24&nbsp;605 vierkante kilometer gedurende die reënseisoen. Hierdie digbevolkte vlakte, wat toegewy is aan nat rysverbouing, is die hartland van Kambodja. Die grootste deel van die land (omtrent 75%) se hoogte bo seespieël is minder as 100 meter, die uitsonderings is die Cardamomberge (hoogste piek 1&nbsp;813&nbsp;m) en die suidoostelike uitloper van die Dâmreiberge ("Olifantberge") (hoogte bereik 500–1&nbsp;000&nbsp;m), sowel as die styl eskarp van die Dângrêkberge (gemiddelde hoogte: 500&nbsp;m) langs die grens met Thailand se Isangebied. Die hoogste punt in Kambodja is Phnom Aoral, naby Pursat in die middel van die land teen 1&nbsp;813 meter. In die suide is die bergreeks [[Phnom Kulen]] geleë. Temperature wissel tussen 10° en 38&nbsp;°C en Kambodja ondervind tropiese moesons. Suidwestelike moesons waai binnelands en bring vogtige winde van die Golf van Thailand en [[Indiese Oseaan]] van Mei tot Oktober, en die land kry sy hoogste neerslag van September tot Oktober. Die noordoostelike moeson lei die droë seisoen in wat van November tot Maart duur met die droogste tydperk van Januarie tot Februarie. == Ekonomie == [[Lêer:Battambang Provinz 01.jpg|duimnael|Boere oes rys in die Battambang-provinsie]] [[Lêer:Angkor wat temple.jpg|duimnael|[[Angkor Wat]], die belangrikste toeristetrekpleister van Kambodja]] Ondanks voortgang oor die laaste paar jaar lei die ekonomie van Kambodja steeds onder die gevolge van dekades van burgeroorlog, interne onmin en wydverspreide korrupsie. Die per capita inkomste is besig om vinnig te styg, maar is laag in vergelyking met ander lande in die gebied. Meeste landelike huishoudings is afhanklik van landbou en verwante subsektore. [[Rys]], [[vis]], [[hout]], [[klerasie]] en [[rubber]] is die belangrikste uitvoerprodukte en die Verenigde State, [[Singapoer]], [[Japan]], Thailand, die [[Volksrepubliek China]], [[Indonesië]] en [[Maleisië]] die vernaamste handelsvennote.<ref name="USDOS3" /> Oorlog en die brutale totalitarisme in die 1970's het tot hongersnood in die land gelei. Desperate boeregesinne het hulle ryssaad geëet en baie tradisionele variëteite het skaars geword. In die 1980's het die Internasionale Rysnavorsingsinstituut (IRRI) meer as 750 tradisionele rysvariëteite heringevoer na Kambodja uit saadbanke in [[Filippyne]] (Januarie 2006). Die variëteite is in die 1960's versamel. In 1987 het die Australiese regering die IRRI befonds om Kambodja te help om rysproduksie te verbeter. Teen 2000 was Kambodja weereens selfversorgend in terme van rys (Puckridge 2004, Fredenburg and Hill 2006). Die herstelpas van Kambodja se ekonomie het in 1997–98 dramaties afgeneem as gevolg van die Asiatiese finansiële krisis, burgerlike geweld en politieke binnegevegte. Buitelandse belegging en [[toerisme]] het ook skerp afgeneem. Sedertdien groei die ekonomie egter bestendig. In 1999, die eerste volle jaar van vrede in 30 jaar, is vordering gemaak in terme van ekonomiese hervormings en het die ekonomie met 5,0% gegroei. Ten spyte van vloede het die ekonomie in 2000 teen 5,0% gegroei, 6,3% in 2001 en 5,2% in 2002. Toerisme is Kambodja se vinnigste groeiende industrie met 'n aantal toeriste wat van 219&nbsp;000 in 1997 tot 1&nbsp;055&nbsp;000 in 2004 gegroei het. In 2003 en 2004 het ekonomiese groei bestendig gebly teen 5,0%. In 2004 was inflasie 1,7% en uitvoere $1,6 miljard dollar. In 2005 was die BBP per capita $2&nbsp;200, wat die land in die 178ste plek plaas (uit 233).<ref name="CIARANK">{{en}} CIA Factbook. [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html GDP per Capita rankings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html |date=24 April 2013 }}. Besoep op 24 Julie 2006.</ref> Die bevolking lei gebrek aan onderwys en produktiewe vermoëns, veral in die landelike omgewing waar armoede heers en waar basiese [[infrastruktuur]] ontbreek. Vrese oor hernude politieke onstabiliteit en korrupsie binne die regering ontmoedig buitelandse belegging en hulpverlening. Daar was egter aansienlike ondersteuning van bilaterale en multilaterale donateurs. Donateurs het in 2004 $504m aan die land geskenk,<ref name="CIA" /> terwyl die Asiatiese Ontwikkelingsbank alleen $850m in lenings, toekennings en tegniese hulp verleen het.<ref name=ADB>{{en}} [http://www.adb.org/Documents/Fact_Sheets/CAM.asp A Fact Sheet: Cambodia and ADB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070404015954/http://www.adb.org/Documents/Fact_Sheets/CAM.asp |date= 4 April 2007 }}, Asian Development Bank. Besoek op 9 September 2006.</ref> Die toerisme-industrie is die land se tweede grootste bron van valuta na die tekstielbedryf.<ref name="USDOS3" /> 50% van die besoekers se bestemming is [[Angkor]] en meeste van die res gaan na [[Phnom Penh]].<ref name="CAGOV">{{en}} Royal Government of Cambodia.[http://www.mot.gov.kh/statistic.asp Tourist statistics.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060823234845/http://www.mot.gov.kh/statistic.asp |date=23 Augustus 2006 }} Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Ander toeristebestemmings sluit in Sihanoukville in die suidooste, wat verskeie gewilde strande het, en die nabygeleë gebied om Kampot, insluitend die Bokor Heuwelstasie. Daar word ook berig dat Kambodja 'n belangrike bestemming vir sekstoerisme is en daar is veral sorg oor seks met kinders en dwangprostitusie.<ref name="BBC2">{{en}} BBC (November 2000).[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/943446.stm Asia-Pacific Report]. Besoek op 24 Julie 2006.</ref> == Demografie == [[Lêer:Cambodia ethnic map-en.svg|duimnael|Etniese kaart van Kambodja]] Kambodja is etnies homogeen. Meer as 90% van die land se bevolking is van Khmer-oorsprong en praat die Khmer-taal, die land se [[amptelike taal]]. Die res sluit in [[Han-Chinese]], Viëtnamese, Cham, Khmer Loeu en [[Indië]]rs in. Van die ander tale wat in Kambodja gebesig word sluit in [[Laosiaans]], [[Min]] en [[Viëtnamees]]. Die Khmer-taal is 'n lid van die Mon-Khmer-subfamilie van die [[Austro-Asiatiese tale|Austro-Asiatiese taalgroep]]. Frans, vroeër die [[lingua franca]] van Indo-China en wat steeds deur sommige mense as 'n tweede taal gepraat word (meestal ouer Kambodjane), is steeds die onderwystaal in verskeie skole en universiteite. Baie van dié skole en universiteite word deur die Franse regering befonds. Kambodjaanse Frans, 'n oorblyfsel van die land se koloniale verlede, is 'n dialek wat in Kambodja aangetref word en gereeld deur die regering gebruik word. In die laaste paar jaar leer jonger Kambodjane egter eerder [[Engels]]. Die dominante godsdiens, [[Theravada]]-[[Boeddhisme]] is deur die Rooi Khmer onderdruk, maar het sedertdien 'n herlewing ondervind. [[Islam]] (5%) en [[Christendom]] (2%) kom ook voor.<ref name="USDOS">{{en}} Bureau of Democracy, Human Rights, and Labour of the US Department of State. [http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51507.htm ''International Religious Freedom Report 2005''.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Burgeroorlog en die nasleep daarvan het 'n beduidende effek op die Kambodjaanse bevolking gehad. Die gemiddelde ouderdom is 20,6 jaar, met meer as 50% van die bevolking wat minder as 25 jaar oud is. Teen 0,95 manlik/vroulik het Kambodja die hoogste verhouding vrouens in die Groot Mekong-subgebied.<ref>{{en}} [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html CIA Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160821012921/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2018.html |date=21 Augustus 2016 }}</ref> In die bevolking ouer as 65 is die verhouding 1,6:1.<ref name="CIA" /> [[UNICEF]] dui Kambodja aan as die land met die derde meeste landmyne ter wêreld<ref name="UNICEF">{{en}} UNICEF. [http://www.unicef.org/sowc96/9ldmines.htm "The Legacy of Landmines"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141203025217/http://www.unicef.org/sowc96/9ldmines.htm |date= 3 Desember 2014 }}. Besoek op 25 Julie 2006.</ref> en meer as 60&nbsp;000 burgerlike ongevalle en talle beserings sedert 1970 word toegeskryf aan onontplofte landmyne in landelike gebiede.<ref name="PBSORG">{{en}} PBS.org (25 Julie 2003). [http://www.pbs.org/wnet/religionandethics/week647/cover.html ''Cambodia Land Mines''.] Besoek op 24 Julie 2006.</ref> Meeste slagoffers is kinders wat vee oppas of wat in die veld speel.<ref name="UNICEF" /> Volwassenes wat landmynontploffings oorleef moet baie keer amputasies ondergaan en baie word tot bedelary gedwing.<ref name="PBSORG" /> In 2006 het die aantal landmynongevalle skerp gedaal van 800 in 2005 tot minder as 400 in 2006. == Kuns en kultuur == [[Lêer:Katieu.jpg|duimnael|"Ka Tieu", Kambodjaanse noedelsop]] Khmer-kultuur, soos ontwikkel en versprei deur die Khmer-ryk, het unieke dans-, argitektuur- en beeldhoustyle, wat die naburige Laos en Thailand sterk beïnvloed het. [[Angkor Wat]] (''Angkor'' beteken "stad" en ''Wat'' "tempel") is die bes bewaarde voorbeeld van Khmer-argitektuur uit die Angkor-era en honderde ander tempels is in die omgewing daarvan ontdek. Die Tuol Sleng Volksmoordmuseum, die berugte tronk van die Rooi Khmer en Choeung E], een van die hoof slagtingsterreine, is ander belangrike historiese plekke. Van die Kambodjaanse [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e sluit in [[Angkor]], [[Angkor Wat]] en [[Ta Prohm]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/kh |title=Properties inscribed on the World Heritage List (3) |publisher=[[Unesco]] |accessdate=24 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200505130231/https://whc.unesco.org/en/statesparties/kh |archive-date=5 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> ''Bonn Om Teuk'' ("bootresiesfees"), die jaarlikse bootroeikompetisie, is die Kambodjaanse nasionale fees met die grootste deelname. Dit word aan die einde van die reënseisoen gehou, wanneer die Mekongrivier begin terugsak na normale vlakke wat veroorsaak dat die Tonle Sap-rivier se vloei omkeer. Ongeveer 10% van Kambodja se bevolking woon die gebeurtenis elke jaar by om deel te neem aan spele, dankbetuiging aan die [[maan]] te doen, vuurwerkvertonings te besigtig en die bootresies in 'n karnavalagtige atmosfeer by te woon.<ref name="KMGOV">{{en}} [http://www.cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/news.view.html?doc_oid=@140%7C1%7C1 Government of Cambodia Webpage, ''Bonn Om Touk, the Water and Moon Festivals''; Besoek op 24 Julie 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011210454/http://cambodia.gov.kh/unisql1/egov/english/news.view.html?doc_oid=@140%7c1%7c1 |date=11 Oktober 2007 }}</ref> Gewilde spele sluit in haangevegte, [[sokker]] en die rond skop van 'n ''sey'' ('n tipe sagte bal). Noemenswaardige optredes uit die onlangse verlede sluit in dié van die sangers Sinn Sisamouth, wat nuwe musikale style in die land ingevoer het, en later ook Meng Keo Pichenda. Rys is soos in ander Suidoos-Asiatiese lande die stapelgraan, terwyl vis van die Mekong en Tonle Sap ook 'n belangrike deel van die dieet vorm. Die Kambodjaanse per capita handel in vis en visprodukte in 2000 was 20 [[kilogram]] vis per jaar.<ref name="EARTH">{{en}} [http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/Coa_cou_116.pdf Earthtrends.org Cambodia Counrtry Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050521025435/http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/Coa_cou_116.pdf |date=21 Mei 2005 }}</ref> Van die vis word verwerk in ''prahok'', 'n Khmer-lekkerny, vir bewaring. Oor die algemeen is die kookkuns van Kambodja soortgelyk aan dié van die res van Suidoos-Asië. Dit is egter nie so skerp soos die van Thailand nie en rissies word eerder apart bedien sodat mense self kan besluit hoe skerp hulle hul dis wil eet. [[Koljander]]blare, [[kruisement]] en [[sitroengras]] word in baie disse gebruik. Kambodjaanse maaltye sluit omtrent altyd sop in, wat saam met die ander disse geëet word. Die land se kookkuns is relatief onbekend in die res van die wêreld in vergelyking met die van die buurlande Thailand en Viëtnam. Soos in Viëtnam kan die Franse invloed bespeur word in die beskikbaarheid van [[baguette]]s. == Sport == [[Lêer:FootballKhmer.jpg|duimnael|Jong Kambodjaanse seuns speel sokker]] [[Sokker]] is een van die gewildste sportsoorte. Dit is deur die [[Franse]] na Kambodja gebring en het spoedig gewildheid verwerf onder die inheemse bevolking.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.aseanfootball.org/affiliates_02.asp |title=Member Associations – Cambodia |accessdate=26 Junie 2008 |publisher=ASEAN Football Federation |archive-url=https://web.archive.org/web/20080626194544/http://www.aseanfootball.org/affiliates_02.asp |archive-date=26 Junie 2008}}</ref> Professionele georganiseerde sport is egter nie so algemeen soos in andere dele van die wêreld nie, moontlik as gevolg van die ekonomiese toestand. Kambodja se nasionale sokkerspan het in 1972 daarin geslaag om die vierde plek te bereik in die 1972 Asiëbeker maar ontwikkeling het as gevolg van die oorlog tot stilstand gekom. Westerse sporte soos [[vlugbal]], [[hokkie]], [[rugby]] en [[bofbal]] word al hoe meer beoefen. Terselfdertyd bly tradisionele bootresies gewild as nasionale sport. Vegkuns word ook beoefen: die gewildste hiervan is ''Pradal Serey'', wat soortgelyk aan Muay Thai is en ook as 'n nasionale sport beskou word. Ander style soos [[karate]], kung fu en [[taekwondo]] word ook al hoe gewilder. == Vervoer == [[Lêer:Siem reap airport.JPG|duimnael|links|Siem Reap Internasionale Lughawe]] [[Lêer:Road 4 to Sihanouk.JPG|duimnael|Die Nasionale pad 4]] Die burgeroorlog het Kambodja se vervoerstelsel erg beskadig, ten spyte van die tegniese hulpverlening en toerusting wat die [[Sowjetunie]] beskikbaar gestel het. Kambodja het twee spoorlyne wat altesaam 612 kilometer lank is. Die lyne is een[[meter]]wye enkelspoorlyne.<ref name="CNTRYDTA">{{en}} [http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-2187.html CountryData.com]</ref> Die lyne loop van die hoofstad tot by [[Sihanoukville]] aan die suidelike kus en van Phnom Penh na [[Sisophon]] (treine loop egter baie keer slegs tot by [[Battambang]]). Tans loop daar slegs een passasierstrein per week tussen Phnom Penh en [[Battambang]]. Die land se binnelandse waterweë was histories belangrik vir plaaslike handel. Die [[Mekong]]- en [[Tonle Sap]]-rivier se talle sytakke verskaf lang roetes waarvan 3&nbsp;700 kilometer die hele jaar lank bevaarbaar is deur vaartuie wat 0,6 meter trek en 'n verdere 282 kilometer vir vaartuie wat 1,8 meter trek.<ref name="CNTRYDTA" /> Kambodja het twee hoofhawens, [[Phnom Penh]] en [[Sihanoukville]], en vyf kleineres. Phnom Penh, geleë op die aansluiting tussen die Basak-, die Mekong-, en die Tonle Sap-riviere, is die enigste rivierhawe wat 8&nbsp;000&nbsp;[[ton]] skepe in die reënseisoen en 5&nbsp;000&nbsp;ton skepe in die droëseisoen kan bedien. Die land het sestien kommersiële lughawens en vliegvelde: Phnom Penh Internasionale Lughawe in Phnom Penh is die grootste; die ander is in [[Siem Reap]], [[Sihanoukville]], Ratanakiri, Battambang, Stung Treng, [[Koh Kong]], Kampot, Kampong Thom, Kampong Chhnang, Pursat, Kratié, Pailin, Svay Rieng, Preah Vihear en Mondulkiri. Ekonomiese groei het gelei tot 'n styging in die gebruik van motorkarre en motorfietse, wat gepaard gaan met meer padongelukke.<ref>{{en}} "Picking Up Speed: As Cambodia's Traffic Levels Increase, So Too Does the Road Death Toll," ''The Cambodia Daily'', Saturday, March 9-10, 2002."</ref> [[Riksja|Fietsriksjas]] ("cyclos") is 'n ander vorm van vervoer wat baie keer deur toeriste in stedelike gebiede gebruik word. == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Cambodia|title=Cambodia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=10 Maart 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/|title=Cambodia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=10 Maart 2024}} ; Geskiedenis ---- * {{en}} {{cite book |ref = Morris |last = Morris |first = Stephen J. |year = 1999 |title = Why Vietnam Invaded Cambodia |publisher= Stanford University Press |ISBN = 0-8047-3049-0 }} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Cambodia|Kambodja}} * {{en}} {{Wikivoyage|Cambodia|Kambodja}} * {{en}} {{km}} [https://www.norodomsihanouk.info/ Amptelike webwerf van die Kambodjaanse koning] * {{en}} {{km}} [https://www.mfaic.gov.kh/ Amptelike webwerf van die Kambodjaanse Departement van Buitelandse betrekkinge] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Kambodja}} | Noord = {{vlagland|Thailand}} | Noordoos = {{vlagland|Laos}} | Oos = {{vlagland|Viëtnam}} | Suidoos = {{vlagland|Viëtnam}} | Suid = [[Golf van Thailand]] • {{vlagland|Viëtnam}} | Suidwes = [[Golf van Thailand]] | Wes = {{vlagland|Thailand}} | Noordwes = {{vlagland|Thailand}} }} {{Lande van Asië}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Kambodja| ]] [[Kategorie:Voormalige Franse kolonies]] s01r1asx2tivds3m6jolb7cm6w5t8ln 0 19419 2915195 2913032 2026-07-02T09:47:10Z AFM 21229 /* Lewe en werk */ 2915195 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Uys Krige | bynaam = | beeld = Uys Krige 2.jpg | beeldbeskrywing = Foto van Uys Krige uit die Akademie Feesalbum 1909–1959, omstreeks 1959 | onderskrif = Foto van Uys Krige uit die Akademie Feesalbum 1909–1959, omstreeks 1959 | geboortenaam = Mattheus Uys Krige | geboortedatum = {{Geboortedatum|1910|2|4}} | geboorteplek = Bontebokskloof, [[Kaapprovinsie]], [[Unie van Suid-Afrika]] | dood_datum = {{Sterfdatum en ouderdom|1910|2|4|1987|8|10}} | sterfteplek = [[Hermanus]], Kaapprovinsie, [[Suid-Afrika]] | ouers = [[Japie Krige]] en [[Sannie Uys]] | titel = | nasionaliteit = Suid-Afrika | beroep = Skrywer, digter, dramaturg | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | party = | godsdiens = | huweliksmaat = | kinders = | webblad = | handtekening = }} '''Mattheus Uys Krige''' (Bontebokskloof, [[Kaapprovinsie]], 4 Februarie 1910 – [[Hermanus]], Kaapprovinsie, 10 Augustus 1987) was 'n [[Afrikaanse skrywer|Suid-Afrikaanse skrywer]], [[digter]], [[dramaturg]], vertaler, [[rugbyspeler]] en oorlogskorrespondent.<ref name=":0">http://www.stellenboschwriters.com/krigeuys.html</ref> Hy het onderrig ontvang aan die [[Universiteit Stellenbosch]]<ref>http://esat.sun.ac.za/index.php/Uys_Krige</ref> en het daarna van 1931 tot 1935 in [[Frankryk]] en [[Spanje]] gaan woon, waar hy beide [[Frans]] en [[Spaans]] vlot leer praat het. Krige het ook [[rugby]] gespeel vir 'n rugbyklub in [[Toulon]], in die suide van Frankryk. Met sy terugkeer na Suid-Afrika in 1935 het hy sy loopbaan as [[joernalis]] begin as verslaggewer vir die ''[[Rand Daily Mail]]''. Hy was ook later letterkunderedakteur van die [[Verenigde Party]] se Kaapse middagblad, ''[[Die Suiderstem]]''. Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] was hy 'n oorlogskorrespondent vir die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] in [[Noord-Afrika]]. Hy is in 1941 gevange geneem en na [[Italië]] gestuur waar hy twee jaar in 'n krygsgevangekamp deurgebring het. Hy het egter in September 1943 ontsnap en na Suid-Afrika teruggekeer in 1946. As 'n skrywer en digter was Krige uiters veelsydig – sy werke sluit in romans, kortverhale, gedigte en toneelstukke in beide [[Afrikaans]] en [[Engels]]. Krige word ook gereken onder die sogenaamde "[[Dertigers]]", 'n term wat gebruik word om na skrywers uit die dertigerjare te verwys. Hy het die ''Penguin Book of South African Verse'' (1968) in medewerking met [[Jack Cope]] saamgestel. Krige het vele werke deur [[William Shakespeare]] in Afrikaans vertaal, asook werke deur [[Federico García Lorca]], [[Pablo Neruda]] en [[Lope de Vega]], uit die oorspronklike Spaans en werke deur [[Charles Baudelaire|Baudelaire]], [[François Villon|Villon]] en [[Paul Éluard]] uit die oorspronklike Frans. Sy broer was die skilder en tekenaar [[Francois Krige]]. Hulle gesamentlike reise deur Spanje is vasgelê in Uys se boek ''Sol y Sombra'', waarvoor François die illustrasies voorsien het. Krige maak ook per geleentheid van die skuilnaam '''Arnoldus Retief''' gebruik. == Lewe en werk == [[Lêer:Uys Krige.jpg|duimnael|Uys Krige in 1949]] [[Lêer:Uys Krige 1968.jpg|duimnael|Uys Krige in 1968]] Mattheus Uys Krige is op 4 Februarie 1910 op die plaas Bontebokskloof tussen die sendingstasie Zuurbraak en die dorpie [[Buffeljagsrivier]] in die distrik [[Swellendam]] gebore as tweede oudste kind van sy ouers. Bontebokskloof was die plaas van sy moeder se oupa. Sy ouers is [[Japie Krige|Jacob Daniël (Japie) Krige]], bekende Springboksenter, en [[Sannie Uys|Susanna Hermina (Sannie) Uys]], bekende skryfster. Uys is een van ses kinders, waarvan vier seuns en twee dogters. Twee van sy broers is die kunsskilder Francois Krige (gebore 1913) en Jacobus Gerhardus Joubert (Bokkie) (1909), vertaler van Antoine de Saint Exupery se ''Vol de nuit'' as ''Nagvlug''. Sy ander broer is Petrus Arnoldus (Arnold) (1911) en sy susters is Maria Magdalena (Mitzi) (1917) en Suzanne Hermine (1926). Nog ’n seun, Jacob Daniel Krige, is binne drie weke na sy geboorte in Junie 1922 oorlede. Suzanne is die moeder van die aktrise [[Grethe Fox]] en fotojoernalis en skrywer [[Justin Fox]]. Weens sy vader se werk as magistraat word hy gereeld verplaas en moet die gesin noodgedwonge baie verhuis. Tydens sy geboorte is Uys se vader klerk in die magistraatskantoor op [[Clanwilliam]], maar hy word kort daarna na [[Uniondale]] verplaas. Van Uniondale verhuis die gesin na [[Bredasdorp]], waar hulle op die plaas Zandhoogte bly en waar Uys groot word. In 1917 verhuis hulle na [[Kaapstad]], waar hulle in Hastingsstraat 17 in [[Tamboerskloof]] woon. Hier begin hy deur middel van Engels skoolgaan aan die Tamboerskloof Primary School. Teen die middel van 1919 verhuis die gesin na Van Riebeeckshof in [[Bellville]]. Hier woon hulle net ’n jaar voordat sy vader ondermagistraat in [[Stellenbosch]] word en die gesin verhuis in 1920 hierheen. Uys sit sy skoolopleiding voort aan die Stellenbosch Boys High School (wat later die [[Paul Roos Gimnasium]] sou word), waar hy in Februarie 1927 matrikuleer. Hy studeer vanaf 1927 verder vir ’n B.A.-graad in die regte aan die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]], waar hy weens sy ouers se verhuising na [[Cathcart]] (sy vader se eerste pos as volwaardige magistraat) nou by ’n losieshuis op die dorp inwoon. Vanaf sy tweede jaar bly hy in die Dagbreek-koshuis. Professor J.L.M. Franken stel hom aan die Franse letterkunde bekend, wat in hom ’n begeerte wek om hierdie land en sy mense beter te leer ken, terwyl professor F.E.J. Malherbe hom aan die jonger Nederlandse poësie bekendstel. Hy ontvang ’n bundel van Kloos se gedigte as boekprys en word besonder getref deur Kloos se nagstemmings. Tydens sy universiteitsdae publiseer Uys heelwat werk in ''Die Stellenbosse Student'' en dien ook in 1928 en 1929 op die redaksie van hierdie tydskrif. In November 1929 behaal hy die [[B.A.-graad]] in die Regte, maar besluit daarteen om die regswese sy loopbaan te maak en sy studies op te volg met ’n LL.B.-graad, wat hom sou toelaat om te praktiseer. In Maart 1930 word hy verslaggewer van die ''[[Rand Daily Mail]]'' in Johannesburg, waar hy ’n woonstel deel met N.H. Theunissen, die skrywer van die roman ''Marianne''. Sy werk as algemene verslaggewer bring hom in aanraking met die skemerwêreld van prostitusie, onwettige drankverkope en dobbel en hy bring baie tyd in die howe, lykhuise en hospitale deur. Die begeerte om weg te breek en na [[Europa]] te gaan word al sterker. In 1931 verplaas die koerant hom na hulle [[Pretoria]] kantoor, maar Uys bedank sy betrekking ’n paar maande later om oorsee te gaan. Op 30 Junie 1931 vertrek hy op die Dunbar Castle vanuit [[Kaapstad-hawe]] na [[Southampton]]hawe in [[Engeland]]. Vanaf Julie 1931 bring hy die eerste drie maande van sy oorsese verblyf in [[Londen]] deur, waarna hy na Frankryk vertrek. Dwarsdeur sy tyd in Europa verdien hy geld deur artikels vir Suid-Afrikaanse publikasies soos ''[[Cape Argus]]'', ''[[Die Volkstem]]'', ''[[Die Boerevrou]]'', ''[[Die Burger]]'', ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' en ander Suid-Afrikaanse blaaie te lewer. Sy broer Bokkie studeer in daardie tyd in [[Bonn]] in [[Duitsland]] en hulle korrespondeer gereeld. Bokkie is in [[Calais]] wanneer Uys ook daar aankom en verken die eerste agt dae [[Parys]] saam met hom. Sy verblyf in Frankryk duur agtien maande, waar hy na die ekskursie na Parys in die kusdorpie Sanary-sur-Mer bly. Hier speel hy vanaf September 1931 in die Europese winter professionele rugby as senter vir die kampioenspan [[Toulon]], sowat vier myl vanaf Sanary-sur-Mer. Gedurende die somermaande doen hy allerhande los werkies  soos skottelgoedwasser in ’n restaurant, matteverkoper en figurant in ’n rolprent. Deur sy sonnige geaardheid leer hy baie mense ken en maak talle vriende. In Januarie 1932 trek hy saam met ’n Duitse vriend, die skilder Herbert Appelbaum, in ’n huis in. In die winter van 1932 speel hy professionele rugby vir Marseille, waar hy in ’n kamertjie in die matroosbuurt woon. Hier loop hy professor Franken van Stellenbosch op besoek raak, en in Desember 1932 onderneem hy saam met die professor ’n twee weke reis deur [[Italië]] op die professor se onkoste. By sy terugkeer loseer hy by ’n losieshuis in [[Marseille]]. Reeds in die herfs van 1932 maak hy kennis met die Suid-Afrikaanse digter [[Roy Campbell]] wat in hierdie tyd in Martigues in [[Provence]] in Frankryk woon. Die rugbyklub van Marseilles is aan die begin van 1933 op die rand van bankrotskap en kan hom nie verder betaal nie, waarna Uys in Februarie 1933 by die Campbells gaan inwoon en by hulle ’n klein inkomste verdien deur onderwys te gee aan hulle dogters. In Junie 1933 onderneem hy ’n twee weke toer deur Engeland saam met sy broer Bokkie, wat toe pas sy studies aan [[Universiteit van Oxford|Oxford Universiteit]] voltooi het. Die lewe in Frankryk is tydens die depressie baie duur, sodanig dat die Campbells in skuld verval en dan noodgedwonge in November 1933 na [[Barcelona]] in [[Spanje]] verhuis. Uys volg hulle ’n paar dae later en kry in Barcelona vir hom losies. Hier het hy gereelde kontak met die Italiaanse skrywer Alberto Collini, op wie se lewe reeds ses aanslae gemaak is weens sy teenkanting van [[Fascisme]] en die regering van [[Benito Mussolini]], terwyl hy ook tyd deurbring met [[Aldous Huxley]], wat hy reeds in Frankryk ontmoet het. Wanneer die Campbells in Maart 1934 na [[Valencia, Spanje|Valencia]] in die platteland van Spanje en kort daarna na Altea naby Alicante verhuis, bly Krige eers in Barcelona agter. In April 1934 gaan hy self ook na Valencia, waar hy in ’n losieshuis inwoon. Hier skryf hy hom by die Universiteit van Valencia in om die Spaanse letterkunde te bestudeer en in hierdie tyd leer ken hy die werk van Federico Garçia Lorca, groot dele waarvan hy later in Afrikaans sal vertaal. Valencia word egter geteister deur die broeiende onrus voor die uitbreek van die Spaanse burgeroorlog en na ’n paar bomontploffings word die universiteit gesluit. Tydens ’n besoek aan die Campbells in Altea in April 1934 ontmoet hy vir Emilia Eulalia, ’n Katalaanse meisie met wie hy sy eerste ernstige liefdesverhouding begin. Uys onderneem ’n hele aantal reise en leer die Spaanse platteland en die [[Iberiese Skiereiland]] goed ken, asook [[Madrid]], waar sy broer François intussen in die skilderkuns begin studeer het. In Desember 1934 trek hy saam met François na Almería, ’n klein stad aan die suidelike kus, waar hulle etlike maande lank bly. In Maart 1935 ontmoet hy sy moeder in [[Gibraltar]], waarna hulle saam ’n reis deur etlike lande onderneem. Na ’n uitgebreide reis deur Spanje, waar hulle onder andere Algeciras, Cadiz, [[Sevilla]], [[Granada]], Madrid en Almería aandoen, gaan hulle deur Provence in Frankryk na Italië en dan terug na Parys. Hiervandaan gaan hulle na [[België]] en [[Nederland]] waar hy verskeie Nederlandse en Vlaamse skrywers ontmoet. By sy terugkeer na Spanje is dit duidelik uit sy briewe dat die verhouding met Emilia baie ernstig is en hy vra selfs sy doopsertifikaat uit Suid-Afrika aan, wat hy nodig sou hê as hy in Spanje wil trou. Die verhouding kom egter nie tot troue nie en op 28 November 1935 loop hulle paaie uiteen wanneer die [[Spaanse Burgeroorlog]] op hande is en hy per boot terug vertrek Suid-Afrika toe. Tydens sy Europese verblyf het hy aan homself ’n wonderlike opvoeding gegee. Hy leer nuwe tale aan, lees en bestudeer die Europese letterkunde en verdiep hom in musiek, skilderkuns en argitektuur. Benewens gedigte, skryf hy in hierdie tyd ook verskeie artikels en sketse, sommige waarvan later gebundel word in ''Sol y sombra'', ''Ver in die wêreld'' en ''Sout van die aarde''.<ref name=":0" /> Terug in Suid-Afrika bly hy ’n rukkie in Kaapstad. Hier maak hy kennis met belangrike letterkundiges en skrywers van die tyd, soos [[N.P. van Wyk Louw]], [[W.E.G. Louw]], [[Abraham Jonker]] en [[I.D. du Plessis]]. In samewerking met ’n Nederlandse uitgewer stel hy reeds in 1935 ’n bloemlesing van die nuwere Afrikaanse digkuns van die dertigerjare saam, wat hy in 1936 voltooi. Dit word onder die titel ''Afrikaanse versameling'' gepubliseer en van sy eie verse verskyn hierin onder die skuilnaam Arnoldus Retief. Nadat hy ’n tyd by sy ouerhuis in [[Ladybrand]] in die Vrystaat deurbring, begin hy op 1 Mei 1936 as verslaggewer werk by ''[[Die Vaderland]]'' in Pretoria. Hierdie koerant se kantore verskuif op 1 Junie 1936 na Johannesburg. Wanneer die Unie-Volkspers, wat ''Die Vaderland'' uitgee, in Oktober 1936 ’n nuwe koerant in die Kaap oprig, naamlik ''[[Die Suiderstem]]'', word hy op sy versoek as letterkundige redakteur Kaapstad toe verplaas. Hier woon hy aanvanklik teen die hang van [[Leeukop]] in ’n losieshuis van René Gretz, ’n begaafde Sweedse beeldhouer. Reeds voor sy vertrek na Europa het hy vir Rachel Alida du Toit van [[Petrusburg]] in die Vrystaat ontmoet en na sy terugkeer loop hy haar weer raak en hulle raak halsoorkop verlief. Sy het intussen onder die verhoognaam [[Lydia Lindeque]] groot bekendheid as aktrise verwerf. Hulle trou op 27 Januarie 1937 in die geheim in die Kaapstadse magistraatskantoor en woon eers in René Gretz se losieshuis en later in [[Clifton]]. Uit die huwelik word ’n dogter (Maria-Eulalia, op Kersdag 1937) en seun (Taillefer, op 6 Desember 1944) gebore. N.P. van Wyk Louw word gevra om peetvader van Eulalia te wees. Die sleurwerk op kantoor raak gou te veel vir Uys en in Oktober 1937 bedank hy by ''Die Suiderstem'' en werk hierna as vryskutjoernalis. In November 1938, kort voor die begin van die [[Tweede Wêreldoorlog]], trek die gesin na die Transvaal, waar hy steeds vryskutjoernalis is en Lydia steeds toneelspeel. Aanvanklik bly hulle in Pretoria, maar trek op 1 Januarie 1939 in ’n huurhuis in Johannesburg in, waarna hulle in Mei 1939 trek na Kloofzicht, ’n klein plasie twaalf kilometer buitekant Pretoria. Hy onderneem in Mei 1939 saam met ’n groep vriende wat sy broer François, suster Mitzi en die kunstenaars [[Walter Battiss]] en Terence McCaw insluit, ’n reis na [[Basoetoland]] (tans Lesotho), waar hulle teen die [[Malutiberge]] uitklim. ’n Weergawe van hierdie reis word later gepubliseer as “''Na die Maluti’s''”, nadat dit oorspronklik van 9 Junie tot 31 Oktober 1939 as ’n reeks artikels in ''[[Die Brandwag]]'' verskyn het. In teenstelling met meeste van sy letterkundige tydgenote ondersteun hy die regering van generaal [[Jan Christian Smuts|Jan Smuts]] se beleid van betrokkenheid met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog. Hy sien ernstige gevaartekens in [[Daniël François Malan|D.F. Malan]] se [[apartheid]]sbeleid en in sommige Afrikaners se verering van Duitsland se Nasionaal-sosialisme, veral ná sy eerstehandse ervaring van die vergrype van Fascisme in Spanje onder generaal Franco. In November 1939 sluit hy aan by generaal Smuts se inligtingsburo, wat as doelstelling het om die Nazi-propaganda teen te gaan en die Suid-Afrikaners van [[Adolf Hitler|Hitler]] en [[Benito Mussolini|Mussolini]] se ware motiewe in te lig. Daagliks neem hy nou deel aan radioprogramme waarin hy probeer om Nazi-Duitsland se vergrype te ontbloot. Hy kry egter groot teenstand uit Afrikanergeledere, wie se sterk anti-Engels gesindheid na die Anglo-Boereoorlog hulle daarvan weerhou om sake in perspektief te sien. Hy word vir alle praktiese doeleindes ’n uitgeworpene by die Afrikaner-establishment van die tyd. In November 1940 vertrek hy met die rang van kaptein na die front as oorlogskorrespondent in Noord-Kenia, Italiaans-Somaliland, [[Abessinië]], [[Egipte]] en [[Libië]]. Einde Mei 1941 word hy ernstig siek aan netelroos en word per skip terug gestuur na Suid-Afrika, waar hy ’n paar maande vertoef om te herstel, maar keer in September 1941 terug na die front wat in hierdie tyd reeds tot by Egipte gevorder het. Op 23 November 1941 word hy tydens die [[Slag van Sidi Rezegh]], naby Tobruk in [[Libië]], gevange geneem en as krygsgevangene aangehou by die Tuturano-kamp naby Brindisi aan die ooskus van Italië. Aan die begin van 1942 word hy na ’n kamp in die Abruzzi-berge verplaas naby die stad Sulmona, waar hy sou bly tot in September 1943. Hier behartig hy ’n daaglikse kampkoerant, waar hy uit sowat ses Italiaanse koerante tussen die lyne probeer lees en sodoende die “regte” nuus aan die gevangenes besorg. Ten spyte van hierdie tydrowende arbeid skryf hy tussenin ook enkele gedigte en verhale, waaronder die Engelse kortverhaal ''Death of the Zulu''. In September 1943 word Mussolini tot ’n val gebring en sluit Italië ’n wapenstilstand met die [[Geallieerdes|Geallieerde Magte]], wat hom in staat stel om die kamp te verlaat. Duitsland is egter reeds besig om Italië binne te val en as voortvlugtige trek hy oor die [[Alpe]] om hom by die Geallieerde linies aan te sluit. In sy vlug voor die Duitse soldate verleen talle Italiaanse boere en herders hulp aan hom en die ander vlugtelinge, ten spyte van die feit dat die Duitsers sulke mense swaar straf en selfs fusilleer. Hierdie ontsnapping verhaal hy later in ''The way'' ''out'' (in Afrikaans vertaal as ''Môrester oor die Abruzzi''). Hulle vlug neem hulle deur die berge na Compabasso, waar hulle deur die Duitse linies kom, en eindelik na Foggia, die vroeëre hoofkwartier van die [[Luftwaffe]]. Hiervandaan vertrek hy onmiddellik per skip terug na Suid-Afrika en arriveer in November 1943. In Johannesburg sluit hy weer by Lydia en Eulalia aan en bly hulle in ’n huisie in Norwood, wat Lydia intussen gekoop het. Hulle gaan hou vakansie in Onrus, waar Uys vanaf Februarie [[1944]] begin om ''The way out'' aan Lydia te dikteer. In Maart 1944 keer hulle terug na hulle huisie in Norwood. Kort na sy terugkoms is sy vrou swanger en hulle seun, Taillefer Lafras Markgraaf, word op 6 Desember 1944 gebore. In Augustus 1944 is Krige egter reeds terug in Italië, Frankryk en Engeland as militêre waarnemer. Hierdie optrede van hom plaas ernstige stremming op sy huwelik. Na die oorlog is hy vanaf Junie 1945 vir sowat ses maande lank lid van sy vrou se geselskap wat in Egipte, Italië en [[Oostenryk]] vir die troepe in Afrikaanse en Engelse stukke optree. Hierna vertoef hy ’n ruk in Parys en in Januarie 1946 gaan hy na Londen, waar hy by die in vier tale uitsaai. In Maart 1946 keer hy terug na Suid-Afrika en woon in Johannesburg. Hier tree hy onder meer vanaf September 1946 saam met Ehrhardt Planje as mederedakteur van ''Vandag'' op, ’n tydskrif wat hom beywer om die verskillende nasies in Suid-Afrika oor taalgrense en rassegrense heen, deur middel van die letterkunde, nader aan mekaar te bring. Die tydskrif word egter na vier uitgawes weens geldelike probleme gestaak. Lydia het intussen die huisie in Norwood verkoop en ’n groter een in Parktown-Noord aangekoop. Hierdie tyd kort na die oorlog word van die produktiefste in Uys se skrywersloopbaan en hy skryf of voltooi etlike dramas (''Twee lampe'', ''Die ryk weduwee'' en ’n hele aantal eenbedrywe), asook die digbundel ''Hart sonder hawe'', terwyl hy van sy verhale en sketse bundel, 'n ontsnappingsverhaal skryf en vele vertalings uit veral Frans en Spaans doen. Hy hou ook baie openbare voorlesings oor onderwerpe wat wissel van die oorlog tot die literatuur en politiek, terwyl hy ook gereeld radiopraatjies lewer, onder andere in 1951 ’n reeks oor ''From a writer’s notebook''. In Februarie 1950 verhuis die gesin na Kaapstad, waar die teater in daardie tyd meer kanse gebied het vir Lydia se loopbaan. Hulle woon aanvanklik in ’n huis in St. James aan die [[Valsbaai]]kus, maar vestig hulle later in ’n huis in Rouwkoopweg in [[Rondebosch]]. Vanaf Maart 1952 tot 1954 onderneem hy weer ’n reis deur Europa, met die doel om teaters in verskillende sentrums te verken, waarvoor hy ’n beurs van £500 van die Molteno Trust ontvang, asook geldelike hulp van die Franse regering uit erkenning van sy dienste aan die Franse kultuur in Suid-Afrika. Op 26 Maart vertrek hy met die [[Klipfontein (skip)]] uit die Kaapstadse hawe na Southampton. Tydens sy nege maande in Engeland woon hy meer as negentig opvoerings by. In Engeland onderteken hy saam met sy mede-Suid-Afrikaners [[Alan Paton]], Roy Campbell, [[Laurens van der Post]] en Enslin du Plessis ’n ope brief aan die Suid-Afrikaanse regering waarin hulle protesteer teen die planne om bruin mense op ’n aparte kieserslys te plaas. Hiervandaan gaan hy na [[Skotland]], waar hy ''The dream'' voltooi. Dan besoek hy Engeland, Spanje en Frankryk, waar hy weer eens verskeie van die voorste skrywers in Europa ontmoet, baie lees en die teater gereeld besoek. In Desember 1952 kom hy in Parys aan, waar hy vir drie maande oorbly aan huis van [[Jan Rabie]] en [[Marjorie Wallace]] en help met die eerste skaafwerk van Rabie se ''21''. Eindelik bly hy sewe maande in Parys, waar hy artikels skryf vir tydskrifte en koerante, oor die radio en televisie optree en lesings en praatjies hou. Hy verlaat Parys eers in Augustus 1953. Nou doen hy België en Nederland aan, waar hy vir N.P. van Wyk Louw besoek. Hierna volg sewe maande in Spanje, waar hy vir ’n ruk in Tossa de Mar, ’n vissersdorpie aan die [[Costa Brava]], bly. Hier loseer hy aan huis van die eenvoudige Katalaanse vissersvrou Adela Domingo Estran en haar man Juan en skryf die drama ''Die goue kring''. Aan die begin van 1954 bied hy aan die Universiteit van Salamanca ’n aantal lesings aan oor sowel die Afrikaanse as die Spaanse literatuur. Hy keer terug na Kaapstad aan die einde van Maart 1954.<ref>http://www.esaach.org.za/index.php?title=Krige,_(Mattheus)_Uys{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ná sy terugkeer hou hy hom weer besig, benewens sy skryf- en vertaalwerk, met vele publieke voorlesings, ook aan universiteite, en radiopraatjies. Hy skryf vir verskeie publikasies voortreflike en uitvoerige besprekings van nuwe werke in die Afrikaanse en Engelse Suid-Afrikaanse letterkunde. In die jare 1957–1959 behartig hy ’n rubriek oor taal en literatuur in ''Weekblad'', die Kaapse mondstuk van die [[Verenigde Party]]. Sy huwelik, wat lank in troebel waters gevaar het, word op 3 Junie 1958 ontbind met finale keerdatum 20 Junie 1958. Lydia is nie lank daarna nie (op 20 Augustus 1958) met hulle eertydse buurman John Mantel in Johannesburg getroud. Sy is in Julie 1997 in Andorra in die suide van Frankryk oorlede. Na die egskeiding knoop Uys ’n redelik ernstige verhouding aan met Irma Roth, wat in 1959 tot ’n einde kom. Op 1 September 1958 trek hy saam met Jack Cope in ''Sea-Girt'', een van die houthuisies in Clifton wat vroeër ook aan N.P. van Wyk Louw behoort het. Hierdie woning word die bymekaarkomplek van die leidende literêre figure van die nuwe letterkundige beweging in Suid-Afrika, onder andere [[Ingrid Jonker]], [[Jan Rabie]], [[Adam Small]] en [[André P. Brink]]. In 1959 besoek hy die [[Verenigde State van Amerika]] met ’n Leadership Exchange-beurs van die Carnegie-organisasie om meer te wete te kom van die Amerikaanse teater. Hy vertrek in Februarie 1959 vir kort besoeke aan Parys en Londen, vanwaar hy in Maart 1959 Amerika toe is vir sewe maande. Hy besoek verskeie stede, waaronder [[New York Stad|New York]], [[Washington, D.C.|Washington]], [[Columbia]], [[Tucson]], [[New Orleans]] en [[San Francisco]] en lê altesaam meer as 25&nbsp;000 myl af. By verskeie geleenthede bied hy lesings aan by universiteite, insluitende Columbia (New York) en Tucson (Arizona), terwyl hy ook ’n gas is by Harvard, Yale, North Carolina en Texas Universiteite. By die Universiteit van Texas gee hy twee weke lank ’n reeks lesings en seminare oor die literatuur van die Statebond, met veral ’n fokus op die Suid-Afrikaanse literatuur van die vyftigerjare. Verder ontmoet hy ’n aantal bekende skrywers by ’n kongres, waaronder die Brit Kingsley Amis, die Deense romanskrywer [[Karen Blixen]] en die digter Robert Lowell. Hy lê ook besoek af by Barend Toerien en ontmoet vir Marnix Gijsen, bekende Nederlandse skrywer. Daarna keer hy terug na Brittanje waar sy dogter Eulalia haar by hom aansluit en hulle vanaf Oktober 1959 verskillende stede en lande in Europa besoek, insluitende Italië en Griekeland. In die sestigerjare spreek hy hom by verskeie geleenthede skerp by wyse van openbare vertoë, briewe aan koerante en staatsinstellings en die ondertekening van petisies uit oor die beleidsrigtings van die [[Nasionale Party]], soos die inperking van mense sonder verhoor, die instel van streng publikasiebeheer en die gedwonge verskuiwing van die Kleurlinge uit [[Distrik Ses]]. By verskeie geleenthede word hy ook genooi om lesings te gee aan universiteite soos [[Universiteit van KwaZulu-Natal|Natal]], [[Rhodes-universiteit|Rhodes]], Stellenbosch en [[Universiteit van die Witwatersrand|Witwatersrand]]. Saam met Jack Cope werk hy ook mee aan die tydskrif ''Contrast'' wat Cope in 1960 begin en hy tree ook later tot die redaksie toe. Op 14 Januarie 1961 is sy vader op 82-jarige leeftyd oorlede en op 10 Oktober 1961 is sy suster Mizzi aan kanker oorlede, skaars 44 jaar oud. Baie later as sy tydgenote word Uys in 1964 eindelik verkies tot lid van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. In April 1968 verkoop Uys sy deel van ''Sea-Girt'' in Clifton aan Jack Cope en vestig hom op 18 April 1968 op [[Onrusrivier]]. Omdat Jack dit nie breed gehad het nie, kom hulle ooreen dat hy Uys in paaiemente van R1000 per maand sal afbetaal, maar kan dit ook nie bekostig nie. Dit is eers wanneer Jack in 1970 ''Sea-Girt'' verkoop dat hy Uys se deel kan uitbetaal. Vanaf Mei 1968 onderneem Uys met ’n leierskapbeurs van die State Departement van die Verenigde State van Amerika nogeens ’n reis deur Europa en Amerika, waar hy vele plekke besoek waar hy reeds voorheen was. Na drie maande in Amerika, waar hy onder andere ’n ruk by Barend Toerien bly en ook die beroemde dramaturg Arthur Miller ontmoet, gaan hy in Augustus 1968 na [[Ierland]], waar sy seun Taillefer by hom aansluit en hulle die land verken. Hiervandaan gaan hulle na Londen en dan in November 1968 na Parys, waar hulle bly in ’n hotel naby [[Breyten Breytenbach]] en [[André P. Brink]], wat ook toe in Parys was. Hiervandaan gaan hulle na Italië, waar Uys weer sy weldoeners van die oorlog opsoek. Uys reis alleen verder na Griekeland. Hy keer in Januarie 1969 terug na Kaapstad en vestig hom daarna in sy huis Swartdakkies op [[Onrus]], waar hy hom voltyds aan sy skryfwerk wy. Hier bly hy tot met sy dood en [[Jan Rabie]] en Jack Cope vestig hulle ook mettertyd permanent op hierdie dorp. In Julie 1971 gaan hy met ’n studiebeurs van die Italiaanse regering na [[Rome]], waar hy sy seun Taillefer besoek wat op hierdie tydstip daar studeer en waar sy moeder en suster Suzanne ook vir ’n kort ruk by hom aansluit. Hy het gedurende sy lewe voortdurend aan ’n derm- en maagkwaal gely, wat hom etlike kere in die hospitaal laat beland het. In die sestigerjare was hy ’n paar keer in die [[Groote Schuur-hospitaal]] en in 1966 spandeer hy tyd in die [[H.F. Verwoerd-hospitaal]] in Pretoria. In Mei 1970 word hy vir twee weke opgeneem in die Groote Schuur-hospitaal in Kaapstad en in 1972 ondergaan hy ’n blaasoperasie in die [[Volkshospitaal]] en later daardie jaar is hy weer in die Groote Schuur vir sy maag, waarna hy ook ’n prostaatoperasie ondergaan. Ná sy moeder se dood in Februarie 1976 word hy weer gepla deur ’n bloeiende maagsweer en word in [[Hermanus]] se hospitaal opgeneem. ’n Ernstige motorongeluk in Pretoria op 30 Junie 1976, toe hy omgery word toe hy ’n besige straat wil oorsteek, knak sy gesondheid. Dit neem langer as ses maande voordat hy kan terugkeer na Onrus en sy een been is nou korter as die ander, terwyl sy kenmerkende lewenslus duidelik geblus is. Eienaardig genoeg is hy hierna nie weer deur sy maagsweer gepla nie. Hy onderneem in 1983 ’n laaste Europese reis as deel van ’n televisieprogram wat die televisieregisseur Pierre Marais oor sy lewe en werk maak onder die titel ''Sol y sombra''. Hy besoek onder andere Spanje, Portugal, Frankryk en Italië. Wanneer hy terugkeer, het hy ernstige gesondheidsprobleme en bring daarna die meeste van sy tyd tot met sy dood in sy huis op Onrus deur. Uys is op 10 Augustus 1987 in sy huis op [[Onrusrivier]] na ’n lang siekbed aan maagkanker oorlede. == Skryfwerk == Uys begin reeds op skool skryf, eers in Engels en kort daarna in Afrikaans, en sy eerste gedigte verskyn in 1925 in die skooljaarblad. Hy skryf verse, sketse en verhale en vir ''The Cape Argus'' skryf hy gereeld oor sportgebeurtenisse, waardeur hy ekstra sakgeld verdien. Van sy Engelse gedigte en opstelle word ook opgeneem in die weekblad ''The Cape'' en ''The South African Review''. Sy eerste letterkundige prys wen hy met ’n Engelse skets in die kinderafdeling van ''The Cape Argus'', terwyl hy met sy eerste inskrywing vir ''De Goede Hoop'' in November 1925 ’n eerste prys verower met sy gedig oor ''Dingaansdag''. Daarna publiseer hy gereeld prosa en gedigte in Afrikaans en Engels in publikasies soos ''The Cape'', ''The South African Review'', ''The Sunday Times'', ''The Cape Times'', ''De Goede Hoop'', ''[[Die Boerevrou]]'', ''Die Stellenbosse Student'', ''[[Die Huisgenoot]]'', ''Die Nuwe Brandwag'', ''Voorslag'', ''The South African Nation'', ''De Gids'', ''De Stem'', ''[[Die Jongspan]]'' en die ''Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring''. Vir sy gedigte in ''Die Stellenbosse Student'' gebruik hy die skuilnaam Matuk, wat ’n verkorting is van sy volle name '''Mat'''theus '''U'''ys '''K'''rige), Later verskyn sy werk ook in ''Standpunte'' en ''Tydskrif vir Letterkunde''. Op universiteit maak hy kennis met die Franse letterkunde en hy waag sy hand selfs aan die skryf van enkele Franse gedigte. Reeds in hierdie tyd is hy vertaler wat Franse en Engelse gedigte in Afrikaans vertaal en ook [[Jan Celliers]] se gedig ''Stille werkers'' in Engels. Gedurende sy verblyf in Europa in die dertigerjare is van sy gedigte in Desember 1933 in die Nederlandse tydskrif ''Helikon'' gepubliseer, waar sy verse saam met digters soos J. Slauerhoff en A. Roland Holst opgeneem word. In samewerking met die redakteur A.A.M. Stols stel hy later die bundel ''Afrikaanse versameling'' vir die Europese mark saam. Hierdie bloemlesing word in 1937 gepubliseer en wil ’n aanduiding gee van die opbloei in die Afrikaanse digkuns in die dertigerjare. Deur die jare tree hy op as letterkundige redakteur van tydskrifte soos ''[[Die Suiderstem]]'', ''Vandag'' en ''Contrast''. === Poësie === Uys Krige lewer belangwekkende werke op die gebied van die poësie, prosa en drama. Sy debuut maak hy as digter met die bundel ''Kentering.'' Hierdie bundel het sy ontstaan nadat hy in 1934 vir sy broer ’n manuskrip stuur, wat deur ’n uitgewer afgewys word nadat [[M.S.B. Kritzinger]] ’n negatiewe keurdersverslag daaroor skryf. [[T.J. Haarhoff]] kry die manuskrip in die hande en stel sy gedigte deur artikels in koerante en voorlesings aan ’n wyer publiek bekend. Dan maak hy in samewerking met die Afrikaanse Skrywerskring (onder andere [[C.M. van den Heever]]) ’n uittreksel uit die baie gedigte in die manuskrip en skryf ’n waarderende inleiding daarvoor. Baie van die weggelate gedigte verskyn later in ''Rooidag'', sodat hierdie twee bundels ’n geheel vorm. In teenstelling met sy mede-[[Dertigers]], wat veral die mooi woord najaag, lewer Krige met sy vrye vers en groter gerigtheid op die Latyns-Mediterreense wêreld ’n eiesoortige bydrae tot die vernuwing van die digkuns in Afrikaans. Die gedigte is kennelik nog jeugverse, waarin die skoonheid, liefde en geluk besing word, in die besef dat alle aardse skoonheid verganklik is. Sy opvolgbundel is ''Rooidag'', met gedigte uit sy Franse en Spaanse periodes wat nie in sy debuutbundel verskyn het nie en gedigte wat hy sedert sy terugkeer na Suid-Afrika geskryf het. Hierdie eerste twee bundels, ''Kentering'' en ''Rooidag'', word later saamgebundel in ''Gedigte 1927–1940''. In hierdie bundel verskyn die gedigte in chronologiese orde, ingedeel volgens plek en bring Uys, soos sy gewoonte was by herdrukke, ingrypende hersienings in sommige van die gedigte aan. Hy laat twee kort gedigte, ''Dialoog'' en ''Die waarheid wat ek wou omhels'' uit ''Rooidag'' weg en sluit ’n aantal voorheen ongepubliseerde gedigte in, soos ''Aand…'', ''Kontras'', ''Grafskrif'', ''Reisindruk'', ''CE 93'' en ''Ballade van die bron''. ''Die seemeeu'' is tiperend van sy gevoelsverse, waar die gedig nie deur beredenering gerig word nie, maar deur ’n ontroerde gemoed se indrukke en gevoelens, wat dan in kort reekse vrae en uitdrukkings gestalte kry. Die funksionele herhaling en vindingryke tipografie dui die rusteloosheid en rigtinglose beweging van die voël aan, wat simbolies word van die menslike strewe in navolging van sy gevoelens.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks 38-39, Desember 1961-Februarie 1962</ref><ref name="ant">Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966</ref><ref>Oosthuizen, J “Inset”, Oktober 1961</ref> ''Oorlogsgedigte'' word in 1942 uitgegee en in 1947 met hersienings en toevoeging van die goeie gedig ''Waterkloof'' herdruk as ''Die einde van die pad en ander oorlogsverse''. Die gedigte is ’n chronologiese verslag van sy ervaring van die oorlog vanaf 1939 tot Mei 1941 en hy voorsien die gedigte met ’n datum en aanduiding van die plek waar hy dit geskryf het. Eenheid en progressie word in die bundel bereik deurdat die digter agtereenvolgens ’n beeld van die geluk van ’n gesin voor die oorlog, ’n voorspel tot die krygsverrigtinge en die ervaring van die soldaat in die eindelose woestynlandskap en die militêre hospitaal gee. As die enigste Afrikaanse digter van werklike betekenis wat eerstehandse kennis van die oorlog het, is die onderwerp van groot belang vir ons letterkunde. Reeds in 1943 word ''Rooidag'' en ''Oorlogsgedigte'' deur twee van die drie lede van die keurpaneel vir die [[Hertzogprys]] aanbeveel, maar uiteindelik besluit die Fakulteitsraad om eerder ’n bekroning te maak van [[Elisabeth Eybers]] se eerste twee digbundels. ''Hart sonder hawe'' bevat hoofsaaklik gedigte wat hy as krygsgevangene in [[Italië]] geskryf het.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte”, No. 20, Julie 1951</ref><ref>Opperman, D.J. “Verspreide opstelle” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1977</ref> ''Ballade van die groot begeer'' is ’n bundel wat anders is as sy vorige werk daarin dat hy weg beweeg van die vrye vers en ’n vaster vorm en rymskema gebruik, terwyl hy hier hoofsaaklik die Kaapse bruinmense met hulle oorspronklikheid van segging en sienswyse aan die woord stel. Die toonaard van die bundel omvat dan ook die sarkasme, pyn, skrynende leed en aanklag van hierdie bevolkingsgroep oor hulle lewensomstandighede, ryklik getemper met hulle sinnelike oorgawe aan plesiere en hulle eiesoortige humor.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte”, Nuwe reeks 32, Desember 1960</ref><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref> In 1960 wen hy ’n derde prys en £100 in ''Die Landstem'' se Letterkundige Wedstryd met sy digbundel ''Splinters'', wat later deel vorm van sy volgende bundel, ''Voorland''. Die titel dui aan dat die digter besef dat die middag van die lewe verby is en die aand begin aanbreek. Hierdie is ’n lywige bundel wat selfs gedigte bevat wat hulle ontstaan reeds in die dertigerjare gehad het.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks 61, Oktober 1965</ref><ref name="ant" /> In 1973 verskyn ''’n Keur uit sy gedigte'', waarin hy self die keuse van die gedigte uit sy gepubliseerde bundels maak. Hierdie bundel word in 1974 met die [[Hertzogprys]] bekroon. In 1985 verskyn sy ''Versamelde gedigte''.<ref>Grové, A.P. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 25 no. 3, September 1985</ref><ref>Breytenbach, Kerneels “Die Burger” 18 April 1985</ref> As samesteller is hy verantwoordelik vir ''Afrikaanse versameling'', ’n keur uit die poësie van die [[Dertigers]] vir die Nederlandse mark, waarin hy sy eie gedigte onder die skuilnaam Arnoldus Retief publiseer.<ref>Eybers, Elisabeth “Voetpad van verkenning” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1978</ref> Hy stel ’n keur uit die gedigte van Roy Campbell saam as ''The poems of Roy Campbell'', waarvoor hy ’n deeglike en insiggewende voorwoord skryf. In 1968 stel hy saam met Jack Cope ''The Penguin book of South African verse'' saam. Sy gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende ''Groot verseboek'', ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Afrikaanse versameling'', ''Afrikaanse verse'', ''Afrikaanse ballades'', ''Digters en digkuns'', ''Ons jongste Letterkunde'', ''Uit ons digkuns'', ''Senior verseboek'', ''Junior verseboek,'' ''Digterstemme'', ''Digters en digsoorte'', ''Die junior digbundel'', ''Faune'', ''Die dye trek die dye aan'', ''Afrikaanse natuurpoësie'', ''Miskien sal ek die wingerd prys'', ''Liggaamlose taal'', ''Woordpaljas'', ''Verse vir Opperman'', ''My Afrikaanse verseboek'', ''Tussen die engtes'', ''Voorspraak'' en ''Goudaar''. In [[1977]] vertaal Jewgeni Witkowski ’n dertigtal verse van hom in Russies, wat onder die titel ''Ballada o wjelikom moezjestwê'' (''Ballade van die groot dapperheid'') in Moskou verskyn. === Eenbedrywe === Reeds vroeg na sy huwelik met die aktrise [[Lydia Lindeque]] begin hy ook dramas skryf. Hy vertaal eers Lorca se ''Maria Pineda'' en skryf dan ’n radiodrama ''Die gees van die water''. Daarna volg die eenbedryf ''Die skaapwagters van Bethlehem'', wat ’n groot verbetering op sy eerste pogings was. Hierna skryf hy nog talle eenbedrywe, asook vollengte dramas. Wat eenbedrywe betref, skryf hy op versoek van Anna Richter-Visser die eenbedryf ''Die wit muur'' vir opvoering deur ’n groepie Kaapstadse amateurspelers op [[Krugerdag|Heldedag]] ([[10 Oktober]]) van 1938. In 1939 skryf hy nog twee eenbedrywe, naamlik ''Die ongeskrewe stuk'' en die blyspel ''Die arrestasie'', wat hy skryf vir die Hugenoteviering aan die [[Universiteit van Kaapstad]]. In 1940 word ''Die wit muur en ander eenbedrywe'' gepubliseer, wat benewens die titelstuk ook ''Die skaapwagters van Bethlehem'' en ''Die arrestasie'' bevat. ''Die wit muur'' is die dramatisering van die ware verhaal van die jong [[Japie Greyling]], wat tydens die [[Anglo-Boereoorlog]] deur ’n Britse offisier met die dood gedreig word as hy nie vertel waar sy vader se kommando hulle bevind nie. Japie weier en verkies om eerder te sterf as om sy mense te verraai. Die titel verwys na die muur waarteen hy geplaas word vir sy teregstelling. Wanneer die Britse offisier Shaw die [[fusillering]] van Japie afgelas, kom dit egter te skielik en ongemotiveerd voor. Benewens verskeie amateuropvoerings bring Fred Engelen hierdie eenbedryf in 1952 met groot welslae in die Koninklijke Nederlandsche Schouwburg in [[Antwerpen]] op die planke, terwyl Helen Faul dit ongeveer dieselfde tyd met ’n Afrikaanse groep in Utrecht opvoer. ''Die skaapwagters van Bethlehem'' is ’n Kersnagdrama, waar drie skaapwagters deur ’n vierde ingelig word dat ’n vreemdeling in die herberg die koms van Christus voorspel het. Hierdie eenbedryf sluit aan by die Middeleeuse tradisie van die Kersspel met sy afwyking van die oorspronklike Bybelse gegewens, die toepassing op Suid-Afrikaanse omstandighede en die gebruik van toekomstige gebeure, soos die [[Bergpredikasie]] en as ’n vooruitskouing op die impak van Christus. So word ’n treffende verbinding tussen realisme en die mistieke verkry. Die mistieke bereik ’n hoogtepunt met die verskyning van die ster aan die einde, wat die skaapwagters gereed maak om te volg tot waar hulle die Kind sal vind. Hulle vertrek elkeen met ’n geskenk wat hulle vir die Christuskind sal gee. Benjamin en Johannes neem die brood en wyn wat oorgebly het van die skaapwagters se maal, die simbole van Christus se lyding; Josua neem ’n pasgebore lammetjie, ’n verwysing na Christus as die Goeie Herder en ook sy offerdood en Sagaria neem sy staf, waarmee Christus sy volk kan lei soos Moses voor Hom. ''Die arrestasie'' is ’n blyspel en speel af in die tyd van die Vryburgers se opstand teen goewerneur [[Willem Adriaan van der Stel]]. Op ’n oggend verdwyn nege van die Vryburgers en hulle vrouens en kinders weet nie waar hulle is nie. Hulle kom almal op een plek bymekaar, waar die dragonders hulle dan ondervra oor die mans se bewegings. Hierdie vrouens van verskillende oorspronklike nasionaliteite staan almal saam en weier om oor hulle mans se bewegings te praat. Eindelik is dit die Franssprekende Jean, jong seun van Francois en Suzanne du Toit, wat die ondervraer finaal in die stof laat byt. Krige skryf hierdie eenbedryf vir die 1940 Hugenoteviering van die Universiteit van Kaapstad. Soos die geval met sy gedigte, hersien hy die dramas elke keer ingrypend voordat die bundels herdruk word. ''Die arrestasie'' word deur [[Gerhard Beukes|Gerhard J. Beukes]] opgeneem in ''Skerm en masker'' en ''Spel en spelers''. Die bundel eenbedrywe ''Alle paaie gaan na Rome'' bevat benewens die titelstuk ook ''Fuente Sagrada'' en ''Die grootkanonne''. ''Alle paaie gaan na Rome'' beeld ’n Italiaanse grootmoeder uit wie se vyf seuns tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] reeds deur die Duitsers gefusilleer is. Sy soek tevergeefs op militêre vragwaens vervoer na [[Rome]] sodat sy haar kleindogter Gina, sprakeloos gelaat deur [[bomskok]], by mediese hulp kan kry. Hierdie drama beeld die verwoesting en menslike ellende van die oorlog op skreiende wyse uit. Indrukwekkend is Krige se gebruik van subtiele teenstellings om stemming te skep en sy punt te maak, wat die impak sterk verhoog. Die aksie speel af in ’n verlate dorpie, laatmiddag in die winter, wat die troosteloosheid en koue van die fisiese maar ook geestelike omgewing uitbeeld. Die grootmoeder en haar kleindogter staan onder die beeld van Maria met die Christuskind in haar arms, simbool van hopeloosheid onder die simbool van hoop. Eindelik is hulle slegs negentig myl van Rome af, maar die treinverbindings met Rome is verbreek, die brûe opgeblaas en nie al die militêre vragwaens gaan na Rome nie, sodat die titel van die drama ’n ironiese betekenis kry. Eindelik word die karakters nie net individue nie, maar mense verteenwoordigend van die mensdom, met die grootmoeder simbool van die opofferings en liefde wat sal oorwin en die kleindogter simbool van ’n verslae en stom mensdom. Die soldate word aangedui as verskillende tipes, soos diegene wat onverskillig staan teenoor ander, diegene wat medelye toon maar onwillig is om te help en diegene wat slegs sal help as daar eie voordeel daarin is. Die ouma en dogter se vrugtelose wag beeld ook die uitsigloosheid van hulle bestaan uit, ’n kenmerk van die Absurde Teater wat eers sowat tien jaar later in [[Samuel Beckett]] se ''[[Waiting for Godot]]'' sy dramatiese intrede vind. Hierdie eenbedryf word deur Gerhard J. Beukes opgeneem in ''Woord en masker'' en deur [[F.C.L. Bosman]] in ''Vier uitgesoekte eenbedrywe''. ''Fuente Sagrada'' beteken “die heilige put” en dramatiseer ’n insident uit die Spaanse Burgeroorlog, waarin die buitelandse vegter probeer om ’n boer te laat begryp hoe nodig sy stootkarretjie is vir die vervoer van waardevolle krygsdokumente en sodoende die beskerming van sy land. Die boer begryp egter slegs eenvoudige dinge van sy grond en sy boerdery en is moeilik om te oortuig. Eers wanneer die soldaat terloops iets noem binne die boer se verwysingswêreld, naamlik dat hy ook verwantskap het met grond en sy grond moes opoffer om te veg, dat die boer toestem. Dit is egter in die visualiteit van die lang optog van hawelose mense wat woordeloos oor die verhoog trek wat die dramaturg die sterkste simboliese boodskap bring van die ellende wat oorlog oor onskuldige mense bring. ''Die grootkannone'' is ’n na-oorlogse Suid-Afrikaanse stuk, waar twee soldate wat hoë range in die oorlog beklee het, nou weer net gewone mense in die samelewing is en deur alles oorheers word, selfs deur vrouens. Saam probeer hulle nou die verdriet verdrink en ook om vroeëre glorie te herwin, wat tussen die humor die gebeure ook ’n ietwat tragiese en patetiese aanskyn gee. Die gesprek tussen die twee dronkes is besonder geestig. ''Die sluipskutter'' is ’n bundel eenbedrywe wat naas die titelstuk ook die impromptu-stuk ''Die ongeskrewe stuk'' en die hoorspel ''Die gees van die water'' bevat. ''Die sluipskutter'' speel tydens die Tweede Wêreldoorlog in Italië af, waar die Duitser Heinrich gevange geneem word en kolonel Venter van die [[Suid-Afrikaanse Leër]] besluit om hom dood te skiet, onder die indruk dat hy ’n sluipskutter is wat sy peetkind, een van sy manskappe, doodgeskiet het. In werklikheid het Heinrich uit noodweer opgetree. Kaptein Meyer, ’n [[Jode|Jood]] wat [[Duitsland]] verlaat het om ’n Suid-Afrikaanse burger te word, is daarenteen die menslike gesig wat die krygsgevangenes verseker dat hulle nie tereggestel sal word nie. Sy optrede is des te meer merkwaardig omdat hy uit hoofde van sy afkoms as  Duitse Jood alle rede het om die Duitse krygsgevangenes te haat. Die menings van ander karakters, soos ’n Italiaanse vrou, belig die moraliteit van die Kolonel en die sluipskutter se dade. Hierdie enkele geval word simbolies van die wreedheid van die oorlog, wat die futiele dood van iemand soos Heinrich tot gevolg het, en die brute geweld, waarteen die suiwer menslikheid van ’n persoon soos kaptein Meyer niks kan uitrig nie. In ''Die ongeskrewe stuk'' daag die musikant, regisseur, student, akteur en meisies net voor die vertoning op en hulle blote teenwoordigheid en onderlinge verhoudings sorg dat ’n nuwe drama ontstaan. Die sentrale boodskap is dat die werklike lewe die drama is. Dit is ’n vrye verwerking van Pirandello se ''Ses karakters op soek na ’n skrywer''. Hierdie eenbedryf word ook opgeneem in die versamelbundel ''Die kleiner kosmos'', saamgestel deur P.P.B. Breytenbach en [[Temple Hauptfleisch]]. ''Die gees van die water'' is gebaseer op die Japanse sprokie van die klipkapper. Dit is ’n digterlike allegoriese stuk met ’n gesprek tussen die Berg, die Water en die Wind, waarin die Water besef dat die rus wat hy voorheen versmaai het, ware geluk bring. ''Vier eenbedrywe'' is ’n keur deur [[J.C. Kannemeyer]] uit sy reeds gepubliseerde eenbedrywe en bevat ''Die skaapwagters van Bethlehem'', ''Die arrestasie'', ''Alle paaie gaan na Rome'' en ''Die sluipskutter''. Kannemeyer voorsien hierdie bundel met ’n deeglike oorsig van die opgenome eenbedrywe. Die eenbedryf ''Die lewe is alleen draaglik as 'n mens bietjie dronk is'' word in die versamelbundel ''Rostrum'' opgeneem. Dit is ’n nostalgiese tweegesprek tussen ’n ou skrywer en sy getroue bediende en dis reeds laat in die dag, waarin die vrees vir die lang koue winternag in die skrywer opkom. Dit dwing hom om sy lewe in oënskou te neem.<ref>Heyneman, Louis “Die Burger” 28 Junie 1985</ref><ref>Schutte, H.J. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 25 no. 1, Februarie 1987</ref> ''Drie eenbedrywe'' bevat die eenbedrywe ''Interieur'', ''Kry julle ry'' en ''Die apie''. ''Interieur'' is ’n vrye verwerking van Maurice Maeterlinck se Franse eenbedryf, ’n stemmingstuk waarin ’n ou man en ’n vreemdeling die binneste ruimte of interieur van ’n gesin se plek beskryf, terwyl hulle huiwer oor hoe om ’n doodstyding oor te dra. ''Kry julle ry'' is ’n vrye vertaling van John Gainfort se klugtige eenbedryf “''Going home''”. In sy eie oorspronklike ''Die apie'' kuier ’n man elke dag by die blou-apie in die dieretuin en in ’n lang monoloog aan ’n vrou beweer hy die apie het eers aan hom en sy vrou behoort, maar hulle het hom aan die dieretuin geskenk weens die treitering van die bure. Die vrou vind later van die opsigter uit die apie is in die dieretuin gebore en die man was nooit getroud nie. Krige vertaal self vyf van sy eenbedrywe in Engels. Vier verskyn dan in ''The sniper and other one-act plays'' en een in ''Two lamps and The big shots''. === Dramas === Sy eerste vollengte drama en ook eerste gepubliseerde drama is ''Magdalena Retief'', ’n geleentheidstuk geskryf vir die Voortrekker eeufees in 1938 en daarna in 1948 en weer in 1975 hersien en heruitgegee. In die drama word die hoofkarakter, wat die vrou was van die Voortrekkerleier [[Piet Retief]], oor verskeie dekades geteken. Aan die begin is sy ’n meisie van sestien en aan die einde met die Epiloog ’n vrou van sewentig. Die aanloop tot en verloop van die [[Groot Trek]] soos dit op haar van toepassing is, word in agt taferele geskets, met die Epiloog ’n nabetragting. Die belangrikste gebeure en botsings van die Voortrekker-geskiedenis en belangrike momente in die wording van die Afrikanervolk kry hierin beslag. In hierdie geskiedenis word Magdalena simbool van die Afrikaanse vrou, wat ten spyte van terugslae altyd voortveg en oor haar nageslag waak. Die vorm van die drama is meer dramatiese vertelling as egte drama en baie van die konflikte wat sy deurstaan word vertel maar nie uitgebeeld nie.<ref>Brink, André P. “Rapport” 4 Januarie 1976</ref> ''Magdalena Retief'' verower in 1938 die eerste prys in ’n wedstryd van die Krugersdorpse Toneelvereniging vir die Voortrekkereeufees. ''Die twee lampe'' word in 1948 geskryf en in 1951 gepubliseer, waarna ’n hersiene uitgawe in 1975 verskyn. Die drama is gebaseer op Sannie Uys se kortverhaal ''Die vader''. Hierin bots ’n trotse, outokratiese vader (Oom Gert) met sy twee seuns (die lampe van die titel) nadat hy reeds sy vrou en twee dogters aan die dood afgestaan het. Die vader se lewe word regeer deur sy rigiede, ontoepaslike godsdiensopvattings. Hy weier om enige toegewing te maak (ook aan homself), wat tragiese gevolge het. Die seuns is egter te pap en hulpeloos voorgestel, wat afbreuk doen aan die potensiaal vir ware dramatiese konflik.<ref>Brink, André P. “Rapport” 18 Mei 1975</ref> ''Die twee lampe'' verower in 1951 ’n tweede prys (gedeel met Johannes Meintjes) in die groot toneelwedstryd tydens die [[Van Riebeeckfees]], wat gewen is deur [[Gerhard Beukes|Gerhard J. Beukes]] en [[W.A. de Klerk]]. ''The two lamps'' (sy eie vertaling van ''Twee lampe'') word in 1963 in die [[Verenigde State van Amerika]] met die Rosamund Gilder-toekenning bekroon. ''Die ryk weduwee'' is ’n komedie wat die komiese uitbuit van wewenaars en oujongkêrels wat gelyktydig met huweliksaansoeke by ’n ryk weduwee opdaag. Anna de Kock van die plaas Soete Inval naby [[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]] word die hof gemaak deur Etienne Roux, oujongkêrel en verstrooide professor in die letterkunde, Frans de Waal, wewenaar-boer van Beaufort-Wes, Pierre Naudé, wewenaar-prokureur en haar voorman, Piet Swart, wat bieg dat hy hierdie werk aanvaar het slegs om in haar teenwoordigheid te kan wees. Die landwye toer in 1953 van die Nasionale Toneelorganisasie met hierdie stuk is ’n groot sukses en daar word geraam dat meer as honderdduisend mense hierdie opvoerings bygewoon het. Resensente wys die ongemotiveerde handeling, weinige sielkundige indringing en te veel uiterlike handeling slegs gerig op effek as swakpunte uit. Daarenteen is dit ongetwyfeld vermaak uit die boonste rakke, met vlot handelingsverloop versterk deur lewendige dialoog gelaai met dubbelsinnighede.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte” No. 29, September 1953</ref><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref> Na hierdie aanvanklike toer word dit periodiek weer met groot sukses opgevoer, onder andere in 1968 deur [[Truk|TRUK]] en in 1974 deur [[Kruik|KRUIK]]. Die trefkrag en tydloosheid van die drama word daarin geïllustreer dat dit in 2009, wanneer dit by die [[Aardklop|Aardklop Kunstefees]] opgevoer word, weer vol sale trek en een van die gewildste produksies op die fees is. In 1951 wen hierdie drama die gesamentlike tweede prys met die toneelwedstryd tydens die [[Van Riebeeckfees]]. ''Die goue kring'' se titel verwys na die kringloop van lewe en dood. Dit is gegrond op ’n legende uit die Portugese literatuur, wat Krige in Spanje laat afspeel. Hy het ook die kortverhaal ''La miseria'' uit sy bundel ''Die palmboom'' op hierdie legende gegrond. In die oorspronklike legende kry die hoofkarakter drie wense en een daarvan is dat hy ’n vrugteboom kry waarin die een wat daarin klim nie kan afklim voordat die hoofkarakter hom nie daartoe beveel nie. In die drama kom die Dood in die gedaante van ’n aantreklike jong man na ’n dorpie om Moeder Mart te kom haal, maar deur die towerkrag wat aan haar gegee is, laat sy hom aan ’n lemoenboom vassit. Selfs wanneer sy hom bevry, kan hy slegs in ’n nou sirkel om die boom beweeg. Weens die Dood se gevangenskap sterf geen mens meer in die wêreld nie en selfs pyn word onsterflik, sodat mense wat met pyn worstel nou gedoem is om dit vir ewig te verduur. Omdat dood en lewe so nou verbonde is, word geen nuwe kinders ook gebore nie. Moeder Mart besef eindelik dat sy haarself sal moet offer ter wille van ander. Sy bevry die Dood en hy neem haar saam met hom en so word die “goue kring” van lewe en dood weer herstel. Die ander karakters verteenwoordig dikwels die bekende tekortkominge van die mens, soos vrekkerigheid, luiheid en hoogmoed, wat aan die drama ’n meer universele impak gee, veral waar hulle deur die gebeure gedwing word om na te dink oor die sin van lewe en dood. Hierdie drama gee dus uiterlike substansie aan die metafisiese konsepte van ons menswees en die wisselwerking tussen lewe en dood.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte”, Nuwe reeks 19, Januarie/Februarie 1958</ref><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref><ref>Brink, André P. “Rapport” 17 Oktober 1976</ref> In ''Muur van die dood'' voel Chris Brink tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] dat die lewe sin het en dat hy iets vir sy medemens beteken, ’n gevoel wat hom verlaat nadat die oorlog beëindig word. Die kameraadskap van die soldate tydens die oorlog verander in rasseskeiding van voormalige kamerade, wat hom frustreer, en sy omgang met vrouens is sonder bevrediging. Dit is veral die growwe rassisme waaraan sy bruin soldaatvriend Niek onderwerp word, wat Chris verbitterd maak. Tydens die oorlog red Niek vir Chris, wat sy offisier was, se lewe en uit dankbaarheid en toegeneentheid neem Chris hom na die oorlog in diens as klantewerwer. As plaasvervanger vir die gevaar en opwinding van die oorlog jaag Chris dan teen die Muur van die Dood en pleeg eindelik selfmoord deur te vinnig te jaag. Apartheid word in hierdie drama behandel binne die konteks van ’n universele onreg teenoor mense. Die komedieklug ''Die loodswaaiers'' word reeds in 1966 deur KRUIK opgevoer, maar eers in 1977 gepubliseer. ’n Afdeling Suid-Afrikaanse soldate bevind hulle in [[Abessinië]] tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]], met die Italiaanse magte wat hulle kan vaskeer. In hierdie omstandighede maak ’n string loodswaaiers hulle verskyning in die tent van dokter François van Rensburg om sodoende regverdiging te kry vir hulle voorgenome ontwyking van aktiewe diens. Die dokter, bygestaan deur sy ordonnans wat wil gaan veg maar weens sy werk nie kan nie, moet beide die vlees en die gees regdokter. Wanneer die krisis-uur aanbreek, lei die dokter die geveg, die ordonnans kan ook ’n bydrae lewer en dit blyk tog dat die dokter daarin geslaag het om die loodswaaiers te inspireer.<ref>Brink, André P. “Rapport” 27 November 1977</ref><ref>De Coning, J.A. “Die Bondgenoot” Oktober 1978</ref><ref>Fourie, Pieter “Beeld” 5 Desember 1977</ref><ref>Potgieter, Tjaart “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 2, Mei 1979</ref><ref>Smuts, J.P. “Standpunte” Nuwe reeks 137, Oktober 1978</ref> Reeds in 1941 maak sy dramas sterk aanspraak op die [[Hertzogprys]], toe ''Magdalena Retief'' en ''Die wit muur en ander eenbedrywe'' deur die keurpaneel aangeprys word as die enigste werke, naas [[J.F.W. Grosskopf]] se ''Die klipdolk en ander kortspele'', wat ernstige oorweging verdien. Die paneel bevind dat ''Magdalena Retief'' ’n verdienstelike werk is, maar as drama onbevredigend, terwyl ''Die wit muur'' op ’n hoër vlak staan. Hulle bevind dat slegs sy werk die prys verdien, maar twyfel of hy reeds die rypheid, breedte en diepte bereik het wat mens met die Hertzogprys assosieer. Die saak word na ’n breë kommissie verwys, wat met ses stemme teen vier teen ’n bekroning besluit. Interessant genoeg is beide ''Magdalena Retief'' en ''Die wit muur'' werke wat in die besonder uitgelig word as bekroningswaardig wanneer die keurpaneel in 1985 wel die Hertzogprys aan hom toeken. In 1966 beveel die keurraad eenparig aan dat Krige die Hertzogprys vir drama vir sy [[oeuvre]] moet kry, maar die Akademieraad keur hierdie aanbeveling af en geen toekenning word daardie jaar gemaak nie. ’n Heftige polemiek breek hierna los, waartydens verskeie prominente skrywers die beskuldiging maak dat Krige se anti-apartheid politieke uitsprake die oordeel van die Akademie negatief beïnvloed het en dat hulle hierop konsentreer eerder as op die intrinsieke gehalte van sy werk. Daar word verder beweer dat die destydse [[Eerste minister|Eerste Minister]], advokaat [[B.J. Vorster]], self ingegryp het en die sekretaris van die Akademie, Daan Goosen, en die voorsitter, [[P.J. Nienaber]], persoonlik gedreig het indien hulle Krige sou vereer. Eindelik word die Hertzogprys vir drama in 1985 aan hom toegeken vir sy hele oeuvre, in besonder ''Magdalena Retief'', ''Alle paaie gaan na Rome'', ''Die wit muur'', ''Die sluipskutter'' en ''Die goue'' ''kring''. By herhaling kry hy ook kleiner toekennings vir sy werk, soos ’n derde prys in die [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging|ATKV]] se dramawedstryd in 1964. === Prosa === Krige se prosa is aanvanklik merendeels fiksie. As student vertaal hy ’n aantal Franse kortverhale wat van 1928 tot 1932 in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' verskyn. Tussen 1931 en 1939 publiseer hy verskeie oorspronklike verhale in ''Die Huisgenoot, De Gids, [[Die Brandwag]], De Stem, [[Die Jongspan]]'' en die ''Jaarboek van die Afrikaanse'' ''Skrywerskring''. In hierdie tyd skryf hy ook talle sketse en essays oor sy belewenisse en reise in die Europese lande wat hy besoek. Na sy debuut met ’n kortverhaalbundel kan verreweg die meeste van sy prosa egter as van meer dokumentêre aard geklassifiseer word, waar hy vanuit ’n ek-verteller perspektief verslag doen oor sy ervarings. Die onderliggende genre is dan die reisverhaal, waarin onderhoudend verslag gedoen word van verblyf, omgewing, mense, gewoontes, kultuur en geskiedenis, maar veral van eie ervaring, indrukke en emosies binne hierdie belewenis. Selfs die verhaal van sy ontsnapping in Italië tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] is hier inbegrepe. ’n Deurlopende tema in baie van sy verhale en ander prosa is die dood, met veral ''Die droom'' en ''Die dood van ’n Zoeloe'' aangrypende weergawes van kontak met die dood, een deur die jong kind wat sy hele lewenshouding verander en die ander deur die volwasse man. Tradisioneel trek sy prosa ten onregte minder aandag as sy poësie en dramas, maar dit is nie ’n korrekte beoordeling van die meriete daarvan nie. Sy prosa is gelykstaande aan sy ander werk en in sekere gevalle bereik hy besondere hoogtepunte. Die swakhede wat baie van sy poësie en dramas kenmerk, veral die romantiese aard daarvan en die woordrykheid, word soms meer sinvol geakkommodeer binne die prosa. Dit is opvallend dat sy internasionale aansien veel meer gegrond is op sy prosa as op sy werk in ander genres en van sy verhale word in verskeie tale vertaal, selfs Magjaars en Russies. Sy debuut as prosaskrywer is met die kortverhaalbundel ''Die palmboom'', waarin ’n keur uit die verhale wat in die dertigerjare in tydskrifte gepubliseer is, opgeneem word. Hy beïndruk met sy raak karakterisering en natuurlike verstelstyl, soms met speelse oordrywing van tipes en situasies. Die reisboek ''Sol yl sombra'' (Spaans vir “son en skaduwee”) bevat sketse en artikels oor sy verblyf in Spanje in die hawestede Barcelona, Valencia en Almeria. Behalwe een is al hierdie sketse in koerante en tydskrifte gepubliseer selfs voor die verskyning van sy eerste digbundel. Hierin munt hy uit met sy eiesoortige perspektief op die politiek, godsdienstige gewoontes en leefwyse van die Spanjaarde en stel ’n besondere standaard daar vir die reisverhaalgenre in Afrikaans. Krige self beskou ''Huis aan die see'' as die beste skets in hierdie bundel, op sterkte van die hegte bou en fyn uitbeelding van motief, sfeer, stemming en gevoel. ''Tremrit'' is ’n skerpsinnige uitbeelding van sy medepassasiers in hulle reis deur die wêreld. [[A.P. Grové]] neem ''In die Comedor Popular'' uit hierdie bundel op in ''Trekvoëls'', ’n versamelbundel met reissketse. ’n Soortgelyke bundel is ''Ver in die wêreld'', wat sketse bevat oor sy verblyf in Frankryk, Spanje en sy ervarings in die oorlogsjare in Noord-Afrika en Italië en later ook in Suid-Afrika. Weereens munt hy uit met sy vasvang van die atmosfeer van die plek wat hy beskryf en die stemming van die gebeure, asook met die manier waarop die mense belig en hulle karakters openbaar word. Die gebeure is wyd uiteenlopend van aard en beskryf dinge so divers as sy professionele rugbyloopbaan, oorlogsaksie en uitstappies in die veld. ''Eggo'' tref met sy beelding van oorlogsmoegheid en oorlogsverskrikking, wat hy in ’n kroeg probeer ontvlug.<ref>Antonissen, Rob “Standpunte” No. 26, Desember 1952</ref> ''Sout van die aarde'' sluit ten nouste aan by ''Sol y sombra'' en ''Ver in die wêreld'' en bevat ook reisverhale en sketse. Hierdie bundel is in ses afdelings verdeel, naamlik ''Frankryk'', ''Oorlog'', ''Ter see'', ''Spanje'', ''Suid-Afrika'' en ''Bo die ou wêreldsee''. Soos die titels van die afdelings aandui, beskryf hy reise, mense en gebeurtenisse tydens sy verblyf in Frankryk en Spanje in die dertigerjare, ervarings tydens die Tweede Wêreldoorlog en op see, asook ervarings in Suid-Afrika, wat dan die dertigerhare tot die vyftigerjare dek. Hy beskryf ook staaltjies uit sy rugbyspelende dae in Frankryk en sy eerste ontmoeting met Roy Campbell. Die titelverhaal beskryf sy ervarings saam met twee ander krygsgevangenes terwyl hulle in doodsgevaar tydens die Tweede Wêreldoorlog probeer terugkeer na hulle linies, maar omring word deur vyandelike bedrywigheid en vuur. Hulle kom in hierdie omstandighede ’n ou egpaar teen, wat saam met hulle skoondogter op hulle landjie werk, terwyl hulle kleinkind op die groen gras rondkruip. Die kontras tussen die dood en vernietiging aan die een kant en die skepping en nuwe lewe aan die ander kant word ’n universele uitbeelding van die krag van die lewe. Die skets ''Señora Adela'' verskyn in die afdeling oor ''Spanje''. Dit is aan hierdie eenvoudige vissersvrou wat hy gedeeltes van die drama ''Die goue kring'' voorlees, waaraan hy in haar huis geskryf het. Ten spyte van haar ongeletterde eenvoud is sy ’n merkwaardige mens, vurig van geaardheid, diepsinnig en gevoelig, met ’n sonderlinge vermoë om dinge in perspektief te plaas. Sy skets oor ''Die twee Natalle'' wat in hierdie bundel verskyn, word later deur [[C.J.M. Nienaber]] opgeneem in die bloemlesing ''Tuinprovinsie Natal''. ''Sout van die aarde'' word in 1960 met ’n eerste prys bekroon in ''Die Landstem'' se letterkundige wedstryd. [[Elize Botha]] neem die beskrywing van ''Krieket…'' uit hierdie bundel op in haar versamelbundel oor ''Afrikaanse essayiste''. [[Hennie Aucamp]] [[Maag|maak]] ’n keuse uit Krige se prosa wat hy as ''Met ander oë'' laat publiseer, vergesel van ’n deeglike inleiding oor die aard en betekenis van Krige se prosa.<ref>Smuts, J.P. “Burgerband” Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1985</ref> ''Môrester oor die Abruzzi'' is Krige se eie vertaling van ''The way out'', sy spannende verslag oor sy ontsnapping in die Tweede Wêreldoorlog deur die Duitse linies na vryheid nadat hy vir lank in Italië as krygsgevangene aangehou is.<ref>Aucamp, Hennie “Die Burger” 13 Augustus 1987</ref> In 1990 is ''Na die Maluti's'' op die kortlys vir die toekenning van die Ou Mutual-prys en in dieselfde jaar word dit genomineer vir die Rapportprys. Dit is ’n verslag van sy staptoer saam met ’n groep vriende na die Maluti-berge in [[Lesotho]] in Mei 1939. Hierdie reisverhaal het oorspronklik as ’n reeks artikels van 9 Junie tot 31 Oktober 1939 in ''[[Die Brandwag]]'' verskyn, met illustrasies van sy broer François. Benewens sy weergawe van die klimtog en die beskrywing van die natuurskoon gaan hy hier op baie interessante afdraaipaadjies ook. So rapporteer hy geleerde gesprekke tussen hom en sy medereisigers, wat ingesluit het sy suster Mitzi en broer François, en die skilders Terence McCaw en [[Walter Battiss]]. Hierdie gesprekke handel oor talle onderwerpe, insluitende die San-kultuur en San-kuns, wêreldliteratuur, die rassekwessie en die verstarde Afrikaanse gees.<ref>Kannemeyer, J.C. “Die Burger” 8 November 1990</ref><ref>Wybenga, Gretel “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 31 no. 1, Februarie 1993</ref> ''Die droom'' is ’n vertaling deur [[Ina Rousseau]] van sy Engelse verhaal ''The dream'' (wat oorspronklik in ''The dream and the desert'' gepubliseer is. Die briewe wat hy in die vroeë dertigerjare hoofsaaklik aan sy broer Bokkie uit Frankryk en Spanje skryf word later versamel en met ’n inleiding deur Peet van Aardt uitgegee<ref>https://scholar.sun.ac.za/handle/10019.1/2049</ref> as ''Briewe van Uys Krige uit Frankryk en Spanje''.<ref>Van Rensburg, Cas “Rapport” 19 Desember 2010</ref> Van sy verhale en sketse verskyn in tydskrifte soos ''Standpunte''. Sy korter werk word ook in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende ''Borde borde boordevol'', ''Wys my waar is Timboektoe'' en ''Vuurslag'', almal saamgestel deur Hennie Aucamp; ''Mosaïek'' onder redaksie van [[Jan Christian Smuts|J.P. Smuts]] en R. van Rensburg; ''Kort keur'' en ''Die Afrikaanse kortverhaalboek'' van [[Abraham H. de Vries]]; ''Dekade: Resente Afrikaanse kortverhale'', ''Kortpad'' en ''Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaalboek'' onder redaksie van F.V. Lategan; ''Moderne Afrikaanse verhaalkuns'' van F.E.J. Malherbe; ''Ons reis om die wêreld'' saamgestel deur Jac J. Rousseau (skuilnaam van P.J. Nienaber); ''Vertellers'' en ''Vertellers 2'' van Merwe Scholtz; ''Flitse'' van die Afrikaanse Pers-Boekhandel; en ''Allegaartjie'' saamgestel deur [[Johan de Jager]]. In die bundel ''Rooi'' word vier sketsverhale van hom opgeneem, insluitende die aangrypende ''Die Carbonari'', wat die ontsnapping van ’n krygsgevangene tydens die Tweede Wêreldoorlog beskryf. Hierdie verhaal verskyn oorspronklik in Engels in ''The dream and the dessert''. Sy ander bydraes tot hierdie bundel is voorheen ongepubliseer en is ''Die hoë torings'', ''Weeskindjie van die woestyn'' en ''Bramahpoetra en Baardskeerdersbos''. Hy lewer ook belangrike werk wat oorspronklik in Engels verskyn. ''The way out'' vertel die verhaal van sy ontsnapping uit krygsgevangenskap in [[Italië]] tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hierin bring hy veral hulde aan die Italiaanse boeremense wat ten spyte van Duitse dreigemente dat hulle doodgeskiet sal word as hulle die voortvlugtiges help, so ’n groot rol in sy ontsnapping gespeel het. Die oorwegende toonaard van die boek word dan ’n lofsang aan die menslike goedheid en geloof. Hoewel ’n feitelike verslag, slaag hy daarin om die verhaal soos ’n spannende roman in te klee, met die voortdurende gevaar dat die Duitsers hulle sal betrap altyd in die agtergrond. Oorsese kritici loof sy behendige en beeldryke gebruik van Engels, waardeur hy sy deeglike beheer oor hierdie taal bewys. Hy vertaal self hierdie boek (met finale afronding deur [[Jan Rabie]]) as ''Môrester oor die Abruzzi'' en die vertaling word na sy dood gepubliseer. ''The dream and the desert'' bevat die novelle ''The dream'' en kortverhale oor die dood en lyding wat hy as oorlogsjoernalis in die woestyn in Noord-Afrika gesien het. ''The dream'' handel veral oor die adolessente seun Jannie Kotze, wat sy moeder bystaan tydens die laaste dae van haar swangerskap met sy klein boetie. ’n Gevoel van spanning en naderende onheil word geskep met die bekommernis oor sy moeder se gesondheid, veral na die skok van die verdrinking van haar suster, Jannie se tante, en sy twee niggies skaars drie maande vantevore. Jannie se oupa is ook drie jaar vantevore oorlede. Die klein boetie word weke te vroeg gebore en is baie swak en Jannie word dan weggestuur om vir familie in die Kaap te gaan kuier. Hy besluit om onverwags terug te keer huis toe, net om by sy aankoms te verneem dat sy klein boetie pas gesterf het. Hierdie sterfte is vir Jannie moeilik om te verwerk. Later droom Jannie dan oor die dood van sy onderskeie familielede en hoor later op die wind deur die dennebome die stemme van al sy dooies. Hierna word hy gevul met empatie vir die gestorwenes, dan ook met die lewendes, ’n oorweldigende liefde vir die mensdom. Nadat diep hartseer intree, kry hy bevrydende vrede. Hierdie verhaal met sy versoening met die dood (wat ook in ''Die goue kring'' weerklink) word later deur Ina Rousseau vertaal en as ''Die droom'' gepubliseer. Hierdie bundel bevat ook die verhaal ''Death of the Zulu'', wat hy in 1943 in gevangenskap tydens die Tweede Wêreldoorlog geskryf het. Hierin stap soldate deur die woestyn nadat hulle in die oorlog deur die Duitsers gevange geneem is. Hulle toekoms is uitsigloos, met net gevangeskap en ’n onseker lot om na uit te sien. In hierdie omstandighede maak die Zoeloe ’n keuse om te sterf, omdat die dood verkieslik is bo hierdie lot. Krige se uitbeelding van die atmosfeer en uitsigloosheid is besonder treffend. Die Nobelpryswenner André Gide het die verhaal so hoog aangeslaan dat hy die Franse vertaling daarvan in sy maandblad ''L’Arche'' opgeneem het; die [[BBC]] het dit uitgesaai; die Franse skrywer Georges Duhamel het dit hoog aangeprys; die Italiaanse romanskrywer Ignazio Silone het dit beskryf as die beste kortverhaal met die Tweede Wêreldoorlog as tema en die Amerikaanse tydskrif ''Harper’s Magazine'' het dit ook gepubliseer. Die verhaal is ook in Nederlands, Duits, Jiddisj en Magjaars vertaal en dit het in twee Skandinawiese tydskrifte verskyn, terwyl die Afrikaanse weergawe in ''Die Brandwag'' van 31 Augustus 1962 verskyn en daarna in verskeie versamelbundels soos ''Verhaal en student'', ''Die Afrikaanse kortverhaalboek'' en ''Met ander oë'' opgeneem word. Die bundel bevat ook die kortverhaal, ''The charcoal burners'' (wat hy self in Afrikaans vertaal as ''Die Carbonari''), wat in 1951 die eerste prys wen in die Suid-Afrikaanse afdeling van die ''New York Herald Tribune'' se World Short Story Competition, terwyl die Portugese beoordelaar op die paneel dit aanwys as die beste verhaal in die algehele kompetisie. Hierdie verhaal word in meer as twintig tale vertaal. Vir ''The dream and the desert'' vertaal Krige ook van sy Afrikaanse kortverhale soos ''Die doodkis'' en ''La miseria'' in Engels. ''The dream and the desert'' word ook in Amerika uitgegee, waar dit positiewe resensies en wye dekking ontlok van gesaghebbende publikasies soos ''Washington Times'', ''[[The New York Times|New York Times]]'' en ''New York Herald Tribune''. ''Orphan of the desert'' is ’n versameling van sy kortverhale en sketse in Engels, waarvan sommiges deur die skrywer self uit die Afrikaans vertaal is en sommige oorspronklik in Engels geskryf is. Hy kry ’n prys van die vir sy kortverhaal ''Orphan of the desert''. Hy kry ook internasionale erkenning vir sy werk, onder andere deur ''Reader’s Digest'', wat in 1973 sy kortverhaal ''Death of the Zulu'' opneem in ’n bloemlesing van Suid-Afrikaanse kortverhale, terwyl ''The coffin'' in 1977 in ''Great short stories of the English-speaking world'' ingesluit word. Saam met Conrad Norton skryf hy ''Veldtog vir vryheid: 'n kort oorsig van die oorwinning va die Afrikanersoldate in Oos- Afrika 1940–1941'', waarin hulle die verloop van die veldslae waarin Suid-Afrikaanse soldate tydens die Tweede Wêreldoorlog in Oos-Afrika deelgeneem het, beskryf. Dit is ’n uitgawe van die Inligtingsburo en verskyn ook in Engels as ''Vanguard of victory''. Ook as kritikus maak hy ’n belangrike bydrae. So skryf hy inleidings vir verskeie belangrike letterkundige werke, soos ''Keur uit die verhale van J. van Melle'' (wat hy saamstel), ''21'' van Jan Rabie, ''Poems of Roy Campbell'' en lewer die belangrike opstel oor Ingrid Jonker se poësie in ''In memoriam Ingrid Jonker''. In ''Naamlose muse'' versamel [[J.C. Kannemeyer]] sy kritiese werk en letterkundige essays, asook diverse verspreide artikels wat deur die jare in koerante verskyn het, afskrifte van referate wat hy tydens konferensies gelewer het, radiopraatjies, bydraes en inleidings tot boeke en briewe. === Vertaler en samesteller === As vertaler lewer hy werk van onskatbare waarde vir Afrikaans deurdat hy by uitstek die persoon is wat die Latyns-Romaanse letterkunde (Spaans, Portugees, Italiaans, Frans) vir die Afrikaanse leser oopmaak deur uitmuntende vertolkings van beide die skrif en die hartstog van hierdie werke. Met poësie is sy werkwyse om die gevoel van die oorspronklike te vertolk, eerder as om te poog om ’n letterlike vertaling te doen, wat meebring dat baie vertalings korter of langer is as die oorspronklike. Sodoende kom daar eintlik elke keer ’n nuwe kunswerk tot stand, wat meebring dat [[André P. Brink]] later van hierdie vertalings van gedigte insluit in ''Groot verseboek''. ''Vir die luit en kitaar'' is sy eerste bundel met vertaalde gedigte, waarin hy vertalings insluit uit [[Arabies]] (kwatryne van Abu’l-Ala, wat hy vertaal uit die Engelse oorsettings van Ameen F. Rihani en Henry Baerlein), Frans (gedigte van Prudhomme, Gautier, Villon, Baudelaire en Rimbaud) en Spaans (gedigte van Lope de Vega, [[Francisco de Quevedo|De Quevedo]], Calderon de la Barca, Machado, Jimenez en Lorca). Hoogtepunte in die bundel is Villon se ''Ballade van die dames van weleer'' en Lorca se ''Klaaglied vir Ignacio Sánchez Mejías''. Hy sluit die bundel af met ’n aantal beskouinge oor die werk van sommige van hierdie figure. ''Vir die luit en die kitaar'' word in 1951 met die Akademieprys vir Vertaalde Werk bekroon. Met ''Éluard en die surrealisme'' stel hy op insiggewende wyse die kunsrigting van surrealisme aan die Afrikaanse leser bekend en wys op voorbeelde van hierdie rigting in die werk van onder andere Bartho Smit en Ingrid Jonker. Hierdie opstelle word gevolg deur ’n bespreking van die belangrike surrealistiese digter, die Franse Paul Éluard, se persoon en werk, gevolg deur vertalings van ’n groot aantal gedigte van Éluard, waar die oorspronklike Frans langs die Afrikaans afgedruk word.<ref name="ant" /><ref>De Vynck, J “Kriterium”, Oktober 1963</ref> Hy stel die Spaanse digter en dramaturg, Federico García Lorca, wat in die dertigerjare deur die Fascistiese soldate in Spanje tereggestel word, se dramas ''Yerma'' en ''Die huis van Bernarda Alba'' asook sy ''Verse van Lorca'' aan die Afrikaanse leser bekend. ''Yerma'' word in 1952 in drie aflewerings in ''Standpunte'' gepubliseer en op grond hiervan ontvang Krige in 1956 die Akademieprys vir Vertaalde Werk. Hierdie drama word eers in 1963 in boekvorm gepubliseer. Yerma is die vrou van die hardwerkende boer Juan. Sy smag na ’n kind, maar haar man is onwillig en ook uitermate besitlik teenoor haar, wat haar menswees versmoor. Haar eer laat haar nie toe om haar wens by ’n ander man te vervul nie, al is daar iemand wat sy begeer. Wanneer haar man hom weer aan haar opdring, kan sy die situasie nie meer hanteer nie en vermoor hom.<ref>Keuris, Marisa “Beeld” 24 April 1989</ref><ref>Olivier, Fanie “Insig” Augustus 1989</ref> Die Akademieprys vir Vertaalde Werk word in 1981 vir ''Die huis van Bernard Alba'' toegeken. Hierin word die dogters van Bernarda Alba na die dood van hulle pa in die ingekerker, wat elkeen se eiesoortige drome verydel.<ref>Beneke, Hannes “Die Transvaler” 9 November 1981</ref><ref>Dommisse, Hermien “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 19 no. 3, Augustus 1981</ref> Hy vertaal ook Lorca se dramas ''Mariana Pineda'' en ''Die bloedhuwelik'', maar hierdie vertalings word nie gepubliseer nie. Krige se woordvirtuositeit kom tot sy volle reg wanneer hy die uiters moeilike taak om William Shakespeare se dramas te vertaal, aanpak. Shakespeare se woordspelings is iets wat sy vindingrykheid stimuleer en hy slaag daarin om die Elizabethane plek-plek te laat praat en optree soos tipiese Afrikaners. ''Twaalfde nag'' word in 1964 met die eeufees van Shakespeare deur TRUK in Pretoria, Johannesburg en elders opgevoer en die opvoering sowel as die vertaling oes groot lof in, met party kritici wat beweer dat dit die mees geslaagde Shakespeare-opvoering is wat hulle tot op daardie stadium in Suid-Afrika gesien het. ''Twaalfde nag'' word in 1969 (saam met Eitemal se vertaling van Goethe se ''Faust'') met die Akademieprys vir Vertaalde Werk bekroon. Krige weier die prys vir ''Twaalfde nag'' omdat hy vertroue verloor het in die Akademie se vermoë om letterkundige besluite en nie politieke besluite nie, te maak.<ref>Olivier, Fanie “Rapport” 17 Junie 1984</ref> Dit is veral na aanleiding van die debakel in 1966 toe die keurraad aanbeveel het dat hy die Hertzogprys vir drama moet kry, maar die Akademieraad weier om enige toekenning te maak. Hy vertaal ook ''Koning Lear'' van Shakespeare in opdrag van KRUIK in Afrikaans, wat in 1972 saam met ''Dokter-teen-wil-en-dank'' (vertaling van Molière se ''Le médecin malgré lui'' wat aansienlik langer is as die oorspronklike, alhoewel dit dieselfde gees en sfeer behou) met die Akademieprys vir Vertaalde Werk bekroon word. ''Spaans-Amerikaanse keuse'' word in 1971 met die Akademieprys vir Vertaalde Werk bekroon. Voor die toekenning vir ''Spaans-Amerikaanse keuse'' word hy deur die Akademie voorsitter gevra om tog hierdie keer die prys te aanvaar en nie die huidige Akademie vir die foute van sy voorgangers verantwoordelik te hou nie, waarna hy die prys (en die daaropvolgendes) almal aanvaar. ''Ballades van Villon'' is vertalings van die werk van die vyftiende eeuse Franse digter, François Villon.<ref>Brink, André P. “Rapport” 13 Desember 1987</ref><ref>Rabie, Jan “Cape Times” 26 Maart 1988</ref> Saam met Barend J. Toerien en Gus Ferguson vertaal hy ook die gedig van Jacques Prévert ''The song of the snails who went to a funeral.'' Ook op die gebied van die vertaling van prosa verrig Uys waardevolle werk en reeds vanaf 1928 tot 1932 verskyn etlike vertalings van kortverhale van Franse skrywers in ''Die Huisgenoot''. Saam met sy broer Jacobus Gerhardus Joubert (Bokkie) Krige vertaal hy Antoine de Saint-Exupéry se ''Pioniers van die wolke'' in Afrikaans. Hierdie is ’n verhaal van die wedervarings van die onbesonge vlieëniers van die dertigerjare, wat met weinig hulpmiddele die roetes vir die Franse lugposdiens oopgestel het, eers oor die Sahara-woestyn, en later oor die Atlantiese Oseaan en die sneeutoppe van die Andes. Vir hierdie manne was die lewe ’n waaghalsige avontuur, vol onbekende gevare. As samesteller is hy verantwoordelik vir keuses uit die werk van die Dertigers in ''Afrikaanse versameling'' (’n bundel gemik op die Nederlandse mark) en ''’n Keur uit die verhale van J. van Melle'', beide voorsien van ’n insiggewende inleiding. Hy versorg ook keuses uit die werk van Roy Campbell (''Poems of Roy Campbell'') en [[Olive Schreiner]] (''Olive Schreiner: A selection'') en saam met Jack Cope maak hy ’n keuse uit die werk van Suid-Afrikaanse digters (Afrikaans en Engels) vir ''The Penguin book of South African verse''. Hy is dan ook medeverantwoordelik vir die vertaling van sommige van die Afrikaanse digters se werk. == Toekennings en eerbewyse == === Eerbewyse === Op 29 Maart 1958 ontvang hy ’n eredoktoraat in die letterkunde van die [[Universiteit van KwaZulu-Natal|Universiteit van Natal]]. Die [[Rhodes-universiteit|Rhodes Universiteit]] in April 1971 en die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]] in Desember 1975 ken ook eredoktorsgrade aan hom toe. Die Afrikaanse Studentebond gee in 1986 ’n erepenning aan hom vir sy bydrae tot die Afrikaanse gemeenskap en die Suid-Afrikaanse samelewing. ’n Boek oor sy lewe en werk, geskryf deur Christina van Heyningen en Jacques Berthoud, word in 1966 in die reeks ''Twayne’s World Authors Series'' opgeneem, wat sy internasionale statuur bevestig. In 1977 word hy op sy verjaardag deur ’n aantal skrywersvriende met ’n verrassingspartytjie getrakteer en word die huldigingsbundel ''Oggendlied'', saamgestel deur [[André P. Brink]], spesiaal vir hierdie geleentheid aan hom oorhandig. Internasionale tale waarin sy werk verskyn sluit in Engels, Italiaans en [[Russies]]. Die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] maak ’n spesiale televisieprogram oor sy lewe en werk waarvoor hulle in die tagtigerjare saam met hom na Europa gaan om in sy voetspore te loop. Hierdie program word in 1985 op sy 75ste verjaardag gebeeldsend onder die titel ''Sol y sombra''. [[Daniel Hugo|Daniël Hugo]] maak ’n radioprogram oor sy lewe en werk vir Radiosondergrense wat in 1997 onder die titel ''Troebadoer van die woord'' uitgesaai word. [[J.C. Kannemeyer]] skryf ''Die goue seun'', ’n omvattende biografie oor sy lewe en werk, terwyl die kunstenaar Margaret Maskew ’n teks oor sy lewe saam met van haar tekeninge van die skrywer publiseer as ''A portrait of Uys Krige''. === Toekennings === {| class="wikitable" !Jaar !Toekenning !Vir |- |1951 |Akademieprys vir Vertaalde werk |Gedig vertalings |- |1956 |Akademieprys vir Vertaalde werk |Drama vertalings |- |1969 |Akademieprys vir Vertaalde werk |Drama vertalings |- |1971 |Akademieprys vir Vertaalde werk |Gedig vertalings |- |1972 |Akademieprys vir Vertaalde werk |Drama vertalings |- |1974 |Hertzogprys |Poësie |- |1981 |Akademieprys vir Vertaalde werk |Drama vertalings |- |1985 |Hertzogprys |Drama |} == Bibliografie == === Versamelde gedigte === {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1935 |''Kentering'' |- |1940 |''Rooidag'' |- |1942 |''Oorlogsgedigte'' (in 1947 herdruk as ''Die einde van die pad en ander oorlogsverse'') |- |1949 |''Hart sonder hawe'' |- |1960 |''Ballade van die groot begeer'' |- |1961 |''Gedigte 1927–1940'' (Bewerkings van ''Kentering'', ''Rooidag'') |- |1964 |''Vooraand'' |- |1973 |''Uys Krige; ’n Keur uit sy gedigte'' |- |1985 |''Versamelde gedigte'' (Uitgegee by geleentheid van die digter se 75ste verjaardag en versorg deur [[J.C. Kannemeyer]]) |} === Kortverhaalbundels === {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1940 |''Die palmboom'' (Krige se enigste verhaalbundel in Afrikaans)<ref>[[J.C. Kannemeyer|Kannemeyer, J.C.]], samesteller, ''Die Veelsydige Krige – Vyf studies oor die skrywer en die mens'', bl. 50, 1988, [[Human & Rousseau]]</ref> |- |1953 |''The dream and the desert'' (in Engels) |- |1980 |''Met ander oë – 'n keuse uit die prosa van Uys Krige'' (Byeengebring en ingelei deur [[Hennie Aucamp]].) |} === Reisjoernale en korrespondensie === {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1946 |''The way out'' (in Engels), kort voor Krige se dood in Afrikaans vertaal as ''Môrester oor die Abruzzi'' (1987). Ook in Italiaans vertaal as ''Liberta sulla Majella''. |- |1948 |''Sol y sombra'' (met illustrasies deur sy broer François) |- |1951 |''Ver in die wêreld'' |- |1961 |''Sout van die aarde'' |- |1967 |''Orphan of the desert'' (vertalings van vroeër gepubliseerde Afrikaanse sketse) |- |1990 |''Na die Maluti's'' |} === Toneelstukke === {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1938 |''Magdalena Retief'' |- |1956 |''Die goue kring'' |- |1958 |''Die Ryk Weduwee'' |- |1967 |''Vier eenbedrywe'' |- |1968 |''Muur van die Dood'' |- |1973 |''Die wit muur en ander eenbedrywe'' |- |1975 |''Die Twee Lampe'' (gebaseer op die kortverhaal ''Die Vader'', deur sy moeder, [[Sannie Uys (skrywer)|Sannie Uys]] |- |1977 |''Die loodswaaiers'' (Die "komedieklug" is in 1966 deur KRUIK opgevoer, maar het eers in 1977 in boekvorm verskyn.) |- |1987 |''Drie eenbedrywe'' (Die bundel bevat o.a. Krige se vertaling van John Gainfort se eenbedryf ''Going home'', onder die titel ''Kry julle ry''.) |} === Een-man toneelstukke === {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1940 |''Die wit muur'' |- |1949 |''Alle paaie gaan na Rome'' |- |1951 |''Die sluipskutter (''vertaal deur Krige as ''The sniper'' in 1962'')'' |} === Vertalings === {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1950 |''Vir die luit en die kitaar – Spaanse en Franse gedigte'' |- |1962 |''Éluard en die surrealisme'' – Paul Éluard |- |1963 |''Yerma'' – [[Federico Garcia Lorca]] |- |1967 |''Twaalfde nag'' – William Shakespeare |- |1968 |''Haas en die skilpad'' (oorvertelling van een van [[Esopus]] se fabels, gepubliseer deur [[Human & Rousseau]]) |- |1969 |''Spaans-Amerikaanse keuse'' |- |1971 |''Koning Lear'' – William Shakespeare |- |1971 |''Dokter-teen-wil-en-dank'' – [[Molière]] |- |1980 |''Die huis van Bernarda Alba'' – Federico Garcia Lorca ''Pioniers van die wolke'' – [[Antoine de Saint-Exupéry]] (saam met J.G.J. Krige) |- |1987 |''Verse van Lorca'' – Federico Garcia Lorca ''Ballades van Villon'' – [[François Villon]] |- |1990 |''Brasilië sing'' – Portugese gedigte |- |1991 |''Spaanse dans'' – Spaanse gedigte |- |1993 |''Versions of Prévert’s ‘The song of snails who went to a funeral’'' – [[Jacques Prévert]] |} === Samesteller === {| class="wikitable" !Jaar !Titel van publikasie |- |1937 |''Afrikaanse versameling'' |- |1950 |''’n Keur uit die verhale van J. van Melle'' |- |1960 |''Poems of Roy Campbell'' |- |1968 |''The Penguin book of South African verse'' (saam met Jack Cope) ''Olive Schreiner: A selection'' |} == Bronne == ===  Boeke === * Afrikaanse Pers-Boekhandel “Flitse” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Tweede uitgawe Eerste druk 1965 * Antonissen, Rob “Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede” Nasou Beperk Derde hersiene uitgawe Tweede druk Elsiesrivier 1964 * Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963 * Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966 * Antonissen, Rob “Verkenning en kritiek” H.A.U.M. Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 1979 * APB-Komitee vir Skoolboeke “Die junior digbundel” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Sesde druk 1963 * Askes, H. en Landman, J.N. (samestellers) “Voorspraak” Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe Tiende druk 1994 * Aucamp, Hennie “Bly te kenne” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 2001 * Aucamp, Hennie “Kort voor lank” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, Tweede druk1980 * Aucamp, Hennie “Inleiding” tot Krige, Uys “Met ander oë” J.L. van Schaik Edms. Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1980 * Beukes, Gerhard J. “Die moderne eenbedryf” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Vierde druk 1970 * Beukes, Gerhard J. (red.) “Skerm en masker” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Agtste druk 1964 * Beukes, Gerhard J. en Lategan, F.V. “Skrywers en rigtings” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1952 * Beukes, Gerhard J. (red.) “Spel en spelers” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1988 * Beukes, Gerhard J. (red.) “Woord en masker” J.L. van Schaik Bpk. Agtste uitgawe 1972 * Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale * Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992 * Bosch, Erna “Mosaïek” Academica Pretoria Eerste uitgawe 1986 * Bosman, F.C.L. “Vier uitgesoekte eenbedrywe” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Tiende druk 1969 * Botha, Danie “Voetligte en applous!” Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2006 * Botha, Elize “Afrikaanse essayiste” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Vyfde druk 1975 * Breytenbach, P.P.B. en Hauptfleisch, Temple (samestellers) “Die kleiner kosmos” Academica Pretoria,Kaapstad en Johannesburg Tweede druk 1983 * Brink, André P. (samesteller) “Oggendlied vir Uys Krige” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1977 * Brink, André P. “Aspekte van die nuwe drama” Academica Pretoria en Kaapstad Tweede hersiene uitgawe 1986 * Brink, André P. e.a. “Rooi” John Malherbe Edms. Bpk. Kaapstad Tweede hersiene uitgawe 1982 * Buning, Tj. “Uit ons digkuns” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Nuwe omgewerkte druk 1960 * Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980 * Cloete, T.T. “Faune” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Derde druk 1971 * De Jager, Johan “Allegaartjie” De Jager-HAUM Pretoria Eerste uitgawe Vierde druk 1982 * Dekker, G. “Afrikaanse Literatuurgeskiedenis” Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970 * De Vries, Abraham H. “Kortom” Academica Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe 1983 * De Vries, Abraham H. “Kortom 2” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1989 * Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk1988 * Grové, A.P. “Trekvoëls” Voortrekkerpers Beperk Johannesburg 1969 * Kannemeyer, J.C. “Opstelle oor die Afrikaanse drama” Academica Kaapstad Pretoria Eerste uitgawe 1970 * Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1” Academica, Pretoria en KaapstadTweede druk 1984 * Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en * Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983 * Kannemeyer, J.C. (red.) “Die veelsydige Krige” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1988 * Kannemeyer, J.C. “Die goue seun” Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 2002 * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Krige, Uys (red.) “Afrikaanse versameling” A.A.M. Stols Uitgevers-maatschappij Maastricht Eerste uitgawe 1937 * Kritzinger, M.S.B. “Ons jongste letterkunde” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Tweede druk 1940 * Lategan, F.V. “Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad, Bloemfontein en Johannesburg 1961 * Lategan, F.V. “Dekade: Resente Afrikaanse kortverhale” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad 1965 * Lindenberg, E. (red.) “Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde” Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973 * Malherbe, F.E.J. “Aspekte van Afrikaanse literatuur” Nasionale Pers Bpk. Kaapstad, Bloemfontein en Port Elizabeth Eerste uitgawe 1940 * Nienaber, C.J.M. (redakteur) “Tuinprovinsie Natal” Tafelberg Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1977 * Nienaber, P.J. en Lategan, F.V. “Afrikaanse natuurpoësie” Afrikaanse Pers-Boekhandel Derde druk 1952 * Nienaber, P.J. (samesteller) “Digters en digkuns” Afrikaanse Pers-Boekhandel Derde druk 1954 * Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) “Digters en digkuns” Perskor-Uitgewers Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007 * Nienaber, P.J. “Die Hertzogprys Vyftig Jaar” Nasionale Boekhandel Kaapstad Eerste uitgawe 1965 * Nienaber, P.J. “Hier is ons skrywers!” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949 * Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. “Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde” Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963 * Nienaber, P.J. et al “Perspektief en Profiel” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969 * Nienaber, P.J. (red.) “Rapier en Knuppel” Nasionale Boekhandel Kaapstad 1965 * Nienaber-Luitingh, M. en Cloete, T.T. “Uys Krige” in Nienaber, P.J. et al “Perspektief en Profiel” * Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969 * Nienaber-Luitingh, M. “Uys Krige (1910–1987)” in Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998 * Opperman, D.J. “Digters van Dertig” Nasou Beperk Kaapstad Eerste druk 1953 * Opperman, D.J. “Junior verseboek” Nasionale Boekhandel Beperk Kaapstad Agste druk 1960 * Opperman, D.J. “Verspreide opstelle” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1977 * Pheiffer, R.H. “Woordpaljas” Human & Rousseau Kaapstad en Johannesburg Derde uitgawe Derde druk 1993 * Pretorius, Réna “Oog en spel” J.L. van Schaik (Edms.) Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1987 * Smuts, J.P. en Van Rensburg, R. “Mosaïek” HAUM Kaapstad Vierde druk 1969 * Snyman, Henning “Kort keur: Abraham H. de Vries” Reuse-Blokboek 3 Academica Pretoria Kaapstad en Johannesburg Tweede druk 1983 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999 === Vakkundige artikels === * Marais, J.L. 1988. ’n Kort herbetragting van Uys Krige se prosa met verwysing na ''The dream'' as sleutelteks. ''Literator.'' * Muller, Martie. 1990. Uys Krige se ''Ryk weduwee''. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' * Snyman, NJ. 1989. Binne die woordnet van Uys Krige. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' * Swart, AM. 1985. ''Die goue kring'' (Uys Krige). ''Tydskrif vir Letterkunde.'' * Van Heerden, Etienne. 1988. Uys Krige – die goue seun. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' === Tydskrifte en koerante === * Anoniem “Uys Krige en Ingrid Jonker” “Zuid-Afrika” Maart 2002 * Aucamp, Hennie “Die goue seun” “Die Burger” 11 Augustus 1987 * Basson, Marthinus “Die bou van ’n goue seun” “Insig” Augustus 2002 * Botha, Amanda “Prysgeld vir Uys Krige” “Ritsgids bylae by Die Transvaler” 16 Februarie 1980 * Brink, André P. “Dit was ’n mooi begrafnis, soos Uys dit sou wou hê” “Rapport” 16 Augustus 1987 * Britz, Etienne “Hy het Afrikaans in Duits laat leef” “Insig” Mei 1994 * Burgers, M.P. Olivier “Die Afrikaanse drama 1940-1941” “Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring” Johannesburg 1941 * Du Plessis, Hubert “Afr. Dramas skep musiekprobleme” “Rapport” 21 November 1976 * Gomes, Lucia “Alle paaie lei nie na Rome” “Rapport” 24 Julie 1983 * Hambidge, Joan “’Sout van die aarde’ van Uys Krige” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 20 no. 4, November 1982 * Hoffmann, Kit “Uys in die bed, maar nog ver van plat” “Rapport” 12 April 1987 * Hooggeregshofverslaggewer “Uys Krige se boedel bedra R200 000” “Die Burger” 9 April 1988 * Hugo, Daniël “Twee vriende, twee maskers” “Insig” Desember 1987 * Kannemeyer, J.C. “Digter sonder mantel van profeet” “Die Burger” 5 Februarie 1985 * Kannemeyer, J.C. “50 jaar gelede – Uys en Sannie se mooi boeke” “Boekewêreld” 18 November 1998 * Kannemeyer, J.C. “‘Vandag’ wys steeds na toekoms” “Boekewêreld” November 2001 * Kannemeyer, J.C. “Jan Rabie, Uys Krige en die geboorte van Sestig” “Plus” 25 Januarie 2002 * Kannemeyer, J.C. “Veelsydige Krige gee biograaf vreugde” “Bylae by Die Burger” 27 Maart 2002 * Krige, Eulalia “’n Sonneblom vir Uys” “Plus” 21 Februarie 2002 * Krige, Eulalia “Beelde van oorlog” “By” 10 Oktober 2009 * Krige, Eulalia “Op reis met my pa” “By” 4 Februarie 2012 * La Vita, Murray “Eulalia en die Goue Seun” “Naweek-Beeld” 13 Februarie 2010 * Le Roux, André “Talle bring hulde aan Uys Krige” “Die Burger” 11 Augustus 1987 * Letoit, André “Uys Krige en die Aandster” “Standpunte” Nuwe reeks 182, April 1986 * Louw, W.E.G. “Die Afrikaanse poësie in 1941” “Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring” Johannesburg 1941 * Malan, Marlene “Skrywersprofiel: Krige ‘boheems’, ‘kosmopoliet’” “Rapport” 1 Augustus 2010 * Marais, G.F. “Sout van die aarde’ van Uys Krige” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 21 no. 2, Mei 1983 * Meiring, Martie “Krige se pen sing steeds” “Beeld” 26 September 2001 * Muller, Martie “Uys Krige se ‘Ryk weduwee’” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 28 no. 4, November 1990 * Nienaber, C.J.M. “’n Bespreking van ‘Woord en masker’” “Klasgids” Jaargang 2 no. 4, Mei 1967 * Odendaal, L.B. “’Skerm en masker’ saamgestel deur Gerhard J. Beukes” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 18 no. 4, November 1980 * Olivier, Fanie “Ja, Uys verjaar al weer” “Rapport” 5 Februarie 1984 * Pieterse, Henning “‘Pylvak’ saamgestel deur J.P. en Ria Smuts” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 25 no. 1, Februarie 1987 * Pretorius, André “Uys Krige se vlug voor die Nazi’s” “By” 9 November 2013 * Rabie, Jan “An innocent of heart” “Business Day” 11 Augustus 1987 * Rabie, Jan “Heilige onrus in die son” “Insig” September 1987 * Smith, Francois “Een van die ergste onregte” “Plus” 10 Mei 2002 * Snyman, N.J. “Binne die woordnet van Uys Krige” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 27 no. 1, Februarie 1989 * Toerien, Barend J. “Uys en die digbundel wat Dag nie wou hê” “Bylae by Nasionale Koerante” 6 Maart 1996 * Van Heerden, Ernst “Die beste Afrikaanse prosawerke van die jaar” “Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring” Johannesburg 1941 * Van Heerden, Etienne “Uys Krige – die goue seun” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 26 no. 2, Mei 1988 * Van Rensburg, Roelf “Kroniek van ’n kennismaking” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 25 no. 3, Augustus 1987 * Van Wyk, Johan G. “Alle paaie gaan na Rome” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 30 no.4, November 1992 * Verhagen, Balthazar “Die Afrikaanse drama (beroeps- en amateurtoneel” “Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring Johannesburg” 1941 * Verteenwoordiger “P.W. Botha, Uys Krige vereer” “Die Transvaler” 29 September 1975 * Vosloo, Johan “Uys Krige op 75” “Rapport” 3 Februarie 1985 * Vosloo, Johan “En Uys wuif vir ons…” “Rapport” 2 Augustus 1987 * Vosloo, Johan “Uys Krige se ryke sekslewe” “Rapport” 28 April 2002 === Internet === * Aucamp, Hennie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1992/05/28/4/16.html * Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1992/02/13/2/19.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Bigalke, Ilse Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1996/12/07/13/5.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1987/08/11/7/1.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/08/12/3/21.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1998/11/18/19/2.html * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1999/08/28/2/55.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/08/26/3/33.html * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/01/14/7/5.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/03/27/3/38.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/03/27/3/36.html * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/04/03/4/14.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Kannemeyer, J.C. Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2007/01/26/WG/4,5/f274.html * Krige, Eulalia Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2002/02/21/8/12.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * LitNet ATKV-Skrywersalbum 4 Februarie 2011: www.litnet.co.za * Meiring, Martie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2001/09/26/11/2.html * Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2010/08/03/R2/3/boek3portretuys.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Rousseau, Leon Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/06/16/DB/9LDNk/02.html * Smith, Francois Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/05/06/4/3.html * Van Heerden, Etienne Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1999/02/18/4/17.html * Vosloo, Johan Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2002/04/28/8/6.html == Verwysings == {{Verwysings|4}} {{Dertigers}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Krige, Uys}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse digters]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse dramaturge]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse joernaliste]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse rugbyspelers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaanse digters]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1910]] [[Kategorie:Sterftes in 1987]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Alumni van Paul Roos-gimnasium]] h1tqp9c7qjv5toukufn9kkpl9f94ccs 0 20266 2915093 2879674 2026-07-01T16:21:24Z JMK 649 koord 2915093 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Matzikama LM topographic map.svg|regs|duimnael|Die Knersvlakte-natuurreservaat (donkergroen) omvat slegs dele van die Knersvlakte]] Die '''Knersvlakte''' is 'n dorre streek in die noorde van die [[Wes-Kaap]] begrens deur die [[Hardeveld]] in die weste, die [[Bokkeveldberge]] in die ooste, die Kliprante in die noorde en die [[Olifantsrivier, Namakwaland|Olifantsrivier]] in die suide. Die naam verwys waarskynlik na die dorre, waterlose landskap en die smart wat reisigers in die ou dae hier te beurt geval het. 'n Deel van die Knersvlakte is met stukkies [[kwarts]] bedek en in hierdie streek groei baie [[Endemie (ekologie)|endemies]]e plante, veral [[vygies]]. Die hele [[genus]] ''[[Argyroderma]]'', waartoe ook die [[vingervygie]] en die [[bababoudjies]] behoort, is endemies. Die wit kwartsgruis weerkaats die sonlig, en is nie so warm soos die donkerder rotse en grond wat in aangrensende gebiede voorkom nie. Omdat die gebied geïsoleer is van ander gebiede; en met volop kwartsstene, is daar 'n hoë vlak van endemisme in die plante wat in die Knersvlakte voorkom. Baie van hierdie plante is klein en kompak, wat vermoedelik 'n aanpassing is om hitte te absorbeer aangesien reën in 'n kort en koel winterperiode voorkom. Ekologies word die gebied tot die [[ekostreek]] van die [[Sukkulente Karoo]] gereken. Die Knersvlakte-natuurreservaat is in 2014 deur CapeNature en die [[Wêreldnatuurlewefonds]] (WWF) gestig om die endemiese plantegroei van die Knersvlakte te beskerm. [[Lêer:P1010054.JPG|duimnael|links|300px|Uitsig oor die Knersvlakte]] [[Lêer:Crassula columnaris03.jpg|duimnael|regs|190px|''Crassula columnaris'', 'n [[vetplant]] inheems aan die Knersvlakte]] == Kalksteen == [[Lêer:Oophytum nanum Dupreez 1.jpg|duimnael|''[[Oophytum nanum]]'', 'n endemiese, klein spesie vygie]] Die Knersvlakte is 'n verbasend komplekse streek vanuit 'n geologiese perspektief, en versteek tussen die skalies en kwartsiete is ook 'n paar kalkstene. Dit is meer korrek om hierna te verwys as [[dolomiet]]e, wat harder en fyner van korrel is, maar funksioneel is hulle soortgelyk vanuit 'n plant se perspektief. Hierdie kalkstene is aan die oppervlak slegs sigbaar in 'n relatief klein totale area van ongeveer 40 km lank en 15 km breed - en werklike blootstelling is nie meer as ongeveer 5000 ha nie, wat slegs ongeveer 25% van die totale oppervlakte van die [[Kaapse Skiereiland]] verteenwoordig. Hierdie plekke is dikwels in die omgewing van seisoenale riviere, soos die Graafwater, die Sout en die Vars. Gemiddelde jaarlikse reënval in hierdie gebied is gewoonlik baie minder as 150 mm, maar in rotsagtige gebiede word dit gewoonlik aangevul deur beduidende mis en dou, wat die totale vogopname met soveel as 300% kan verhoog. Daaglikse somertemperature is gereeld meer as 40 grade, en grondoppervlaktemperature kan so hoog as 60 of 70 grade wees. Die oorheersende lewensvorme is goed aangepas vir hierdie somerdroogheid, en bestaan meestal uit dwergblaarvetplante (soos vygies), bolle en knolle ([[geofiet]]e) en eenjarige plante. Die plantegroeitipe wat op hierdie dolomiet- of kalksteenuitlopers gevind word, staan bekend as Knersvlakte Dolomiet Vygieveld.<ref name="Nick">{{cite journal|title=The arid limestones of the Knersvlakte|author=Nick Helme|journal=Veld & Flora|volume= 99|issue=3|year=2013}}</ref> [[File:Babiana carminea Helme 4.jpg|thumb|''[[Babiana carminea]]'']] Die Knersvlakte-kalkstene huisves ten minste twaalf endemiese plantspesies (dié wat nie in enige ander plantegroei-tipe aangeteken is nie), en 'n beduidende aantal ander wie se primêre bevolkings op [[kalksteen]] is, maar wat soms ook elders voorkom (soos ''[[Bulbine wiesei]]'', ''[[Colchicum albofenestratum]]'' en ''[[Eriospermum calcareum]]'').<ref name="Nick"/> Endemies op kalksteen is: {|class="wikitable" |- |''[[Antimima evoluta]]''||Dwergblaarvetplant |- |''[[Antimima fenestrata]]''||Dwergblaarvetplant |- |''[[Antimima turneriana]]''||Dwergblaarvetplant |- |''[[Babiana carminea]]''||Geofiet |- |''[[Brunsvigia radula]]''||Geofiet |- |''[[Bulbine margarethae]]''||Geofiet |- |''[[Eriospermum arachnoideum]]''||Geofiet |- |''[[Hesperantha dolomitica]]''||Geofiet |- |''[[Ixia acaulis]]''||Geofiet |- |''[[Moraea deserticola]]''||Geofiet |- |''[[Oxalis ericifolia]]''||Geofiet |} Kalksteen en dolomiet is sleutelkomponente van sement en beton, en word ook vir landboukalk gebruik. In 2013 was slegs sowat 10% van die totale Knersvlakte-kalksteenblootstelling is afgegrawe, maar die bestaande myn naby [[Vredendal]] brei steeds uit. Ongeveer 40% van die Knersvlakte Dolomiet Vygieveld word beskerm op grond wat deur CapeNature beheer word.<ref name="Nick"/> ==Argeologie== Twee argeologiese plekke met rotsskuilafsettings is op die plaas Varsche Rivier 260 in die suidwestelike Knersvlakte, 43 km vanaf die kus aangetref. Hulle is langs grofkorrelige, kwartsryke kalksteenkranse geleë wat deur die nie-standhoudende Varscherivier deursny word. Die gebied is droog met 'n gemiddelde jaarlikse reënval van ≤150 mm, waarvan die meeste in die winter op die berge in die ooste val. Die Varscherivier vloei hoofsaaklik in reaksie op swaar winterbuie oor die platorand, hoewel somerdonderbuie vanuit die oostelike deel van die land af en toe ver genoeg kan indring om 'n kort somervloei te veroorsaak. In die somer hou staande poele net 'n paar weke, maar in die winter kom dit langer voor. Wanneer die rivier vloei, beslaan die rivier hoofsaaklik 'n kanaal wat diep in die slik ingesny is, maar kan soms die hele vloedvlakte oorstroom wat tussen die vindplekke sowat 170 m breed is. Water is regdeur die jaar verkrygbaar in dele van die Holrivier etlike kilometers wes van die navorsingsgebied. Verskeie fonteine kom in daardie gebied voor maar die water is swawelagtig en baie swak van gehalte. Die plaaslike plantegroei bestaan uit Knersvlakte Quartz Vygieveld, wat bestaan uit sappige dwergstruike wat op die uitgebreide kwarts-gruisvlaktes groei. Net suid van die Varscherivier is 'n groot stuk Namakwalandse Stekelgrasveld wat bestaan uit beide vetplante en nie-sukkulente struike maar wat oorheers word deur die stekelgras ''[[Cladoraphis spinosa]]''. <ref name="Orton">{{cite journal|title=Two Holocene rock shelter deposits from the Knersvlakte, southern Namaqualand, South Africa|authors= Jayson Orton, Richard G. Klein, Alex Mackay, Steve Schwortz, Teresa E. Steele|year=2011|journal=Southern African Humanities|volume= 23|issue=1}}</ref> Die plantegroei van Namakwaland kon nie baie grootlyf soogdiere onderhou nie, en dus was klein spesies, insluitend klein en medium Bovidae, die algemeenste. [[Steenbok]] en [[volstruis]] was die mees volop. [[Springbok]]ke, [[gemsbok]]ke en [[rooihartbees]]te is gevind in gebiede waar meer weiding beskikbaar was, terwyl [[klipspringer]]s, [[grysduiker]]s en [[bergsebra]]s die hooglande in die ooste bewoon het en swartrenosters gereeld die kusvlaktes besoek het. 'n Verskeidenheid van beide groot en klein karnivore, insluitend leeus, luiperds, rooikatte, swartrugjakkalse en bruin hiënas, het die gebied gereeld besoek. Kleiner diere het hase, molrotte, dassies en 'n verskeidenheid skilpaaie ingesluit.<ref name="Orton"/> Koolstofdatering het data opgelewer van die vroeë 13de eeu nC., tussen die 5de en 8ste eeu vC en tussen 4200 en 3200 vC. Daar is 'n verskeienheid van steen artefakte, krale van volstruiseierdop en erdewerk aangetref. Of die bewoners Khoi was of Boesmans is moeilik om te bepaal.<ref name="Orton"/> == Sien ook == * [[Lys van streeksname in Suid-Afrika]] ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Knersvlakte}} * [http://www.skep.org.za/documents/Knersvlakte%20Fact%20Sheet.pdf SKEP-organisasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310212449/http://www.skep.org.za/documents/Knersvlakte%20Fact%20Sheet.pdf |date=10 Maart 2012 }} {{koördinate|31|12|30|S|18|52|00|O|aansig=titel}} [[Kategorie:Streke van die Wes-Kaap]] repyk2lh48itpq3ioafohvopfhylhyy 0 33754 2915109 2436147 2026-07-01T18:17:19Z Morne 672 2915109 wikitext text/x-wiki '''Hoërskool Zwaanswyk''' is 'n voormalige [[Afrikaans]]medium hoërskool in die [[Kaapstad]]se voorstad [[Retreat]]. Die skool bied onderrig in [[Engels]] aan 'n multikulturele leerdergemeenskap, waarvan driekwart uit die voorstede [[Retreat]], Steenberg en Lavender Hill kom. Die skool se verwante laerskool is [[Zwaanswyk Akademie]], hoewel sommige leerders van [[Laerskool Paul Greyling]] in [[Vishoek]] tradisioneel ook die skool bygewoon het. Die leerdertal was 461 in [[2008]], 'n drastiese toename sedert die invoer van [[Engels]] as onderrigmedium. In daardie jaar was daar van gr. 10 tot 12 179 leerders, almal [[Afrikaans]], maar in graad agt en nege, waarin [[Engels]] trapsgewys ingevoer word, altesaam 282, van wie na raming tweederdes [[Engels]] was. Teen 2011 het die totale leerdertal tot 557 toegeneem. In die hoogste drie grade het 98 leerders Afrikaans as huistaal geneem vergeleke met 183 Engels-huistaal. In 2012 het die totale leerders toegeneem tot 566 en in 2013 tot 600. In die drie hoogste grade het 222 leerders in 2012 Engels as huistaal geneem, vergeleke met 89 Afrikaans. In 2013 was dit 264 Engels-huistaal vergeleke met 41 Afrikaans-huistaal, van wie 38 in gr. 12 was, 3 in gr. 11 en geen in gr. 10 nie. Einde 2015 het was daar 64 leerders in gr. 11 en 12 wat Afrikaans as huistaal geneem het, maar weereens geen gr. 10's nie. Die totale leerdertal was toe 532. In 2016 was die leerdertal 610. Van hulle het in die hoogste drie grade 100 Afrikaanse Huistaal geneem en 233 Afrikaans Eerste Addisionele Taal. == Geskiedenis == Die geskiedenis van Zwaanswyk Academy en Hoërskool Zwaanswyk gaan terug tot omstreeks 1896, toe die Retreat Public School met 67 leerlinge begin het. Die presiese stigtingsdatum is onbekend. Die skool was tot 1925 in Tokai geleë. In 1926 het die skool die Retreat Sekondêre Skool geword en ’n nuwe skoolgebou in Stasieweg, Retreat, betrek. Die gebou was tussen Retreat-stasie en die terrein van die huidige hoërskool geleë. Teen dié tyd het die skool 347 leerlinge gehad. Die naam is in 1945 na Hoërskool Retreat verander. Die skool het toe leerlinge van Sub. A tot St. 10 gehuisves. ’n Belangrike verandering het in 1953 gekom toe ’n nuwe hoërskoolgebou in Hoofweg, Retreat, opgerig is. Die nuwe skool het die naam Hoërskool Zwaanswyk gekry. Die gebou is op [[29 September]] [[1953]] ingewy, waarna die hoërskoolleerlinge van die ou Retreatskool na die nuwe gebou verhuis het. Die ou skoolgebou is daarna net vir primêre klasse gebruik en het as Laerskool Retreat bekend gestaan. Vanaf 1954 het die laerskool die naam Laerskool Zwaanswyk gedra. In dié oorgangsjaar het die leerlinge nog die das van Laerskool Retreat gedra, asook die skoolwapen van Retreat op hul baadjies en pette. Op [[30 Junie]] [[1976]] het die laerskool ’n nuwe gebou langs die hoërskool betrek. In Augustus 2007 is Laerskool Zwaanswyk, ook bekend as Zwaanswyk Primary School (omdat dit toe reeds dubbelmedium was), hernoem tot Zwaanswyk Academy. Die naam is gekies omdat “Academy” as ’n beter beskrywing beskou is vir ’n skool met klasse van Graad 1 tot Graad 9. In 2011 het Zwaanswyk Academy weer ’n laerskool geword, met klasse van Graad 1 tot Graad 7. Daar is egter besluit om die naam Zwaanswyk Academy te behou. Die skool se naamsveranderinge weerspieël die ontwikkeling van ’n enkele skoolinstelling oor meer as ’n eeu: van Retreat Public School tot Retreat Sekondêre Skool, daarna Hoërskool Retreat, Laerskool Retreat, Laerskool Zwaanswyk en uiteindelik Zwaanswyk Academy. Die geskiedenis van Hoërskool Zwaanswyk het in 1953 as afsonderlike hoërskool voortgegaan. == Oudleerders == * [[Rachelle Greeff]], skrywer * [[Deon Lotz]], hoofseun 1982, akteur == Bronne == * [http://wcedemis.pgwc.gov.za/wced/findaschool.html Die Wes-Kaapse onderwysdepartement se Find A School-soekgerief.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414055823/http://wcedemis.pgwc.gov.za/wced/findaschool.html |date=14 April 2016 }} == Eksterne skakel == * [http://www.new.facebook.com/group.php?gid=2323764194 'n Facebook-groep vir huidige en oudleerders] * [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/02/01/3/12.html '''Die Burger''' gee in 1989 'n oorsig van die skool se prestasies.] {{DEFAULTSORT:Zwaanswyk, Hoerskool}} [[Kategorie:Skole in die Wes-Kaap]] 4hamv2jcmt26y0i6ud75796vyw2gmjv 0 36252 2915098 2914917 2026-07-01T17:09:00Z Globetrotter19 75202 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Ecseri 158.jpg]] → [[File:Széchenyi utca, kápolna, Ecseri 158.jpg]] too general 2915098 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" ! align="center" colspan="2" style="color: #FFFFFF; background: #003399; padding: 4px; font-size:170%;" | '''Ecser'''<br />Ečer<br /> |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Kaart''' |style="border-left:1px solid #999"| '''Wapen''' |- style="background:white" |rowspan=6| [[Lêer:BudapestMap23.png|170px|center]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:HUN Ecser COA.jpg|75px|center]] |- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Vlag''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Flag of None.svg|90px|center]] |- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Land''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{vlag|Hongarye}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Stigting''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[1315]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Oppervlakte:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 13,11 [[vierkante kilometer|vk km]] |- | &nbsp;'''Hoogte bo seevlak''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | - m |- style="border-top:1px solid #999;" |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Bevolking:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal (2011) | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 3&nbsp;649 |- | &nbsp;- Bevolkingsdigtheid | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 278/vk km |- |&nbsp;'''Tydsone''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | CET / [[UTC]] +1 |- style="border-top:1px solid #999;" | &nbsp;- [[Somertyd]] | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | CEST / [[UTC]] +2 |- |&nbsp;'''Burgemeester''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | István Harazin |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Amptelike Webwerf''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [http://www.ecser.hu ecser.hu] |- style="border-top:1px solid #999;" |} '''Ecser''' ([[Slowaaks]]: Ečer) is 'n dorpie in [[Pest (distrik)|Pest]] distrik, [[Budapest]], [[Hongarye]]. == Ligging == '''Ecser''' (Uitspraak ˈɛʧɛr, naby aan "etsher") is geleë suid-wes van [[Budapest]], naby [[Ferihegy Internationale Lughawe]]. Die buurdorpe is [[Maglód]], [[Vecsés]], [[Gyömrő]] en [[Üllő]]. Die M0 snelweg loop reg deur die dorp. Die dorp is geleë op die spoorweglyn 120a (Budapest-Újszász-Szolnok). Dit het 'n [[Slowakye|slowaakse]] minderheid bevolking. == Geskiedenis == Die eerste geskrewe weergawe van Ecser is van [[15 Desember]] [[1315]], alhoewel die dorpie reeds vanaf 896 bestaan het, toe die [[Hongare|Magyars]] in hul huidige land aangekom het. Volgens een legende, is die naam aan die dorp gegee deur Grootprins [[Árpád]] van die Hungaarse stamme. Terwyl hy by 'n nedersetting gestop het om te rus, kon die inwoners nie vir hom 'n naam gee vir die nedersetting nie, dus het Árpád vir hulle gesê: vernoem die plek na hierdie [[eikeboom]] ([[Hongaars]] ''cser''). Gedurende die periode van die Ottoman Turkse bewind ([[1526]]-[[1686]]) het die dorpie uitgesterf, veral na die beleëring van nabye [[Buda]]. Die inwoners het eers in [[1699]] teruggekeer. Elf soldate van Ecser het in die [[Rákóczi's Vryheidsoorlog]] ([[1703]]-[[1711]]) geveg. In die vroeë 1700's het die eienaar van die dorpie, Graaf [[Antal Grassalkovich]] [[Slowakye|slowaakse]] setlaars ingebring. == Noemenswaardighede == * Die enigste monumet in die dorpie is die [[Rooms Katoliek]]e kerk van [[1740]]. * In die dorpie word ook 'n wêreldberoemde volksdans genaamd ‘Huwelik in Ecser’ (''Ecseri lakodalmas'') beoefen. * Op die dorpswapen is die kerk, volksdans en eikeboom, die drie mees belangrikste tekens van die dorpie. == Susterstede == Die [[Sustersdete]] van Ecser is: * {{vlagikoon|Slowakye}} [[Zlaté Klasy]] ([[Slowakye]]) * {{vlagikoon|Turkye}} [[Kumbağ]] ([[Turkye]]) == Galery == <center> <gallery> Lêer:Ecseri 151.jpg|Die Katolieke kerk van Ecser Lêer:Ecseri 154.jpg|'n Tweetalige verwelkomingsbord op die grens van Ecser Lêer:Széchenyi utca, kápolna, Ecseri 158.jpg|Die Slovaakse kapel Lêer:Ecseri 171.jpg|Die monument van die Tweede Wêreld Oorlog Lêer:Ecseri 159.jpg|Die historiese huis van Ecser Lêer:Ecseri 156.jpg|Binnehof van 'n ou huis Lêer:Ecseri 168.jpg|Die park met die kerk Lêer:Ecseri 175.jpg|'n Straatnaamlys in die Kálvária Heuwel distrik Lêer:Ecseri 178.jpg|Die "burg" van Ecser, speelhuis vir kinders Lêer:Ecseri 180.jpg|'n Woonstelblok in Ecser Lêer:Ecseri 173.jpg|Die nuutste deel van Ecser, die ''Kálvária'' Heuwel Lêer:Széchenyi utca, Ecseri 166.jpg|Die hoofstraat, ''Széchenyi utca'' </gallery> </center> {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Hongarye]] s6o6vqutylklcqgxcexlovv94rpfpnu 1 41840 2915169 2081982 2026-07-02T08:13:39Z Rooiratel 90342 /* Staat vs Deelstaat */ nuwe afdeling 2915169 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Stukkende eksterne skakel == During several automated bot runs the following external link was found to be unavailable. Please check if the link is in fact down and fix or remove it in that case! * http://www.ine.gov.ve/censo/fichascenso/nacional_II.asp ([http://web.archive.org/web/*/http://www.ine.gov.ve/censo/fichascenso/nacional_II.asp archive]) ** In [[State van Venezuela]] on 2009-09-12 14:16:38, Socket Error: 'Een verbindingspoging is mislukt omdat de verbonden party niet correct heeft geantwoord na een bepaalde tijd, of de gemaakte verbinding is mislukt omdat de verbonden host niet heeft geantwoord' ** In [[State van Venezuela]] on 2009-09-12 18:21:38, Socket Error: 'Een verbindingspoging is mislukt omdat de verbonden party niet correct heeft geantwoord na een bepaalde tijd, of de gemaakte verbinding is mislukt omdat de verbonden host niet heeft geantwoord' The web page has been saved by the Internet Archive. Please consider linking to an appropriate archived version: [http://web.archive.org/web/*/http://www.ine.gov.ve/censo/fichascenso/nacional_II.asp]. --[[Gebruiker:RobotJcb|RobotJcb]] ([[Gebruikerbespreking:RobotJcb|kontak]]) 18:22, 12 September 2009 (UTC)[[Kategorie:Wikipedia:Stukkende eksterne skakel]] == Staat vs Deelstaat == Wanneer is dit 'n "staat" en wanneer is dit 'n "deelstaat"? Is deelstate net vir federasies? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:13, 2 Julie 2026 (UTC) corzjs7eh6zkmazcenuz0ll6rvczi68 0 61376 2915180 2854922 2026-07-02T09:03:25Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 2915180 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:Flag of Belgium (civil).svg|150px]]| klubnaam = België| afrigter = {{FR-VLAG}} Rudi Garcia | patroon_la1=|patroon_b1=_belgica1819h|patroon_ra1=|patroon_sh1=_belg18h|patroon_so1=_belg18h | linkerarm1=FF0000|liggaam1=FF0000|regterarm1=FF0000|broek1=FF0000|kouse1=FF0000 | patroon_la2=_bel18a|patroon_b2=_bel18a|patroon_ra2=_bel18a|patroon_sh2=_belg18a|patroon_so2=_belg18a | linkerarm2=000000|liggaam2=000000|regterarm2=000000|broek2=000000|kouse2=FFD800 |bynaam=''De Rode Duivels'' (Die Rooi Duiwels)|stadion=[[Koning Boudewyn-stadion|Koning Boudewijnstadion]], [[Brussels]]|kapasiteit=50&nbsp;000|kaptein=[[Youri Tielemans]]|beheerliggaam=''Koninklijke Belgische Voetbalbond''<br />''Union Royale Belge des Sociétés de Football-Association''|konfederasie=[[UEFA]]}} Die '''Belgiese nasionale sokkerspan''' is die mans [[sokker]]span wat [[België]] tydens internasionale sokkerwedstryde verteenwoordig. Die span staan as die ''Rooi Duiwels'' bekend, as gevolg van hulle rooi wedstrydklere. Hulle [[Derby (sport)|mededinging]] met [[Nederlandse nasionale sokkerspan|Nederland]] staan as die [[Derby van die lae lande]] bekend. Die ''Rooi Duiwels'' se grootste prestasie is die tweede plek (naaswenners) tydens die [[UEFA Europa-beker]] in [[1980]] en die derde plek tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|Wêreldbekertoernooi in 2018]]. == Erelys == * '''Europa-beker''' : (naaswenner (1): 1980) * '''Wêreldbeker''' : (derde plek (1): 2018) {{Sokkersaadjie}} [[Kategorie:Nasionale sokkerspanne]] [[Kategorie:Sokker in België]] 3otpoujum9mp7ogehctz8ov9f7mn5g7 0 66226 2915104 2258703 2026-07-01T17:57:34Z Sobaka 328 2915104 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Gray Hofmeyr | Beeld = | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = | Alias = | Geboortedatum = {{GDEO|1949|2|6}} | Geboorteplek = [[Kaapstad]] | Nasionaliteit = Suid-Afrika | Sterftedatum = | Sterfteplek = | Beroep = Regisseur | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | imdb = 0389415 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Gray Hofmeyr''' (gebore 6 Februarie 1949) is 'n [[Suid-Afrika]]anse film- en televisieregisseur. Hy het al verskeie toekennings vir sy werk ontvang. Meer as twintig akteurs en aktrises het al toekennings onder sy leiding ontvang. Hy is 'n agterkleinseun van ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]], 40 jaar lank leraar van die [[NG gemeente Somerset-Oos]] en 'n kleinseun van Willie Hofmeyr, jare lange hoof van Boys' High in Pretoria. == Filmografie == * [[Jock of the Bushveld]] (1992) * [[Sweet 'n Short]] (1992) * [[There's a Zulu On My Stoep]] (1993) * [[Mr Bones]] (2001) * [[Mama Jack]] (2005) * [[Mr Bones 2]] (2008) * [[Schuks Tshabalala's Survival Guide to South Africa]] (2010) * [[Mad Buddies]] (2012) == Eksterne skakels == {{Commons|Gray Hofmeyr}} *{{Imdb naam|id=0389415|name=Gray Hofmeyr}} {{Saadjie}} {{DEFAULTSORT:Hofmeyr, Gray}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprentregisseurs]] [[Kategorie:Geboortes in 1949]] [[Kategorie:Lewende mense]] 38gj49gp6ubvf9sgv2l2o54wbrd2abv 0 68140 2915206 2871109 2026-07-02T10:47:19Z HyBoxwood 210233 [[w:zh:Template_talk:中华人民共和国国徽#編輯請求_2026-04-17_将svg替换为File:中華人民共和國國徽.svg]] 2915206 wikitext text/x-wiki : ''Tiananmen stuur hierheen aan. Vir die plein, sien [[Tiananmen-plein]].'' {{Chinese name |titel = Tiananmen |beeld = Tiananmen beijing Panorama.jpg |onderskrif = Die Poort van Hemelse Vrede. |beeldbreedte = 250px |TChinees = 天安門 |VChinees = 天安门 |Pinyin = Tiānānmén |WadeGiles = |Kantonees = |Jyutping = |TaiwanHakka = |Minnanyu = |ander = }} [[Lêer:天安门夜景.jpg|duimnael|Die Poort van Hemelse Vrede in die nag.]] Die '''Poort van Hemelse Vrede''', of '''Tiananmen''' (letterlik "Tianan-poort"), is ’n monument in [[Beijing]], die hoofstad van die [[Volksrepubliek China]]. Dit word algemeen as ’n nasionale simbool beskou. Dit is in [[1420]] tydens die [[Ming-dinastie]] gebou en word soms verkeerdelik die vooringang tot die [[Verbode Stad]] genoem. Laasgenoemde is egter die Middagpoort, terwyl Tiananmen die ingang tot die [[Keiserlike Stad, Beijing|Keiserlike Stad]] was, waarbinne die Verbode Stad geleë was. Die Poort van Hemelse Vrede is noord van [[Tiananmen-plein]] geleë. == Poort == === Geskiedenis === [[Lêer:Tiananmen 1901.jpg|duimnael|Tiananmen in 1901.]] [[Lêer:20090528 Beijing Tiananmen 7628.jpg|duimnael|Tiananmen met toeriste op die plein.]] Die poort se oorspronklike naam was Chengtianmen ([[vereenvoudigde Sjinees]]: 承天门, [[tradisionele Sjinees]]: 承天門, [[pinyin]]: Chéngtiānmén), wat "Poort van die Aanvaarding van die Hemelse Mandaat" beteken, en is menigmaal vernietig en weer gebou. Die oorspronklike konstruksie is in 1420 gebou en is geskoei op die poort van ’n keiserlike gebou in [[Nanjing]] wat dieselfde naam gehad het. In Julie 1457 het [[weerlig]] die poort getref, waarna dit tot op die grond afgebrand het. In 1465 keiser [[Chenghua]] opdrag aan Zi Gui, die minister van ingenieurswese, gegee om die poort weer te bou, en die ontwerp is verander van die oorspronklike [[paifang]]-vorm in die poorthuisvorm wat vandag te sien is. In die oorlog aan die einde van die [[Ming-dinastie]] het die poort weer in die slag gebly toe dit in 1644 deur rebelle, gelei deur [[Li Zitsjeng]], afgebrand is. Ná die stigting van die [[Qing-dinastie]] en die [[Mantsjoes]] se verowering van China is in 1645 begin met die herbou van die poort, en dit het sy huidige naam gekry nadat dit in 1651 voltooi is. Tiananmen is tussen 1969 en 1970 weer eens herbou omdat dit in die vorige 300 jaar geweldig agteruitgegaan het, deels te wyte aan hewige gebruik tydens die 1950's en 1960's. Aangesien die poort ’n nasionale simbool is, het die destydse premier, [[Zhou Enlai]], opdrag gegee dat die herbouing in die geheim plaasvind. Die hele poort is agter steierwerk weggesteek, en die projek is amptelik ’n "opknapping" genoem. Met die herbouing is probeer om die poort se uitwendige voorkoms onveranderd te laat, terwyl dit die gebou meer bestand teen [[aardbewing]]s maak en dit van moderne geriewe soos ’n [[hysbak]], watertoevoer en ’n verhittingstelsel voorsien.<ref>Xinhua-nuusagentskap, [http://news.xinhuanet.com/newscenter/2005-04/21/content_2857146.htm Secret reconstruction of Tiananmen 35 years ago], 04/21/05</ref> === Betekenis van die naam === Die [[Chinees|Chinese]] naam van die poort, 天安門, bestaan uit die [[Chinese karakters]] vir onderskeidelik "hemel", "vrede" en "poort", en daarom word dit konvensioneel as "Poort van Hemelse Vrede" vertaal. Hierdie vertaling is egter ietwat misleidend, aangesien die veel langer Chinese naam afgelei is van "die ontvangs van die hemelse mandaat, en die stabilisering van die dinastie" (受命于天，安邦治國).<ref>Lu Bingjie, ''Tian'anmen'' (Jinan: Shandong huabao chubanshe, 2004) p. 40.</ref> Die Mantsjoe [[transliterasie]], ''Abkai elhe obure duka'', is nader aan die oorspronklike betekenis en kan letterlik vertaal word as "Poort van Hemelse Vredemaking".<ref>Cf. Erich Hauer. "Why the Sinologue Should Study Manchu." ''Journal of the North-China Branch of the [[Royal Asiatic Society]]'' 61 (1930): 156-64.</ref> Die poort het ’n eweknie aan die noordekant van die Keiserlike Stad, 地安门 (pinyin: Dì'ānmén, Mantsjoe: Na i elhe obure duka), wat rofweg as "Poort van Aardse Vredemaking" vertaal kan word. === Beskrywing === [[Lêer:Forbidden City Gate of Heaven 2.jpg|duimnael|Nabyskoot van die dak.]] [[Lêer:Tiananmenpic2.jpg|duimnael|’n Klippilaar met ’n afbeelding van drake en fenikse versier die omgewing van Tiananmen.]] Die poort is 66&nbsp;m lank, 37&nbsp;m wyd en 32&nbsp;m hoog. Net soos ander amptelike geboue van die ryk het dit unieke [[keiserlike dakversiering]]s. Twee leeus staan voor die poort en nog twee staan wag voor die brûe. In die Chinese kultuur beskerm leeus mense van bose geeste. Twee klippilare, wat as ''huabiao'' bekend staan, het elk ’n dier (''hou'') bo-op en staan voor die poort. Oorspronklik was die doel van sulke voorwerpe om die volk toe te laat om hul griewe te lug deur petisies te skryf en dit aan die pilare te plak. Die pilare voor die Keiserlike Stad was egter bloot vir versiering en het ten doel gehad om die majesteit van die keiserlike regering te simboliseer. Die westelike en oostelike muur het groot plakkate: Die linkerkantste een lui "Lank leef die Volksrepubliek China" (中华人民共和国万岁, pinyin: Zhōnghuá rénmín gònghéguó wànsuì) en die regterkantste een "Lank leef die groot eendrag van die wêreld se volke" (世界人民大团结万岁, pinyin: Shìjiè rénmín dà tuánjié wànsuì). Albei plakkate, wat eens in tradisionele Chinese karakters geskryf is, is in 1964 in vereenvoudigde Chinese karakters verander. Die woorde het belangrike simboliese waarde, aangesien die frase vir "lank leef", nes die Keiserlike Stad self, tradisioneel vir die keiser uitgehou is, maar vandag ook aan die algemene volk beskikbaar is. Die paradepaviljoen op die voorgrond word op [[Internasionale Arbeidersdag]] ([[1 Mei]]) en op die [[Nasionale Dag van die Volksrepubliek van China]] ([[1 Oktober]]) gebruik. Voor die paviljoen is die paleis se [[grag]], wat steeds met water gevul is maar vandag dekoratiewe beligte fonteine bevat. In antieke tye was Tiananmen, [[Tsjianmen]] en die [[Poort van China]] onder die belangrikste poorte van die Keiserlike Stad. Verder aan is die Regop Poort, met ’n identiese ontwerp as Tiananmen. Daaragter is die suidelike ingang van die Verbode Stad, wat as die Middagpoort bekend staan. === As nasionale simbool === <gallery> Lêer:中華人民共和國國徽.svg|Op die landswapen. Lêer:Ji8, 3-1, Sino-Soviet Friendship, 1950.jpg|Op ’n posseël van 1950. Lêer:RMB2-1yuan-2A.gif|Op ’n eenyuannoot van 1961. </gallery> == Portret == [[Lêer:Tiananmen Mao.jpg|duimnael|links|Portret van [[Mao Zedong]] by Tiananmen.]] === Geskiedenis === Aangesien die poort voor die Keiserlike Stad geleë is, en weens die geskiedkundige gebeurtenisse wat op [[Tiananmen-plein]] afgespeel het, is die poort polities geweldig belangrik. Tydens die [[Kuomintang]]-regering is in 1925 ’n groot portret van [[Sun Yat-sen]] ná sy dood aan die poort gehang. In 1945 is [[Chiang Kai-shek]] se portret opgehang.<ref>[[New York Times]]. "[http://www.nytimes.com/2006/05/28/world/asia/28iht-web.0528mao.html?_r=1 NYtimes.com]." ''Chameleon Mao, the face of Tiananmen square.'' Besoek op 2011-04-11.</ref> Op 7 Julie 1949 is portrette van [[Zhu De]] en [[Mao Zedong]] opgehang om die [[Tweede Chinees-Japannese Oorlog]] te herdenk.<ref name="chinareview1">{{cite web |url=http://www.chinareviewnews.com/doc/1016/5/6/5/101656569.html?coluid=7&kindid=0&docid=101656569&mdate=0411142504 |title=中國評論新聞：20世紀以來 天安門掛過哪些人的畫像？ |publisher=Chinareviewnews.com |date= |accessdate=2011-04-12 |archive-date=2016-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160426163731/http://www.chinareviewnews.com/doc/1016/5/6/5/101656569.html?coluid=7&kindid=0&docid=101656569&mdate=0411142504 |url-status=dead }}</ref> Sedert [[1 Oktober]] [[1949]], die stigtingsdatum van die Volksrepubliek China, is ’n portret van Mao opgehang. Dit word voor 1 Oktober elke jaar vervang.<ref name="monstercritics1">{{cite web |url=http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1546706.php/Lone-protestor-hurls-ink-at-Mao-portrait-in-Beijing |title=Lone protestor hurls ink at Mao portrait in Beijing |publisher=Monsters and Critics |date=8 April 2010 |access-date=12 April 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100505025132/http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1546706.php/Lone-protestor-hurls-ink-at-Mao-portrait-in-Beijing |archive-date= 5 Mei 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> In uitsonderlike gevalle is die portret van iemand anders opgehang; op [[9 Maart]] [[1953]] is byvoorbeeld ’n portret van [[Josef Stalin]] ná sy dood opgehang.<ref name="chinareview1" /> === Voorvalle === Die portret van Mao weeg 1,5&nbsp;ton en word gewoonlik vervang nadat dit gevandaliseer is.<ref>Foster, Peter. [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/7565768/Chinese-protestor-throws-ink-at-portrait-of-Chairman-Mao.html Chinese protestor throws ink at portrait of Chairman Mao.] ''[[The Daily Telegraph]].'' 8 April 2010.</ref> In 1989 het drie andersdenkendes dit met eiers aangeval. Een van hulle, Yu Dongyue, is tronk toe gestuur en is eers in 2006 ná 17 jaar vrygestel.<ref name="monstercritics1" /> Op 12 Mei 2007 het die portret van Mao aan die brand geslaan. 'n 35-jarige werklose man van [[Urumqi]] is in verband met die voorval in hegtenis geneem. Omtrent 15% van die portret is beskadig en dit moes herstel word.<ref>{{cite web |url=http://www.sinchew.com.my/node/36100 |title=2007年05月13日 - 中國‧天安門廣場城樓遭縱火 毛澤東畫像部份燒焦 - 國際 - 星洲日報 |publisher=Sinchew.com.my |date=13 Mei 2007 |access-date=12 April 2011 |language=zh |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318151207/http://www.sinchew.com.my/node/36100 |archive-date=18 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 5 April 2010 het ’n betoger ’n plastiekbottel gevul met ink teen ’n muur naby die portret gegooi. Hy is in hegtenis geneem.<ref name="monstercritics1" /> == Openbare toegang == Tiananmen is daagliks van 8:30 tot 17:00 oop vir besoek deur die publiek. Militêre personeel in aktiewe diens het gratis toegang.<ref>[http://www.lxjia.net/guide-lxjia-gonglue5194.html "参观天安门城楼时刻表及门票价格和乘车路线"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821092237/http://www.lxjia.net/guide-lxjia-gonglue5194.html |date=21 Augustus 2014 }} {{zh}} Besoek op 2012-02-06.</ref> Lyn 1 van die Beijing-moltrein het haltes by die stasies Tiananmen-Wes en Tiananmen-Oos, weerskante van Tiananmen. Stadsbusse 1, 2, 4, 5, 10, 20, 22, 37, 37区, 52, 59, 82, 90, 99, 120, 125, 126, 203, 205, 210, 728 en 802 stop naby Tiananmen. == Sien ook == * [[Tiananmen-plein]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Beijing]] [[Kategorie:Geboue en strukture in die Volksrepubliek China]] [[Kategorie:Nasionale simbole van China]] lds63bzgsmpavammtawrqp1mcsl1w5t 0 87438 2915120 2618654 2026-07-01T18:55:50Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2915120 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Faya-Largeau |ander_naam= |inheemse_naam= |nedersetting_tipe=Voorstad |bynaam= |duimdrukkerkaart=Tsjad |duimdrukkeretiketposisie=onderkant |duimdrukkerkaartgrootte= |duimdrukkerkaartbyskrif= |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Tsjad}} |onderafdelingtipe1=[[Streke van Tsjad|Streek]] |onderafdelingtipe2= |onderafdelingnaam1=[[Borkou]] |onderafdelingnaam2= |regeringvoetnotas= |regeringstipe= |leiertitel= |leiernaam= |stigtingstitel= |stigtingsdatum= |oppervlak_totaal_km2= |hoogtevoetnotas= |hoogte_m=245 |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|17|55|1|N|19|7|0|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2012 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=48090 |bevolkingsdigtheid_km2= |tydsone= |utcafset= |poskodetipe= |poskode= |skakelkode= |voetnotas= |webwerf= }} '''Faya-Largeau''', ook bekend as slegs '''Faya''', is die grootste nedersetting in noordelike [[Tsjad]]. Die stad het sowat 48&nbsp;000 inwoners.<ref>[https://web.archive.org/web/20130501213454/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-205&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&va=&pt=a World Gazetteer] {{en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Nedersettings in Tsjad]] qvmf3rzvl6c13n80aqxu87pyxggh1jp 0 89211 2915140 2877289 2026-07-02T02:24:34Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2915140 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Flinders Petrie | beeld = Flinders Petrie.jpg | breedte = 220 | beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | beeldonderskrif = Flinders Petrie in 1903 | geboortenaam = William Matthew Flinders Petrie | geboortedatum = [[3 Junie]] [[1853]] | geboorteplek = [[Charlton]], [[Londen]], [[Engeland]] | sterftedatum = {{SDEO|1853|6|3|1942|7|28}} | sterfteplek = [[Jerusalem]], [[Britse mandaat van Palestina]] | plek van graf = | blyplek = {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | burgerskap = | nasionaliteit = | vakgebied = [[Egiptologie]] | werkplek = | alma mater = | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = [[Merneptah-stele]], pottebakkerswerk- en keramiek-stelsel van datering<ref>{{cite web |last=Hirst |first=K. Krist |title=An Introduction to Seriation |url=http://archaeology.about.com/od/dating/ss/seriation.htm |work=About.com Archaeology |publisher=About.com |access-date=3 April 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170228015608/http://archaeology.about.com/od/dating/ss/seriation.htm |archive-date=28 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> | beïnvloed deur = | invloed op = | toekennings = Fellow of the [[Royal Society]]<ref>Smith, Sidney (1945). "William Matthew Flinders Petrie. 1853-1942". ''Obituary Notices of Fellows of the Royal Society'' 5 (14): 3. doi:10.1098/rsbm.1945.0001</ref> | handtekening = | webblad = | voetnotas = }} '''Sir William Matthew Flinders Petrie''', Fellow of the [[Royal Society]] ([[3 Junie]] [[1853]] – [[28 Julie]] [[1942]]), algemeen bekend as '''Flinders Petrie''', was ’n Engelse [[egiptoloog]] en ’n pionier van sistematiese [[metodologie]] in [[argeologie]] en die bewaring van artefakte. Hy het opgrawings op baie belangrike terreine in [[Egipte]] gedoen saam met sy vrou, [[Hilda Petrie]].<ref>Sharp, M.S. en Lesko, B.S. (red.). ''Breaking Ground: Women in Old World Archaeology''</ref> Sommige beskou sy beroemde ontdekking van die [[Merneptah-stele]] as sy belangrikste werk,<ref>''The Biblical Archaeologist'', American Schools of Oriental Research 1997, bl. 35</ref> ’n siening waarmee Petrie self saamgestem het.<ref>Margaret S. Drower, ''Flinders Petrie: A Life in Archaeology'', 1995, bl. 221</ref> Petrie het die stelsel van datering ontwikkel wat op die vondste van pottebakkerswerk en keramiek geskoei is.<ref name="haaretz.com">{{Cite web |url=http://www.haaretz.com/news/national/paying-homage-to-pioneering-archaeologist-who-lost-his-head-1.456689 |title=Paying homage to pioneering archaeologist who lost his head, Haaretz |access-date= 3 Augustus 2014 |archive-date=11 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120911132930/http://www.haaretz.com/news/national/paying-homage-to-pioneering-archaeologist-who-lost-his-head-1.456689 |url-status=dead }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.egyptorigins.org/petriepics.html "William Matthew Flinders Petrie: The Father of Egyptian Archaeology, 1853–1942"] * [http://www.ucl.ac.uk/museums/petrie/collections Die Petrie-museum van Egiptiese Argeologie in Londen] * {{Commons-kategorie inlyn|Flinders Petrie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Petrie, Flinders}} [[Kategorie:Engelse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Prehistorici]] [[Kategorie:Geboortes in 1853]] [[Kategorie:Sterftes in 1942]] n7arjt605sx1yiz9cvjequnek6rilgr 0 90436 2915084 1624979 2026-07-01T15:41:21Z AFM 21229 2915084 wikitext text/x-wiki [[Lêer:CASTLE LINE RoyalMailService (1893).jpg|duimnael|Advertensie van die Union-Castle-Redery]] Die '''Union-Castle-Redery''' is in 1900 gestig na die samesmelting van die [[Union-Redery]] met die [[Castle-Redery]]. Aanvanklik is die firma deur Donald Currie & Co bestuur maar later is die beheer oorgeneem deur die ''Royal Mail Steam Packet Company'' waarvan sir Owen Phillips aan die hoof was. Hierdie reëling het in 1932 tot 'n einde gekom toe die Union-Castle Mail Steamship Company sy onafhanklikheid hervat het. In 1956 is die beheer deur die Cayvier, Irvine-groep oorgeneem. In 1965 is verkeie groot skepe aan [[Safmarine]] verkoop. ==Lees ook== *[[Holland-Afrika Lyn]] == Bron == * ''[[Ensiklopedie van Suidelike Afrika]]'', [[Eric Rosenthal]], 1967. == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Union-Castle Line}} [[Kategorie:Britse rederye]] [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] 2zavw38vxopi5r6pyqm4e7htb9dhgbc 0 95747 2915203 2910770 2026-07-02T10:38:09Z Sobaka 328 /* Sien ook */ opruim 2915203 wikitext text/x-wiki [[Lêer:KI Wikipedia.jpg|duimnael|Voorstelling van KI geskep deur KI beeldskepper.]] {{Kunsmatige intelligensie}} '''Kunsmatige intelligensie''' (KI) is die [[intelligensie]] waarmee [[masjien|masjiene]] of [[sagteware]] vorendag sou kom, in teenstelling met die intelligensie van mense of diere. Dit is 'n akademiese studieveld waarin probeer word om menslike intelligensie kunsmatig te skep. KI-navorsers en {{nowrap|-handboeke}} definieer dit as "die studie en ontwerp van intelligente agente",<ref>Poole, David; Mackworth, Alan; Goebel, Randy (1998). Computational Intelligence: A Logical Approach. New York: Oxford University Press. {{ISBN|0-19-510270-3}}.</ref> waar 'n [[intelligente agent]] 'n stelsel is wat sy omgewing waarneem en aksies neem wat sy kanse op sukses vergroot. Voorbeeldtake waarin dit gedoen word, sluit in spraakherkenning, [[rekenaarvisie]], vertaling tussen (natuurlike) tale, asook ander kartering van insette. KI-toepassings sluit in gevorderde websoekenjins (bv. [[Google-soekenjin]]), aanbevelingstelsels (gebruik deur [[YouTube]], [[Amazon.com|Amazon]] en [[Netflix]]), verstaan van menslike spraak (soos Siri en Alexa), [[selfrymotor]]s (bv. Waymo), generatiewe of kreatiewe gereedskap ([[ChatGPT]] en KI-kuns), outomatiese besluitneming, en meeding op die hoogste vlak in strategiese spelstelsels (soos [[skaak]] en Go).{{sfnp|Google|2016}} John McCarthy, wat die term in 1955 geskep het, definieer dit as "die wetenskap van die skep van intelligente masjiene".<ref>[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0007681318301393 Andreas Kaplan; Michael Haenlein (2019) Siri, Siri in my Hand, who's the Fairest in the Land? On the Interpretations, Illustrations and Implications of Artificial Intelligence, Business Horizons, 62(1), 15-25]</ref> Meer in detail, definieer Andreas Kaplan en Michael Haenlein kunsmatige intelligensie as "die vermoë van 'n stelsel om eksterne data korrek te interpreteer, om uit hierdie data te leer en om hierdie lesse te gebruik om spesifieke doelstellings en take te bereik deur buigsame aanpassing."<ref>[https://web.archive.org/web/20181121191205/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0007681318301393 Kaplan Andreas; Michael Haenlein (2018) Siri, Siri in my Hand, who's the Fairest in the Land? On the Interpretations, Illustrations and Implications of Artificial Intelligence, Business Horizons, 62(1)]</ref><ref>[https://www.routledge.com/Artificial-Intelligence-Business-and-Civilization-Our-Fate-Made-in-Machines/Kaplan/p/book/9781032155319 Andreas Kaplan; Artificial Intelligence, Business and Civilization - Our Fate Made in Machines, 2022, Routledge]</ref> KI-navorsing is hoogs tegnies en gespesialiseerd, en is diep in onderafdelings verdeel, wat dikwels nie met mekaar kommunikeer nie.<ref name="Fragmentation of AI">McCorduck, Pamela (2004), Machines Who Think (2nd ed.), Natick, MA: A. K. Peters, Ltd., {{ISBN|1-56881-205-1}}.</ref> In sommige gevalle kan die verdeeldheid aan sosiale en kulturele faktore toegeskryf word, soos werk wat by 'n bepaalde instelling of deur individuele navorsers gedoen word. KI-navorsing word ook deur verskeie tegniese kwessies geraak. Sekere subvelde fokus op die oplos van spesifieke probleme. Ander fokus weer op een van verskeie moontlike benaderings, of die gebruik van 'n bepaalde hulpmiddel, of ter vervulling van spesifieke toepassings. Die sentrale probleme (of doelwitte) van KI-navorsing sluit in: redenasie, kennis, beplanning, leer, [[natuurliketaalverwerking]] (kommunikasie), persepsie en die vermoë om te beweeg en voorwerpe te manipuleer.<ref>Russell, Stuart J.; Norvig, Peter (2003), [[Artificial Intelligence: A Modern Approach]] (2nd ed.), Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall, {{ISBN|0-13-790395-2}}.</ref> algemene kunsmatige intelligensie word as een van die veld se langtermyn doelwitte beskou.<ref>Kurzweil, Ray (1999). The Age of Spiritual Machines. Penguin Books. {{ISBN|0-670-88217-8}}.</ref> 'n Redelik algemeen aanvaarde toets vir kunsmatige intelligensie is die [[turingtoets]], geformuleer deur die Engelse wiskundige [[Alan Turing]], een van die vaders van [[rekenaarwetenskap]]. Dit kom daarop neer dat as 'n [[rekenaar]] iemand kan mislei en laat glo dat hy 'n [[mens]] is, die rekenaar intelligent moet wees. Tegnieke soos [[neurale netwerk]]e en genetiese [[algoritme]]s toon dat die KI ook inspirasie put uit die [[biologie]]. Baie takke van wetenskap hou verband met die KI. Kunsmatige intelligensie kan dus ook gesien word as 'n brug tussen verskillende dissiplines. == Geskiedenis van KI == [[Lêer:Didrachm Phaistos obverse CdM.jpg|duimnael|[[Silwer]] didrachma van [[Kreta]] wat [[Talos]] uitbeeld, 'n antieke mitiese outomaat met kunsmatige intelligensie (ongeveer 300 vC)]] Kunsmatige wesens met intelligensie het in die oudheid as storieverteltoestelle verskyn,<ref name="AI in myth"> KI in [[mite]]s: * {{Harvtxt|McCorduck|2004|pp=4–5}} * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2003|p=939}} </ref> en was algemeen in [[fiksie]], soos in [[Mary Shelley]] se Frankenstein of [[Karel Čapek]] se R.U.R.{{sfnp|McCorduck|2004|pp=17–25}} Hierdie karakters en hul lotgevalle het baie van dieselfde kwessies geopper wat nou in die etiek van kunsmatige intelligensie bespreek word.{{sfnp|McCorduck|2004|pp=340–400}} Kunsmatige Intelligensie, het 'n ryk geskiedenis wat oor 'n paar dekades strek. Die oorsprong van KI kan teruggevoer word na die 1950's toe navorsers die idee begin ondersoek het om masjiene te skep wat menslike intelligensie kan simuleer. In 1956 is die veld van KI amptelik gevestig met die [[Dartmouth-werkswinkel]], waar pioniers in die veld bymekaargekom het om KI-navorsing te bespreek en te bevorder.<ref>Solomonoff, R.J.The Time Scale of Artificial Intelligence; Reflections on Social Effects, Human Systems Management, Vol 5 1985, bl 149-153</ref><ref>Moor, J., The Dartmouth College Artificial Intelligence Conference: The Next Fifty years, AI Magazine, Vol 27, No., 4, bl. 87-9, 2006</ref><ref name="auto"> Kline, Ronald R., Cybernetics, Automata Studies and the Dartmouth Conference on Artificial Intelligence, IEEE Annals of the History of Computing, Oktober–Desember, 2011, IEEE Computer Society</ref> Gedurende die vroeë jare het KI gefokus op simboliese of reëlgebaseerde benaderings, waar rekenaars met eksplisiete reëls en kennis geprogrammeer is om spesifieke take uit te voer. Vooruitgang was egter stadig, en KI het beduidende uitdagings in die gesig gestaar om komplekse werklike probleme te hanteer. In die 1980's het 'n nuwe benadering genaamd [[masjienleer]] ontstaan, wat daarop gemik was om rekenaars in staat te stel om uit data te leer en hul werkverrigting te verbeter sonder om uitdruklik geprogrammeer te word. Hierdie benadering het momentum gekry en gelei tot vooruitgang op gebiede soos patroonherkenning, natuurlike taalverwerking en rekenaarvisie. In die laat 1990's en vroeë 2000's het KI 'n herlewing van belangstelling en deurbrake gesien, grootliks as gevolg van die beskikbaarheid van groot datastelle en vooruitgang in rekenaarvermoë. [[Diepleer]], 'n subveld van masjienleer wat op kunsmatige [[neurale netwerk]]e fokus, het prominensie verwerf en merkwaardige sukses behaal in take soos beeld- en spraakherkenning. In onlangse jare het KI aansienlike vordering gemaak in verskeie domeine. Dit is toegepas op gebiede soos gesondheidsorg, finansies, vervoer en kliëntediens, wat nywerhede rewolusie en doeltreffendheid verbeter. KI-aangedrewe tegnologieë, soos virtuele assistente en outonome voertuie, het meer algemeen in die daaglikse lewens geword. == Turingtoets == {{Hoofartikel|Turingtoets}} Die Turingtoets beteken dat as 'n rekenaar iemand kan mislei en laat glo dat hy 'n mens is, die rekenaar intelligent moet wees. Vir so 'n toets moet die omstandighede sodanig gemaak word dat die proefpersoon nie kan sien met wie hy praat nie, byvoorbeeld deur met iemand in 'n ander vertrek via 'n toetsbord en netwerk te gesels. Volgens die John McCarthy-definisie van 1955 is dit "toelaat dat 'n masjien so optree dat ons intelligente gedrag sou noem as iemand sou optree" in sy "''Proposal for the Dartmouth Summer Research Project On Artificial Intelligence''" (1955), waarin die term kunsmatige intelligensie die eerste keer verskyn. === Die Chinese kamerargument === {{Hoofartikel|Chinese kamerargument}} Om 'n voorstelling te kan maak dat dit nie nodig is om 'n opdrag inhoudelik te begryp nie en tog so 'n taak wesenlik te kan uitvoer word deur [[John Searle]] en sy Chinese kamerdenkeksperiment voorgestel. Volgens die eksperiment moet jy jou voorstel dat jy in 'n afgeslote kamer is en dat jy volgens 'n formele instruksieprogram 'n uitset moet genereer aan die hand van 'n inset. Die feit dat jy nie die insette hiervoor hoef te verstaan nie, word bewys deur die feit dat hierdie insette en uitsette in die vorm van [[Chinese karakter]]s plaasvind, sonder dat jy enige kennis van [[Chinees]] het. Die feit dat die uitset danksy die program nog steeds korrek is, word aangetoon deur die feit dat die Chinese sprekers die inhoud betekenisvol vind. In die eksperiment word vrae wat in Chinees geskryf is, aangebied vir insette. Die antwoorde wat verkry word deur die instruksies blindelings te volg, is so goed dat die onderwerp nie besef dat die antwoorde wat gegee word gegenereer is deur iemand wat glad nie Chinees verstaan nie. Searle wil bewys dat dit nie intelligensie is nie: jy verstaan self niks van die uitset nie. Volgens Searle kan 'n rekenaar dus die turingstoets slaag, maar dit kan nog steeds nie intelligent wees nie. 'n Voor die hand liggende teenargument is dat dit in hierdie voorbeeld byna sielkundig onvermydelik is dat jy jouself identifiseer met die 'persoon' in die kamer wat nie Chinees verstaan nie, maar dat dit verkeerd is, getuig deur die feit dat die totale stelsel (die kamer plus inhoud, uitvoerende persoon plus program), wel Chinees verstaan. == Doelwitte == Die algemene probleem om intelligensie te simuleer (of te skep) is in subprobleme opgedeel. Dit bestaan uit spesifieke eienskappe of vermoëns wat navorsers verwag dat 'n intelligente stelsel moet vertoon. Die eienskappe wat hieronder beskryf word, het die meeste aandag gekry en dek die omvang van KI-navorsing.{{efn|name="Problems of AI"|This list of intelligent traits is based on the topics covered by the major AI textbooks, including: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998}} and {{Harvtxt|Nilsson|1998}}}} === Redenering, probleemoplossing === Vroeë navorsers het algoritmes ontwikkel wat stap-vir-stap redenasies nageboots het wat mense gebruik wanneer hulle raaisels oplos of logiese afleidings maak.<ref> Problem solving, puzzle solving, game playing and deduction: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 3–5}} * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 6}} ([[constraint satisfaction]]) * {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|loc=chpt. 2,3,7,9}} * {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|loc=chpt. 3,4,6,8}} * {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 7–12}} </ref> Teen die laat 1980's en 1990's is metodes ontwikkel vir die hantering van [[onsekerheid|onseker]] of onvolledige inligting, deur konsepte uit [[waarskynlikheid]] en [[ekonomie]] te gebruik.<ref>Uncertain reasoning: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 12–18}} * {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=345–395}} * {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=333–381}} * {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 7–12}} </ref> Baie van hierdie algoritmes is onvoldoende om groot redenasieprobleme op te los omdat hulle 'n "kombinatoriese ontploffing" ervaar: hulle het eksponensieel stadiger geword namate die probleme groter geword het.<ref name="Intractability">Intractability and efficiency and the combinatorial explosion: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|pp=21}}</ref> Selfs mense gebruik selde die stap-vir-stap afleiding wat vroeë KI-navorsing kon modelleer. Hulle los die meeste van hul probleme op deur vinnige, intuïtiewe oordeel te gebruik.<ref name="Psychological evidence of sub-symbolic reasoning"> Psychological evidence of the prevalence sub-symbolic reasoning and knowledge: * {{Harvtxt|Kahneman|2011}} * {{Harvtxt|Dreyfus|Dreyfus|1986}} * {{Harvtxt|Wason|Shapiro|1966}} * {{Harvtxt|Kahneman|Slovic|Tversky|1982}}</ref> Akkurate en doeltreffende redenering is 'n onopgeloste probleem. === Kennisvoorstelling === [[Lêer:General Formal Ontology.svg|duimnael|'n Ontologie verteenwoordig kennis as 'n stel konsepte binne 'n domein en die verwantskappe tussen daardie konsepte.]] [[Kennisvoorstelling en redenering|Kennisvoorstelling]] en [[kennis ingenieurswese]]<ref>Kennisvoorstelling en kennis ingenieurswese: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 10}} * {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=23–46, 69–81, 169–233, 235–277, 281–298, 319–345}} * {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=227–243}}, * {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 17.1–17.4, 18}}</ref> laat KI-programme toe om vrae intelligent te beantwoord en afleidings te maak oor werklike feite. Formele kennisvoorstellings word gebruik in inhoudgebaseerde indeksering en herwinning,{{sfnp|Smoliar|Zhang|1994}} toneel interpretasie,{{sfnp|Neumann|Möller|2008}} kliniese besluitondersteuning,{{sfnp|Kuperman|Reichley|Bailey|2006}} kennisontdekking (ontginning van "interessante" en uitvoerbare afleidings van groot databasisse),{{sfnp|McGarry|2005}} en ander areas.{{sfnp|Bertini|Del Bimbo|Torniai|2006}} === Beplanning en besluitneming === 'n “Agent” is enigiets wat in die wêreld waarneem en aksies in die wêreld neem. 'n [[rasionele agent]] het doelwitte of voorkeure en neem aksies om dit te laat gebeur.{{efn| ""Rasionele agent" is 'n algemene term wat in [[ekonomie]], [[filosofie]] en teoretiese kunsmatige intelligensie gebruik word. Dit kan verwys na enigiets wat sy gedrag rig om doelwitte te bereik, soos 'n persoon, 'n dier, 'n korporasie, 'n nasie, of, in die geval van KI, 'n rekenaarprogram. }}{{sfnp|Russell|Norvig|2021|p=528}} In [[outomatiese beplanning en skedulering|outomatiese beplanning]] het die agent 'n spesifieke doelwit.<ref>Automated planning:* {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 11}}</ref> In [[outomatiese besluitneming]] het die agent voorkeure – daar is sekere situasies waarin hy verkies om te wees, en sommige situasies wat hy probeer vermy. Die besluitnemingsagent ken 'n nommer aan elke situasie toe (genoem die "[[nut (ekonomie)|nut]]") wat meet hoeveel die agent dit verkies. Vir elke moontlike aksie kan dit die "verwagte nut" bereken: die nut van alle moontlike uitkomste van die aksie, geweeg deur die waarskynlikheid dat die uitkoms sal plaasvind. Dit kan dan die aksie kies met die maksimum verwagte nut.<ref>Automated decision making, Decision theory: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 16–18}}</ref> === Leer === [[Masjienleer]] is die studie van programme wat hul prestasie op 'n gegewe taak outomaties kan verbeter.<ref name ="machine learning">[[Masjienleer|leer]]: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 19–22}} * {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=397–438}} * {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=385–542}} * {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 3.3, 10.3, 17.5, 20}} </ref> Dit was van die begin af deel van KI.{{efn |[[Alan Turing]] het die sentraliteit van leer reeds in 1950 in sy klassieke artikel "[[Computing Machinery and Intelligence]]" bespreek.{{sfnp|Turing|1950}} In 1956, by die oorspronklike [[Dartmouth-werkswinkel|Dartmouth KI-somerkonferensie]], het Ray Solomonoff 'n verslag geskryf oor sonder toesig probabilistiese masjienleer: "An Inductive Inference Machine".{{sfnp|Solomonoff|1956}} }} === Natuurliketaalverwerking === {{Hoofartikel|Natuurliketaalverwerking}} [[Natuurliketaalverwerking]]<ref> [[Natuurliketaalverwerking]]: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 23–24}} * {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=91–104}} * {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=591–632}} </ref> laat programme toe om te lees, skryf en kommunikeer in menslike tale soos [[Engels]]. Spesifieke probleme sluit in [[spraakherkenning]], [[spraaksintese]], [[masjienvertaling]], [[inligtingonttrekking]], [[inligtingherwinning]] en [[vraagbeantwoording]].<ref>Subprobleme van [[Natuurliketaalverwerking]]: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|pp=849–850}} </ref> Vroeë werk, gebaseer op [[Noam Chomsky]] se [[generatiewe grammatika]] en [[semantiese netwerk]]e, het gesukkel met [[woord-sin ondubbelsinningheid]]{{efn|See {{section link|AI winter|Machine translation and the ALPAC report of 1966 }}}} tensy beperk tot klein domeine genaamd "mikro-wêrelde" (as gevolg van die gesonde verstand kennis probleem).<ref name="Breadth of commonsense knowledge" /> === Persepsie === [[Lêer:Ääretuvastuse näide.png|duimnael|upright=1.5|Kenmerkbespeuring (uitgebeeld: [[randbespeuring]]) help KI om insiggewende abstrakte strukture uit rou data saam te stel.]] [[Masjienpersepsie]] is die vermoë om insette van sensors (soos kameras, mikrofone, draadlose seine, aktiewe [[lidar]], sonar, radar en [[tasbare sensor]]s) te gebruik om aspekte van die wêreld af te lei. [[Rekenaarvisie]] is die vermoë om visuele insette te analiseer.<ref> [[Rekenaarvisie]]: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 25}} * {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 6}} </ref> Die veld sluit in [[spraakherkenning]],{{sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=849–850}} [[beeld klassifikasie]],{{sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=895–899}} [[gesigherkenningstelsel|gesigherkenning]], [[voorwerpherkenning]],{{sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=899–901}} em [[robotiese waarneming|robotiese persepsie]].{{sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=931–938}} === Robotika === [[Robotika]] gebruik KI.<ref name="Robotics">[[Robotika]]: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 26}} </ref> === Sosiale intelligensie === [[Lêer:Kismet robot at MIT Museum.jpg|duimnael|Kismet, 'n robot met rudimentêre sosiale vaardighede{{sfnp|MIT AIL|2014}}]] Affektiewe berekening is 'n interdissiplinêre sambreel wat stelsels bevat wat menslike gevoel, emosie en bui herken, interpreteer, verwerk of simuleer.<ref> [[Affective computing]]: * {{Harvtxt|Thro|1993}} * {{Harvtxt|Edelson|1991}} * {{Harvtxt|Tao|Tan|2005}} * {{Harvtxt|Scassellati|2002}} </ref> Sommige [[virtuele assistent]]e is byvoorbeeld geprogrammeer om meer gesellig te praat of selfs om humoristies te babbel; dit laat hulle meer sensitief lyk vir die emosionele dinamika van menslike interaksie, of om andersins [[mens-rekenaarinteraksie]] te fasiliteer. Dit is egter geneig om naïewe gebruikers 'n onrealistiese opvatting te gee van hoe intelligent bestaande rekenaaragente eintlik is.{{sfnp|Waddell|2018}} === Algemene intelligensie === 'n Masjien met [[kunsmatige algemene intelligensie]] moet 'n wye verskeidenheid probleme kan oplos met breedte en veelsydigheid soortgelyk aan menslike intelligensie.<ref name = "AGI" > [[Kunsmatige algemene intelligensie]]: * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|pp=32–33, 1020–1021}} Proposal for the modern version: * {{Harvtxt|Pennachin|Goertzel|2007}} Warnings of overspecialization in AI from leading researchers: * {{Harvtxt|Nilsson|1995}} * {{Harvtxt|McCarthy|2007}} * {{Harvtxt|Beal|Winston|2009}} </ref> == Gevolge vir die klimaat == Kunsmatige intelligensie vereis baie elektriese energie. Daar word geraam dat dit teen 2027 soveel energie as 'n land as Nederland gaan eis. Dit kan die klimaatprobleme baie vererger. <ref>{{cite web|url=https://nos.nl/artikel/2493605-ai-slurpt-energie-kan-over-vier-jaar-net-zoveel-stroom-als-nederland-gebruiken|publisher=NOS|title=AI slurpt energie}}</ref> ==Verskil tussen kunsmatige intelligensie en menslike intelligensie== Kunsmatige intelligensie word dikwels gemeet aan individuele menslike prestasie, soos die vermoë om tekste te skryf, eksamens te slaag of diagnoses te maak. Hierdie vergelyking is egter beperk, aangesien menslike intelligensie nie hoofsaaklik individueel funksioneer nie, maar sosiaal, liggaamlik en kollektief. Navorsing toon dat menslike kennis en insig ontstaan uit samewerking, gedeelde taal, kultuur en leerprosesse oor geslagte heen. Mense dink en leer binne sosiale netwerke en instellings, en hul intelligensie is diep gewortel in fisiese ervaring, emosie en interaksie met ander. KI-stelsels, daarenteen, verwerk inligting in isolasie op grond van statistiese patrone in data. Hulle beskik nie oor bewussyn, bedoeling, sosiale begrip of morele oordeel nie, en het geen toegang tot direkte lewenservaring nie. Verder is KI se opleiding gebaseer op beperkte en dikwels kultureel eensydige databronne, wat nie die volle diversiteit van menslike kennis weerspieël nie. Alhoewel KI nuttige instrumente kan wees, bly dit afhanklik van menslike insette en beheer. Die vergelyking tussen KI en menslike intelligensie is daarom ’n kategorie-fout, aangesien menslike intelligensie fundamenteel kollektief, beliggaam en kultureel ingebed is, terwyl KI hoofsaaklik tegnies en afgeleë funksioneer.<ref>Rodger, Jennifer, & Louro, Celeste Rodriguez, (6 Februarie 2026). Why comparisons between AI and human intelligence miss the point. ''The Conversation''. https://theconversation.com/why-comparisons-between-ai-and-human-intelligence-miss-the-point-274621 Besoek 7 Februarie 2026.</ref> == Sien ook == {{Div col}} * [[Auto-GPT]] * [[Breaking Rust]] * [[Diepfop]] * [[Diella (KI-stelsel)]] * [[ChatGPT]] * [[Groq]] * [[Globale Vennootskap oor Kunsmatige Intelligensie]] * [[Hallusinasie (kunsmatige intelligensie)]] * [[Kwantumberekening]] * [[Kunsmatige algemene intelligensie]] * [[Kunsmatige intelligensie en joernalistiek]] * [[Kunsmatige Intelligensie- Koue Oorlog]] * [[KI-slop|Kunsmatige intelligensie-slop]] * [[Kunsmatige-intelligensie-veiligheid]] * [[LaMDA]] * ''[[Magnifica Humanitas]]'' * [[Matt Deitke]] * [[Matthew Gallagher]] * [[Moltbook]] * [[MoltCourt]] * [[OpenClaw]] * [[Xania Monet]] * [[P(doom)]] * [[Tilly Norwood]] * [[The Stargate Project]] * [[Seedance 2.0]] * ''[[Something Big Is Happening]]'' * [[Versterkingleer uit menslike terugvoer]] {{Div col end}} == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings|2|verwysings= <ref name="Breadth of commonsense knowledge"> Breadth of commonsense knowledge: * {{Harvtxt|Lenat|Guha|1989|loc=Introduction}} * {{Harvtxt|Crevier|1993|pp=113–114}}, * {{Harvtxt|Moravec|1988|p=13}}, * {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|pp=241, 385, 982}} ([[qualification problem]]) </ref> }} == Bronnelys == * DH Author, ‘Why Are There Still So Many Jobs? The History and Future of Workplace Automation’ (2015) 29(3) Journal of Economic Perspectives 3. * Boden, Margaret, ''Mind As Machine'', [[Oxford University Press]], 2006. * Cukier, Kenneth, "Ready for Robots? How to Think about the Future of AI", ''Foreign Affairs'', vol. 98, no. 4 (July/August 2019), pp.&nbsp;192–98. * Domingos, Pedro, "Our Digital Doubles: AI will serve our species, not control it", ''Scientific American'', vol. 319, no. 3 (September 2018), bl.&nbsp;88–93. * Gopnik, Alison, "Making AI More Human: Artificial intelligence has staged a revival by starting to incorporate what we know about how children learn", ''Scientific American'', vol. 316, no. 6 (Junie 2017), bl.&nbsp;60–65. * Johnston, John (2008) ''The Allure of Machinic Life: Cybernetics, Artificial Life, and the New AI'', MIT Press. * Koch, Christof, "Proust among the Machines", ''Scientific American'', vol. 321, no. 6 (Desember 2019), bl. 46–49. * Marcus, Gary, "Am I Human?: Researchers need new ways to distinguish artificial intelligence from the natural kind", ''Scientific American'', vol. 316, no. 3 (Maart 2017), bl.&nbsp;58–63. * E McGaughey, 'Will Robots Automate Your Job Away? Full Employment, Basic Income, and Economic Democracy' (2018) [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3044448 SSRN, part 2(3)]. * George Musser, "Artificial Imagination: How machines could learn creativity and common sense, among other human qualities", ''Scientific American'', vol. 320, no. 5 (May 2019), pp.&nbsp;58–63. * Myers, Courtney Boyd ed. (2009). [https://www.forbes.com/2009/06/22/singularity-robots-computers-opinions-contributors-artificial-intelligence-09_land.html "The AI Report"]. ''Forbes'' June 2009 * {{cite book |last=Raphael |first=Bertram |year=1976 |title=The Thinking Computer |publisher=W.H.Freeman and Company |isbn=978-0-7167-0723-3 |url=https://archive.org/details/thinkingcomputer00raph }} * Scharre, Paul, "Killer Apps: The Real Dangers of an AI Arms Race", ''Foreign Affairs'', vol. 98, no. 3 (Mei/Junie 2019), bl.&nbsp;135–44. * {{cite journal | last1 = Serenko | first1 = Alexander | year = 2010 | title = The development of an AI journal ranking based on the revealed preference approach | url = http://www.aserenko.com/papers/JOI_Serenko_AI_Journal_Ranking_Published.pdf | journal = Journal of Informetrics | volume = 4 | issue = 4| pages = 447–459 | doi = 10.1016/j.joi.2010.04.001}} * {{cite journal | last1 = Serenko | first1 = Alexander | author2=Michael Dohan | year = 2011 | title = Comparing the expert survey and citation impact journal ranking methods: Example from the field of Artificial Intelligence | url = http://www.aserenko.com/papers/JOI_AI_Journal_Ranking_Serenko.pdf | journal = Journal of Informetrics | volume = 5 | issue = 4| pages = 629–649 | doi = 10.1016/j.joi.2011.06.002}} * Sun, R. & Bookman, L. (eds.), ''Computational Architectures: Integrating Neural and Symbolic Processes''. Kluwer Academic Publishers, Needham, MA. 1994. * {{cite web |url=http://www.technologyreview.com/news/533686/2014-in-computing-breakthroughs-in-artificial-intelligence/ |title=2014 in Computing: Breakthroughs in Artificial Intelligence |author=Tom Simonite |date=29 December 2014 |work=MIT Technology Review |accessdate= }} * Tooze, Adam, "Democracy and Its Discontents", ''The New York Review of Books'', vol. LXVI, no. 10 (6 Junie 2019), bl.&nbsp;52–53, 56–57. == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Artificial intelligence}} * [https://www.youtube.com/watch?v=zRcqRme755I&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fwww.litnet.co.za%2F&feature=emb_imp_woyt [[YouTube]] video waar [[Koos Kombuis]] lees oor KI en hy besin oor 'n [[Raka]] vir ons tyd.] {{Time-persone van die jaar|state=autocollapse}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie| ]] [[Kategorie:Formele wetenskappe]] sg3y1tfl6x6q2396nz2bn1rfa7n0k29 0 104657 2915088 2880019 2026-07-01T15:59:10Z AFM 21229 /* Opleiding en onderwysloopbaan */ 2915088 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Helena Lochner.jpg|duimnael|regs|300px|Helena Lochner aan die werk in haar studeerkamer. Teen die mure is die buiteblaaie van sommige van die 62 boekies wat sy geskryf en geïllustreer het.]] '''Helena Johanna Francina Lochner''' (distrik [[Moorreesburg]], [[15 September]] [[1892]] – [[Bloubergstrand]], [[15 Julie]] [[1951]]) was 'n [[Afrikaans]]e skrywer en illustreerder van leesboekies vir jong kinders. Haar skrywersnaam was Helena J.F. Lochner. Eindelik is 62 boekies met meer as honderd van haar verhaaltjies gepubliseer met oorspronklike stories wat Lochner self geïllustreer het, onder meer ''Tafelberg se kleed'' (1935), ''Drie ou broertjies'' (1935), ''Die dom varkie'' (1937) asook ''Vrolike versies'' (1935). Die boekies het gewoonlik 'n gekleurde buiteblad met 'n skets deur Lochner gehad en illustrasies en groot druk binne. Buiten skryfwerk was haar groot belangstelling reis. Sy was byvoorbeeld die enigste wit vrou wat die gebalsemde lyk van die patriarg van Siam aanskou het. Ook kon sy onder haar vriende van die vooraanstaande mense van Suid-Afrika tel. Sy het self op ’n keer vertel hoe [[George Bernard Shaw]] haar een aand gehelp het om haar kamerdeur in ’n hotel in [[Seepunt]] oop te breek toe sy dit per ongeluk gesluit het.<ref name="ReferenceA">{{af}} Kay Carter in [[Huisgenoot]], [[26 Januarie]] [[1951]].</ref> == Opleiding en onderwysloopbaan == [[Beeld:Ds PJ Pienaar van Somerset-Wes en sy gesin 1901.jpg|duimnael|links|300px|Vir haar eie broers en susters en die Pienaar-pastoriekinders (hier afgeneem in 1901) het Helena Lochner van die ouderdom van 10 jaar af toneelstukkies geskryf wat hulle in die eetkamer van die pastorie opgevoer het waar die eetkamertafel as verhoog gedien het. Ds. Pienaar was die plaaslike NG predikant van 1891 tot 1936.]] [[Beeld:Ou NG pastorie Somerset-Wes.jpg|regs|300px|duimnael|In dié ou pastorie van die [[NG gemeente Somerset-Wes]], skuins oorkant die huis waarin Lochner en haar gesin op [[Somerset-Wes]] gewoon het, het sy haar sibbes en die pastoriekinders afgerig om haar toneelstukkies op te voer. Die gebou is in Mei 1948 vir £7&nbsp;500 verkoop. Dié gebou, by Lourensstraat 41, huisves nou (2015) 'n boetiekhotel.]] [[Beeld:Ds PJ Pienaar.jpg|160px|links|duimnael|Die Lochners het skuins oorkant die pastorie van die [[NG gemeente Somerset-Wes]] gewoon en daar het die Lochner-kinders dikwels saam met ds. en mev. P.J. Pienaar se kinders baljaar.]] [[Lêer:Ou kerk Somerset-Wes.jpg|duimnael|300px|regs|Die ou [[NG gemeente Somerset-Wes|NG kerk op Somerset-Wes]], afgeneem omstreeks 1907, in die tyd toe Lochner en haar gesin lidmate van die gemeente was. Hul huis was 'n hanetree van die kerk af.]] Lochner was die 10de van Johannes Tobias (Jan) en Helena Johanna Francina Lochner se 14 kinders.<ref>Geni: https://www.geni.com/people/Helena-Johanna-Francina-Aunt-Molly-Aunt-Molly-Lochner/6000000009907402523</ref><ref>https://www.wikitree.com/wiki/Lochner-34</ref> Sy is in die [[Swartland]] gebore, waar haar belangstelling in stories ontstaan het na aanleiding van die verhale wat die slawenageslag op hulle familieplaas saans vertel het,<ref>{{af}} [http://raru.co.za/books/1901504-die-pratende-pot-helena-lochner-paperback Die Pratende Pot – Helena Lochner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304135134/http://raru.co.za/books/1901504-die-pratende-pot-helena-lochner-paperback |date= 4 Maart 2016 }}. URL besoek op 31 oktober 2015.</ref> maar toe sy ses jaar oud was, het die gesin [[Somerset-Wes]] toe verhuis waar hulle skuins oorkant die [[NG gemeente Somerset-Wes|plaaslike NG gemeente]] se destydse pastorie gewoon het. Somerset-Wes se predikant van 1891 tot 1936 was ds. P.J. Pienaar, wat getroud was met Henrietta Christiane Neethling, die sewende van ds. en mev. [[J.H. Neethling]] se 12 kinders en ’n kleindogter van ou ds. [[Andrew Murray sr.|Andrew Murray]] van [[NG gemeente Graaff-Reinet|Graaff-Reinet]]. Ds. en mev. Pienaar het 13 kinders gehad, van wie een seuntjie in sy geboortejaar (1903) oorlede is en die jongste seun, Leon, in Februarie 1928 toe hy 20 jaar oud was. Van die oudste vier kinders, almal seuns en almal min of meer tydgenote van Helena Lochner, was een later skoolhoof op [[Caledon]], een hoof van [[Mowbray]] se opleidingskollege en een onderwyser, staatsamptenaar en sakeman. Een van die Pienaar-dogters, Henrietta Cecile, was van 1922 tot 1937 getroud met dr. [[J.L.B. Smith]], die [[Suid-Afrika]]anse [[igtioloog]], wat beroemd geword het nadat hy die [[selakant]] geïdentifiseer het.<ref>{{af}} Smith, Margaret Mary in Beyers, C.J. 1981. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]''. Durban en Pretoria: Butterworth & Kie (SA) (Edms.) Bpk.</ref> Op tienjarige leeftyd het Helena Lochner reeds toneelstukkies geskryf wat die Lochner- en Pienaar-kinders in die pastorie se eetkamer opgevoer het waar die groot eetkamertafel as verhoog vir hul opvoerings gedien het. Reeds hier, so skryf Kay Carter in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' van [[26 Januarie]] [[1951]], het sy uitgeblink as "onderwyseres", want "die kleintjies moes die toneel speel soos sy dit vir hulle voorsê, of glad nie". Op Somerset-Wes het Helena eers na 'n voorbereidende skooltjie gegaan en vanaf haar sewende jaar na dieselfde "groot skool" waar haar broers en susters ook hul skoolonderrig ontvang het. Nadat sy op Somerset-Wes gematrikuleer en daarna 'n onderwysdiploma verwerf het, het sy 'n jaar lank onderwys gegee op die plaas De Keur by [[Ceres]]. Die volgende twee jaar was sy onderwyseres op [[Simondium]] naby die [[Paarl]] en eindelik 24 jaar lank kindertuinonderwyseres in die [[Strand]]. In 1938 het sy met vervroegde pensioen afgetree en enkele jare 'n ouderwetse huis op die rotse by Bloubergstrand gekoop omdat sy lief was vir die see. Sy het vir haar vader en moeder gesorg tot albei se dood. Dit sowat as die onverwagte dood van haar verloofde, die portret skilder [[George Crosland Robinson]] (1858–1930), het daartoe bygedra dat sy nooit getrou nie, hoewel sy ten tyde van Robinson se dood reeds 37 jaar oud was. Hy het haar aangespoor om haar illustrasietalent te ontwikkel. Sy was baie lief vir kinders, wat haar "auntie Molly" genoem het en vir reis. In 1930 en weer in 1937 het sy 'n uitgebreide reis onderneem waartydens sy 'n studie van die kinderlektuur van ander lande gemaak het. In bogenoemde uitgawe van ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' het sy van een van haar reise vertel: "Toe ek in 1937 na die Ooste gereis het, was dit in ’n boot van die [[Holland-Afrika Lyn]]. Die kaptein en offisiere het maar aangeneem dat ek ’n dame van Engelse afkoms is en saans aan die eettafel was hulle nie so versigtig soos hulle in ander omstandighede sou gewees het nie. Die grappies wat hulle vertel het, was nie juis bedoel vir die ore van ’n dame nie. So kon dit egter nie aangaan nie. So teen die vyfde dag steek ek los met ’n toesprakie in Hollands. Jong, jy moet hulle gesigte gesien het. Hulle wou my met alles geweld oorboord smyt."<ref name="ReferenceA"/> == Skryfwerk == [[Lêer:Ou tante Langtand Helena Lochner.jpg|duimnael|links|180px|Die buiteblad van ''Ou tante Langtand'', geskryf en geïllustreer deur Helena Lochner.]] [[Beeld:JHH de Waal.jpg|duimnael|regs|180px|Adv. [[J.H.H. de Waal|Jannie de Waal]] het 'n artikel deur Helena Lochner uit haar huis gesteel en ingestuur na ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]''. Nadat hulle dit geplaas het, het die redakteur gevra sy moet nog artikels skryf en so het haar skryfloopbaan in erns begin.]] [[Beeld:Helena Lochner Huisgenoot 1951.jpg|links|duimnael|200px|Helena Lochner het ná haar vervroegde aftrede uit die onderwys in 'n geskiedkundige huis op [[Bloubergstrand]] gaan woon, waar hierdie foto vir ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' einde 1950 of begin 1951 geneem is.]] [[Beeld:Helena Lochner Huisgenoot 1951 studeerkamer.jpg|duimnael|300px|Miss Molly, soos sy bekendgestaan het, in haar werkplek op Bloubergstrand. Die muer is bedek met die oorspronklike ontwerpe vir die buiteblaaie van haar kinderboeke.]] Van omstreeks die ouderdom van 10 jaar af het sy kinderstories vir haar eie plesier geskryf. As onderwyseres het sy gereeld stories uitgedink om vir haar klas te vertel. Haar eintlike skrywersloopbaan het begin in 1926 – sy was nagenoeg 34 jaar oud – toe adv. [[J.H.H. de Waal]] 'n artikel van haar na ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' gestuur het sonder haar medewete. Vyf-en-twintig jaar later het sy in dié tydskrif vertel hoe dit gebeur het: "Ek was nog maar jonk toe ek begin skrywe het. Party artikels en storie het ek bewaar, ander verwaarloos. Maar eendag kom oom Jannie de Waal, die skrywer van ''Johannes van Wyk'', my besoek, en onderwyl ons so sit en tee drink, tel hy ’n tekening van my op wat eenkant op die tafel lê. 'Het jy dit gedoen, Molly?' vra hy. Ek sê toe: 'Ja, dit is een van baie.' 'Maar Molly, as jy so goed kan teken, behoort jy ook te skrywe.' Ek lag en vertel hom dat ek al baie geskrywe het om my besig te hou. Hy vra my toe om hom net een artikel te wys. Onder die stoelkussing was juis een waarmee ek net klaar was, en dié het ek hom gegee. Nadat hy dit deurgelees het, steek ek dit weer onder die kussing weg. 'Molly, stuur dit na die Pers,' sê hy. 'Ag, oom Jannie, hulle sal dit nooit plaas nie.' Hy kyk my ewe ernstig aan en sê: 'Kom ek wed jou.' 'Goed,' sê ek. 'Ek sal jou ’n doos van die duurste sigare gee indien dit geplaas word, maar as die artikel terugkom, gee jy my ’n groot doos sjokolade.' "Reken, ek vergeet toe alles daarvan. ’n Paar weke daarna kry ek ’n brief van die redakteur van ''Die Huisgenoot'' waarin hy my meedeel dat my artikel geplaas sal word, en my vra of ek nie meer wil skrywe nie. My eerste gedagte was dat ’n gruwelike fout begaan was, want ek het mos nie iets aan ''Die Huisgenoot'' gestuur nie. Adv. De Waal bel my toe ’n kort tydjie daarna en vra of ek my artikel in ''Die Huisgenoot'' gesien het. Ek was so verbaas dat ek nie kon antwoord nie. 'Ja, Molly,' sê hy, 'ek het jou artikel gesteel onder die stoelkussing, dit ’n titel gegee en ingestuur. Baie geluk ook; jy skuld my ’n doos sigare.'" Lochner vertel adv. De Waal het haar weer kom besoek en haar vertel "hoe nodig my land Afrikaanse skrywers het, dat die tyd nou ryp was vir my om my deel by te dra. Toe skrywe ek eers ’n paar artikels vir grootmense, maar besluit somaar een dag dat ek liewer kinderstories wil skrywe."<ref name="ReferenceA"/> So het sy help voldoen aan die geweldige behoefte aan geskikte Afrikaanse kinderlektuur. Haar eerste kinderverhaal, ''Ou Koning van Klou'', het eers as vervolgverhaal in ''Die Jongspan'' verskyn en is in 1930 in boekvorm uitgegee, die eerste Afrikaanse kinderboek wat die skrywer self geïllustreer het.<ref>{{en}} {{af}} [http://www.openlanguages.net/afrikaans/communication/short-stories/helena-j-f-lochner/ Lochner se Stories en Verse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151019065556/http://www.openlanguages.net/afrikaans/communication/short-stories/helena-j-f-lochner/ |date=19 Oktober 2015 }}. URL besoek op 29 Oktober 2015.</ref> Hierna het nog sowat 60 verhaaltjies die lig gesien, soms enkelstaande, soms in kleiner of ook omvattender bundels. Ná haar aftrede as onderwyseres kon sy haar voltyds aan haar skryfwerk wy. Altesaam 62 van haar boekies is gepubliseer wat meer as honderd verhaaltjies bevat het. Danksy haar reise en biblioteeknavorsing kon Helena Lochner die afdeling "Kinders van die wêreld" in die ''Afrikaanse Kinderensiklopedie'' skryf. 'n Stokperdjie was om sprokies en legendes van ander lande te versamel. Baie van haar verhaaltjies is ná haar dood, in die ouderdom van net 57 jaar, heruitgegee, onder meer drie groot versamelbundels: ''Sprokieland'' (1969), ''Kinderland'' (1969) en ''Kammaland'' (1970). Sy het ook verhale van heldefigure uit die Suid-Afrikaanse geskiedenis oorvertel, soos ''Die held Woltemade'' (1935), en ou volksverhale wat sy gehoor het, baie daarvan by bruin mense, onder meer ''Hoe die sprinkane horinkies gekry het'' (1932) en ''Tafelberg se kleed'' (1935). Die oorgrote meerderheid was fantasieverhale. Soms het sy mense of diere denkbeeldige eienskappe gegee, byvoorbeeld in ''Die geleende velskoen'' (1932), ''Ou tante Langtand'' (1932), ''Drie ou broertjies'' (1935) en ''Die dom varkie'' (1937). Soms het die verhaaltjies oor koninklikes gehandel, soos ''Die prinses se pêrels'' (1931) en soms denkbeeldige karakters, byvoorbeeld ''Die heks in die hooimied'' (1935), ''Donsie en die dwergie'' (1937) en ''Die honger draak'' (1937). Elsabe Steenberg skryf in die ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'' dit is verkeerd om te beweer dat Lochner sprokies geskryf het, al het sy sommige verhaaltjies self so genoem, byvoorbeeld ''Die vuurvreter'' (1932), ''Die wit duif'' (1935) en ''Pannekoekland'' (1943). "Haar fantasiefigure besit nie simboliese reikwydte nie en spreek dus nie tot die onderbewuste van die kind soos die egte sprokie nie." Tog is daar al by geleentheid na haar verwys as "Afrikaans se [[Hans Christian Andersen]]".<ref>{{af}} [http://protea.bookslive.co.za/blog/2014/07/31/avontuurland-bekende-en-onbekende-stories-uit-die-verhaleskat-van-helena-jf-lochner/ Avontuurland: Bekende en onbekende stories uit die verhaleskat van Helena JF Lochner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151101110739/http://protea.bookslive.co.za/blog/2014/07/31/avontuurland-bekende-en-onbekende-stories-uit-die-verhaleskat-van-helena-jf-lochner/ |date= 1 November 2015 }}. URL besoek op 31 Oktober 2015.</ref> Oor die skryfproses het Lochner kort voor haar dood gesê: "Dit was eienaardig, maar ek het nooit nodig gehad om hierdie stories uit te dink nie. Hulle het somaar so vanself gekom. Selfs wanneer ek in die nag wakker word, kry ek ideë. As ek te vaak is om op te staan en papier te soek, maak ek die aantekeninge teen die wit tafeltjie waarop die lamp staan. Môre vroeg, wanneer ek wakker word, skryf ek dan my storie." Sy het destyds erken dat sy soms ook die wind van voor gekry het. "Dit het soms opdraand gegaan. Die uitgewers wou nie instem dat groot druk vir die kleintjies absoluut nodig is nie. Ook het hulle gesê dat gekleurde illustrasies te duur vir die [[Nasionale Pers|Pers]] is."<ref name="ReferenceA"/> == Waardering == [[Beeld:Helena Lochner grafsteen.JPG|duimnael|regs|180px|Helena Lochner se grafsteen in die begraafplaas op [[Somerset-Wes]], haar grootworddorp.]] Steenberg skryf: "Vir die Afrikaanse kinderliteratuur het Helena Lochner baanbrekerswerk gedoen – nie net omdat sy met haar gewilde stories in 'n dringende behoefte voorsien het vir die verskyning van kinderboeke wat werklik vir ''kinders'' geskik sou wees. Sy het ingewikkelde en abstrakte woorde vir kleuters vermy en deur die gebruik van koppeltekens lang woorde makliker leesbaar vir die kleintjies gemaak. Sy het daarvoor gesorg dat haar boeke in groot druk verskyn het en van gekleurde buiteblaaie en genoeg illustrasies, wat sy self gemaak het, voorsien was. Deur haar lewe het sy haar onvermoeid beywer vir groter erkenning van die kinderboek as onontbeerlike deel van 'n volk se literatuurskat." Prof. F.E.J. (Fransie) Malherbe skryf in die ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'' Locher se stories was vol lewe en humor en hoewel elke verhaaltjie 'n morele lessie bied, irriteer dit nooit en weerspieël elkeen die sonnige geaardheid van sy skrywer. Steenberg skryf egter: "Literêr is Helena Lochner se werk nie besonder hoogstaande nie. Haar groot waarde as skryfster is daarin geleë dat sy die skamele kinderlektuur van haar tyd beduidend aangevul het en daarvoor gesorg het dat die kinderboek sterker onder die algemene aandag, en veral dié van uitgewers, gekom het." 'n Straat op [[Vanderbijlpark]], [[Gauteng]], heet Helena Lochnerstraat.<ref>{{en}} [https://www.google.com/maps/place/Helena+Lochner+St,+Vanderbijlpark,+1911,+Suid-Afrika/@-26.714544,27.8287233,17z/data=!4m2!3m1!1s0x1e945a2a062b7cb5:0xe2c0d0073e14bcad Google Maps]. URl besoek op 31 Oktober 2015.</ref> == Publikasies == Werke uit haar pen sluit in:<ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/title/stories-vir-kersfees/oclc/497923514</ref><ref>Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/helena_jf_lochner_kinderboeke.html{{Dooie skakel|date=Februarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" !Jaar !Naam van publikasie |- |s.j. |''Liedjies vir ons kleintjies'' |- |1931 |''Ou koning van Klou'' ''Ou Voetoog, en Die bedelaar se hemp'' ''Die perlemoenpaleis, en Die betowerende peerboom'' ''Pinkie die Hottentotjie, en Die twee diewe'' ''Die prinses se pêrels, en Die prinses en die seerowers'' |- |1932 |''Afrikaanse aandstories'' ''Hoe die sprinkane horinkies gekry het, en Die boomprinses'' ''Die kliphuisie'' ''Ou Mamma Kromneus'' ''Ou tante Langtand'' ''Die vuurvreter'' |- |1935 |''Die blou skoenlapper'' ''Die drie eiertjies'' ''Drie ou broertjies'' ''Die gaatjie in die muur'' ''Die geleende velskoene'' ''Die goue prinses'' ''Die heks van die hooimied'' ''Die held Woltemade'' ''Die koning se beeswagter'' ''Die ou vrou se kombers'' ''Die pappot'' ''Die pratende pot'' ''Tafelberg se kleed'' ''Die tien sustertjies'' ''Die verdwynende ma'' ''Vrolike versies I'' ''Die wit duif'' |- |1936 | ''Die berg se geheim'' ''Die bont doek'' ''Die brawe boertjie'' ''Die goue sleuteltjie'' ''O! Hoe jok jy!'' ''Die poppe se rusie'' ''Die sterk man'' ''Die vier ou voëlverskrikkers'' ''Wagter die knap hond'' |- |1937 |''Broer Apie'' ''Die dom varkie'' ''Donsie en die dwergie'' ''Die generaal se dogter'' ''Die honger draak'' ''Jan en Piet gaan na die stad'' ''Klaas en Baas op die plaas'' ''Kol die kalfie'' ''Koos en Joos gaan see toe'' ''Die kwaai snoek'' ''Die leeu-meisie'' ''Die lekker ham'' ''Maljan onder die hoenders'' ''Die mannetjie in die maan'' ''Die muis met die lang stert'' ''Ou meneer Springer'' ''Ou skilpad gaan reis'' ''Rollo die beertjie'' ''Die slim hasie'' |- |1939 |''Kinderland'' |- |1943 |''Pannekoekland'' ''Wat Pa vertel'' |- |1944 |''Die mensaap'' |- |1948 |''Vrolike versies II'' |- |1965 |''Donsie en die dwergie en ses ander stories'' ''Haan loop weg en sewe ander stories'' ''Die honger draak en agt ander stories'' ''Ou Rof die reus en sewe ander stories'' |- |1966 |''Die geleende velskoene en twee ander stories'' ''Die lekker ham en vyf ander stories'' ''Maljan onder die hoenders en ander stories'' |- |1967 |''Bet en Piet: self-lees stories'' ''Die dapper boertjie en vier ander stories'' ''Die gaatjie in die muur en ander stories'' ''Kalf, vul en lam: self-lees stories'' ''Die kliphuisie en drie ander stories'' ''Drie ou broertjies: nog stories'' ''Ou Koning van Klou en ’n ander storie'' ''Ou Mamma Kromneus en twee ander stories'' ''Ou Tante Langtand en twee ander stories'' ''Die ou vrou se kombers en drie ander stories'' ''Die pratende pot en drie ander stories'' ''Pinkie en die muis en ander stories'' |- |1968 |''Die prinses en die seerowers en twee ander stories'' |- |1969 |''Drie honde gaan op reis'' ''Kleuterland'' ''Kinderland'' ''Versieland'' |- |1970 |''Kammaland'' ''Stories vir Kersfees'' |- |1971 |''Die avonture van Apie en Bobbejaantjie'' |- |1973 |''Avontuurland'' ''Diereland'' ''Storieland'' |- |1989 |''Die pratende pot: ’n keur'' |} == Bronne == * Beukes, W.D. (red.) ''Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990''. Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992 * {{af}} [[Henry Charles Hopkins|Hopkins, ds. H.C.]] 1969. ''Die Ned. Geref. gemeente Somerset-Wes 1819–1969''. Somerset-Wes: NG Kerkraad. * Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1''. Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984 * [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]] (NALN) Bloemfontein''. Lochner, Helena J.F. – Biografie.'' * Nasionale Pers Beperk. ''Ons skrywers en hul werke: ’n Plate-album.'' Nasionale Pers Bpk. Kaapstad 1936 * {{en}} Potgieter, D.J. (hoofred.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd. * {{af}} Smith, Margaret Mary in Beyers, C.J. 1981. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]''. Durban en Pretoria: Butterworth & Kie (SA) (Edms.) Bpk. * {{af}} Steenberg, Elsabe in Beyers, C.J. 1987. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]''. Pretoria: [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]]. * {{af}} Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. ''Afrikaanse kultuuralmanak''. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. * Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) ''Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom.'' Lapa-Uitgewers Eerste uitgawe Tweede druk 2005 == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{af}} [http://www.openlanguages.net/afrikaans/communication/short-stories/helena-j-f-lochner/kinderverhale/?L= 'n Versameling van haar verhaaltjies aanlyn]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 29 Oktober 2015. * {{af}} [http://www.springbokboeke.co.za/html/helena_jf_lochner_kinderboeke.html Besonderhede van drie van die bundels verhaler wat ná haar dood verskyn het]. URL besoek op 31 Oktober 2015. * {{af}} [http://maroelamedia.co.za/blog/afrikaans/gedigte/briefies/ Haar gediggie ''Briefies'']. URL besoek op 31 Oktober 2015. * {{af}} [http://protea.bookslive.co.za/blog/2014/07/31/avontuurland-bekende-en-onbekende-stories-uit-die-verhaleskat-van-helena-jf-lochner/ ''Avontuurland'': Bekende en onbekende stories uit die verhaleskat van Helena JF Lochner]. URL besoek op 31 Oktober 2015. * {{en}} [https://www.google.com/maps/@-34.0880733,18.8472382,3a,75y,130.46h,85.52t/data=!3m6!1e1!3m4!1sYnoO-L_-2grCb1uOp_5o5A!2e0!7i13312!8i6656!6m1!1e1 Die ou pastorie by Lourensstraat 41, Somerset-Wes, soos te sien op Google Maps]. URL besoek op 31 Oktober 2015. * {{en}} [https://www.google.com/maps/@-34.0876291,18.8480291,3a,75y,323.2h,80.54t/data=!3m6!1e1!3m4!1s_sofkMTzA0NlqIvwytPLnA!2e0!7i13312!8i6656!6m1!1e1 Hierdie huis was moontlik die een waarin Helena Lochner op Somerset-Wes gewoon het]. URL besoek op 31 Oktober 2015. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Lochner, Helena}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1892]] [[Kategorie:Sterftes in 1951]] [[Kategorie:Afrikaners]] 0fyzbhriyz36yokxhb28xvpsxcspqxp 0 114307 2915183 2775435 2026-07-02T09:06:13Z BernardPieters15 87707 /* Lewe en werk */ 2915183 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} '''Louis Johannes Bothma''' (gebore 1958) is ’n [[Afrikaans]]e [[skrywer]] van verskeie boeke oor die [[Anglo-Boereoorlog]], die Rebellie en die Grensoorlog. == Lewe en werk == Louis Johannes Bothma is in 1958 op [[Springbok]] gebore, waar hy ook sy skoolopleiding ontvang. Sy gesin trek tussen Springbok en [[Pofadder]] van plaas tot plaas en woon in ’n tent of woonwa, waar sy pa as waterwyser werk. Hy matrikuleer op De Aar. Na matrikulasie doen hy sy verpligte militêre diensplig op [[Oudtshoorn]] en word ’n pelotonbevelvoerder by [[32-Bataljon|32 Bataljon]]. Hy studeer verder aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat en behaal eers ’n graad in [[Landbou]] en in 1992 sy doktorsgraad in Ekonomie met ’n proefskrif oor “''Die ontstaan van en veranderinge in die rasseloongaping in die Suid-Afrikaanse ekonomie, 1860–1970''”. Vir amper twintig jaar is hy dosent aan sy alma mater, waartydens verskeie vakkundige artikels van hom in tydskrifte verskyn. Hy reël in 2009 saam met die filmregisseur Rina Jooste ’n herontmoeting tussen die Suid-Afrikaanse soldaat, Johan van der Mescht, en die [[SWAPO|Swapo]]-aanvoerder, Danger Ashipala, wat in 1978 vir Van der Mescht by ’n watergat op die grens tussen Namibië en [[Angola]] gevange geneem het. Jooste maak ’n dokumentêre rolprent (“''Captor and captive''”) van hierdie storie, wat in 2012 onder andere by die Luxor Afrika-rolprentfees in [[Egipte]] vertoon word. Bothma woon in Bloemfontein. Hy is getroud en het 'n seun, Louis. == Skryfwerk == “''Punt van die swaard''” is ’n boek oor die skatryk Vrystaatse boer Charles Oertel wat tydens die Anglo-Boereoorlog positiewe sentimente teenoor beide magte het. Bothma doen noukeurige navorsing oor hierdie invloedryke man en sy nasate se lotgevalle tydens en ná die oorlog, waarin hy reeds geboekstaafde kennis bevestig maar ook nuwe inligting verskaf. Daarbenewens stem die boeiend menslike verhaal die leser tot nadenke, met veral die vraag of die mens nie die punt van die swaard op hom self keer of self vir sy eie ondergang verantwoordelik is nie. “''Die Buffel struikel''”<ref>Republikein: http://www.republikein.com.na/kollig/nuwe-boek-werp-lig-op-bosoorlog.27905.php{{Dooie skakel|date=Maart 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> handel oor 32 Bataljon, wat ten nouste betrokke was by die oorlog in Namibië en Angola. Die boek gaan oor die mense wat aan hierdie bataljon behoort het en hoe hulle bymekaar gekom het. Wat met hulle gebeur het vestig durende kameraadskap en lojaliteit teenoor mekaar. Hierdie lojaliteit is standhoudend selfs jare nadat die bataljon ontbind is. Hierdie boek word deur dr. Ian Drennan in Engels vertaal en as “''Buffalo Battalion''” gepubliseer. Hy gee self sy boek “''Losbaadjiesak''':'''''<ref>Cilliers, Stoffel “Beeld” 13 Julie 2009</ref> ''Stories in die langpad''” uit, waarin hy vertellings oor allerhande onderwerpe bundel, meestal gegrond op sy eie ervarings. Die vertellings handel oor rugby, ver plekke, interessante mense en geliefkoosde dinge en die outentieke kleur daarvan word verhoog deur foto’s. Die titel beteken “uitgelate”, “met gemak” of “sommer lekker”. In 2011 verskyn “''Anderkant Cuito''” <ref>Bakkes, Johan “Die Burger” 11 Julie 2011</ref>met subtitel “''’n Reisverhaal van die Grensoorlog''”. In hierdie boek bring hy en eertydse makkers ’n nostalgiese besoek lank na die gebeure by Cuito Cuanavale aan die streek waar die gevegte plaasgevind het. So diep hy dan staaltjies en werklike gebeure van die oorlog op. Hy behandel ook die geskiedenis van die streek, insluitende die Dorslandtrekkers en die moord van die Suid-Afrikaanse magte tydens die Eerste Wêreldoorlog op die Ovambo-koning, Mandume ya Mdemufayo. Sy doelwit om die waarheid oor die [[Suid-Afrikaanse Grensoorlog|Grensoorlog]] te dokumenteer kry ’n verdere stoot met die publikasie van<ref>Le Roux, André “Beeld” 1 April 2013</ref> “''Vang ’n Boer: Die stryd tussen Boer en Ovambo''” waarvoor hy intensiewe navorsing ter plaatse oor die grensoorlog doen en so goed moontlik probeer om beide partye se sienswyses en ervarings te bewoord. Hy gaan haal die geskiedenis so ver terug as 1550 en behandel ook die Unie-troepe onder generaal Jan Smuts wat die destydse Suidwes-Afrika van Duitse besetting bevry het, insluitende die eerste botsings tussen Suid-Afrikaanse soldate en die [[Ovambosperwer|Ovambo’s]] in 1916. “''Rebelspoor''”<ref>Pretorius, Fransjohan “Beeld” 23 Maart 2015</ref> is ’n goed nagevorste relaas oor die Rebellie van 1914, waarin die aanloop daartoe, die leiers se motiewe en optrede en sleutelmomente in die konflik uitgelig en bespreek word. Beide kante, die regering en die [[Rebellie|Rebelle]], se standpunte word uitgelig. Die boek gee ook ’n oorsig oor die geskiedenis van rebellie in Suid-Afrika, beginnende met 1799 toe inwoners van Graaff-Reinet teen die Britse bewind in opstand gekom het en bespreek daarna ook die [[Slagtersnek-rebellie|Slagtersnekopstand]] van 1815, die Groot Trek, die Boererepublieke, die Anglo-Boereoorlog en die stryd tussen Britse mynbase en Afrikanermynwerkers kort na die einde van die oorlog. Die verhaal eindig nie by die Rebellie nie maar neem die rebelspoor verder na Republiekwording in 1961, die Grensoorlog en die koms van demokrasie daarna. == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasies |- |1988 |Kommentaar sonder grense |- |2003 |Punt van die swaard |- |2006 |Die Buffel struikel |- |2009 |Losbaadjiesak |- |2011 |Anderkant Cuito |- |2012 |Vang ’n Boer: Die stryd tussen Boer en Ovambo |- |2015 |Rebelspoor |- |2016 |Huilwater |- |2019 |Vat jou goed en trek Ferreira<ref>https://www.graffitiboeke.co.za/af/363395/Boeke/LJ-Bothma-Vat-jou-goed-en-trek-Ferreira {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190830081953/https://www.graffitiboeke.co.za/af/363395/Boeke/LJ-Bothma-Vat-jou-goed-en-trek-Ferreira |date=30 Augustus 2019 }}. Opgespoor en besoek op 30/08/2019</ref> |- |2026 |Die Tyd van Verwoerd |} == Bronnelys == === Tydskrifte en koerante === * Bothma, Louis “Danger Ashipala – rus in vrede” “Volksblad” 12 Mei 2010 * De Villiers, Estée “Rolprent wys versoening van oudvyande” “Volksblad” 8 Maart 2012 * Grundling, Erns “Ontmoet die skrywer” “Weg” September 2011 * Van Wyk, Anim “Ek is ’n gewete van die oorlog” “Beeld” 15 Desember 2012 === Internet === * Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2002-2212/ == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bothma, L.J.}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1958]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Mense van Orania]] e9qgajq92vsufn667x9gdlg3155qra5 0 126074 2915135 2914967 2026-07-01T23:00:37Z SpesBona 2720 Bygewerk, nog besig 2915135 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {{Inligtingskas internasionale sokkerkompetisie | titel = FIFA Sokker-Wêreldbeker | jaar = 2026 | bo = 2026 FIFA World Cup {{en}}<br />Copa Mundial de Fútbol 2026 {{es}}<br />Coupe du monde de football de 2026 {{fr}} | beeld = 2026 FIFA World Cup emblem.svg | grootte = 175px | onderskrif = | land = Kanada | land-vlagpar = | land2 = Meksiko | land2-vlagpar = | land3 = Verenigde State | land3-vlagpar = | stad = | datums = 11 Junie – 19 Julie | konfederasies = 6 | num_spanne = 48 | stadions = 16 | stede = 16 | kampioen = | aantal = | tweede = | derde = | vierde = | wedstryde = 81 | doele = 239 | bywoning = 5264067 | top_puntemaker = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Lionel Messi]]<br />{{vlagikoon|Frankryk}} [[Kylian Mbappé]] (6 elk) | speler = | vorige = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]] | volgende = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2030|2030]] }} Die 23ste '''[[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi''' ([[Engels]]: ''2026 FIFA World Cup''; [[Spaans]]: ''Copa Mundial de Fútbol 2026''; [[Frans]]: ''Coupe du monde de football de 2026'') word van 11 Junie tot 19 Julie 2026 in [[Kanada]], [[Meksiko]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2018/06/13/sports/world-cup/fifa-2026-vote-north-america-morocco.html |title=World Cup 2026: United States, Canada and Mexico Win FIFA Vote |publisher=[[The New York Times]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> FIFA het op 13 Junie 2018, net voor die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] in [[Rusland]], die gasheerlande aangekondig. Dit is die eerste toernooi wat deur drie lande saam aangebied word. Daarbenewens is dit die vierde toernooi in [[Noord-Amerika]], die eerste in Kanada, die tweede in die Verenigde State ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994-toernooi]], asook die derde in Meksiko ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970-]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986-toernooie]]. Kandidate vir gasheer was [[Marokko]] asook die gemeenskaplike Noord-Amerikaanse bod.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |title=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=11 Mei 2017 |accessdate=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915095957/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:FIFA World Cup Icon (Campionato mondiale di calcio).svg|duimnael|links|upright|Die Sokker-Wêreldbekertrofee waarom meegeding word]] Die toernooi word vir die eerste keer deur 48 nasionale spanne beslis, waaronder dié van die drie gasheerlande.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=10 Januarie 2017 |accessdate=11 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211213938/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=11 Desember 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die spanne is in twaalf groepe van vier elk verdeel, waarvan die twee beste spanne van elke groep en die agt beste derdeplek-spanne na die 16de eindrondte deurdring. Altesaam 104 wedstryde word gespeel, waarvan 78 in die Verenigde State en 13 elk in Kanada en Meksiko.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |publisher=[[The New York Times]] |author=Dominski Michael |date=4 Februarie 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is die langste toernooi volgens beide aantal deelnemende spanne en wedstryde. Die nasionale sokkerspanne van [[Curaçao]], [[Kaap Verde]], [[Jordanië]] en [[Oesbekistan]] neem vir die eerste keer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c79ve0qzy9go |title=Who are the 2026 World Cup debutants? |publisher=[[BBC]] |author=Gary Rose |date=5 Desember 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Suid-Afrika]] neem vir die eerste keer sedert 2010 weer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deel. == Toewysing == [[Lêer:Mapa Candidaturas Mundial Fútbol 2026.png|duimnael|400px| {{sleutel|red|Kandidaat vir 2026}} {{sleutel|#a244ff|Gekanselleerde bod}} {{sleutel|#ff6600|Onverkiesbaar vir 2026}}]] [[Lêer:2026 world cup bid election.png|duimnael|400px|FIFA-lede en hul stemme vir die kandidate: {| ! Toegelaat om te stem !! Onbevoeg om te stem |- |{{sleutel|#867650|Stem vir die Verenigde bod}}||{{sleutel|#FFBD41|Kanada-Meksiko-Verenigde State}} |- |{{sleutel|#2770AB|Stem vir die Marokkaanse bod}}||{{sleutel|#55208D|Marokko}} |- |{{sleutel|#008E2A|Neutraal}}||{{sleutel|#000000|Geskors}} |- |{{sleutel|#B32A2F|Onthouding}}||{{sleutel|#C1C1C1|Nie 'n geassosieerde FIFA-lid}} |}]] Volgens FIFA se beleid mag net al om die derde toernooi deur dieselfde kontinentale beheerliggaam aangebied word. Lande van [[AFC]] en [[UEFA]] was dus onverkiesbaar vir 2026, omdat die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018-toernooi]] aan [[Rusland]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022-toernooi]] aan [[Katar]] toegewys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7067187.stm |title=Fifa abandons World Cup rotation |publisher=[[BBC]] |date=29 Oktober 2007 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Kanada, Meksiko en die Verenigde State is op 13 Junie 2018 in [[Moskou]] deur FIFA gekies as die gasheerlande vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026. Die enigste ander kandidaatland was Marokko. Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is een van vyf groot internasionale sporttoernooie wat die Verenigde State binne een dekade aanbied, saam met die [[T20I-wêreldbeker 2024]] (saam met [[Wes-Indië]]), die [[Olimpiese Somerspele 2028]], die [[Rugbywêreldbeker 2031]] en die [[Vrouerugbywêreldbeker 2033]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wpp.com/en/wpp-iq/2022/09/helping-sports-to-cross-the-atlantic |title=Helping sports to cross the Atlantic |publisher=WPP |author=Dominic Grainger |date=30 September 2022 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |title=USA Rugby: 2033 Women’s Rugby and 2031 Rugby World Cup Hosts |publisher=Last Word On Sports |author=Raheem Bashir |date=12 Mei 2022 |accessdate=7 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107190038/https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |archive-date=7 Januarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cityam.com/us-and-mexico-launch-bid-for-2027-football-womens-world-cup/ |title=US and Mexico launch bid for 2027 football Women’s World Cup |publisher=City A.M. |author=Matt Hardy |date=20 April 2023 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die stemming het as volg verloop: {|class="wikitable collapsible" ! colspan="7" | Stemming vir gasheer van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026<ref>{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/77948410df016fb/original/vpnl19m2xr8zk50mnor3-pdf.pdf |title=Voting Results for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |- ! Land | style="background:silver;" | '''Rondte 1''' |- | {{vlagland|Kanada}}, {{vlagland|Meksiko}}, {{vlagland|Verenigde State}} || style="text-align:center;" | '''134''' |- | {{vlagland|Marokko}} || style="text-align:center;" | 65 |} == Kwalifisering == Die gashere Kanada, Meksiko en die Verenigde State se spanne het regstreeks vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 gekwalifiseer. Van die 45 oorblywende plekke was 16 vir [[UEFA]] ([[Europa]]) gereserveer, nege vir [[CAF]] ([[Afrika]]), agt vir [[AFC]] ([[Asië]]), ses vir [[CONMEBOL]] ([[Suid-Amerika]]), drie vir [[CONCACAF]] ([[Karibiese gebied]], [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Sentraal-Amerika]]) en een vir [[OFC]] ([[Oseanië]]). Twee plekke is tydens uitspeelwedstryde tussen Afrika en Noord-/Sentraal-Amerika en tussen Suid-Amerika en Oseanië beslis. Die kontinentale kwalifiseringswedstryde is tussen 7 September 2023 en 31 Maart 2026 beslis. Weens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|voortgesette Russiese inval in Oekraïne sedert 2022]] het [[Rusland]] se skorsing deur beide [[FIFA]] en UEFA bly voortbestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c4gry9zp412o |title=Why are Russia still playing international football despite ban? |publisher=[[BBC]] |author=Daniel Austin |date=6 Junie 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Vir die eerste keer neem agt [[Arabiere|Arabiese]] lande ([[Algerië]], [[Egipte]], [[Irak]], [[Jordanië]], [[Katar]], [[Marokko]], [[Saoedi-Arabië]] en [[Tunisië]]) aan dieselfde Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sana.sy/en/sport/2307218/ |title=Eight Arab teams make history at the 2026 World Cup |publisher=Syrian Arab News Agency |date=1 April 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Noemenswaardige lande wat nie gekwalifiseer het nie sluit in die viermalige wêreldbekerwenner [[Italië]], [[Denemarke]], [[Kameroen]], [[Nigerië]] en [[Pole]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/football/news/9d3ac852-85ce-4a3a-839b-08f9774070d0/top-five-giants-who-will-miss-the-2026-fifa-world-cup |title=Top five giants who will miss the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[SuperSport]] |date=1 April 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> === Kwalifiserende spanne === Die volgende 48 spanne het vir die hooftoernooi gekwalifiseer:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-who-has-qualified |title=Qualified teams for the FIFA World Cup 26 |publisher=[[FIFA]] |date=18 November 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> [[Lêer:2026 world cup qualification map.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering: {{sleutel|#cccccc|Nie ’n geassosieerde lid van FIFA nie}} {{sleutel|#000000|Land het homself onttrek of is geskors}} {{sleutel|#ffcc00|Land het nie gekwalifiseer nie}} {{sleutel|#2ad4ff|Land neem aan die kwalifisering deel}} {{sleutel|#0000ff|Land het gekwalifiseer}}]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=80|Verskynings by eindstryde !width=50|Agtereen-volgende deelnames !width=80|Laaste verskyning !width=80|Vorige beste prestasie |- |align="left"|{{vlagland|Algerië}} |5de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Argentinië}} |19de||14||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Australië}} |7de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|België}} |15de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Brasilië}} |23ste||23||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Colombia}} |7de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Curaçao}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Duitsland}} |21ste||19||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ecuador}} |5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Egipte}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Engeland}} |17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Frankryk}} |17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ghana}} |5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Haïti}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Irak}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Iran}} |7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ivoorkus}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Japan}} |8ste||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Jordanië}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Kaap Verde}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Kanada}} |3de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Katar}} |2de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Kroasië}} |7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Marokko}} |7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Meksiko}} |18de||9||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Nederland}} |12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Nieu-Seeland}} |3de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Noorweë}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Oesbekistan}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Oostenryk}} |9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Panama}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Paraguay}} |9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Portugal}} |9de||7||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Saoedi-Arabië}} |7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Senegal}} |4de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Skotland}} |10de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Spanje}} |17de||13||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Suid-Afrika}} |4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Suid-Korea}} |12de||11||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Swede}} |13de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Switserland}} |13de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938|1938]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Tsjeggië}} |9de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]]||Naaswenner <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Tunisië}} |7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Turkye}} |2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Uruguay}} |15de||5||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]])</small> |- |align="left"|{{vlagland|Verenigde State}} |12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek <small>([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]])</small> |} == Stadions == Die 104 wedstryde word op die volgende 16 stadions gespeel, waarvan twee in Kanada, drie in Meksiko en elf in die Verenigde State:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/fifa-world-cup-2026-full-list-stadiums-mexico-canada-usa |title=FIFA World Cup 2026: Full list of stadiums for the men's event in Canada, Mexico, and the United States |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Sebastian Mikkelsen |date=28 September 2023 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Meksikostad]]<ref name="bid_cities">{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |title=United 2026 bid book |publisher=[[FIFA]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[New York]]/[[New Jersey]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Dallas]]–[[Fort Worth]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Kansas City]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Azteca-stadion]]<br />'''(Estadio Banorte)'''<br /> | [[MetLife-stadion]]<br />'''(New York/New Jersey-stadion)'''<br /><small>([[East Rutherford]])</small> | [[AT&T-stadion]]<br />'''(Dallas-stadion)'''<br /><small>([[Arlington, Texas|Arlington]])</small> | [[Arrowhead-stadion]]<br />'''(Kansas City-stadion)''' |- | <small>{{Koördinate|19|18|11|N|99|9|2|W|aansig=inlyn|name=Azteca-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|40|48|48.7|N|74|4|27.7|W|aansig=inlyn|name=MetLife-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|32|44|52|N|97|5|34|W|aansig=inlyn|name=AT&T-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|39|2|56|N|94|29|2|W|aansig=inlyn|name=Arrowhead-stadion}}</small> |- | Kapasiteit: '''83&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit">{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26™ stadiums |publisher=[[FIFA]] |date=15 Julie 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | Kapasiteit: '''82&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''94&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''73&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|200px]] | [[Lêer:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|200px]] | [[Lêer:Cowboys stadium inside view 4.JPG|200px]] | [[Lêer:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|200px]] |- ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Houston]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Atlanta]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Los Angeles]]<ref name="bid_cities" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |title=Los Angeles 2026 |publisher=Los Angeles Sports & Entertainment Commission |accessdate=29 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |archive-date=29 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Philadelphia]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[NRG-stadion]]<br />'''(Houston-stadion)''' | [[Mercedes-Benz-stadion]]<br />'''(Atlanta-stadion)''' | [[SoFi-stadion]]<br />'''(Los Angeles-stadion)'''<br /><small>([[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]])</small> | [[Lincoln Financial Field]]<br />'''(Philadelphia-stadion)''' |- | <small>{{Koördinate|29|41|5|N|95|24|39|W|aansig=inlyn|name=NRG-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|33|45|20|N|84|24|0|W|aansig=inlyn|name=Mercedes-Benz-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|33|57|10.8|N|118|20|20.4|W|aansig=inlyn|name=SoFi-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|39|54|3|N|75|10|3|W|aansig=inlyn|name=Lincoln Financial Field}}</small> |- | Kapasiteit: '''72&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''75&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''70&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''69&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:USA vs Argentina (Moments before Messi kicked a goal - color).jpg|200px]] | [[Lêer:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|200px]] | [[Lêer:SoFi Stadium interior 2021.jpg|200px]] | [[Lêer:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|200px]] |- ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Seattle]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[San Francisco]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Boston]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Miami]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[Lumen Field]]<br />'''(Seattle-stadion)''' | [[Levi's-stadion]]<br />'''(San Franciscobaaigebiedstadion)'''<br /><small>([[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]])</small> | [[Gillette-stadion]]<br />'''(Boston-stadion)'''<br /><small>([[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]])</small> | [[Hard Rock-stadion]]<br />'''(Miami-stadion)'''<br /><small>([[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]])</small> |- | <small>{{Koördinate|47|35|42.72|N|122|19|53.76|W|aansig=inlyn|name=Lumen Field}}</small> | <small>{{Koördinate|37|24|10.8|N|121|58|12|W|aansig=inlyn|name=Levi's-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|42|5|27.6|N|71|15|50.4|W|aansig=inlyn|name=Gillette-stadion}}</small> | <small>{{Koördinate|25|57|29|N|80|14|20|W|aansig=inlyn|name=Hard Rock-stadion}}</small> |- | Kapasiteit: '''69&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''71&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''65&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''65&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast end.jpg|200px]] | [[Lêer:Entering Levi's Stadium.JPG|200px]] | [[Lêer:New England Revolution Game; 7.06.2013; 745pm.JPG|200px]] | [[Lêer:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|200px]] |- ! {{vlagikoon|Kanada}} [[Vancouver]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=[[FIFA]] |date=14 April 2022 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> ! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Monterrey]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Guadalajara]]<ref name="bid_cities" /> ! {{vlagikoon|Kanada}} [[Toronto]]<ref name="bid_cities" /> |- | [[BC Place]]<br />'''(BC Place Vancouver)''' | [[Estadio BBVA]]<br />'''(Estadio Monterrey)'''<br /><small>([[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]])</small> | [[Estadio Akron]]<br />'''(Estadio Guadalajara)'''<br /><small>([[Zapopan]])</small> | [[BMO Field]]<br />'''(Toronto-stadion)''' |- | <small>{{Koördinate|49|16|36|N|123|6|43|W|aansig=inlyn|name=BC Place}}</small> | <small>{{Koördinate|25|40|9|N|100|14|40|W|aansig=inlyn|name=Estadio BBVA}}</small> | <small>{{Koördinate|20|40|54|N|103|27|46|W|aansig=inlyn|name=Estadio Akron}}</small> | <small>{{Koördinate|43|37|58|N|79|25|7|W|aansig=inlyn|name=BMO Field}}</small> |- | Kapasiteit: '''54&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''53&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''48&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''45&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|200px]] | [[Lêer:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|200px]] | [[Lêer:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|200px]] | [[Lêer:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|200px]] |} {| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;" |- style="text-align:center;" |style="border:0 solid blue;"| {{location map+|Kanada|width=250|float=left|caption=Plekke in Kanada|places= {{location map~|Kanada|lat=49.276667|long=-123.111944|label=[[Vancouver]]|position=right}} {{location map~|Kanada|lat=43.633333|long=-79.418611|label=[[Toronto]]|position=left}} }} |style="border:0 solid #777;"| {{location map+|Verenigde State|float=center|width=400|caption=Plekke in die Verenigde State|places= {{location map~|Verenigde State|lat=33.755|long=-84.39|label=[[Atlanta]]|position=right}} {{location map~|Verenigde State|lat=42.358056|long=-71.063611|label=[[Boston]]|position=left}} {{location map~|Verenigde State|lat=32.775833|long=-96.796667|label=[[Dallas]]|position=top}} {{location map~|Verenigde State|lat=29.762778|long=-95.383056|label=[[Houston]]|position=top}} {{location map~|Verenigde State|lat=39.099722|long=-94.578333|label=[[Kansas City]]|position=bottom}} {{location map~|Verenigde State|lat=34.05|long=-118.25|label=[[Los Angeles]]|position=bottom}} {{location map~|Verenigde State|lat=25.775278|long=-80.208889|label=[[Miami]]|position=right}} {{location map~|Verenigde State|lat=40.817097|long=-74.085024|label=[[New York|NY/NJ]]|position=right}} {{location map~|Verenigde State|lat=39.9500|long=-75.1667|label=[[Philadelphia]]|position=left}} {{location map~|Verenigde State|lat=37.354444|long=-121.969167|label=[[San Francisco]]|position=bottom}} {{location map~|Verenigde State|lat=47.5952|long=-122.3316|label=[[Seattle]]|position=bottom}} }} |style="border:0 solid #2a5;"| {{location map+|Meksiko|float=right|width=320|caption=Plekke in Meksiko|places= {{location map~|Meksiko|lat=19.303056|long=-99.150556|label=[[Meksikostad]]|position=bottom}} {{location map~|Meksiko|lat=25.669167|long=-100.244444|label=[[Monterrey]]|position=left}} {{location map~|Meksiko|lat=20.681667|long=-103.462778|label=[[Guadalajara]]|position=left}} }} |}</center> == Formaat == Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word oor 39 dae tussen 48 verskillende spanne oor 104 wedstryde beslis. Dit het op 11 Junie 2026 op die Azteca-stadion, Meksikostad, Meksiko, met die openingswedstryd tussen die medegasheer Meksiko en Suid-Afrika afgeskop. Die toernooi eindig op die MetLife-stadion, East Rutherford, Verenigde State, op 19 Julie met die eindstryd, waartydens die wenner die Sokker-Wêreldbekertrofee inpalm. === Kalender === Die volgende tabel dui die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 se daaglikse program aan. ’n Pers blokkie dui op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />Junie ! scope=col |Do<br />11 ! scope=col |Vr<br />12 ! scope=col |Sa<br />13 ! scope=col |So<br />14 ! scope=col |Ma<br />15 ! scope=col |Di<br />16 ! scope=col |Wo<br />17 ! scope=col |Do<br />18 ! scope=col |Vr<br />19 ! scope=col |Sa<br />20 ! scope=col |So<br />21 ! scope=col |Ma<br />22 ! scope=col |Di<br />23 ! scope=col |Wo<br />24 ! scope=col |Do<br />25 ! scope=col |Vr<br />26 ! scope=col |Sa<br />27 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 11 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center | align=left|Groep A <!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep B <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep C <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep D <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep E <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep F <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep G <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep H <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep I <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| |- align=center |align=left|Groep J <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- align=center |align=left|Groep K <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- align=center |align=left|Groep L <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Junie/Julie ! scope=col |So<br />28 ! scope=col |Ma<br />29 ! scope=col |Di<br />30 ! scope=col |Wo<br />1 ! scope=col |Do<br />2 ! scope=col |Vr<br />3 ! scope=col |Sa<br />4 ! scope=col |So<br />5 ! scope=col |Ma<br />6 ! scope=col |Di<br />7 ! scope=col |Wo<br />8 ! scope=col |Do<br />9 ! scope=col |Vr<br />10 ! scope=col |Sa<br />11 ! scope=col |So<br />12 ! scope=col |Ma<br />13 ! scope=col |Di<br />14 ! scope=col |Wo<br />15 ! scope=col |Do<br />16 ! scope=col |Vr<br />17 ! scope=col |Sa<br />18 ! scope=col |So<br />19 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}''' |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 28 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 29 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 30 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 1 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 2 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 3 -->| bgcolor=#00cc33| 3 <!-- 4 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 5 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 6 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 7 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#3399ff| 1 <!-- 19 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto;" wikitable right | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#3399ff|Derde plek}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepfase === Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word tussen 48 nasionale sokkerspanne beslis. Vir die groepfase is die 48 deelnemende spanne in twaalf groepe van vier elk verdeel; elke span speel een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep, dus speel elke span drie wedstryde in die groepfase. Drie punte word vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte eindig, word volgens aangetekende doele gerangskik. Klassifisering binne elke groep sal gegrond wees op die volgende puntestelsel: * Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning; * Een vir ’n gelykop; * geen vir ’n nederlaag. Aan die einde van die groepfase word die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne en die agt beste derde-plekspanne wat na die uitklopfase deurdring. As twee spanne gelykop in punte is, word die rangorde deur hul aantal aangetekende doele bepaal. === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af neem die toernooi ’n uitklopformaat aan wat uit 32 wedstryde bestaan: 16 16de eindstryde, agt agtste eindstryde, vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n wedstryd om die derde plek en die eindstryd. Die wenner en naaswenner van elk van die groepe dring saam met die agt beste derde-plekspanne na die uitklopfase deur. Groepwenners speel teen naaswenners in ander groepe in die 16de eindstryde, byvoorbeeld: die wenner van Groep A speel teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A. Spanne van dieselfde groep kan dus eers weer in óf die klein finale óf die eindstryd mekaar ontmoet. Elke wedstryd in die uitklopstadium moet met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná negentig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag is, word daar verder gespeel word om die wenner te bepaal. Aanvanklik word daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, 15 minute in elke rigting. As daar steeds nie ’n wenner ná 120 minute is nie, word die wenner deur ’n [[Strafskop (sokker)|strafskopkompetisie]] bepaal. == Wedstryde == {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase. |- | style="background:#ffc;"|Moontlike uitklopdeelname. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. Die loting is op 5 Desember 2025 in die John F. Kennedy Center in [[Washington, D.C.]] gehou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/final-draw-results |title=Groups revealed in star-studded Final Draw |publisher=[[FIFA]] |date=5 Desember 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> === Groepuitdunne === 48 spanne neem aan die groepfase deel. Die twee beste spanne dring saam met die agt beste derde-plekspanne in elke groep na die tweede rondte (die uitklopfase) deur. ==== Groep A ==== [[Lêer:South Corea 2-Czechia 1 (55334091661).jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Suid-Korea en Tsjeggië in Zapopan]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Meksiko}} |3||3||0||0||6||0||+6||'''9''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Afrika}} |3||1||1||1||2||3||–1||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Korea}} |3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Tsjeggië}} |3||0||1||2||2||6||–4||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Junie]] [[2026]] |time = 13:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |goals1 = [[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|9}}<br />[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|67}} |goals2 = |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}''' |goals1 = [[Hwang In-beom]] {{goal|67}}<br />[[Oh Hyeon-gyu]] {{goal|80}} |goals2 = {{goal|59}} [[Ladislav Krejčí|Krejčí]] |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 44&nbsp;985 |referee = Amin Mohamed Omar (Egipte)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |goals1 = [[Michal Sadílek|Sadílek]] {{goal|6}} |goals2 = {{goal|83|straf}} [[Teboho Mokoena|Mokoena]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 67&nbsp;442 |referee = Tori Penso (Verenigde State)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}''' |goals1 = [[Luis Romo|Romo]] {{goal|50}} |goals2 = |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 45&nbsp;522 |referee = Gustavo Tejera (Uruguay)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}''' |score = 0–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|55}} [[Mateo Chávez|M. Chávez]]<br />{{goal|61}} [[Julián Quiñones|Quiñones]]<br />{{goal|90+4}} [[Álvaro Fidalgo|Fidalgo]] |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Yael Falcón (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}''' |goals1 = [[Thapelo Maseko|Maseko]] {{goal|63}} |goals2 = |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 51&nbsp;243 |referee = Facundo Tello (Argentinië)}} ==== Groep B ==== [[Lêer:2026 FIFA World Cup Match 26, Switzerland v Bosnia and Herzegovina.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Switserland en Bosnië en Herzegowina in Inglewood]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Switserland}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kanada}} |3||1||1||1||8||3||+5||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} |3||1||1||1||5||6||–1||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Katar}} |3||0||1||2||2||10||–8||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[12 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |goals1 = [[Cyle Larin|Larin]] {{goal|78}} |goals2 = {{goal|21}} [[Jovo Lukić|Lukić]] |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;002 |referee = Facundo Tello (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Katar}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |goals1 = [[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] {{goal|90+4}} |goals2 = {{goal|17|straf}} [[Breel Embolo|Embolo]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 67&nbsp;966 |referee = Saíd Martínez (Honduras)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |score = 4–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |goals1 = [[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|74}}, {{goal|90}}<br />[[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|84}}<br />[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{goal|90+7|straf}} |goals2 = {{goal|90+3}} [[Ermin Mahmić|Mahmić]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;026 |referee = João Pinheiro (Portugal)}} {{sokkerwedstryd |date = [[18 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |score = 6–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Katar}}''' |goals1 = [[Cyle Larin|Larin]] {{goal|16}}<br />[[Jonathan David|David]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}}<br />[[Nathan Saliba|Saliba]] {{goal|64}}<br />[[Mohamed Manai|Manai]] {{goal|75|e.d.}} |goals2 = |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Cristián Garay (Chili)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |goals1 = [[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|46}}<br />[[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|57}} |goals2 = {{goal|76}} [[Promise David|David]] |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Ramon Abatti (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Katar}}''' |goals1 = [[Kerim Alajbegović|Alajbegović]] {{goal|29}}<br />[[Mahmud Abunada|Abunada]] {{goal|34|e.d.}}<br />[[Ermin Mahmić|Mahmić]] {{goal|80}} |goals2 = {{goal|42}} [[Hassan Al-Haydos|Al-Haydos]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}} ==== Groep C ==== [[Lêer:Gillette2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Haïti en Skotland in Foxborough]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Brasilië}} |3||2||1||0||7||1||+6||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Marokko}} |3||2||1||0||6||3||+3||'''7''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Skotland}} |3||1||0||2||1||4||–3||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Haïti}} |3||0||0||3||2||8||–6||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = [[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|32}} |goals2 = {{goal|21}} [[Ismael Saibari|Saibari]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Haïti}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Skotland}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|28}} [[John McGinn|McGinn]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 64&nbsp;146 |referee = Mustapha Ghorbal (Algerië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Skotland}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|2}} [[Ismael Saibari|Saibari]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 64&nbsp;146 |referee = Ilgiz Tantashev (Oesbekistan)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 21:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Haïti}}''' |goals1 = [[Matheus Cunha|Cunha]] {{goal|23}}, {{goal|36}}<br />[[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|45+3}} |goals2 = |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Alejandro Hernández Hernández (Spanje)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Skotland}}''' |score = 0–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|45+3}} [[Vinícius Júnior|Vinícius]]<br />{{goal|60}} [[Matheus Cunha|Cunha]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;478 |referee = César Arturo Ramos (Meksiko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |score = 4–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Haïti}}''' |goals1 = [[Achraf Hakimi|Hakimi]] {{goal|39}}<br />[[Ismael Saibari|Saibari]] {{goal|45+1}}<br />[[Soufiane Rahimi|Rahimi]] {{goal|78}}<br />[[Gessime Yassine|Yassine]] {{goal|89}} |goals2 = {{goal|10|e.d.}} [[Yassine Bounou|Bounou]]<br />{{goal|43}} [[Wilson Isidor|Isidor]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Danny Makkelie (Nederland)}} ==== Groep D ==== [[Lêer:Australia vs Türkiye at BC Place - June 13, 2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Australië en Turkye in Vancouver]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Verenigde State}} |3||2||0||1||8||4||+4||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Australië}} |3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Paraguay}} |3||1||1||1||2||4||–2||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Turkye}} |3||1||0||2||3||5||–2||'''3''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[12 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |score = 4–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |goals1 = [[Damián Bobadilla|Bobadilla]] {{goal|7|e.d.}}<br />[[Folarin Balogun|Balogun]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}}<br />[[Giovanni Reyna|Reyna]] {{goal|90+8}} |goals2 = {{goal|73}} [[Maurício]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;492 |referee = Danny Makkelie (Nederland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[13 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Australië}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Turkye}}''' |goals1 = [[Nestory Irankunda|Irankunda]] {{goal|27}}<br />[[Connor Metcalfe|Metcalfe]] {{goal|75}} |goals2 = |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Turkye}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|2}} [[Matías Galarza|Galarza]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;827 |referee = Iván Barton (El Salvador)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Australië}}''' |goals1 = [[Cameron Burgess|Burgess]] {{goal|11|e.d.}}<br />[[Alex Freeman|Freeman]] {{goal|43}} |goals2 = |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Felix Zwayer (Duitsland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Turkye}}''' |score = 3–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |goals1 = [[Arda Güler|Güler]] {{goal|10}}<br />[[Barış Alper Yılmaz|Yılmaz]] {{goal|31}}<br />[[Kaan Ayhan|Ayhan]] {{goal|90+8}} |goals2 = {{goal|3}} [[Auston Trusty|Trusty]]<br />{{goal|49}} [[Sebastian Berhalter|Berhalter]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;492 |referee = Mustapha Ghorbal (Algerië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Australië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;827 |referee = Clément Turpin (Frankryk)}} ==== Groep E ==== [[Lêer:Germany vs Curaçao 2026 FIFA World Cup.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Duitsland en Curaçao in Houston]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Duitsland}} |3||2||0||1||10||4||+6||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ivoorkus}} |3||2||0||1||4||2||+2||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ecuador}} |3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Curaçao}} |3||0||1||2||1||9||–8||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |score = 7–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}''' |goals1 = [[Felix Nmecha|Nmecha]] {{goal|6}}<br />[[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] {{goal|38}}<br />[[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|45+5|straf}}, {{goal|88}}<br />[[Jamal Musiala|Musiala]] {{goal|47}}<br />[[Nathaniel Brown|Brown]] {{goal|68}}<br />[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|78}} |goals2 = {{goal|21}} [[Livano Comenencia|Comenencia]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;021 |referee = Jalal Jayed (Marokko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |goals1 = [[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|90}} |goals2 = |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;274 |referee = François Letexier (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |goals1 = [[Deniz Undav|Undav]] {{goal|68}}, {{goal|90+4}} |goals2 = {{goal|30}} [[Franck Kessié|Kessié]] |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;036 |referee = Juan Gabriel Benítez (Paraguay)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 68&nbsp;598 |referee = Ma Ning (Volksrepubliek China)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Curaçao}}''' |score = 0–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|64}} [[Nicolas Pépé|Pépé]] |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Glenn Nyberg (Swede)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |goals1 = [[Nilson Angulo|Angulo]] {{goal|9}}<br />[[Gonzalo Plata|Plata]] {{goal|77}} |goals2 = {{goal|2}} [[Leroy Sané|Sané]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Tori Penso (Verenigde State)}} ==== Groep F ==== [[Lêer:Netherlands vs Tunisia - 2026 FIFA World Cup, Kansas City.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Tunisië en Nederland]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Nederland}} |3||2||1||0||10||4||+6||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Japan}} |3||1||2||0||7||3||+4||'''5''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Swede}} |3||1||1||1||7||7||±0||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Tunisië}} |3||0||0||3||2||12||–10||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |score = 2–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Japan}}''' |goals1 = [[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}}<br />[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}} |goals2 = {{goal|57}} [[Keito Nakamura|Nakamura]]<br />{{goal|88}} [[Daichi Kamada|Kamada]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 69&nbsp;285 |referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}} {{sokkerwedstryd |date = [[14 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Swede}}''' |score = 5–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |goals1 = [[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7}}, {{goal|90+6}}<br />[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}}<br />[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}}<br />[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}} |goals2 = {{goal|43}} [[Omar Rekik|Rekik]] |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 50&nbsp;987 |referee = Yael Falcón (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |score = 5–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Swede}}''' |goals1 = [[Brian Brobbey|Brobbey]] {{goal|5}}, {{goal|17}}<br />[[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|47}}, {{goal|54}}<br />[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|89}} |goals2 = {{goal|59}} [[Anthony Elanga|Elanga]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Michael Oliver (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Junie]] [[2026]] |time = 22:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |score = 0–4 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Japan}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|4}} [[Daichi Kamada|Kamada]]<br />{{goal|31}}, {{goal|83}} [[Ayase Ueda|Ueda]]<br />{{goal|69}} [[Junya Itō|J. Itō]] |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 51&nbsp;243 |referee = István Kovács (Roemenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Japan}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Swede}}''' |goals1 = [[Daizen Maeda|Maeda]] {{goal|56}} |goals2 = {{goal|62}} [[Anthony Elanga|Elanga]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;137 |referee = Iván Barton (El Salvador)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |goals1 = [[Hazem Mastouri|Mastouri]] {{goal|54}} |goals2 = {{goal|3|e.d.}} [[Ellyes Skhiri|Skhiri]]<br />{{goal|7}} [[Brian Brobbey|Brobbey]]<br />{{goal|62}} [[Jan Paul van Hecke|Van Hecke]] |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 68&nbsp;391 |referee = Katia Itzel García (Meksiko)}} ==== Groep G ==== [[Lêer:2026 FIFA World Cup - Belgium v. Egypt in Seattle - 03.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen België en Egipte in Seattle]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|België}} |3||1||2||0||6||2||+4||'''5''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Egipte}} |3||1||2||0||5||3||+2||'''5''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Iran}} |3||0||3||0||3||3||±0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Nieu-Seeland}} |3||0||1||2||4||10||–6||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Iran}}''' |score = 2–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}''' |goals1 = [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] {{goal|32}}<br />[[Mohammad Mohebi|Mohebi]] {{goal|64}} |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|54}} [[Elijah Just|Just]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;108 |referee = César Arturo Ramos (Meksiko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|België}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |goals1 = [[Mohamed Hany|Hany]] {{goal|66|e.d.}} |goals2 = {{goal|19}} [[Emam Ashour|Ashour]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;775 |referee = Ramon Abatti (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|België}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Iran}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 70&nbsp;317 |referee = Darío Herrera (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |goals1 = [[Finn Surman|Surman]] {{goal|15}} |goals2 = {{goal|58}} [[Mostafa Ziko|Ziko]]<br />{{goal|67}} [[Mohamed Salah|Salah]]<br />{{goal|82}} [[Trézéguet]] |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Omar Al Ali (Verenigde Arabiese Emirate)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Iran}}''' |goals1 = [[Mahmoud Saber|Saber]] {{goal|5}} |goals2 = {{goal|14}} [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Szymon Marciniak (Pole)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}''' |score = 1–5 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|België}}''' |goals1 = [[Elijah Just|Just]] {{goal|84}} |goals2 = {{goal|28}}, {{goal|50}} [[Leandro Trossard|Trossard]]<br />{{goal|66}} [[Kevin De Bruyne|De Bruyne]]<br />{{goal|86}} [[Romelu Lukaku|Lukaku]]<br />{{goal|90+4}} [[Alexis Saelemaekers|Saelemaekers]] |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = 52&nbsp;497 |referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}} ==== Groep H ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Spanje}} |3||2||1||0||5||0||+5||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kaap Verde}} |3||0||3||0||2||2||±0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Uruguay}} |3||0||2||1||3||4||–1||'''2''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Saoedi-Arabië}} |3||0||2||1||1||5||–4||'''2''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 67&nbsp;640 |referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Uruguay}}''' |goals1 = [[Abdulelah Al-Amri|Al-Amri]] {{goal|41}} |goals2 = {{goal|80}} [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 62&nbsp;764 |referee = Maurizio Mariani (Italië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = 4–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}''' |goals1 = [[Lamine Yamal|Yamal]] {{goal|10}}<br />[[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] {{goal|21}}, {{goal|24}}<br />[[Hassan Al-Tambakti|Al-Tambakti]] {{goal|49|e.d.}} |goals2 = |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Raphael Claus (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}''' |score = 2–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]] {{goal|44}}<br />[[Agustín Canobbio|Canobbio]] {{goal|45+6}} |goals2 = {{goal|21}} [[Kevin Pina|K. Pina]]<br />{{goal|61}} [[Hélio Varela|Varela]] |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;003 |referee = Espen Eskås (Noorweë)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;278 |referee = François Letexier (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 CDT (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|42}} [[Álex Baena|Baena]] |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 45&nbsp;065 |referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}} ==== Groep I ==== [[Lêer:Iraq and Norway match 2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Irak en Noorweë in Foxborough]] {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Frankryk}} |3||3||0||0||10||2||+8||'''9''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Noorweë}} |3||2||0||1||8||7||+1||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Senegal}} |3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Irak}} |3||0||0||3||1||12||–11||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}}<br />[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|82}} |goals2 = {{goal|90+5}} [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;545 |referee = Alireza Faghani (Australië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Irak}}''' |score = 1–4 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |goals1 = [[Aymen Hoesein|Hoesein]] {{goal|39}} |goals2 = {{goal|29}}, {{goal|43}} [[Erling Haaland|Haaland]]<br />{{goal|76}} [[Leo Østigård|Østigård]]<br />{{goal|90+6|e.d.}} [[Aymen Hoesein|Hoesein]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 63&nbsp;106 |referee = Pierre Atcho (Gaboen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Irak}}''' |goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|14}}, {{goal|54}}<br />[[Ousmane Dembélé|Dembélé]] {{goal|66}} |goals2 = |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Drew Fischer (Kanada)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |score = 3–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |goals1 = [[Marcus Holmgren Pedersen|Pedersen]] {{goal|43}}<br />[[Erling Haaland|Haaland]] {{goal|48}}, {{goal|58}} |goals2 = {{goal|53}}, {{goal|90+3}} [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |score = 1–4 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |goals1 = [[Thelo Aasgaard|Aasgaard]] {{goal|21}} |goals2 = {{goal|7}}, {{goal|20}}, {{goal|32}} [[Ousmane Dembélé|Dembélé]]<br />{{goal|90+4}} [[Désiré Doué|Doué]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 64&nbsp;146 |referee = Michael Oliver (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |score = 5–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Irak}}''' |goals1 = [[Habib Diarra|Diarra]] {{goal|4}}<br />[[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] {{goal|56}}<br />[[Pape Gueye|P. Gueye]] {{goal|59}}, {{goal|71}}<br />[[Iliman Ndiaye|I. Ndiaye]] {{goal|82}} |goals2 = |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;036 |referee = Anthony Taylor (Engeland)}} ==== Groep J ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Argentinië}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Oostenryk}} |3||1||1||1||6||6||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Algerië}} |3||1||1||1||5||7||–2||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Jordanië}} |3||0||0||3||3||8||–5||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |goals1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}} |goals2 = |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 69&nbsp;045 |referee = Szymon Marciniak (Pole)}} {{sokkerwedstryd |date = [[16 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Jordanië}}''' |goals1 = [[Romano Schmid|Schmid]] {{goal|20}}<br />[[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] {{goal|76|e.d.}}<br />[[Marko Arnautović|Arnautović]] {{goal|90+12|straf}} |goals2 = {{goal|50}} [[Ali Olwan|Olwan]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;527 |referee = Dahane Beida (Mauritanië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |goals1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{goal|38}}, {{goal|90+5}} |goals2 = |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;649 |referee = Amin Omar (Egipte)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}''' |score = 1–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |goals1 = [[Nizar Al-Rashdan|Al-Rashdan]] {{goal|36}} |goals2 = {{goal|69}} [[Nadhir Benbouali|Benbouali]]<br />{{goal|82}} [[Amine Gouiri|Gouiri]] |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = 68&nbsp;371 |referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |score = 3–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |goals1 = [[Rafik Belghali|Belghali]] {{goal|45}}<br />[[Riyad Mahrez|Mahrez]] {{goal|60}}, {{goal|90+3}} |goals2 = {{goal|28}} [[Marko Arnautović|Arnautović]]<br />{{goal|55}} [[Marcel Sabitzer|Sabitzer]]<br />{{goal|90+6}} [[Saša Kalajdžić|Kalajdžić]] |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = 69&nbsp;045 |referee = Ilgiz Tantashev (Oesbekistan)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |goals1 = [[Musa Al-Taamari|Al-Taamari]] {{goal|55}} |goals2 = {{goal|19}} [[Giovani Lo Celso|Lo Celso]]<br />{{goal|31|straf}} [[Lautaro Martínez|Martínez]]<br />{{goal|80}} [[Lionel Messi|Messi]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;649 |referee = István Kovács (Roemenië)}} ==== Groep K ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Colombia}} |3||2||1||0||4||1||+3||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Portugal}} |3||1||2||0||6||1||+5||'''5''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Oesbekistan}} |3||0||0||3||2||11||–9||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |score = 1–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Verslag] |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = [[João Neves|Neves]] {{goal|6}} |goals2 = {{goal|45+5}} [[Yoane Wissa|Wissa]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Abdulrahman Al-Jassim (Katar)}} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}''' |score = 1–3 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |goals1 = [[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}} |goals2 = {{goal|40}} [[Daniel Muñoz|Muñoz]]<br />{{goal|65}} [[Luis Díaz|Díaz]]<br />{{goal|90+9}} [[Jaminton Campaz|Campaz]] |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Anthony Taylor (Engeland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 21:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |score = 5–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}''' |goals1 = [[Cristiano Ronaldo|Ronaldo]] {{goal|6}}, {{goal|39}}<br />[[Nuno Mendes|Mendes]] {{goal|17}}<br />[[Abduvohid Nematov|Nematov]] {{goal|60|e.d.}}<br />[[Rafael Leão|Leão]] {{goal|87}} |goals2 = |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Jalal Jayed (Marokko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 20:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Verslag] |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = [[Daniel Muñoz|Muñoz]] {{goal|76}} |goals2 = |stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]] |attendance = 45&nbsp;358 |referee = Maurizio Mariani (Italië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 19:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = 64&nbsp;478 |referee = Alireza Faghani (Australië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 19:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |score = 3–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}''' |goals1 = [[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|68|straf}}, {{goal|90+1}}<br />[[Fiston Mayele|Mayele]] {{goal|78}} |goals2 = {{goal|10}} [[Eldor Shomurodov|Shomurodov]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Felix Zwayer (Duitsland)}} ==== Groep L ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Engeland}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kroasië}} |3||2||0||1||5||5||±0||'''6''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ghana}} |3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Panama}} |3||0||0||3||0||4||—4||'''0''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 15:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |score = 4–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |goals1 = [[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|straf}}, {{goal|42}}<br />[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}}<br />[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}} |goals2 = {{goal|36}} [[Martin Baturina|Baturina]]<br />{{goal|45+5}} [[Petar Musa|Musa]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 70&nbsp;389 |referee = Clément Turpin (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[17 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |score = 1–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Panama}}''' |goals1 = [[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] {{goal|90+5}} |goals2 = |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 42&nbsp;942 |referee = Glenn Nyberg (Swede)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |score = 0–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 63&nbsp;983 |referee = Saíd Martínez (Honduras)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Panama}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|54}} [[Ante Budimir|Budimir]] |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = 43&nbsp;036 |referee = Pierre Atcho (Gaboen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Panama}}''' |score = 0–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|62}} [[Jude Bellingham|Bellingham]]<br />{{goal|67}} [[Harry Kane|Kane]] |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Abdulrahman Al-Jassim (Katar)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = [[Petar Sučić|P. Sučić]] {{goal|31}}<br />[[Nikola Vlašić|Vlašić]] {{goal|83}} |goals2 = {{goal|73}} [[Derrick Luckassen|Luckassen]] |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = 68&nbsp;324 |referee = Drew Fischer (Kanada)}} ==== Ranglys van die derdeplek-spanne ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=30|Groep !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |K||3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Swede}} |F||3||1||1||1||7||7||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ghana}} |L||3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ecuador}} |E||3||1||1||1||2||2||±0||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} |B||3||1||1||1||5||6||–1||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Algerië}} |J||3||1||1||1||5||7||–2||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Paraguay}} |D||3||1||1||1||2||4||–2||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Senegal}} |I||3||1||0||2||8||6||+2||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Iran}} |G||3||0||3||0||3||3||±0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Korea}} |A||3||1||0||2||2||3||–1||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Skotland}} |C||3||1||0||2||1||4||–3||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Uruguay}} |H||3||0||2||1||3||4||–1||'''2''' |} === Uitklopfase === {{Wedstrydskema laaste 32 | RD1 = 16de eindrondte | RD2 = Agtste eindrondte | RD3 = Kwarteindrondte | RD4 = Halfeindrondte | RD5 = Eindstryd | RD6 = derde plek | RD1-header-01 = 29 Junie – Foxborough | RD1-team01 = {{vlagland|Duitsland}} | RD1-score01 = 1<br />(3) | RD1-team02 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' | RD1-score02 = '''1<br />(4)''' | RD1-header-02 = 30 Junie – East Rutherford | RD1-team03 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' | RD1-score03 = '''3''' | RD1-team04 = {{vlagland|Swede}} | RD1-score04 = 0 | RD1-header-03 = 28 Junie – Inglewood | RD1-team05 = {{vlagland|Suid-Afrika}} | RD1-score05 = 0 | RD1-team06 = '''{{vlagland|Kanada}}''' | RD1-score06 = '''1''' | RD1-header-04 = 29 Junie – Guadalupe | RD1-team07 = {{vlagland|Nederland}} | RD1-score07 = 1<br />(2) | RD1-team08 = '''{{vlagland|Marokko}}''' | RD1-score08 = '''1<br />(3)''' | RD1-header-05 = 2 Julie – Toronto | RD1-team09 = {{vlagland|Portugal}} | RD1-score09 = | RD1-team10 = {{vlagland|Kroasië}} | RD1-score10 = | RD1-header-06 = 2 Julie – Inglewood | RD1-team11 = {{vlagland|Spanje}} | RD1-score11 = | RD1-team12 = {{vlagland|Oostenryk}} | RD1-score12 = | RD1-header-07 = 1 Julie – Santa Clara | RD1-team13 = {{vlagland|Verenigde State}} | RD1-score13 = | RD1-team14 = {{vlagland|Bosnië en Herzegowina}} | RD1-score14 = | RD1-header-08 = 1 Julie – Seattle | RD1-team15 = '''{{vlagland|België}}''' | RD1-score15 = '''3''' | RD1-team16 = {{vlagland|Senegal}} | RD1-score16 = 2 | RD1-header-09 = 29 Junie – Houston | RD1-team17 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' | RD1-score17 = '''2''' | RD1-team18 = {{vlagland|Japan}} | RD1-score18 = 1 | RD1-header-10 = 30 Junie – Arlington | RD1-team19 = {{vlagland|Ivoorkus}} | RD1-score19 = 1 | RD1-team20 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' | RD1-score20 = '''2''' | RD1-header-11 = 30 Junie – Meksikostad | RD1-team21 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' | RD1-score21 = '''2''' | RD1-team22 = {{vlagland|Ecuador}} | RD1-score22 = 0 | RD1-header-12 = 1 Julie – Atlanta | RD1-team23 = '''{{vlagland|Engeland}}''' | RD1-score23 = '''2''' | RD1-team24 = {{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] | RD1-score24 = 1 | RD1-header-13 = 3 Julie – Miami Gardens | RD1-team25 = {{vlagland|Argentinië}} | RD1-score25 = | RD1-team26 = {{vlagland|Kaap Verde}} | RD1-score26 = | RD1-header-14 = 3 Julie – Arlington | RD1-team27 = {{vlagland|Australië}} | RD1-score27 = | RD1-team28 = {{vlagland|Egipte}} | RD1-score28 = | RD1-header-15 = 2 Julie – Vancouver | RD1-team29 = {{vlagland|Switserland}} | RD1-score29 = | RD1-team30 = {{vlagland|Algerië}} | RD1-score30 = | RD1-header-16 = 3 Julie – Kansas City | RD1-team31 = {{vlagland|Colombia}} | RD1-score31 = | RD1-team32 = {{vlagland|Ghana}} | RD1-score32 = | RD2-header-1 = 4 Julie – Philadelphia | RD2-team01 = {{vlagland|Paraguay}} | RD2-score01 = | RD2-team02 = {{vlagland|Frankryk}} | RD2-score02 = | RD2-header-2 = 4 Julie – Houston | RD2-team03 = {{vlagland|Kanada}} | RD2-score03 = | RD2-team04 = {{vlagland|Marokko}} | RD2-score04 = | RD2-header-3 = 6 Julie – Arlington | RD2-team05 = Wenner Wedstryd 83 | RD2-score05 = | RD2-team06 = Wenner Wedstryd 84 | RD2-score06 = | RD2-header-4 = 6 Julie – Seattle | RD2-team07 = Wenner Wedstryd 82 | RD2-score07 = | RD2-team08 = {{vlagland|België}} | RD2-score08 = | RD2-header-5 = 5 Julie – East Rutherford | RD2-team09 = {{vlagland|Brasilië}} | RD2-score09 = | RD2-team10 = {{vlagland|Noorweë}} | RD2-score10 = | RD2-header-6 = 5 Julie – Meksikostad | RD2-team11 = {{vlagland|Meksiko}} | RD2-score11 = | RD2-team12 = {{vlagland|Engeland}} | RD2-score12 = | RD2-header-7 = 7 Julie – Atlanta | RD2-team13 = Wenner Wedstryd 86 | RD2-score13 = | RD2-team14 = Wenner Wedstryd 88 | RD2-score14 = | RD2-header-8 = 7 Julie – Vancouver | RD2-team15 = Wenner Wedstryd 85 | RD2-score15 = | RD2-team16 = Wenner Wedstryd 87 | RD2-score16 = | RD3-header-1 = 9 Julie – Foxborough | RD3-team01 = Wenner Wedstryd 89 | RD3-score01 = | RD3-team02 = Wenner Wedstryd 90 | RD3-score02 = | RD3-header-2 = 10 Julie – Inglewood | RD3-team03 = Wenner Wedstryd 93 | RD3-score03 = | RD3-team04 = Wenner Wedstryd 94 | RD3-score04 = | RD3-header-3 = 11 Julie – Miami Gardens | RD3-team05 = Wenner Wedstryd 91 | RD3-score05 = | RD3-team06 = Wenner Wedstryd 92 | RD3-score06 = | RD3-header-4 = 11 Julie – Kansas City | RD3-team07 = Wenner Wedstryd 95 | RD3-score07 = | RD3-team08 = Wenner Wedstryd 96 | RD3-score08 = | RD4-header-1 = 14 Julie – Arlington | RD4-team01 = Wenner Wedstryd 97 | RD4-score01 = | RD4-team02 = Wenner Wedstryd 98 | RD4-score02 = | RD4-header-2 = 15 Julie – Atlanta | RD4-team03 = Wenner Wedstryd 99 | RD4-score03 = | RD4-team04 = Wenner Wedstryd 100 | RD4-score04 = | RD5-header-1 = 19 Julie – East Rutherford | RD5-team01 = Wenner Wedstryd 101 | RD5-score01 = | RD5-team02 = Wenner Wedstryd 102 | RD5-score02 = | RD6-header-1 = 18 Julie – Miami Gardens | RD6-team01 = Verloorder Wedstryd 101 | RD6-score01 = | RD6-team02 = Verloorder Wedstryd 102 | RD6-score02 = }} ==== 16de eindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[28 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 0–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|90+2}} [[Stephen Eustáquio|Eustáquio]] |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = 69&nbsp;237 |referee = João Pinheiro (Portugal)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Junie]] [[2026]] |time = 16:30 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}''' |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021513 Verslag]<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''3–4''' |team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |goals1 = [[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|54}}<br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Kai Havertz|Havertz]] {{penmiss}}<br />[[Joshua Kimmich|Kimmich]] {{pengoal}}<br />[[Jamal Musiala|Musiala]] {{pengoal}}<br />[[Nick Woltemade|Woltemade]] {{penmiss}}<br />[[Nadiem Amiri|Amiri]] {{pengoal}}<br />[[Jonathan Tah|Tah]] {{penmiss}} |goals2 = {{goal|42}} [[Julio Enciso|Enciso]]<br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{pengoal}} [[Maurício]]<br />{{pengoal}} [[Gustavo Gómez|G. Gómez]]<br />{{pengoal}} [[Matías Galarza|Galarza]]<br />{{penmiss}} [[Antonio Sanabria|Sanabria]]<br />{{penmiss}} [[Fabián Balbuena|Balbuena]]<br />{{pengoal}} [[José Canale|Canale]] |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = 63&nbsp;945 |referee = Jalal Jayed (Marokko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Nederland}}''' |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021522 Verslag]<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''2–3''' |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = [[Cody Gakpo|Gakpo]] {{goal|72}}<br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Teun Koopmeiners|Koopmeiners]] {{pengoal}}<br />[[Justin Kluivert|Kluivert]] {{penmiss}}<br />[[Wout Weghorst|Weghorst]] {{pengoal}}<br />[[Quinten Timber|Timber]] {{penmiss}}<br />[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{penmiss}} |goals2 = {{goal|90+1}} [[Issa Diop|Diop]]<br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{penmiss}} [[Neil El Aynaoui|El Aynaoui]]<br />{{pengoal}} [[Soufiane Rahimi|Rahimi]]<br />{{pengoal}} [[Chemsdine Talbi|Talbi]]<br />{{penmiss}} [[Achraf Hakimi|Hakimi]]<br />{{pengoal}} [[Ismael Saibari|Saibari]] |stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]] |attendance = 51&nbsp;243 |referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 CDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021516 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Japan}}''' |goals1 = [[Casemiro]] {{goal|56}}<br />[[Gabriel Martinelli|Martinelli]] {{goal|90+5}} |goals2 = {{goal|29}} [[Kaishu Sano|Sano]] |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = 68&nbsp;777 |referee = Maurizio Mariani (Italië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Junie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |score = 3–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021523 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Swede}}''' |goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|45}}, {{goal|74}}<br />[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|53}} |goals2 = |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = 80&nbsp;663 |referee = Danny Makkelie (Nederland)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Junie]] [[2026]] |time = 12:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |score = 1–2 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021514 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |goals1 = [[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|74}} |goals2 = {{goal|39}} [[Antonio Nusa|Nusa]]<br />{{goal|86}} [[Erling Haaland|Haaland]] |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = 69&nbsp;665 |referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Junie]] [[2026]] |time = 19:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = 2–0 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021520 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ecuador}}''' |goals1 = [[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|22}}<br />[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|31}} |goals2 = |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = 80&nbsp;824 |referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[1 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |score = 2–1 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021512 Verslag] |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = [[Harry Kane|Kane]] {{goal|75}}, {{goal|86}} |goals2 = {{goal|7}} [[Brian Cipenga|Cipenga]] |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = 68&nbsp;239 |referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[1 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}''' |score = Wedstryd 81 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021524 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]] |attendance = |referee = Raphael Claus (Brasilië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[1 Julie]] [[2026]] |time = 13:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|België}}''' |score = 3–2 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021525 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Senegal}}''' |goals1 = [[Romelu Lukaku|Lukaku]] {{goal|86}}<br />[[Youri Tielemans|Tielemans]] {{goal|89}}, {{goal|120+5|straf}} |goals2 = {{goal|24}} [[Habib Diarra|Diarra]]<br />{{goal|51}} [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = 66&nbsp;925 |referee = Saíd Martínez (Honduras)}} {{sokkerwedstryd |date = [[2 Julie]] [[2026]] |time = 19:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Portugal}}''' |score = Wedstryd 83 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021526 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]] |attendance = |referee = Espen Eskås (Noorweë)}} {{sokkerwedstryd |date = [[2 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Spanje}}''' |score = Wedstryd 84 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021519 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = |referee = Glenn Nyberg (Swede)}} {{sokkerwedstryd |date = [[2 Julie]] [[2026]] |time = 20:00 PT (UTC−7) |team1 = '''{{vlagland|Switserland}}''' |score = Wedstryd 85 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021527 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = |referee = Yael Falcón (Argentinië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Julie]] [[2026]] |time = 18:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}''' |score = Wedstryd 86 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021521 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = |referee = Drew Fischer (Kanada)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Julie]] [[2026]] |time = 20:30 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Colombia}}''' |score = Wedstryd 87 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021517 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = |referee = Clément Turpin (Frankryk)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Julie]] [[2026]] |time = 13:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''{{vlagland|Australië}}''' |score = Wedstryd 88 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021515 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Egipte}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = |referee = Gustavo Tejera (Uruguay)}} ==== Agtste eindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[4 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Paraguay}}''' |score = Wedstryd 89 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021533 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Frankryk}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[4 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 CDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Kanada}}''' |score = Wedstryd 90 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021530 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[5 Julie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}''' |score = Wedstryd 91 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021532 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[5 Julie]] [[2026]] |time = 18:00 CST (UTC−6) |team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}''' |score = Wedstryd 92 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021531 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|Engeland}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[6 Julie]] [[2026]] |time = 14:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''Wenner Wedstryd 83''' |score = Wedstryd 93 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021529 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 84''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[6 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 PT (UTC−7) |team1 = '''Wenner Wedstryd 81''' |score = Wedstryd 94 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021534 Verslag] |team2 = '''{{vlagland|België}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[7 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''Wenner Wedstryd 86''' |score = Wedstryd 95 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021528 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 88''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[7 Julie]] [[2026]] |time = 13:00 PT (UTC−7) |team1 = '''Wenner Wedstryd 85''' |score = Wedstryd 96 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021535 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 87''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]] |attendance = |referee = }} ==== Kwarteindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[9 Julie]] [[2026]] |time = 16:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''Wenner Wedstryd 89''' |score = Wedstryd 97 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021536 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 90''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[10 Julie]] [[2026]] |time = 12:00 PT (UTC−7) |team1 = '''Wenner Wedstryd 93''' |score = Wedstryd 98 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021538 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 94''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''Wenner Wedstryd 91''' |score = Wedstryd 99 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021539 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 92''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[11 Julie]] [[2026]] |time = 20:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''Wenner Wedstryd 95''' |score = Wedstryd 100 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021537 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 96''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]] |attendance = |referee = }} ==== Halfeindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[14 Julie]] [[2026]] |time = 14:00 CDT (UTC−5) |team1 = '''Wenner Wedstryd 97''' |score = Wedstryd 101 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021541 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 98''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[AT&T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]] |attendance = |referee = }} {{sokkerwedstryd |date = [[15 Julie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''Wenner Wedstryd 99''' |score = Wedstryd 102 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021540 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 100''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]] |attendance = |referee = }} ==== Klein finale (om die derde plek) ==== {{sokkerwedstryd |date = [[18 Julie]] [[2026]] |time = 17:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''Verloorder Wedstryd 101''' |score = Wedstryd 103 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021542 Verslag] |team2 = '''Verloorder Wedstryd 102''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] |attendance = |referee = }} ==== Eindstryd ==== {{sokkerwedstryd |date = [[19 Julie]] [[2026]] |time = 15:00 EDT (UTC−4) |team1 = '''Wenner Wedstryd 101''' |score = Wedstryd 104 |report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021543 Verslag] |team2 = '''Wenner Wedstryd 102''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]] |attendance = |referee = }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Sokkerwêreldkampioen 2026 |- |align=center|'''Eindstrydwenner''' |} == Sien ook == * [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970]] * [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986]] * [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|2026 FIFA World Cup|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026}} * {{en}} {{es}} {{fr}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Amptelike webwerf] * {{en}} [http://www.worldcup-history.com/index.php?siden=VM&aaret=2026 worldcup-history.com: ''2026''] * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/event/2026-FIFA-World-Cup|title=2026 FIFA World Cup|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Julie 2026}} * {{en}} {{IMDb-titel|32915471|2026 FIFA World Cup}} {{Navigasie Sokker-Wêreldbekertoernooie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Kanada]] [[Kategorie:Geskiedenis van Meksiko]] [[Kategorie:Geskiedenis van die Verenigde State van Amerika]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies in Kanada]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies in Meksiko]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies in die Verenigde State van Amerika]] [[Kategorie:FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi|2026]] [[Kategorie:Sport in 2026]] 87qtgjyb8fcwtddrd67bxgezs2zjfyd 0 140337 2915149 2912726 2026-07-02T06:43:32Z Aliwal2012 39067 2915149 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = John Steenhuisen | beeld = John Steenhuisen 2024.jpg | beeldonderskrif = | geboortejaar = 1976 | geboortemaand = 3 | geboortedag = 25 | geboorteplek = [[Durban]] | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Demokratiese Alliansie]] | orde = Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging | termynaanvang = 1 Julie 2026 | president = [[Cyril Ramaphosa]] | orde1 = Minister van Landbou | termynaanvang1 = 3 Julie 2024 | termyneinde1 = 30 Junie 2026 | president1 = [[Cyril Ramaphosa]] | orde2 = Leier van die Opposisie in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] | termynaanvang2 = 27 Oktober 2019 | termyneinde2 = 14 Junie 2024 | vise = | voorganger2 = [[Annelie Lotriet]] (wnd)<br/>[[Mmusi Maimane]] | opvolger = | orde3 = Federale Leier van die [[Demokratiese Alliansie]] | voorsitter3 = [[Ivan Meyer]] | termynaanvang3 = 1 November 2020 | termyneinde3 = 12 April 2026 | vise3 = | voorganger3 = [[Mmusi Maimane]] | opvolger3 = [[Geordin Hill-Lewis]] | orde4 = Hoofsweep van die Amptelike Opposisie | termynaanvang4 = 29 Mei 2014 | termyneinde4 = 24 Oktober 2019 | vise4 = [[Jacques Julius]]<br />[[Mike Waters]] | voorganger4 = [[Watty Watson]] | opvolger4 = [[Jacques Julius]] (wmd)<br/> [[Natasha Mazzone]] | eggenoot = {{plainlist| * {{marriage|Julie Wright|2000|2010|end=divorced}} * {{marriage|Terry Beaumont|2014}} }} | kinders = 3 | alma_mater = Northwood Boys High School | religie = | handtekening = John steenhuisen signature.svg | toekennings = }} '''John Henry Steenhuisen''' (gebore 25 Maart 1976, [[Durban]]) is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[politikus]] wat sedert Julie 2024 as Minister van Landbou dien. Hy het as die twintigste [[leier van die Opposisie]] gedien van Oktober 2019 tot Junie 2024 (tot sy toetrede tot die regering van nasionale eenheid na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024]]). Hy is sedert November 2020 die leier van die [[Demokratiese Alliansie]], nadat hy vanaf November 2019 vir een jaar as die tussentydse leier gedien het. Hy was hoofsweep van die amptelike opposisie vanaf Mei 2014 tot Oktober 2019. Hy dien tans as Minister van Landbou in die [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Derde Kabinet van Cyril Ramaphosa]]. Op 4 Februarie 2026 het Steenhuisen verklaar dat hy nie vir herverkiesing as die DA se leier in April 2026 sal staan nie. Die DA sal dus ‘n nuwe leier vir die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2026|munisipale verkiesing in 2026]] verkies, maar hy behou sy pos as minister.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/politics/live-steenhuisen-briefing-on-matters-of-national-importance-20260204-0431|title=‘Mission accomplished’ for Steenhuisen as he bows out of DA leadership contest|publisher=News24|date=4 Februarie 2026 |accessdate=7 Februarie 2026}}</ref> Hy het voorheen as die hoofsweep onder die leierskap van [[Mmusi Maimane]] gedien. Steenhuisen het 'n lid van die parlement in Julie 2011 geword. Voor dit was hy betrokke in die politiek van [[KwaZulu-Natal]] waar hy as die provinsiale leier van die DA en lid van [[KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer]] gedien het. Hy was ook 'n stadsraadslid in die [[eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit]]. Hy is op 2 April 2023 vir nog 'n termyn as partyleier herkies, wat sy laaste sou wees.<ref name="jeuneafrique">{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/1432691/politique/en-afrique-du-sud-john-steenhuisen-agite-le-chiffon-julius-malema/|title=En Afrique du Sud, John Steenhuisen agite le chiffon Julius Malema - Jeune Afrique.com|website=JeuneAfrique.com|accessdate=2025-03-04|language=fr}}</ref> == Vroeë lewe en opvoeding == Steenhuisen is op 25 Maart 1976 in [[Durban]] gebore. Hy het in 1993 aan die Northwood Boys High School, 'n Engelsmedium sekondêre skool in Durban, gematrikuleer. Hy het nie by 'n tersiêre instelling studeer nie.<ref>{{Cite web |lang=en |author=Mtshali, Samkelo |url=https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisens-lack-of-post-matric-qualification-back-in-spotlight-36228168 |title=John Steenhuisen's lack of post-matric qualification back in spotlight] |website=IOL |date=29 Oktober 2019 |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=12 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212164839/https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisens-lack-of-post-matric-qualification-back-in-spotlight-36228168 |url-status=live }}</ref> == Politieke loopbaan == Steenhuisen het by die [[Demokratiese Party]] (DP), die voorganger van die DA, as 'n aktivis aangesluit voor hy lid van 'n tak geword het.<ref>{{Cite web |lang=en |author=Swana, Annelisa |url=https://www.dispatchlive.co.za/news/2019-11-16-steenhuisen-has-a-plan-as-he-guns-for-das-top-spot/ |title=Steenhuisen has a plan as he guns for DA's top spot |website=DispatchLIVE |date=16 November 2019 |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=16 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191116121229/https://www.dispatchlive.co.za/news/2019-11-16-steenhuisen-has-a-plan-as-he-guns-for-das-top-spot/ |url-status=live }}</ref> Op die ouderdom van 22 in 1999 is hy as 'n lid van die destydse stadsraad van Durban verkies en het gevolglik een van die jongste raadslede geword. Hy het in 2006 die leier van die DA-koukus geword. Hy het in die uitvoerende raad van die stadsraad gedien.<ref name="briefly">{{cite news|url=https://briefly.co.za/34217-john-steenhuisen-biography-age-wife-education-qualification-da-twitter-sona-2019.html |title=John Steenhuisen biography: age, wife, education, qualification, DA, Twitter, and SONA 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190817093350/https://briefly.co.za/34217-john-steenhuisen-biography-age-wife-education-qualification-da-twitter-sona-2019.html |archive-date=17 Augustus 2019|work=Briefly|access-date= 19 Desember 2019}}</ref> Steenhuisen het in Mei 2009 'n lid van die [[KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer]] geword en is ook as die party se koukusleier aangestel. In Oktober 2009 word hy tot provinsiale leier van die DA verkies. Hy het die pos van provinsiale leier tot Oktober 2010 gehou toe hy bedank het, te midde die onthulling van ontrouheid in sy huwelik.<ref>[https://www.news24.com/SouthAfrica/Politics/Changes-in-KZN-DA-leadership-20101019 Changes in KZN DA leadership] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219120056/https://www.news24.com/SouthAfrica/Politics/Changes-in-KZN-DA-leadership-20101019 |date=19 Desember 2019 }}, ''News24'', 19 Oktober 2010. Besoek 19 Desember 2019</ref> Hy het as 'n lid van die wetgewer gedien totdat hy in Julie 2011 na die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] geskuif het. Hy het poste met DA-LP Mark Steele geruil.<ref>{{cite news|url=https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury/20110705/281573762335620 |title=DA caucus leader moves to Cape |archive-url=https://web.archive.org/web/20171005101501/https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury/20110705/281573762335620 |archive-date= 5 Oktober 2017|access-date= 19 Desember 2019}}</ref> In die Nasionale Vergadering was hy 'n lid van die Gesamentlike Staande Komitee vir die Finansiële Bestuur. Hy is tans 'n lid van die Reëlskomitee. Hy het ook as die DA se skaduminister van samewerkende regering en tradisionele sake gedien.<ref name="briefly" /> In Mei 2014 is hy as die hoofsweep van die amptelike opposisie aangewys. Hy het die amp tot Oktober 2019 beklee toe [[Mmusi Maimane]] uit die DA en die parlement bedank het.<ref>{{cite news|author=Mahlati, Zintle |url=https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisen-to-no-longer-serve-as-da-chief-whip-in-parliament-35786857 |title=John Steenhuisen to no longer serve as DA chief whip in Parliament|publisher= IOL| date=24 Oktober 2019|access-date=19 Desember 2019}}</ref> Hy het sy kandidatuur as leier van die opposisie aangekondig en hy is op 27 Oktober 2019 onbestrede verkies. Steenhuisen verklaar hierna sy kandidatuur vir die pos van tussentydse leier van die DA. Hy wen die verkiesing vir die leierskap op 17 November 2019 deur [[Makashule Gana]] te verslaan.<ref>{{cite news|url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/da-se-tussentydse-leiers-aangewys/ |title=DA se tussentydse leiers aangewys|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219112801/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/da-se-tussentydse-leiers-aangewys/ |archive-date=19 Desember 2019 |publisher= [[Maroela Media]] |date=17 November 2019|access-date=19 Desember 2019}}</ref> Op 1 November 2020 is Steenhuisen as die nuwe federale leier van die Demokratiese Alliansie aangewys. Hy het die KwaZulu-Natalse LPW Mbali Ntuli geklop nadat hy sowat 80% van die afgevaardigdes se steun ontvang het.<ref>{{Cite web|url=https://mg.co.za/politics/2020-11-01-with-79-of-votes-steenhuisen-elected-da-leader/|title=With 79% of votes, Steenhuisen is elected DA leader|first=Kiri|last=Rupiah|date=2020-11-01|accessdate=2025-03-04|archive-date=2024-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006193134/https://mg.co.za/politics/2020-11-01-with-79-of-votes-steenhuisen-elected-da-leader/|url-status=live}}</ref> Hy is in 2023 herkies tot 'n tweede termyn as DA-leier.<ref>https://www.businesslive.co.za/bd/politics/2023-04-02-breaking-news-da-re-elects-john-steenhuisen-as-federal-leader-by-a-landslide</ref> == Minister van Landbou == [[Lêer:John Steenhuisen sitting next to Susie Wiles, May 2025.jpg|duimnael|Steenhuisen sit langs Susie Wiles, die Withuis stafhoof, tydens Ramaphosa se vergadering met die Amerikaanse president [[Donald Trump]] op 21 Mei 2025]] Nadat die [[African National Congress]] (ANC) hul meerderheid in die Nasionale Vergadering tydens die 2024 algemene verkiesing verloor het, het die DA en ander kleiner partye 'n koalisie genaamd die "[[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Regering van Nasionale Eenheid]]" met die ANC gevorm.<ref>https://www.bbc.com/news/articles/c8007w4vqveo</ref> Steenhuisen is toe as minister van landbou deur president [[Cyril Ramaphosa]] aangewys.<ref>https://www.cnbcafrica.com/2024/south-africas-ramaphosa-appoints-das-steenhuisen-as-agriculture-minister/</ref> In Mei 2025 was Steenhuisen deel van Ramaphosa se afvaardiging wat die [[Withuis]] in [[Washington, D.C.]] besoek het om die verhouding tussen die [[Verenigde State]] en Suid-Afrika te probeer herstel. Nadat die Amerikaanse president [[Donald Trump]] 'n video gewys het waarin die [[Economic Freedom Fighters]] (EFF)-leier [[Julius Malema]] "[[Skiet die Boer]]" sing, het Steenhuisen verduidelik dat Malema se party, die EFF, nie deel van die regerende koalisie is nie en die rede hoekom die DA met die ANC 'n koalisie gevorm het, was om die EFF en [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto weSizwe]] (MK) uit die regering te sluit.<ref>https://www.ewn.co.za/2025/05/21/john-steenhuisen-corrects-trump-s-white-genocide-claims</ref> == Persoonlike lewe == Steenhuisen is vlot in [[Engels]] sowel as [[Afrikaans]]. Hy woon tans in [[Umhlanga]], [[KwaZulu-Natal]] en is 'n ondersteuner van die [[Sharks (Verenigde Rugbykampioenskap)|Sharks-rugbyunie]] en die [[AmaZulu FC]]-sokkerklub.<ref name="briefly" /> Hy was tien jaar lank met Julie Steenhuisen getroud voordat hy hul egskeiding in Oktober 2010 aangekondig het, te midde van openbare onthullings van sy voortslepende verhouding met Terry Kass Beaumont, die DA se provinsiale woordvoerder en vrou van Michael Beaumont, die DA se provinsiale direkteur.<ref>(in Engels) [https://www.news24.com/Archives/City-Press/DA-leader-quits-over-sex-scandal-20150429 DA leader quits over sex scandal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219113245/https://www.news24.com/Archives/City-Press/DA-leader-quits-over-sex-scandal-20150429 |date=19 Desember 2019 }}, ''News24'', 24 Oktober 2010. Besoek 19 Desember 2019.</ref> Steenhuisen het twee dogters uit sy huwelik met Julie. Hy is later met Terry getroud en hulle het saam 'n dogter.<ref name="briefly" /> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{twitter|jsteenhuisen}} * {{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/john-henry-steenhuisen/|title=John Henry Steenhuisen|work=People's Assembly|accessdate=7 Julie 2018}} * {{Commons-kategorie inlyn|John Steenhuisen}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Steenhuisen, John}} [[Kategorie:Geboortes in 1976]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]] tbr6lgf9kddbkyyvi1xgx1y9y47j0fc 2915150 2915149 2026-07-02T06:48:44Z Aliwal2012 39067 verbeter inlingtingskassie 2915150 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = John Steenhuisen | beeld = John Steenhuisen 2024.jpg | beeldonderskrif = | geboortejaar = 1976 | geboortemaand = 3 | geboortedag = 25 | geboorteplek = [[Durban]] | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Demokratiese Alliansie]] | orde = Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging | termynaanvang = 1 Julie 2026 | president = [[Cyril Ramaphosa]] | voorganger = [[Alexandra Abrahams]] | opvolger = | orde1 = Minister van Landbou | termynaanvang1 = 3 Julie 2024 | termyneinde1 = 30 Junie 2026 | voorganger1 = [[Thoko Didiza]] | opvolger1 = [[Willie Aucamp]] | president1 = [[Cyril Ramaphosa]] | orde2 = Leier van die Opposisie in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] | termynaanvang2 = 27 Oktober 2019 | termyneinde2 = 14 Junie 2024 | vise = | voorganger2 = [[Annelie Lotriet]] (wnd)<br/>[[Mmusi Maimane]] | opvolger2 = [[John Hlope]] | orde3 = Federale Leier van die [[Demokratiese Alliansie]] | voorsitter3 = [[Ivan Meyer]] | termynaanvang3 = 1 November 2020 | termyneinde3 = 12 April 2026 | vise3 = | voorganger3 = [[Mmusi Maimane]] | opvolger3 = [[Geordin Hill-Lewis]] | orde4 = Hoofsweep van die Amptelike Opposisie | termynaanvang4 = 29 Mei 2014 | termyneinde4 = 24 Oktober 2019 | vise4 = [[Jacques Julius]]<br />[[Mike Waters]] | voorganger4 = [[Watty Watson]] | opvolger4 = [[Jacques Julius]] (wmd)<br/> [[Natasha Mazzone]] | eggenoot = {{plainlist| * {{marriage|Julie Wright|2000|2010|end=divorced}} * {{marriage|Terry Beaumont|2014}} }} | kinders = 3 | alma_mater = Northwood Boys High School | religie = | handtekening = John steenhuisen signature.svg | toekennings = }} '''John Henry Steenhuisen''' (gebore 25 Maart 1976, [[Durban]]) is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[politikus]] wat sedert Julie 2024 as Minister van Landbou dien. Hy het as die twintigste [[leier van die Opposisie]] gedien van Oktober 2019 tot Junie 2024 (tot sy toetrede tot die regering van nasionale eenheid na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024]]). Hy is sedert November 2020 die leier van die [[Demokratiese Alliansie]], nadat hy vanaf November 2019 vir een jaar as die tussentydse leier gedien het. Hy was hoofsweep van die amptelike opposisie vanaf Mei 2014 tot Oktober 2019. Hy dien tans as Minister van Landbou in die [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Derde Kabinet van Cyril Ramaphosa]]. Op 4 Februarie 2026 het Steenhuisen verklaar dat hy nie vir herverkiesing as die DA se leier in April 2026 sal staan nie. Die DA sal dus ‘n nuwe leier vir die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2026|munisipale verkiesing in 2026]] verkies, maar hy behou sy pos as minister.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/politics/live-steenhuisen-briefing-on-matters-of-national-importance-20260204-0431|title=‘Mission accomplished’ for Steenhuisen as he bows out of DA leadership contest|publisher=News24|date=4 Februarie 2026 |accessdate=7 Februarie 2026}}</ref> Hy het voorheen as die hoofsweep onder die leierskap van [[Mmusi Maimane]] gedien. Steenhuisen het 'n lid van die parlement in Julie 2011 geword. Voor dit was hy betrokke in die politiek van [[KwaZulu-Natal]] waar hy as die provinsiale leier van die DA en lid van [[KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer]] gedien het. Hy was ook 'n stadsraadslid in die [[eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit]]. Hy is op 2 April 2023 vir nog 'n termyn as partyleier herkies, wat sy laaste sou wees.<ref name="jeuneafrique">{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/1432691/politique/en-afrique-du-sud-john-steenhuisen-agite-le-chiffon-julius-malema/|title=En Afrique du Sud, John Steenhuisen agite le chiffon Julius Malema - Jeune Afrique.com|website=JeuneAfrique.com|accessdate=2025-03-04|language=fr}}</ref> == Vroeë lewe en opvoeding == Steenhuisen is op 25 Maart 1976 in [[Durban]] gebore. Hy het in 1993 aan die Northwood Boys High School, 'n Engelsmedium sekondêre skool in Durban, gematrikuleer. Hy het nie by 'n tersiêre instelling studeer nie.<ref>{{Cite web |lang=en |author=Mtshali, Samkelo |url=https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisens-lack-of-post-matric-qualification-back-in-spotlight-36228168 |title=John Steenhuisen's lack of post-matric qualification back in spotlight] |website=IOL |date=29 Oktober 2019 |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=12 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212164839/https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisens-lack-of-post-matric-qualification-back-in-spotlight-36228168 |url-status=live }}</ref> == Politieke loopbaan == Steenhuisen het by die [[Demokratiese Party]] (DP), die voorganger van die DA, as 'n aktivis aangesluit voor hy lid van 'n tak geword het.<ref>{{Cite web |lang=en |author=Swana, Annelisa |url=https://www.dispatchlive.co.za/news/2019-11-16-steenhuisen-has-a-plan-as-he-guns-for-das-top-spot/ |title=Steenhuisen has a plan as he guns for DA's top spot |website=DispatchLIVE |date=16 November 2019 |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=16 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191116121229/https://www.dispatchlive.co.za/news/2019-11-16-steenhuisen-has-a-plan-as-he-guns-for-das-top-spot/ |url-status=live }}</ref> Op die ouderdom van 22 in 1999 is hy as 'n lid van die destydse stadsraad van Durban verkies en het gevolglik een van die jongste raadslede geword. Hy het in 2006 die leier van die DA-koukus geword. Hy het in die uitvoerende raad van die stadsraad gedien.<ref name="briefly">{{cite news|url=https://briefly.co.za/34217-john-steenhuisen-biography-age-wife-education-qualification-da-twitter-sona-2019.html |title=John Steenhuisen biography: age, wife, education, qualification, DA, Twitter, and SONA 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190817093350/https://briefly.co.za/34217-john-steenhuisen-biography-age-wife-education-qualification-da-twitter-sona-2019.html |archive-date=17 Augustus 2019|work=Briefly|access-date= 19 Desember 2019}}</ref> Steenhuisen het in Mei 2009 'n lid van die [[KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer]] geword en is ook as die party se koukusleier aangestel. In Oktober 2009 word hy tot provinsiale leier van die DA verkies. Hy het die pos van provinsiale leier tot Oktober 2010 gehou toe hy bedank het, te midde die onthulling van ontrouheid in sy huwelik.<ref>[https://www.news24.com/SouthAfrica/Politics/Changes-in-KZN-DA-leadership-20101019 Changes in KZN DA leadership] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219120056/https://www.news24.com/SouthAfrica/Politics/Changes-in-KZN-DA-leadership-20101019 |date=19 Desember 2019 }}, ''News24'', 19 Oktober 2010. Besoek 19 Desember 2019</ref> Hy het as 'n lid van die wetgewer gedien totdat hy in Julie 2011 na die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] geskuif het. Hy het poste met DA-LP Mark Steele geruil.<ref>{{cite news|url=https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury/20110705/281573762335620 |title=DA caucus leader moves to Cape |archive-url=https://web.archive.org/web/20171005101501/https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury/20110705/281573762335620 |archive-date= 5 Oktober 2017|access-date= 19 Desember 2019}}</ref> In die Nasionale Vergadering was hy 'n lid van die Gesamentlike Staande Komitee vir die Finansiële Bestuur. Hy is tans 'n lid van die Reëlskomitee. Hy het ook as die DA se skaduminister van samewerkende regering en tradisionele sake gedien.<ref name="briefly" /> In Mei 2014 is hy as die hoofsweep van die amptelike opposisie aangewys. Hy het die amp tot Oktober 2019 beklee toe [[Mmusi Maimane]] uit die DA en die parlement bedank het.<ref>{{cite news|author=Mahlati, Zintle |url=https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisen-to-no-longer-serve-as-da-chief-whip-in-parliament-35786857 |title=John Steenhuisen to no longer serve as DA chief whip in Parliament|publisher= IOL| date=24 Oktober 2019|access-date=19 Desember 2019}}</ref> Hy het sy kandidatuur as leier van die opposisie aangekondig en hy is op 27 Oktober 2019 onbestrede verkies. Steenhuisen verklaar hierna sy kandidatuur vir die pos van tussentydse leier van die DA. Hy wen die verkiesing vir die leierskap op 17 November 2019 deur [[Makashule Gana]] te verslaan.<ref>{{cite news|url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/da-se-tussentydse-leiers-aangewys/ |title=DA se tussentydse leiers aangewys|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219112801/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/da-se-tussentydse-leiers-aangewys/ |archive-date=19 Desember 2019 |publisher= [[Maroela Media]] |date=17 November 2019|access-date=19 Desember 2019}}</ref> Op 1 November 2020 is Steenhuisen as die nuwe federale leier van die Demokratiese Alliansie aangewys. Hy het die KwaZulu-Natalse LPW Mbali Ntuli geklop nadat hy sowat 80% van die afgevaardigdes se steun ontvang het.<ref>{{Cite web|url=https://mg.co.za/politics/2020-11-01-with-79-of-votes-steenhuisen-elected-da-leader/|title=With 79% of votes, Steenhuisen is elected DA leader|first=Kiri|last=Rupiah|date=2020-11-01|accessdate=2025-03-04|archive-date=2024-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006193134/https://mg.co.za/politics/2020-11-01-with-79-of-votes-steenhuisen-elected-da-leader/|url-status=live}}</ref> Hy is in 2023 herkies tot 'n tweede termyn as DA-leier.<ref>https://www.businesslive.co.za/bd/politics/2023-04-02-breaking-news-da-re-elects-john-steenhuisen-as-federal-leader-by-a-landslide</ref> == Minister van Landbou == [[Lêer:John Steenhuisen sitting next to Susie Wiles, May 2025.jpg|duimnael|Steenhuisen sit langs Susie Wiles, die Withuis stafhoof, tydens Ramaphosa se vergadering met die Amerikaanse president [[Donald Trump]] op 21 Mei 2025]] Nadat die [[African National Congress]] (ANC) hul meerderheid in die Nasionale Vergadering tydens die 2024 algemene verkiesing verloor het, het die DA en ander kleiner partye 'n koalisie genaamd die "[[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Regering van Nasionale Eenheid]]" met die ANC gevorm.<ref>https://www.bbc.com/news/articles/c8007w4vqveo</ref> Steenhuisen is toe as minister van landbou deur president [[Cyril Ramaphosa]] aangewys.<ref>https://www.cnbcafrica.com/2024/south-africas-ramaphosa-appoints-das-steenhuisen-as-agriculture-minister/</ref> In Mei 2025 was Steenhuisen deel van Ramaphosa se afvaardiging wat die [[Withuis]] in [[Washington, D.C.]] besoek het om die verhouding tussen die [[Verenigde State]] en Suid-Afrika te probeer herstel. Nadat die Amerikaanse president [[Donald Trump]] 'n video gewys het waarin die [[Economic Freedom Fighters]] (EFF)-leier [[Julius Malema]] "[[Skiet die Boer]]" sing, het Steenhuisen verduidelik dat Malema se party, die EFF, nie deel van die regerende koalisie is nie en die rede hoekom die DA met die ANC 'n koalisie gevorm het, was om die EFF en [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto weSizwe]] (MK) uit die regering te sluit.<ref>https://www.ewn.co.za/2025/05/21/john-steenhuisen-corrects-trump-s-white-genocide-claims</ref> == Persoonlike lewe == Steenhuisen is vlot in [[Engels]] sowel as [[Afrikaans]]. Hy woon tans in [[Umhlanga]], [[KwaZulu-Natal]] en is 'n ondersteuner van die [[Sharks (Verenigde Rugbykampioenskap)|Sharks-rugbyunie]] en die [[AmaZulu FC]]-sokkerklub.<ref name="briefly" /> Hy was tien jaar lank met Julie Steenhuisen getroud voordat hy hul egskeiding in Oktober 2010 aangekondig het, te midde van openbare onthullings van sy voortslepende verhouding met Terry Kass Beaumont, die DA se provinsiale woordvoerder en vrou van Michael Beaumont, die DA se provinsiale direkteur.<ref>(in Engels) [https://www.news24.com/Archives/City-Press/DA-leader-quits-over-sex-scandal-20150429 DA leader quits over sex scandal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219113245/https://www.news24.com/Archives/City-Press/DA-leader-quits-over-sex-scandal-20150429 |date=19 Desember 2019 }}, ''News24'', 24 Oktober 2010. Besoek 19 Desember 2019.</ref> Steenhuisen het twee dogters uit sy huwelik met Julie. Hy is later met Terry getroud en hulle het saam 'n dogter.<ref name="briefly" /> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{twitter|jsteenhuisen}} * {{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/john-henry-steenhuisen/|title=John Henry Steenhuisen|work=People's Assembly|accessdate=7 Julie 2018}} * {{Commons-kategorie inlyn|John Steenhuisen}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Steenhuisen, John}} [[Kategorie:Geboortes in 1976]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]] 2kpmn3rlolorl362q2dq0njs7uvd537 2915151 2915150 2026-07-02T06:56:08Z Aliwal2012 39067 posbeskrywings 2915151 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = John Steenhuisen | beeld = John Steenhuisen 2024.jpg | beeldonderskrif = | geboortejaar = 1976 | geboortemaand = 3 | geboortedag = 25 | geboorteplek = [[Durban]] | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Demokratiese Alliansie]] | orde = Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging | termynaanvang = 1 Julie 2026 | president = [[Cyril Ramaphosa]] | voorganger = [[Alexandra Abrahams]] | opvolger = | orde1 = Minister van Landbou | termynaanvang1 = 3 Julie 2024 | termyneinde1 = 30 Junie 2026 | voorganger1 = [[Thoko Didiza]] | opvolger1 = [[Willie Aucamp]] | president1 = [[Cyril Ramaphosa]] | orde2 = Leier van die Opposisie in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] | termynaanvang2 = 27 Oktober 2019 | termyneinde2 = 14 Junie 2024 | vise = | voorganger2 = [[Annelie Lotriet]] (wnd)<br/>[[Mmusi Maimane]] | opvolger2 = [[John Hlophe]] | orde3 = Federale Leier van die [[Demokratiese Alliansie]] | voorsitter3 = [[Ivan Meyer]] | termynaanvang3 = 1 November 2020 | termyneinde3 = 12 April 2026 | vise3 = | voorganger3 = [[Mmusi Maimane]] | opvolger3 = [[Geordin Hill-Lewis]] | orde4 = Hoofsweep van die Amptelike Opposisie | termynaanvang4 = 29 Mei 2014 | termyneinde4 = 24 Oktober 2019 | vise4 = [[Jacques Julius]]<br />[[Mike Waters]] | voorganger4 = [[Watty Watson]] | opvolger4 = [[Jacques Julius]] (wmd)<br/> [[Natasha Mazzone]] | eggenoot = {{plainlist| * {{marriage|Julie Wright|2000|2010|end=divorced}} * {{marriage|Terry Beaumont|2014}} }} | kinders = 3 | alma_mater = Northwood Boys High School | religie = | handtekening = John steenhuisen signature.svg | toekennings = }} '''John Henry Steenhuisen''' (gebore 25 Maart 1976, [[Durban]]) is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[politikus]] wat sedert 1 Julie 2026 as Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging dien. Hy was voorheen (van 3 Julie 2024 tot 30 Junie 2026) die Minister van Landbou in die [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Kabinet van president Cyril Ramaphosa]]. Hy het as die twintigste [[leier van die Opposisie]] gedien van Oktober 2019 tot Junie 2024 (tot die DA se toetrede tot die regering van nasionale eenheid na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024]]). Hy is sedert November 2020 die leier van die [[Demokratiese Alliansie]], nadat hy vanaf November 2019 vir een jaar as die tussentydse leier gedien het. Hy was hoofsweep van die amptelike opposisie vanaf Mei 2014 tot Oktober 2019. Op 4 Februarie 2026 het Steenhuisen verklaar dat hy nie vir herverkiesing as die DA se leier in April 2026 sal staan nie. Die DA sal dus ‘n nuwe leier vir die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2026|munisipale verkiesing in 2026]] verkies, maar hy behou sy pos as minister.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/politics/live-steenhuisen-briefing-on-matters-of-national-importance-20260204-0431|title=‘Mission accomplished’ for Steenhuisen as he bows out of DA leadership contest|publisher=News24|date=4 Februarie 2026 |accessdate=7 Februarie 2026}}</ref> Hy het voorheen as die hoofsweep onder die leierskap van [[Mmusi Maimane]] gedien. Steenhuisen het 'n lid van die parlement in Julie 2011 geword. Voor dit was hy betrokke in die politiek van [[KwaZulu-Natal]] waar hy as die provinsiale leier van die DA en lid van [[KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer]] gedien het. Hy was ook 'n stadsraadslid in die [[eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit]]. Hy is op 2 April 2023 vir nog 'n termyn as partyleier herkies, wat sy laaste sou wees.<ref name="jeuneafrique">{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/1432691/politique/en-afrique-du-sud-john-steenhuisen-agite-le-chiffon-julius-malema/|title=En Afrique du Sud, John Steenhuisen agite le chiffon Julius Malema - Jeune Afrique.com|website=JeuneAfrique.com|accessdate=2025-03-04|language=fr}}</ref> == Vroeë lewe en opvoeding == Steenhuisen is op 25 Maart 1976 in [[Durban]] gebore. Hy het in 1993 aan die Northwood Boys High School, 'n Engelsmedium sekondêre skool in Durban, gematrikuleer. Hy het nie by 'n tersiêre instelling studeer nie.<ref>{{Cite web |lang=en |author=Mtshali, Samkelo |url=https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisens-lack-of-post-matric-qualification-back-in-spotlight-36228168 |title=John Steenhuisen's lack of post-matric qualification back in spotlight] |website=IOL |date=29 Oktober 2019 |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=12 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212164839/https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisens-lack-of-post-matric-qualification-back-in-spotlight-36228168 |url-status=live }}</ref> == Politieke loopbaan == Steenhuisen het by die [[Demokratiese Party]] (DP), die voorganger van die DA, as 'n aktivis aangesluit voor hy lid van 'n tak geword het.<ref>{{Cite web |lang=en |author=Swana, Annelisa |url=https://www.dispatchlive.co.za/news/2019-11-16-steenhuisen-has-a-plan-as-he-guns-for-das-top-spot/ |title=Steenhuisen has a plan as he guns for DA's top spot |website=DispatchLIVE |date=16 November 2019 |access-date=19 Desember 2019 |archive-date=16 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191116121229/https://www.dispatchlive.co.za/news/2019-11-16-steenhuisen-has-a-plan-as-he-guns-for-das-top-spot/ |url-status=live }}</ref> Op die ouderdom van 22 in 1999 is hy as 'n lid van die destydse stadsraad van Durban verkies en het gevolglik een van die jongste raadslede geword. Hy het in 2006 die leier van die DA-koukus geword. Hy het in die uitvoerende raad van die stadsraad gedien.<ref name="briefly">{{cite news|url=https://briefly.co.za/34217-john-steenhuisen-biography-age-wife-education-qualification-da-twitter-sona-2019.html |title=John Steenhuisen biography: age, wife, education, qualification, DA, Twitter, and SONA 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190817093350/https://briefly.co.za/34217-john-steenhuisen-biography-age-wife-education-qualification-da-twitter-sona-2019.html |archive-date=17 Augustus 2019|work=Briefly|access-date= 19 Desember 2019}}</ref> Steenhuisen het in Mei 2009 'n lid van die [[KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer]] geword en is ook as die party se koukusleier aangestel. In Oktober 2009 word hy tot provinsiale leier van die DA verkies. Hy het die pos van provinsiale leier tot Oktober 2010 gehou toe hy bedank het, te midde die onthulling van ontrouheid in sy huwelik.<ref>[https://www.news24.com/SouthAfrica/Politics/Changes-in-KZN-DA-leadership-20101019 Changes in KZN DA leadership] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219120056/https://www.news24.com/SouthAfrica/Politics/Changes-in-KZN-DA-leadership-20101019 |date=19 Desember 2019 }}, ''News24'', 19 Oktober 2010. Besoek 19 Desember 2019</ref> Hy het as 'n lid van die wetgewer gedien totdat hy in Julie 2011 na die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] geskuif het. Hy het poste met DA-LP Mark Steele geruil.<ref>{{cite news|url=https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury/20110705/281573762335620 |title=DA caucus leader moves to Cape |archive-url=https://web.archive.org/web/20171005101501/https://www.pressreader.com/south-africa/the-mercury/20110705/281573762335620 |archive-date= 5 Oktober 2017|access-date= 19 Desember 2019}}</ref> In die Nasionale Vergadering was hy 'n lid van die Gesamentlike Staande Komitee vir die Finansiële Bestuur. Hy is tans 'n lid van die Reëlskomitee. Hy het ook as die DA se skaduminister van samewerkende regering en tradisionele sake gedien.<ref name="briefly" /> In Mei 2014 is hy as die hoofsweep van die amptelike opposisie aangewys. Hy het die amp tot Oktober 2019 beklee toe [[Mmusi Maimane]] uit die DA en die parlement bedank het.<ref>{{cite news|author=Mahlati, Zintle |url=https://www.iol.co.za/news/politics/john-steenhuisen-to-no-longer-serve-as-da-chief-whip-in-parliament-35786857 |title=John Steenhuisen to no longer serve as DA chief whip in Parliament|publisher= IOL| date=24 Oktober 2019|access-date=19 Desember 2019}}</ref> Hy het sy kandidatuur as leier van die opposisie aangekondig en hy is op 27 Oktober 2019 onbestrede verkies. Steenhuisen verklaar hierna sy kandidatuur vir die pos van tussentydse leier van die DA. Hy wen die verkiesing vir die leierskap op 17 November 2019 deur [[Makashule Gana]] te verslaan.<ref>{{cite news|url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/da-se-tussentydse-leiers-aangewys/ |title=DA se tussentydse leiers aangewys|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219112801/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/da-se-tussentydse-leiers-aangewys/ |archive-date=19 Desember 2019 |publisher= [[Maroela Media]] |date=17 November 2019|access-date=19 Desember 2019}}</ref> Op 1 November 2020 is Steenhuisen as die nuwe federale leier van die Demokratiese Alliansie aangewys. Hy het die KwaZulu-Natalse LPW Mbali Ntuli geklop nadat hy sowat 80% van die afgevaardigdes se steun ontvang het.<ref>{{Cite web|url=https://mg.co.za/politics/2020-11-01-with-79-of-votes-steenhuisen-elected-da-leader/|title=With 79% of votes, Steenhuisen is elected DA leader|first=Kiri|last=Rupiah|date=2020-11-01|accessdate=2025-03-04|archive-date=2024-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006193134/https://mg.co.za/politics/2020-11-01-with-79-of-votes-steenhuisen-elected-da-leader/|url-status=live}}</ref> Hy is in 2023 herkies tot 'n tweede termyn as DA-leier.<ref>https://www.businesslive.co.za/bd/politics/2023-04-02-breaking-news-da-re-elects-john-steenhuisen-as-federal-leader-by-a-landslide</ref> == Minister van Landbou == [[Lêer:John Steenhuisen sitting next to Susie Wiles, May 2025.jpg|duimnael|Steenhuisen sit langs Susie Wiles, die Withuis stafhoof, tydens Ramaphosa se vergadering met die Amerikaanse president [[Donald Trump]] op 21 Mei 2025]] Nadat die [[African National Congress]] (ANC) hul meerderheid in die Nasionale Vergadering tydens die 2024 algemene verkiesing verloor het, het die DA en ander kleiner partye 'n koalisie genaamd die "[[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Regering van Nasionale Eenheid]]" met die ANC gevorm.<ref>https://www.bbc.com/news/articles/c8007w4vqveo</ref> Steenhuisen is toe as minister van landbou deur president [[Cyril Ramaphosa]] aangewys.<ref>https://www.cnbcafrica.com/2024/south-africas-ramaphosa-appoints-das-steenhuisen-as-agriculture-minister/</ref> In Mei 2025 was Steenhuisen deel van Ramaphosa se afvaardiging wat die [[Withuis]] in [[Washington, D.C.]] besoek het om die verhouding tussen die [[Verenigde State]] en Suid-Afrika te probeer herstel. Nadat die Amerikaanse president [[Donald Trump]] 'n video gewys het waarin die [[Economic Freedom Fighters]] (EFF)-leier [[Julius Malema]] "[[Skiet die Boer]]" sing, het Steenhuisen verduidelik dat Malema se party, die EFF, nie deel van die regerende koalisie is nie en die rede hoekom die DA met die ANC 'n koalisie gevorm het, was om die EFF en [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto weSizwe]] (MK) uit die regering te sluit.<ref>https://www.ewn.co.za/2025/05/21/john-steenhuisen-corrects-trump-s-white-genocide-claims</ref> == Persoonlike lewe == Steenhuisen is vlot in [[Engels]] sowel as [[Afrikaans]]. Hy woon tans in [[Umhlanga]], [[KwaZulu-Natal]] en is 'n ondersteuner van die [[Sharks (Verenigde Rugbykampioenskap)|Sharks-rugbyunie]] en die [[AmaZulu FC]]-sokkerklub.<ref name="briefly" /> Hy was tien jaar lank met Julie Steenhuisen getroud voordat hy hul egskeiding in Oktober 2010 aangekondig het, te midde van openbare onthullings van sy voortslepende verhouding met Terry Kass Beaumont, die DA se provinsiale woordvoerder en vrou van Michael Beaumont, die DA se provinsiale direkteur.<ref>(in Engels) [https://www.news24.com/Archives/City-Press/DA-leader-quits-over-sex-scandal-20150429 DA leader quits over sex scandal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191219113245/https://www.news24.com/Archives/City-Press/DA-leader-quits-over-sex-scandal-20150429 |date=19 Desember 2019 }}, ''News24'', 24 Oktober 2010. Besoek 19 Desember 2019.</ref> Steenhuisen het twee dogters uit sy huwelik met Julie. Hy is later met Terry getroud en hulle het saam 'n dogter.<ref name="briefly" /> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{twitter|jsteenhuisen}} * {{cite web|url=https://www.pa.org.za/person/john-henry-steenhuisen/|title=John Henry Steenhuisen|work=People's Assembly|accessdate=7 Julie 2018}} * {{Commons-kategorie inlyn|John Steenhuisen}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Steenhuisen, John}} [[Kategorie:Geboortes in 1976]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]] i4g8oweeedprlvorwkagg35qhhetxyn 0 206305 2915139 2097064 2026-07-02T01:15:50Z PaulLim11 201647 Image 2915139 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Omid Abtahi | Beeld = Omid Abtahi at Fan Expo Anaheim 2026-1.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1979|7|12}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 1859475 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Omid Abtahi''' (gebore 12 Julie 1979) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Brothers'' (2009) en ''The Hunger Games: Mockingjay - Part 2'' (2015), en in die televisiereekse ''My Own Worst Enemy'' (2008) en ''Last Resort'' (2012). == Filmografie == === Rolprente === * 2008: ''Ocean of Pearls'' * 2009: ''Brothers'' * 2014: ''Boys of Abu Ghraib'' * 2015: ''The Hunger Games: Mockingjay - Part 2'' === Televisiereekse === * 2005: ''Over There'' * 2008: ''My Own Worst Enemy'' * 2012: ''Last Resort'' * 2014: ''Those Who Kill'' * 2016: ''Damien'' === Televisierolprente === * 2009: ''Can Openers'' * 2015: ''The Hunger Games: The Phenomenon'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|1859475}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Abtahi, Omid}} [[Kategorie:Geboortes in 1979]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]] 533r3ivy1pv6tgr5ji6rgzyjavb5y42 0 209209 2915090 2864290 2026-07-01T16:09:52Z ~2026-37765-39 210276 /* Televisiereekse */ 2915090 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Joe Keery | Beeld = Joe Keery by Gage Skidmore.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Joseph David Keery | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1992|4|24}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 6564737 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Joe Keery''' (gebore 24 April 1992) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Molly's Game'' (2017), ''Slice'' (2018), en ''After Everything'' (2018), en in die televisiereeks ''Stranger Things'' (2016). == Filmografie == === Rolprente === * 2015: ''Henry Gamble's Birthday Party'' * 2017: ''Molly's Game'' * 2018: ''Slice'' * 2018: ''After Everything'' * ''Beef'' === Televisiereekse === * 2016–2025: ''fucker things'' === Video's === * 2016: ''The Truth About Steve & Jean-Ralphio'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|6564737|Joe Keery}} * {{Twitter|joe_keery|Joe Keery}} * {{Instagram|uncle_jezzy|Joe Keery}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Keery, Joe}} [[Kategorie:Geboortes in 1992]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Amerikaanse musici]] tqxrzunppoage6vkewcpoixdoeykvkd 2915092 2915090 2026-07-01T16:19:48Z Morkoz 209973 Rol weergawe [[Special:Diff/2915090|2915090]] deur [[Special:Contributions/~2026-37765-39|~2026-37765-39]] ([[User talk:~2026-37765-39|bespreek]]) terug. 2915092 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Joe Keery | Beeld = Joe Keery by Gage Skidmore.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Joseph David Keery | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1992|4|24}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 6564737 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Joe Keery''' (gebore 24 April 1992) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Molly's Game'' (2017), ''Slice'' (2018), en ''After Everything'' (2018), en in die televisiereeks ''Stranger Things'' (2016). == Filmografie == === Rolprente === * 2015: ''Henry Gamble's Birthday Party'' * 2017: ''Molly's Game'' * 2018: ''Slice'' * 2018: ''After Everything'' * ''Beef'' === Televisiereekse === * 2016–2025: ''Stranger Things'' === Video's === * 2016: ''The Truth About Steve & Jean-Ralphio'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|6564737|Joe Keery}} * {{Twitter|joe_keery|Joe Keery}} * {{Instagram|uncle_jezzy|Joe Keery}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Keery, Joe}} [[Kategorie:Geboortes in 1992]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Amerikaanse musici]] nbtqi019wjv8szva0stfujo2qtsmc1v 0 212827 2915143 2914983 2026-07-02T04:44:42Z ~2026-37611-01 210300 2915143 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Chad McQueen | Beeld = Chad McQueen, October 2016.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = 2016 | Geboortenaam = Chadwick Steven McQueen | Alias = | Geboortedatum = 28 Desember 1960 | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaner]] | Sterfdatum = 11 September 2024 | Sterfplek = | Ouers = [[Steve McQueen]] en [[Neile Adams]] | Lewensmaat = | Kinders = 3; insluitende [[Steven R. McQueen]] | Skool = | Universiteit = | Beroep = [[Akteur]] en vervaardiger | Aktiewe jare = 1984–tans | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0574337 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Chad McQueen''' (28 Desember 1960 - 11 September 2024) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] [[akteur]] en vervaardiger, en renjaer. Hy was die enigste seun en laaste lewende kind van die akteur [[Steve McQueen]] (1930–1980). [[Tony O'Dell]] Hy is bekend vir sy rolle in die [[rolprent]]e ''The Karate Kid'' (1984), ''The Karate Kid Part II'' (1986), ''Firepower'' (1993), en ''Yucatan''. == Filmografie == === Rolprente === * 1984: ''The Karate Kid'' * 1985: ''The Fascination'' * 1986: ''The Karate Kid Part II'' * 1993: ''Firepower'' * 1993: ''New York Cop'' * 1994: ''Indecent Behavior II'' * 1994: ''Bullet II'' * 1995: ''Number One Fan'' * 1996: ''Squanderers'' * 1998: ''Papertrail'' * 1998: ''Surface to Air'' * 2001: ''Fall: The Price of Silence'' * 2005: ''Dust to Glory'' * 2015: ''Steve McQueen: The Man & Le Mans'' * ''Yucatan'' === Televisiereekse === * 2009: ''Celebrity Rides: Hollywood's Speeding Bullitt'' === Televisierolprente === * 1994: ''Search and Rescue'' === Video's === * 1987: ''Nightforce'' * 1990: ''Martial Law'' * 1992: ''Death Ring'' * 1992: ''Where the Red Fern Grows: Part Two'' * 1994: ''Possessed by the Night'' * 1995: ''Red Line'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0574337|Chad McQueen}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:McQueen, Chad}} [[Kategorie:Geboortes in 1960]] [[Kategorie:Amerikaanse rolprentvervaardigers]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Sterftes in 2024]] kjz5028pgmb58zqvlbbkj5q6luzrpl3 2915144 2915143 2026-07-02T04:45:05Z ~2026-37611-01 210300 2915144 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Chad McQueen | Beeld = Chad McQueen, October 2016.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = 2016 | Geboortenaam = Chadwick Steven McQueen | Alias = | Geboortedatum = 28 Desember 1960 | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaner]] | Sterfdatum = 11 September 2024 | Sterfplek = | Ouers = [[Steve McQueen]] en [[Neile Adams]] | Lewensmaat = | Kinders = 3; insluitende [[Steven R. McQueen]] | Skool = | Universiteit = | Beroep = [[Akteur]] en vervaardiger | Aktiewe jare = 1984–tans | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0574337 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Chad McQueen''' (28 Desember 1960 - 11 September 2024) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] [[akteur]] en vervaardiger, en renjaer. Hy was die enigste seun en laaste lewende kind van die akteur [[Steve McQueen]] (1930–1980). Hy is bekend vir sy rolle in die [[rolprent]]e ''The Karate Kid'' (1984), ''The Karate Kid Part II'' (1986), ''Firepower'' (1993), en ''Yucatan''. == Filmografie == === Rolprente === * 1984: ''The Karate Kid'' * 1985: ''The Fascination'' * 1986: ''The Karate Kid Part II'' * 1993: ''Firepower'' * 1993: ''New York Cop'' * 1994: ''Indecent Behavior II'' * 1994: ''Bullet II'' * 1995: ''Number One Fan'' * 1996: ''Squanderers'' * 1998: ''Papertrail'' * 1998: ''Surface to Air'' * 2001: ''Fall: The Price of Silence'' * 2005: ''Dust to Glory'' * 2015: ''Steve McQueen: The Man & Le Mans'' * ''Yucatan'' === Televisiereekse === * 2009: ''Celebrity Rides: Hollywood's Speeding Bullitt'' === Televisierolprente === * 1994: ''Search and Rescue'' === Video's === * 1987: ''Nightforce'' * 1990: ''Martial Law'' * 1992: ''Death Ring'' * 1992: ''Where the Red Fern Grows: Part Two'' * 1994: ''Possessed by the Night'' * 1995: ''Red Line'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0574337|Chad McQueen}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:McQueen, Chad}} [[Kategorie:Geboortes in 1960]] [[Kategorie:Amerikaanse rolprentvervaardigers]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Sterftes in 2024]] 3e7kr09wqcqq6vshzvy8d03jh1i5hsg 4 303482 2915127 2914847 2026-07-01T19:27:22Z Sobaka 328 /* Nuwe artikels */ skakel 2915127 wikitext text/x-wiki [[Beeld: Flag map of South Africa.svg |raamloos|200px|regs]] Welkom by '''Wikiprojek Suid-Afrika'''! Dit is 'n samewerkingsgebied vir Wikipediane wat belangstel in die verbetering van die dekking van Suid-Afrikaanse artikels. As u weet van aktiewe redakteurs wat bygedra het tot Suid-Afrika-verwante artikels of verwante Wikiprojekte, verwys hulle dan na hierdie projek. Nuwe deelnemers is welkom; voel asseblief vry om hier aan te sluit! Kyk ook vir ons [[Portaal:Suid-Afrika]]. ==Deelnemers== Om deel te word van Wikiprojek Suid-Afrika, wysig hierdie afdeling en plaas <b><code><nowiki>#~~~~</nowiki></code></b> hieronder in '''alfabetiese volgorde'''. #-- [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] ([[Gebruikerbespreking:Aliwal2012|kontak]]) 10:06, 1 Junie 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|skil 'n appeltjie]]) 19:44, 31 Mei 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:10, 29 Mei 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:14, 25 Junie 2020 (UTC) #-- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:59, 31 Mei 2020 (UTC) #-- [[Gebruiker:TapticInfo|TapticInfo]] ([[Gebruikerbespreking:TapticInfo|kontak]]) [[Gebruiker:TapticInfo|TapticInfo]] ([[Gebruikerbespreking:TapticInfo|kontak]]) 09:02, 15 Augustus 2021 (UTC) ==Sjablone== === Sjablone om te voltooi / verbeter === {{Artikels oor Suid-Afrika|state=uncollapsed}} {{Suid-Afrikaanse kookkuns|state=uncollapsed}} === Sjablone om te gebruik === Plaas die <nowiki>{{Wikiprojek Suid-Afrika artikel}}</nowiki> op die besprekingsbladsy van alle artikels wat deel is wan WIkiprojek Suid-Afrika. Sien die volgende lys van Suid-Afrikaanse saadjie sjablone. Ontkiem sommer 'n saadjie. ===Saadjie=== *{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-saadjie|Suid-Afrika-saadjie]]}} – verwante kategorie – [[:Kategorie:Suid-Afrika-saadjies]] :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-geo-saadjie|Suid-Afrika-geo-saadjie]]}} – verwante kategorie: [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse geografiesaadjies]] ::*{{[[Sjabloon:Gauteng saadjie|Gauteng saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:KwaZulu-Natal saadjie|KwaZulu-Natal saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Limpopo saadjie|Limpopo saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Mpumalanga saadjie|Mpumalanga saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Noord-Kaap saadjie|Noord-Kaap saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Noordwes saadjie|Noordwes saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Oos-Kaap saadjie|Oos-Kaap saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Wes-Kaap saadjie|Wes-Kaap saadjie]]}} ::*{{[[Sjabloon:Vrystaat saadjie|Vrystaat saadjie]]}} :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrikaanse-bio-saadjie|Suid-Afrikaanse-bio-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse biografiesaadjies]] ::*{{[[Sjabloon:Suid-Afrikaanse-politikus-saadjie|Suid-Afrikaanse-politikus-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse politikus saadjies]] :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-geskiedenis-saadjie|Suid-Afrika-geskiedenis-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse geskiedenissaadjies]] :*{{[[Sjabloon:Suid-Afrika-struktuur-saadjie|Suid-Afrika-struktuur-saadjie]]}} – [[:Kategorie:Suid-Afrikaanse struktuur saadjies]] == Nuwe artikels == {{div col|colwidth=24em}} * [[Inboekstelsel]] * [[Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking]] * [[Buitelandse betrekkinge van Suid-Afrika]] * [[Lys van diplomatieke missies van Suid-Afrika]] * [[Lys van diplomatieke missies in Suid-Afrika]] * [[Wet op die Erkenning van die Onafhanklikheid van Namibië, 1990]] * [[Jürgen Schadeberg]] * [[Sjebeen]] * [[Umqombothi]] * [[Nigel Morgan]] * [[George Bizos]] * [[Danny Titus]] * [[Tsotsi]] ‎ * [[Sarafina! (1992 film)]] * [[District 9]] * [[Suid-Afrikaanse filmbedryf]] * [[U-Carmen eKhayelitsha]] * [[Slag van Soutrivier]] * [[Jonas Gwangwa]] * [[Amathole- beskermde seegebied]] * [[Rubicon-toespraak]] * [[Carl von Hirschberg]] * [[Dawid Stuurman]] * [[Xiaomei Havard]] * [[Karima Brown]] * [[Jimmy Abbott]] * [[Aubrey Kruger]] * [[Graeme Bloch]] * [[National Union of South African Students]] * [[Suid-Afrikaanse militêre geskiedenis]] * [[Koevoet (polisie-eenheid)|Koevoet]] * [[Goue renoster van Mapungubwe]] * [[Suid-Afrikaanse onrus van 2021]] * [[Parlementsgebou (Kaapstad)]] * [[Simonstad-ooreenkoms]] * [[David Benatar]] * [[Carl Walter Meyer]] * [[André Walters]] * [[Dana Snyman]] * [[Yu Chi Chan-klub]] * [[Dana Niehaus]] * [[Satanskoraal]] * [[Mike Schüssler]] * [[John Berks]] * [[John Weston]] * [[Barry Ronge]] * [[Lionel Peterson]] * [[Don Mattera]] * [[Aggrey Klaaste]] * [[Patrick Soon-Shiong]] * [[Len Taunyane]] * [[David Christiaan de Waal]] * [[William Duncan Baxter]] * [[Glenda Kemp]] * [[Dennis East]] * [[Dawid van Lill]] * [[Mpho Phalatse]] * [[Franci Swanepoel]] * [[Leopold Scholtz]] * [[Klimaatsverandering in Suid-Afrika]] * [[Omgewingskwessies in Suider-Afrika]] * [[Alois Hugo Nellmapius]] * [[Drum (tydskrif)]] * [[Mark Pilgrim]] * [[Murunwa Makwarela]] * [[Kgosientso Ramokgopa]] * [[Stephanie Kemp]] * [[Thapelo Amad]] * [[Kirsten Neuschäfer]] * [[Thabo Bester]] * [[James Alexander]] * [[Rob Hersov]] * [[Guillaume Chenu de Chalezac]] * [[WESSA]] * [[Eusebius McKaiser]] * [[Erik Holm]] * [[Dricus du Plessis]] * [[Michael Lapsley]] * ''[[Scope]]'' * [[Nthato Motlana]] * [[Hans van Heerden]] * [[RISE Mzansi]] * [[Eeben Barlow]] *[[Televisie in Suid-Afrika]] * [[Piet Meyer]] * [[Klaas de Jonge]] * [[Beurtkrag]] * [[Suid-Afrikaanse energiekrisis]] * [[Overvaal Stereo]] * [[Change Starts Now]] * [[Mbongeni Ngema]] * [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)]] * [[Peter Magubane]] * [[Edwill van Aarde]] * [[Kholeka Gcaleka]] * [[Pip Freedman]] * [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024]] * [[African Congress for Transformation]] * [[Nasionale Vervolgingsgesag]] * [[Build One South Africa]] * [[Mapsixteen Civic Movement]] * [[Dikwankwetla Party of South Africa]] * [[Afrikaans 100-projek]] * [[Suid-Afrika se regverdige energieoorganginvesteringsplan]] * [[Veelpartyhandves]] * [[Pan Africanist Movement]] * [[Africa Restoration Alliance]] * [[Dire Tladi]] * [[Tyla]] * [[Operation Dudula]] * [[Abadin Tadia Tjoessoep]] * [[People's Movement for Change]] * [[Team Sugar South Africa]] * [[Mike Procter]] * [[John Hlophe]] * [[Ian Cameron]] * [[Hans Heese]] * [[Valke (SAPD)]] * [[Dingaan Thobela]] * [[David de Lange]] * [[Odile Harington]] * [[Louis van Schoor]] * [[Annelise de Vries]] * [[Operasie Vula]] * [[Koos van der Merwe]] * [[Hylton Nel]] * [[Danie Odendaal]] * [[End Conscription Campaign]] * [[Shifty Records]] * [[Douw Steyn]] * [[R.W. Johnson]] * [[Ebrahim Rasool]] * [[Barbara Masekela]] * [[Brand Fourie]] * [[Tshepisong]] * [[Neil de Beer]] * [[Tshidi Madia]] * [[Jan Boland Coetzee]] * [[Deon Fourie (generaal)|Deon Fourie]] * [[Maxi Schoeman]] * [[Kenny Kunene]] * [[Lis Lange]] * [[Katiso Molefe]] * [[DJ Sumbody]] * [[Brett Herron (politikus)]] * [[Marianne Thamm]] * [[Benjamin Mauerberger]] * [[Madlanga-kommissie]] * [[Groot Vyf-kartel]] * [[G20-spitsberaad in Johannesburg 2025]] * [[Mary de Haas]] * [[Leonora van den Heever]] * [[Lichtenstein-kasteel (Suid-Afrika)]] * [[Brown Mogotsi]] * [[William H. Andrews]] * [[The Continent (digitale koerant)]] * [[Gerald Olitzki]] * [[DJ Warras]] * [[Marius van der Merwe]] * [[Paul O’Sullivan]] * [[Francis Guthrie]] * [[Clem Sunter]] * [[Susan Lombaard]] * [[Nicholas Haysom]] * [[Percy Sieff]] * [[Nathan Kirsh]] * [[Ruan Fourie]] * [[Johnny Davids]] * [[Jan Wilkens]] * [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] * [[Abdul Minty]] * [[Ina Paarman]] * [[Rietvlei-vliegtuigongeluk (1943)]] * [[Portchie]] * [[George Kusche]] * [[J.J. Alcock]] * [[March and March]] * [[Jacinta Ngobese-Zuma]] * [[Dina Pule]] {{div col end}} [[Kategorie:Wikipedia]] [[Kategorie:Suid-Afrika|*]] kxvloif1uayqlvho3gao5wnbfdwxgye 0 368506 2915147 2895852 2026-07-02T06:29:54Z Aliwal2012 39067 verbeter inlingtingskassie 2915147 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Alexandra Abrahams | beeld = | beeldonderskrif = | geboortenaam = Alexandra Lilian Amelia Abrahams | geboortejaar = 1986 | geboortemaand = 7 | geboortedag = 13 | geboorteplek = | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Demokratiese Alliansie]] | orde = Adjunkminister van Elektrisiteit en Energie | termynaanvang = 30 Junie 2026 | termyneinde = | president = [[Cyril Ramaphosa]] | vise = | voorganger = | opvolger = | orde2 = Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging | termynaanvang2 = 17 November 2025 | termyneinde2 = 30 Junie 2026 | vise2 = | voorganger2 = [[Andrew Whitfield]] | opvolger2 = [[John Steenhuisen]] | orde3 = Adjunk-skaduminister van Maatskaplike Ontwikkeling | termynaanvang3 = 5 Desember 2020 | termyneinde3 = 14 Junie 2024 | leier3 = John Steenhuisen | voorganger3 = Thandi Mpambo-Sibhukwana | opvolger3 = | orde5 = Lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] | termynaanvang4 = 22 Mei 2019 | termyneinde4 = | eggenoot = | kinders = | alma_mater = | religie = | handtekening = | toekennings = }} '''Alexandra Abrahams''' (gebore 13 Julie 1986) is 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] vir die [[Demokratiese Alliansie]] en die dienende Adjunkminister van Elektrisiteit en Energie in die [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|kabinet van president Cyril Ramaphosa]]. Sy was voorheen (van November 2025) die Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging en het van Desember 2020 tot Junie 2024 as adjunk-skaduminister van Maatskaplike Ontwikkeling in die skadukabinet van [[John Steenhuisen]] gedien. == Eksterne skakels == *[https://www.pa.org.za/person/alexandra-lilian-amelia-abrahams/ Alexandra Abrahams se profiel op ''People's Assembly''] {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{DEFAULTSORT:Abrahams, Alexandra}} [[Kategorie:Geboortes in 1986]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]] 0eakd2t5ey7cfxfsl0ublj9behxovwg 2915148 2915147 2026-07-02T06:31:09Z Aliwal2012 39067 2915148 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Alexandra Abrahams | beeld = | beeldonderskrif = | geboortenaam = Alexandra Lilian Amelia Abrahams | geboortejaar = 1986 | geboortemaand = 7 | geboortedag = 13 | geboorteplek = | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Demokratiese Alliansie]] | orde = Adjunkminister van Elektrisiteit en Energie | termynaanvang = 30 Junie 2026 | termyneinde = | president = [[Cyril Ramaphosa]] | vise = | voorganger = | opvolger = | orde2 = Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging | termynaanvang2 = 17 November 2025 | termyneinde2 = 30 Junie 2026 | president2 = [[Cyril Ramaphosa]] | vise2 = | voorganger2 = [[Andrew Whitfield]] | opvolger2 = [[John Steenhuisen]] | orde3 = Adjunk-skaduminister van Maatskaplike Ontwikkeling | termynaanvang3 = 5 Desember 2020 | termyneinde3 = 14 Junie 2024 | leier3 = John Steenhuisen | voorganger3 = Thandi Mpambo-Sibhukwana | opvolger3 = | orde5 = Lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] | termynaanvang4 = 22 Mei 2019 | termyneinde4 = | eggenoot = | kinders = | alma_mater = | religie = | handtekening = | toekennings = }} '''Alexandra Abrahams''' (gebore 13 Julie 1986) is 'n lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] vir die [[Demokratiese Alliansie]] en die dienende Adjunkminister van Elektrisiteit en Energie in die [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|kabinet van president Cyril Ramaphosa]]. Sy was voorheen (van November 2025) die Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging en het van Desember 2020 tot Junie 2024 as adjunk-skaduminister van Maatskaplike Ontwikkeling in die skadukabinet van [[John Steenhuisen]] gedien. == Eksterne skakels == *[https://www.pa.org.za/person/alexandra-lilian-amelia-abrahams/ Alexandra Abrahams se profiel op ''People's Assembly''] {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{DEFAULTSORT:Abrahams, Alexandra}} [[Kategorie:Geboortes in 1986]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]] 8z4sfblrnj8gzjuesbxkhfikilk76cd 0 374342 2915153 2680730 2026-07-02T07:11:24Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2915153 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas2 |naam = Frances Hamilton Arnold |kleur = Pink |titel = |beeld = Frances Arnold EM1B5928 (32361895088).jpg |beeld_wydte = 200px |beeld_onderskrif =Mede-voorsitter van die President se Raad van Adviseurs oor Wetenskap en Tegnologie |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = ''Posbekleër'' |1 = |opskrif2 = Amp aangeneem |2 = 20 Januarie 2021 |opskrif3 = Werk saam met |3 =Maria Zuber |opskrif4 = President |4 = [[Joe Biden]] |opskrif5 = Voorafgegaan deur |5 = Nuwe pos |opskrif7 = ''Persoonlike inligting'' |7 = |opskrif8 = Gebore |8 = {{GDEO|1956|07|25}}{{R|Nobel}} |opskrif9 = <!--Sterf--> |9 = |opskrif10 = Eggenoot |10 = James E. Bailey (geskei) |opskrif11 = Huishoudelike vennoot |11 = Andrew E. Lange (1994-2010) |opskrif12 = ''Wetenskaplike loopbaan'' |12 = |opskrif13 = Opvoeding |13 = {{Plainlist| *[[Princeton-universiteit]] (BS) *[[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]] (MS, PhD)}} |opskrif14 = Toekennings |14 = {{Plainlist| *Garvan–Olin-medalje{{R|Garvan}} {{small|(2005)}} *FASEB-toekenning vir uitnemendheid in wetenskap{{R|Garvan}} {{small|(2007)}} *Draper-prys{{R|CSDP}} {{small|(2011)}} *Nasionale medalje vir tegnologie en innovasie{{R|whitehouse1}} {{small|(2013)}} *Millennium-tegnologieprys{{R|Millennium}} {{small|(2016)}} *Sackler-prys in samevloeiingsnavorsing{{R|Sackler}} {{small|(2017)}} *[[Nobelprys vir Chemie]] {{small|(2018)}}}} |opskrif15 = Vakgebiede |15 ={{Plainlist| *[[Chemiese ingenieurswese]] *Biologiese ingenieurswese *[[Biochemie]]}} |opskrif16 = Werkplek |16 = [[California Institute of Technology]] |opskrif17 = Doktorale adviseur |17 = Harvey W. Blanch |opskrif18 = Proefskriftitel |18 = [https://search.proquest.com/docview/303363741 "Ontwerp en opskaal van affiniteitskeidings"] (1985) |opskrif19 = Doktorale studente |19 =Christopher Voigt<br/>Huimin Zhao |opskrif20 = |20 = }} '''Frances Hamilton Arnold''' (gebore 25 Julie 1956){{R|Nobel}} is 'n Amerikaanse [[chemiese ingenieur]] en Nobelprys-medewenner. Sy is die [[Linus Pauling]] professor in chemiese ingenieurswese, bio-ingenieurswese en [[biochemie]] aan die [[California Institute of Technology]] (Caltech). In 2018 word die [[Nobelprys vir Chemie]] aan haar toegeken vir die baanbrekerswerk in die gebruik van gerigte [[evolusie]] om [[ensieme]] te ontwikkel.{{R|NobelPrize|de Vynck}} Sedert Januarie 2021 dien sy as eksterne medevoorsitter van die Raad van Adviseurs oor Wetenskap en Tegnologie van president [[Joe Biden]].{{R|caltech}} == Vroeë lewe en opvoeding == Arnold is die dogter van Josephine Inman en die [[kernfisikus]] William Howard Arnold, en die kleindogter van luitenant-generaal William Howard Arnold.{{R|Tributes}} Sy het grootgeword in [[Pittsburgh]] en in 1974 aan die Hoërskool Taylor Allderdice gegradueer.{{R|Guarino}} As 'n hoërskoolganger het sy alleen na [[Washington, DC]] gereis om die [[Viëtnamoorlog]] te betoog, op haar eie gewoon en as 'n kelnerin by 'n plaaslike jazzklub en 'n taxibestuurder gewerk.{{R|Kharif}} Dieselfde onafhanklikheid wat Arnold as tiener uit haar kinderhuis laat trek het, het ook gelei tot 'n groot hoeveelheid afwesighede van die skool en lae grade. Ten spyte hiervan het sy byna perfekte resultate op gestandaardiseerde toetse behaal en was vasbeslote om die [[Princeton-universiteit]], die alma mater van haar vader, by te woon. Sy het aansoek gedoen met 'n hoofvak in [[meganiese ingenieurswese]] en is aanvaar.{{R|berkeley}} Arnold het in haar Nobelprysonderhoud erken dat haar motivering om ingenieurswese te studeer was dat dit "destyds die maklikste opsie was en die maklikste manier om na die Princeton-universiteit te gaan, en ek is nooit daar weg nie".{{R|NobelInterview}} Arnold studeer in 1979 met 'n B.S. graad in meganiese ingenieurswese en [[lugvaartingenieurswese]] aan die Princeton-universiteit, waar sy gefokus het op navorsing oor [[sonenergie]].{{R|princeton}} Benewens die kursusse wat vir haar hoofvak vereis is, het sy lesse in [[ekonomie]], [[Russies]] en [[Italiaans]] gevolg, en haar voorgestel as 'n diplomaat of uitvoerende hoof, selfs om 'n gevorderde graad in internasionale aangeleenthede te behaal.{{R|Ouellette}} Na haar tweede jaar het sy 'n jaar vakansie van Princeton geneem om na [[Italië]] te reis en in 'n fabriek wat onderdele vir [[kernreaktor]]e gemaak het te werk, en is daarna terug om haar studies te voltooi.{{R|princeton2}} Terug in Princeton het sy begin studeer aan die Sentrum vir Energie en Omgewingstudies - 'n groep [[wetenskaplike]]s en ingenieurs, wat destyds gelei is deur teoretiese fisikus Robert Socolow, besig om volhoubare energiebronne te ontwikkel, 'n onderwerp wat in haar latere werk 'n fokuspunt sou word.{{R|princeton2}} Nadat sy in 1979 aan Princeton gegradueer het, het sy as ingenieur in Suid-Korea en Brasilië en by Colorado se Navorsingsinstituut vir Sonenergie gewerk.{{R|princeton2}} By die Navorsingsinstituut vir Sonenergie (nou die Nasionale Laboratorium vir Hernubare Energie) het sy aan die ontwerp van fasiliteite vir sonenergie vir afgeleë plekke gewerk en gehelp met die skryf van opiniestukke vir die [[Verenigde Nasies]] . Daarna skryf sy in aan die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]], waar sy 'n doktorsgraad in chemiese ingenieurswese in 1985 behaal,{{R|thesis-arnold-1985}} en sy het 'n diep belanggesteling in biochemie ontwikkel.{{R|princeton2|nae}} Haar tesiswerk, uitgevoer in die laboratorium van Harvey Warren Blanch, het ondersoek ingestel na tegnieke vir affiniteitschromatografie.{{R|thesis-arnold-1985|cchem}} Arnold het geen chemiese agtergrond gehad voordat hy 'n doktorsgraad in chemiese ingenieurswese behaal het nie. Vir die eerste jaar van haar Ph.D. kursuswerk, vereis die nagraadse komitee aan UC Berkeley dat sy voorgraadse chemie-kursusse moet volg.{{R|berkeley}} == Loopbaan == Nadat sy haar doktorsgraad behaal het, het sy na-doktorale navorsing in biofisiese chemie in Berkeley voltooi.{{R|chemistryviews}} In 1986 het sy as besoekende vennoot by die [[California Institute of Technology]] aangesluit. Sy word in 1986 bevorder tot assistent-professor, in 1992 medeprofessor en in 1996 tot volle professor. Sy word in 2000 aangewys as die "Dick en Barbara Dickinson Professor" in chemiese ingenieurswese, bio-ingenieurswese en biochemie, en haar huidige pos as die Linus Pauling-professor in chemiese ingenieurswese, bio-ingenieurswese en biochemie in 2017.{{R|caltech2}} In 2013 word sy as direkteur van Caltech se "Donna and Benjamin M. Rosen"-bioingenieursentrum aangestel.{{R|caltech2}} Arnold het in die Wetenskapsraad vir die Santa Fe Instituut van 1995–2000 gedien.{{R|Santa Fe}} Sy was 'n lid van die adviesraad van die gesamentlike bioenergie-instituut en is voorsitter van die Adviespaneel van die Packard Fellowships in Science and Engineering. Sy het in die President se Adviesraad van die King Abdullah-universiteit vir Wetenskap en Tegnologie gedien. Sy dien as beoordelaar vir die Queen Elizabeth-prys vir ingenieurswese en werk saam met die Nasionale Akademie vir Wetenskap se Wetenskap en vermaak-uitruil om Hollywood-draaiboekskrywers te help om wetenskaplike onderwerpe akkuraat uit te beeld.{{R|aaas}} In 2000 is Arnold verkies tot 'n lid van die Nasionale Akademie vir Ingenieurswese vir die integrasie van grondbeginsels in molekulêre biologie, genetika en bio-ingenieurswese tot voordeel van lewenswetenskap en nywerheid. Sy is mede-uitvinder van meer as 40 Amerikaanse patente.{{R|nae}} Sy was mede-stigter van ''Gevo, Inc.'', 'n maatskappy wat [[brandstof]] en chemikalieë uit hernubare bronne in 2005 vervaardig.{{R|nae}} In 2013 stig sy saam met twee van haar voormalige studente, Peter Meinhold en Pedro Coelho, 'n onderneming genaamd ''Provivi'' om alternatiewe vir [[Plaag (organisme)|plaagdoders]] vir gewasbeskerming te ondersoek.{{R|nae|Freeman|Cumbers}} Sy is sedert 2016 in die bestuursraad van die genomika-maatskappy ''Illumina Inc.''.{{R|nbc|illumina}} In 2019 word sy benoem tot die direksie van [[Alphabet Inc.]], wat Arnold die derde vroulike direkteur van die [[Google]]-moedermaatskappy maak.{{R|de Vynck}} In Januarie 2021 word sy benoem as 'n eksterne medevoorsitter van die Raad van Adviseurs oor Wetenskap en Tegnologie van president [[Joe Biden]]. Sy werk saam met Biden se oorgangspan om wetenskaplikes te help identifiseer vir rolle in die administrasie. Sy sê dat haar belangrikste taak nou is om te help met die keuse van die Raad ​​se addisionele lede en om 'n wetenskaplike agenda vir die groep te stel. Sy het gesê: "Ons moet die belangrikheid van wetenskap in beleidsvorming en besluitneming regoor die regering weer vasstel. Ons moet weer die vertroue van die Amerikaanse volk in die wetenskap vestig ... Ek dink dat [die Raad] ​​'n voordelige rol daarin kan speel."{{R|acs}} == Navorsing == Arnold word toegeskryf aan die baanbreker van die gebruik van gerigte [[evolusie]] om [[ensieme]]{{refn|group=Nota|name=A}} met verbeterde en / of nuwe funksies te skep.{{R|TNP}} Die gerigte evolusiestrategie behels iteratiewe rondes van [[Mutasie|mutagenese]] en sifting vir proteïene met verbeterde funksies en word gebruik om nuttige biologiese stelsels te skep, insluitend ensieme, metaboliese weë, genetiese reguleringskringe en organismes. In die natuur kan evolusie deur natuurlike seleksie daartoe lei dat proteïene (ensieme ingesluit) goed geskik is om biologiese take uit te voer, maar natuurlike seleksie kan slegs op bestaande sekwensievariasies (mutasies) werk en werk gewoonlik oor lang tydperke.{{R|Cirino}} Arnold versnel die proses deur mutasies in die onderliggende proteïenreekse in te voer; dan toets sy die effekte van hierdie mutasies. As 'n mutasie die proteïenfunksie verbeter, kan sy die proses aanhou herhaal om dit verder te optimaliseer. Hierdie strategie het breë implikasies omdat dit gebruik kan word om proteïene vir 'n wye verskeidenheid toepassings te ontwerp.{{R|NobelScience}} Sy het byvoorbeeld gerigte evolusie gebruik om ensieme te ontwerp wat gebruik kan word om hernubare brandstowwe en [[Farmaseutiese middel|farmaseutiese verbindings]] te produseer met minder skade aan die omgewing.{{R|TNP}} Een voordeel van gerigte evolusie is dat die mutasies nie heeltemal lukraak hoef te wees nie; in plaas daarvan kan dit lukraak genoeg wees om onontginde potensiaal te ontdek, maar nie so lukraak dat dit ondoeltreffend is nie. Die aantal moontlike kombinasies van mutasies is astronomies, maar in plaas daarvan om net lukraak soveel as moontlik te probeer, integreer sy haar kennis van biochemie om die opsies te beperk. Sy fokus op die bekendstelling van mutasies in areas van die proteïen wat waarskynlik die meeste positiewe uitwerking op aktiwiteit het en vermy gebiede waarin mutasies waarskynlik op sy beste neutraal en in die ergste geval skadelik sou wees (soos die ontwrigting van behoorlike proteïenvou).{{R|TNP}} Arnold het gerigte evolusie toegepas op die optimalisering van ensieme en in haar kernwerk, gepubliseer in 1993, het sy die metode gebruik om 'n weergawe van subtilisien-E{{refn|group=Nota|name=B}} te ontwerp wat aktief was in die organiese oplosmiddel dimetielforamied, 'n hoogs onnatuurlike omgewing.{{R|Chen}} Benewens die ontwikkeling van individuele molekules, het sy gerigte evolusie gebruik om ensieme in biosintetiese weë saam te ontwikkel, soos dié wat betrokke is by die produksie van karotenoïede,{{refn|group=Nota|name=C}} en L-metionien{{refn|group=Nota|name=D}} in ''Escherichia coli''.{{refn|group=Nota|name=E}}{{R|Schmidt-Dannert|Nguyen}} Sy het hierdie proses gebruik om ''E coli''-bakterieë te ontwikkel om biobrandstof (isobutanol) te produseer.{{R|TNP|Bastian}} == Persoonlike lewe == Arnold woon in La Cañada Flintridge, [[Kalifornië]]. Sy was met James E. Bailey getroud wat in 2001 aan kanker oorlede is.{{R|nbc}} Hulle het 'n seun met die naam James Bailey gehad.{{R|NYT}} Arnold is in 2005 self met [[borskanker]] gediagnoseer en het 18 maande lank behandeling ondergaan.{{R|Hamilton}} Arnold was in 1994 in 'n gemeenregtelike huwelik met die astrofisikus van Caltech, Andrew E. Lange,{{R|Angier}} en hulle het twee seuns gehad, William en Joseph.{{R|NYT|PAW}} Lange het in 2010 selfmoord gepleeg en een van hul seuns, William Lange-Arnold, is in 2016 in 'n ongeluk dood.{{R|nbc}} Haar stokperdjies sluit in reis, duik, ski, fietsry en stap.{{R|Hamilton}} == Aantekeninge == {{verwysings|group=Nota|verwysings= {{refn|group=Nota|name=A|Ensiem: biochemiese molekules - dikwels proteïene - wat [[chemiese reaksie]]s [[Katalisator|kataliseer]] of versnel.}} {{refn|group=Nota|name=B|Subtilisien is 'n ensiem wat proteïene verteer.}} {{refn|group=Nota|name=C|Karotenoïede: Organiese pigmente wat onder meer in wortels aangetref word.}} {{refn|group=Nota|name=D|L-metionien: 'n noodsaaklike aminosuur by mense}} {{refn|group=Nota|name=E|Escherichia coli: 'n staafvormige, koliforme bakterie wat in die onderste gedeeltes van die derm van warmbloedige organismes aangetref word.}} }} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="aaas">{{Cite web |url=https://www.aaas.org/frances-arnolds-directed-evolution |title=Frances Arnold's directed evolution |website=American Association for the Advancement of Science |language=en |access-date=16 Junie 2021}}</ref> <ref name="acs">{{Cite web |title=Eric Lander will be Biden's science adviser, a cabinet-level position for the first time |url=https://cen.acs.org/policy/Eric-Lander-will-be-Biden-science-adviser-a-cabinet-level-position-for-the-first-time/99/i3 |access-date=16 Junie 2021 |website=Chemical and Engineering News |language=en}}</ref> <ref name="Angier">{{Cite news |last=Angier |first=Natalie |date=28 Mei 2019 |title=Frances Arnold Turns Microbes Into Living Factories |language=en |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2019/05/28/science/frances-arnold-caltech-evolution.html |access-date=16 Junie 2021 |issn=0362-4331}}</ref> <ref name="Bastian">{{Cite journal |last1=Bastian |first1=Sabine |last2=Liu |first2=Xiang |last3=Meyerowitz |first3=Joseph T. |last4=Snow |first4=Christopher D. |last5=Chen |first5=Mike M. Y. |last6=Arnold |first6=Frances H. |date=Mei 2011 |title=Engineered ketol-acid reductoisomerase and alcohol dehydrogenase enable anaerobic 2-methylpropan-1-ol production at theoretical yield in Escherichia coli |journal=Metabolic Engineering |volume=13 |issue=3 |pages=345–352 |doi=10.1016/j.ymben.2011.02.004 |issn=1096-7184 |pmid=21515217 |url=https://authors.library.caltech.edu/23812/2/supp..doc |language=en}}</ref> <ref name="berkeley">{{Cite web |title=Meet Frances Arnold, Teenage Rebel Turned Nobel Laureate {{!}} College of Chemistry |url=https://chemistry.berkeley.edu/news/meet-frances-arnold-teenage-rebel-turned-nobel-laureate |access-date=16 Junie 2021 |website=chemistry.berkeley.edu |language=en}}</ref> <ref name="caltech">{{cite news |url=https://www.caltech.edu/about/news/arnold-named-co-chair-of-president-elect-bidens-science-and-technology-advisory-council |title=Arnold Named Co-Chair of President-elect Biden's Science and Technology Advisory Council |date=15 Januarie 2021 |work=Caltech |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="caltech2">{{Cite news |url=http://www.caltech.edu/news/frances-arnold-wins-2018-nobel-prize-chemistry-83926 |title=Frances Arnold Wins 2018 Nobel Prize in Chemistry {{!}} Caltech |work=The California Institute of Technology |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="cchem">{{Cite web |url=http://stage.cchem.berkeley.edu/~hwbgrp/alumni/a-to-g.html |title=A to G {{!}} Harvey W. Blanch - Research Activities |website=stage.cchem.berkeley.edu |language=en |access-date=16 Junie 2021}}</ref> <ref name="chemistryviews">{{Cite web |url=https://www.chemistryviews.org/details/ezine/1376211/Interview_with_Frances_H__Arnold__Design_by_Evolution.html |title=Interview with Frances H. Arnold – Design by Evolution |website=www.chemistryviews.org |language=en |access-date=16 Junie 2021}}</ref> <ref name="Chen">{{Cite journal |last1=Chen |first1=K. |last2=Arnold |first2=F. H. |date=15 Junie 1993 |title=Tuning the activity of an enzyme for unusual environments: sequential random mutagenesis of subtilisin E for catalysis in dimethylformamide. |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=90 |issue=12 |pages=5618–5622 |doi=10.1073/pnas.90.12.5618 |pmid=8516309 |issn=0027-8424 |pmc=46772 |bibcode=1993PNAS...90.5618C |language=en}}</ref> <ref name="Cirino">{{Cite journal |last1=Cirino |first1=Patrick C. |last2=Arnold |first2=Frances H. |title=Directed Molecular Evolution of Proteins |pages=215–243 |publisher=Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA |isbn=978-3-527-30423-3 |doi=10.1002/3527600647.ch10 |year=2002 |language=en}}</ref> <ref name="CSDP">{{cite web |title=Recipients of the Charles Stark Draper Prize for Engineering |url=https://www.nae.edu/default.aspx?id=55291&listsortby=CmsPerson.GenericText10&listsortdir=ascending |website=National Academy of Engineering |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="Cumbers">{{Cite web |last=Cumbers |first=John |title=Nobelist Frances Arnold Is Nudging Nature To Make Your World Greener, One Small Evolution At A Time |url=https://www.forbes.com/sites/johncumbers/2019/09/20/frances-arnold-the-nobelist-nudging-nature-to-make-your-world-greener-one-small-evolution-at-a-time/ |website=Forbes |language=en |access-date=16 Junie 2021}}</ref> <ref name="de Vynck">{{Cite web |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-12-09/alphabet-adds-nobel-prize-winning-chemist-arnold-to-board |title=Alphabet Adds Nobel-Prize Winning Chemist Arnold to Board |website=www.bloomberg.com |access-date=16 Junie 2021 |first=Gerhard |last=de Vynck |url-access=subscription |language=en}}</ref> <ref name="Freeman">{{Cite news |title=Meet The Woman Who Launched A New Field of Scientific Study |last=Freeman |first=David |date=31 Mei 2016 |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/frances-arnold-directed-evolution-millennium-technology-prize_us_57486774e4b055bb1171f2eb |work=Huffington Post |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="Garvan">{{Cite web |url=http://www.bbe.caltech.edu/people/frances-h-arnold |title=Frances H. Arnold: The Division of Biology and Biological Engineering |website=Caltech |language=en |access-date=16 Junie 2021 |archive-date=27 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327111959/http://www.bbe.caltech.edu/people/frances-h-arnold |url-status=dead }}</ref> <ref name="Guarino">{{cite news |last1=Guarino |first1=Ben |title= She cut chemistry at Allderdice. Now Pittsburgh native Frances Arnold shares Nobel Prize in chemistry |url=http://www.post-gazette.com/news/science/2018/10/03/Nobel-Prize-chemistry-scientists-frances-arnold-pittsburgh-evolution/stories/201810030120 |work=Pittsburgh Post-Gazette |date=3 Oktober 2018 |access-date=16 Junie 2021 |language=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004062443/http://www.post-gazette.com/news/science/2018/10/03/Nobel-Prize-chemistry-scientists-frances-arnold-pittsburgh-evolution/stories/201810030120 |archive-date=4 Oktober 2018}}</ref> <ref name="Hamilton">{{cite news |last=Hamilton |first=Walter |title=Frances Arnold: Career path of a Caltech scientist |newspaper=Los Angeles Times|url=http://articles.latimes.com/2011/jul/03/business/la-fi-himi-arnold-20110703 |access-date=16 Junie 2021 |date=3 Julie 2011 |language=en}}</ref> <ref name="illumina">{{Cite web |url=https://www.illumina.com/company/about-us/board-of-directors.html |title=Board of Directors |website=Illumina |language=en |access-date=16 Junie 2021}}</ref> <ref name="Kharif">{{cite news |last=Kharif |first=Olga |title=Frances Arnold's Directed Evolution |url=http://www.businessweek.com/articles/2012-03-15/frances-arnolds-directed-evolution |access-date=16 Junie 2021 |newspaper=Bloomberg Businessweek |date=15 Maart 2012 |url-access=subscription |language=en}}</ref> <ref name="Millennium">{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-36344155 |title= Evolutionary engineer Francis Arnold wins €1m tech prize |journal= BBC News |access-date=16 Junie 2021 |date=25 Mei 2016 |last1= Webb |first1= Jonathan }}</ref> <ref name="nae">{{Cite web |url=https://www.nae.edu/115564.aspx |title=Frances H. Arnold |website=NAE Website |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="nbc">{{Cite news |title=Nobel winner overcame personal loss, cancer, and being a woman |work=NBC News |url=https://www.nbcnews.com/health/health-news/nobel-winner-overcame-personal-loss-cancer-being-woman-n916391 |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="Nguyen">{{Cite journal |last1=May |first1=O. |last2=Nguyen |first2=P. T. |last3=Arnold |first3=F. H. |s2cid=20991257 |date=1 Maart 2000 |title=Inverting enantioselectivity by directed evolution of hydantoinase for improved production of L-methionine |journal=Nature Biotechnology |volume=18 |issue=3 |pages=317–320 |doi=10.1038/73773 |issn=1087-0156 |pmid=10700149 |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{cite web |date=3 Oktober 2018 |title=Francis H. Arnold – Facts – 2018 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2018/arnold/facts/ |work=NobelPrize.org |publisher=Nobel Media AB |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="NobelInterview">{{Cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2018 - Frances H. Arnold Interview |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2018/arnold/interview/ |access-date=16 Junie 2021 |website=NobelPrize.org |language=en}}</ref> <ref name="NobelPrize">{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/womenwhochangedscience/stories/frances-arnold |title=The Nobel Prize {{!}} Women who changed science {{!}} Frances H. Arnold |website=www.nobelprize.org |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="NobelScience">{{Cite journal |date=3 Oktober 2018 |title=Scientific Background on the Nobel Prize in Chemistry 2018 |language=en |journal=Royal Swedish Academy of Sciences |url=https://old.nobelprize.org/che-sci.pdf?_ga=2.228216788.850160180.1538560699-1556534510.1538560699 |access-date=16 Junie 2021 |archive-date= 3 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181003142007/https://old.nobelprize.org/che-sci.pdf?_ga=2.228216788.850160180.1538560699-1556534510.1538560699 |url-status=dead }}</ref> <ref name="NYT">{{Cite news |title=Andrew Lange, Scholar of the Cosmos, Dies at 52 |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2010/01/28/science/space/28lange.html |access-date=16 Junie 2021 |date=27 Januarie 2010 |last1=Overbye |first1=Dennis |language=en}}</ref> <ref name="Ouellette">{{Cite news |title=The Director of Evolution: How Frances Arnold mutates DNA and breeds strange, new, and useful creatures |last=Ouellette |first=Jennifer |date=8 Maart 2013 |work=Slate |access-date=16 Junie 2021 |language=en |issn=1091-2339 |url=http://www.slate.com/articles/health_and_science/alternative_energy/2013/03/directed_evolution_frances_arnold_engineers_green_chemistry_molecules.html}}</ref> <ref name="PAW">{{cite web |title=Andrew E. Lange '80 |url=https://paw.princeton.edu/memorial/andrew-e-lange-80 |publisher=Princeton Alumni Weekly |access-date=16 Junie 2021 |date=21 Januarie 2016 |language=en}}</ref> <ref name="princeton">{{Cite news |url=https://www.princeton.edu/news/2018/10/03/princeton-engineering-alumna-frances-arnold-wins-nobel-prize-chemistry |title=Princeton engineering alumna Frances Arnold wins Nobel Prize in Chemistry |work=Princeton University |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="princeton2">{{Cite news |url=https://paw.princeton.edu/article/evolution-gets-assist |title=Evolution Gets an Assist |date=17 Oktober 2014 |work=Princeton Alumni Weekly |access-date=16 Junie 2021|language=en}}</ref> <ref name="Sackler">{{cite web |url=http://www.nasonline.org/programs/awards/2017/Arnold.html |title=2017 Raymond and Beverly Sackler Prize in Convergence Research |publisher=National Academy of Sciencces |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="Santa Fe">{{Cite web |url=https://www.santafe.edu/news-center/news/frances-arnold-wins-nobel-prize-chemistry |title=Frances Arnold Wins Nobel Prize in Chemistry |website=Santa Fe Institute |language=en |access-date=16 Junie 2021}}</ref> <ref name="Schmidt-Dannert">{{Cite journal |last1=Schmidt-Dannert |first1=C. |last2=Umeno |first2=D. |last3=Arnold |first3=F. H. |s2cid=7705191 |date=1 Julie 2000 |title=Molecular breeding of carotenoid biosynthetic pathways |journal=Nature Biotechnology |volume=18 |issue=7 |pages=750–753 |doi=10.1038/77319 |issn=1087-0156 |pmid=10888843 |language=en}}</ref> <ref name="thesis-arnold-1985">{{cite web |url=https://search.proquest.com/docview/303363741/ |title=Design and Scale-Up of Affinity Separations |date=1985 |publisher=[[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]] |type=PhD |last=Arnold |first=Frances Hamilton |via=ProQuest |url-access=subscription |oclc=910485566 |language=en}}</ref> <ref name="Tributes">{{Cite book |url=https://www.nap.edu/read/24773/chapter/4 |title=Memorial Tributes |date=26 September 2017 |publisher=National Academies Press |doi=10.17226/24773 |isbn=978-0-309-45928-0 |language=en}}</ref> <ref name="TNP">{{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2018 |url=https://old.nobelprize.org/che-press.pdf?_ga=2.87232604.535716584.1538560295-715396971.1538560295 |format=pdf |publisher=The Royal Swedish Academy of Sciences |access-date=16 Junie 2021 |language=en |archive-date= 3 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181003141939/https://old.nobelprize.org/che-press.pdf?_ga=2.87232604.535716584.1538560295-715396971.1538560295 |url-status=dead }}</ref> <ref name="whitehouse1">{{cite web |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2012/12/21/president-obama-honors-nation-s-top-scientists-and-innovators |title=President Obama Honors Nation's Top Scientists and Innovators |date=21 Desember 2012 |via=National Archives |work= whitehouse.gov |access-date=16 Junie 2021 |language=en}}</ref> }} {{Sjabloon:Nobelprys vir Chemie}} {{normdata}} {{DEFAULTSORT:Arnold, Frances}} [[Kategorie:Geboortes in 1956]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Amerikaanse bioloë]] [[Kategorie:Amerikaanse chemici]] [[Kategorie:Amerikaanse ingenieurs]] [[Kategorie:Nobelprys vir Chemie wenners]] mtr20wydwl27lqcthyagax0j0af0y9p 0 387728 2915121 2476254 2026-07-01T18:58:05Z BT1121 109898 2915121 wikitext text/x-wiki '''Martin West''' (1804 - 1849) is in [[Engeland]] gebore en was die eerste Luitenant-Goewerneur en burgerlike administrateur van [[Natal (kolonie)|Natal]]. Hy was die seun van 'n staatsamptenaar in die Tesourie. Hy studeer aan die Balliol College, Oxford voordat hy aansluit by die Oos-Indiese Kompanjie. Hy werk in [[Bombaai]] maar moes as gevolg van swak gesondheid aftree en word Resident-magistraat in [[Grahamstad]]. In 1845 word hy aangestel as Luitenant-Goewerneur van die pas geannekseerde gebied Natal, toe nog 'n afhanklike staat van die Kaap. Hy was nie baie gewild in dié hoedanigheid nie en tree in 1849 af. Hy sterf in dieselfde jaar. Die woongebied [[Westville]], naby [[Durban]], is na hom vernoem. == Bron == * [[Ensiklopedie van Suidelike Afrika]], [[Eric Rosenthal]], 1967 {{DEFAULTSORT:West, Martin}} [[Kategorie:Geboortes in 1804]] [[Kategorie:Sterftes in 1849]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse immigrante uit Groot-Brittanje]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] frhpq61kggax97lh1xaxz0vf0wtf5ox 0 390818 2915141 2558064 2026-07-02T04:07:23Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2915141 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = FlySafair | logo = <!-- FlySafair logo.png ...nie op commons gelaai nie......--> | image = FlySafair_B737-844_ZS-SJR_(23478799879).jpg | image_size = 260 | fleet_size = 22 | destinations = 9 | IATA = FA | ICAO = SFR | callsign = SAFAIR | parent = [[Safair]] | founded = Augustus 2013 | commenced = {{start date and age|2014|10|16|df=yes|br=yes}}<ref name="Ensor"/> | headquarters = [[Johannesburg]], Suid-Afrika | key_people = [[HUB]]: Elmar Conradie | num_employees = 1&nbsp;300 (Junie 2022)<ref>https://www.flysafair.co.za/</ref> | aoc = | hubs = {{Plainlist| * [[Kaapstad Internasionale Lughawe|Kaapstad Int. Lughawe]] * [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe|O.R. Tambo Int. Lughawe]] * [[Koning Shaka Internasionale Lughawe]] }} | focus_cities = | frequent_flyer = | lounge = | alliance = | website = {{URL|flysafair.co.za}} }} '''FlySafair''' is 'n [[laekosteredery]] gebaseer in [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]. Dit is 'n volfiliaal van [[Safair]]. Die maatskappy se slagspreuk is ''For The Love Of Flying''. == Geskiedenis == Die lugredery is in Augustus 2013 gestig en is deur die Suid-Afrikaanse Lugdienslisensiëringsraad goedgekeur om bedrywighede met tien daaglikse dienste tussen Johannesburg se [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] en die [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] te begin.<ref>{{cite news|title=South African startup FlySafair secures license|first=Victoria|last=Moores|work=Air Transport World|date=16 April 2014|url=http://atwonline.com/finance-data/south-african-startup-flysafair-secures-license|archive-url=https://web.archive.org/web/20140417132856/http://atwonline.com/finance-data/south-african-startup-flysafair-secures-license|archive-date=17 April 2014}}</ref> Die lugredery het planne gehad om in Oktober 2013 met bedrywighede te begin.<ref>{{Cite web|url=http://www.ch-aviation.ch/portal/airline.php?cha=FFS|title=FlySafair - ch-aviation.com|publisher=Ch-aviation.ch|access-date=23 April 2014}}</ref> Die Hooggeregshof van Suid-Afrika het egter op 8 Oktober 2013 'n tussentydse hofbevel toegestaan wat die lugredery verhinder om bedrywighede te begin, na 'n aansoek deur mededingende lugrederye,<ref>{{cite news|url=http://mg.co.za/article/2013-10-08-flysafair-grounded-before-first-flight/|title=FlySafair grounded before first flight|work=Mg.co.za|date=8 October 2013|access-date=23 April 2014}}</ref> op grond daarvan dat dit nie aan die wetlike vereiste van 75% plaaslike eienaarskap voldoen het nie. Aansienlike herstrukturering van eienaarskap het plaasgevind en FlySafair se eerste vlug het uiteindelik op 16 Oktober 2014 opgestyg.<ref name="Ensor">{{cite news|last=Ensor|first=Linda|date=17 October 2014|title=FlySafair will bring needed competition|url=http://www.bdlive.co.za/business/transport/2014/10/17/flysafair-will-bring-needed-competition|newspaper=Business Day|location=Johannesburg|access-date=11 January 2015|archive-date=20 Oktober 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020024848/http://www.bdlive.co.za/business/transport/2014/10/17/flysafair-will-bring-needed-competition|url-status=dead}}</ref> == Bestemmings == [[Lêer:FlySafair_B737-4Y0_ZS-JRE_(Flying_for_Mango)_(13196984215).jpg|duimnael|300px|'n FlySafair Boeing 737-400]] [[Lêer:FlySafair B737-844 ZS-SJS (24605516506).jpg|duimnael|300px|FlySafair Boeing 737-844 wat voorheen aan die SAL behoort het]] FlySafair bedien die volgende bestemmings:<ref name="dest">{{Cite web|url=http://www.flysafair.co.za/|title=FlySafair - South Africa's True Low Cost Airline|website=www.FlySafair.co.za|access-date=21 Oktober 2017}}</ref> {| class="wikitable sortable" !Land !Stad !Lughawe !Notas |- | rowspan="8" |[[Suid-Afrika]] |[[Bloemfontein]] |[[Bram Fischer Internasionale Lughawe]] | |- |[[Kaapstad]] |[[Kaapstad Internasionale Lughawe]] | |- |[[Durban]] |[[Koning Shaka Internasionale Lughawe]] | |- |[[Oos-Londen]] |[[Oos-Londenlughawe|Koning Phalo Internasionale Lughawe]]<ref name="dest" /> | |- |[[George]] |[[George-lughawe]] | |- |[[Gqeberha]] |[[Port Elizabeth-lughawe|Hoofman Dawid Stuurman Internasionale Lughawe]] | |- | rowspan="2" |[[Johannesburg]] |[[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] | |- |[[Lanseria-lughawe|Lanseria Internasionale Lughawe]] | |- |[[Angola]] |[[Luanda]] |Quatro de Fevereiro Internasionale Lughawe | |- |[[Botswana]] |[[Gaborone]] |[[Sir Seretse Khama Internasionale Lughawe]] | |- |[[Kenia]] |[[Nairobi]] |[[Jomo Kenyatta Internasionale Lughawe]] | |- |[[Mauritius]] |[[Port Louis]] |[[Sir Seewoosagur Ramgoolam Internasionale Lughawe]] | |- |[[Mosambiek]] |[[Maputo]] |[[Maputo Internasionale Lughawe]] | |- |[[Namibië]] |[[Windhoek]] |[[Hosea Kutako Internasionale Lughawe]] | |- |[[Seychelle]] |[[Mahé, Seychelle|Mahé]] |[[Seychelle Internasionale Lughawe]] | |- |rowspan=2|[[Zambië]] |[[Livingstone]] |Harry Mwanga Nkumbula Internasionale Lughawe | |- |[[Lusaka]] |[[Kenneth Kaunda Internasionale Lughawe]] | |- |rowspan=2|[[Zimbabwe]] |[[Bulawayo]] |Joshua Mqabuko Nkomo Internasionale Lughawe | |- |[[Victoria Falls]] |Victoria Falls Lughawe | |} === Interlyn-ooreenkomste === FlySafair het interlyn-ooreenkomste met die volgende lugrederye: * [[Air France]] * [[KLM]] * [[Qatar Airways]] * [[Emirates]] * [[Kenya Airways]] * [[Ethiopian Airlines]] * Proflight Zambia == Vloot == Teen Oktober 2022 bestaan die FlySafair-vloot uit die volgende Boeing-vliegtuie:<ref>{{Cite web |title=FlySafair Fleet Details and History |url=https://www.planespotters.net/airline/FlySafair?refresh=1 |access-date=2022-06-23 |website=www.planespotters.net}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ '''FlySafair vloot''' |- !Vliegtuig !Indiens !Bestellings !Passasiers |- |[[Boeing 737|Boeing 737-400]] |5 |0 |165 |- |Boeing 737-800<!-- op Engelse wiki na Boeing 737 Next Generation geskakel --><ref>{{Cite web |url=https://www.msn.com/en-za/news/other/flysafair-to-operate-flights-to-these-11-new-destinations/ar-AA12PUWc?ocid=msedgdhp&pc=U531&cvid=66e98aa99ec3440db0171f5538343d1b |title=FlySafair to operate flights to these 11 new destinations|access-date=2022-10-12 }}</ref> |21 |2 |189 |- !Totaal !26 !2 ! colspan="4" | |} </center> == Dienste == === Invlugdiens === FlySafair bied kos en drankies aanboord te koop aan. FlySafair bied ook 'n maandelikse tydskrif aan boord genaamd ''In Flight''. Dit was ook die eerste lugredery in Suid-Afrika wat kaartbetalings aan boord hul vlugte gebied het. Op hul Internasionale roete bied hulle 'n voorafverpakte ete gratis aan, met ander eet- en drinkopsies te koop. Om higiëniese redes is die ''In Flight''-tydskrif tans slegs in digitale formaat beskikbaar. === FlySafair Vakansies === FlySafair het hul vakansieprogram in Mei 2021 bekendgestel, saam met die plaaslike maatskappy Tripco om vlugte en akkommodasie te kombineer. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lugrederye]] 6kllpw8vq14q4019zrm5xkq1cn94h1w 0 391420 2915073 2547634 2026-07-01T13:11:06Z Aliwal2012 39067 /* Renloopbaan */ uitgebrei uit Nederlandse wiki 2915073 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Jacky Ickx Porträt Mille Miglia 2018.jpg|duimnael|Jacky Ickx by Mille Miglia in 2018]] [[Lêer:JackyIckx1975.jpg|duimnael|links|170px|'n Jong Ickx in 1975]] '''Jacques Bernard''' "'''Jacky'''" '''Ickx''' (gebore op 1 Januarie [[1945]]) is 'n voormalige [[België|Belgiese]] [[motorsport|renjaer]] wat die 24-uur van Le Mans ses keer gewen het (tweede meeste van alle tye) en agt oorwinnings en 25 podiumplekke in [[Formule Een]] behaal het. Hy het grootliks bygedra tot verskeie Wêreldkampioenskappe vir fabrikate en Wêreldsportmotorkampioenskappe: Ford (1968), Ferrari (1972), Porsche (1976–1977) en (1982–1985) deur sy 37 groot wêreldsportmotoroorwinnings. Hy het ook die Can-Am-kampioenskap in 1979 en die 1983 [[Parys-Dakar-tydren]] gewen. == Renloopbaan == Ickx het twee keer as kampioenskap-naaswenner in Formule Een geëindig, in die agtereenvolgende jare van 1969 en 1970. Hy het die meerderheid van sy wedrenne vir [[Scuderia Ferrari]] gewen, die span se voorste jaer vir verskeie seisoene in die laat 1960's en vroeë 1970's. [[Lêer:Ferrari_312_B2.JPG|links|duimnael|190px|Jacky Ickx se Ferrari 312B2 (1971/72)]] In 1971 het Ickx en Ferrari as gunstelinge begin, maar die kampioenskap het aan [[Jackie Stewart]] gegaan met die nuwe [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]. Ferrari het tradisioneel die seisoen met sy volle aandag op die sportmotorkampioenskap eerder as Formule Een begin, 'n feit wat [[John Surtees]] reeds in die middel van die 1966-seisoen laat vertrek het. Ickx het in die reën op [[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] gewen op Firestone nat bande, terwyl Stewart geen kans gehad het met sy Goodyear-rubber nie. Daarna moes hy baie keer onttrek, terwyl Stewart die een oorwinning na die ander behaal het, ten spyte daarvan dat Ickx hom weer 'n goeie uitdaging by die [[Nürburgring]] gegee het, waar albei jaers van 1968 tot 1973 oorwinnings gedeel het. Daardie lang en baie uitdagende baan was die gunsteling van Ickx, terwyl Stewart dit die 'Groen Hel' genoem het, sowel as 'n dryfkrag agter die jaersboikot van 1970 wat die Duitsers aangespoor het om die uitleg van die baan, wat reeds in 1927 gebou is, te herwerk. Stewart het gesê die enigste ding wat sedertdien verander het, was die bome wat groter gegroei het. Soos versoek, is bome naby aan die baan afgesaag en vervang met 'n klein aflooparea, en armco. Dus het die Skot en die Belg nie net op die baan baklei nie, maar ook van die baan af. Stewart het voortdurend geveg vir meer veiligheid in Formule Een, terwyl Ickx gedink het dat dit die uitdaging uit die sport neem. In 1972 het Ickx by Ferrari gebly en tweede in [[Spaanse Grand Prix|Spanje]] en [[Monaco Grand Prix|Monaco]] geëindig. Daarna het die Ferrari vele kere uitgeval. Tog was dit weereens die Nürburgring waar Ickx gretig was om te wys dat dit "sy baan" was, wat sy groot mededinger Stewart glad nie kans gegee het nie. Net soos Stewart 'n jaar later betref, en ander kampioene soos [[Juan Manuel Fangio]] in 1957, het dit geblyk dat Ickx se laaste Formule Een-oorwinning by Nürburgring gekom het, waar voortreflike bestuursvernuf voortreflike masjinerie kon klop. === Sy beroemdste oorwinning === Ickx se bekendste oorwinning is die 24 Uur van Le Mans in 1969. Hy het daar saam met Jackie Oliver in 'n verouderde Ford GT40 weggespring, minderwaardig as die nuwe Porsche 917. Voor die wedren het Ickx protes aangeteken teen die Le Mans-wegspring, wat destyds nog algemeen was, waar bestuurders oor die baan hardloop om in hul motors te spring, en die wedren te begin. Omrede bestuurders nie hul veiligheidsgordels vasgemaak het om tyd te bespaar nie, het hierdie wegspring tot lewensgevaarlike situasies gelei. By die wegspring het Ickx geweier om soos sy kollegas so vinnig as moontlik weg te spring, en het kalm oor die baan geloop, in sy motor geklim, homself in sy veiligheidsgordels vasgegespe en natuurlik heel laaste weggespring. Ickx is vinnig reg bewys: John Woolfe in het sy privaatingeskrewe Porsche 917 in die heel eerste rondte van die wedren verongeluk. Hy het nie sy veiligheidsgordel aan die begin vasgemaak nie. Ickx en Oliver het daarin geslaag om bestendig vorentoe te vorder in hul Ford GT40. In die laaste uur van die wedren het hulle die wedrenleier, die Porsche 908 van die Hermann/Larrouse-span, ingehaal. Die stryd het voortgeduur tot die laaste rondte, toe Ickx, aan die einde van die vyf kilometer lange Hunnaudières-pylvak, daarin geslaag het om die Porsche verby te steek deur die glystroom-effek te gebruik, nadat hy dit voorheen vermy het deur 'n brandstofprobleem te veins. Hy het in die Mulsanne-draai die voortou geneem en dit behou om die oorwinning met die kleinste marge ooit te behaal. Ickx se oorwinning in hierdie wedren het die organiseerders van die Le Mans 24-uur-wedren laat besluit dat die wegspring om veiligheidsredes nie meer op die tradisionele Le Mans-manier toegelaat sou word nie. {{Normdata}} [[Kategorie:Belgiese renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1945]] [[Kategorie:Lewende mense]] 4e5hfs5pwf46mrru561ssvis11m9por 2915075 2915073 2026-07-01T13:21:34Z Aliwal2012 39067 2915075 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Jacky Ickx Porträt Mille Miglia 2018.jpg|duimnael|180px|Jacky Ickx by Mille Miglia in 2018]] [[Lêer:JackyIckx1975.jpg|duimnael|links|170px|'n Jong Ickx in 1975]] '''Jacques Bernard''' "'''Jacky'''" '''Ickx''' (gebore op 1 Januarie [[1945]]) is 'n voormalige [[België|Belgiese]] [[motorsport|renjaer]] wat die 24-uur van Le Mans ses keer gewen het (tweede meeste van alle tye) en agt oorwinnings en 25 podiumplekke in [[Formule Een]] behaal het. Hy het grootliks bygedra tot verskeie Wêreldkampioenskappe vir fabrikate en Wêreldsportmotorkampioenskappe: Ford (1968), Ferrari (1972), Porsche (1976–1977) en (1982–1985) deur sy 37 groot wêreldsportmotoroorwinnings. Hy het ook die Can-Am-kampioenskap in 1979 en die 1983 [[Parys-Dakar-tydren]] gewen. == Renloopbaan == Ickx het twee keer as kampioenskap-naaswenner in Formule Een geëindig, in die agtereenvolgende jare van 1969 en 1970. Hy het die meerderheid van sy wedrenne vir [[Scuderia Ferrari]] gewen, die span se voorste jaer vir verskeie seisoene in die laat 1960's en vroeë 1970's. [[Lêer:Ferrari_312_B2.JPG|links|duimnael|190px|Jacky Ickx se Ferrari 312B2 (1971/72)]] In 1971 het Ickx en Ferrari as gunstelinge begin, maar die kampioenskap het aan [[Jackie Stewart]] gegaan met die nuwe [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]. Ferrari het tradisioneel die seisoen met sy volle aandag op die sportmotorkampioenskap eerder as Formule Een begin, 'n feit wat [[John Surtees]] reeds in die middel van die 1966-seisoen laat vertrek het. Ickx het in die reën op [[Zandvoort-renbaan|Zandvoort]] gewen op Firestone nat bande, terwyl Stewart geen kans gehad het met sy Goodyear-rubber nie. Daarna moes hy baie keer onttrek, terwyl Stewart die een oorwinning na die ander behaal het, ten spyte daarvan dat Ickx hom weer 'n goeie uitdaging by die [[Nürburgring]] gegee het, waar albei jaers van 1968 tot 1973 oorwinnings gedeel het. Daardie lang en baie uitdagende baan was die gunsteling van Ickx, terwyl Stewart dit die 'Groen Hel' genoem het, sowel as 'n dryfkrag agter die jaersboikot van 1970 wat die Duitsers aangespoor het om die uitleg van die baan, wat reeds in 1927 gebou is, te herwerk. Stewart het gesê die enigste ding wat sedertdien verander het, was die bome wat groter gegroei het. Soos versoek, is bome naby aan die baan afgesaag en vervang met 'n klein aflooparea, en armco. Dus het die Skot en die Belg nie net op die baan baklei nie, maar ook van die baan af. Stewart het voortdurend geveg vir meer veiligheid in Formule Een, terwyl Ickx gedink het dat dit die uitdaging uit die sport neem. In 1972 het Ickx by Ferrari gebly en tweede in [[Spaanse Grand Prix|Spanje]] en [[Monaco Grand Prix|Monaco]] geëindig. Daarna het die Ferrari vele kere uitgeval. Tog was dit weereens die Nürburgring waar Ickx gretig was om te wys dat dit "sy baan" was, wat sy groot mededinger Stewart glad nie kans gegee het nie. Net soos Stewart 'n jaar later betref, en ander kampioene soos [[Juan Manuel Fangio]] in 1957, het dit geblyk dat Ickx se laaste Formule Een-oorwinning by Nürburgring gekom het, waar voortreflike bestuursvernuf voortreflike masjinerie kon klop. === Sy beroemdste oorwinning === Ickx se bekendste oorwinning is die 24 Uur van Le Mans in 1969. Hy het daar saam met Jackie Oliver in 'n verouderde Ford GT40 weggespring, minderwaardig as die nuwe Porsche 917. Voor die wedren het Ickx protes aangeteken teen die Le Mans-wegspring, wat destyds nog algemeen was, waar bestuurders oor die baan hardloop om in hul motors te spring, en die wedren te begin. Omrede bestuurders nie hul veiligheidsgordels vasgemaak het om tyd te bespaar nie, het hierdie wegspring tot lewensgevaarlike situasies gelei. By die wegspring het Ickx geweier om soos sy kollegas so vinnig as moontlik weg te spring, en het kalm oor die baan geloop, in sy motor geklim, homself in sy veiligheidsgordels vasgegespe en natuurlik heel laaste weggespring. Ickx is vinnig reg bewys: John Woolfe in het sy privaatingeskrewe Porsche 917 in die heel eerste rondte van die wedren verongeluk. Hy het nie sy veiligheidsgordel aan die begin vasgemaak nie. Ickx en Oliver het daarin geslaag om bestendig vorentoe te vorder in hul Ford GT40. In die laaste uur van die wedren het hulle die wedrenleier, die Porsche 908 van die Hermann/Larrouse-span, ingehaal. Die stryd het voortgeduur tot die laaste rondte, toe Ickx, aan die einde van die vyf kilometer lange Hunnaudières-pylvak, daarin geslaag het om die Porsche verby te steek deur die glystroom-effek te gebruik, nadat hy dit voorheen vermy het deur 'n brandstofprobleem te veins. Hy het in die Mulsanne-draai die voortou geneem en dit behou om die oorwinning met die kleinste marge ooit te behaal. Ickx se oorwinning in hierdie wedren het die organiseerders van die Le Mans 24-uur-wedren laat besluit dat die wegspring om veiligheidsredes nie meer op die tradisionele Le Mans-manier toegelaat sou word nie. {{Normdata}} [[Kategorie:Belgiese renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1945]] [[Kategorie:Lewende mense]] krovk7uvtc7qcs0hc3qbudo3zf7zyun 0 402351 2915142 2893559 2026-07-02T04:28:55Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2915142 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Lugredery | airline = flydubai<br/>{{lang|ar|فلاي دبي}} | image = Fly Dubai logo 2010 03.svg | image_size = 250 | IATA = FZ | ICAO = FDB | callsign = SKYDUBAI | founded = 19 Maart 2008 | commenced = 1 Junie 2009 | ceased = | aoc = | hubs = [[Doebai Internasionale Lughawe]] | secondary_hubs = | focus_cities = | frequent_flyer = Emirates Skywards | lounge = | alliance = | subsidiaries = | fleet_size = 79 <!--Don't list orders here --> | destinations = 114 | parent = Regering van Doebai | num_employees = 3321 <small>(June 2015)</small><ref>{{cite news|title= flydubai 2014 profits jump 19%|publisher= Emirates 24/7|url= http://www.emirates247.com/business/corporate/flydubai-2014-profits-jump-19-on-new-routes-lower-fuel-cost-2015-03-03-1.582969|access-date= 10 June 2015|archive-date= 10 Junie 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20150610133457/http://www.emirates247.com/business/corporate/flydubai-2014-profits-jump-19-on-new-routes-lower-fuel-cost-2015-03-03-1.582969|url-status= dead}}</ref> | headquarters = [[Doebai Internasionale Lughawe]]<br/>[[Doebai (stad)|Doebai]], [[Verenigde Arabiese Emirate|V.A.E.]] | key_people = *Ahmed bin Saeed Al Maktoum (Voorsitter) *Ghaith Al Ghaith (H.U.B.) *Mick Hills COO | website = {{Official URL}} }} '''Flydubai''' ({{Lang-ar|فلاي دبي}}), regtens '''Dubai Aviation Corporation''' ({{Lang-ar|مؤسسة دبي للطيران}} <ref>"[http://flydubai.com/arabic/system/footer/privacy-policy.aspx سياسة الخصوصية]." flydubai. </ref>), is 'n [[Laekosteredery|laekostelugredery]] wat deur die regering besit word in [[Doebai (stad)|Doebai]], [[Verenigde Arabiese Emirate]], met sy hoofkantoor en vlugbedrywighede in Terminaal 2 van [[Doebai Internasionale Lughawe]].<ref name="Terms"> [https://www.flydubai.com/en/information/policies/terms-and-conditions Terms and conditions]. flydubai.</ref> Die lugredery bedien 'n totaal van 114 bestemmings in die [[Midde-Ooste]], [[Afrika]], [[Asië]] en [[Europa]] vanaf Doebai.<ref>[https://www.flydubai.com/en/destinations/ flydubai destinations]. flydubai.</ref> Die maatskappy se slagspreuk is ''Get Going.'' == Geskiedenis == [[Lêer:A6-FDA_Boeing_737_Fly_Dubai_(7604035092).jpg|duimnael|Flydubai se eerste Boeing 737-800, registrasie A6-FDA]] In Julie 2008 het die regering van Doebai die lugredery gestig.<ref name="Terms" /> Alhoewel Flydubai nie deel is van The Emirates Group nie, het Emirates Flydubai tydens hul aanvanklike stigtingsfase ondersteun.<ref>{{Cite web|url=http://atwonline.com/airports-routes/news/confident-flydubai-preparing-takeoff-0309|title=Confident flydubai preparing for takeoff|access-date=9 May 2015}}</ref> Op 14 Julie 2008 het Flydubai 'n vaste bestelling met die Amerikaanse vliegtuigvervaardiger [[Boeing]] by die Farnborough-lugskou onderteken vir 50 Boeing 737-800's met 'n totale waarde van VS$3,74 miljard, met die opsie om die bestelling te verander na die groter en langer reeks Boeing 737-900ER, volgens die lugredery se aanvraag. Die eerste van hierdie vliegtuie is op 17 Mei 2009 afgelewer. Geskeduleerde vlugte het op 1 Junie begin, met dienste na [[Beiroet]], [[Libanon]] en [[Amman]], [[Jordanië]]. Sedertdien is die roetenetwerk aansienlik uitgebrei. In Februarie 2013 het Flydubai aangekondig dat hy in gesprek is met Boeing en [[Airbus]] vir 'n bestelling van 50 vliegtuie.<ref>[https://www.reuters.com/article/uk-dubai-flydubai-idUSLNE91C00F20130213 Budget Carrier FlyDubai In Talks For 50 Aircraft Order].</ref><ref>[http://gulfnews.com/business/aviation/flydubai-considers-50-new-aircraft-1.1146071 FlyDubai Considers 50 New Aircraft].</ref> Op 19 Junie 2013 het die lugdiens aangekondig dat hy besigheidsklasdiens by sy vlugte gaan voeg.<ref>[http://www.flydubai.com/en/business/ Introducing Business Class].</ref> Die sakeklaskajuit sal 12 sitplekke tussen die loopgang en vensters hê, driegangmaaltye, 12-duim-televisies, 'n sakeklas-sitkamer, Italiaanse leersitplekke in sy poging om voorsiening te maak vir sakereisigers in die emiraat, toegang tot meer as 200 films, asook nutskragpunte.<ref>[http://www.7daysindubai.com/flydubai-announces-addition-new-business-class/story-19329118-detail/story.html FlyDubai Announces Of New Business Class Service] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012045022/http://www.7daysindubai.com/flydubai-announces-addition-new-business-class/story-19329118-detail/story.html|date=2013-10-12}}. 7 Days In Dubai.</ref><ref>[http://gulfnews.com/business/general/flydubai-introduces-business-class-services-1.1199177 FlyDubai Introduces Business Class Services].</ref> In Maart 2020 het Flydubai aansienlike verliese gely weens die grond van Boeing se Max 737-vliegtuie regoor die wêreld. Die staatsbeheerde maatskappy beweer dat sy groeistrategie erg deur die voorval geraak is aangesien hy 11 van die genoemde vliegtuie gehad het, asook meer as 220 op bestelling. Ghaith Al-Ghaith, uitvoerende hoof van die maatskappy, het gesê dat 'n tussentydse skikkingsooreenkoms met Boeing bereik is vir moontlike vergoeding.<ref>{{Cite web|url=https://www.manufacturing.net/aerospace/news/21119883/budget-carrier-flydubai-slams-boeing-for-loss-of-business|title=Budget Carrier Flydubai Slams Boeing for Loss of Business|date=2020-03-04|website=Manufacturing.net|language=en-us|access-date=2020-03-04}}</ref> Op 4 November 2020 het FlyDubai aangekondig dat hul vanaf 26 November met direkte vlugte tussen [[Tel Aviv]] en [[Doebai (stad)|Doebai]] sal begin, met kaartjies wat te koop aangebied word. Dit sou die eerste kommersiële vlugroete tussen Doebai en Tel Aviv wees. == Korporatiewe sake == === Bestuur en eienaarskap === Die maatskappy is op 19 Maart 2008 gestig as 'n onderneming deur die regering van Doebai . Al het die lugdiens aanvanklik hulp van sy susterlugdiens gekry, word dit sedertdien onafhanklik bestuur. Daar was ook 'n aanvanklike skuif van bestuurders, maar die grootste deel van die aanstellings kom van buite die Emirates-groep. Die HUB van die maatskappy is Ghaith Al-Ghaith, wat meer as 22 jaar diens by Emirates gehad het.<ref name="Flight Global3">{{Cite news|title=Flydubai - UAE's low-cost growth driver|publisher=Flight Global|date=28 June 2010|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/flydubai-uae39s-low-cost-growth-driver-343658/|access-date=10 June 2015}}</ref> Die voorsitter van die maatskappy is Ahmed bin Saeed Al Maktoum, wat ook die voorsitter van die Emirates-groep is. === Hoofkwartier === flydubai opereer geheel en al uit [[Doebai (stad)|Doebai]] en het tans sy bedryfsgebou naby Terminaal 2 in [[Doebai Internasionale Lughawe]], benewens sommige vlugte wat vanaf Terminaal 3 vertrek.<ref name="Flydubai Facts">{{Cite web|url=http://www.dubaifaqs.com/flydubai.php|title=Flydubai Facts|access-date=10 June 2015}}</ref> Aanvanklik het flydubai voornemens gehad om vanaf die nuwe [[Al Maktoum Internasionale Lughawe]] in die Dubai World Centre in Jebel Ali te werk.<ref name="Flydubai Facts" /> === Besigheidstendense === Die sleutelneigings vir flydubai oor onlangse jare word hieronder getoon (jaarliks eindigend op 31 Desember): {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; text-align:center;" ! ! 2012 ! 2013 ! 2014 ! 2015 ! 2016 ! 2017 ! 2018 ! 2019 ! 2020 ! 2021 |- | style="text-align:left" | Omset (AED m) | 2 778 | 3 700{{Wins}} | 4400{{Wins}} | 4 900 {{Wins}} | 5 000{{Wins}} | 5500 {{Wins}} | 6 200{{Wins}} | 6 000{{Daal}} | 2 800{{Daal}} | 5 300{{Wins}} |- | style="text-align:left" | Winste (AED m) | 151,9 | 222,8{{Wins}} | 250 {{Wins}} | 100,7{{Daal}} | 31.6{{Daal}} | 37,3 {{Wins}} | (159,8){{Daal}} | 198,2{{Wins}} | (712,6){{Daal}} | 841{{Wins}} |- | style="text-align:left" | Aantal passasiers (m) | 5,10 | 6,82 {{Wins}} | 7,25 {{Wins}} | 9.04 {{Wins}} | 10.4 {{Wins}} | 10.9 {{Wins}} | 11.0{{Wins}} | 9.6{{Daal}} | 3.2{{Daal}} | 5.6{{Wins}} |- | style="text-align:left" |Aantal vliegtuie (teen jaareinde) | 28 | 36 {{Wins}} | 43 {{Wins}} | 50 {{Wins}} | 57 {{Wins}} | 61{{Wins}} | 64{{Wins}} | 59{{Daal}} | 51{{Daal}} | 59{{Wins}} |- | style="text-align:left" |Aantal bestemmings | 52 | 66 {{Wins}} | 86 {{Wins}} | | 100 {{Wins}} | | | 93{{Wins}} | 65{{Daal}} | 78{{Wins}} |- style="background:#f0f0f0" | style="text-align:left" | <small>''Aantekeninge/bronne''</small> | <ref>{{cite news|title=flydubai a success story|url=https://www.flydubai.com/en/news/article/flydubai-a-success-story/|access-date=10 June 2015|publisher=flydubai|date=13 February 2013}}</ref> | <ref>{{cite news|title=flydubai announces 47 per cent profit increase over 2012 Results|url=http://www.flydubai.com/en/news/article/flydubai-announces-47-per-cent-profit-increase-over-2012-results/|access-date=10 June 2015|publisher=Flydubai|date=2014-03-03}}</ref> | <ref>{{cite news|title=2014 sees flydubai achieve increased revenues of AED 4.4 billion up 19.1% and profits of AED 250 million|url=http://www.flydubai.com/en/news/article/2014-sees-flydubai-achieve-increased-revenues-of-aed-44-billion-up-191-and-profits-of-aed-250-million/?year=2015&month=3|access-date=10 June 2015|publisher=flydubai|date=2015-03-03}}</ref> | <ref>{{Cite web|url=https://www.flydubai.com/en/news/flydubai-2015-annual-results|title=flydubai announces fourth full-year of profitability and 25% increase in passenger numbers|website=flydubai|archive-url=https://web.archive.org/web/20160301085922/https://www.flydubai.com/en/news/flydubai-2015-annual-results|archive-date=2016-03-01|access-date=2016-02-17}}</ref> | <ref>{{Cite web|url=https://news.flydubai.com/flydubai-announces-144-passenger-growth-to-104-million-and-profit-of-aed-316-million|title=flydubai announces 14.4% passenger growth to 10.4 million and profit of AED 31.6 million|website=flydubai|access-date=2018-03-13}}</ref> | <ref>{{Cite web|url=https://news.flydubai.com/flydubai-sees-strong-growth-in-revenues-record-passengers-and-sustained-profit|title=flydubai sees strong growth in revenues, record passengers and sustained profit|website=flydubai|access-date=2018-10-27}}</ref> | <ref>{{Cite web|url=https://news.flydubai.com/flydubai-announces-second-half-profit-of-aed-157-million-usd-43-million-driven-by-stronger-yields-and-revenue-growth-and-minimises-annual-loss|title=flydubai announces Second-Half profit of AED 157 million (USD 43 million) driven by stronger yields and revenue growth and minimises annual loss|website=news.flydubai.com|language=en|access-date=2021-12-28}}</ref> | <ref>{{Cite web|url=https://news.flydubai.com/flydubai-sees-return-to-profitability|title=flydubai sees return to profitability|website=Flydubai}}</ref> | <ref>{{Cite web|url=https://news.flydubai.com/flydubai-announces-annual-results-amid-one-of-the-toughest-years-in-aviation-history|title=flydubai announces Annual Results amid one of the toughest years in aviation history|website=news.flydubai.com|language=en|access-date=2021-12-28}}</ref> | <ref>{{Cite web|url=https://gulfbusiness.com/uaes-flydubai-registers-dhs841m-profit-in-2021/|title=UAE's flydubai registers Dhs841m profit in 2021|last=Salian|first=Neesha|date=2022-03-07|website=Gulf Business|language=en-US|access-date=2022-03-08}}</ref> |} Verslae wat op 2 Mei 2021 vrygestel is, het aan die lig gebring dat flydubai verliese van VS$194 miljoen in 2020 gely het. Die lugredery het een van die moeilikste jare in die lugvaartsektor in die gesig gestaar, aangesien inkomste met meer as 50% gedaal het om in 2020 tot VS$773 miljoen te daal.<ref>{{Cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/news/business/budget-carrier-flydubai-posts-us-194-million-loss-covid-19-14732226|title=Budget carrier flydubai posts US$194M loss due to COVID-19 pandemic|publisher=CNA|access-date=2 May 2021}}</ref> In Junie 2020 het die lugdiens die salarisse van sy werknemers verminder en sommige ook vir 'n jaar op onbetaalde verlof geplaas.<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-emirates-flydubai-idUSKBN23I1IP|title=UAE's flydubai extends salary cuts, puts pilots on unpaid leave: sources|date=11 June 2020|accessdate=11 June 2021|work=Reuters}}</ref> == Bestemmings == Teen April 2023 bedien flydubai meer as 110 bestemmings.<ref>{{Cite web|url=https://www.flydubai.com/en/destinations/|title=Destinations &#124; flydubai &#124; Choose Your Destination|publisher=flydubai|access-date=2023-04-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.flydubai.com/en/information/about-flydubai/company-info|title=flydubai fly to more than 110 destinations|publisher=flydubai|access-date=2023-04-29}}</ref> Die lugredery het tans een spilpunt en werk vanuit Terminaal 2 van [[Doebai Internasionale Lughawe]].<ref name="Flight Global2">{{Cite news|title=Flydubai - UAE's low-cost growth driver|publisher=Flight Global|date=28 June 2010|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/flydubai-uae39s-low-cost-growth-driver-343658/|access-date=10 June 2015}}</ref> Om egter vir die groeiende lugredery en die uitbreiding van die nasionale lugdiens by [[Doebai Internasionale Lughawe|DXB]] te akkommodeer, het flydubai vanaf 25 Oktober 2015 vlugte vanaf [[Al Maktoum Internasionale Lughawe]] (DWC) begin bedryf. 70 vlugte word weekliks onderneem na Amman, Beiroet, Chittagong, Doha, Kathmandu, Koeweit en Muscat vanaf DWC.<ref name="fdae42">{{cite news|title=Flydubai to increase flights from Dubai World Central|url=http://www.thenational.ae/business/aviation/flydubai-to-increase-flights-from-dubai-world-central|access-date=5 August 2015|agency=The National|date=4 August 2015}}</ref> Vlugte na geselekteerde bestemmings word ook met sy kodedeelvennoot [[Emirates]] verbind.<ref>{{cite news|url=https://news.flydubai.com/select-flydubai-flights-to-operate-from-terminal-3-dubai-international|title=Select-flydubai-flights-to-operate-from-terminal-3-dubai-international|publisher=flydubai.com|date=28 November 2018|accessdate=20 September 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.flydubai.com/en/destinations/flydubai-operations-dxb-terminal-3|title=flydubai-operations-dxb-terminal-3|date=24 November 2019|publisher=flydubai.com|accessdate=2019-12-09}}</ref> == Vloot == [[Lêer:FlyDubai_737-800_A6-FDB.jpg|duimnael| flydubai Boeing 737-800]] [[Lêer:FlyDubai,_A6-FMB,_Boeing_737-8_MAX_(30728990597).jpg|duimnael| flydubai Boeing 737 MAX 8]] Die Boeing-kliëntkode vir Flydubai is KN. In Maart 2023 bestaan die Flydubai-vloot uit die volgende Boeing 737-vliegtuie:<ref name="O_D_summ">{{Cite web|url=https://www.boeing.com/commercial/#/orders-deliveries|title=Boeing: Orders and Deliveries (updated monthly)|date=December 31, 2021|publisher=boeing.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112224944/https://www.boeing.com/commercial/#/orders-deliveries|archive-date=January 12, 2021|access-date=January 13, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/82080-flydubai-extends-b737-800-leases-explores-wet-leases|title=Flydubai extends B737-800 leases, "explores" wet-leases}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.planespotters.net/airline/flydubai|title=Flydubai Fleet Details and History|website=www.planespotters.net|access-date=May 11, 2022}}</ref> {| class="wikitable" style="border-collapse:collapse;text-align:center;margin:auto;" |+flydubai vloot ! rowspan="2" | Vliegtuie ! rowspan="2" | In diens ! rowspan="2" | Bestellings ! colspan="3" | Passasiers ! rowspan="2" | Notas |- ! <abbr title="Business Class">C</abbr> ! <abbr title="Economy Class">Y</abbr> ! Totaal |- | rowspan="2" | Boeing 737-800 | rowspan="2" | 30 | rowspan="2" | &#x2014; | &#x2014; | 189 | 189 | rowspan="2" | |- | 12 | 162 | 174 |- | Boeing 737 MAX 8 | 46 <ref>{{Cite web|url=https://simpleflying.com/flydubai-boeing-737-max-resistance/|title=flydubai Hasn't Seen Any Passenger Resistance To The 737 MAX|date=2021-12-01|publisher=Simple Flying|access-date=2021-12-31}}</ref> | 20 | 10 | 156 | 166 | |- | Boeing 737 MAX 9 | 3 | 67 <ref name="MAX">{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/66612-flydubai-to-add-maiden-b737-max-9-in-2h18|title=flydubai to add maiden B737 MAX 9 in 2018|date=25 April 2018|publisher=ch-aviation|access-date=27 April 2018}}</ref> | 16 | 156 | 172 <ref>{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/280444/flydubai-files-737-max-9-preliminary-operation-in-2q19/|title=flydubai files 737 MAX 9 preliminary operation in 2Q19|date=10 September 2018|publisher=Routesonline|access-date=10 September 2018}}</ref> | |- | Boeing 737 MAX 10 | &#x2014; | 50 <ref name="MAX" /> | colspan="3" | <abbr title="To be announced">TBA</abbr> | |- ! Totaal ! 79 ! 137 ! colspan="4" | |} == In-vlug kenmerke == === Ekonomieklas === 'n Volledige voedseldiens word op sommige dienste aan Europese en Afrika-bestemmings verskaf. Op ander vlugte binne die netwerk kan passasiers 'n warm ete vooraf bespreek, en op vlugte oor 3 is 'n volledige spyskaart van wraps en toebroodjies beskikbaar. Aankope kan van die kajuitpersoneel of op die persoonlike raakskerm in elke sitplek gedoen word. === Besigheidsklas === In Junie 2012 is aangekondig dat besigheidsklas as 'n diens bygevoeg gaan word.<ref>{{Cite web|url=http://www.dubaifaqs.com/flydubai.php|title=Flydubai FAQs|website=Dubai Faqs}}</ref> 85 van Flydubai se bestemmings bied die besigheidsklasdiens. Elke besigheidsklas- toegeruste vliegtuig bevat 12 sitplekke met 'n sitplekafstand van 42 duim. Saam met 'n wyer sitplek bied die lugredery aanboord dienste soos: 'n keuse van versnaperinge, etes en drankies; toegang tot films, 'n kragpunt, komberse en kussings en geraasdempende oorfone. Die ''Business Class''-dienste is ook by geselekteerde lughawens beskikbaar, dit bied reisigers prioriteit-inklok en sneldeurgang deur sekuriteitskontroles.<ref>{{Cite web|url=http://www.flydubai.com/en/business/|title=Flydubai Business Class|website=flydubai|access-date=10 June 2015}}</ref> Op 6 Julie 2014 het flydubai die opening van hul sakesitkamer by [[Doebai Internasionale Lughawe]] aangekondig.<ref>{{cite news|title=flydubai's Business Lounge open for business|url=https://www.flydubai.com/en/news/article/flydubais-business-lounge-open-for-business/|access-date=10 June 2015|publisher=flydubai|date=6 July 2014}}</ref> Die sitkamer is in terminaal 2 geleë en bied gratis WiFi-diens, verversings en versnaperinge.<ref>{{Cite web|url=http://www.flydubai.com/en/business-class-lounge/|title=flydubai Business class lounge|website=flydubai|publisher=flydubai|access-date=10 June 2015}}</ref> === Bagasiehantering === flydubai-passasiers kan hul bagasie kosteloos oordra na verbindende [[Emirates]] en flydubai-vlugte wanneer hulle inklok.<ref name="DT Review">{{Cite web|url=http://www.destinationtravel.info/reviews/flydubai.html|title=flydubai DT review|website=Destination Travel|access-date=10 June 2015|archive-date=20 Oktober 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020053515/http://www.destinationtravel.info/reviews/flydubai.html|url-status=dead}}</ref> == Ongelukke en voorvalle == * Op 26 Januarie 2015 is 'n Flydubai Boeing 737-800 wat Vlug 215 van Doebai na [[Bagdad]] bedryf, deur kleingeweervuur getref met nadering na Bagdad Internasionale Lughawe met 154 passasiers aan boord. Die vliegtuig het veilig geland en geen mediese sorg was op die lughawe nodig nie.<ref>{{cite journal|title=Boeing Hit by Gunfire in Baghdad|journal=Airliner World|date=March 2015|page=83}}</ref> * Op 19 Maart 2016 het Flydubai-vlug 981, 'n Boeing 737-800 wat van Doebai na [[Rostof aan die Don|Rostov-on-Don]] in [[Rusland]] bedryf word, tydens 'n rondvlug in gure weer by die Rostov-on-Don-lughawe neergestort. Al 55 passasiers en 7 bemanningslede aan boord is in die ongeluk dood.<ref>{{Cite web|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=20160319-0|title=ASN Aircraft accident Boeing 737-8KN A6-FDN Rostov Airport (ROV)|website=Aviation Safety Network|access-date=19 March 2016}}</ref> Dit was die eerste noodlottige ongeluk in die lugredery se geskiedenis.<ref>{{cite news|first=Derek|last=Baldwin|url=http://gulfnews.com/news/uae/emergencies/flydubai-crash-surprising-as-airline-has-excellent-safety-record-dubai-based-analyst-says-1.1693172|title=Flydubai crash surprising as airline has excellent safety record, Dubai-based analyst says|date=19 March 2016|newspaper=[[Gulf News]]|location=Dubai|access-date=19 March 2016}}</ref> 'n Ondersoek wat deur die Interstate Aviation Committee gedoen is, het beslis dat die 2016-ongeluk die gevolg was van 'n vlieënierfout.<ref>{{Cite web|url=http://mak-iac.org/upload/iblock/6e0/%D0%9E%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B5%20%D0%BC%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5.PDF|last=Studenikin|first=Nikolay|publisher=Interstate Aviation Committee|language=ru|script-title=ru:Особое мнение представителя Росавиации|trans-title=Alternative opinion of the Rosaviatsiya representative|access-date=27 March 2016|archive-date=25 Julie 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180725115440/https://mak-iac.org/upload/iblock/6e0/%d0%9e%d1%81%d0%be%d0%b1%d0%be%d0%b5%20%d0%bc%d0%bd%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%b5.PDF|url-status=dead}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{en-vertaal|Flydubai}} [[Kategorie:Artikels met teks in Arabies]] [[Kategorie:Doebai]] [[Kategorie:Lugrederye]] [[Kategorie:Vervoer in die Verenigde Arabiese Emirate]] 6btsrnqettkroba7f8yqp89scpnf6gz 0 410635 2915199 2898687 2026-07-02T09:57:57Z AFM 21229 /* Ander bekende “lyne” */ 2915199 wikitext text/x-wiki Die '''Wardenlyn''' was in die middel van die 19de eeu die grens tussen die [[Oranjerivier-soewereiniteit]] (ORS) en die Basoeto’s onder [[Mosjesj]]. ==Nuwe oosgrens== In 1848 het die Britse ORS die gebied tussen die [[Oranjerivier]] en die [[Vaalrivier]] beslaan en is die waterskeiding in die [[Drakensberge]] as die oosgrens aanvaar. Die vrugbare vallei van die [[Caledonrivier]] het ‘n hoër reënval as die ander dele van die ORS gekry en was dus uiters gesik vir die verbouing van graan. Vir die blanke boere was die streek dus van groot waarde. Vir die Basoeto’s was die gebied egter van kritieke belang omdat die res van hul gebied veels te bergagtig was vir landbou. In September 1849 is die grens tussen die ORS en die Basoeto’s vir die soveelste keer afgebaken. Maj. H.D. Warden, die Britse resident in [[Bloemfontein]], is deur die goewerneur opdrag gegee om aandag aan ‘n nuwe verbeterde grenslyn te gee. Die suidpunt was die samevloeiing van die [[Makhalengrivier]] (ook bekend as die Kornetspruit) met die Oranje. Van daardie punt het die grens noordweswaarrts geloop tot by [[Vegkop]]. Daarvandaan noordnoordweswaarts oor Spitskop en Leeukop in ‘n reguit lyn na die Jammerbergdrif in die [[Caledonrivier]]. Vanaf die drif het dit in ‘n noordwestelike rigting tot die oorsprong van die [[Modderrivier]] geloop. Op Mosjesj se versoek is die grense van die sendingstasies Hebron en Berseba ook afgebaken. Alhoewel die sendingposte was van die grens gelê het, het Mosjesj dit as deel van sy gebied beskou. Mosjesj het op 1 Oktober 1849 sy goedkeuring aan die nuwe grensreëling gegee en sir [[Harry Smith]], die Kaapse goewerneur, het hierdie Wardenlyn op 18 Desember 1849 amptelik bekragtig. Geen grensreëling het die Basoeto’s egter tevrede gestel nie. Vir ‘n 25 jaar het dit tot allerhande grensinsidente, drie volslae oorloë en verskeie verdrae gelei tot [[Basoetoland]] tot Britse protektoraat verklaar is. ==Maj. H.D. Warden== Henry Douglas Warden (*Londen, 2 Februarie 1800 - †George-distrik, 2 Desember 1856) was ‘n Britse soldaat, staatsamptenaar en die stigter van [[Bloemfontein]]. Hy kom as 20-jarige soldaat in die [[Kaapkolonie]] aan en na deelname aan die [[Sesde Grensoorlog]] word hy tot kaptein bevorder. In 1846 is hy aangestel as Britse resident in die gebied van [[Adam Kok]] om wet en orde te handhaaf. ==Ander bekende “lyne”== *Curzonlyn *Durandlyn *[[Eiselenlyn]] *Gazalalyn (lees [[Slag van Gazala]]) *Greenwichlyn ([[Greenwich-meridiaan]]) *[[Holland-Afrika Lyn]] *Internasionale Datumlyn ([[Internasionale datumgrens]]) *[[Kármán-lyn]] *Maginotlyn ([[Maginotlinie]]) *Mason-Dixon-lyn *[[Monomotapa]]-lyn (spoorlyn Kaapstad-Bitterfontein) *[[Nazca-lyne]] *Oder-Neisse-lyn *[[Plimsoll-lyn]] *[[Ramah-Platberglyn]] *[[Rooilyn]] *[[Saragossalyn]] *Siegfriedlyn *[[Tordesillas-lyn]] *Vetberglyn *[[Wallacelyn]] ==Bibliografie== *Stockenström, Eric: Historiese Atlas van Suid-Afrika. [[Stellenbosch]]: Pro Ecclesia,1928 [[Kategorie:Grense]] pvs59tjudtkpcgt2qndyl724y57c25j 0 416567 2915152 2910488 2026-07-02T07:05:18Z Aliwal2012 39067 /* Kabinetsministers */ skommel 2026 2915152 wikitext text/x-wiki {| class=toccolours align="right" width="200px" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom: 2px solid #999; margin: 0 0 1em 1em; text-align: center;" | style="background:none" | {| width="100%" cellspacing="0" | style="background:none" | '''[[Kabinet van Suid-Afrika]]'''<br />[[Lêer:Flag of South Africa.svg|70px]] |} |- | style="border-top: 1px solid #999" | {{Teksgrootte|120%|'''Derde kabinet van Cyril Ramaphosa'''}}<br /><br />[[Lêer:Cyril Ramaphosa e Michel Temer 2 (cropped).jpg|80px|Cyril Ramaphosa]] |- | style="border-top: 1px solid #999" | '''President (party)''':<br />[[Cyril Ramaphosa]] ([[ANC]]) |- | style="border-top: 1px solid #999" | '''Periode''':<br />1 Julie 2024 – tans<br />[[Republiek van Suid-Afrika]] |} Die '''Derde Kabinet van [[Cyril Ramaphosa]]''' is kort na die verkiesing van Ramaphosa tot 'n tweede volle termyn as [[President van Suid-Afrika|President]] van [[Suid-Afrika]] na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024|algemene verkiesing van 2024]] saamgestel. Sy party, die [[African National Congress]] (ANC), het sy volstrekte meerderheid in die parlementêre verkiesing verloor en is tot 'n pluraliteit in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] verminder. Ná die verkiesing het die partye onderhandel oor die vorming van 'n koalisieregering. Op 14 Junie 2024 het die ANC, die [[Demokratiese Alliansie]] (DA), die [[Inkatha-Vryheidsparty|Inkatha Vryheidsparty]] (IVP) en die [[Patriotic Alliance|Patriotiese Alliansie]] (PA), ingestem om 'n landmerk-[[nasionale eenheidsregering]] te vorm, met [[Cyril Ramaphosa]] wat herkies word as president van Suid-Afrika. Dit is die eerste keer dat die ANC sedert die einde van apartheid in 1994 sonder 'n volstrekte meerderheid moet regeer.<ref name="ancda2">{{cite news|last1=Chothia|first1=Farouk|last2=Kupemba|first2=Danai Kesta|last3=Plett-Usher|first3=Barbra|date=14 Junie 2024|title=ANC and DA agree on South Africa unity government|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8007w4vqveo|publisher=BBC News}}</ref><ref name="ramaphosare-elected2">{{cite news|title=South Africa's National Assembly re-elects Cyril Ramaphosa as president|url=https://www.reuters.com/world/africa/south-africas-national-assembly-re-elects-cyril-ramaphosa-president-2024-06-14/|date=14 Junie 2024|publisher=Reuters}}</ref> == Agtergrond == Die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024]] is op 29 Mei 2024 gehou om lede vir 'n nuwe [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] te verkies.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/2/20/south-africa-to-hold-general-election-on-may-29|title=South Africa to hold general election on May 29|date=20 Februarie 2024|website=[[Al Jazeera]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240419095009/https://www.aljazeera.com/news/2024/2/20/south-africa-to-hold-general-election-on-may-29|archive-date=19 April 2024|access-date=29 Februarie 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/south-africa-to-hold-elections-on-may-29/3143370|title=South Africa to hold elections on May 29|date=21 Februarie 2024|website=Aa.com.tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20240229220347/https://www.aa.com.tr/en/africa/south-africa-to-hold-elections-on-may-29/3143370|archive-date=29 Februarie 2024}}</ref> Steun vir die regerende ANC-party het in die verkiesing aansienlik afgeneem; die ANC het die grootste party gebly, maar sy parlementêre meerderheid verloor wat hy sedert die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994|eerste post-apartheidsverkiesing in 1994]] gehad het. Die sentristiese [[Demokratiese Alliansie]] (DA) het in die tweede plek gebly met 'n effense toename in steun. [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]] (MK), 'n linkse populistiese party wat 6 maande voor die verkiesing gestig is en gelei word deur oudpresident [[Jacob Zuma]], was in die derde plek.<ref>{{cite news|url=https://www.enca.com/news-top-stories/2024-elections-enca-projects-anc-will-take-45-national-vote|title=2024 ELECTIONS: eNCA Project ANC Will Take 45% Of National Vote|publisher=eNCA|date=30 May 2024|archive-date=30 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530123735/https://www.enca.com/news-top-stories/2024-elections-enca-projects-anc-will-take-45-national-vote|url-status=live}}</ref> Op 14 Junie 2024 het die ANC, DA, IVP en PA ooreengekom om 'n nasionale eenheidsregering te vorm, met Cyril Ramaphosa wat deur die 28ste Parlement van Suid-Afrika as president van Suid-Afrika herkies is.<ref name="ancda2"/> As gevolg van die voorgestelde [[nasionale eenheidsregering]] (RNE), het sleutelposte in die kabinet aansienlik verander as deel van die koalisieproses.<ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/africa/20240614-south-africa-s-anc-reaches-last-minute-deal-for-coalition-government|title=South Africa's ANC moves closer to forming coalition government|date=15 Junie 2024|website=France 24|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/6/14/south-africas-parliament-choosing-president-amidst-uncertainty|title=South African President Ramaphosa set for re-election as DA gives backing|website=Al Jazeera|language=en|access-date=15 Junie 2024}}</ref> Ramaphosa is op 19 Junie vir 'n tweede volle termyn ingehuldig, en sy nuwe kabinet is uiteindelik op 30 Junie aankondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/cyril-ramaphosa-reelected-as-south-african-president/a-69358895|title=Cyril Ramaphosa reelected as South African president|website=dw.com|language=en|access-date=15 Junie 2024}}</ref> Die president het aangekondig dat vir die eerste keer in Suid-Afrika se geskiedenis het elf politieke partye saamgekom om 'n regering van nasionale eenheid (RNE) te vorm. Die betrokke partye sluit in die African National Congress, Demokratiese Alliansie, Patriotic Alliance, Inkatha Vryheidsparty, [[GOOD]]-party, [[Pan Africanist Congress of Azania]], [[Vryheidsfront Plus]], [[United Democratic Movement]], [[Al Jama-ah]], [[RISE Mzansi|Rise Mzansi]], en die [[United Africans Transformation]].<ref>https://www.goodthingsguy.com/business/a-gnu-dawn-meet-south-africas-new-cabinet/</ref> Op 12 Julie 2024 het die UAT aan die RNE onttrek omdat dit geen poste in die Kabinet ontvang het nie.<ref>{{cite web |last=Ludidi |first=Velani |title=United Africans Transformation withdraws from GNU after not getting positions |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-07-12-uat-withdraws-from-gnu-after-not-getting-positions/ |website=Daily Maverick|date=12 Julie 2024 }}</ref> Dit maak nie ‘n verandering aan die 72% steun van die RNE-setels in die parlement nie. == Kabinetsministers == ;Legende {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Legende |- | style="width:1px; text-align:center; background:#006600;" | | [[African National Congress]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#0000FF;" | | [[Demokratiese Alliansie]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#F36900;" | | [[GOOD|Good-party]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#FE0000;" | | [[Inkatha-Vryheidsparty]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#009900;" | | [[Pan Africanist Congress of Azania]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#009900;" | | [[Patriotic Alliance]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#FF6600;" | | [[Vryheidsfront Plus]] |} {| class="wikitable" ! colspan=2 | Pos ! Minister<ref name=MaroelaMedia>{{cite web |title=RNE: Só lyk die nuwe kabinet | url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/rne-so-lyk-die-nuwe-kabinet/?mc_cid=a85367309d&mc_eid=8e57a652fb |date=30 Junie 2024 |access-date=1 Julie 2024|publisher=Maroela Media}}</ref> ! colspan=2 | Termyn ! Party |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[President van Suid-Afrika]]''' | '''<small>Sy Eksellensie</small> [[Cyril Ramaphosa]]''' | 2018 | align="center" | huidig | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]''' | '''<small>Sy Eksellensie</small> [[Paul Mashatile]]''' | 2023<br/> | align="center" | huidig | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister in die Presidensie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Khumbudzo Ntshavheni]]''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister in die Presidensie vir Vroue,<br/>die jeug en persone met gestremdhede''' | <small>Die agb.</small> '''[[Sindi Chikunga|Sindisiwe Chikunga]]''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''[[Departement van Basiese Onderwys|Minister van Basiese Onderwys]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Siviwe Gwarube]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister vir Beplanning, Monitering en Evaluasie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Maropene Ramokgopa]]''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''[[Minister van Binnelandse Sake]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Leon Schreiber]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister vir Elektrisiteit en Energie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Kgosientso Ramokgopa]] <small>LP</small>''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Departement van Finansies|Minister van Finansies]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Enoch Godongwana]] <small>LP</small>''' | 2021 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Gesondheid''' | <small>Die agb.</small> '''[[Aaron Motsoaledi]]''' <small>LP</small> | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Grondhervorming en Landelike Ontwikkeling''' | <small>Die agb.</small> '''[[Mzwanele Nyhontso]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Pan Africanist Congress |PAC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Handel, Nywerheid en Mededinging''' | <small>Die agb.</small> '''[[Parks Tau]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Hoër Onderwys''' | <small>Die agb.</small> '''[[Buti Manamela]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – 2025 | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Indiensneming en Arbeid''' | <small>Die agb.</small> '''[[Nomakhosazana Meth]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Ronald Lamola]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling''' | <small>Agb.</small> '''[[Mmamoloko Kubayi]] <small>LP (verskuif)</small><ref name="shuffle"/>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Kleinsake-ontwikkeling''' | <small>Die agb.</small> '''[[Stella Ndabeni-Abrahams]]''' | 2021 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Kommunikasie en digitale tegnologieë''' | <small>Die agb.</small> '''[[Solly Malatsi]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#FF6600;"| | '''Minister van Korrektiewe Dienste''' | <small>Die agb.</small> '''[[Pieter Groenewald]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[VF+]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Landbou''' | <small>Die agb.</small> '''[[Willie Aucamp]] <small>LP</small>''' | 2026 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Maatskaplike Ontwikkeling''' | <small>Die agb.</small> '''[[Dia Pule]] <small>LP</small>''' (wnd.) | 2026 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Menslike Nedersettings''' | <small>Agb.</small> '''[[Thembi Nkadimeng]] <small>LP (verskuif)</small><ref name="shuffle">[https://www.msn.com/en-za/news/other/cyril-ramaphosa-shuffles-cabinet-here-s-a-list-of-the-new-ministers/ar-AA1vfbkz?ocid=msedgntp&pc=LCTS&cvid=fa433ccd1fd04fbc854c88e1265721c8&ei=23 Cyril Ramaphosa Shuffles Cabinet] Besoek 4 Desember 2024</ref>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Minerale en Petroleumhulpbronne''' | <small>Die agb.</small> '''[[Gwede Mantashe]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Omgewing, Bosbou en Visserye''' | <small>Die agb.</small> '''[[David Maynier]] <small>LP</small>''' | 2025 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Openbare Werke en Infrastruktuur''' | <small>Die agb.</small> '''[[Dean Macpherson]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Polisie''' | <small>Die agb.</small> '''<s>[[Senzo Mchunu]]</s> <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#FE0000;"| | '''Minister van Samewerkende Regering<br />en Tradisionele Aangeleenthede''' | <small>Die agb.</small> '''[[Velenkosini Hlabisa]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Inkatha-Vryheidsparty|IVP]] |- | style="width:1px;; background:#009900;"| | '''Minister van Sport, Kuns en Kultuur''' | <small>Die agb.</small> '''[[Gayton McKenzie]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Patriotic Alliance|PA]] |- | style="width:1px;; background:#FE0000;"| | '''Minister van Staatsdiens en -administrasie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Mzamo Buthelezi]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Inkatha-Vryheidsparty|IVP]] |- | style="width:1px;; background:#F36900;"| | '''Minister van Toerisme''' | <small>Die agb.</small> '''[[Patricia de Lille]] <small>LP</small>''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[GOOD]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Minister van Verdediging en Militêre Veterane]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Angie Motshekga]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Vervoer''' | <small>Die agb.</small> '''[[Barbara Creecy]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Water en Sanitasie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Pemmy Majodina]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#FE0000;"| | '''Minister van Wetenskap, Tegnologie en Innovering''' | <small>Die agb.</small> '''[[Blade Nzimande]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party|SAKP]] |} == Verwysings == {{Verwysings}} {{beginboks}} {{opvolgboks|titel=3de Kabinet van Cyril Ramaphosa<br />[[Lêer:Wapen van Suid-Afrika.png|50px]]|voor=[[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Mei 2019|Ramaphosa II]]|na= ''dienend''|jare=Junie 2024 - tans}} {{eindboks}} {{Kabinette van Suid-Afrika|state=autocollapse}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kabinette van Suid-Afrika|Ramaphosa]] dhvpnfs0mp3nezubb1j52jq3kpn6eag 2915154 2915152 2026-07-02T07:14:12Z Aliwal2012 39067 /* Kabinetsministers */ 2915154 wikitext text/x-wiki {| class=toccolours align="right" width="200px" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom: 2px solid #999; margin: 0 0 1em 1em; text-align: center;" | style="background:none" | {| width="100%" cellspacing="0" | style="background:none" | '''[[Kabinet van Suid-Afrika]]'''<br />[[Lêer:Flag of South Africa.svg|70px]] |} |- | style="border-top: 1px solid #999" | {{Teksgrootte|120%|'''Derde kabinet van Cyril Ramaphosa'''}}<br /><br />[[Lêer:Cyril Ramaphosa e Michel Temer 2 (cropped).jpg|80px|Cyril Ramaphosa]] |- | style="border-top: 1px solid #999" | '''President (party)''':<br />[[Cyril Ramaphosa]] ([[ANC]]) |- | style="border-top: 1px solid #999" | '''Periode''':<br />1 Julie 2024 – tans<br />[[Republiek van Suid-Afrika]] |} Die '''Derde Kabinet van [[Cyril Ramaphosa]]''' is kort na die verkiesing van Ramaphosa tot 'n tweede volle termyn as [[President van Suid-Afrika|President]] van [[Suid-Afrika]] na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024|algemene verkiesing van 2024]] saamgestel. Sy party, die [[African National Congress]] (ANC), het sy volstrekte meerderheid in die parlementêre verkiesing verloor en is tot 'n pluraliteit in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] verminder. Ná die verkiesing het die partye onderhandel oor die vorming van 'n koalisieregering. Op 14 Junie 2024 het die ANC, die [[Demokratiese Alliansie]] (DA), die [[Inkatha-Vryheidsparty|Inkatha Vryheidsparty]] (IVP) en die [[Patriotic Alliance|Patriotiese Alliansie]] (PA), ingestem om 'n landmerk-[[nasionale eenheidsregering]] te vorm, met [[Cyril Ramaphosa]] wat herkies word as president van Suid-Afrika. Dit is die eerste keer dat die ANC sedert die einde van apartheid in 1994 sonder 'n volstrekte meerderheid moet regeer.<ref name="ancda2">{{cite news|last1=Chothia|first1=Farouk|last2=Kupemba|first2=Danai Kesta|last3=Plett-Usher|first3=Barbra|date=14 Junie 2024|title=ANC and DA agree on South Africa unity government|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8007w4vqveo|publisher=BBC News}}</ref><ref name="ramaphosare-elected2">{{cite news|title=South Africa's National Assembly re-elects Cyril Ramaphosa as president|url=https://www.reuters.com/world/africa/south-africas-national-assembly-re-elects-cyril-ramaphosa-president-2024-06-14/|date=14 Junie 2024|publisher=Reuters}}</ref> == Agtergrond == Die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024]] is op 29 Mei 2024 gehou om lede vir 'n nuwe [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] te verkies.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/2/20/south-africa-to-hold-general-election-on-may-29|title=South Africa to hold general election on May 29|date=20 Februarie 2024|website=[[Al Jazeera]]|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240419095009/https://www.aljazeera.com/news/2024/2/20/south-africa-to-hold-general-election-on-may-29|archive-date=19 April 2024|access-date=29 Februarie 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/south-africa-to-hold-elections-on-may-29/3143370|title=South Africa to hold elections on May 29|date=21 Februarie 2024|website=Aa.com.tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20240229220347/https://www.aa.com.tr/en/africa/south-africa-to-hold-elections-on-may-29/3143370|archive-date=29 Februarie 2024}}</ref> Steun vir die regerende ANC-party het in die verkiesing aansienlik afgeneem; die ANC het die grootste party gebly, maar sy parlementêre meerderheid verloor wat hy sedert die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994|eerste post-apartheidsverkiesing in 1994]] gehad het. Die sentristiese [[Demokratiese Alliansie]] (DA) het in die tweede plek gebly met 'n effense toename in steun. [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]] (MK), 'n linkse populistiese party wat 6 maande voor die verkiesing gestig is en gelei word deur oudpresident [[Jacob Zuma]], was in die derde plek.<ref>{{cite news|url=https://www.enca.com/news-top-stories/2024-elections-enca-projects-anc-will-take-45-national-vote|title=2024 ELECTIONS: eNCA Project ANC Will Take 45% Of National Vote|publisher=eNCA|date=30 May 2024|archive-date=30 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530123735/https://www.enca.com/news-top-stories/2024-elections-enca-projects-anc-will-take-45-national-vote|url-status=live}}</ref> Op 14 Junie 2024 het die ANC, DA, IVP en PA ooreengekom om 'n nasionale eenheidsregering te vorm, met Cyril Ramaphosa wat deur die 28ste Parlement van Suid-Afrika as president van Suid-Afrika herkies is.<ref name="ancda2"/> As gevolg van die voorgestelde [[nasionale eenheidsregering]] (RNE), het sleutelposte in die kabinet aansienlik verander as deel van die koalisieproses.<ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/africa/20240614-south-africa-s-anc-reaches-last-minute-deal-for-coalition-government|title=South Africa's ANC moves closer to forming coalition government|date=15 Junie 2024|website=France 24|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/6/14/south-africas-parliament-choosing-president-amidst-uncertainty|title=South African President Ramaphosa set for re-election as DA gives backing|website=Al Jazeera|language=en|access-date=15 Junie 2024}}</ref> Ramaphosa is op 19 Junie vir 'n tweede volle termyn ingehuldig, en sy nuwe kabinet is uiteindelik op 30 Junie aankondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/cyril-ramaphosa-reelected-as-south-african-president/a-69358895|title=Cyril Ramaphosa reelected as South African president|website=dw.com|language=en|access-date=15 Junie 2024}}</ref> Die president het aangekondig dat vir die eerste keer in Suid-Afrika se geskiedenis het elf politieke partye saamgekom om 'n regering van nasionale eenheid (RNE) te vorm. Die betrokke partye sluit in die African National Congress, Demokratiese Alliansie, Patriotic Alliance, Inkatha Vryheidsparty, [[GOOD]]-party, [[Pan Africanist Congress of Azania]], [[Vryheidsfront Plus]], [[United Democratic Movement]], [[Al Jama-ah]], [[RISE Mzansi|Rise Mzansi]], en die [[United Africans Transformation]].<ref>https://www.goodthingsguy.com/business/a-gnu-dawn-meet-south-africas-new-cabinet/</ref> Op 12 Julie 2024 het die UAT aan die RNE onttrek omdat dit geen poste in die Kabinet ontvang het nie.<ref>{{cite web |last=Ludidi |first=Velani |title=United Africans Transformation withdraws from GNU after not getting positions |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2024-07-12-uat-withdraws-from-gnu-after-not-getting-positions/ |website=Daily Maverick|date=12 Julie 2024 }}</ref> Dit maak nie ‘n verandering aan die 72% steun van die RNE-setels in die parlement nie. == Kabinetsministers == ;Legende {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Legende |- | style="width:1px; text-align:center; background:#006600;" | | [[African National Congress]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#0000FF;" | | [[Demokratiese Alliansie]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#F36900;" | | [[GOOD|Good-party]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#FE0000;" | | [[Inkatha-Vryheidsparty]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#009900;" | | [[Pan Africanist Congress of Azania]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#009900;" | | [[Patriotic Alliance]] |- | style="width:1px; text-align:center; background:#FF6600;" | | [[Vryheidsfront Plus]] |} {| class="wikitable" ! colspan=2 | Pos ! Minister<ref name=MaroelaMedia>{{cite web |title=RNE: Só lyk die nuwe kabinet | url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/rne-so-lyk-die-nuwe-kabinet/?mc_cid=a85367309d&mc_eid=8e57a652fb |date=30 Junie 2024 |access-date=1 Julie 2024|publisher=Maroela Media}}</ref> ! colspan=2 | Termyn ! Party |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[President van Suid-Afrika]]''' | '''<small>Sy Eksellensie</small> [[Cyril Ramaphosa]]''' | 2018 | align="center" | huidig | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Adjunkpresident van Suid-Afrika]]''' | '''<small>Sy Eksellensie</small> [[Paul Mashatile]]''' | 2023<br/> | align="center" | huidig | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister in die Presidensie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Khumbudzo Ntshavheni]]''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister in die Presidensie vir Vroue,<br/>die jeug en persone met gestremdhede''' | <small>Die agb.</small> '''[[Sindi Chikunga|Sindisiwe Chikunga]]''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''[[Departement van Basiese Onderwys|Minister van Basiese Onderwys]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Siviwe Gwarube]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister vir Beplanning, Monitering en Evaluasie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Maropene Ramokgopa]]''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''[[Minister van Binnelandse Sake]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Leon Schreiber]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister vir Elektrisiteit en Energie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Kgosientso Ramokgopa]] <small>LP</small>''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Departement van Finansies|Minister van Finansies]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Enoch Godongwana]] <small>LP</small>''' | 2021 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Gesondheid''' | <small>Die agb.</small> '''[[Aaron Motsoaledi]]''' <small>LP</small> | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Grondhervorming en Landelike Ontwikkeling''' | <small>Die agb.</small> '''[[Mzwanele Nyhontso]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Pan Africanist Congress |PAC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Handel, Nywerheid en Mededinging''' | <small>Die agb.</small> '''[[Parks Tau]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Hoër Onderwys''' | <small>Die agb.</small> '''[[Buti Manamela]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – 2025 | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Indiensneming en Arbeid''' | <small>Die agb.</small> '''[[Nomakhosazana Meth]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Ronald Lamola]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling''' | <small>Agb.</small> '''[[Mmamoloko Kubayi]] <small>LP (verskuif)</small><ref name="shuffle"/>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Kleinsake-ontwikkeling''' | <small>Die agb.</small> '''[[Stella Ndabeni-Abrahams]]''' | 2021 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Kommunikasie en digitale tegnologieë''' | <small>Die agb.</small> '''[[Solly Malatsi]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#FF6600;"| | '''Minister van Korrektiewe Dienste''' | <small>Die agb.</small> '''[[Pieter Groenewald]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[VF+]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Landbou''' | <small>Die agb.</small> '''[[Willie Aucamp]] <small>LP</small>''' | 2026 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Maatskaplike Ontwikkeling''' | <small>Die agb.</small> '''[[Dina Pule]] <small>LP</small>''' (wnd.) | 2026 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Menslike Nedersettings''' | <small>Agb.</small> '''[[Thembi Simelane]] <small>LP (verskuif)</small><ref name="shuffle">[https://www.msn.com/en-za/news/other/cyril-ramaphosa-shuffles-cabinet-here-s-a-list-of-the-new-ministers/ar-AA1vfbkz?ocid=msedgntp&pc=LCTS&cvid=fa433ccd1fd04fbc854c88e1265721c8&ei=23 Cyril Ramaphosa Shuffles Cabinet] Besoek 4 Desember 2024</ref>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Minerale en Petroleumhulpbronne''' | <small>Die agb.</small> '''[[Gwede Mantashe]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Omgewing, Bosbou en Visserye''' | <small>Die agb.</small> '''[[David Maynier]] <small>LP</small>''' | 2025 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#318CE7;"| | '''Minister van Openbare Werke en Infrastruktuur''' | <small>Die agb.</small> '''[[Dean Macpherson]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Demokratiese Alliansie|DA]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Polisie''' | <small>Die agb.</small> '''<s>[[Senzo Mchunu]]</s> <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#FE0000;"| | '''Minister van Samewerkende Regering<br />en Tradisionele Aangeleenthede''' | <small>Die agb.</small> '''[[Velenkosini Hlabisa]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Inkatha-Vryheidsparty|IVP]] |- | style="width:1px;; background:#009900;"| | '''Minister van Sport, Kuns en Kultuur''' | <small>Die agb.</small> '''[[Gayton McKenzie]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Patriotic Alliance|PA]] |- | style="width:1px;; background:#FE0000;"| | '''Minister van Staatsdiens en -administrasie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Mzamo Buthelezi]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Inkatha-Vryheidsparty|IVP]] |- | style="width:1px;; background:#F36900;"| | '''Minister van Toerisme''' | <small>Die agb.</small> '''[[Patricia de Lille]] <small>LP</small>''' | 2023 | align="center" | – | align="center" | [[GOOD]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''[[Minister van Verdediging en Militêre Veterane]]''' | <small>Die agb.</small> '''[[Angie Motshekga]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Vervoer''' | <small>Die agb.</small> '''[[Barbara Creecy]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#006600;"| | '''Minister van Water en Sanitasie''' | <small>Die agb.</small> '''[[Pemmy Majodina]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[African National Congress|ANC]] |- | style="width:1px;; background:#FE0000;"| | '''Minister van Wetenskap, Tegnologie en Innovering''' | <small>Die agb.</small> '''[[Blade Nzimande]] <small>LP</small>''' | 2024 | align="center" | – | align="center" | [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party|SAKP]] |} == Verwysings == {{Verwysings}} {{beginboks}} {{opvolgboks|titel=3de Kabinet van Cyril Ramaphosa<br />[[Lêer:Wapen van Suid-Afrika.png|50px]]|voor=[[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Mei 2019|Ramaphosa II]]|na= ''dienend''|jare=Junie 2024 - tans}} {{eindboks}} {{Kabinette van Suid-Afrika|state=autocollapse}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kabinette van Suid-Afrika|Ramaphosa]] rtmmkvt6wylaxbx64rt68dwoto38iwt 4 429329 2915106 2914653 2026-07-01T18:09:03Z Sobaka 328 /* Lys van uitsendings */ bywerk 2915106 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Wikipedia op die radio''' verwys na [[radio]]-onderhoude met Wikipediagebruikers wat ten doel het om die [[Afrikaanse Wikipedia]] se rol en aktiwiteite aan die breë Afrikaanssprekende publiek bekend te stel. In sommige onderhoude word ook [[kennis]] soos in die artikels vervat met die luisteraars gedeel. Dit sluit radiouitsendings sowel as radiostromingsdienste in. Hierdie inisiatief is deur gebruiker Oesjaar van stapel gestuur as een van die pogings om die Afrikaanse Wikipedia te bemark as die toonaangewendste digitale bron van inligting in [[Afrikaans]] en om algemene belangstelling en begrip van die projek en toekomstige deelname daaraan te stimuleer. Hierdie pogings word steeds deur hom gedryf, maar ander gebruikers neem sedert 2023 ook aan uitsendings deel. == Agtergrond == Die Afrikaanse Wikipedia is die Afrikaanse weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar "vrye" na die kopieregvrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de wikipedia om geskep te word.<ref>[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)</ref> Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.<ref>[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki se lys van Wikipedia-taalweergawes volgens grootte]]</ref> == Lys van uitsendings == Hiermee ‘n lys van opnames waaraan Afrikaanse Wikipediagebruikers deelgeneem het wat uitgesaai en/of gestroom is. Dit is nie ‘n volledige lys nie siende dat baie van die regstreekse uitsendings plaasvind sonder dat daar enige opnames daarvan bestaan. Stasies waarop uitsendings plaasgevind het sluit in [[RSG]], [[Jacaranda FM]], Die Waarheid Radio, [[Radio Pretoria]], [[Overvaal Stereo]], [[Radio Overberg]], [[Life FM]], [[Radio Laeveld]] en [[GROOTfm]]. {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 07-01-'''2026''' || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Jan 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Die omroeper noem dat dit Oesjaar se 17de verjaarsdag op Wikipedia is. Hy stel dat hy in hierdie tyd 19 383 nuwe artikels geskep waarvan 13 reeds voorbladartikels is. Hy het ook 275 000 veranderinge in hierdie tyd aangebring. Hy gee ook ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur gebruiker Spes Bona. Hy praat ook die oor die belang van tegniese woordeboeke, nodig vir die skep van tegniese artikels. Hy noem dat hy onlangs Poskantoor en Telkom woordeboeke bekom het. [[SADiLaR]] het aangebied om te help met skandering van die woordeboeke waarna dit by die Wikiwoordeboek gevoeg sal kan word. |- | 2 || 10-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:RadioLaeveld 10 Jan.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur die Duitse gebruiker SpesBona. In die afgelope jaar het die getal artikels gegroei met 6 640. Hy noem ook gereelde nuwe bydraes oor sokkerklub en spelers. Hy verwys na die voorbladartikels deur gebruiker Burgert Behr en ook artikels oor die Grand Prixs deur gebruiker Aliwal. Oesjaar noem die digitalisering van woordeboeke en het reeds ‘n Telkom en Poskantoor woordeboeke bekom. [[SADiLaR]] het aangedui hul sal dit digitaliseer. Prof [[Wynand Steyn]] (UP) het ook goedgunstiglik ingenieurs en padoppervlak woordeboeke aangebied vir die doel. Die uiteindelike doel is om die woordeboeke by Wikiwoordeboek te integreer. |- | 3 || 14-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 14 Januarie 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Hy praat ook oor die [[tremprobleem]], ‘n etiese denkeksperiment wat ook weer relevant word met die opleiding van selfbesturende motors. |- | 4 || 17-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld 17 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Sy gee ook agtergrond oor die 25 st. verjaarsdag van die Engelse Wikipedia 15 Januarie 2026. Plek skep om gratis inligting aan almal beskikbaar te maak Afrikaans was die 11 de taal wat gestig is op Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia bly belangrik om Afrikaanse kennis te digitaliseer. Vrywilligers bly sentraal ten opsigte van suksesse van die Wikipedia. Sy verwys na ʼn artikel oor [[Beatrix Potter]] wat sy geskep het en sal dien as voorbladartikel in Augustus 2026. |- | 5 || 21-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Grootvorstedom Moskou]]. |- | 6 || 24-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 24 Jan 2026 Laeveld.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Grootvorstedom Moskou]]. Hy verwys na hoe die voorbladartikels gekies word en deur die skrywers voorgelê word. Hy verwys na die belang van tegniese infrastruktuur en die rol van [[Wikidata]]. Hy verwys ook na die belang van samewerking met ander individue en organisasies om die Afrikaanse Wikipedia uit te bou. |- | 7 || 28-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Jenson Button]]. Hy gee ook agtergrond oor [[Komputronium]] ‘n onglangse artikel wat hy geskep het. |- | 8 || 31-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 31 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel van [[Jenson Button]]. Sy verduidelik die proses om ‘n voorbladartikel te identifiseer soos die kwaliteit van die artikel, plasing van beelde en die feit dat die artikel ten minste 30 000 karakters groot moet wees. Gebruikers gee dan hulle menings terwyl daar ook gepoog word om ‘n diverse reeks artikels as voorbladartikels aan te bied. Van die 200 000 geregistreerde gebruikers is daar sowat 350 wat meer aktief is. Sy wys ook op die diepte element waar die Afrikaanse Wikipedia op dié stadium 38 is wat daarop dui dat daar goeie kwaliteit artikels in die Afrikaanse Wikipedia is. Sy verduidelik ook die proses vir individue om aktief betrokke te raak by die skep van artikels op die Afrikaanse Wikipedia. |- | 9 || 07-02-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Feb 2025.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Helios]]. Hulle bespreek ook die impak van [[Kunsmatige intelligensie|KI]] op die besoekersgetalle en die ondersoek wat tans gedoen word om uit te vind wat presies die impak van KI-skrapers in die verband is. Oesjaar verwys ook na pogings van die Wikimedia-stigting om ‘n ooreenkoms met KI-platforms te bereik rondom die gebruik van Wikipedia inhoud in [[groot taalmodel]]le. Hy beklemtoon die belangrikheid van akkuraatheid wat binne die Afrikaanse Wikipedia gehandhaaf moet word. |- | 10 || 11-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 11 Februarie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die Duitse Deelstaat [[Brandenburg]]. Hy bespreek onlangsgeskepte artikels oor [[OpenClaw]], [[Moltbook]] en [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]]. |- | 11 || 18-02-2026 || Radio Overberg ||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger ||[[Lêer:Radio Overberg 18 Februarie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Plesiosauria]]. Hy bespreek ook die 128 000 artikel-mylpaal wat behaal is. Verwys o.a. na artikels oor flora, internasionale sokkerspelers, sokkerklubs en [[kunsmatige intelligensie]] wat bygedra het tot die mylpaal. Die week se voorbladartikel is ook die 700ste voorbladartikel wat al op die Afrikaanse Wikipedia gepubliseer is. Hy bedank al die vrywilligers vir hulle werk op Wikipedia. Hyself werk tans op ‘n artikel oor vliegtuig[[klappe]] en verwys na die problematiek om die Afrikaanse terminologie vir vliegtuigonderdele te kry. Volgens Oesjaar is hy ook versoek om die artikel oor die [[vakuumbuis]] uit te bou waarmee hy besig is. |- | 12 || 25-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg25Februarie2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die [[Nederlandse nasionale rugbyspan]]. Hy verwys ook na die artikel oor die [[essay]] ''[[Something Big Is Happening]]'' deur Matt Shumer, 'n KI-entrepreneur. |- | 13 || 04-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 4 Maart 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. |- | 14 || 07-03-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Maart 2026.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. Woordgenoot verduidelik die kriteria vir ‘n voorbladartikel soos onder meer groter as 30 000 grepe, volledigheid, beelde sowel as die nominasieproses en gebruikers wat daarvoor stem. Sy verwys ook na die gebruik van [[kunsmatige intelligensie|KI]] wat beide positief en negatief kan wees. Beklemtoon die belangrikheid van menslike toesig wat een van die redes is dat daar meer individue betrokke moet raak by die Afrikaanse Wikipedia. Sy noem ook professor [[Wannie Carstens]] se onlangse welwillendheidsbesoek aan die Belgiese Wikimedia-struktuur. |- | 15 || 11-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg11Maart2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[C. Louis Leipoldt]]. Hy bespreek ook die uitdagings wat ervaar word met die Afrikaanse terme vir vliegtuigonderdele. Oesjaar het vroeër onderneem om artikels oor vliegtuigonderdele te vertaal en verwys na die artikel [[klappe]]. ‘n Groot hulp was ‘n nuwe gebruiker wat toegang tot ‘n tegniese lugvaartwoordeboek het. |- | 16 || 01-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker SpesBona. Hy gee ‘n opsomming van sy eie hoofartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]]. SpesBona vertel ook van sy agtergrond in Duitsland waar hy in 1986 in [[Königs Wusterhausen]], nou in [[Brandenburg]] gebore is. Hy het op Afrikaans op Wikipedia afgekom deur Nederlands toe hy na tale gesoek het wat hy moontlik makliker sou kon verstaan. Hy het later by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak deur saadjies te geskep en met die hulp van ander gebruikers het hy voortdurend sy Afrikaans verbeter tot op ‘n vlak waar hy nou voorbladartikels skryf. Hy skryf nou veral oor krieket en rugby in Afrikaans maar ook op die Duitse Wikipedia. Hy het ook heelwat van die voorblad vlagartikels geskryf. Anne-Marie bedank SpesBona vir die moeite wat hy doen om Afrikaans aan te leer en te praat. |- | 17 || 08-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:OVERBERG 8 APRIL 2026 WIKI.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Galileo Galilei]]. |- | 18 || 11-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld Wikipedia 11 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Galileo Galilei]] en vra hoe word op ‘n voorbladartikel besluit. Sobaka verduidelik dat so artikel ten minste uit 30 000 grepe moet bestaan en aan ‘n veelheid van kwalitatiewe vereistes voldoen en deur ander gebruikers ondersteun moet word om voorbladstatus te verwerf. Hy wys ook daarop dat die voorbladartikellys reeds tot in 2027 strek aangesien die artikels weekliks verander word. Hy bevestig dat die lys dinamies is en veranderinge moontlik is gebaseer op vereistes. In reaksie op ‘n vraag oor wetenskaplike terminologie bevestig Sobaka dat terwyl gebruik van terme in historiese konteks moontlik nie so problematies is nie, is dit wel die geval in terme van hedendaagse tegnologiese en wetenskaplike terme. In terme van die opkoms van die een man korporasie waar een persoon met slim tegnologie ‘n hele besigheid bestuur vra Charles of dit ook op Wikipedia die geval is. Sobaka verwys dat dit wel toekoms potensiaal inhou daar nog ‘n pad is voordat dit op groot skaal sal gebeur. Daar sal eers gewerk moet word aan beginsels vir sodanige implementering maar Wikipedia is uiteraard ‘n mensgesentreerde organisasie en sal dit so wil hou en slegs met die grootste omsigtigheid met kunsmatige intelligensie (K)I omgaan. Charles vra of entrepreneurs ook in Afrikaans oor nuwe tegnologiese verwikkelinge kan lees. Sobaka bevestig dit en verwys as voorbeeld na die artikel oor [[Matthew Gallagher]]. Hy is ‘n Amerikaanse entrepreneur wat ‘n ’n hoogs winsgewende onderneming met slegs homself en sy broer deur uitgebreide gebruik van KI en uitkontraktering teen die einde van 2026 op koers is ‘n $1 miljard in inkomste te bereik. Sobaka gee ook agtergrond oor die [[Wikimedia-stigting]] se kommersiële lisensie-ooreenkomste met verskeie groot KI-platforms gesluit vir toegang tot Wikipedia-inhoud spesifiek vir [[Groot taalmodel]]le (GTM) en ander KI-toepassings. Maatskappye kry betaalde, grootskaalse toepassingsprogrammeringskoppelvlak-toegang tot Wikipedia-artikels, Wikimedia Commons-beelde, Wiktionary en Wikidata teen hoë spoed en volume. Die ooreenkoms hou voordele vir alle partye in. |- | 19 || 15-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg Wikipedia 15 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Met die opkoms van KI en veral KI-agente in die ekonomie het mens verskeie kommentators gehoor wat praat van die toekomstige een man korporasie waar ‘n enkele mens met KI agente ‘n korporasie kan bestuur. Hy verwys na die geval van [[Matthew Gallagher]]. |- | 20 || 18-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 18 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Sy verwys na die veelheid en diversiteit van bydraers in antwoord op ‘n vraag oor die standaarde van artikels. Bydraers het oor die algemeen baie ondervinding in die skep van kwaliteit artikels. Sy verwys ook na ‘n par toekomstige artikels wat voorbladstatus sal verwerf. Charles Gentle noem dat hy oor ‘n astronomie woordeboek beskik wat hy beskikbaar sal kan stel. Woordgenoot gee ook raad hoe om as ‘n gebruiker op die Afrikaanse Wikipedia te registreer en betrokke te raak. |- | 21 || 22-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 April 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Meryl Streep]]. |- | 22 || 28-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Georges Méliès]]. Sobaka gee ook agtergrond oor die artikel [[Projek Maven]]. |- | 23 || 06-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 6 Mei 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]]. |- | 24 || 27-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 27 Mei 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Bloemfontein]]. Hy bespreek ook die 129 000 artikel mylpaal wat behaal is. Verwys na o.a. artikels oor flora, internasionale sokkerspelers en sokkerklubs wat bygedra het tot die mylpaal. Oesjaar gee besonderhede oor die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]] wat in Mei 2026 plaasvind en verwys na die artikel [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] wat nou die grootste artikel op die Afrikaanse Wikipedia is. Voorts bespreek hy die [[Noordelike Gebied]]-artikel wat hy na ‘n voorbladartikel wil uitbou. |- | 25 || 03-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 3 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[H II-gebied]]. Hy noem dat gebruiker Oesjaar nou 20 000 artikes op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Hy deel ook met die luisteraars die inhoud van die artikel [[Magnifica Humanitas]] wat onlangs geskep is. |- | 26 || 10-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 10 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy verduidelik die konteks van sy reeds 20 000 artikels wat hy op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Voorts ook, hoe sy belangstelling in Wikipedia geprikkel is asook die oorsprong van sy gebruikersnaam. Oesjaar gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die renjaer [[Nelson Piquet]]. Hy gee agtergrond oor sy geskeduleerde aanbieding by [[Wikimania]] 2026 ([[Parys]]) oor die onderwerp “''Rooting for knowledge: Why we need a Wiki-Botanist action group today!''” te lewer. |- | 27 || 17-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 17 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Betelgeuse]]. Sobaka gee ook agtergrond en 'n opsomming van die artikel oor [[P(doom)]]. |- | 28 || 24-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 24 Junie 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. |- | 29 || 27-06-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 27 Junie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. Hy verwys ook na die groote van [[Afrikaans]] in die konteks van Afrika wat die 69 grootste Wikipedia wêreldwyd is en met ‘n diepte van 38 uitstaan bo al die ander inheemse Afrikatalige Wikipedias. Hy beklemtoon ook die belangrikheid van die toekomstige digitalisering van Afrikaans. |- | 30 || 01-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 1 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n voorskou wan [[Wikimania]] 2026 wat hy in [[Parys]] van 20 tot 25 Julie 2026 gaan bywoon. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] sowel as die artkel oor die [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] wat gebord is deur [[Wikimedia ZA]]. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-01-'''2025''' || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Januarie 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die tema [[Fietsryrewolusie]] bespreek, en die sosiale en kulturele impak daarvan uitgelig. |- | 2 || 19-02-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Februarie 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka bespreek die voorbladartikel oor die sewemalige [[Formule Een|Formule Eenrenjaerkampioen]], [[Lewis Hamilton]], met fokus op sy loopbaan en bydrae tot die motorsport. |- | 3 || 12-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:12 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia dr Rianne van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Tiglat-Pileser III]], [[Strategiese kriptogeldreserwe]], [[Blokketting]], en [[Stabielemunt]] bespreek, met aandag aan hul historiese en tegnologiese belangrikheid. |- | 4 || 19-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Maart 2025 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die tema [[Androginie]] bespreek. Hy het ook genoem dat die Afrikaanse Wikipedia nou 123&nbsp;000 artikels bereik het en die dilemma rondom saadjies (kort artikels) op die platform aangespreek. |- | 5 || 24-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:24 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Nederland]] bespreek, met klem op die historiese en kulturele betekenis daarvan. |- | 6 || 02-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Planetêre bewoonbaarheid]], [[Panspermie]], [[Fermi-paradoks]], en [[Donkerwoudhipotese]] bespreek, met fokus op die wetenskaplike en filosofiese implikasies daarvan. |- | 7 || 09-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:9 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die [[T20I-wêreldbeker 2024]] bespreek, asook die 8500ste plantspesie in die kategorie Flora van Suid-Afrika. Hy het ook die toevoeging van Afrikaanse byskrifte by sketse genoem. |- | 8 || 16-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 April 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Noorweë]] bespreek, met aandag aan die simboliek en geskiedenis daarvan. |- | 9 || 07-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:7 Mei 2025 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die temas [[Kaaimanseilande]], Afrikaanse byskrifte by sketse, bladtrekke vir April 2025, en foto’s wat deur professor [[Braam van Wyk]] geskenk is, bespreek. |- | 10 || 14-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:14 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die tema [[Driehoeksterrestelsel]] bespreek, met klem op die sterrekundige belangrikheid daarvan. |- | 11 || 18-05-2025 || RSG || [[Taaldinge]] || Ina Strydom || [[Lêer:Taadinge 18 Mei 2025.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het verwys na die aktiwiteite van aktiewe gebruikers, die bewaringstatus van plante, en die problematiek rondom plantname. Die ontwikkeling van tegniese sketse is ook aangespreek, asook die bruikbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia vir leerders. Oesjaar het die moontlikheid genoem om artikels af te laai vir aflyn-gebruik en Afrikaans met ander tale in Afrika en Suid-Afrika vergelyk. Hy het ook raad gegee vir persone wat betrokke wil raak by die projek. |- | 12 || 21-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Kalifornië]] bespreek, met fokus op die kulturele en geografiese aspekte daarvan. |- | 13 || 24-05-2025 || [[Radio Laeveld]] || Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:1005fm radio laeveld luister weer 27 may wikipedia in afrikaans vorder goed high.mp3|▶]] || In die eerste onderhoud van Radio Laeveld met gebruiker Oesjaar is die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en die uitdagings en geleenthede vir die Wikipedia uitgelig. Die probleem met betroubare bronne en die gebrek aan vakkundige woordeboeke is genoem. Gewilde artikels, insluitend dié oor aktuele sake en die [[Sterrekunde]]-portaal, is uitgelig. Oesjaar het ook die metodes bespreek vir die publiek om betrokke te raak, die bewaring van Afrikaanse woorde, en die beheerstruktuur met [[Wikipedia:Burokraat|burokrate]], [[Wikipedia:Administrateur|administrateurs]] en gebruikers. Die uitdaging van streektale en -dialekte is aangespreek, asook die moontlikheid om artikels te skep ondanks 'n gebrek aan vrywilligers. Die rol van skole en universiteite is genoem, en die omroeper merk tereg op dat daar 'n gebrek is aan artikels oor Afrikaanse sangers. |- | 14 || 28-05-2025 || Radio Overberg ||Ommi Tafel || Anne-Marie Burger|| [[Lêer:28 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is die [[Duitse nasionale krieketspan]] van gebruiker SpesBona. Dit is deel van sy tweejaarbeplanning om alle rugby- en krieketlande se nasionale spanne se artikels uit te bou. Oesjaar wys ook daarop dat daar 252 ander artikels is wat interwikiskakel na [[Bredasdorp]], meestal blommeartikels. |- | 15 || 04-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:4 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, die [[Vlag van Estland]]. |- | 16 || 25-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar, Die voorbladartikel vir die week is die [[Vlag van Finland]]. Oesjaar noem ook die 3.8 miljoen trefslae vir Mei 2025. Hy verduidelik sy skep van die vertaling van ‘n [[stulugturbine]]. |- | 17 || 02-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 Julie 2025 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren E Marais.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorbladartikel vir die week is [[Eugene Marais]]. Sobaka verwys ook na die rol wat Wikipedia kan speel om nuwe terme te skep en deel die storie rondom die konsep [[KI-slop]]. |- | 18 || 05-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt|| Charles Gentle || [[Lêer:Laeveld Maroné van Veijeren 5 Julie 2025.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Verduidelik dat die Afrikaanse Wikipedia dek alle onderwerpe maar uiteraard ook spesifieke Suid-Afrikaanse en Afrikaanse onderwerpe. Bladtrekke is relatief hoog in Mei meer as 3,9 miljoen. Voorbladartikel oor [[Eugene Marais]]. Sy verduidelik die proses om 'n voorbladster te kies insluitende die vereiste dat sodanige artikel uit meer as 30&nbsp;000 karakters moet bestaan. Sy verwys ook na die behoefte om artikels op te dateer en stel dit duidelik dat enigiemand kan deelneem. |- | 19 || 16-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Julie 2025 10h15 Ar Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is [[Suid-Korea]]. Hy noem ook die flora-projekte met reeds meer as 8&nbsp;900 artikels. Hy verwys na die 2,8 miljoen leserbesoeke in Junie 2025. |- | 20 || 19-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:RadioLaeveld19072025Afrikaanse wiki.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die omroeper vra waarom die Afrikaanse Wikipedia belangrik is. Sobaka verwys na die belangrikheid van digitalisering vir die toekoms van Afrikaans sowel as Wikipedia se rol as platform om veral nuwe tegniese woorde in Afrikaans te skep. Op die vraag oor die uniekheid van die Afrikaanse Wikipedia het Sobaka verwys na die neutraliteitsbeginsel en dat baie artikels vertaal is uit Engels en ander tale, maar dat daar uiteraard ‘n groter fokus op Suid-Afrika en Afrikaans is, vir artikels wat nie noodwendig in ander tale beskikbaar is nie. Hy verwys ook na die onlangse skep van artikels oor Afrikaanse [[rolprent]]e wat uniek aan die Afrikaanse Wikipedia is. Ten opsigte van leemtes in die Afrikaanse Wikipedia bevestig Sobaka dat daar inderdaad vele leemtes is. Slegs ‘n betreklik klein hoeveelheid gebruikers skep die meeste artikels en uiteraard reflekteer dit grootliks dié individue se belangstellings. Gevolglik is daar in veral sekere (natuur)wetenskaplike, maar ook geesteswetenskaplike velde, soos byvoorbeeld die regte en regsberoep, leemtes. Die uitreikaksies het juis ten doel om mense bewus te maak van Wikipedia, en persone met kennis soos afgetredenes met toegang tot Afrikaanse bronmateriaal, word aangemoedig om betrokke te raak. Sobaka gee ook ‘n kort opsomming van die voorbladartikel [[Suid-Korea]]. |- | 21 || 23-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Julie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel: [[Choefoe]]. |- | 22 || 2-08-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Afr Wiki 2 Aug.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Gespreksonderwerpe sluit in die voorbladartikel [[Singapoer]], die [[Wallacelyn]] en statistieke vir Julie 2025. |- | 23 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h15 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 1.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met [[Abraham Erasmus van Wyk|prof Braam van Wyk]]. Deel 1. |- | 24 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h30 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 2.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met prof Braam van Wyk. Deel 2. |- | 25 || 13-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:13 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia (1).mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Mary Walker]]. Die artikel is deur Gebruiker Woordgenoot geskep. |- | 26 || 27-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:27 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met Oesjaar. Die voorbladartikel is [[Consolidated B-24 Liberator]], 'n artikel wat deur Oesjaar geskep is en tot voorbladstatus uitgebou is. Oesjaar deel ook dat die vervoerband vir voorbladartikels vir 2025 en 2026 vol is. Dus sal nuwe kandidate eers in 2027 op die voorblad vertoon kan word. Hy verwys ook na die artikels [[Ivy Mike- kerntoets]] en die [[North American X-15]] waaraan hy gewerk het. |- | 27 || 13-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 13 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorblad artikel is die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]]. Oesjaar praat ook oor [[Apollo 13]] en noem die uitdagings om van die tegniese ruimteterme te vertaal. Hy verwys ook na die taalkundiges wat hulp aanbied om in die verband 'n bydrae te maak. Hy verwys ook na die vervoerband vir die voorbladartikels wat vir 2025 en 2026 reeds vol is. |- | 28 || 17-09-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 September 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Hy praat ook oor die artikels [[Dyson-sfeer]] en die [[Matrjosjka-brein]]. |- | 29 || 20-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:AFR Wiki 0920.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Woordgenoot stel dat sy gaan poog om ‘n voorbladartikel vir vrouemaand in 2026 te skryf. Hierdie jaar het sy so ‘n artikel van [[Mary Walker]] geskryf. Walker was die enigste vrou aan wie die Amerikaanse medalje van eer toegeken is. Sy hanteer ook die belang van die Afrikaanse Wikipedia in die toekoms van Afrikaans. |- | 30 || 27-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 27 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Sobaka verwys na hoe hy aanvanklik by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het. Hy gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Roemenië]]. Hy verwys ook na die voorbladartikels waaraan hy gewerk het soos die [[Manhattan-projek]] en [[kunsmatige algemene intelligensie]] asook ‘n moontlike toekomstige voorbladartikel, [[toekomsstudies]]. Hy gee ook ‘n mening oor die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die bevordering van die taal. |- | 31 || 04-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wiki Afr 4 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Vlag van België]]. Woordgenoot verduidelik ook die proses waarvolgens ‘n artikel voorbladstatus verkry en wys op die uitdagings wat deur die Afrikaanse Wikipedia in die gesig gestaar word. |- | 32 || 08-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:8 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy verwys ook na sy werk om [[Apollo 13]] uit te brei tot ‘n voorbladartikel. |- | 33 || 10-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 10 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy noem ook dat daar ‘n groot leemte in terme van artikels oor [[insekte]] op die Wikipedia bestaan. Hy gee ook ‘n verduideliking ten opsigte van maatreëls wat bestaan om akkuraatheid op die Afrikaanse Wikipedia te verseker. |- | 34 || 15-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:15 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia .mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Hongkongse nasionale rugbyspan]]. |- | 35 || 22-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys ook na vordering met sy beoogde voorbladartikel wat oor [[Apollo 13]] gaan. |- | 36 || 25-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:25 Okt Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys na die prosesse wat nodig is om ‘n voorbladartikel te produseer insluitende die tyd wat dit verg. |- | 37 || 29-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:29 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]]. |- | 38 || 05-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:5 November 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Uys Krige]]. |- | 39 || 08-11-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia AFR 8 nov.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka, Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Uys Krige]]. Sobaka bespreek o.a. die impak van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. Verwys na Wikipedia as databasis onder andere om uiteindelik KI antwoorde te genereer, en bespreek of KI sy bronne erken. Noem ook [[Elon Musk]] se [[Grokipedia]], ’n KI-gedrewe ensiklopedie se moontlike impak op Wikipedia. |- | 40 || 12-11-2025 || [[GROOTfm]]||Mid-oggend met Sarina || Sarina Bosman || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy vertel hoe hy betrokke geraak het by die Afrikaanse Wikipedia. Verwys na Wikipedia se strewe om die som van alle kennis aan almal beskikbaar te stel. Hy noem die skenking van Prof [[Braam van Wyk]] van 60 000 foto’s van plante. Daar is ‘n totaal van 24 000 plant spesies en 80 000 insek spesies in Suid-Afrika so nog heelwat werk in die verband nodig. Hy verduidelik hoe ‘n persoon betrokke kan raak as ‘n gebruiker. Oesjaar stel dat hy reeds 19 000 artikels in sy 16 jaar op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. |- | 41 || 26-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Jan Rabie]]. |- | 42 || 09-12-2025 || [[Overvaal Stereo]]||Vroue Forum|| Mari Badenhors || [[Lêer:RadioOvervaal 2025-12-09 at 10.56.15.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Dan Sleigh]] |- | 43 || 10-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:10 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel [[Dan Sleigh]]. Hy verwys na die meer as 7 miljoen besoeke in November 2025 wat ‘n nuwe rekord is. Hy verwys ook na die artikel oor [[steenkoolanalise]] as ‘n voorbeeld van somme unieke artikels wat op die Afrikaanse Wikipedia beskikbaar is. |- | 44 || 17-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone van Veijeren (1).mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot oor die voorbladartikel oor [[Antinoös]]. Sy verwys ook na haar vertaling van ‘n artikel oor [[Beatrix Potter]], die skepper van [[Peter Rabbit]]. Potter het ook ‘n belangstelling en kundigheid oor [[mikologie]] gehad. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 10-01-'''2024''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 10 01 2024-EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die digitalisering van die Afrikaanse taal bespreek. Hy het ook agtergrondinligting verskaf oor die [[Chinese Nuwejaar]] en die betekenis van die [[Jaar van die Draak]]. |- | 2 || 23-02-2024 || [[Jacaranda FM]] || Rob & Ross Drive || Rozanne McKenzie en Marlinée Fouché || [[Lêer:The drive with rob roz 23 feb have you heard of afrikaans wikipedia medium.mp3|▶]] || Program oor die Afrikaanse Wikipedia, sowel as onderhoud met gebruiker Oesjaar. Wikipedia word beskou as uiters waardevol, maar Rozanne McKenzie was verras om te hoor dat daar ook 'n Afrikaanse weergawe bestaan. Marlinée Fouché verwys na [[Mieliestronk]] as 'n hulpbron vir skooltake wat 'n ruk gelede bestaan het. Dit bestaan nie meer nie, maar nou het ons die Afrikaanse Wikipedia, wat die grootste Wikipedia in 'n Afrika-taal is. Daar is 'n gemeenskap op die Afrikaanse Wikipedia wat aktief artikels skryf. Sy het met gebruiker Oesjaar gepraat, en hy het verduidelik dat die bydraers onder meer twee emeritusprofessore, IT-ingenieurs en 'n apteker insluit. Die bydraers proeflees mekaar se werk. Sy het ook gevra oor ander kontrolemaatreëls, waarop Oesjaar geantwoord het dat elke verandering op Wikipedia in drie logs vasgelê word: in die algemene wysigingslog, onder die outeur se gebruikersnaam, en by elke artikel. As iets verdag voorkom ten opsigte van 'n wysiging, kan dit op drie plekke nagegaan en reggestel word. Fouché verwys ook na die fisieke teenwoordigheid van die Afrikaanse Wikipedia by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Oesjaar het verduidelik dat 'n ooreenkoms met professor [[Anne-Marie Beukes]] gesluit is, wat toegang tot baie kundiges vir die Afrikaanse Wikipedia verseker. Rozanne McKenzie het gevra oor die befondsing, en Fouché het bevestig dat die projek deur vrywilligers gedryf word wat nie vir hul werk vergoeding ontvang nie. Fouché vergelyk die gemeenskap met die rekenaarspeletjiesgemeenskap, wat met mekaar kommunikeer en baie passievol is oor hul betrokkenheid. McKenzie beklemtoon hoe belangrik dit is om jou gedagtes in jou [[moedertaal]] met ander te deel. Daarom is toegang tot 'n hulpbron soos die Afrikaanse Wikipedia so waardevol. Fouché verwys ook na Malgassies, Swahili en Zoeloe as tale wat op Wikipedia beskikbaar is. Sy het ook haar wens uitgespreek dat ander inheemse tale betekenisvol kan groei. |- | 3 || 17-07-2024 || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 16 Junie 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het tydens die onderhoud die groei van die Afrikaanse Wikipedia tot 117 271 artikels bespreek. Hy het spesifiek verwys na die uitbreiding van onderwerpe soos flora, met verwysing na die 60&nbsp;000 foto’s van professor Braam van Wyk, waarvan 20&nbsp;000 reeds op Wiki Commons gelaai is. Die problematiek rondom botaniese name is aangespreek, asook bydraes tot chemiese artikels deur [[Gebruiker:Jcwf]] en ruimte-artikels deur gebruiker Burgert Behr. Oesjaar het ook die interne taalhulpbronne, die uitdagings met vakkundige woordeboeke, en die skepping van Afrikaanse tegniese terme, soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], bespreek. Verder is die proses om 'n Wikipedia-gebruiker te word en die gehaltebeheerprosesse verduidelik, tesame met die agtergrond van beiwaraars en die skryfkompetisie vir hoërskole. |- | 4 || 17-07-2024 || [[Radio Overberg]] || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 17 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Gebruiker Oesjaar het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer, waarin hy die Afrikaanse Wikipedia en sy aktiwiteite bespreek het. |- | 5 || 24-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 24 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Hy het sy agtergrond gedeel en die [[2024 CrowdStrike-voorval]] bespreek. Die voorbladartikel oor die [[Vlag van Belarus]] is uitgelig, en Sobaka het ook sy persoonlike belangstelling in die [[Manhattan-projek]]-artikel gedeel. |- | 6 || 31-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Interview 31 July 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het haar eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Sy het haar rol as taalpraktisyn en intern by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Sy het spesifiek verwys na [[Mary Walker]] as haar gunstelingartikel en ook die voorbladartikel oor die [[Hongkongse nasionale krieketspan]] bespreek. |- | 7 || 21-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Augustus 2024 11h45 Afrikaanse Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud gefokus op die voorbladartikel [[Jack Sparrow]]. Sy het ook haar betrokkenheid by die skryfwedstryd vir hoërskole bespreek. |- | 8 || 28-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die tema [[Maria Elizabeth Rothmann]] bespreek, met klem op haar bydrae en nalatenskap. |- | 9 || 25-09-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Geostasionêre wentelbaan]] en [[Ruimterommel]] bespreek, met aandag aan die wetenskaplike en omgewingsaspekte daarvan. |- | 10 || 02-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Deon 2 Oktober 2024 10h15 Krieket Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud sy besoek aan [[Andorra]] bespreek. Hy het ook die voorbladartikel oor die [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] uitgelig en onderwerpe soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], [[diodebrug]] en [[broekboei]] bespreek. |- | 11 || 16-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Oktober 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die temas [[Nihon Hidankyo]], [[Hibakusha]], [[Tsutomu Yamaguchi]], en [[Kernoorlog]] bespreek. Gebruiker SpesBona se bydrae tot die artikel oor die [[Spaanse nasionale rugbyspan]] is ook genoem. |- | 12 || 23-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Oktober 2024 11h15 Afr Wikipedia Deon Steyn (1).mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en genoem dat dit nou 117&nbsp;000 artikels bevat. |- | 13 || Onbekend || RSG || Op en wakker || Onbekend || [[Lêer:Afrikaanse Wikipedia vier 23 jaar.mp3|▶]] || Die onderhoud het gefokus op die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia. Die geskiedenis van die projek is bespreek, met verwysing na die bereiking van 117&nbsp;000 artikels. |- | 14 || 20-11-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:20 November 11h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Nineve]] en [[ISIS]] bespreek, met klem op hul historiese en hedendaagse belangrikheid. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- |1 || 27-09-'''2023''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 27 09 2023-EDITED.mp3|▶]] || In 'n onderhoud met gebruiker Sobaka is sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek, insluitend die doelwitte en aktiwiteite van die projek. Die algemene agtergrond van die Afrikaanse Wikipedia is ook toegelig. Die onderhoud het gefokus op artikeltemas soos die [[Manhattan-projek]] en [[Kunsmatige algemene intelligensie]]. |- | 2 || 18-10-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 18 10 2023 EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in hierdie onderhoud die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] bespreek en insigte daaroor gedeel. |- | 3 || 15-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia_RONDOMTALIE 15_11_2023-EDITED.mp3 |▶]] || Die onderhoud met gebruiker Sobaka het gefokus op die 22ste verjaardag van die Afrikaanse Wikipedia. Dit het ook die historiese betekenis van die [[Wright-broers]] se uitvinding van die vliegtuig bespreek. |- | 4 || 22-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 15 11 2023-EDITED.mp3|▶]] || In hierdie onderhoud met gebruiker Sobaka is die geskiedenis van [[televisie]] en [[televisie in Suid-Afrika]] bespreek, met klem op die ontwikkeling en impak daarvan. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 21-08-'''2022''' || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 21 Augustus 2022.mp3|▶]] || Tydens die onderhoud met gebruiker Oesjaar is sy agtergrond en betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Die konteks van die Afrikaanse Wikipedia binne die breër Wikipediafamilie is ook toegelig. Vrae oor die betroubaarheid van Wikipedia is aangespreek, met klem op die belangrikheid van betroubare bronne. Die aard van die inhoud, die vereistes vir skrywers, en die proses van gehaltebeheer is verder bespreek. Oesjaar het ook die waarde van die Afrikaanse Wikipedia vir skoolkinders uitgelig, asook die rol van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] in verhouding tot die projek. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-11-'''2021''' || [[RSG]] || Monitor || Marlinée Fouché || [[Lêer:Wikipedia MONITOR 22 11 2021-EDITED.mp3|▶]] || Emeritus professor Laurette Pretorius het tydens die onderhoud verduidelik dat 'n platform soos Wikipedia 'n beduidende bydrae lewer tot die voortbestaan van Afrikaans. Sy het hierdie stelling gegrond op faktore soos die aantal moedertaalsprekers en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers, asook die beskikbaarheid van taaltegnologie en taalhulpbronne. Onderhoude is ook gevoer met gebruikers Oesjaar, Rooiratel en Sobaka, waarin hul onderskeie betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek is. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 28-02-'''2019''' || [[Maroela Media]] || Webwerf || Onbekend || [[Lêer:Maroela-onderhoude 28 Feb 2019 al meer as 70000 artikels in Afrikaans op Wikipedia medium.mp3|▶]] || Onderhoud met Oesjaar oor die stand van die [[Afrikaanse Wikipedia]]. Die Afrikaanse Wikipedia maak vordering, maar groei nie vinnig genoeg nie. Volgens gebruiker Oesjaar is meer mense nodig om artikels te skryf. Tans tel die Afrikaanse Wikipedia 70 000 artikels, wat dit die 80ste grootste taalweergawe op Wikipedia maak. In vergelyking met die Engelse Wikipedia, wat meer as 5 miljoen artikels het, bly Afrikaans klein. Tog is die Afrikaanse Wikipedia van kardinale belang, veral omdat gedrukte bronne al hoe minder word. Digitale publikasies bied die voordeel dat foute vinnig reggestel en inligting maklik opgedateer kan word, wat kennisverspreiding teen ’n ongeëwenaarde tempo moontlik maak – iets waarmee gedrukte media nie kan meeding nie. Oesjaar deel sy persoonlike reis met die Afrikaanse Wikipedia, wat begin het met ’n artikel oor [[optiese vesel]]. Dit was ’n drie maande lange proses van navorsing en die soeke na die korrekte Afrikaanse terme. Toe die artikel uiteindelik opgelaai is, het hy oorweldigende positiewe terugvoer van die Wikipedia-gemeenskap ontvang. Hierdie ervaring het sy belangstelling geprikkel, en hy het daarna meer tegniese artikels geskryf. Oesjaar verduidelik dat die proses om ’n artikel te skryf toeganklik is. Enigeen kan deelneem, en daar is gevestigde prosesse en ervare skrywers wat nuwe bydraers ondersteun. Die Afrikaanse Wikipedia speel ook ’n belangrike rol in die bewaring van volksname vir plante en ander kulturele elemente. Dit is ’n voortdurende projek sonder einde, en Oesjaar moedig mense aan om hul tyd produktief te gebruik deur artikels te skryf en te help. Hy beklemtoon dat dit ’n plig teenoor toekomstige geslagte is om te verseker dat die Afrikaanse taal en kultuur bewaar bly. Hoe om betrokke te raak: Belangstellendes kan by die Afrikaanse Wikipedia aansluit deur ’n gebruikersrekening te skep op af.wikipedia.org en die riglyne vir bydraes te volg. Nuwe skrywers word verwelkom en ontvang ondersteuning van die gemeenskap om hul bydraes te verbeter. |} {{clear}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]] o6l9hl1mr3xl68ril6gv1x0nsbehmzh 2915111 2915106 2026-07-01T18:20:18Z Oesjaar 7467 /* Lys van uitsendings */ Verbeter 2915111 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Wikipedia op die radio''' verwys na [[radio]]-onderhoude met Wikipediagebruikers wat ten doel het om die [[Afrikaanse Wikipedia]] se rol en aktiwiteite aan die breë Afrikaanssprekende publiek bekend te stel. In sommige onderhoude word ook [[kennis]] soos in die artikels vervat met die luisteraars gedeel. Dit sluit radiouitsendings sowel as radiostromingsdienste in. Hierdie inisiatief is deur gebruiker Oesjaar van stapel gestuur as een van die pogings om die Afrikaanse Wikipedia te bemark as die toonaangewendste digitale bron van inligting in [[Afrikaans]] en om algemene belangstelling en begrip van die projek en toekomstige deelname daaraan te stimuleer. Hierdie pogings word steeds deur hom gedryf, maar ander gebruikers neem sedert 2023 ook aan uitsendings deel. == Agtergrond == Die Afrikaanse Wikipedia is die Afrikaanse weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar "vrye" na die kopieregvrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de wikipedia om geskep te word.<ref>[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)</ref> Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.<ref>[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki se lys van Wikipedia-taalweergawes volgens grootte]]</ref> == Lys van uitsendings == Hiermee ‘n lys van opnames waaraan Afrikaanse Wikipediagebruikers deelgeneem het wat uitgesaai en/of gestroom is. Dit is nie ‘n volledige lys nie siende dat baie van die regstreekse uitsendings plaasvind sonder dat daar enige opnames daarvan bestaan. Stasies waarop uitsendings plaasgevind het sluit in [[RSG]], [[Jacaranda FM]], Die Waarheid Radio, [[Radio Pretoria]], [[Overvaal Stereo]], [[Radio Overberg]], [[Life FM]], [[Radio Laeveld]] en [[GROOTfm]]. {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 07-01-'''2026''' || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Jan 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Die omroeper noem dat dit Oesjaar se 17de verjaarsdag op Wikipedia is. Hy stel dat hy in hierdie tyd 19 383 nuwe artikels geskep waarvan 13 reeds voorbladartikels is. Hy het ook 275 000 veranderinge in hierdie tyd aangebring. Hy gee ook ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur gebruiker Spes Bona. Hy praat ook die oor die belang van tegniese woordeboeke, nodig vir die skep van tegniese artikels. Hy noem dat hy onlangs Poskantoor en Telkom woordeboeke bekom het. [[SADiLaR]] het aangebied om te help met skandering van die woordeboeke waarna dit by die Wikiwoordeboek gevoeg sal kan word. |- | 2 || 10-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:RadioLaeveld 10 Jan.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur die Duitse gebruiker SpesBona. In die afgelope jaar het die getal artikels gegroei met 6 640. Hy noem ook gereelde nuwe bydraes oor sokkerklub en spelers. Hy verwys na die voorbladartikels deur gebruiker Burgert Behr en ook artikels oor die Grand Prixs deur gebruiker Aliwal. Oesjaar noem die digitalisering van woordeboeke en het reeds ‘n Telkom en Poskantoor woordeboeke bekom. [[SADiLaR]] het aangedui hul sal dit digitaliseer. Prof [[Wynand Steyn]] (UP) het ook goedgunstiglik ingenieurs en padoppervlak woordeboeke aangebied vir die doel. Die uiteindelike doel is om die woordeboeke by Wikiwoordeboek te integreer. |- | 3 || 14-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 14 Januarie 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Hy praat ook oor die [[tremprobleem]], ‘n etiese denkeksperiment wat ook weer relevant word met die opleiding van selfbesturende motors. |- | 4 || 17-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld 17 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Sy gee ook agtergrond oor die 25 st. verjaarsdag van die Engelse Wikipedia 15 Januarie 2026. Plek skep om gratis inligting aan almal beskikbaar te maak Afrikaans was die 11 de taal wat gestig is op Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia bly belangrik om Afrikaanse kennis te digitaliseer. Vrywilligers bly sentraal ten opsigte van suksesse van die Wikipedia. Sy verwys na ʼn artikel oor [[Beatrix Potter]] wat sy geskep het en sal dien as voorbladartikel in Augustus 2026. |- | 5 || 21-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Grootvorstedom Moskou]]. |- | 6 || 24-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 24 Jan 2026 Laeveld.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Grootvorstedom Moskou]]. Hy verwys na hoe die voorbladartikels gekies word en deur die skrywers voorgelê word. Hy verwys na die belang van tegniese infrastruktuur en die rol van [[Wikidata]]. Hy verwys ook na die belang van samewerking met ander individue en organisasies om die Afrikaanse Wikipedia uit te bou. |- | 7 || 28-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Jenson Button]]. Hy gee ook agtergrond oor [[Komputronium]] ‘n onglangse artikel wat hy geskep het. |- | 8 || 31-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 31 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel van [[Jenson Button]]. Sy verduidelik die proses om ‘n voorbladartikel te identifiseer soos die kwaliteit van die artikel, plasing van beelde en die feit dat die artikel ten minste 30 000 karakters groot moet wees. Gebruikers gee dan hulle menings terwyl daar ook gepoog word om ‘n diverse reeks artikels as voorbladartikels aan te bied. Van die 200 000 geregistreerde gebruikers is daar sowat 350 wat meer aktief is. Sy wys ook op die diepte element waar die Afrikaanse Wikipedia op dié stadium 38 is wat daarop dui dat daar goeie kwaliteit artikels in die Afrikaanse Wikipedia is. Sy verduidelik ook die proses vir individue om aktief betrokke te raak by die skep van artikels op die Afrikaanse Wikipedia. |- | 9 || 07-02-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Feb 2025.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Helios]]. Hulle bespreek ook die impak van [[Kunsmatige intelligensie|KI]] op die besoekersgetalle en die ondersoek wat tans gedoen word om uit te vind wat presies die impak van KI-skrapers in die verband is. Oesjaar verwys ook na pogings van die Wikimedia-stigting om ‘n ooreenkoms met KI-platforms te bereik rondom die gebruik van Wikipedia inhoud in [[groot taalmodel]]le. Hy beklemtoon die belangrikheid van akkuraatheid wat binne die Afrikaanse Wikipedia gehandhaaf moet word. |- | 10 || 11-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 11 Februarie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die Duitse Deelstaat [[Brandenburg]]. Hy bespreek onlangsgeskepte artikels oor [[OpenClaw]], [[Moltbook]] en [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]]. |- | 11 || 18-02-2026 || Radio Overberg ||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger ||[[Lêer:Radio Overberg 18 Februarie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Plesiosauria]]. Hy bespreek ook die 128 000 artikel-mylpaal wat behaal is. Verwys o.a. na artikels oor flora, internasionale sokkerspelers, sokkerklubs en [[kunsmatige intelligensie]] wat bygedra het tot die mylpaal. Die week se voorbladartikel is ook die 700ste voorbladartikel wat al op die Afrikaanse Wikipedia gepubliseer is. Hy bedank al die vrywilligers vir hulle werk op Wikipedia. Hyself werk tans op ‘n artikel oor vliegtuig[[klappe]] en verwys na die problematiek om die Afrikaanse terminologie vir vliegtuigonderdele te kry. Volgens Oesjaar is hy ook versoek om die artikel oor die [[vakuumbuis]] uit te bou waarmee hy besig is. |- | 12 || 25-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg25Februarie2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die [[Nederlandse nasionale rugbyspan]]. Hy verwys ook na die artikel oor die [[essay]] ''[[Something Big Is Happening]]'' deur Matt Shumer, 'n KI-entrepreneur. |- | 13 || 04-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 4 Maart 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. |- | 14 || 07-03-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Maart 2026.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. Woordgenoot verduidelik die kriteria vir ‘n voorbladartikel soos onder meer groter as 30 000 grepe, volledigheid, beelde sowel as die nominasieproses en gebruikers wat daarvoor stem. Sy verwys ook na die gebruik van [[kunsmatige intelligensie|KI]] wat beide positief en negatief kan wees. Beklemtoon die belangrikheid van menslike toesig wat een van die redes is dat daar meer individue betrokke moet raak by die Afrikaanse Wikipedia. Sy noem ook professor [[Wannie Carstens]] se onlangse welwillendheidsbesoek aan die Belgiese Wikimedia-struktuur. |- | 15 || 11-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg11Maart2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[C. Louis Leipoldt]]. Hy bespreek ook die uitdagings wat ervaar word met die Afrikaanse terme vir vliegtuigonderdele. Oesjaar het vroeër onderneem om artikels oor vliegtuigonderdele te vertaal en verwys na die artikel [[klappe]]. ‘n Groot hulp was ‘n nuwe gebruiker wat toegang tot ‘n tegniese lugvaartwoordeboek het. |- | 16 || 01-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker SpesBona. Hy gee ‘n opsomming van sy eie hoofartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]]. SpesBona vertel ook van sy agtergrond in Duitsland waar hy in 1986 in [[Königs Wusterhausen]], nou in [[Brandenburg]] gebore is. Hy het op Afrikaans op Wikipedia afgekom deur Nederlands toe hy na tale gesoek het wat hy moontlik makliker sou kon verstaan. Hy het later by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak deur saadjies te geskep en met die hulp van ander gebruikers het hy voortdurend sy Afrikaans verbeter tot op ‘n vlak waar hy nou voorbladartikels skryf. Hy skryf nou veral oor krieket en rugby in Afrikaans maar ook op die Duitse Wikipedia. Hy het ook heelwat van die voorblad vlagartikels geskryf. Anne-Marie bedank SpesBona vir die moeite wat hy doen om Afrikaans aan te leer en te praat. |- | 17 || 08-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:OVERBERG 8 APRIL 2026 WIKI.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Galileo Galilei]]. |- | 18 || 11-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld Wikipedia 11 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Galileo Galilei]] en vra hoe word op ‘n voorbladartikel besluit. Sobaka verduidelik dat so artikel ten minste uit 30 000 grepe moet bestaan en aan ‘n veelheid van kwalitatiewe vereistes voldoen en deur ander gebruikers ondersteun moet word om voorbladstatus te verwerf. Hy wys ook daarop dat die voorbladartikellys reeds tot in 2027 strek aangesien die artikels weekliks verander word. Hy bevestig dat die lys dinamies is en veranderinge moontlik is gebaseer op vereistes. In reaksie op ‘n vraag oor wetenskaplike terminologie bevestig Sobaka dat terwyl gebruik van terme in historiese konteks moontlik nie so problematies is nie, is dit wel die geval in terme van hedendaagse tegnologiese en wetenskaplike terme. In terme van die opkoms van die een man korporasie waar een persoon met slim tegnologie ‘n hele besigheid bestuur vra Charles of dit ook op Wikipedia die geval is. Sobaka verwys dat dit wel toekoms potensiaal inhou daar nog ‘n pad is voordat dit op groot skaal sal gebeur. Daar sal eers gewerk moet word aan beginsels vir sodanige implementering maar Wikipedia is uiteraard ‘n mensgesentreerde organisasie en sal dit so wil hou en slegs met die grootste omsigtigheid met kunsmatige intelligensie (K)I omgaan. Charles vra of entrepreneurs ook in Afrikaans oor nuwe tegnologiese verwikkelinge kan lees. Sobaka bevestig dit en verwys as voorbeeld na die artikel oor [[Matthew Gallagher]]. Hy is ‘n Amerikaanse entrepreneur wat ‘n ’n hoogs winsgewende onderneming met slegs homself en sy broer deur uitgebreide gebruik van KI en uitkontraktering teen die einde van 2026 op koers is ‘n $1 miljard in inkomste te bereik. Sobaka gee ook agtergrond oor die [[Wikimedia-stigting]] se kommersiële lisensie-ooreenkomste met verskeie groot KI-platforms gesluit vir toegang tot Wikipedia-inhoud spesifiek vir [[Groot taalmodel]]le (GTM) en ander KI-toepassings. Maatskappye kry betaalde, grootskaalse toepassingsprogrammeringskoppelvlak-toegang tot Wikipedia-artikels, Wikimedia Commons-beelde, Wiktionary en Wikidata teen hoë spoed en volume. Die ooreenkoms hou voordele vir alle partye in. |- | 19 || 15-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg Wikipedia 15 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Met die opkoms van KI en veral KI-agente in die ekonomie het mens verskeie kommentators gehoor wat praat van die toekomstige een man korporasie waar ‘n enkele mens met KI agente ‘n korporasie kan bestuur. Hy verwys na die geval van [[Matthew Gallagher]]. |- | 20 || 18-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 18 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Sy verwys na die veelheid en diversiteit van bydraers in antwoord op ‘n vraag oor die standaarde van artikels. Bydraers het oor die algemeen baie ondervinding in die skep van kwaliteit artikels. Sy verwys ook na ‘n par toekomstige artikels wat voorbladstatus sal verwerf. Charles Gentle noem dat hy oor ‘n astronomie woordeboek beskik wat hy beskikbaar sal kan stel. Woordgenoot gee ook raad hoe om as ‘n gebruiker op die Afrikaanse Wikipedia te registreer en betrokke te raak. |- | 21 || 22-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 April 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Meryl Streep]]. |- | 22 || 28-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Georges Méliès]]. Sobaka gee ook agtergrond oor die artikel [[Projek Maven]]. |- | 23 || 06-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 6 Mei 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]]. |- | 24 || 27-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 27 Mei 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Bloemfontein]]. Hy bespreek ook die 129 000 artikel mylpaal wat behaal is. Verwys na o.a. artikels oor flora, internasionale sokkerspelers en sokkerklubs wat bygedra het tot die mylpaal. Oesjaar gee besonderhede oor die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]] wat in Mei 2026 plaasvind en verwys na die artikel [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] wat nou die grootste artikel op die Afrikaanse Wikipedia is. Voorts bespreek hy die [[Noordelike Gebied]]-artikel wat hy na ‘n voorbladartikel wil uitbou. |- | 25 || 03-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 3 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[H II-gebied]]. Hy noem dat gebruiker Oesjaar nou 20 000 artikes op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Hy deel ook met die luisteraars die inhoud van die artikel [[Magnifica Humanitas]] wat onlangs geskep is. |- | 26 || 10-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 10 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy verduidelik die konteks van sy reeds 20 000 artikels wat hy op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Voorts ook, hoe sy belangstelling in Wikipedia geprikkel is asook die oorsprong van sy gebruikersnaam. Oesjaar gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die renjaer [[Nelson Piquet]]. Hy gee agtergrond oor sy geskeduleerde aanbieding by [[Wikimania]] 2026 ([[Parys]]) oor die onderwerp “''Rooting for knowledge: Why we need a Wiki-Botanist action group today!''” te lewer. |- | 27 || 17-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 17 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Betelgeuse]]. Sobaka gee ook agtergrond en 'n opsomming van die artikel oor [[P(doom)]]. |- | 28 || 24-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 24 Junie 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. |- | 29 || 27-06-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 27 Junie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. Hy verwys ook na die groote van [[Afrikaans]] in die konteks van Afrika wat die 69 grootste Wikipedia wêreldwyd is en met ‘n diepte van 38 uitstaan bo al die ander inheemse Afrikatalige Wikipedias. Hy beklemtoon ook die belangrikheid van die toekomstige digitalisering van Afrikaans. |- | 30 || 01-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 1 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n voorskou wan [[Wikimania]] 2026 wat hy in [[Parys]] van 20 tot 25 Julie 2026 gaan bywoon. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] sowel as die artkel oor die [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] wat geborg is deur [[Wikimedia ZA]]. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-01-'''2025''' || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Januarie 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die tema [[Fietsryrewolusie]] bespreek, en die sosiale en kulturele impak daarvan uitgelig. |- | 2 || 19-02-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Februarie 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka bespreek die voorbladartikel oor die sewemalige [[Formule Een|Formule Eenrenjaerkampioen]], [[Lewis Hamilton]], met fokus op sy loopbaan en bydrae tot die motorsport. |- | 3 || 12-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:12 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia dr Rianne van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Tiglat-Pileser III]], [[Strategiese kriptogeldreserwe]], [[Blokketting]], en [[Stabielemunt]] bespreek, met aandag aan hul historiese en tegnologiese belangrikheid. |- | 4 || 19-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Maart 2025 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die tema [[Androginie]] bespreek. Hy het ook genoem dat die Afrikaanse Wikipedia nou 123&nbsp;000 artikels bereik het en die dilemma rondom saadjies (kort artikels) op die platform aangespreek. |- | 5 || 24-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:24 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Nederland]] bespreek, met klem op die historiese en kulturele betekenis daarvan. |- | 6 || 02-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Planetêre bewoonbaarheid]], [[Panspermie]], [[Fermi-paradoks]], en [[Donkerwoudhipotese]] bespreek, met fokus op die wetenskaplike en filosofiese implikasies daarvan. |- | 7 || 09-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:9 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die [[T20I-wêreldbeker 2024]] bespreek, asook die 8500ste plantspesie in die kategorie Flora van Suid-Afrika. Hy het ook die toevoeging van Afrikaanse byskrifte by sketse genoem. |- | 8 || 16-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 April 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Noorweë]] bespreek, met aandag aan die simboliek en geskiedenis daarvan. |- | 9 || 07-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:7 Mei 2025 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die temas [[Kaaimanseilande]], Afrikaanse byskrifte by sketse, bladtrekke vir April 2025, en foto’s wat deur professor [[Braam van Wyk]] geskenk is, bespreek. |- | 10 || 14-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:14 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die tema [[Driehoeksterrestelsel]] bespreek, met klem op die sterrekundige belangrikheid daarvan. |- | 11 || 18-05-2025 || RSG || [[Taaldinge]] || Ina Strydom || [[Lêer:Taadinge 18 Mei 2025.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het verwys na die aktiwiteite van aktiewe gebruikers, die bewaringstatus van plante, en die problematiek rondom plantname. Die ontwikkeling van tegniese sketse is ook aangespreek, asook die bruikbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia vir leerders. Oesjaar het die moontlikheid genoem om artikels af te laai vir aflyn-gebruik en Afrikaans met ander tale in Afrika en Suid-Afrika vergelyk. Hy het ook raad gegee vir persone wat betrokke wil raak by die projek. |- | 12 || 21-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Kalifornië]] bespreek, met fokus op die kulturele en geografiese aspekte daarvan. |- | 13 || 24-05-2025 || [[Radio Laeveld]] || Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:1005fm radio laeveld luister weer 27 may wikipedia in afrikaans vorder goed high.mp3|▶]] || In die eerste onderhoud van Radio Laeveld met gebruiker Oesjaar is die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en die uitdagings en geleenthede vir die Wikipedia uitgelig. Die probleem met betroubare bronne en die gebrek aan vakkundige woordeboeke is genoem. Gewilde artikels, insluitend dié oor aktuele sake en die [[Sterrekunde]]-portaal, is uitgelig. Oesjaar het ook die metodes bespreek vir die publiek om betrokke te raak, die bewaring van Afrikaanse woorde, en die beheerstruktuur met [[Wikipedia:Burokraat|burokrate]], [[Wikipedia:Administrateur|administrateurs]] en gebruikers. Die uitdaging van streektale en -dialekte is aangespreek, asook die moontlikheid om artikels te skep ondanks 'n gebrek aan vrywilligers. Die rol van skole en universiteite is genoem, en die omroeper merk tereg op dat daar 'n gebrek is aan artikels oor Afrikaanse sangers. |- | 14 || 28-05-2025 || Radio Overberg ||Ommi Tafel || Anne-Marie Burger|| [[Lêer:28 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is die [[Duitse nasionale krieketspan]] van gebruiker SpesBona. Dit is deel van sy tweejaarbeplanning om alle rugby- en krieketlande se nasionale spanne se artikels uit te bou. Oesjaar wys ook daarop dat daar 252 ander artikels is wat interwikiskakel na [[Bredasdorp]], meestal blommeartikels. |- | 15 || 04-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:4 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, die [[Vlag van Estland]]. |- | 16 || 25-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar, Die voorbladartikel vir die week is die [[Vlag van Finland]]. Oesjaar noem ook die 3.8 miljoen trefslae vir Mei 2025. Hy verduidelik sy skep van die vertaling van ‘n [[stulugturbine]]. |- | 17 || 02-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 Julie 2025 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren E Marais.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorbladartikel vir die week is [[Eugene Marais]]. Sobaka verwys ook na die rol wat Wikipedia kan speel om nuwe terme te skep en deel die storie rondom die konsep [[KI-slop]]. |- | 18 || 05-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt|| Charles Gentle || [[Lêer:Laeveld Maroné van Veijeren 5 Julie 2025.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Verduidelik dat die Afrikaanse Wikipedia dek alle onderwerpe maar uiteraard ook spesifieke Suid-Afrikaanse en Afrikaanse onderwerpe. Bladtrekke is relatief hoog in Mei meer as 3,9 miljoen. Voorbladartikel oor [[Eugene Marais]]. Sy verduidelik die proses om 'n voorbladster te kies insluitende die vereiste dat sodanige artikel uit meer as 30&nbsp;000 karakters moet bestaan. Sy verwys ook na die behoefte om artikels op te dateer en stel dit duidelik dat enigiemand kan deelneem. |- | 19 || 16-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Julie 2025 10h15 Ar Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is [[Suid-Korea]]. Hy noem ook die flora-projekte met reeds meer as 8&nbsp;900 artikels. Hy verwys na die 2,8 miljoen leserbesoeke in Junie 2025. |- | 20 || 19-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:RadioLaeveld19072025Afrikaanse wiki.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die omroeper vra waarom die Afrikaanse Wikipedia belangrik is. Sobaka verwys na die belangrikheid van digitalisering vir die toekoms van Afrikaans sowel as Wikipedia se rol as platform om veral nuwe tegniese woorde in Afrikaans te skep. Op die vraag oor die uniekheid van die Afrikaanse Wikipedia het Sobaka verwys na die neutraliteitsbeginsel en dat baie artikels vertaal is uit Engels en ander tale, maar dat daar uiteraard ‘n groter fokus op Suid-Afrika en Afrikaans is, vir artikels wat nie noodwendig in ander tale beskikbaar is nie. Hy verwys ook na die onlangse skep van artikels oor Afrikaanse [[rolprent]]e wat uniek aan die Afrikaanse Wikipedia is. Ten opsigte van leemtes in die Afrikaanse Wikipedia bevestig Sobaka dat daar inderdaad vele leemtes is. Slegs ‘n betreklik klein hoeveelheid gebruikers skep die meeste artikels en uiteraard reflekteer dit grootliks dié individue se belangstellings. Gevolglik is daar in veral sekere (natuur)wetenskaplike, maar ook geesteswetenskaplike velde, soos byvoorbeeld die regte en regsberoep, leemtes. Die uitreikaksies het juis ten doel om mense bewus te maak van Wikipedia, en persone met kennis soos afgetredenes met toegang tot Afrikaanse bronmateriaal, word aangemoedig om betrokke te raak. Sobaka gee ook ‘n kort opsomming van die voorbladartikel [[Suid-Korea]]. |- | 21 || 23-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Julie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel: [[Choefoe]]. |- | 22 || 2-08-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Afr Wiki 2 Aug.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Gespreksonderwerpe sluit in die voorbladartikel [[Singapoer]], die [[Wallacelyn]] en statistieke vir Julie 2025. |- | 23 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h15 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 1.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met [[Abraham Erasmus van Wyk|prof Braam van Wyk]]. Deel 1. |- | 24 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h30 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 2.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met prof Braam van Wyk. Deel 2. |- | 25 || 13-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:13 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia (1).mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Mary Walker]]. Die artikel is deur Gebruiker Woordgenoot geskep. |- | 26 || 27-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:27 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met Oesjaar. Die voorbladartikel is [[Consolidated B-24 Liberator]], 'n artikel wat deur Oesjaar geskep is en tot voorbladstatus uitgebou is. Oesjaar deel ook dat die vervoerband vir voorbladartikels vir 2025 en 2026 vol is. Dus sal nuwe kandidate eers in 2027 op die voorblad vertoon kan word. Hy verwys ook na die artikels [[Ivy Mike- kerntoets]] en die [[North American X-15]] waaraan hy gewerk het. |- | 27 || 13-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 13 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorblad artikel is die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]]. Oesjaar praat ook oor [[Apollo 13]] en noem die uitdagings om van die tegniese ruimteterme te vertaal. Hy verwys ook na die taalkundiges wat hulp aanbied om in die verband 'n bydrae te maak. Hy verwys ook na die vervoerband vir die voorbladartikels wat vir 2025 en 2026 reeds vol is. |- | 28 || 17-09-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 September 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Hy praat ook oor die artikels [[Dyson-sfeer]] en die [[Matrjosjka-brein]]. |- | 29 || 20-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:AFR Wiki 0920.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Woordgenoot stel dat sy gaan poog om ‘n voorbladartikel vir vrouemaand in 2026 te skryf. Hierdie jaar het sy so ‘n artikel van [[Mary Walker]] geskryf. Walker was die enigste vrou aan wie die Amerikaanse medalje van eer toegeken is. Sy hanteer ook die belang van die Afrikaanse Wikipedia in die toekoms van Afrikaans. |- | 30 || 27-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 27 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Sobaka verwys na hoe hy aanvanklik by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het. Hy gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Roemenië]]. Hy verwys ook na die voorbladartikels waaraan hy gewerk het soos die [[Manhattan-projek]] en [[kunsmatige algemene intelligensie]] asook ‘n moontlike toekomstige voorbladartikel, [[toekomsstudies]]. Hy gee ook ‘n mening oor die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die bevordering van die taal. |- | 31 || 04-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wiki Afr 4 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Vlag van België]]. Woordgenoot verduidelik ook die proses waarvolgens ‘n artikel voorbladstatus verkry en wys op die uitdagings wat deur die Afrikaanse Wikipedia in die gesig gestaar word. |- | 32 || 08-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:8 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy verwys ook na sy werk om [[Apollo 13]] uit te brei tot ‘n voorbladartikel. |- | 33 || 10-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 10 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy noem ook dat daar ‘n groot leemte in terme van artikels oor [[insekte]] op die Wikipedia bestaan. Hy gee ook ‘n verduideliking ten opsigte van maatreëls wat bestaan om akkuraatheid op die Afrikaanse Wikipedia te verseker. |- | 34 || 15-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:15 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia .mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Hongkongse nasionale rugbyspan]]. |- | 35 || 22-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys ook na vordering met sy beoogde voorbladartikel wat oor [[Apollo 13]] gaan. |- | 36 || 25-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:25 Okt Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys na die prosesse wat nodig is om ‘n voorbladartikel te produseer insluitende die tyd wat dit verg. |- | 37 || 29-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:29 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]]. |- | 38 || 05-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:5 November 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Uys Krige]]. |- | 39 || 08-11-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia AFR 8 nov.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka, Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Uys Krige]]. Sobaka bespreek o.a. die impak van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. Verwys na Wikipedia as databasis onder andere om uiteindelik KI antwoorde te genereer, en bespreek of KI sy bronne erken. Noem ook [[Elon Musk]] se [[Grokipedia]], ’n KI-gedrewe ensiklopedie se moontlike impak op Wikipedia. |- | 40 || 12-11-2025 || [[GROOTfm]]||Mid-oggend met Sarina || Sarina Bosman || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy vertel hoe hy betrokke geraak het by die Afrikaanse Wikipedia. Verwys na Wikipedia se strewe om die som van alle kennis aan almal beskikbaar te stel. Hy noem die skenking van Prof [[Braam van Wyk]] van 60 000 foto’s van plante. Daar is ‘n totaal van 24 000 plant spesies en 80 000 insek spesies in Suid-Afrika so nog heelwat werk in die verband nodig. Hy verduidelik hoe ‘n persoon betrokke kan raak as ‘n gebruiker. Oesjaar stel dat hy reeds 19 000 artikels in sy 16 jaar op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. |- | 41 || 26-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Jan Rabie]]. |- | 42 || 09-12-2025 || [[Overvaal Stereo]]||Vroue Forum|| Mari Badenhors || [[Lêer:RadioOvervaal 2025-12-09 at 10.56.15.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Dan Sleigh]] |- | 43 || 10-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:10 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel [[Dan Sleigh]]. Hy verwys na die meer as 7 miljoen besoeke in November 2025 wat ‘n nuwe rekord is. Hy verwys ook na die artikel oor [[steenkoolanalise]] as ‘n voorbeeld van somme unieke artikels wat op die Afrikaanse Wikipedia beskikbaar is. |- | 44 || 17-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone van Veijeren (1).mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot oor die voorbladartikel oor [[Antinoös]]. Sy verwys ook na haar vertaling van ‘n artikel oor [[Beatrix Potter]], die skepper van [[Peter Rabbit]]. Potter het ook ‘n belangstelling en kundigheid oor [[mikologie]] gehad. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 10-01-'''2024''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 10 01 2024-EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die digitalisering van die Afrikaanse taal bespreek. Hy het ook agtergrondinligting verskaf oor die [[Chinese Nuwejaar]] en die betekenis van die [[Jaar van die Draak]]. |- | 2 || 23-02-2024 || [[Jacaranda FM]] || Rob & Ross Drive || Rozanne McKenzie en Marlinée Fouché || [[Lêer:The drive with rob roz 23 feb have you heard of afrikaans wikipedia medium.mp3|▶]] || Program oor die Afrikaanse Wikipedia, sowel as onderhoud met gebruiker Oesjaar. Wikipedia word beskou as uiters waardevol, maar Rozanne McKenzie was verras om te hoor dat daar ook 'n Afrikaanse weergawe bestaan. Marlinée Fouché verwys na [[Mieliestronk]] as 'n hulpbron vir skooltake wat 'n ruk gelede bestaan het. Dit bestaan nie meer nie, maar nou het ons die Afrikaanse Wikipedia, wat die grootste Wikipedia in 'n Afrika-taal is. Daar is 'n gemeenskap op die Afrikaanse Wikipedia wat aktief artikels skryf. Sy het met gebruiker Oesjaar gepraat, en hy het verduidelik dat die bydraers onder meer twee emeritusprofessore, IT-ingenieurs en 'n apteker insluit. Die bydraers proeflees mekaar se werk. Sy het ook gevra oor ander kontrolemaatreëls, waarop Oesjaar geantwoord het dat elke verandering op Wikipedia in drie logs vasgelê word: in die algemene wysigingslog, onder die outeur se gebruikersnaam, en by elke artikel. As iets verdag voorkom ten opsigte van 'n wysiging, kan dit op drie plekke nagegaan en reggestel word. Fouché verwys ook na die fisieke teenwoordigheid van die Afrikaanse Wikipedia by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Oesjaar het verduidelik dat 'n ooreenkoms met professor [[Anne-Marie Beukes]] gesluit is, wat toegang tot baie kundiges vir die Afrikaanse Wikipedia verseker. Rozanne McKenzie het gevra oor die befondsing, en Fouché het bevestig dat die projek deur vrywilligers gedryf word wat nie vir hul werk vergoeding ontvang nie. Fouché vergelyk die gemeenskap met die rekenaarspeletjiesgemeenskap, wat met mekaar kommunikeer en baie passievol is oor hul betrokkenheid. McKenzie beklemtoon hoe belangrik dit is om jou gedagtes in jou [[moedertaal]] met ander te deel. Daarom is toegang tot 'n hulpbron soos die Afrikaanse Wikipedia so waardevol. Fouché verwys ook na Malgassies, Swahili en Zoeloe as tale wat op Wikipedia beskikbaar is. Sy het ook haar wens uitgespreek dat ander inheemse tale betekenisvol kan groei. |- | 3 || 17-07-2024 || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 16 Junie 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het tydens die onderhoud die groei van die Afrikaanse Wikipedia tot 117 271 artikels bespreek. Hy het spesifiek verwys na die uitbreiding van onderwerpe soos flora, met verwysing na die 60&nbsp;000 foto’s van professor Braam van Wyk, waarvan 20&nbsp;000 reeds op Wiki Commons gelaai is. Die problematiek rondom botaniese name is aangespreek, asook bydraes tot chemiese artikels deur [[Gebruiker:Jcwf]] en ruimte-artikels deur gebruiker Burgert Behr. Oesjaar het ook die interne taalhulpbronne, die uitdagings met vakkundige woordeboeke, en die skepping van Afrikaanse tegniese terme, soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], bespreek. Verder is die proses om 'n Wikipedia-gebruiker te word en die gehaltebeheerprosesse verduidelik, tesame met die agtergrond van beiwaraars en die skryfkompetisie vir hoërskole. |- | 4 || 17-07-2024 || [[Radio Overberg]] || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 17 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Gebruiker Oesjaar het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer, waarin hy die Afrikaanse Wikipedia en sy aktiwiteite bespreek het. |- | 5 || 24-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 24 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Hy het sy agtergrond gedeel en die [[2024 CrowdStrike-voorval]] bespreek. Die voorbladartikel oor die [[Vlag van Belarus]] is uitgelig, en Sobaka het ook sy persoonlike belangstelling in die [[Manhattan-projek]]-artikel gedeel. |- | 6 || 31-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Interview 31 July 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het haar eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Sy het haar rol as taalpraktisyn en intern by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Sy het spesifiek verwys na [[Mary Walker]] as haar gunstelingartikel en ook die voorbladartikel oor die [[Hongkongse nasionale krieketspan]] bespreek. |- | 7 || 21-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Augustus 2024 11h45 Afrikaanse Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud gefokus op die voorbladartikel [[Jack Sparrow]]. Sy het ook haar betrokkenheid by die skryfwedstryd vir hoërskole bespreek. |- | 8 || 28-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die tema [[Maria Elizabeth Rothmann]] bespreek, met klem op haar bydrae en nalatenskap. |- | 9 || 25-09-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Geostasionêre wentelbaan]] en [[Ruimterommel]] bespreek, met aandag aan die wetenskaplike en omgewingsaspekte daarvan. |- | 10 || 02-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Deon 2 Oktober 2024 10h15 Krieket Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud sy besoek aan [[Andorra]] bespreek. Hy het ook die voorbladartikel oor die [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] uitgelig en onderwerpe soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], [[diodebrug]] en [[broekboei]] bespreek. |- | 11 || 16-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Oktober 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die temas [[Nihon Hidankyo]], [[Hibakusha]], [[Tsutomu Yamaguchi]], en [[Kernoorlog]] bespreek. Gebruiker SpesBona se bydrae tot die artikel oor die [[Spaanse nasionale rugbyspan]] is ook genoem. |- | 12 || 23-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Oktober 2024 11h15 Afr Wikipedia Deon Steyn (1).mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en genoem dat dit nou 117&nbsp;000 artikels bevat. |- | 13 || Onbekend || RSG || Op en wakker || Onbekend || [[Lêer:Afrikaanse Wikipedia vier 23 jaar.mp3|▶]] || Die onderhoud het gefokus op die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia. Die geskiedenis van die projek is bespreek, met verwysing na die bereiking van 117&nbsp;000 artikels. |- | 14 || 20-11-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:20 November 11h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Nineve]] en [[ISIS]] bespreek, met klem op hul historiese en hedendaagse belangrikheid. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- |1 || 27-09-'''2023''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 27 09 2023-EDITED.mp3|▶]] || In 'n onderhoud met gebruiker Sobaka is sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek, insluitend die doelwitte en aktiwiteite van die projek. Die algemene agtergrond van die Afrikaanse Wikipedia is ook toegelig. Die onderhoud het gefokus op artikeltemas soos die [[Manhattan-projek]] en [[Kunsmatige algemene intelligensie]]. |- | 2 || 18-10-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 18 10 2023 EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in hierdie onderhoud die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] bespreek en insigte daaroor gedeel. |- | 3 || 15-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia_RONDOMTALIE 15_11_2023-EDITED.mp3 |▶]] || Die onderhoud met gebruiker Sobaka het gefokus op die 22ste verjaardag van die Afrikaanse Wikipedia. Dit het ook die historiese betekenis van die [[Wright-broers]] se uitvinding van die vliegtuig bespreek. |- | 4 || 22-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 15 11 2023-EDITED.mp3|▶]] || In hierdie onderhoud met gebruiker Sobaka is die geskiedenis van [[televisie]] en [[televisie in Suid-Afrika]] bespreek, met klem op die ontwikkeling en impak daarvan. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 21-08-'''2022''' || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 21 Augustus 2022.mp3|▶]] || Tydens die onderhoud met gebruiker Oesjaar is sy agtergrond en betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Die konteks van die Afrikaanse Wikipedia binne die breër Wikipediafamilie is ook toegelig. Vrae oor die betroubaarheid van Wikipedia is aangespreek, met klem op die belangrikheid van betroubare bronne. Die aard van die inhoud, die vereistes vir skrywers, en die proses van gehaltebeheer is verder bespreek. Oesjaar het ook die waarde van die Afrikaanse Wikipedia vir skoolkinders uitgelig, asook die rol van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] in verhouding tot die projek. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-11-'''2021''' || [[RSG]] || Monitor || Marlinée Fouché || [[Lêer:Wikipedia MONITOR 22 11 2021-EDITED.mp3|▶]] || Emeritus professor Laurette Pretorius het tydens die onderhoud verduidelik dat 'n platform soos Wikipedia 'n beduidende bydrae lewer tot die voortbestaan van Afrikaans. Sy het hierdie stelling gegrond op faktore soos die aantal moedertaalsprekers en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers, asook die beskikbaarheid van taaltegnologie en taalhulpbronne. Onderhoude is ook gevoer met gebruikers Oesjaar, Rooiratel en Sobaka, waarin hul onderskeie betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek is. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 28-02-'''2019''' || [[Maroela Media]] || Webwerf || Onbekend || [[Lêer:Maroela-onderhoude 28 Feb 2019 al meer as 70000 artikels in Afrikaans op Wikipedia medium.mp3|▶]] || Onderhoud met Oesjaar oor die stand van die [[Afrikaanse Wikipedia]]. Die Afrikaanse Wikipedia maak vordering, maar groei nie vinnig genoeg nie. Volgens gebruiker Oesjaar is meer mense nodig om artikels te skryf. Tans tel die Afrikaanse Wikipedia 70 000 artikels, wat dit die 80ste grootste taalweergawe op Wikipedia maak. In vergelyking met die Engelse Wikipedia, wat meer as 5 miljoen artikels het, bly Afrikaans klein. Tog is die Afrikaanse Wikipedia van kardinale belang, veral omdat gedrukte bronne al hoe minder word. Digitale publikasies bied die voordeel dat foute vinnig reggestel en inligting maklik opgedateer kan word, wat kennisverspreiding teen ’n ongeëwenaarde tempo moontlik maak – iets waarmee gedrukte media nie kan meeding nie. Oesjaar deel sy persoonlike reis met die Afrikaanse Wikipedia, wat begin het met ’n artikel oor [[optiese vesel]]. Dit was ’n drie maande lange proses van navorsing en die soeke na die korrekte Afrikaanse terme. Toe die artikel uiteindelik opgelaai is, het hy oorweldigende positiewe terugvoer van die Wikipedia-gemeenskap ontvang. Hierdie ervaring het sy belangstelling geprikkel, en hy het daarna meer tegniese artikels geskryf. Oesjaar verduidelik dat die proses om ’n artikel te skryf toeganklik is. Enigeen kan deelneem, en daar is gevestigde prosesse en ervare skrywers wat nuwe bydraers ondersteun. Die Afrikaanse Wikipedia speel ook ’n belangrike rol in die bewaring van volksname vir plante en ander kulturele elemente. Dit is ’n voortdurende projek sonder einde, en Oesjaar moedig mense aan om hul tyd produktief te gebruik deur artikels te skryf en te help. Hy beklemtoon dat dit ’n plig teenoor toekomstige geslagte is om te verseker dat die Afrikaanse taal en kultuur bewaar bly. Hoe om betrokke te raak: Belangstellendes kan by die Afrikaanse Wikipedia aansluit deur ’n gebruikersrekening te skep op af.wikipedia.org en die riglyne vir bydraes te volg. Nuwe skrywers word verwelkom en ontvang ondersteuning van die gemeenskap om hul bydraes te verbeter. |} {{clear}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]] 60334s7vmr0b6hqt03gjr2x9q1ulk1o 0 452325 2915105 2905970 2026-07-01T18:00:44Z SpesBona 2720 Statistieke hersien 2915105 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vrouekrieketspan | naam = Wes-Indië | beeld = Kenteken van die Wes-Indiese nasionale krieketspan.png | byskrif = Kenteken van die Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan | bynaam = Windies | konferensie = [[Krieket Wes-Indië]] (KWI) | kaptein = [[Hayley Matthews]] | afrigter = {{vlagikoon|Australië}} [[Shane Deitz]] | toetsstatusjaar = 1928 | ikr_status = Volle lid | ikr_aansluiting = 1926 | ikr_streek = [[IKR Amerikas|Amerikas]] | toetsrang = | beste_toetsrang = | edi-rang = 9de | beste_edi-rang = 5de (1 Oktober 2015) | t20i-rang = 7de | beste_t20i-rang = 5de | eerste_toets = t {{Crv-AU}} op [[Jarrett Park]], [[Montego Bay]]; 7–9 Mei 1976 | mees_onlangse_toets = t {{Crv-PK}} op [[Nasionale Stadion, Pakistan|Nasionale Stadion]], [[Karatsji]]; 15–18 Maart 2004 | aantal_toetse = 12 | aantal_toetse_vanjaar = 0 | toetsrekord = 1/3 (8,33%)<br />(0 gelykop, 8 onbeslis) | toetsrekord_vanjaar = 0/0 (0 gelykop, 0 onbeslis) | vk_verskynings = 3/3 | vk_eerste = 2014–16 | vk_beste = 4de plek (in 2014–16) | eerste_edi = t {{Crv-EN}} op [[Lensbury-sportveld]], [[Londen]]; 6 Junie 1979 | mees_onlangse_edi = t {{Crv-AU}} op [[Warner Park Sporting Complex|Warner Park-stadion]], [[Basseterre]]; 2 April 2026 | aantal_edis = 244 | aantal_edis_vanjaar = 6 | edi-rekord = 103/129 (42,21%)<br />(3 gelykop, 9 onbeslis) | edi-rekord_vanjaar = 1/5<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | vwb_verskynings = 7/13 | vwb_eerste = [[Vrouekrieketwêreldbeker 1993|1993]] | vwb_beste = Naaswenner (in [[Vrouekrieketwêreldbeker 2013|2013]]) | vwbk_verskynings = 2 | vwbk_eerste = 2003 | vwbk_beste = Naaswenner (in 2011) | vkt_verskynings = | vkt_eerste = | vkt_beste = | eerste_t20i = t {{Crv-IE}} op [[Kenure]], [[Dublin]]; 27 Junie 2008 | mees_onlangse_t20i = t {{Crv-AU}} op [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]]; 30 Junie 2026 | aantal_t20is = 206 | aantal_t20is_vanjaar = 16 | t20i-rekord = 101/94 (49,03%)<br />(6 gelykop, 5 onbeslis) | t20i-rekord_vanjaar = 5/9<br />(0 gelykop, 2 onbeslis) | vwt20-verskynings = 10/10 | eerste_vwt20 = [[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]] | beste_vwt20 = '''Kampioen''' (in [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]]) | h_patroon_la = | h_patroon_b = _Spikesonwhite | h_patroon_ra = | h_patroon_broek = | h_linkerarm = FFFFFF | h_liggaam = 720524 | h_regterarm = FFFFFF | h_broek = FFFFFF | a_patroon_la = _yellowborder | a_patroon_b = | a_patroon_ra = _yellowborder | a_patroon_broek = _yellowsides | a_linkerarm = 720524 | a_liggaam = 720524 | a_regterarm = 720524 | a_broek = 720524 | t_patroon_la = _yellow_thin_border | t_patroon_b = _win_t20wc26 | t_patroon_ra = _yellow_thin_border | t_patroon_broek = _yellowsides | t_linkerarm = 720524 | t_liggaam = 720524 | t_regterarm = 720524 | t_broek = 720524 }} Die '''Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan''' ([[Engels]]: ''West Indies women’s cricket team'', afgekort ''West Indies Women'' of ''West Indies W'') is die nasionale vroue[[krieket]]span wat [[Wes-Indië]] in internasionale krieket verteenwoordig. Die span staan bekend as die Wes-Indiese Eilande of, in die omgangstaal, die Windies. Dit is ’n multinasionale krieketspan in ’n sportkonfederasie wat die onafhanklike lande [[Antigua en Barbuda]], [[Barbados]], [[Dominica]], [[Grenada]], [[Guyana]], [[Jamaika]], [[St. Kitts en Nevis]], [[St. Lucia]], [[St. Vincent en die Grenadine]] en [[Trinidad en Tobago]], asook die oorsese gebiede [[Amerikaanse Maagde-eilande]], [[Anguilla (eiland)|Anguilla]], [[Britse Maagde-eilande]], [[Montserrat]] en [[Sint Maarten]] verteenwoordig. In die meeste van hierdie [[Eilandstaat|eilandstate]] is krieket die nasionale sport, hetsy ''[[de facto]]'' of ''[[de jure]]''. Vervolgens gebruik die Wes-Indiese vrouekrieketspan nóg een van die lande se volksliedere, nóg een van hul vlae as ’n verteenwoordigende simbool; pleks daarvan gebruik die Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan sy eie vlag – dié van [[Krieket Wes-Indië]] (''CWI'', van Engels: ''Cricket West Indies'') – en lied. In internasionale krieket is daar net twee ander spanne wat meer as een krieketland verteenwoordig: [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]] (vir beide [[Engeland]] en [[Wallis]]) en [[Ierse nasionale vrouekrieketspan|Ierland]] (vir beide die [[Republiek Ierland]] en [[Noord-Ierland]]). Krieket word in Wes-Indië deur Krieket Wes-Indië geadministreer. Hulle is die enigste volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) in die [[Amerikas]] met [[Toetskrieket|toets]]-, [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-status. Wes-Indië se beste prestasies tot dusver is een [[Vrouekrieketwêreldbeker]]eindstryd (in [[Vrouekrieketwêreldbeker 2013|2013]]) en een [[T20I-vrouewêreldbeker]]titel (in [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]]). Wes-Indië is tans (Julie 2026) negende op die IKR-vroue-eendagranglys en sewende op die Twintig20-vrouewêreldranglys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/womens/odi |title=Women's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=16 Mei 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/womens/t20i |title=Women's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Krieket Wes-Indië}} [[Lêer:Cricket West Indies members and affiliates.svg|duimnael|links|’n Kaart van [[Krieket Wes-Indië]] se lidlande: Volle lede vertoon '''vet''', onderlede in gewone skrif en geaffilieerde lede is ''kursief'']] Krieket Wes-Indië (KWI) is in 1920 as die Wes-Indiese Krieketbeheerraad gestig en is in 1996 in Wes-Indiese Krieketraad hernoem; sedert 2015 dra dié beheerliggaam die amptelike naam Krieket Wes-Indië. Dit is verantwoordelik vir die reël van krieket in Wes-Indië. Sedert 31 Mei 1926 is Wes-Indië ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/west-indies |title=Cricket West Indies |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Krieket Wes-Indië bestuur al die Wes-Indië-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van toets-, EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is KWI verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Wes-Indiese span. Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Wes-Indië oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-vrouekrieketwêreldbeker]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Geskiedenis == === Oorsprong === Terwyl [[Jamaika]] en [[Trinidad en Tobago]] op hul eie aan die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1973]] deelgeneem het, het die Wes-Indiese span sy internasionale buiging tydens die 1975/76-seisoen teen [[Australiese nasionale vrouekrieketspan|Australië]] gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.windiescricket.com/news/historic-day-wi-women-played-first-match/ |title=Historic day as WI Women played first match |publisher=[[Krieket Wes-Indië]] |date=9 Mei 2020 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Die reeks het onbeslis geëindig, net soos die reeks een jaar later later teen [[Indiese nasionale vrouekrieketspan|Indië]]. Aan die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1978]] het die span vanweë ’n finansiële tekort nie deelgeneem nie.<ref name="loop">{{en}} {{cite web |url=https://tt.loopnews.com/content/west-indies-women-1993-womens-cricket-world-cup |title=West Indies women at 1993 Women's Cricket World Cup |publisher=Loop |author=Vidia Ramphal |date=24 Februarie 2022 |accessdate=1 Oktober 2022}} {{dooie skakel}}</ref> In 1979 het die span ’n toer na [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]] aangepak, waar hulle die [[Toetskrieket|toetsreeks]] met 0–2 verloor het, maar in die [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-reeks]] met 1–1 gelykop gespeel het. Ná hierdie toer het dit 24 jaar geneem voordat Wes-Indië weer op internasionale vlak verskyn het. In 1982 het hulle geweier om aan die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1982]] in [[Nieu-Seeland]] deel te neem, nadat die [[All Blacks]] teen [[Suid-Afrika]] se vanweë sy [[apartheid]]sbeleid geskorste [[Springbokke]] gespeel het. Hulle het eers weer tydens die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1993]] in [[Engeland]] in ’n internasionale wedstryd gespeel. Hulle het onder hul [[Kaptein (sport)|kaptein]] [[Ann Browne]] slegs oorwinnings oor [[Deense nasionale vrouekrieketspan|Denemarke]] en [[Ierse nasionale vrouekrieketspan|Ierland]] aangeteken.<ref name="loop" /> Ook tydens die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1997]] is die Windies in die groepfase uitgeskakel, maar dié keer sonder ’n oorwinning. Hulle is nie genooi om aan die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2000]] deel te neem nie. === Geleidelike aansluiting by die wêreldklas === [[Lêer:2020 ICC W T20 WC WI v T 02-22 Campbelle (02).jpg|duimnael|links|Wes-Indië teen [[Thaise nasionale vrouekrieketspan|Thailand]] tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2020]]]] Van die 2002/03-seisoen af het die Windies weer bilaterale toere onderneem, onder andere is hulle in die EDI-reeks teen [[Sri Lankaanse nasionale vrouekrieketspan|Sri Lanka]] met 0–6 platgeloop. Die geleidelike opgang het by die Internasionale Vrouekrieketraad-trofee 2003 begin, ’n toernooi wat as vrouekrieketwêreldbekerkwalifisering vir spanne van die tweede vlak gedien het, wat die span ná [[Ierse nasionale vrouekrieketspan|Ierland]] as naaswenner afgesluit het. Tydens die 2003/04-seisoen het hulle in Indië swak verloor, maar die span het daarna teen [[Pakistanse nasionale vrouekrieketspan|Pakistan]] sy eerste EDI-reeks beklink. Op die laasgenoemde toer het hulle ook in hul tot dusver laaste toetswedstryd gespel, wat onbeslis geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mission-accomplished-for-west-indies-134250 |title=Mission accomplished for West Indies |publisher=ESPNcricinfo |date=7 April 2022 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Tydens die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2005]] het Wes-Indië twee oorwinnings aangeteken, maar met sy vyfde groepplek is die span uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-and-west-indies-to-contest-one-day-series-143779 |title=South Africa and West Indies to contest one-day series |publisher=ESPNcricinfo |date=3 April 2005 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Ná sy regstreekse [[Vrouekrieketwêreldbeker 2009]]-kwalifisering het die span onder sy kaptein [[Merissa Aguilleira]] vir die eerste keer vanuit die groepfase gevorder en in die vyfde plek geëindig. Die opkoms van [[Twintig20|T20I-krieket]] het aan die span nuwe geleenthede besorg. Tydens die heel eerste [[T20I-vrouewêreldbeker 2009]] is hulle egter in die groepfase uitgeskakel. Tydens die reeks in November 2009 teen Engeland het die Windies beide die EDI- en die T20I-reeks beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-women-tour-of-west-indies-2009-10-426089/west-indies-women-vs-england-women-3rd-t20i-426181/match-report |title=England earn consolation win |publisher=ESPNcricinfo |date=13 November 2009 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Ná ’n oorwinning oor Engeland in die groepfase van die [[T20I-vrouewêreldbeker 2010]] het Wes-Indië vir die eerste keer die halfeindrondte van ’n wêreldbekertoernooi gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-twenty20-2010-412672/west-indies-women-vs-england-women-6th-match-group-a-412709/match-report |title=England eliminated after costly collapse |publisher=ESPNcricinfo |date=7 Mei 2010 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Tydens die volgende [[T20I-vrouewêreldbeker 2012]] het die span ook daarin geslaag, hoewel hulle weer teen Australië vasgeval het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-twenty20-2012-13-533235/australia-women-vs-west-indies-women-2nd-semi-final-533312/match-report |title=Hunter, Perry bowl Australia into final |publisher=ESPNcricinfo |date=5 Oktober 2012 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Tydens die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2013]] het die Windies in die groepfase die Australiërs geklop en as groepwenner die eindstryd gehaal. Daar is hulle egter deur dieselfde opponent verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-cup-2012-13-587632/australia-women-vs-west-indies-women-final-594915/match-report |title=Australia champions for the sixth time |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhishek Purohit |date=17 Februarie 2013 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2014]] het Wes-Indië in die halfeindstryd teen Australië verloor. Onder hul nuwe kaptein [[Stafanie Taylor]] het die span tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2016]] vir die eerste keer in die eindrondte oor Australië geseëvier en daarmee hul eerste [[T20I-vrouewêreldbeker]]titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-world-t20-2015-16-901361/australia-women-vs-west-indies-women-final-951419/match-report |title=West Indies Women gun down 149 for maiden WT20 title |publisher=ESPNcricinfo |author=Shashank Kishore |date=3 April 2016 |accessdate=1 Oktober 2022}}</ref> Die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2017]] het teleurstellend verloop, nadat Wes-Indië ná ’n lang tydperk weer in die groepfase uitgeskakel is. Tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2018]] het die Windies na die halfeindrondte deurgedring, maar tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2020]] is hulle ook in die groepfase uitgeskakel. Tydens die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2022]] het die span die halfeindrondte gehaal, maar teen Australië vasgeval. Tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2023]] is hulle weer in die groepfase uitgeskakel. [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|Een jaar later]] is hulle in die halfeindstryd deur Nieu-Seeland geklop. Tydens die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025]]-kwalifisering het Wes-Indië naelskraap versuim om vir die hooftoernooi te kwalifiseer. Tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2026]] is die span in die halfeindstryd deur Australië verslaan. == Vlag en himne == [[Lêer:Windies.png|duimnael|links|Vlag van die Wes-Indiese Krieketraad en -span tussen 1999 en 2017]] [[Lêer:WestIndiesCricketFlagPre1999.svg|duimnael|links|Die Windies-vlag wat tot in 1999 gebruik is]] Die meeste krieketspelende lande gebruik hul eie nasionale vlae tydens internasionale krieketwedstryde. Aangesien die Wes-Indiese vrouekrieketspan ’n verskeidenheid onafhanklike lande en afhanklike gebiede verteenwoordig, gebruik hulle nie ’n nasionale vlag nie. Die Wes-Indiese Krieketraad gebruik derhalwe ’n embleem met ’n palmboom en krieketpaaltjies op ’n klein sonnige eiland. Dié embleem, op ’n maroen agtergrond, vorm die Wes-Indiese vlag. Die agtergrond het soms ’n wit baan bo ’n groen baan wat deur ’n maroen baan verdeel word, wat horisontaal deur die middel van die agtergrond loop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fotw.info/flags/int@wicb.html |title=West Indies Cricket Board |publisher=Flags of the World |date=21 Desember 2013 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Voor 1999 het die WIKR ’n soortgelyke embleem met ’n koolpalm op ’n eiland gebruik, maar daar was nie paaltjies nie en pleks van die son is die [[Jagter (sterrebeeld)|sterrebeeld Jagter]] uitgebeeld. Dit is in 1923 ontwerp deur Sir Algernon Aspinall, die destydse sekretaris van die Wes-Indiese Komitee.<ref>{{en}} {{cite journal |url=https://books.google.de/books?id=OVgjAQAAIAAJ&q=west+indies+cricket+team+orion&dq=west+indies+cricket+team+orion&hl=en&sa=X&redir_esc=y |title=Badge of the West Indian Cricket Team now in England |author=Royal Colonial Institute |date=1923 |journal=United Empire |publisher=Pitman and Sons Ltd. |volume=14 |page=350 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Teen dieselfde tyd in die 1920’s was die voorgestelde leuse vir die Wes-Indiese span ''Nec curat Orion leones'', afgelei van ’n aanhaling deur [[Horatius]], waarvolgens Orion, simbolies vir die Wes-Indiese XI wat nie skrik vir die leeus [van Engelse krieket] nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Sir Algernon Aspinall |title=The Handbook of the British West Indies, British Guiana and British Honduras |year=1929 |publisher=West India Committee |location=Londen |pages=90 |isbn=0-85474-000-7 }}</ref> Aangesien die span tydens internasionale wedstryde en toernooie as ’n nasionale span beskou en voor elke wedstryd ’n volkslied gespeel word, was ná die ontbinding van die Wes-Indiese Federasie nie duidelik watter volkslied gebruik sou word nie. Aanvanklik is die volkslied van die kaptein se tuisland gespeel. In onlangse jare word tydens IKR-toernooie ''Rally Round the West Indies…Now and Forever'' wat deur die Trinidadse komponis David Rudder in 1988 saamgestel is, as die span se himne gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/a-cricket-anthem-for-unity/story-gv5y3sNkG02kDGFCHCxR0H.html |title=A ‘cricket anthem’ for unity |publisher=Hindustan Times |author=Venkat Ananth |date=18 Junie 2009 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Spelers == === Spelerstatistieke === Daar het altesaam 29 spelers [[Toetskrieket|toets-]], 104 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 57 spelers [[Twintig20|T20I-wedstryde]] vir Wes-Indië gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Wes-Indiese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het. ==== Lopies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |Toets ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | Toetse ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Lopies |- | [[Patricia Whittaker]] | 1976–1979 | align=center | 11 | align=center | '''472''' | [[Stafanie Taylor]] | 2008–hede | align=center | 176 | align=center | '''6&nbsp;132''' | [[Stafanie Taylor]] | 2008–hede | align=center | 139 | align=center | '''3&nbsp;666''' |- | [[Louise Browne]] | 1976–1979 | align=center | {{0}}9 | align=center | '''348''' | [[Deandra Dottin]] | 2008–hede | align=center | 155 | align=center | '''3&nbsp;864''' | [[Hayley Matthews]] | 2014–hede | align=center | 124 | align=center | '''3&nbsp;304''' |- | [[Beverly Browne]] | 1976–1979 | align=center | 11 | align=center | '''324''' | [[Hayley Matthews]] | 2014–hede | align=center | 105 | align=center | '''3&nbsp;301''' | [[Deandra Dottin]] | 2008–hede | align=center | 151 | align=center | '''3&nbsp;212''' |- | [[Leila Williams]] | 1976–1979 | align=center | 11 | align=center | '''293''' | [[Shemaine Campbelle]] | 2009–hede | align=center | 136 | align=center | '''1&nbsp;983''' | [[Shemaine Campbelle]] | 2009–hede | align=center | 160 | align=center | '''1&nbsp;707''' |- | [[Yolande Geddes-Hall]] | 1976–1979 | align=center | 10 | align=center | '''280''' | [[Merissa Aguilleira]] | 2008–2018 | align=center | 112 | align=center | '''1&nbsp;752''' | [[Stacy-Ann King]] | 2008–2019 | align=center | {{0}}86 | align=center | '''{{0}}989''' |- class="sortbottom" |colspan="4"| <small>Korrek teen: 1 Julie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/batting-most-runs-career/west-indies-women-3867/women-s-test-matches-8 |title=Records / West Indies Women / Women’s Test Matches / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |colspan="4"| <small>Korrek teen: 1 Julie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/batting-most-runs-career/west-indies-women-3867/women-s-one-day-internationals-9 |title=Records / West Indies Women / Women’s One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |colspan="4"| <small>Korrek teen: 1 Julie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/batting-most-runs-career/west-indies-women-3867/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Records / West Indies Women / Women’s Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |} ==== Paaltjies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |Toets ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | Toetse ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Paaltjies |- | [[Patricia Whittaker]] | 1976–1979 | align=center | 11 | align=center | '''25''' | [[Anisa Mohammed]] | 2003–2022 | align=center | 141 | align=center | '''180''' | [[Hayley Matthews]] | 2014–hede | align=center | 124 | align=center | '''128''' |- | [[Vivalyn Latty-Scott]] | 1976–1979 | align=center | 10 | align=center | '''25''' | [[Stafanie Taylor]] | 2008–hede | align=center | 176 | align=center | '''157''' | [[Anisa Mohammed]] | 2008–2021 | align=center | 117 | align=center | '''125''' |- | [[Sheryl Bayley]] | 1976–1979 | align=center | 11 | align=center | '''16''' | [[Hayley Matthews]] | 2014–hede | align=center | 105 | align=center | '''135''' | [[Afy Fletcher]] | 2008–hede | align=center | 114 | align=center | '''106''' |- | [[Leila Williams]] | 1976–1979 | align=center | 11 | align=center | '''15''' | [[Afy Fletcher]] | 2008–hede | align=center | {{0}}95 | align=center | '''119''' | [[Stafanie Taylor]] | 2008–hede | align=center | 139 | align=center | '''{{0}}98''' |- | [[Peggy Fairweather]] | 1976–1979 | align=center | 10 | align=center | '''13''' | [[Shakera Selman]] | 2008–2022 | align=center | 100 | align=center | '''{{0}}82''' | [[Deandra Dottin]] | 2008–hede | align=center | 151 | align=center | '''{{0}}76''' |- class="sortbottom" |colspan="4"| <small>Korrek teen: 1 Julie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/bowling-most-wickets-career/west-indies-women-3867/women-s-test-matches-8 |title=Records / West Indies Women / Women’s Test Matches / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |colspan="4"| <small>Korrek teen: 1 Julie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/bowling-most-wickets-career/west-indies-women-3867/women-s-one-day-internationals-9 |title=Records / West Indies Women / Women’s One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |colspan="4"| <small>Korrek teen: 1 Julie 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/bowling-most-wickets-career/west-indies-women-3867/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Records / West Indies Women / Women’s Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |} === Spankapteins === Tot op hede was drie spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Wes-Indië tydens ’n toetswedstryd, 17 tydens ’n EDI en agt tydens ’n T20I.<ref>Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.</ref> {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! colspan="3" | Toets<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/individual-list-captains/west-indies-women-3867/women-s-test-matches-8 |title=Records / West Indies Women / Women’s Test Matches / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> ! colspan="2" | EDI<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/individual-list-captains/west-indies-women-3867/women-s-one-day-internationals-9 |title=Records / West Indies Women / Women’s One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> ! colspan="2" | T20I<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/individual-list-captains/west-indies-women-3867/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Records / West Indies Women / Women’s Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |- ! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk |- | 1 | Louise Browne | 1976 | Grace Williams | 1979 | Nadine George | 2008 |- | 2 | Patricia Whittaker | 1979 | Patricia Whittaker | 1979 | Merissa Aguilleira | 2009–2019 |- | 3 | Stephanie Power | 2004 | Rita Scott | 1993 | Anisa Mohammed | 2010–2021 |- | 4 | | | Ann Browne | 1993–1997 | Stafanie Taylor | 2012–2021 |- | 5 | | | Marlene Needham | 1997 | Shemaine Campbelle | 2012 |- | 6 | | | Verena Felician | 2003 | '''Hayley Matthews''' | 2022–hede |- | 7 | | | Stephanie Power | 2003–2005 | Karishma Ramharack | 2025 |- | 8 | | | Envis Williams | 2004 | Chinelle Henry | 2026 |- | 9 | | | Nadine George | 2008 | | |- | 10 | | | Chedean Nation | 2008 | | |- | 11 | | | Marissa Aguilleira | 2009–2015 | | |- | 12 | | | Anisa Mohammed | 2010–2022 | | |- | 13 | | | Stafanie Taylor | 2013–2022 | | |- | 14 | | | Shakera Selman | 2016 | | |- | 15 | | | Deandra Dottin | 2021 | | |- | 16 | | | '''Hayley Matthews''' | 2022–hede | | |- | 17 | | | Shemaine Campbelle | 2023–2025 | | |} == Rekords == === Toetsrekord teen ander lande === {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Gespeel !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |align="left"| {{Crv-AU}} || 2 || 0 || 0 || 0 || 2 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Crv-EN}} || 3 || 0 || 2 || 0 || 1 || 0,00 || – |- |align="left"| {{Crv-IN}} || 6 || 1 || 1 || 0 || 4 || 16,67 || 29 November 1976 |- |align="left"| {{Crv-PK}} || 1 || 0 || 0 || 0 || 1 || 0,00 || – |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''12''' || '''1''' || '''3''' || '''0''' || '''8''' || '''8,33''' || 29 November 1976 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met toets #152 op 6–8 Maart 2026. Laaste keer hersien op 1 Julie 2026.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-results-summary/west-indies-women-3867/women-s-test-matches-8 |title=Records / West Indies Women / Women’s Test matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Maart 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |} === EDI-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |colspan="16" align=center| '''t. Volle lede''' |- |align="left"| {{Crv-AU}} || 21 || 1 || 19 || 0 || 1 || 4,76 || 13 Februarie 2013 |- |align="left"| {{Crv-BD}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 0 || 80,00 || 18 Maart 2022 |- |align="left"| {{Crv-EN}} || 29 || 6 || 21 || 0 || 2 || 20,68 || 7 Julie 1979 |- |align="left"| {{Crv-IE}} || 12 || 10 || 1 || 0 || 1 || 83,33 || 29 Julie 1993 |- |align="left"| {{Crv-IN}} || 29 || 5 || 24 || 0 || 0 || 17,24 || 10 Januarie 2011 |- |align="left"| {{Crv-NZ}} || 23 || 9 || 13 || 0 || 1 || 39,13 || 11 Februarie 2013 |- |align="left"| {{Crv-PK}} || 38 || 27 || 11 || 0 || 0 || 71,05 || 25 Julie 2003 |- |align="left"| {{Crv-LK}} || 38 || 19 || 19 || 0 || 0 || 50,00 || 28 Maart 2005 |- |align="left"| {{Crv-ZA}} || 36 || 11 || 18 || 1 || 4 || 30,55 || 5 April 2005 |- |colspan="16" align=center| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{Crv-DK}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 25 Julie 1993 |- |align="left"| {{vlagland|Japan}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 26 Julie 2003 |- |align="left"| {{Crv-NL}} || 7 || 6 || 1 || 0 || 0 || 85,71 || 21 Julie 1993 |- |align="left"| {{Crv-XS}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 23 Julie 2003 |- |align="left"| {{Crv-TH}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 19 April 2025 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''244''' || '''103''' || '''129''' || '''3''' || '''9''' || '''42,21''' || 7 Julie 1979 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met EDI #1550 op 16 Mei 2026. Laaste keer hersien op 1 Julie 2026. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-results-summary/west-indies-women-3867/women-s-one-day-internationals-9 |title=Records / West Indies Women / Women’s ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Mei 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |} === Vrouekrieketwêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 1973|1973]] || Nie deelgeneem nie |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 1978|1978]] || Nie deelgeneem nie |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 1982|1982]] || Nie deelgeneem nie |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 1988|1988]] || Nie deelgeneem nie |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 1993|1993]] || Groepfase |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 1997|1997]] || Groepfase |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2000|2000]] || Nie deelgeneem nie |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2005|2005]] || Groepfase |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2009|2009]] || Super Ses |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2013|2013]] || Naaswenner |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2017|2017]] || Groepfase |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2022|2022]] || Halfeindrondte |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie |- |[[Vrouekrieketwêreldbeker 2029|2029]] || {{n.v.t.}} |} === T20I-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |colspan="15" align=center| '''t. Volle lede''' |- |align="left"| {{Crv-AU}} || 20 || 2 || 18 || 0 || 0 || 10,00 || 3 April 2016 |- |align="left"| {{Crv-BD}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 26 Maart 2014 |- |align="left"| {{Crv-EN}} || 33 || 9 || 23 || 1 || 0 || 27,27 || 9 November 2009 |- |align="left"| {{Crv-IE}} || 11 || 9 || 2 || 0 || 0 || 81,82 || 27 Junie 2008 |- |align="left"| {{Crv-IN}} || 24 || 9 || 15 || 0 || 0 || 37,50 || 23 Januarie 2011 |- |align="left"| {{Crv-NZ}} || 25 || 6 || 16 || 2 || 1 || 24,00 || 26 September 2012 |- |align="left"| {{Crv-PK}} || 24 || 16 || 4 || 3 || 1 || 66,67 || 6 September 2011 |- |align="left"| {{Crv-LK}} || 30 || 21 || 7 || 0 || 2 || 70,00 || 21 April 2010 |- |align="left"| {{Crv-ZA}} || 26 || 16 || 9 || 0 || 1 || 61,53 || 11 Junie 2009 |- |colspan="16" align=center| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{Crv-NL}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 1 Julie 2008 |- |align="left"| {{Crv-XS}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 6 Oktober 2024 |- |align="left"| {{Crv-TH}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 22 Februarie 2020 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''206''' || '''101''' || '''94''' || '''6''' || '''5''' || '''49,03''' || 27 Junie 2008 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met T20I #2908 op 30 Junie 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-results-summary/west-indies-women-3867/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Records / West Indies Women / Women’s Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=30 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> |} === T20I-vrouewêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]] || Eerste rondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]] || '''Kampioen''' |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]] || Eerste rondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]] || Eerste rondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2024]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2026|2026]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-vrouewêreldbeker 2028|2028]] || ''gekwalifiseer'' |} == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Wes-Indiese nasionale krieketspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|West Indies women's cricket team|Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan}} * {{en}} [https://www.windiescricket.com/ Krieket Wes-Indië se amptelike tuisblad] * {{en}} [https://www.wiplayers.com/ Wes-Indiese spelersvereniging] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/west-indies-women-3816 Wes-Indië-vroue op ESPNcricinfo] * {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/west-indies Wes-Indië by die IKR] {{Nasionale vrouekrieketspanne}} {{Normdata}} [[Kategorie:Krieket in Anguilla]] [[Kategorie:Krieket in Antigua en Barbuda]] [[Kategorie:Krieket in Barbados]] [[Kategorie:Krieket in die Amerikaanse Maagde-eilande]] [[Kategorie:Krieket in die Britse Maagde-eilande]] [[Kategorie:Krieket in Dominica]] [[Kategorie:Krieket in Grenada]] [[Kategorie:Krieket in Guyana]] [[Kategorie:Krieket in Jamaika]] [[Kategorie:Krieket in Montserrat]] [[Kategorie:Krieket in Sint Maarten]] [[Kategorie:Krieket in St. Kitts en Nevis]] [[Kategorie:Krieket in St. Lucia]] [[Kategorie:Krieket in St. Vincent en die Grenadine]] [[Kategorie:Krieket in Trinidad en Tobago]] [[Kategorie:Nasionale vrouekrieketspanne]] maz766zh83pxryb2voncrs2ubptxkvb 0 454043 2915125 2914941 2026-07-01T19:00:32Z SpesBona 2720 Bygewerk, nog besig 2915125 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {{Inligtingskas Krieketwêreldbeker | naam = T20I-vrouewêreldbeker 2026 | beeld = T20I-vrouewêreldbeker 2026.svg | beeldgrote = 150px | onderskrif = Kenteken van die T20I-vrouewêreldbeker 2026 | vanafdatum = 12 Junie | totdatum = 5 Julie | bestuurder = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) | krieketformaat = [[Twintig20]] (T20I) | toernooiformaat = Eerste rondte en uitklopfase | gashere = {{vlagland|Engeland}} | kampioen = | naaswenner = | getal = | deelnemers = 12 (53 kwalifiseer) | wedstryde gespeel = 31 | bywoning = | speler van die reeks = | meeste lopies = {{vlagikoon|Engeland}} [[Danni Wyatt-Hodge]] (282)<ref name="Most_Runs">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-women-s-t20-world-cup-2026-17195 |title=Most runs in ICC Women's T20 World Cup, 2026 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | meeste paaltjies = {{vlagikoon|Indië}} [[Shree Charani]] (14)<ref name="Most_Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-women-s-t20-world-cup-2026-17195 |title=Most wickets For ICC Women's T20 World Cup, 2026 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | vorige jaar = 2024 | vorige toernooi = T20I-vrouewêreldbeker 2024 | volgende jaar = 2028 | volgende toernooi = T20I-vrouewêreldbeker 2028 }} Die '''T20I-vrouewêreldbeker 2026''' ([[Engels]]: ''2026 Women’s T20 World Cup'') word van 12 Junie tot 5 Julie 2026 in [[Engeland]] beslis. Dit is die tiende [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooi in [[Twintig20|T20I]]-[[krieket]] wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en ná die [[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009-toernooi]] die tweede in Engeland. Daarmee word dit die eerste land wat twee keer as gasvroue optree. [[Lêer:Prime Minister Sheikh Hasina With ICC Women's T20 World Cup Trophy 2024-05-05 (PID-0008760) (cropped).jpg|duimnael|links|Die T20I-vrouewêreldbekertrofee waarom meegeding word]] Die T20I-vrouewêreldbeker 2026 is die eerste toernooi met twaalf deelnemende nasionale vroue[[krieket]]spanne, teenoor die tien van die vorige ses T20I-vrouewêreldbekertoernooie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/ckkg1kq3qgvo |title=Women's T20 World Cup will expand to 16 teams |publisher=[[BBC]] |date=22 Julie 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die twaalf deelnemende nasionale vrouekrieketspanne is: die ses regstreekse kwalifiseerders ([[Australiese nasionale vrouekrieketspan|Australië]], [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]], [[Indiese nasionale vrouekrieketspan|Indië]], [[Nieu-Seelandse nasionale vrouekrieketspan|Nieu-Seeland]], [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] en [[Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan|Wes-Indië]]), saam met die twee naasbeste spanne op die T20I-vroueranglys soos op 20 Oktober 2024 ([[Pakistanse nasionale vrouekrieketspan|Pakistan]] en [[Sri Lankaanse nasionale vrouekrieketspan|Sri Lanka]]) en die wenners van die T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026 ([[Bengaalse nasionale vrouekrieketspan|Bangladesj]], [[Ierse nasionale vrouekrieketspan|Ierland]], [[Nederlandse nasionale vrouekrieketspan|Nederland]] en [[Skotse nasionale vrouekrieketspan|Skotland]]). Nederland het vir die eerste keer vir ’n T20I-vrouewêreldbekertoernooi gekwalifiseer en die altesaam vierde span van Europa geword wat vir dié toernooi kon kwalifiseer. Gevolglik is dit die eerste T20I-vrouewêreldbekertoernooi waaraan vier Europese spanne deelneem en dit is ook die eerste internasionale vrouekriekettoernooi waaraan die vernaamste vier Europese spanne Engeland, Ierland, Nederland en Skotland saam deelneem. Tydens die T20I-vrouewêreldbeker 2026 word 33 wedstryde gespeel, waaronder 30 in die eerste rondte en drie in die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in twee groepe van ses spanne elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep kwalifiseer hierna vir die halfeindrondte, waarvan die wenners mekaar in die eindstryd ontmoet. Elke wedstryd bestaan uit 20 boulbeurte per span. Die agt beste spanne van die T20I-vrouevrouewêreldbeker 2026 kwalifiseer saam met die gasvroue van die 2028-toernooi regstreeks vir die volgende [[T20I-vrouewêreldbeker 2028]] in Pakistan. Daarbenewens het Australië, Groot-Brittanje (d.w.s. Engeland), Indië en Suid-Afrika as die beste spanne van hulle onderskeidelike vastelande regstreeks vir die [[Olimpiese Somerspele 2028]] in [[Los Angeles]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-india-south-africa-and-great-britain-qualify-for-women-s-event-at-la28-olympics-1543593 |title=Australia, India, South Africa and Great Britain qualify for women's event at LA28 Olympics |publisher=ESPNcricinfo |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Toewysing == Die Internasionale Krieketraad het Engeland in Julie 2022 as gasheer van die T20I-vrouewêreldbeker 2026 aangewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2691035 |title=Hosts for ICC Women’s global events until 2027 announced |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Julie 2022 |accessdate=28 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228190055/https://www.icc-cricket.com/media-releases/2691035 |archive-date=28 Februarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/india-to-host-2025-women-s-odi-world-cup-1326281 |title=India to host 2025 Women's ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=26 Julie 2022 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Daarmee word dié land die eerste wat twee keer T20I-vrouewêreldbekertoernooie aanbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup |title=England to host 2026 Women's T20 Cricket World Cup – Clare Connor hails continued growth of women's game |publisher=[[Sky News]] |date=26 Julie 2022 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Deelnemers == === Kwalifisering === In Julie 2022 het die Internasionale Krieketraad die kwalifiseringsproses vir die T20I-vrouewêreldbeker 2026 bekendgemaak, waarvolgens vir die eerste keer twaalf spanne aan dié toernooi deelneem. Die gasvroue Engeland het saam met die vyf beste spanne van die vorige [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024-toernooi]] regstreeks gekwalifiseer. Die twee oorblywende regstreekse kwalifiseringsplekke is deur die naasbeste spanne, wat nog nie gekwalifiseer het nie, op die T20I-vroueranglys soos op 20 Oktober 2024 bespreek. Die vier oorblywende plekke is tydens die T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026, waaraan die wenners van plaaslike kwalifiseringstoernooie deelgeneem het, beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/icc-women-s-t20-world-cup-2026-qualifier-final-four-spots-up-for-grabs-in-nepal |title=ICC Women's T20 World Cup 2026 Qualifier: Final four spots up for grabs in Nepal |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 Januarie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die volgende twaalf spanne het vir die T20I-vrouewêreldbeker 2026 gekwalifiseer: Australië, Indië, Nieu-Seeland, Suid-Afrika en Wes-Indië het as die vyf beste spanne van die T20I-vrouewêreldbeker 2024 almal saam met die gasvroue Engeland regstreeks gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/west-indies-seal-semi-final-spot-with-stunning-victory-over-england |title=West Indies seal semi-final spot with stunning victory over England |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=15 Oktober 2024 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Pakistan en Sri Lanka het as naasbeste spanne op die T20I-vroueranglys soos op 20 Oktober 2024 gekwalifiseer, terwyl Bangladesj, Ierland, Nederland en Skotland tydens die T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026 hulle plekke bespreek het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-thump-thailand-to-qualify-for-2026-women-s-t20-world-cup-1521848 |title=Ireland and Scotland qualify for 2026 women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Februarie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Nederland neem vir die eerste keer aan ’n T20I-vrouewêreldbekertoernooi deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-and-netherlands-qualify-for-2026-women-s-t20-world-cup-1521362 |title=Netherlands, Bangladesh qualify for Women's T20 World Cup 2026 |publisher=ESPNcricinfo |date=28 Januarie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Gevolglik neem vir die eerste keer vier Europese spanne aan ’n T20I-vrouewêreldbeker deel en dit is ook die eerste vrouekriekettoernooi waaraan die vier vernaamste Europese vrouekrieketspanne Engeland, Ierland, Nederland en Skotland saam deelneem. === Kwalifiserende spanne === [[Lêer:2026 ICC Women's T20 World Cup Participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die T20I-vrouewêreldbeker 2026-kwalifisering; altesaam 53 lande het deelgeneem. {{sleutel|#000032|Gasvroue}} {{sleutel|#0000ff|Regstreeks gekwalifiseer}} {{sleutel|#01a2ffff|Gekwalifiseer deur die IKR se T20I-vroueranglys}} {{sleutel|#00ab00|Wenner van die kwalifisering}} {{sleutel|#ffaa00|Tydens die wêreldwye kwalifisering uitgeskakel}} {{sleutel|#ffc900|Tydens die plaaslike kwalifisering uitgeskakel}} {{sleutel|#c0c0c0|Nie deelgeneem nie}}]] {| class="wikitable sortable" !Span !Kwalifiseringmetode !Verskynings by eindstryde !Laaste verskyning !Vorige beste prestasie |- |{{Crv-EN}} |'''Gasvroue''' |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |'''Kampioen''' <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]])</small> |- |{{Crv-AU}} |rowspan="5"|'''Regstreeks''' |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |'''Kampioen''' <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{Crv-IN}} |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |Naaswenner <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]])</small> |- |{{Crv-NZ}} |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |'''Kampioen''' <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])</small> |- |{{Crv-ZA}} |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |Naaswenner <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])</small> |- |{{Crv-WI}} |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |'''Kampioen''' <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]])</small> |- |{{Crv-PK}} |rowspan="2"|T20I-vroueranglys op<br />20 Oktober 2024 |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |Eerste rondte <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])</small> |- |{{Crv-LK}} |Tiende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |Eerste rondte <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])</small> |- |{{Crv-BD}} |rowspan="4"|T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026 |Sewende |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |Eerste rondte <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])</small> |- |{{Crv-IE}} |Vyfde |[[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]] |Eerste rondte <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]])</small> |- |{{Crv-NL}} |Eerste | – |Debuut |- |{{Crv-XS}} |Tweede |[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]] |Eerste rondte <small>([[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])</small> |} == Stadions == In Mei 2025 het die [[Engelse en Walliese Krieketraad]] die stadions vir die T20I-vrouewêreldbeker 2026 bevestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/news/4256616/seven-venues-for-icc-womens-t20-world-cup-2026-in-england-announced |title=Lord’s to host final of ICC Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=[[Engelse en Walliese Krieketraad]] |date=30 April 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Die eindstryd word op [[Lord’s]] in [[Londen]] beslis, terwyl [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[The Oval (Londen)|The Oval]] en die [[Bristol-krieketveld]] ander wedstryde tydens die toernooi huisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-key-dates-announced-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026-in-england |title=Venues, key dates announced for ICC Women’s T20 World Cup 2026 in England |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=1 Mei 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! [[Birmingham]], [[Wes-Midlands]] ! [[Bristol]], City of Bristol ! [[Leeds]], [[Wes-Yorkshire]] |- | [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]] | [[Bristol-krieketveld]] | [[Headingley-krieketveld|Headingley]] |- | <small>{{Koördinate|52|27|20.93|N|1|54|08.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Edgbaston}}</small> | <small>{{Koördinate|51|28|38.01|N|2|35|02.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Bristol-krieketveld}}</small> | <small>{{Koördinate|53|49|3.58|N|1|34|55.12|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Headingley}}</small> |- | Kapasiteit: '''25&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''17&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''18&nbsp;350''' |- | [[Lêer:Edgbaston---close-of-play.jpg|200px]] | [[Lêer:Bristol County Ground.jpg|200px]] | [[Lêer:Headingley Cricket Stadium.jpg|200px]] |- ! [[Londen]], [[Groter Londen]] !rowspan=10|{{Location map+|Engeland|width=400|float=center|places= {{Location map~|Engeland|lat=52.455814|long=-1.902489|position=bottom|background=|label=[[Birmingham]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.477174|long=-2.584097|position=bottom|background=|label=[[Bristol]]}} {{Location map~|Engeland|lat=53.817686|long=-1.582070|position=top|background=|label=[[Leeds]]}} {{Location map~|Engeland|lat=53.479251|long=-2.247926|position=bottom|background=|label=[[Manchester]]}} {{Location map~|Engeland|lat=50.924000|long=-1.321900|position=bottom|background=|label=[[Southampton]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.529420|long=-0.172822|position=left|background=|label=[[Lord’s]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.483769|long=-0.114850|position=right|background=|label=[[The Oval (Londen)|The Oval]]}}}} ! Londen, Groter Londen |- | [[Lord’s]] | [[The Oval (Londen)|The Oval]] |- | <small>{{Koördinate|51|31|45.84|N|0|10|21.72|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Lord’s}}</small> | <small>{{Koördinate|51|29|1|N|0|6|54|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=The Oval}}</small> |- | Kapasiteit: '''31&nbsp;100''' | Kapasiteit: '''27&nbsp;500''' |- | [[Lêer:Nat West media centre cropped.jpg|200px]] | [[Lêer:OCS Stand (Surrey v Yorkshire in foreground).JPG|200px]] |- ! [[Manchester]], [[Groter Manchester]] ! [[Southampton]], [[Hampshire]] |- | [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]] | [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]] |- | <small>{{Koördinate|53|27|22.85|N|2|17|12.34|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Old Trafford}}</small> | <small>{{Koördinate|50|55|26.4|N|1|19|18.8|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Rose Bowl}}</small> |- | Kapasiteit: '''26&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''25&nbsp;000''' |- | [[Lêer:Old Trafford Cricket Ground August 2014 (cropped).jpg|200px]] | [[Lêer:Pavilion stands.JPG|200px]] |}</center> == Formaat == Die T20I-vrouewêreldbeker 2026 word oor 24 dae tussen twaalf verskillende spanne oor 33 wedstryde beslis. Dit het begin op 12 Junie 2026 op Edgbaston in Birmingham met die openingswedstryd tussen die gasvroue Engeland en Sri Lanka. Die toernooi eindig op Lord’s in Londen op 5 Julie met die eindstryd, waartydens die wenner die T20I-vrouewêreldbekertrofee inpalm. === Kalender === Die volgende tabel dui die T20I-vrouewêreldbeker 2026 se daaglikse program aan. ’n Pers blokkie dui op wedstryde tydens die eerste rondte, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Eerste rondte<br />Junie ! scope=col |Vr<br />12 ! scope=col |Sa<br />13 ! scope=col |So<br />14 ! scope=col |Ma<br />15 ! scope=col |Di<br />16 ! scope=col |Wo<br />17 ! scope=col |Do<br />18 ! scope=col |Vr<br />19 ! scope=col |Sa<br />20 ! scope=col |So<br />21 ! scope=col |Ma<br />22 ! scope=col |Di<br />23 ! scope=col |Wo<br />24 ! scope=col |Do<br />25 ! scope=col |Vr<br />26 ! scope=col |Sa<br />27 ! scope=col |So<br />28 |- align=center | align=left|Groep A <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 3 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- align=center |align=left|Groep B <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 28 -->| |- align=center |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Junie/Julie ! scope=col |Ma<br />29 ! scope=col |Di<br />30 ! scope=col |Wo<br />1 ! scope=col |Do<br />2 ! scope=col |Vr<br />3 ! scope=col |Sa<br />4 ! scope=col |So<br />5 |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto;" wikitable right | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#c364f3|Eerste rondte}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepe === {| class="wikitable" style="width:98%;" !width=25%|[[#Groep A|Groep A]] !width=25%|[[#Groep B|Groep B]] |- | {{Crv-AU}}<br /> {{Crv-BD}}<br /> {{Crv-IN}}<br /> {{Crv-NL}}<br /> {{Crv-PK}}<br /> {{Crv-ZA}} | {{Crv-EN}}<br /> {{Crv-IE}}<br /> {{Crv-NZ}}<br /> {{Crv-XS}}<br /> {{Crv-LK}}<br /> {{Crv-WI}} |} === Eerste rondte === Die T20I-vrouewêreldbeker 2026 is deur twaalf nasionale vrouekrieketspanne beslis. Vir die eerste rondte is die twaalf deelnemende spanne in twee groepe van ses spanne elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span vier wedstryde in die eerste rondte gespeel. Twee punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die twee beste spanne van elke groep het na die uitklopfase deurgedring.<ref name="IKR">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/all-you-need-to-know-about-icc-women-s-t20-world-cup-2026 |title=All You Need To Know about ICC Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=4 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref name="ESPNcricinfo">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-faqs-the-format-teams-rain-rules-and-more-1540193 |title=Women's T20 World Cup 2026 FAQs: the format, teams, rain rules, and more |publisher=ESPNcricinfo |author=Srinidhi Ramanujam |date=11 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> In die geval van ’n gelykop (d.w.s. as albei spanne die gelyke aantal lopies aan die einde van hul onderskeidelike kolfbeurt aanteken), is die wedstryd deur ’n Superboulbeurt beslis. Dit is van toepassing in alle fases van die toernooi.<ref name="IKR" /><ref name="ESPNcricinfo" /> === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af neem die toernooi ’n uitklopformaat aan wat uit drie wedstryde bestaan: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die wenner en naaswenner van elk van die groepe dring na die uitklopfase deur. Die groepwenner van albei groepe speel teen die naaswenner van die ander groep in die halfeindstryde. Elke wedstryd in die uitklopfase moet met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag is, word die wenner deur ’n Superboulbeurt bepaal.<ref name="IKR" /><ref name="ESPNcricinfo" /> === 2026-effek op 2028-kwalifisering === Die agt beste spanne van die 2026-toernooi (saam met die 2028-gasvroue Pakistan) kwalifiseer regstreeks vir die volgende T20I-vrouewêreldbeker 2028. Hulle is Australië, Bangladesj, Engeland, Indië, Nieu-Seeland, Sri Lanka, Suid-Afrika en Wes-Indië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92841-ireland-lead-race-for-final-automatic-spot-in-icc-womens-t20-world-cup-2028-eight-teams-locked-in.html |title=Ireland Lead Race for Final Automatic Spot in ICC Women’s T20 World Cup 2028; Eight Teams Locked In |publisher=Female Cricket |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Betrokkenes == === Skeidsregters en wedstrydbeamptes === ’n Paneel van 14 skeidsregters en vier wedstrydbeamptes word vir die toernooi gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/match-officials-revealed-for-women-s-t20-world-cup-2026 |title=Match officials revealed for Women's T20 World Cup 2026 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=28 Mei 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Op 21 Junie 2026 moes [[Lauren Agenbag]] weens siekte aan die toernooi onttrek en sy is met [[Saleema Imtiaz]] vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/imtiaz-replaces-agenbag-in-emirates-icc-international-panel-of-umpires-at-icc-women-s-t20-world-cup-2026 |title=Imtiaz replaces Agenbag in Emirates ICC International Panel of Umpires at ICC Women's T20 World Cup |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=21 Junie 2026 |accessdate=21 Junie 2026}}</ref> ==== Skeidsregters ==== {| |- style="vertical-align:top" || * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Lauren Agenbag <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Kim Cotton <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Anna Harris <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Pakistan}} Saleema Imtiaz <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small> * {{vlagikoon|Bangladesj}} Shathira Jakir <small>([[Bengaalse Krieketraad|Bangladesj]])</small> * {{vlagikoon|Indië}} Narayanan Janani <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Kerrin Klaaste <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Wes-Indië}} Candace la Borde <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small> || * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Nimali Perera <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} Claire Polosak <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Indië}} Vrinda Rathi <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Sue Redfern <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} Eloise Sheridan <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Wes-Indië}} Jacqueline Williams <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small> * {{vlagikoon|Indië}} Gayathri Venugopalan <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> |} ==== Wedstrydbeamptes ==== {| |- style="vertical-align:top" || * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Trudy Anderson <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Shandre Fritz <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> || * {{vlagikoon|Indië}} G. S. Lakshmi <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Michell Pereira <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> |} === Spanne === Elke land het 15 spelers vir die toernooi gekies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/all-the-squads-at-the-icc-women-s-t20-world-cup-2026 |title=All the squads at the ICC Women's T20 World Cup 2026 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=30 Mei 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> == Wedstryde == {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase én regstreeks vir die [[T20I-vrouewêreldbeker 2028]]. |- | style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die T20I-vrouewêreldbeker 2028. |- |Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die T20I-vrouewêreldbeker 2028 mis. |- | style="background:#fcc;"|Gerelegeer na die T20I-vrouewêreldbeker 2028-kwalifisering. |} Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die eerste rondte en die uitklopfase. Die groepe is op 15 Junie 2025 bekend gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2026-womens-t20-world-cup-schedule-india-australia-in-group-1-eng-nz-in-group-2-1490664 |title=Women's T20 World Cup: India and Australia in Group 1, England and NZ in Group 2 |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Junie 2025 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Op 24 Februarie 2026 is die volledige kalender bekend gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/full-fixtures-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026-unveiled |title=Full fixtures for ICC Women’s T20 World Cup 2026 unveiled |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=24 Februarie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> === Eerste rondte === Twaalf spanne het aan die eerste rondte deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring,<ref name="Explainer">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/women-s-t20-world-cup-tournament-explainer |title=Women’s T20 World Cup 2026: Tournament Explainer |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 April 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> terwyl die vier beste spanne van elke groep saam met die gasvroue Pakistan regstreeks vir die T20I-vrouewêreldbeker 2028 gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/scotland-still-have-2028-t20-world-cup-automatic-qualification-incentive-1542661 |title=Scotland still have 2028 T20 World Cup automatic qualification incentive |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> Op 29 Junie 2026 het beide die Internasionale Krieketraad en die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] bevestig dat Australië, Groot-Brittanje (d.w.s. Engeland), Indië en Suid-Afrika as die beste spanne van hulle onderskeidelike vastelande regstreeks vir die [[Olimpiese Somerspele 2028]] in [[Los Angeles]] gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/93036-icc-confirms-qualification-pathway-for-cricket-at-la28-olympics-introduces-new-qualifier.html |title=ICC Confirms Qualification Pathway for Cricket at LA28 Olympics, Introduces New Qualifier |publisher=Female Cricket |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> ==== Groep A ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} |- bgcolor="#cfc" |style="text-align:left"|{{Crv-AU}} |5||5||0||0||'''10'''||+3.882 |- bgcolor="#cfc" |style="text-align:left"|{{Crv-ZA}} |5||4||1||0||'''8'''||+0.633 |- bgcolor="#ffc" |style="text-align:left"|{{Crv-IN}} |5||3||2||0||'''6'''||+1.718 |- bgcolor="#ffc" |style="text-align:left"|{{Crv-BD}} |5||2||3||0||'''4'''||—0.710 |- |style="text-align:left"|{{Crv-PK}} |5||1||4||0||'''2'''||—1.872 |- bgcolor="#fcc" |style="text-align:left"|{{Crv-NL}} |5||0||5||0||'''0'''||—3.276 |} {{Krieketwedstryd | datum = 13 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-AU}} | telling1 = 172/8 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-ZA}} | telling2 = 107 (16.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Phoebe Litchfield]] 50 (24) | paaltjies1 = [[Nonkululeko Mlaba]] 2/22 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Laura Wolvaardt]] 44 (39) | paaltjies2 = [[Georgia Wareham]] 3/13 (2.4 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 65 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-south-africa-women-3rd-match-group-1-1490679/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]<br />Bywoning: 7&nbsp;543<ref name="Bywoning13">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cg74zz78m7do |title=T20 crowds won't be hit by football World Cup – ICC |publisher=[[BBC]] |author=Matthew Henry |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | skeidsregters = Narayanan Janani ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Nimali Perera ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Georgia Wareham]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Nadine de Klerk]] (RSA) speel in haar 150ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91572-south-africas-nadine-de-klerk-reaches-150-international-appearances-against-australia.html |title=South Africa’s Nadine de Klerk Reaches 150 International Appearances Against Australia |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Nonkululeko Mlaba]] (RSA) neem haar 150ste internasionale paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91568-nonkululeko-mlaba-hits-150-international-wickets-milestone-in-south-africas-womens-t20-world-cup-2026-opener.html |title=Nonkululeko Mlaba Hits 150 International Wickets Milestone in South Africa’s Women’s T20 World Cup 2026 Opener |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 14 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-NL}} | telling1 = 139/8 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-BD}} | telling2 = 141/4 (19.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Babette de Leede]] 50 (45) | paaltjies1 = [[Marufa Akter]] 2/31 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Juairiya Ferdous]] 50 (33) | paaltjies2 = [[Caroline de Lange]] 2/27 (4 boulbeurte) | uitslag = Bangladesj wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-netherlands-women-5th-match-group-1-1490681/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]] | skeidsregters = Gayathri Venugopalan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Sue Redfern ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Juairiya Ferdous]] (Ban) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Dit was beide Bangladesj en Nederland hulle eerste internasionale vrouekrieketwedstryde in Engeland.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/netherlands-ready-and-raring-for-icc-women-s-t20-world-cup-debut-against-bangladesh |title=Netherlands ready and raring for ICC Women’s T20 World Cup Debut against Bangladesh |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Nederland het sy T20I-vrouewêreldbekerdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-netherlands-opt-to-bat-against-bangladesh-on-debut-1541140 |title=Netherlands opt to bat against Bangladesh on T20 World Cup debut |publisher=ESPNcricinfo |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Caroline de Lange]] (Ned) speel in haar 100ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91696-caroline-de-lange-reaches-100-caps-as-netherlands-make-icc-womens-t20-world-cup-debut.html |title=Caroline de Lange Reaches 100 Caps as Netherlands Make ICC Women’s T20 World Cup Debut |publisher=Female Cricket |date=15 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Rabeya Khan]] (Ban) neem haar 50ste T20I-paaltjie.''<ref name="NEDvBAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-netherlands-women-5th-match-group-1-1490681/match-report |title=Ferdous, Sharmin take Bangladesh past Netherlands |publisher=ESPNcricinfo |author=Vishal Dikshit |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Bangladesj teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.<ref name="NEDvBAN" /><ref name="Run_chase">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?batting_fielding_first=2;class=10;filter=advanced;orderby=target;result=1;template=results;trophy=136;type=team;view=innings |title=Statistics / Statsguru / Women's Twenty20 Internationals / Team records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 14 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-IN}} | telling1 = 170/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-PK}} | telling2 = 106 (17 boulbeurte) | lopies1 = [[Smriti Mandhana]] 68 (44) | paaltjies1 = [[Fatima Sana]] 2/33 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Muneeba Ali]] 41 (35) | paaltjies2 = [[Deepti Sharma]] 5/10 (4 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 64 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/india-women-vs-pakistan-women-6th-match-group-1-1490682/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]]<br />Bywoning: 18&nbsp;814<ref name="INDvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/sharma-stars-as-india-beat-pakistan-in-front-of-record-group-stage-crowd |title=Sharma stars as India beat Pakistan in front of record group stage crowd |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Jacqueline Williams ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Deepti Sharma]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Deepti Sharma]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/bowling-list-5wi/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=List of five-wickets-in-an-innings For ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Sy word ná [[Jhulan Goswami]] (albei Ind) ook die tweede vroulike bouler wat haar 350ste internasionale paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91720-deepti-sharma-becomes-first-spinner-to-take-350-womens-international-wickets.html |title=Deepti Sharma Becomes First Spinner to Take 350 Women’s International Wickets |publisher=Female Cricket |date=15 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Muneeba Ali]] (Pak) teken haar 3&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91731-muneeba-ali-reaches-3000-international-runs-in-pakistans-womens-t20-world-cup-opener-vs-india.html |title=Muneeba Ali Reaches 3000 International Runs in Pakistan’s Women’s T20 World Cup Opener vs India |publisher=Female Cricket |date=15 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die bywoning van 18&nbsp;814 is beide die hoogste vir ’n T20I-vrouewêreldbekergroepwedstryd en ’n vrouekrieketwedstryd tussen Indië en Pakistan in dié tyd.''<ref name="INDvPAK" /> * ''Dit is ook die mees gesiene groepwedstryd – beide [[vrouekrieketwêreldbeker]]- en T20I-vrouewêreldbekertoernooie – in dié tyd met sowat 134 miljoen digitale kykers.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91875-india-vs-pakistan-t20-world-cup-clash-draws-134-million-digital-viewers-record-opening-week-numbers.html |title=India vs Pakistan T20 World Cup Clash Draws 134 million Digital Viewers; Record Opening Week Numbers |publisher=Female Cricket |date=17 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 17 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-BD}} | telling1 = 77/8 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-AU}} | telling2 = 78/1 (9.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Nigar Sultana]] 27 (47) | paaltjies1 = [[Sophie Molineux]] 2/14 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Georgia Voll]] 45* (32) | paaltjies2 = [[Marufa Akter]] 1/28 (4 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-bangladesh-women-9th-match-group-1-1490685/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Candace la Borde ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Nimali Perera ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Ellyse Perry]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 17 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-IN}} | telling1 = 209/5 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-NL}} | telling2 = 114 (17.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Smriti Mandhana]] 74 (47) | paaltjies1 = [[Caroline de Lange]] 2/32 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Babette de Leede]] 28 (27) | paaltjies2 = [[Shree Charani]] 4/19 (4 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 95 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/netherlands-women-vs-india-women-10th-match-group-1-1490686/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Sue Redfern ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Smriti Mandhana]] (Ind) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Dit was die eerste T20I-vrouewedstryd tussen Indië en Nederland.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-ind-vs-ned-netherlands-bowl-india-bring-in-nandani-and-yastika-1541575 |title=Netherlands bowl; India bring in Nandani and Yastika |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhijato Sensarma |date=17 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Smriti Mandhana]] (Ind) word die eerste kolwer – beide mans en vroue – wat haar 600ste T20I-grenshou aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-womens-t20-world-cup/smriti-mandhana-scripts-history-becomes-the-first-ever-batter-across-mens-and-womens-t20is-to-/articleshow/131806102.cms |title=Smriti Mandhana scripts history, becomes the first-ever batter across men’s and women’s T20Is to... |publisher=[[The Times of India]] |date=17 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Indië teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Highest_totals">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-innings-totals/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=Highest totals For ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Babette de Leede]] en [[Sterre Kalis]] word die eerste Nederlandse paartjie wat 1&nbsp;000 T20I-lopies tussen hulle aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news18.com/cricket/india-vs-netherlands-live-score-womens-t20-world-cup-follow-scorecard-match-updates-from-headingley-leeds-liveblog-ws-l-10156270.html |title=India Vs Netherlands Women's T20 World Cup Highlights: Smriti-Shafali-Shree Charani Take IND To 95 Run-Win |publisher=News18 |date=17 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Indië teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.<ref name="Largest">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-largest-margins/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=Largest margins by Innings, runs & wickets for ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 17 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-PK}} | telling1 = 126/9 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-ZA}} | telling2 = 127/8 (16.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Fatima Sana]] 55* (38) | paaltjies1 = [[Marizanne Kapp]] 3/23 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Annerie Dercksen]] 52 (35) | paaltjies2 = [[Fatima Sana]] 3/16 (2.5 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met twee paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/south-africa-women-vs-pakistan-women-11th-match-group-1-1490687/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]] | skeidsregters = Anna Harris ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Kim Cotton ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) | speler van die wedstryd = [[Annerie Dercksen]] (RSA) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Laura Wolvaardt]] word ná [[Suné Luus]], [[Chloe Tryon]], [[Marizanne Kapp]], [[Mignon du Preez]] en [[Shabnim Ismail]] die sesde Suid-Afrikaanse krieketspeler wat in haar 100ste T20I-vrouewedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92032-laura-wolvaardt-becomes-sixth-south-african-woman-to-play-100-t20is.html |title=Laura Wolvaardt Becomes Sixth South African Woman to Play 100 T20Is |publisher=Female Cricket |date=18 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Suné Luus word die eerste Suid-Afrikaanse krieketspeler wat in haar 300ste internasionale vrouewedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92033-sune-luus-joins-elite-club-with-300th-international-appearance-in-womens-cricket.html |title=Sune Luus Joins Elite Club With 300th International Appearance in Women’s Cricket |publisher=Female Cricket |date=18 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Fatima Sana]] en [[Tuba Hassan]] teken met 71 lopies om die negende paaltjie die hoogste Pakistanse negende T20I-vrouepaaltjievennootskap in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/pakistan-women-3022/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest partnerships for Pakistan Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Dit is ook die hoogste negende vrouepaaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd.''<ref name="PAKvRSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/news-detail/fatima-sana-s-all-round-heroics-in-vain-as-south-africa-edge-pakistan-by-two-wickets.html |title=Fatima Sana's all-round heroics in vain as South Africa edge Pakistan by two wickets |publisher=[[Pakistanse Krieketraad]] |date=18 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/dercksen-and-de-klerk-get-south-africa-on-the-board-with-nervy-win |title=Dercksen and De Klerk get South Africa on the board with nervy win |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Fatima Sana (Pak) word die eerste [[Kaptein (sport)|kaptein]] wat tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd ’n vyftigtal aanteken en drie paaltjies neem.<ref name="PAKvRSA" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-AU}} | telling1 = 219/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-NL}} | telling2 = 121/3 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Beth Mooney]] 74 (42) | paaltjies1 = [[Iris Zwilling]] 3/52 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Babette de Leede]] 56* (57) | paaltjies2 = [[Kim Garth]] 2/20 (4 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 98 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-netherlands-women-14th-match-group-1-1490690/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Anna Harris ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Kim Cotton ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) | speler van die wedstryd = [[Beth Mooney]] (Aus) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Dit was die eerste T20I-vrouewedstryd tussen Australië en Nederland.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-scotland-women-16th-match-group-2-1490692/match-preview |title=Saturday triple-header: Pakistan look for a W; Australia, England target three in three |publisher=ESPNcricinfo |author=Sruthi Ravindranath |date=19 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Beide [[Babette de Leede]] en [[Robine Rijke]] word die eerste twee Nederlandse spelers – beide mans en vroue – wat in hulle 100ste T20I-wedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/icc-womens-t20-world-cup-2026/92156-babette-de-leede-robine-rijke-set-for-100th-t20i-as-netherlands-face-australia.html |title=Babette de Leede, Robine Rijke Set for 100th T20I as Netherlands Face Australia |publisher=Female Cricket |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Ellyse Perry]] (Aus) word die eerste krieketspeler – beide mans en vroue – wat in haar 50ste T20I-wêreldbekerwedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92275-ellyse-perry-becomes-first-cricketer-to-reach-50-t20-world-cup-appearances.html |title=Ellyse Perry Becomes First Cricketer to Reach 50 T20 World Cup Appearances |publisher=Female Cricket |date=21 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Ashleigh Gardner]] word ná [[Beth Mooney]], [[Meg Lanning]], [[Alyssa Healy]] en Ellyse Perry die vyfde Australiese vroulike kolwer wat haar 1&nbsp;500ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92243-ashleigh-gardner-joins-elite-1500-t20i-runs-club-as-australia-crush-netherlands.html |title=Ashleigh Gardner Joins Elite 1500 T20I Runs Club as Australia Crush Netherlands |publisher=Female Cricket |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Australië teken die gesamentlik hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan en ewenaar Engeland se telling teen Sri Lanka tydens dieselfde toernooi.''<ref name="Highest_totals" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/czrxyvjr0lvo |title=Injury concern for Mooney as Australia beat Netherlands |publisher=[[BBC]] |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Sterre Kalis]] word die eerste Nederlandse vroulike kolwer wat haar 2&nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92299-sterre-kalis-becomes-first-netherlands-batter-to-reach-2000-t20i-runs.html |title=Sterre Kalis Becomes First Netherlands Batter to Reach 2000 T20I Runs |publisher=Female Cricket |date=21 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Babette de Leede en Sterre Kalis teken met 96 lopies om die derde paaltjie die hoogste Nederlandse derde T20I-vrouepaaltjievennootskap in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/netherlands-women-2461/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest partnerships for Netherlands Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Babette de Leede teken haar 2&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92330-babette-de-leede-scripts-netherlands-cricket-history-with-2000-international-runs.html |title=Babette de Leede Scripts Netherlands Cricket History With 2000 International Runs |publisher=Female Cricket |date=21 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Australië teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.''<ref name="Largest" /> * <span style="color:red">''Nederland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/4523420/t20-world-cup-2026-finals-run-homes-standings-group-a-b-australia-india-new-zealand-england-south-africa-west-indies |title=T20 World Cup finals race: How the groups are shaping up |publisher=[[Krieket Australië]] |date=22 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-BD}} | telling1 = 123/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-PK}} | telling2 = 100/8 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Shorna Akter]] 39* (22) | paaltjies1 = [[Fatima Sana]] 2/18 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Muneeba Ali]] 25 (30) | paaltjies2 = [[Nahida Akter]] 3/18 (4 boulbeurte) | uitslag = Bangladesj wen met 23 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-pakistan-women-15th-match-group-1-1490691/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Gayathri Venugopalan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Jacqueline Williams ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Shorna Akter]] (Ban) | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Nigar Sultana]] teken haar 500ste T20I-vrouewêreldbekerlopie aan.'' * ''Sy teken ook haar 250ste T20I-grenshou aan.'' * ''[[Nahida Akter]] (Ban) neem haar 200ste internasionale paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92329-nahida-akter-joins-elite-club-claims-200th-international-wicket-in-bangladeshs-world-cup-win.html |title=Nahida Akter Joins Elite Club, Claims 200th International Wicket in Bangladesh’s World Cup Win |publisher=Female Cricket |date=21 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Dit is Bangladesj se eerste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning oor Pakistan ooit.'' * <span style="color:red">''Pakistan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-pakistan-women-15th-match-group-1-1490691/match-report |title=Shorna, spinners eliminate Pakistan from 2026 T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Ahsan Iftikhar Nagi |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 21 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-IN}} | telling1 = 158/7 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-ZA}} | telling2 = 161/4 (19.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Shafali Verma]] 31 (15) | paaltjies1 = [[Marizanne Kapp]] 2/27 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Marizanne Kapp]] 81* (45) | paaltjies2 = [[Shree Charani]] 3/24 (4 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/south-africa-women-vs-india-women-18th-match-group-1-1490694/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Eloise Sheridan ([[Krieket Australië|Aus]]) en Nimali Perera ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Marizanne Kapp]] (RSA) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Dit was die eerste T20I-vrouewêreldbekerwedstryd ooit tussen Indië en Suid-Afrika.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/womens-t20-world-cup-ind-vs-sa-laura-wolvaardt-and-south-africa-look-for-a-change-in-fortunes-1542063 |title=Wolvaardt and South Africa look for a change in fortunes |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Harmanpreet Kaur]] (Ind) word die eerste krieketspeler – beide mans en vroue – wat in haar 200ste T20I-wedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-harmanpreet-kaur-latest-to-go-where-no-man-has-1541965 |title=Harmanpreet the latest woman to go where no man has |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Prema Rawat]] (Ind) het haar T20I-debuut-gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/wwc-india-hand-prema-rawat-debut-cap-and-bat-in-harmanpreet-kaur-s-200th-t20i-1542212 |title=India hand Rawat debut cap and bat in Harmanpreet's 200th T20I |publisher=ESPNcricinfo |date=21 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Suid-Afrika teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.<ref name="Run_chase" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-AU}} | telling1 = 199/7 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-PK}} | telling2 = 86 (13.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Ellyse Perry]] 71 (48) | paaltjies1 = [[Sadia Iqbal]] 2/31 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Muneeba Ali]] 32 (25) | paaltjies2 = [[Sophie Molineux]] 2/6 (2 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 113 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-pakistan-women-21st-match-group-1-1490697/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Sue Redfern ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Vrinda Rathi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Ellyse Perry]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Aliya Riaz]] (Pak) speel in haar 200ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92614-aliya-riaz-reaches-200-international-caps-for-pakistan-during-t20-world-cup-clash.html |title=Aliya Riaz Reaches 200 International Caps for Pakistan During T20 World Cup Clash |publisher=Female Cricket |date=25 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Sophie Molineux]] (Aus) neem haar 50ste T20I-paaltjie.'' * ''[[Ellyse Perry]] word ná [[Meg Lanning]] die tweede Australiese vroulike kolwer wat haar 8&nbsp;000ste internasionale lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92597-ellyse-perry-becomes-second-australian-woman-after-meg-lanning-to-reach-8000-international-runs.html |title=Ellyse Perry Becomes Second Australian Woman, After Meg Lanning, to Reach 8000 International Runs |publisher=Female Cricket |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Sy word ook die eerste Australiese krieketspeler wat tydens dieselfde T20I-vrouewêreldbekerwedstryd ’n vyftigtal aanteken en twee paaltjies neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/icc-womens-t20-world-cup-2026/92570-ellyse-perry-creates-t20-world-cup-history-then-says-shes-still-not-happy-with-her-game.html |title=Ellyse Perry Creates T20 World Cup History, Then Says She’s Still Not Happy with Her Game |publisher=Female Cricket |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Australië teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.<ref name="Largest" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 25 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-BD}} | telling1 = 136/8 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-IN}} | telling2 = 139/5 (16.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Juairiya Ferdous]] 33 (31) | paaltjies1 = [[Radha Yadav]] 3/28 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Shafali Verma]] 53 (34) | paaltjies2 = [[Ritu Moni]] 2/29 (4 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-india-women-23rd-match-group-1-1490699/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]<br />Bywoning: 4&nbsp;129<ref name="Bywoning25">{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92733-icc-womens-t20-world-cup-2026-crosses-125000-attendance-milestone-amid-record-breaking-crowds.html |title=ICC Women’s T20 World Cup 2026 Crosses 125000 Attendance Milestone Amid Record-Breaking Crowds |publisher=Female Cricket |date=26 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | skeidsregters = Kim Cotton ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Saleema Imtiaz ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) | speler van die wedstryd = [[Shafali Verma]] (Ind) | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Ritu Moni]] (Ban) speel in haar 150ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92756-ritu-moni-marks-150th-international-appearance-during-bangladeshs-womens-t20-world-cup-clash-against-india.html |title=Ritu Moni Marks 150th International Appearance During Bangladesh’s Women’s T20 World Cup Clash Against India |publisher=Female Cricket |date=26 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Sobhana Mostary]] word ná [[Nigar Sultana Joty]] en [[Fargana Hoque]] die derde Bengaalse vroulike kolwer wat haar 1&nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92701-sobhana-mostary-becomes-third-bangladesh-women-to-reach-1000-t20i-runs.html |title=Sobhana Mostary Becomes Third Bangladesh Women to Reach 1000 T20I Runs |publisher=Female Cricket |date=26 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Smriti Mandhana]] (Ind) word ná [[Suzie Bates]] (NZ) die tweede vroulike kolwer wat haar 4&nbsp;500ste T20I-lopie aanteken. Sy is ook die vinnigste vroulike kolwer in dié tyd wat dié mylpaal behaal (in 164 kolfbeurte).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92700-smriti-mandhana-becomes-fastest-to-4500-t20i-runs-scripts-history-for-india.html |title=Smriti Mandhana Becomes Fastest to 4500 T20I Runs, Scripts History for India |publisher=Female Cricket |date=26 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Met ’n bywoning van 4&nbsp;129 in hierdie wedstryd word die T20I-vrouewêreldbeker 2026 die eerste T20I-vrouewêreldbekertoernooi wat deur ’n gehoor van meer as 125&nbsp;000 bygewoon is.<ref name="Bywoning25" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 25 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-ZA}} | telling1 = 208/1 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-NL}} | telling2 = 120/8 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Tazmin Brits]] 114* (69) | paaltjies1 = [[Hannah Landheer]] 1/34 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Phebe Molkenboer]] 41 (41) | paaltjies2 = [[Ayabonga Khaka]] 3/19 (3 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met 88 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/netherlands-women-vs-south-africa-women-24th-match-group-1-1490700/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]] | skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Shathira Jakir ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]]) | speler van die wedstryd = [[Tazmin Brits]] (RSA) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Tazmin Brits]] word ná [[Laura Wolvaardt]] die tweede Suid-Afrikaanse vroulike kolwer wat haar 2&nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92712-tazmin-brits-becomes-second-south-african-to-2000-t20i-runs-with-maiden-t20i-century.html |title=Tazmin Brits Becomes Second South African to 2000 T20I Runs with Maiden T20I Century |publisher=Female Cricket |date=26 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Sy word ook die eerste Suid-Afrikaanse kolwer wat ’n T20I-vrouewêreldbekerhonderdtal aanteken.''<ref name="Batting" /> * ''Dit is ook haar eerste T20I-honderdtal.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/south-africa-vs-netherlands-tazmin-brits-scores-maiden-hundred-women-t20-world-cup-2026/article71147737.ece |title=Tazmin Brits scores maiden hundred in South Africa vs Netherlands Women’s T20 World Cup 2026 match |publisher=The Hindu |date=25 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Suid-Afrika teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Highest_totals" /> * ''[[Chloe Tryon]] (RSA) neem haar 50ste T20I-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/sport/cricket/proteas/live-womens-t20-world-cup-proteas-v-netherlands-20260625-1000 |title=Brits hits record T20 century as Proteas remain on track for World Cup semi-finals |publisher=[[Nuus24]] |author=Lynn Butler |date=25 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Sy word ná [[Marizanne Kapp]], [[Dane van Niekerk]] en [[Suné Luus]] ook die vierde Suid-Afrikaanse vroulike krieketspeler met 1&nbsp;000 T20I-lopies en 50 T20I-paaltjies.'' * ''Die 328 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Nederland en Suid-Afrika.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/netherlands-women-south-africa-women-2461vs3379/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for Netherlands Women vs South Africa Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-PK}} | telling1 = 126/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-NL}} | telling2 = 89 (18 boulbeurte) | lopies1 = [[Gull Feroza]] 63* (52) | paaltjies1 = [[Iris Zwilling]] 2/19 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Babette de Leede]] 30 (41) | paaltjies2 = [[Fatima Sana]] 3/12 (3 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 37 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/netherlands-women-vs-pakistan-women-26th-match-group-1-1490702/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]] | skeidsregters = Kerrin Klaaste ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Vrinda Rathi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Gull Feroza]] (Pak) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Muneeba Ali]] teken haar 200ste T20I-grenshou aan.'' * ''[[Caroline de Lange]] (Ned) neem haar 100ste internasionale paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92894-caroline-de-lange-reaches-100-international-wickets-during-womens-t20-world-cup-clash-against-pakistan.html |title=Caroline de Lange Reaches 100 International Wickets During Women’s T20 World Cup Clash Against Pakistan |publisher=Female Cricket |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die 215 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Nederland en Pakistan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/netherlands-women-pakistan-women-2461vs3022/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for Netherlands Women vs Pakistan Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 28 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-BD}} | telling1 = 117/5 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-ZA}} | telling2 = 118/6 (19.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Sobhana Mostary]] 42 (48) | paaltjies1 = [[Nonkululeko Mlaba]] 2/22 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Annerie Dercksen]] 45 (45) | paaltjies2 = [[Nahida Akter]] 2/24 (4 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met vier paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-south-africa-women-29th-match-group-1-1490705/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = Eloise Sheridan ([[Krieket Australië|Aus]]) en Kim Cotton ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) | speler van die wedstryd = [[Marizanne Kapp]] (RSA) | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Marizanne Kapp]] word ná [[Shabnim Ismail]] die tweede Suid-Afrikaanse vroulike bouler wat haar 100ste T20I-paaltjie neem. Sy word ook die eerste Suid-Afrikaanse vroulike krieketspeler wat 1&nbsp;000 T20I-lopies aanteken en 100 T20I-paaltjies neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92979-marizanne-kapp-becomes-first-south-african-woman-to-1000-t20i-runs-and-100-wickets.html |title=Marizanne Kapp Becomes First South African Woman to 1000 T20I Runs and 100 Wickets |publisher=Female Cricket |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Nadine de Klerk]] (RSA) teken haar 2&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92982-nadine-de-klerk-completes-2000-international-runs-in-south-africas-crucial-win-over-bangladesh.html |title=Nadine de Klerk Completes 2000 International Runs in South Africa’s Crucial Win Over Bangladesh |publisher=Female Cricket |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:red">''Bangladesj is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/sports/womens-sports/news/tigresses-sign-defeat-secure-direct-qualification-2028-4210536 |title=Tigresses sign off with defeat, secure direct qualification for 2028 |publisher=The Daily Star |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 28 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-IN}} | telling1 = 170/4 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-AU}} | telling2 = 172/4 (19 boulbeurte) | lopies1 = [[Harmanpreet Kaur]] 56 (27) | paaltjies1 = [[Sophie Molineux]] 2/46 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Ellyse Perry]] 56 (38) | paaltjies2 = [[Shree Charani]] 2/32 (4 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-india-women-30th-match-group-1-1490706/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]]<br />Bywoning: 27&nbsp;163<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/attendance-record-broken-again-at-women-s-t20-world-cup |title=Attendance record broken again at Women's T20 World Cup |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | skeidsregters = Jacqueline Williams ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Nimali Perera ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Ellyse Perry]] (Aus) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Australië teken die hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Run_chase" /> * ''[[Deepti Sharma]] word die eerste Indiese vroulike bouler wat haar 356ste internasionale paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92967-deepti-sharma-becomes-leading-wicket-taker-in-womens-international-cricket-surpasses-jhulan-goswami.html |title=Deepti Sharma Becomes Leading Wicket-Taker in Women’s International Cricket, Surpasses Jhulan Goswami |publisher=Female Cricket |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die bywoning van 27&nbsp;163 is die hoogste vir ’n T20I-vrouewêreldbekergroepwedstryd in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/93009-australia-vs-india-at-lords-sets-new-womens-t20-world-cup-group-stage-attendance-record.html |title=Australia vs India at Lord’s Sets New Women’s T20 World Cup Group-Stage Attendance Record |publisher=Female Cricket |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:green">''Australië en Suid-Afrika vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-india-women-30th-match-group-1-1490706/match-report |title=Perry, Gardner fifties knock India out, SA through to semi-finals |publisher=ESPNcricinfo |author=Vishal Dikshit |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:red">''Indië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13558644/womens-t20-world-cup-australia-knock-india-out-of-tournament-with-six-wicket-win-to-set-up-semi-final-vs-west-indies |title=Women's T20 World Cup: Australia knock India out of tournament with six-wicket win to set up semi-final vs West Indies |publisher=[[Sky News]] |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} ==== Groep B ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} |- bgcolor="#cfc" |style="text-align:left"|{{Crv-EN}} |5||5||0||0||'''10'''||+2.134 |- bgcolor="#cfc" |style="text-align:left"|{{Crv-WI}} |5||3||2||0||'''6'''||–0.147 |- bgcolor="#ffc" |style="text-align:left"|{{Crv-LK}} |5||3||2||0||'''6'''||–0.725 |- bgcolor="#ffc" |style="text-align:left"|{{Crv-NZ}} |5||2||3||0||'''4'''||–0.118 |- |style="text-align:left"|{{Crv-XS}} |5||1||4||0||'''2'''||—0.232 |- bgcolor="#fcc" |style="text-align:left"|{{Crv-IE}} |5||1||4||0||'''2'''||—0.875 |} {{Krieketwedstryd | datum = 12 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-EN}} | telling1 = 219/1 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-LK}} | telling2 = 132 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Danni Wyatt-Hodge]] 105* (62) | paaltjies1 = [[Malki Madara]] 1/51 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Nilakshi de Silva]] 37 (32) | paaltjies2 = [[Freya Kemp]] 4/21 (4 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 87 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-sri-lanka-women-1st-match-group-2-1490677/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]]<br />Bywoning: 14&nbsp;865<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/7355321/2026/06/13/womens-t20-world-cup-tickets-lionesses-wicked/ |title=The ‘game-changing’ Women’s T20 World Cup: Record ticket sales, a Lionesses moment and West End witches |publisher=[[The New York Times]] |author=Paul Newman |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | skeidsregters = Eloise Sheridan ([[Krieket Australië|Aus]]) en Jacqueline Williams ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Danni Wyatt-Hodge]] (Eng) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Sophie Ecclestone]] (Eng) speel in haar 200ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91433-sophie-ecclestone-set-for-200th-international-at-icc-womens-t20-world-cup-2026-opener-vs-sri-lanka.html |title=Sophie Ecclestone Set for 200th International at ICC Women’s T20 World Cup 2026 Opener vs Sri Lanka |publisher=Female Cricket |date=12 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Danni Wyatt-Hodge]] word ná [[Heather Knight]] die tweede Engelse kolwer wat ’n T20I-vrouewêreldbekerhonderdtal aanteken.''<ref name="Batting">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-list-hundreds/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=List of hundreds for ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/womens-t20-world-cup-2026-danni-wyatt-hodge-century-england-vs-sri-lanka-records-centurions-in-world-cup-history/article71095222.ece |title=Women’s T20 World Cup 2026: Danni Wyatt-Hodge scores century for England against Sri Lanka |publisher=The Hindu |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Nathalie Sciver-Brunt]] word ná Danni Wyatt-Hodge die tweede Engelse vroulike kolwer wat haar 3&nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91480-nat-sciver-brunt-hits-3000-t20i-runs-and-tops-englands-womens-t20-world-cup-chart.html |title=Nat Sciver-Brunt Hits 3000 T20I Runs and Tops England’s Women’s T20 World Cup Chart |publisher=Female Cricket |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Engeland teken die gesamentlik hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Highest_totals" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-womens-t20-world-cup/england-script-history-smash-womens-t20-world-cup-record-in-sri-lanka-rout/articleshow/131700754.cms |title=England script history, smash Women's T20 World Cup record in Sri Lanka rout |publisher=[[The Times of India]] |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die 351 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Engeland en Sri Lanka.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/england-women-sri-lanka-women-1026vs3672/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for England Women vs Sri Lanka Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 13 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-XS}} | telling1 = 161/5 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-IE}} | telling2 = 121 (19.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Kathryn Bryce]] 60 (39) | paaltjies1 = [[Ava Canning]] 3/27 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Amy Hunter]] 39 (36) | paaltjies2 = [[Kirstie Gordon]] 3/16 (4 boulbeurte) | uitslag = Skotland wen met 40 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-scotland-women-2nd-match-group-2-1490678/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]<br />Bywoning: 7&nbsp;543<ref name="Bywoning13" /> | skeidsregters = Candace la Borde ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Shathira Jakir ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]]) | speler van die wedstryd = [[Kathryn Bryce]] (Sco) | rondte = | loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Dit was die eerste vrouewêreldbekerwedstryd – beide vrouekrieketwêreldbeker- en T20I-vrouewêreldbekertoernooie – ooit tussen Ierland en Skotland.''<ref name="IRLvSCO">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-ireland-bowl-against-scotland-in-their-first-world-cup-meeting-1540965 |title=Ireland bowl against Scotland in their first World Cup meeting |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Cara Murray]] (Irl) speel in haar 100ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91571-ireland-leg-spinner-cara-murray-marks-100th-international-appearances-at-old-trafford.html |title=Ireland Leg-Spinner Cara Murray Marks 100th International Appearances at Old Trafford |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Kirstie Gordon]] speel in haar eerste T20I-vrouewedstryd vir Skotland nadat sy tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018-toernooi]] vir Engeland gespeel het, waarmee sy die eerste krieketspeler word wat tydens T20I-vrouewêreldbekertoernooie vir twee nasionale spanne verskyn het.''<ref name="IRLvSCO" /> * ''Skotland teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Highest_totals" /> * ''Dit is Skotland se eerste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-scotland-women-2nd-match-group-2-1490678/match-report |title=Kathryn Bryce's all-round heroics lead Scotland to maiden T20 World Cup win |publisher=ESPNcricinfo |author=Sruthi Ravindranath |date=13 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 13 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-NZ}} | telling1 = 162/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-WI}} | telling2 = 163/3 (19.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Brooke Halliday]] 40 (32) | paaltjies1 = [[Aaliyah Alleyne]] 4/27 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Shemaine Campbelle]] 90* (62) | paaltjies2 = [[Jess Kerr]] 2/17 (4 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/west-indies-women-vs-new-zealand-women-4th-match-group-2-1490680/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Anna Harris ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Vrinda Rathi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Shemaine Campbelle]] (WI) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Amelia Kerr]] (NZ) speel in haar 100ste T20I-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91624-new-zealand-captain-amelia-kerr-marks-100th-t20i-with-cap-from-sister-jess.html |title=New Zealand Captain Amelia Kerr Marks 100th T20I with Cap from Sister Jess |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Sophie Devine]] (NZ) teken haar 8&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91603-sophie-devine-reaches-8000-international-runs-in-world-cup-opener-against-west-indies.html |title=Sophie Devine Reaches 8000 International Runs in World Cup Opener Against West Indies |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Deandra Dottin]] (WI) teken haar 7&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91767-west-indies-deandra-dottin-reaches-7000-international-runs-at-womens-t20-world-cup-2026.html |title=West Indies’ Deandra Dottin Reaches 7000 International Runs at Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=Female Cricket |date=16 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Wes-Indië teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.<ref name="Run_chase" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-NZ}} | telling1 = 150/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-LK}} | telling2 = 153/5 (19.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Sophie Devine]] 45 (30) | paaltjies1 = [[Kavisha Dilhari]] 2/35 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Nilakshi de Silva]] 54* (37) | paaltjies2 = [[Nensi Patel]] 2/23 (4 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/new-zealand-women-vs-sri-lanka-women-7th-match-group-2-1490683/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Gayathri Venugopalan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Kerrin Klaaste ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Nilakshi de Silva]] (SL) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Sri Lanka teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Run_chase" /> * ''Dit is ook hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd.''<ref name="Highest_totals" /> * ''Dit is Sri Lanka se eerste vrouewêreldbekeroorwinning – beide vrouekrieketwêreldbeker- en T20I-vrouewêreldbekertoernooie – oor Nieu-Seeland ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/c17y5gje0vdo |title=NZ on the brink after shock defeat by Sri Lanka |publisher=[[BBC]] |author=Ffion Wynne |date=16 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die 303 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Nieu-Seeland en Sri Lanka.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/new-zealand-women-sri-lanka-women-2614vs3672/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for New Zealand Women vs Sri Lanka Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-IE}} | telling1 = 118/9 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-EN}} | telling2 = 119/6 (17.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Louise Little]] 26* (15) | paaltjies1 = [[Sophie Ecclestone]] 3/22 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Nathalie Sciver-Brunt]] 48 (37) | paaltjies2 = [[Orla Prendergast]] 2/17 (4 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met vier paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-ireland-women-8th-match-group-2-1490684/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Narayanan Janani en Vrinda Rathi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Sophie Ecclestone]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Rebecca Stokell]] (Irl) speel in haar 100ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91793-rebecca-stokell-to-play-100th-game-for-ireland-vs-england-at-womens-t20-world-cup-2026.html |title=Rebecca Stokell to Play 100th Game for Ireland vs England at Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=Female Cricket |date=16 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Nathalie Sciver-Brunt]] (Eng) word die eerste kolwer tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd wat haar paaltjie verloor nadat sy uitgetree het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-ireland-women-8th-match-group-2-1490684/match-report |title=Sciver-Brunt, spinners star as England edge to laboured victory over Ireland |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=17 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 18 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-WI}} | telling1 = 153/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-XS}} | telling2 = 146 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Stafanie Taylor]] 47* (19) | paaltjies1 = [[Katherine Fraser]] 2/34 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Darcy Carter]] 59 (62) | paaltjies2 = [[Aaliyah Alleyne]] 3/11 (2 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met sewe lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/west-indies-women-vs-scotland-women-12th-match-group-2-1490688/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Kerrin Klaaste ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Stafanie Taylor]] (WI) | rondte = | loot = Skotland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Deandra Dottin]] word ná [[Shemaine Campbelle]] die tweede Wes-Indiese krieketspeler wat in haar 150ste T20I-vrouewedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92124-deandra-dottin-reaches-150-t20is-becomes-second-west-indies-woman-to-achieve-landmark.html |title=Deandra Dottin Reaches 150 T20Is, Becomes Second West Indies Woman to Achieve Landmark |publisher=Female Cricket |date=19 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Darcey Carter]] word die derde Skotse vroulike kolwer wat haar 100ste T20I-grenshou aanteken.'' * ''Die 299 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Skotland en Wes-Indië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/scotland-women-west-indies-women-3505vs3867/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for West Indies Women vs Scotland Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 19 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-NZ}} | telling1 = 140/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-IE}} | telling2 = 136/4 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Izzy Sharp]] 36 (28) | paaltjies1 = [[Orla Prendergast]] 2/26 (4 boulbeurte)<br />[[Cara Murray]] 2/26 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Orla Prendergast]] 59 (53) | paaltjies2 = [[Amelia Kerr]] 2/23 (4 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met vier lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-new-zealand-women-13th-match-group-2-1490689/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Eloise Sheridan ([[Krieket Australië|Aus]]) en Sue Redfern ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Amelie Kerr]] (NZ) | rondte = | loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Amelia Kerr]] word ná [[Suzie Bates]] en [[Sophie Devine]] die derde Nieu-Seelandse vroulike kolwer wat haar 2&nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92216-amelia-kerr-surpasses-2000-t20i-runs-in-new-zealands-crucial-win-over-ireland.html |title=Amelia Kerr Surpasses 2000 T20I Runs in New Zealand’s Crucial Win Over Ireland |publisher=Female Cricket |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Cara Murray]] (Irl) neem haar 100ste internasionale paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92215-cara-murray-reaches-100-international-wickets-during-irelands-thriller-against-new-zealand.html |title=Cara Murray Reaches 100 International Wickets During Ireland’s Thriller Against New Zealand |publisher=Female Cricket |date=20 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:red">''Ierland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/new-zealand-v-ireland-wrap-women-s-t20-world-cup-2026 |title=New Zealand stay in the hunt with last-gasp win over Ireland |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=19 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-EN}} | telling1 = 200/5 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-XS}} | telling2 = 162/7 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Sophia Dunkley]] 57 (37) | paaltjies1 = [[Kirstie Gordon]] 2/30 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Sarah Bryce]] 34 (24) | paaltjies2 = [[Sophie Ecclestone]] 2/23 (4 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 38 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-scotland-women-16th-match-group-2-1490692/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Kerrin Klaaste ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Nimali Perera ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Sophia Dunkley]] (Eng) | rondte = | loot = Skotland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Priyanaz Chatterji]] (Sco) speel in haar 150ste internasionale wedstryd.'' * ''[[Sophie Ecclestone]] (Eng) word ná [[Deepti Sharma]] (Ind), [[Thipatcha Putthawong]] (Tha), [[Henriette Ishimwe]] (Rwa) en [[Megan Schutt]] (Aus) die vyfde vroulike bouler wat haar 150ste T20I-paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92327-sophie-ecclestone-becomes-first-england-bowler-to-reach-150-t20i-wickets.html |title=Sophie Ecclestone Becomes First England Bowler to Reach 150 T20I Wickets |publisher=Female Cricket |date=21 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Skotland teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Highest_totals" /> * ''Die 362 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Engeland en Skotland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/england-women-scotland-women-1026vs3505/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for England Women vs Scotland Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 21 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-LK}} | telling1 = 98 (19.4 boulbeurte) | span2 = {{Crv-WI}} | telling2 = 99/5 (16.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Nilakshi de Silva]] 30 (26) | paaltjies1 = [[Hayley Matthews]] 3/15 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Stafanie Taylor]] 27* (25) | paaltjies2 = [[Kavisha Dilhari]] 2/22 (4 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/west-indies-women-vs-sri-lanka-women-17th-match-group-2-1490693/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]] | skeidsregters = Narayanan Janani ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Shathira Jakir ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]]) | speler van die wedstryd = [[Hayley Matthews]] (WI) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Kavisha Dilhari]] (SL) teken haar 1&nbsp;500ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92377-kavisha-dilhari-completes-1500-international-runs-during-womens-t20-world-cup-clash-against-west-indies.html |title=Kavisha Dilhari Completes 1500 International Runs During Women’s T20 World Cup Clash Against West Indies |publisher=Female Cricket |date=22 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Nilakshi de Silva]] (SL) teken haar 2&nbsp;500ste internasionale lopie aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92378-sri-lanka-veteran-nilakshika-silva-reaches-2500-international-runs-at-womens-t20-world-cup.html |title=Sri Lanka Veteran Nilakshika Silva Reaches 2500 International Runs at Women’s T20 World Cup |publisher=Female Cricket |date=22 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Junie 2026 | tyd = 11:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-XS}} | telling1 = 131/7 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-NZ}} | telling2 = 132/4 (18.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Darcey Carter]] 72* (52) | paaltjies1 = [[Amelia Kerr]] 3/17 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Izzy Sharp]] 62 (43) | paaltjies2 = [[Kathryn Bryce]] 2/13 (3.2 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/new-zealand-women-vs-scotland-women-19th-match-group-2-1490695/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]] | skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Saleema Imtiaz ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) | speler van die wedstryd = [[Izzy Sharp]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Dit was die eerste T20I-vrouewedstryd tussen Nieu-Seeland en Skotland.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/icc-womens-t20-world-cup-2026/92416-where-to-watch-match-19-new-zealand-women-vs-scotland-women-live-streaming-details.html |title=Where to Watch Match 19 – New Zealand Women vs Scotland Women? Live Streaming Details |publisher=Female Cricket |date=22 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Darcey Carter]] word ná [[Sarah Bryce|Sarah]] en [[Kathryn Bryce]] die derde Skotse vroulike kolwer wat haar 1&nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92559-darcey-carter-becomes-third-scottish-woman-to-reach-1000-t20i-runs.html |title=Darcey Carter Becomes Third Scottish Woman to Reach 1000 T20I Runs |publisher=Female Cricket |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Lea Tahuhu]] word ná [[Sophie Devine]] en [[Amelia Kerr]] die derde Nieu-Seelandse vroulike bouler wat haar 100ste T20I-paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92530-lea-tahuhu-becomes-third-new-zealand-woman-to-reach-100-t20i-wickets.html |title=Lea Tahuhu Becomes Third New Zealand Woman to Reach 100 T20I Wickets |publisher=Female Cricket |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:red">''Skotland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-scotland-darcey-carter-hopes-for-more-cricket-after-threatening-upsets-1542643 |title=Carter hopes for more cricket after Scotland threaten T20 World Cup upsets |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=23 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-IE}} | telling1 = 130/5 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-LK}} | telling2 = 134/1 (15.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Gaby Lewis]] 59 (50) | paaltjies1 = [[Mithali Ayodhya]] 1/18 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Chamari Athapaththu]] 106* (61) | paaltjies2 = [[Orla Prendergast]] 1/22 (4 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-sri-lanka-women-20th-match-group-2-1490696/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]] | skeidsregters = Candace la Borde ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Kim Cotton ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) | speler van die wedstryd = [[Chamari Athapaththu]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Gaby Lewis]] word die eerste Ierse vroulike kolwer wat haar 5&nbsp;000ste internasionale lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92612-gaby-lewis-becomes-first-irish-woman-to-reach-5000-international-runs.html |title=Gaby Lewis Becomes First Irish Woman to Reach 5000 International Runs |publisher=Female Cricket |date=25 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Chamari Athapaththu]] (SL) teken haar 100ste T20I-ses aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-sri-lanka-women-20th-match-group-2-1490696/match-report |title=Athapaththu ton revives SL's semi-final hopes |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=23 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Sy teken ook die eerste T20I-vrouewêreldbekerhonderdtal tydens ’n lopiejaagtog aan.''<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/chamari-athapaththu-secures-ground-breaking-feat-becomes-first-ever-player-to-14025766.html/amp |title=Chamari Athapaththu secures ground-breaking feat, becomes first-ever player to... |publisher=The First Post |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Chamari Athapaththu word die eerste Sri Lankaanse vroulike kolwer wat haar 8&nbsp;000ste internasionale lopie aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92557-chamari-athapaththu-becomes-first-sri-lankan-woman-to-cross-8000-international-runs.html |title=Chamari Athapaththu Becomes First Sri Lankan Woman to Cross 8000 International Runs |publisher=Female Cricket |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 24 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-EN}} | telling1 = 186/7 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-WI}} | telling2 = 148/5 (20 boulbeurte) | lopies1 = [[Danni Wyatt-Hodge]] 65 (42) | paaltjies1 = [[Ashmini Munisar]] 2/42 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Chinelle Henry]] 51* (30) | paaltjies2 = [[Charlie Dean]] 2/31 (4 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 38 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-west-indies-women-22nd-match-group-2-1490698/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = Eloise Sheridan ([[Krieket Australië|Aus]]) en Narayanan Janani ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Danni Wyatt-Hodge]] (Eng) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Danni Wyatt-Hodge]] word die eerste Engelse vroulike kolwer wat haar 3&nbsp;500ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92662-danielle-wyatt-hodge-becomes-first-england-cricketer-to-surpass-3500-t20i-runs.html |title=Danielle Wyatt-Hodge Becomes First England Cricketer to Surpass 3500 T20I Runs |publisher=Female Cricket |date=25 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Hayley Matthews]] word die eerste Wes-Indiese vroulike bouler wat haar 126ste T20I-paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92659-hayley-matthews-creates-history-as-west-indies-leading-wicket-taker-in-womens-t20is.html |title=Hayley Matthews Creates History as West Indies’ Leading Wicket-Taker in Women’s T20Is |publisher=Female Cricket |date=25 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die 334 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Engeland en Wes-Indië.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/england-women-west-indies-women-1026vs3867/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for England Women vs West Indies Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:green">''Engeland vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-west-indies-women-22nd-match-group-2-1490698/match-report |title=Wyatt-Hodge, Knight and bowlers power England into semi-final |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=24 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 26 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-XS}} | telling1 = 151/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-LK}} | telling2 = 154/7 (19.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Sarah Bryce]] 47* (33) | paaltjies1 = [[Mithali Ayodhya]] 2/34 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Chamari Athapaththu]] 33 (16) | paaltjies2 = [[Katherine Fraser]] 2/25 (4 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met drie paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/scotland-women-vs-sri-lanka-women-25th-match-group-2-1490701/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Anna Harris ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Candace la Borde ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Nilakshi de Silva]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Sugandika Kumari]] (SL) speel in haar 150ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92763-sugandika-kumari-completes-150-international-caps-with-match-winning-heroics-in-sri-lankas-thriller.html |title=Sugandika Kumari Completes 150 International Caps with Match-Winning Heroics in Sri Lanka’s Thriller |publisher=Female Cricket |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Ailsa Lister]] (Sco) teken haar 1&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92764-ailsa-lister-crosses-1000-international-runs-during-scotlands-thrilling-world-cup-clash-against-sri-lanka.html |title=Ailsa Lister Crosses 1000 International Runs During Scotland’s Thrilling World Cup Clash Against Sri Lanka |publisher=Female Cricket |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Sri Lanka teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Run_chase" /> * ''Dit is ook hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd.''<ref name="Highest_totals" /> * ''Sri Lanka wen vir die eerste keer drie wedstryde tydens dieselfde T20I-vrouewêreldbekertoernooi.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cwy0p4jwrn7o |title=Sri Lanka beat Scotland to keep semi-final hopes alive |publisher=[[BBC]] |author=Elizabeth Botcherby |date=26 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die 305 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewedstryd tussen Skotland en Sri Lanka.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-highest-match-aggregates/scotland-women-sri-lanka-women-3505vs3672/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest match aggregates for Sri Lanka Women vs Scotland Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Crv-WI}} | telling1 = 128/7 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-IE}} | telling2 = 129/4 (18.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Chinelle Henry]] 27* (21) | paaltjies1 = [[Cara Murray]] 2/13 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Orla Prendergast]] 63 (44) | paaltjies2 = [[Ashmini Munisar]] 2/28 (4 boulbeurte) | uitslag = Ierland wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-west-indies-women-27th-match-group-2-1490703/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]] | skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Shathira Jakir ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]]) | speler van die wedstryd = [[Orla Prendergast]] (Irl) | rondte = | loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Orla Prendergast]] word ná [[Gaby Lewis]] die tweede Ierse vroulike kolwer wat haar 2&nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92978-orla-prendergast-crosses-2000-t20i-runs-as-ireland-seal-historic-first-womens-t20-world-cup-win.html |title=Orla Prendergast Crosses 2000 T20I Runs as Ireland Seal Historic First Women’s T20 World Cup Win |publisher=Female Cricket |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Ierland teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Run_chase" /> * ''Dit is Ierland se eerste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-west-indies-women-27th-match-group-2-1490703/match-report |title=Prendergast, spinners give Ireland their first win in T20 World Cups |publisher=ESPNcricinfo |author=Firdose Moonda |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:red">''Sri Lanka is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailymirror.lk/breaking-news/Sri-Lanka-out-of-Womens-T20-World-Cup-despite-Irelands-stunning-victory-over-West-Indies/108-344104 |title=Sri Lanka out of Women’s T20 World Cup despite Ireland’s stunning victory over West Indies |publisher=Daily Mirror |author=Darshana Sanjeewa Balasuriya |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Junie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Crv-NZ}} | telling1 = 163/6 (20 boulbeurte) | span2 = {{Crv-EN}} | telling2 = 164/1 (17.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Amelia Kerr]] 42 (34) | paaltjies1 = [[Dani Gibson]] 2/30 (3 boulbeurte) | lopies2 = [[Danni Wyatt-Hodge]] 89 (53) | paaltjies2 = [[Nensi Patel]] 1/22 (3 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-new-zealand-women-28th-match-group-2-1490704/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]]<br />Bywoning: 21&nbsp;018<ref name="Bywoning27">{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92948-icc-womens-t20-world-cup-2026-sets-new-group-stage-attendance-record-at-the-oval.html |title=ICC Women’s T20 World Cup 2026 Sets New Group-Stage Attendance Record at The Oval |publisher=Female Cricket |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> | skeidsregters = Gayathri Venugopalan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Jacqueline Williams ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Danni Wyatt-Hodge]] (Eng) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Suzie Bates]] (NZ) word die eerste oorsese vroulike kolwer wat haar 1&nbsp;000ste T20I-lopie in Engeland aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92949-suzie-bates-becomes-first-overseas-batter-to-reach-1000-t20i-runs-in-england.html |title=Suzie Bates Becomes First Overseas Batter to Reach 1000 T20I Runs in England |publisher=Female Cricket |date=28 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Danni Wyatt-Hodge]] en [[Sophia Dunkley]] teken met 128 lopies om die tweede paaltjie die hoogste Engelse tweede T20I-vrouepaaltjievennootskap in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/england-women-1026/women-s-twenty20-internationals-10 |title=Highest partnerships for England Women in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Die bywoning van 27&nbsp;163 is die hoogste vir ’n T20I-vrouewêreldbekergroepwedstryd in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/93009-australia-vs-india-at-lords-sets-new-womens-t20-world-cup-group-stage-attendance-record.html |title=Australia vs India at Lord’s Sets New Women’s T20 World Cup Group-Stage Attendance Record |publisher=Female Cricket |date=29 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:green">''Wes-Indië vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-new-zealand-women-28th-match-group-2-1490704/match-report |title=Wyatt-Hodge, Dunkley lead romp as NZ bow out; WI through |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * <span style="color:red">''Nieu-Seeland is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2026/jun/27/england-v-new-zealand-womens-t20-world-cup-live |title=England thrash New Zealand by nine wickets to eliminate them from Women’s T20 Cricket World Cup – as it happened! |publisher=[[The Guardian]] |author=Tanya Aldred |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''Suzie Bates, [[Sophie Devine]] en [[Lea Tahuhu]] (almal NZ) speel in hulle laaste T20I-wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/c3vy1e0l774o |title=Wyatt-Hodge smashes unbeaten 89 as England race into semis |publisher=[[BBC]] |author=Matthew Henry |date=27 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} === Uitklopfase === Die uitklopfase bestaan uit twee halfeindstryde, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op Lord’s in Londen ontmoet. Indien Indië vir die halfeindrondte sou gekwalifiseer het, sou hulle in die eerste halfeindstryd gespeel het.<ref name="IKR" /><ref name="ESPNcricinfo" /> Albei halfeindstryde en die eindstryd het ’n reserwedag.<ref name="IKR" /><ref name="ESPNcricinfo" /><ref name="Explainer" /> {{Tabel Beker 4 | RD1 = Halfeindrondte | RD2 = Eindrondte | RD1-hofie01 = 30 Junie – Londen | RD1-span01 = '''{{Cr-AU}}''' | RD1-telling01 = '''127/2''' | RD1-span02 = {{Cr-WI}} | RD1-telling02 = 125/7 | RD1-hofie02 = 2 Julie – Londen | RD1-span03 = {{Cr-EN}} | RD1-telling03 = | RD1-span04 = {{Cr-ZA}} | RD1-telling04 = | RD2-hofie01 = 5 Julie – Londen | RD2-span01 = {{Cr-AU}} | RD2-telling01 = | RD2-span02 = Wenner Halfeindstryd 2 | RD2-telling02 = }} ==== Halfeindrondte ==== {{Krieketwedstryd | datum = 30 Junie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-WI}} | telling1 = 125/7 (20 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 127/2 (13 boulbeurte) | lopies1 = [[Hayley Matthews]] 30 (28) | paaltjies1 = [[Ashleigh Gardner]] 2/13 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Beth Mooney]] 61* (36) | paaltjies2 = [[Chinelle Henry]] 1/20 (2 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met agt paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-west-indies-women-1st-semi-final-1490707/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]] | skeidsregters = Kim Cotton ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Vrinda Rathi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Ashleigh Gardner]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Sophie Molineux]] (Aus) speel in haar 50ste T20I-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-unchanged-australia-bowl-against-west-indies-1543706 |title=Unchanged Australia bowl against West Indies |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=30 Junie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> * ''[[Qiana Joseph]] (WI) teken haar 1&nbsp;000ste internasionale lopie aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/93151-qiana-joseph-completes-1000-international-runs-during-womens-t20-world-cup-semi-final.html |title=Qiana Joseph Completes 1000 International Runs During Women’s T20 World Cup Semi-Final |publisher=Female Cricket |date=1 Julie 2026 |accessdate=1 Julie 2026}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 2 Julie 2026 | tyd = 19:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = | lopies1 = | paaltjies1 = | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-south-africa-women-2nd-semi-final-1490708/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]] | skeidsregters = | speler van die wedstryd = | rondte = | loot = | reën = | notas = }} ==== Eindstryd ==== {{Krieketwedstryd | datum = 5 Julie 2026 | tyd = 15:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = | span2 = Wenner Halfeindstryd 2 | telling2 = | lopies1 = | paaltjies1 = | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/tba-vs-tba-final-1490709/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = | speler van die wedstryd = | rondte = | loot = | reën = | notas = }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !T20I-vrouewêreldkampioen 2026 |- |align=center|'''Eindstrydwenner''' |} == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[T20I-wêreldbeker 2026]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|2026 ICC Women's T20 World Cup|T20I-vrouewêreldbeker 2026}} * {{en}} [https://www.t20worldcup.com/ Amptelike webwerf] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859 T20I-vrouewêreldbeker 2026 op ESPNcricinfo] {{Navigasie T20I-vrouewêreldbeker}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:T20I-vrouewereldbeker 2026}} [[Kategorie:Geskiedenis van Engeland]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Engeland]] [[Kategorie:T20I-vrouewêreldbeker|2026]] [[Kategorie:Sport in 2026]] gond9516ownp23k3c31wcgrjkdsjwpu 0 460874 2915129 2914490 2026-07-01T19:38:35Z Sobaka 328 bywerk 2915129 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Artemis II |titel = |kleur = |beeld = Earthset (art002e009288).jpg |beeld_wydte = 260px |beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}</ref> |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Ander name |1 = Artemis 2 <br> Exploration Mission-2 (EM-2) |opskrif2 = Soort sending |2 = Bemande <br>maanwentelings-<br>toetsvlug |opskrif3 = Opgestuur deur |3 = [[Nasa]] |opskrif4 = Duur van sending |4 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes) |opskrif5 = Afstand afgelê |5 = 1 126 922 km<ref name="BBC">{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}</ref> |opskrif6 = Ruimtetuig |6 = Orion CM-003 ''Integrity''<ref>@NASA (24 September 2025). "Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth" (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])</ref> |opskrif7 = Lanseringsdatum |7 = 1 April 2026 |opskrif8 = Lanseringsterrein |8 = Kennedy-ruimtesentrum <ref name="HEOC">{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}</ref> |opskrif9 = Aankoms |9 = 11 April 2026 |opskrif10 = Landingstyd |10 = 11 April 2026 |opskrif11 = Landingsterrein |11 = [[Stille Oseaan]] |opskrif12 = Wenteltydperk |12 = 9 dae |opskrif13 = Volgende sending |13 = [[Artemis III]] |opskrif14 = Webtuiste |14 = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}} }} '''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierlidbemanning "''Integrity''" genoem is. Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.<ref>{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}</ref> Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is. Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term "Maanvreugde". ==Geskiedenis== ===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)=== [[Lêer:Artemis 2 Crew Portrait.jpg|links|duimnael|Amptelike bemanningsportret, kloksgewys van links: Koch, Glover, Hansen en Wiseman.]] In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.<ref name="Space.com3">{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}</ref> Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,<ref name="SN-20170614">{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}</ref> het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.<ref name="NASA-20170804">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}</ref> [[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]] Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.<ref name="NSF-20170406">{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer<ref>{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}</ref> as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.<ref name="arstech4">{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}</ref> Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.<ref name="SN-20210210">{{cite web |last=Foust |first=Jeff |date=19 Februarie 2021 |title=NASA selects Falcon Heavy to launch first Gateway elements |url=https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007155621/https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |archive-date=7 Oktober 2023 |access-date=4 September 2022 |website=Space News }}</ref> Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.<ref name="arstech9">{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}</ref> ===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)=== Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,<ref name="Richardson Mar232023">{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}</ref> maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.<ref name="arstech3">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=29 September 2023 |title=Rocket Report: Iran launches satellite; Artemis II boosters get train ride |url=https://arstechnica.com/space/2023/09/rocket-report-iran-launches-satellite-artemis-ii-boosters-get-train-ride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929111259/https://arstechnica.com/space/2023/09/rocket-report-iran-launches-satellite-artemis-ii-boosters-get-train-ride/ |archive-date=29 September 2023 |access-date=2 Oktober 2023 |website=Ars Technica }}</ref> Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.<ref name="Mohon O'Brien 2022">{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Mohon September 2023">{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}</ref> Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.<ref name="arstech5">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=30 April 2025 |title=NASA just swapped a 10-year-old Artemis II engine with one nearly twice its age |url=https://arstechnica.com/space/2025/04/nasa-just-swapped-a-10-year-old-artemis-ii-engine-with-one-nearly-twice-its-age/ |access-date=6 Mei 2025 |website=Ars Technica }}</ref> [[Lêer:Artemis II Core Stage Move to VAB High Bay 2 (KSC-20241211-PH-KLS01 0054).jpg|links|duimnael|SLS-kernlanseerstadium vir Artemis II is kort nadat stapelbedrywighede in Desember 2024 begin het, in High Bay 2 van die lanseertuigmonteringsgebou opgelig.]] Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.<ref>{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Core stage shipment">{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}</ref><ref name="youtube1">{{YouTube |id= KsSKP8SP2KA |title= Core Stage for NASA's Artemis II Mission Arrives at Kennedy Space Center's Vehicle Assembly Building }}</ref> Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.<ref name="NASA-20240625">{{cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 Junie 2024 |title=Six Adapters for Crewed Artemis Flights Tested, Built at NASA Marshall |url=https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/marshall/six-adapters-for-crewed-artemis-flights-tested-built-at-nasa-marshall/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016073459/https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/marshall/six-adapters-for-crewed-artemis-flights-tested-built-at-nasa-marshall/ |archive-date=16 Oktober 2025 |access-date=26 Junie 2024 |website=NASA |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Space.com2">{{cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2 September 2024 |title=The pieces of NASA's next 3 Artemis moon missions head to Florida launch site (photos) |url=https://www.space.com/nasa-artemis-moon-astronaut-missions-rocket-spacecraft-hardware-shipment-photos |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210213331/https://www.space.com/nasa-artemis-moon-astronaut-missions-rocket-spacecraft-hardware-shipment-photos |archive-date=10 Desember 2025 |access-date=13 September 2024 |website=Space.com }}</ref> Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy "State of NASA"-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,<ref name="sciam2">{{cite web |last=Pearlman |first=Robert Z. |date=3 April 2023 |title=NASA Announces the Astronaut Crew for Artemis II Lunar Flyby |url=https://www.scientificamerican.com/article/nasa-announces-the-astronaut-crew-for-artemis-ii-lunar-flyby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403202218/https://www.scientificamerican.com/article/nasa-announces-the-astronaut-crew-for-artemis-ii-lunar-flyby/ |archive-date=3 April 2023 |access-date=4 April 2023 |website=Scientific American }}</ref> en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.<ref name="twitter2">{{Cite tweet |number=1645612953259974657 |user=Astro_Christina |title=You stood. All of you. You stood for taking on the challenge. For doing things that are hard. For exploring together. Of all the things we did last week to introduce Artemis II, this unexpected standing ovation was the moment I realized – You're all behind this. We are going. |first=Christina |last=Koch }}</ref> NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.<ref name="arstech2">{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=17 Oktober 2024 |title=It's increasingly unlikely that humans will fly around the Moon next year |url=https://arstechnica.com/space/2024/10/artemis-ii-almost-certainly-will-miss-its-september-2025-launch-date/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926153507/https://arstechnica.com/space/2024/10/artemis-ii-almost-certainly-will-miss-its-september-2025-launch-date/ |archive-date=26 September 2025 |access-date=20 Oktober 2024 |website=Ars Technica }}</ref> Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin. Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.<ref name="arstech6">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=24 Oktober 2025 |title=Rocket Report: China tests Falcon 9 lookalike; NASA's Moon rocket fully stacked |url=https://arstechnica.com/space/2025/10/rocket-report-china-tests-falcon-9-lookalike-nasas-moon-rocket-fully-stacked/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113003529/https://arstechnica.com/space/2025/10/rocket-report-china-tests-falcon-9-lookalike-nasas-moon-rocket-fully-stacked/ |archive-date=13 November 2025 |access-date=25 Oktober 2025 |website=Ars Technica }}</ref> ===Hitteskild-bekommernisse=== [[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]] Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.<ref>{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}</ref> In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.<ref name="Berger 2026-01-09">{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}</ref> NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.<ref name="Berger 2026-01-09" /> As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.<ref name="Berger 2026-01-09" /> In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.<ref name="Berger 2026-01-09" /> ===Missievertragings=== [[Lêer:Artemis II Orion Solar Array Wings Installed (jsc2025e016293).jpg|links|duimnael|Orion-ruimtetuig en sy Europese Diensmodule vir die Artemis II-sending word in Maart 2025 voorberei.]] Tydens voorlopige oorsigte in 2011 is die lanseringsdatum iewers tussen 2019 en 2021 geplaas, maar daarna is die lanseringsdatum uitgestel tot 2023."<ref name="NASA-20190308">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=8 Maart 2019 |title=NASA's Deep Space Exploration System is Coming Together |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/orion/nasas-deep-space-exploration-system-is-coming-together/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801183030/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-deep-space-exploration-system-is-coming-together/ |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=10 Maart 2019 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}</ref><ref name="NSF-20181228">{{cite web |last=Sloss |first=Philip |date=28 Desember 2018 |title=Crewed Orion spacecraft passes critical design review |url=https://www.nasaspaceflight.com/2018/12/crewed-orion-passes-critical-design-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216153635/https://www.nasaspaceflight.com/2018/12/crewed-orion-passes-critical-design-review/ |archive-date=16 Februarie 2019 |access-date=9 Maart 2019 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> In Januarie 2024 is verwag dat die sending in September 2025 sou lanseer."<ref name="SN-20240109">{{Cite web |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=9 Januarie 2024 |title=NASA delays Artemis 2 and 3 missions |url=https://spacenews.com/nasa-delays-artemis-2-and-3-missions/ |url-access=subscription |access-date=10 Januarie 2024 |website=Space News }}</ref> In Oktober 2024 het die NASA-kantoor van die Inspekteur-generaal egter bepaal dat die Exploration Ground Systems-span hul tyd wat vir die oplossing van enige onvoorsiene probleme opgeberg was, uitgeput het, wat die kantoor laat besluit het dat die lanseringsdatum van September 2025 waarskynlik vertraag sou word.{{r |arstech2}} In Desember 2024 het die uitgaande administrateur Nelson aangekondig dat die lansering vertraag is weens die maande van ingenieursondersoeke na probleme met die lewensondersteuningstelsel en hitteskild, maar hulle het 'n lansering in April 2026 gemik."<ref name="NYT-20241205">{{cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=5 Desember 2024 |title=NASA Missions to Return to the Moon Delayed Until 2026 and 2027 |url=https://www.nytimes.com/2024/12/05/science/nasa-moon-artemis-delayed-2027.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025012300/https://www.nytimes.com/2024/12/05/science/nasa-moon-artemis-delayed-2027.html |archive-date=25 Oktober 2025 |access-date=6 Desember 2024 |newspaper=[[The New York Times]] }}</ref><ref name="NASA-20241205">{{cite press release |title=NASA Shares Orion Heat Shield Findings, Updates Artemis Moon Missions |date=5 Desember 2024 |publisher=[[NASA]] |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-shares-orion-heat-shield-findings-updates-artemis-moon-missions/ |last=Donaldson |first=Abbey A. |access-date=6 Desember 2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205185711/https://www.nasa.gov/news-release/nasa-shares-orion-heat-shield-findings-updates-artemis-moon-missions/ |archive-date=5 Desember 2024 }}</ref> In Maart 2025 het ''AmericaSpace'' berig dat die lanseringsdatum met twee maande tot Februarie 2026 versnel kon word. NASA het in 'n verklaring gereageer en gesê dat hulle nie die hersiene datum kon bevestig nie, maar het opgemerk: "Ons soek maniere om 'n vroeëre lansering moontlik te maak indien moontlik, moontlik so gou as Februarie 2026. 'n Februarie-teiken stel die agentskap in staat om voordeel te trek uit doeltreffendheid in die vloei van bedrywighede om die SLS-vuurpyl, Orion-ruimtetuig en ondersteunende grondstelsels te integreer terwyl die veiligheid van die bemanning as die topprioriteit gehandhaaf word."<ref name="americaspace1">{{Cite web |last=Longo |first=Alex |date=22 Maart 2025 |title=NASA Accelerates Artemis 2 by Two Months |url=https://www.americaspace.com/2025/03/22/nasa-accelerates-artemis-2-by-two-months/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113111951/https://www.americaspace.com/2025/03/22/nasa-accelerates-artemis-2-by-two-months/ |archive-date=13 Januarie 2026 |access-date=28 Maart 2025 |website=AmericaSpace }}</ref> Teen Augustus 2025 het meer hoofstroommedia soos ''NASASpaceflight'', die joernalis Eric Berger en die Amerikaanse senator en voormalige ruimtevaarder Mark Kelly ook berig dat die sending na Februarie 2026 verskuif is."<ref name="NSF-20250802">{{cite web |last=Rosenstein |first=Sawyer |date=2 Augustus 2025 |title=Artemis II astronauts discuss mission status ahead of in-capsule training |url=https://www.nasaspaceflight.com/2025/08/artemis-ii-astronaut-interviews/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102022311/https://www.nasaspaceflight.com/2025/08/artemis-ii-astronaut-interviews/ |archive-date=2 Januarie 2026 |access-date=6 Augustus 2025 |website=NASASpaceflight.com }}</ref><ref name="twitter3">{{cite tweet |number=1951004815930302557 |user=SciGuySpace |title=Former astronaut Mark Kelly says Artemis II is launching in February 2026. This is consistent with the schedule I've been hearing. Officially NASA has said "no later than" April 2026. |first=Eric |last=Berger |access-date=5 Augustus 2025 }}</ref> In September 2025 het amptenare van die ruimteagentskap aangekondig dat hulle 'n lanseringsvenster nastreef wat op 5 Februarie 2026 oopgemaak het.<ref name="arstech1">{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=23 September 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}</ref> [[Lêer:Artemis II Rollout (NHQ202601170068).jpg|duimnael|Die Artemis II-stapel word uit die VAB uitgerol voor sy Februarie-lanseringspoging, Januarie 2026.]] Die vroegste lanseringsvenster vir Artemis II was oorspronklik vasgestel vir vroeg in Februarie 2026,<ref name="twitter4">{{cite tweet |number=2008895848839520633 |user=SciGuySpace |title=Based upon information from a couple of people, as of last night NASA is still working toward the Feb. 5–11 launch window for Artemis II. A big tell will be whether NASA rolls the rocket to the pad about 10 days from now. |first=Eric |last=Berger |access-date=7 Januarie 2026 }}</ref><ref name="SN-20260107">{{Cite web |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=January 7, 2026 |title=NASA continues to work toward February launch of Artemis 2 |url=https://spacenews.com/nasa-continues-to-work-toward-february-launch-of-artemis-2/ |url-access=subscription |access-date=8 Januarie 2026 |website=Space News }}</ref> maar lanseringsvoorbereidings is vertraag weens die Noord-Amerikaanse winterstorm van Januarie 2026.<ref name="kraft1302">{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=30 Januarie 2026 |title=NASA Updates Artemis II Wet Dress Rehearsal, Launch Opportunities |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/01/30/nasa-updates-artemis-ii-wet-dress-rehearsal-launch-opportunities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201205056/https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/01/30/nasa-updates-artemis-ii-wet-dress-rehearsal-launch-opportunities/ |archive-date=1 Februarie 2026 |access-date=30 Januarie 2026 |website=[[NASA]] }}</ref> Op 18 Januarie 2026 is die geïntegreerde SLS-vuurpyl, Orion-kapsule en lanseringstoring vanaf die Voertuigmonteringsgebou na Lanseringskompleks 39B uitgerol.<ref name="NYT-20260117">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=17 Januarie 2026 |title=NASA's Giant Rocket Completes Slow Roll Toward Artemis&nbsp;II Moon Voyage |url=https://www.nytimes.com/2026/01/17/science/nasa-artemis-ii-rocket-moon.html |access-date=18 Januarie 2026 |work=[[The New York Times]] |issn=0362-4331 }}</ref> 'n Nat kleedrepetisie van die aftelling het op 2 Februarie plaasgevind.<ref name="Redstone Rocket 2026-01-282">{{cite web |last=Schultz |first=Eric |date=January 28, 2026 |title=Marshall at center of return to moon with Artemis II |url=https://www.theredstonerocket.com/tech_today/article_ff3b24d3-b284-424b-8286-c8c9709f2e62.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128093819/https://www.theredstonerocket.com/tech_today/article_ff3b24d3-b284-424b-8286-c8c9709f2e62.html |archive-date=28 Januarie 2026 |access-date=28 Januarie 2026 |website=The Redstone Rocket }}</ref> Na die toets het NASA aangekondig dat die lansering tot Maart uitgestel sou word weens 'n vloeibare waterstoflek wat tydens die gesimuleerde aftelling plaasgevind het. Benewens die lek, moes 'n klep wat verband hou met die druk van die Orion-bemanningsmodule se luik herdraai word, en die afsluitingsoperasies het langer geneem as beplan.<ref>{{Cite web |date=3 Februarie 2026 |title=NASA Conducts Artemis II Fuel Test, Eyes March for Launch Opportunity |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/03/nasa-conducts-artemis-ii-fuel-test-eyes-march-for-launch-opportunity/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225203052/https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/03/nasa-conducts-artemis-ii-fuel-test-eyes-march-for-launch-opportunity/ |archive-date=25 Februarie 2026 |access-date=3 Februarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref> 'n Tweede nat kleedrepetisie het op 19 Februarie plaasgevind en was suksesvol.<ref>{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=19 Februarie 2026 |title=NASA Begins Artemis II Launch Pad Ops After Successful Fuel Test |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/19/nasa-begins-artemis-ii-launch-pad-ops-after-successful-fuel-test/ |access-date=20 Februarie 2026 |website=NASA }}</ref> Op 21 Februarie is 'n heliumvloeiprobleem waargeneem, wat 'n terugrol na die Voertuigmonteringsgebou (VAB) veroorsaak het en die sending tot April vertraag het.<ref>{{Cite web |date=21 Februarie 2026 |title=NASA Troubleshooting Artemis II Rocket Upper Stage Issue, Preparing to Roll Back |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/21/nasa-troubleshooting-artemis-ii-rocket-upper-stage-issue-preparing-to-roll-back/ |access-date=21 Februarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref><ref name="Clark 2026-02-21">{{Cite news |last=Clark |first=Stephen |date=21 Februarie 2026 |title=NASA says it needs to haul the Artemis II rocket back to the hangar for repairs |url=https://arstechnica.com/space/2026/02/nasa-says-it-needs-to-haul-the-artemis-ii-rocket-back-to-the-hangar-for-repairs/ |access-date=22 Februarie 2026 |work=Ars Technica }}</ref> Die terugrol het op 25 Februarie om 9:38 vm EST begin en die geïntegreerde SLS-vuurpyl het omstreeks 8:00 nm terug by die VAB aangekom.<ref>{{Cite web |date=25 Februarie 2026 |title=NASA Artemis II Rocket Rolls Back to Vehicle Assembly Building |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/25/nasa-artemis-ii-rocket-rolls-back-to-vehicle-assembly-building/ |access-date=25 Februarie 2026 |website=NASA |last=Niles-Carnes|first=Elyna}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 Februarie 2026 |title=NASA Artemis II Rocket Returns for Repairs |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/25/nasa-artemis-ii-rocket-returns-for-repairs/ |access-date=25 Februarie 2026 |website=NASA |last=Niles-Carnes|first=Elyna}}</ref> NASA-administrateur Jared Isaacman het gesê dat 'n werklike lanseringsdatum eers bevestig sou word nadat 'n suksesvolle nat kleedrepetisie voltooi was en die resultate geanaliseer is.<ref name="NYT-20260117" /><ref>{{cite web |last=Singh |first=Anamica |date=1 Februarie 2026 |title=Artemis 2 wet launch begins at NASA's Kennedy Space Center: Launch date, astronauts and other details |url=https://www.wionews.com/science/artemis-2-wet-launch-begins-nasa-kennedy-space-center-1769928410232/amp |access-date=1 Februarie 2026 |website=Wion }}</ref> ===Lanseringskedulering=== [[Lêer:Artemis II Preflight (NHQ202603200057).jpg|duimnael|Die boonste deel van die sendingmodule, soos gesien op 20 Maart 2026.]] Op 12 Maart, na 'n Vluggereedheidsoorsig (VGV), is sewe twee-uur lanseringsvensters aangekondig vir 1-6 en 30 April, met die eerste lanseringsvenster op 1 April 2026.<ref>{{Cite web |date=12 Maart 2026 |title=NASA Now Targeting April 1 for Artemis II's Launch Around The Moon |url=https://spacepolicyonline.com/news/nasa-now-targeting-april-1-for-artemis-ii-launch-around-the-moon/ |access-date=14 Maart 2026 |website=spacepolicyonline.com |last=Smith |first=Marcia}}</ref> Op 18 Maart het NASA aangekondig dat die Artemis II Ruimtelanseringstelsel (SLS) vuurpyl en Orion-ruimtetuig die volgende dag na lanseerplatform 39B by die agentskap se Kennedy-ruimtesentrum in [[Florida]] uitgerol sou word. Intussen het die Artemis II-bemanning in kwarantyn in [[Houston]], [[Texas]], gegaan om te verseker dat hulle gesond bly voor die lansering.<ref>{{Cite web |date=18 Maart 2026 |title=NASA Finalizes Artemis II Rollout, Crew Begins Quarantine |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/18/nasa-finalizes-artemis-ii-rollout-crew-begins-quarantine/ |access-date=18 Maart 2026 |website=NASA |last=Dean|first=Brandi}}</ref> Op 20 Maart, na 'n vertraging weens sterk winde,<ref>{{Cite web |date=20 Maart 2026 |title=Artemis II Moon Rocket Heads Back to Launch Pad |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/20/artemis-ii-moon-rocket-heads-back-to-launch-pad/ |access-date=20 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> is die SLS 'n tweede keer vanaf die VAB na lanseerplatform 39B uitgerol.<ref>{{Cite web |date=20 Maart 2026 |title=NASA's Artemis II Rocket Arrives at Launch Pad 39B |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/20/nasas-artemis-ii-rocket-arrives-at-launch-pad-39b/ |access-date=20 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> ==Bemanning== Artemis II is beman deur vier ruimtevaarders: bevelvoerder Reid Wiseman, vlieënier Victor Glover, en missiespesialis Christina Koch, almal van die NASA Astronaut Corps, saam met missiespesialis Jeremy Hansen van die Kanadese Astronaut Corps.<ref name="Artemis Crew">{{unbulleted list citebundle | {{Cite web |last=O'Shea |first=Claire |date=3 April 2023 |title=NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis |url=http://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722041405/https://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis/ |archive-date=22 July 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=[[NASA]]}} | {{Cite web |last=Wall |first=Mike |date=3 April 2023 |title=Meet the 4 astronauts flying on NASA's Artemis 2 moon mission |url=https://www.space.com/artemis-2-moon-mission-astronauts-meet-the-crew |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529052354/https://www.space.com/artemis-2-moon-mission-astronauts-meet-the-crew |archive-date=29 Mei 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=Space.com}} | {{Cite web |last1=Wattles |first1=Jackie |last2=Strickland |first2=Ashley |date=3 April 2023 |title=The four astronauts NASA picked for the first crewed moon mission in 50 years |url=https://www.cnn.com/2023/04/03/world/artemis-2-astronaut-crew-scn/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810074034/https://www.cnn.com/2023/04/03/world/artemis-2-astronaut-crew-scn/index.html |archive-date=10 Augustus 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=[[CNN]]}} | {{Cite web |last=Stamm |first=Amy |date=3 April 2023 |title=Meet the Crew of Artemis II |url=https://airandspace.si.edu/stories/editorial/meet-crew-artemis-ii |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408183145/https://airandspace.si.edu/stories/editorial/meet-crew-artemis-ii |archive-date=8 April 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |website=airandspace.si.edu}} }}</ref> Op 22 November 2023 is Jenni Gibbons as Hansen se plaasvervanger aangewys,<ref>{{Cite news |last=Nassar |first=Hana Mae |date=22 November 2023 |title=Canadian astronauts receive new assignments |url=https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122161422/https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/ |archive-date=22 November 2023 |access-date=22 November 2023 |work=citynews.ca |location=Vancouver }}</ref> en op 3 Julie 2024 is Andre Douglas as die plaasvervanger vir die drie NASA-ruimtevaarders aangewys.<ref name="globalnews1">{{cite news |last=Connolly |first=Amanda |date=16 Desember 2020 |title=A Canadian astronaut will be on NASA's Artemis deep space lunar orbit as well the first non American to leave earth orbit |url=https://globalnews.ca/news/7525408/nasa-artemis-program-canadian-astronaut-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201216151622/https://globalnews.ca/news/7525408/nasa-artemis-program-canadian-astronaut-moon/ |archive-date=16 Desember 2020 |access-date=18 Desember 2020 |newspaper=Global News }}</ref> Glover het die eerste persoon van kleur geword, Koch die eerste vrou, Wiseman die oudste persoon, en Hansen die eerste nie-Amerikaner wat om die Maan gereis het. Hierdie sending was Hansen se eerste ruimtevlug. Hansen en Gibbons, albei Kanadese, is deur die Kanadese Ruimteagentskap gekies as deel van 'n 2020-verdrag<ref>{{Cite web |title=View Treaty – Canada.ca |url=https://www.treaty-accord.gc.ca/text-texte.aspx?lcid=1033&id=105652&t=638206873238152706 |access-date=20 Januarie 2026 |website=www.treaty-accord.gc.ca |quote=Article 7, Section 1(b), Clause 15. Provide one crew opportunity on Artemis II (the first crewed flight returning astronauts to the lunar environment) and one crew opportunity to the Gateway, timing of such crew opportunities shall take into account major CSA milestones, program constraints, and crew flight availability }}</ref> tussen die Verenigde State en Kanada wat die deelname van Kanadese ruimtevaarders aan die Artemis-program vergemaklik het.<ref name="Artemis Crew" />{{r |globalnews1}}<ref>{{Cite web |title=Meet the astronauts on NASA's Artemis II moon mission |url=https://www.nbcnews.com/science/space/nasa-moon-astronauts-artemis-ii-mission-rcna255621 |website=NBC News |date=2026-03-31|last1=Chow|first1=Denise|last2=Blackman|first2=Jay|last3=Al Roker|first3=Al}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 Maart 2026 |title=6 major records the Artemis II astronauts will smash as NASA returns to the moon |url=https://www.livescience.com/space/space-exploration/farthest-fastest-and-most-diverse-6-major-records-the-artemis-ii-astronauts-will-smash-as-nasa-returns-to-the-moon |access-date=30 Maart 2026 |website=Live Science }}</ref> Hierdie sending het die rekord vir die meeste mense in die diep ruimte op een slag gebreek,<ref name="p831">{{cite web | last=Kabir | first=Radifah | title=Artemis II broke 8 big records: How the Moon mission changed space history forever | website=India Today | date=11 April 2026 | url=https://www.indiatoday.in/science/story/artemis-2-mission-records-broken-farthest-humans-deep-space-moon-nasa-2026-2894719-2026-04-11 | access-date=12 April 2026}}</ref> wat op drie gestel is tydens [[Apollo 8]] in Desember 1968. Rise, 'n sagte speelding is as die gewigloosheidaanwyser aan boord van Artemis II saam met die ruimtevaarders geplaas, is ontwerp deur die 8-jarige Lucas Ye.<ref>{{Cite web |date=10 April 2026 |title=How an 8-year-old designed a zero-gravity indicator for Artemis II |url=https://www.cbsnews.com/news/zero-gravity-indicator-artemis-ii-8-year-old/ |access-date=12 April 2026 |website=CBS News |last=Breen|first=Kerry}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yu |first1=Yi-Jin |title=8-year-old watches his plush toy rocket to the moon with Artemis II mission |url=https://abcnews.com/GMA/Living/8-year-olds-plush-toy-design-moon-artemis/story?id=131605806 |access-date=12 April 2026 |website=ABC News |date=2 April 2026|last2=Uff|first2=Nic}}</ref> ==Missie== [[Lêer:Artemis II Doelwitte.png|duimnael|Diagram wat die beplande doelwitte van die Artemis II-sending toon.]] Artemis II se missie was 'n bemande vlugtoets met vier ruimtevaarders wat die werkverrigting van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) vuurpyl saam met die Orion-ruimtetuig en sy Europese Diensmodule (ESM) in die diep ruimte geëvalueer het. Die eerste dag van die sending is grootliks in 'n hoë Aarde-wentelbaan deurgebring, waar die bemanning stelselkontroles uitgevoer het. Orion het in 'n hoogs elliptiese, hoë Aarde-wentelbaan geopereer met 'n periode van ongeveer 24 uur, wat uitgebreide toetsing van aanboordstelsels moontlik gemaak het. Gedurende hierdie fase het die bemanning lewensondersteuning en ander kritieke ruimtetuigstelsels geëvalueer, en 'n afspraak- en nabyheidsoperasiedemonstrasie uitgevoer met die gebruikte Tussentydse Kriogeniese Aandrywingsfase (ICPS) as 'n teiken. Nadat NASA-missiebestuurders Orion se werkverrigting bevestig het, het die ruimtetuig 'n translunêre inspuiting (TLI) ontsteking uitgevoer om die Aarde-wentelbaan te verlaat. Orion het toe na die Maan gereis op 'n vrye terugkeerbaan, om die verre kant gelus voordat dit natuurlik na die Aarde teruggekeer het op 'n vrye terugkeerbaan sonder om bykomende aandrywing vir die terugbeen te benodig.<ref name="NASA-20180827">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=27 Augustus 2018 |title=First Flight With Crew Important Step on Long-Term Return to Moon |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830041134/http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to |archive-date=30 Augustus 2018 |access-date=6 April 2023 |website=NASA |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="NSF-20200625">{{cite web |last=Sloss |first=Philip |date=25 Junie 2020 |title=NASA studying practice rendezvous options for Artemis 2 Orion |url=https://www.nasaspaceflight.com/2020/06/nasa-rendezvous-options-artemis-2-orion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627132313/https://www.nasaspaceflight.com/2020/06/nasa-rendezvous-options-artemis-2-orion/ |archive-date=27 Junie 2021 |access-date=28 Junie 2021 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> Dit is opmerklik dat die bemanning elke dag van die vlug "wekroepe" van Missiebeheer ontvang het, 'n NASA-tradisie sedert die Apollo-missies, bestaande uit musiek wat ontwerp is om die bemanning op 'n bestendige ritme te hou en moraal te verhoog, en inspirerende toesprake wat spesifiek vir die vlug opgeneem is, insluitend boodskappe van Apollo-ruimtevaarders Charlie Duke en Jim Lovell.<ref name="NASA Day 5">{{Cite web |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Crew Starts Day with Suit Demo |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-crew-starts-day-with-suit-demo/ |access-date=April 5, 2026 |publisher=[[NASA]] |last=Graf|first=Abby}}</ref><ref name="Zakrzewski 2026">{{Cite web |date=6 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 6: Crew Ready for Lunar Flyby |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/06/artemis-ii-flight-day-6-crew-ready-for-lunar-flyby/ |access-date=6 April 2026 |language=en-US |website=NASA |last=Zakrzewski |first=Joseph}}</ref> Artemis II se trajek kan in verskeie sleutelfases verdeel word, oor 'n reis van ongeveer nege dae:<ref name="esa1">{{cite web |title=Artemis II |url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260131053827/https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II |archive-date=31 Januarie 2026 |access-date=3 Junie 2024 |website=www.esa.int |publisher=European Space Agency}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 April 2025 |title=Artemis II |url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260122071745/https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ |archive-date=22 Januarie 2026 |access-date=13 September 2025 |website=NASA }}</ref> ===Lansering=== [[Lêer:Artemis II Lansering.png|links|duimnael|Belangrike fases van die Artemis II-lansering en -opstyging.]] [[Lêer:Artemis II Launch (NHQ20260401 admin 0025).jpg|duimnael|Artemis II styg op 1 April 2026 vanaf lanseerkompleks 39B by NASA se Kennedy-ruimtesentrum in Florida op.]] Die bemanning het op 27 Maart by Kennedy Space Center aangekom,<ref name="NASA-2026a">{{Cite web |date=27 Maart 2026 |title=Artemis II Crew Arrives at Launch Site, Shares Moon Mascot |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/27/artemis-ii-crew-arrives-at-launch-site-shares-moon-mascot/ |access-date=31 Maart 2026 |website=NASA |last=Low|first=Lauren E.}}</ref> en die aftelling vir die lansering het op 30 Maart begin.<ref>{{Cite web |date=30 Maart 2026 |title=NASA's Artemis II Launch Mission Countdown Begins |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/30/nasas-artemis-ii-launch-mission-countdown-begins/ |access-date=31 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> Die sending is op 1 April om 22:35:12 UTC (18:35:12 EDT, plaaslike tyd by die lanseringsterrein) aan boord van 'n SLS-vuurpyl gelanseer vanaf Kennedy Space Center se Lanseringskompleks 39B.<ref name="NASA Launch Time">{{Cite web |last=Low |first=Lauren E. |date=1 April 2026 |title=Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission |url=https://www.nasa.gov/news-release/liftoff-nasa-launches-astronauts-on-historic-artemis-moon-mission/ |access-date=1 April 2026 |website=NASA }}</ref><ref>{{cite web |last1=Speed |first1=Richard |date=2 April 2026 |title=Artemis II blasts off on first crewed lunar mission since Apollo |url=https://www.theregister.com/2026/04/02/artemis_ii/ |access-date=7 April 2026 |website=theregister.com }}</ref> Dit was die eerste bemande lansering vanaf LC-39B sedert STS-116 in 2006. Die vier RS-25 hoofenjins op die kernstadium het ongeveer sewe sekondes voor lansering ontbrand; nadat hul werkverrigting teen volle krag bevestig is, het die soliede vuurpyl-aanjaers (waarvan die ontsteking nie omgekeer kan word nie) by T-0 ontbrand en die meerderheid van die stukrag gedurende die eerste twee minute van die vlug verskaf. Die skeiding van die aanjaers het teen ongeveer 5 000 km/h op 'n hoogte van 48 km plaasgevind. Die aanjaers het daarna ongeveer ses minute na die lansering in die Atlantiese Oseaan neergestort. Anders as die Ruimtependeltuig-boosters, is die SLS-boosters nie teruggevind nie.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="Press Kit" /> Wiseman het die lansering vanaf die linker sitplek van Orion by die primêre kontroles gemonitor. Die vlug was ten volle outomaties, en geen bemanningsingryping was nodig nie, alhoewel Wiseman 'n afbreekbevel kon uitgereik het indien nodig. Die kernstadium het vir ongeveer agt minute gebrand voor skeiding, wat Orion in 'n hoogs elliptiese wentelbaan met 'n [[apogeum]] van ongeveer 2 300 km gelaat het, byna vyf keer hoër as die [[Internasionale Ruimtestasie]], maar 'n suborbitale [[perigeum]]. Die ICPS se boonste stadium het nie tydens die aanvanklike styging gevuur nie.<ref name="Berger 2025-10-01">{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=1 Oktober 2025 |title=In their own words: The Artemis II crew on the frenetic first hours of their flight |url=https://arstechnica.com/space/2025/10/in-their-own-words-the-artemis-ii-crew-on-the-frenetic-first-hours-of-their-flight/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=Ars Technica }}</ref> Die kernstadium het ongeveer twee uur na lansering 'n vernietigende terugkeer oor die Stille Oseaan gemaak.<ref name="Press Kit">{{Cite book |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-press-kit.pdf |title=Artemis II Press Kit |date=January 2026 |publisher=NASA |access-date=6 April 2026 }}</ref> ===Hoë Aarde-wentelbaan en stelselkontrole=== [[Lêer:Artemis II Launch Abort System Jettison.png|duimnael|Die lansering-wegbreekstelsel nadat dit oorboord afgegooi is, soos gesien deur 'n outomatiese kamera op Integrity.]] Onmiddellik nadat die hoofenjin afgeskakel is, het Koch en Hansen van hul sitplekke afgeklim om noodsaaklike lewensondersteuningstelsels aan boord van die ruimtetuig op te stel en te toets, insluitend die watertenk, brandbestrydingsmaskers en toilet. Alle stelsels is nagegaan (nadat die bemanning klein probleme met die toilet en watereenheid opgelos het),<ref name="AP 2026-04-03">{{cite web |last1=Dunn |first1=Marcia |date=3 April 2026 |title=WATCH: NASA shares update on Artemis II mission around the moon, 2 days after launch |url=https://www.pbs.org/newshour/amp/science/watch-live-nasa-shares-update-on-artemis-ii-mission-around-the-moon-2-days-after-launch |access-date=4 April 2026 |website=PBS News |agency=Associated Press of New York }}</ref><ref name="Goodwin 2026">{{Cite news |last=Goodwin |first=Grace Eliza |date=5 April 2026 |title=Artemis II astronauts have toilet trouble on Moon mission |url=https://www.bbc.com/news/articles/c87wy05wr4no |access-date=6 April 2026 |website=BBC |language=en}}</ref> wat sendingbestuurders die vertroue gegee het om voort te gaan met die ICPS-ontsteking by die apogeum, ongeveer 50 minute na opstyg, om Orion se perigeum te lig.<ref name="AP 2026-04-03" /><ref name="perigee1">{{Cite web |date=1 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Perigee Raise Maneuver Complete; NASA to Hold Press Conference |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/01/artemis-ii-flight-update-perigee-raise-maneuver-complete-nasa-to-hold-press-conference/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA |last=Zakrzewski|first=Joseph}}</ref> Voor hierdie brand was Orion se perigeum suborbitaal (in die atmosfeer), 'n doelbewuste veiligheidsmaatreël wat 'n natuurlike herbetreding verseker het sonder om enige bykomende brandwonde in die geval van 'n groot anomalie te vereis. Die ICPS-brand het die perigeum uit die atmosfeer gelig en die ruimtetuig in 'n stabiele lae Aarde-wentelbaan geplaas.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="Press Kit">{{Cite book |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-press-kit.pdf |title=Artemis II Press Kit |date=Januarie 2026 |publisher=NASA |access-date=6 April 2026 }}</ref> Toe die ruimtetuig hierdie nuwe perigeum ongeveer 'n uur later bereik het, het dit 'n 15-minuut-ontsteking uitgevoer om sy volgende apogeum tot 71 000 km; 38 000 nmi te verhoog, wat 'n 23.5-uur hoë Aarde-wentelbaan tot stand gebring het.<ref name="Berger 2025-10-01" /> Dit was die eerste keer dat 'n bemande ruimtetuig 'n hoë Aarde-wentelbaan binnegegaan het sonder om direk na die Maan te beweeg.<ref>{{Cite web |date=2 April 2026 |title=Artemis II crew begins "crazy first day" in space after exhilarating launch |url=https://www.cbsnews.com/news/artemis-ii-first-day-in-space-moon-mission/ |access-date=11 Apri 2026 |website=CBS News |last=Harwood|first=William}}</ref> Na hierdie verbranding, wat byna al die brandstof in die ICPS verbruik het, het die Orion en ESM van die boonste verhoog geskei. Die bemanning het toe 'n "nabyheidsoperasies"-demonstrasie uitgevoer met die ICPS as 'n teiken. Oor ongeveer 70 minute het Glover, nou in die linker sitplek van Orion, handmatige beheer van die ruimtetuig geneem en 'n reeks maneuvers uitgevoer om hanteringseienskappe te evalueer en tegnieke vir toekomstige dokoperasies te oefen. Die ICPS was toegerus met 'n dokteiken, wat toetse van Orion se vermoë om handmatig relatief tot 'n ander ruimtetuig te maneuvreer met behulp van ingeboude navigasiesensors en reaksiebeheerstelselstuwers moontlik gemaak het.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="proxPerigee" /><ref>{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=20 Maart 2024 |title=Key Test Drive of Orion on NASA's Artemis II to Aid Future Missions |url=https://www.nasa.gov/humans-in-space/key-test-drive-of-orion-on-nasas-artemis-ii-to-aid-future-missions/ |access-date=5 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Na die demonstrasie het Orion teruggekeer na outomatiese beheer terwyl die ICPS 'n uitwentelbaan-verbranding vir atmosferiese herbetreding oor die Stille Oseaan uitgevoer het,<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="proxPerigee">{{Cite web |date=1 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Proximity Operations Complete, Perigee Raise Burn Up Next |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/01/artemis-ii-flight-update-proximity-operations-complete-perigee-raise-burn-up-next/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA |last=Zakrzewski|first=Joseph}}</ref>en sy vrag CubeSats gedurende hierdie fase ontplooi het.<ref name="Press Kit" /> Na hierdie operasies het die bemanning die kajuit vir ruimtevlug herkonfigureer, hul vliegwiel-oefentoestel opgestel en dit gebruik om 'n lewensondersteuningstelsel-strestoets deur middel van fisiese aktiwiteit uit te voer, beide aërobiese en weerstandsoefeninge uitgevoer met behulp van 'n kompakte kabelgedrewe stelsel wat ontwerp is om binne die ruimtetuig se massa- en volumebeperkings te werk, en aandete geëet.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref>{{cite web |last=Hanson |first=Mike |date=3 April 2026 |title=Artemis II crew space moon mission |url=https://www.wesh.com/article/artemis-ii-crew-space-moon-mission/70927464 |access-date=9 April 2026 |website=WESH}}</ref> Die eerste slaapperiode is in twee vieruur-segmente verdeel, onderbreek om 'n 43-sekonde-ontbranding deur die Europese Diensmodule te monitor wat die ruimtetuig se perigeum weer verhoog het om voor te berei vir 'n translunêre inspuiting (TLI) ontbranding.<ref name="perigeeBurn">{{Cite web |date=2 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Perigee Raise Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/02/artemis-ii-flight-update-perigee-raise-burn-complete/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA }}</ref> Na die ontbranding het die ruimtevaarders teruggekeer slaap terwyl NASA-bestuurders die ruimtetuig se werkverrigting hersien het voordat hulle die TLI-ontbranding gemagtig het.<ref name="Berger 2025-10-01" /> ===Transmaanontbranding en uitgaande vlug=== [[Lêer:Earth From the Perspective of Artemis II (cropped).jpg|duimnael|Hallo, Wêreld-foto geneem deur Wiseman van ''Integrity'' na transmaanontbranding, wat die volle [[Aarde]] wys met sy nagkant verlig deur die Maan. Die sending het die eerste mensgemaakte foto's van die volle Aardeskyf sedert die Apollo-program ingesluit.]] Op vlugdag 2, na voltooiing van hoë Aarde-baanoperasies en stelseltoetse, het Orion 'n 5-minuut, 49-sekonde TLI-ontbranding uitgevoer met behulp van die ESM se AJ10-hoofenjin. Dit was die enigste gebruik van die hoofenjin tydens die sending; daaropvolgende maneuvers is uitgevoer deur die agt kleiner R-4D sekondêre enjins.<ref name="Clark 2026">{{Cite web |last=Clark |first=Stephen |date=10 April 2026 |title=Orion helium leak no threat to Artemis II reentry but will require redesign |url=https://arstechnica.com/space/2026/04/nasa-homes-in-on-likely-redesign-to-fix-orion-spacecrafts-leaky-valves/ |access-date=April 10, 2026 |website=Ars Technica |language=en }}</ref> Die ontbranding het ongeveer 450 kg hipergoliese dryfmiddel verbruik en die ruimtetuig op 'n vrye terugkeerbaan om die Maan geplaas, wat slegs geringe koerskorreksies vir die res van die sending vereis het.<ref>{{Cite news |last=Edwards |first=Brooke |date=2 April 2026 |title=NASA completes burn to send Artemis II toward moon |url=https://www.floridatoday.com/story/tech/science/space/2026/04/02/artemis-ii-decision-time-nasa-to-make-call-on-heading-to-moon/89437376007/?gnt-cfr=1&gca-cat=p&gca-uir=true&gca-epti=z113012p000850c000850e003900v113012d—30–b—30–&gca-ft=57&gca-ds=sophi |access-date=2 April 2026 |work=Florida Today }}</ref> Op vlugdag 3 is die eerste van drie beplande uitgaande trajekkorreksieontbrandings as onnodig beskou nadat Sendingbeheer bepaal het dat die ruimtetuig reeds op 'n gunstige trajek was.<ref>{{Cite web |date=3 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 3: Outbound Trajectory Correction Burn Update |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/03/artemis-ii-flight-day-3-outbound-trajectory-correction-burn-update/ |access-date=4 April 2026 |website=NASA|last1=Blue|first1=Charles|last2=Zakrzewski|first2=Joseph A.}}</ref> Die bemanning het 'n probleem met die ingeboude ruimtetoilet ondervind toe [[urine]] in die afvalafvoerlyne gevries het, wat verhoed het dat dit in die ruimte uitgewerp word. Dit is opgelos deur afvalafvoerlynverwarmers aan te skakel en die ruimtetuig te draai om die afvalafvoerlyn aan die warmte van die son bloot te stel, wat die urine laat smelt het.<ref name="Goodwin 2026">{{Cite news |last=Goodwin |first=Grace Eliza |date=5 April 2026 |title=Artemis II astronauts have toilet trouble on Moon mission |url=https://www.bbc.com/news/articles/c87wy05wr4no |access-date=6 April 2026 |website=BBC |language=en}}</ref> Op vlugdag 4 het Koch en Hansen beurte gemaak om die ruimtetuig handmatig te beheer om die werkverrigting daarvan in die diep ruimte te evalueer. Oor 41 minute het hulle twee stuwerbeheermodusse (ses vryheidsgrade en drie vryheidsgrade) getoets om ingenieurs verdere data en perspektiewe oor die ruimtetuig se hanteringseienskappe te gee.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Catherine E. |date=4 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 4: Crew Completes Manual Piloting Demonstration |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/04/artemis-ii-flight-day-4-crew-completes-manual-piloting-demonstration/ |access-date=4 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 5 het Orion 'n 17+1⁄2-sekonde uitgaande trajekkorreksieontbranding uitgevoer om sy pad na die Maan te verfyn.<ref name="Loggins 2026">{{Cite web |last=Loggins |first=Sumer |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-correction-burn-complete/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Van die drie beplande uitgaande korreksieontbrandings was dit die enigste een wat uitgevoer is. Die bemanning het ook hul Orion Bemanning Oorlewingstelsel-pakke getoets en met sendingbeheer beraadslaag om maanoppervlakteikens vir waarneming en fotografie tydens die verbyvlug te hersien en waarnemingstegnieke te finaliseer.<ref>{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Crew Demos Suits, Readies for Lunar Flyby |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-crew-demos-suits-readies-for-lunar-flyby/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> ===Maanverbyvlug=== [[Lêer:Orion in the Spotlight (art002e009566).jpg|duimnael|''Integrity''  nader die Maan op 6 April 2026. ]] Op vlugdag 6 het Orion die Maan se invloedsfeer binnegegaan, waar maanswaartekrag die dominante krag geword het wat sy trajek gevorm het.<ref name="Loggins 2026" /> Orion het om 23:00 UTC op 6 April om die Maan gevlieg teen 'n naaste nadering van ongeveer 6 545 km; 3 534 nmi vanaf die verste maanoppervlak. Sy verste afstand van die Aarde was 406 771 km (219 639 nmi) om 23:02 UTC, en dit het Apollo 13 se 400 171 km (216 075 nmi) rekord oortref as die verste bemande sending van die Aarde om 17:56 UTC.<ref name="Graf 2026-04-06">{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=6 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 6: Lunar Flyby Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/06/artemis-ii-flight-day-6-lunar-flyby-updates/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name="Zakrzewski 2026" /><ref name="space.com timeline">{{cite web |website=space.com |title=NASA Artemis 2 astronauts to make historic moon flyby today. Here's what to expect hour by hour (timeline) |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/nasa-artemis-2-astronauts-to-make-historic-moon-flyby-today-heres-what-to-expect-hour-by-hour-timeline |access-date=6 April 2026 |date=6 April 2026|last=Malik|first=Tariq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wall |first=Mike |date=6 April 2026 |title=Artemis 2 breaks humanity's all-time distance record during historic loop around the moon |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/artemis-2-breaks-humanitys-all-time-distance-record-during-historic-loop-around-the-moon |access-date=6 April 2026 |website=Space.com |language=en-US }}</ref> Terwyl die bemanning agter die Maan verbygegaan het, het Orion 'n beplande seinverlies vir 40 minute ervaar, beginnende om 22:46 UTC, en seine van die Aarde om 23:24 UTC herwin.<ref>{{Cite web |last=Skinner |first=Anna |date=6 April 2026 |title=NASA Loses Communication With Artemis 2 Astronauts: What to Know |url=https://www.newsweek.com/artemis-2-astronauts-nasa-moon-live-mission-launch-11789404 |access-date=6 April 2026 |website=Newsweek |language=en-US }}</ref> Tydens hul verbyvlug het die bemanning twee naamlose [[Slagkrater|kraters]] waargeneem wat hulle voorgestel het om Integrity, na hul ruimtetuig, en Carroll, na Wiseman se oorlede vrou, wat in 2020 aan [[kanker]] oorlede is, te noem.<ref>{{cite web |last= |first= |date=6 April 2026 |title=Artemis astronauts travel further from Earth than any humans before – watch live |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/clyr8k06jv7t |website=BBC News |access-date=6 April 2026}}</ref> [[Lêer:Artemis II in Eclipse.jpg|duimnael|Die bemanning het 'n sonsverduistering afgeneem, met die Maan wat die Son blokkeer. Aardskyn verlig dele van die Maan en óf die sonkorona óf die [[sodiaklig]] is sigbaar as 'n skerp gloed rondom die Maan.<ref name="o112">{{cite web|url=https://www.nasa.gov/news-release/nasas-artemis-ii-crew-beams-official-moon-flyby-photos-to-earth/|title=NASA's Artemis II Crew Beams Official Moon Flyby Photos to Earth|date=2026-04-08|website=NASA|access-date=2026-04-29}}</ref>]] Na die verduistering het die Orion 'n [[sonsverduistering]] beleef. Dit het 57 minute geduur, beginnende om 01:35 UTC en tot 02:32 UTC. Die bemanning het verduisteringsbrille opgesit totdat die [[Son]] heeltemal verduister was, waarna hulle beide die [[sonkorona]] sowel as "impakflitse" van meteoroïede wat die donker gedeelte van die Maan getref het, waargeneem het. Sterre en planete, insluitend [[Venus]], [[Mars]], [[Saturnus]] en [[Mercurius]], was langs die korona sigbaar, asook die aardskyn wat die Maan verlig het.<ref name="Strickland">{{cite news |last1=Strickland |first1=Ashley |title=The crew spots impact flashes on the moon |url=https://www.cnn.com/2026/04/06/science/live-news/nasa-artemis-2-flyby-moon-mission |access-date=7 April 2026 |work=CNN |date=6 April 2026 |language=en }}</ref><ref>{{cite web |last1=Dobrijevic |first1=Daisy |title='Unreal' solar eclipse: Artemis 2 crew just saw one of the rarest sights in spaceflight history |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/unreal-solar-eclipse-artemis-2-crew-just-saw-one-of-the-rarest-sights-in-spaceflight-history |website=Space.com |access-date=7 April 2026 |language=en |date=7 April 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Miller |first1=Katrina |title=See First Photos From NASA's Artemis II Moon Mission Capturing a Setting Earth and Eclipse |url=https://www.nytimes.com/2026/04/07/science/nasa-artemis-moon-flyby-photos.html |access-date=7 April 2026 |work=The New York Times |date=7 April 2026 }}</ref> ===Terugkeervlug=== Op vlugdag 7 het Orion en sy bemanning die Maan se invloedsfeer verlaat en hul terugkeer na die Aarde op 'n vrye terugkeerbaan begin.<ref>{{cite news |url=https://mynews13.com/fl/orlando/space/2026/04/07/artemis-ii-mission-day-7 |title=Artemis II begins journey back home |first=Anthony |last=Leone |publisher=Spectrum 13 News |date=7 April 2026 |access-date=7 April 2026 }}</ref><ref name="Carruth-2023">{{Cite web |last=Carruth |first=Alivia R. |date=28 Februarie 2023 |title=Artemis II Map |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/artemis-ii-map/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=NASA }}</ref> Die bemanning het 'n 15-minuut-alleen-klankoproep met NASA-ruimtevaarders Jessica Meir, Jack Hathaway en Chris Williams, en ESA-ruimtevaarder Sophie Adenot aan boord van die [[Internasionale Ruimtestasie]] gevoer,<ref name="s799">{{cite web |last=Mogensen |first=Jackie Flynn |title=NASA's Artemis II moon mission astronauts make first-ever 'ship to ship' call to ISS |website=Scientific American |date=7 April 2026 |url=https://www.scientificamerican.com/article/in-a-first-artemis-ii-moon-astronauts-make-ship-to-ship-call-to-iss/ |access-date=8 April 2026 }}</ref> en daarop gewys dat hulle saam die mense is wat die verste ooit van mekaar af is.<ref name="i679">{{cite web | last=Pultarova | first=Tereza | title=Light pollution has brightened Earth by 16% since 2014, satellites find | website=Space | date=9 April 2026 | url=https://www.space.com/astronomy/earth/light-pollution-has-brightened-earth-by-16-percent-since-2014-satellites-find | access-date=12 April 2026}}</ref Daarna het hulle met NASA-wetenskapbeamptes oor hul maanwaarnemings gedebrief terwyl herinneringe aan die verbyvlug nog vars was. Die res van die dag het verspreide rusperiodes vir diens ingesluit voor die finale terugkeervoorbereidings.<ref>{{cite web |last1=Zakrzewski |first1=Joseph |last2=Graf |first2=Abby |last3=Grimm |first3=Linda E. |date=7 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 7: Crew Makes Long‑Distance Call, Begins Return |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/07/artemis-ii-flight-day-7-crew-makes-long%E2%80%91distance-call-begins-return/ |access-date=7 April 2026 |publisher=NASA }}</ref> Die dag is afgesluit met 'n 15-sekonde-baankorreksie-ontbranding, die eerste van drie wat die pad van die ruimtetuig na die Aarde verfyn het.<ref name="Grimm & Zakrzewski 2026">{{Cite web |last1=Grimm |first1=Linda E. |last2=Zakrzewski |first2=Joseph |date=7 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 7: First Return Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/07/artemis-ii-flight-day-7-first-return-correction-burn-complete/ |access-date=7 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Crew Completes Final Burn Before Splashdown |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-crew-completes-final-burn-before-splashdown/ |access-date=10 Apri 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 8 is 'n beplande handmatige beheertoets deur Wiseman en Glover gekanselleer sodat beheerders addisionele toetse van Orion se aandrywingstelsel kon uitvoer. Die verandering het ingenieurs toegelaat om data oor 'n klein heliumlek in die ESM in te samel en die gedrag daarvan tydens vlug beter te karakteriseer. Alhoewel die lek nie die veiligheid van die sending beïnvloed het nie, word verwag dat die data die wysigings van die aandrywingstelsel vir toekomstige Artemis-missies sal beïnvloed. 'n Beplande demonstrasie van die ruimtetuig se stralingsbeskerming is ook gekanselleer.<ref>{{Cite web |last1=Zakrzewski |first1=Joseph |last2=Grimm |first2=Linda E. |last3=Williams |first3=Catherine E. |date=8 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 8: Crew Conducts Key Tests on Return to Earth |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/08/artemis-ii-flight-day-8-crew-conducts-key-tests-on-return-to-earth/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name="Clark 2026" /> [[Lêer:Artemis-ii-groundtrack.png|duimnael|Landingsroete van Artemis II.]] Op vlugdag 9 het Orion 'n 9-sekonde trajekkorreksie-ontbranding uitgevoer om sy terugkeerpad na die Aarde te verfyn. Die res van die dag is grootliks gewy aan kajuitvoorbereidings, met die bemanning wat toerusting gestoor het, hul sitplekke geïnstalleer het en herbetredingsprosedures hersien het voor die landing.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Catherine E. |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 9: Second Return Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-9-second-return-correction-burn-complete/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 10 het Orion 'n 8-sekonde trajekkorreksie-ontbranding uitgevoer, die laaste afvuur van die ESM voordat dit voor herbetreding afgegooi is.<ref name=":1" /> NASA het gesê dat die sending minder as die helfte van die brandstof aan boord van die ESM verbruik het.<ref name="Clark 2026" /> Na die skeiding het die stuwers op die bemanningsmodule vir 19 sekondes gevuur om dit van die ESM weg te stoot en dit in die regte hoek vir herbetreding te plaas.<ref>{{Cite web |last=Zakrzewski |first=Joseph |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Re-Entry Live Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-re-entry-live-updates/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> ===Hertoetrede in atmosfeer en neerplons=== [[Lêer:Artemis II Recovery (NHQ202604100018).jpg|duimnael|''Integrity'' op die punt om in die Stille Oseaan neer te plons.]] Op vlugdag 10 het ''Integrity'' die [[Aarde se atmosfeer]] weer binnegegaan teen 'n maksimum snelheid van ongeveer 39 693 km/h (36 174 vt/s; 11 km/s) voordat dit stadiger begin beweeg het.<ref>{{Cite news |last=Clark |first=Stephen |date=10 April 2026 |title=Four astronauts are back home after a daring ride around the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2026/04/four-astronauts-are-back-home-after-a-daring-ride-around-the-moon |access-date=10 April 2026 |work=Ars Technica }}</ref><ref name="BBC"/> Hierdie maksimum snelheid, hoewel hoër as wat algemeen gesien word vir missies na 'n lae Aarde-baan, is vergelykbaar met dié wat bereik is tydens maan-terugkeermissies van die [[Apollo-program]].<ref>{{cite book |last1=Orloff |first1=Richard W. |title=Apollo By the Numbers: A Statistical Reference |page=305 |publisher=US Government Printing Office |date=2000 |isbn=0-16-050631-X |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/sp-4029.pdf |access-date=10 April 2026 }}</ref> Die maksimum snelheid is aanvanklik verwag om ongeveer 40 000 km/h te wees, wat Apollo 10 se rekord van 24 791 mph sou verbreek het.<ref>{{Cite web |last=Clark |first=Stephen |date=17 Januarie 2026 |title=Managers on alert for "launch fever" as pressure builds for NASA's Moon mission |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/managers-on-alert-for-launch-fever-as-pressure-builds-for-nasas-moon-mission/ |access-date=15 Mei 2026 |website=Ars Technica |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wall |first=Mike |date=8 April 2026 |title=Flight Day 8: Artemis 2 won't break Apollo's speed record after all |url=https://www.space.com/news/live/artemis-2-nasa-moon-mission-updates-april-8-2026 |access-date=15 Mei 2026 |work=Space.com |language=en}}</ref> Missiebeplanners het oorspronklik beplan vir 'n oorslaan-hertoegangsprofiel, waarin die Orion-ruimtetuig kortliks in die boonste atmosfeer sou duik om hefkrag te genereer, energie te versprei en landingspresisie te verbeter. Dit is egter vervang met 'n steiler direkte toegangstrajek om die verhittingsduur te beperk na die onverwagte hitteskilderosie wat waargeneem is na Artemis I se herbetreding.<ref>{{Cite web |date=8 April 2021 |title=Orion Spacecraft to Test New Entry Technique on Artemis I Mission |url=https://www.nasa.gov/missions/orion-spacecraft-to-test-new-entry-technique-on-artemis-i-mission/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref><ref>{{Cite web |last=David |first=Leonard |date=17 Februarie 2026 |title=The Artemis 1 moon mission had a heat shield issue. Here's why NASA doesn't think it will happen again on Artemis 2 |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/the-artemis-1-moon-mission-had-a-heat-shield-issue-heres-why-nasa-doesnt-think-it-will-happen-again-on-artemis-2 |website=space.com }}</ref> Die neerplons het op 11 April 2026 om 00:07:27 UTC (10 April om 17:07:27 PDT plaaslike tyd) plaasgevind, in die [[Stille Oseaan]] suidwes van [[San Diego]], [[Kalifornië]],<ref name="Navias 2026" /><ref name=":0">{{Cite web |last=Dooren |first=Jennifer M. |date=10 April 2026 |title=NASA Welcomes Record-Setting Artemis II Moonfarers Back to Earth |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-welcomes-record-setting-artemis-ii-moonfarers-back-to-earth/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA }}</ref> waar die [[Amerikaanse Vloot]] die bemanning herwin het.<ref name="NASA-2026b" /><ref>{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Live Re-Entry Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-re-entry-live-updates/ |access-date=April 10, 2026 |website=NASA }}</ref> Dit was die eerste bemande NASA-sending wat deur die Vloot herwin is sedert die Apollo-Soyuz-toetsprojek in 1975.<ref>{{Cite journal |date=24 Julie 1975 |title=RECOVERY – APOLLO-SOYUZ TEST PROJECT (ASTP) – HAWAII |url=https://dc.swosu.edu/staf_nasa/157 |journal=Stafford Collection NASA Photos}}</ref> [[Lêer:Artemis II Splashdown (KSC-20260410-PH-JMB01 0004).jpg|duimnael|Vlootduikers help die bemanning op die "voorstoep".]] Na die neerplonsing het NASA 'n kommunikasieprobleem tussen Orion en die herwinningspanne gerapporteer, wat hulle verhinder het om die ruimtetuig te nader. Toe [[kommunikasie]] tot stand gekom het, het die gesamentlike NASA- en vlootspan die kapsule in opblaasbote genader. Vlootduikers het die ruimtetuig gestabiliseer met behulp van 'n see[[anker]] en 'n opblaasbare omhulsel vasgemaak om die ruimtetuig te balanseer. Hulle het toe 'n opblaasbare vlot, bekend as 'n "voorstoep", aan die syluik vasgemaak en aanvanklike kontroles uitgevoer voordat die bemanning uitgekom het.<ref name="CBS splashdown">{{Cite news |title=Artemis II splashdown live updates |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/artemis-ii-splashdown-return/ |access-date=11 April 2026 |work=CBS News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahn |first=Ashley |date=11 April 2026 |title=How Recovery Personnel Will Secure Artemis II Capsule at Sea After Splashdown |url=https://www.nytimes.com/2026/04/10/science/artemis-ii-splashdown-recovery.html |access-date=11 April 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Bemanningslede het individueel die kapsule verlaat op die [[vlot]], waar hulle aan hysgereedskap gekoppel is en in [[helikopter]]s gelig is. Die helikopters het die ruimtevaarders na die ''USS John P. Murtha'' vervoer, waar hulle na die mediese kajuit geneem is vir evaluering na die vlug.<ref name="CBS splashdown" /> Toetse na die landing het funksionele assesserings ingesluit soos hindernisbaanaktiwiteite en 'n gesimuleerde ruimtewandeling om heraanpassing by [[swaartekrag]] na die sending en ter voorbereiding vir toekomstige maan- en Mars-operasies te evalueer.<ref name="NASA-2026b" /> ==Eksperimente== ===Diep ruimtetegnologie vir mense=== ===Diep ruimtetegnologie vir mense=== Die sending het 'n vrag met die titel AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response) ingesluit wat individuele ruimtevaarderorgane kan naboots, wat die eerste keer is dat AVATAR buite die Internasionale Ruimtestasie en die Aarde se [[Van Allen-gordel]] getoets is.<ref>{{Cite web |date=1 Maart 2026 |title=Artemis II: The Final Countdown |url=https://www.techbriefs.com/component/content/article/54704-artemis-ii-the-final-countdown |access-date=10 April 2026 |website=www.techbriefs.com |language=en }}</ref><ref>{{Cite web |date=8 April 2026 |title=NASA SVS {{!}} AVATAR: A Virtual Astronaut Tissue Analog Response |url=https://svs.gsfc.nasa.gov/31388/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA Scientific Visualization Studio |language=english }}</ref> Bemanningsgesondheid vir hierdie sending was van kritieke belang vir toekomstige sendings in die [[diepruimte]]. Die sending het ook 'n nuwe vrag met die titel ARCheR (Artemis Research for Crew Health & Readiness) ingesluit. Vir ARCheR het bemanningslede bewegings- en slaapmonitors voor, tydens en na die sending gedra om intydse gesondheids- en gedragsinligting vir bemanningslede te bestudeer sodat wetenskaplikes slaappatrone en algehele gesondheidsprestasie kon bestudeer.<ref name="NASA-2026b">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=Pn9lZtMXFxQ |title=NASA's Artemis II Rollout and Mission Overview News Conference (Jan. 16, 2026) |date=15 Januarie 2026 |publisher=NASA |access-date=16 Januarie 2026 |via=YouTube }}</ref><ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date=April 3, 2026 |title=ARCHeR |url=https://www.nasa.gov/reference/archer/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260330162225/https://www.nasa.gov/reference/archer/ |archive-date=30 Maart 2026 |access-date=3 April 2026 |website=nasa.gov |publisher=NASA }}</ref> Wetenskaplikes het beplan om immuniteitsbiomerkers te toets, met die bemanning wat speekselmonsters voor, tydens en na die sending verskaf om hul [[immuunstelsel]] te toets en hoe hulle deur bestraling, isolasie en die afstand van die Aarde tydens diep ruimtevlug beïnvloed is. Hierdie sending was ook bedoel om ruimtevaarders en wetenskaplikes in staat te stel om ruimteweer te verstaan wat in toekomstige sendings teëgekom sal word, asook hoe mense in die ruimte kan oorleef en hulself onderhou.<ref name="NASA-2026b" /> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Artemis-program]] kjlr0mbqc7mwste8d80qem0azyecsue 2915130 2915129 2026-07-01T19:39:02Z Sobaka 328 /* Eksperimente */ 2915130 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Artemis II |titel = |kleur = |beeld = Earthset (art002e009288).jpg |beeld_wydte = 260px |beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}</ref> |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Ander name |1 = Artemis 2 <br> Exploration Mission-2 (EM-2) |opskrif2 = Soort sending |2 = Bemande <br>maanwentelings-<br>toetsvlug |opskrif3 = Opgestuur deur |3 = [[Nasa]] |opskrif4 = Duur van sending |4 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes) |opskrif5 = Afstand afgelê |5 = 1 126 922 km<ref name="BBC">{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}</ref> |opskrif6 = Ruimtetuig |6 = Orion CM-003 ''Integrity''<ref>@NASA (24 September 2025). "Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth" (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])</ref> |opskrif7 = Lanseringsdatum |7 = 1 April 2026 |opskrif8 = Lanseringsterrein |8 = Kennedy-ruimtesentrum <ref name="HEOC">{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}</ref> |opskrif9 = Aankoms |9 = 11 April 2026 |opskrif10 = Landingstyd |10 = 11 April 2026 |opskrif11 = Landingsterrein |11 = [[Stille Oseaan]] |opskrif12 = Wenteltydperk |12 = 9 dae |opskrif13 = Volgende sending |13 = [[Artemis III]] |opskrif14 = Webtuiste |14 = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}} }} '''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierlidbemanning "''Integrity''" genoem is. Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.<ref>{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}</ref> Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is. Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term "Maanvreugde". ==Geskiedenis== ===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)=== [[Lêer:Artemis 2 Crew Portrait.jpg|links|duimnael|Amptelike bemanningsportret, kloksgewys van links: Koch, Glover, Hansen en Wiseman.]] In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.<ref name="Space.com3">{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}</ref> Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,<ref name="SN-20170614">{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}</ref> het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.<ref name="NASA-20170804">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}</ref> [[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]] Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.<ref name="NSF-20170406">{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer<ref>{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}</ref> as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.<ref name="arstech4">{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}</ref> Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.<ref name="SN-20210210">{{cite web |last=Foust |first=Jeff |date=19 Februarie 2021 |title=NASA selects Falcon Heavy to launch first Gateway elements |url=https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007155621/https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |archive-date=7 Oktober 2023 |access-date=4 September 2022 |website=Space News }}</ref> Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.<ref name="arstech9">{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}</ref> ===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)=== Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,<ref name="Richardson Mar232023">{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}</ref> maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.<ref name="arstech3">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=29 September 2023 |title=Rocket Report: Iran launches satellite; Artemis II boosters get train ride |url=https://arstechnica.com/space/2023/09/rocket-report-iran-launches-satellite-artemis-ii-boosters-get-train-ride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929111259/https://arstechnica.com/space/2023/09/rocket-report-iran-launches-satellite-artemis-ii-boosters-get-train-ride/ |archive-date=29 September 2023 |access-date=2 Oktober 2023 |website=Ars Technica }}</ref> Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.<ref name="Mohon O'Brien 2022">{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Mohon September 2023">{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}</ref> Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.<ref name="arstech5">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=30 April 2025 |title=NASA just swapped a 10-year-old Artemis II engine with one nearly twice its age |url=https://arstechnica.com/space/2025/04/nasa-just-swapped-a-10-year-old-artemis-ii-engine-with-one-nearly-twice-its-age/ |access-date=6 Mei 2025 |website=Ars Technica }}</ref> [[Lêer:Artemis II Core Stage Move to VAB High Bay 2 (KSC-20241211-PH-KLS01 0054).jpg|links|duimnael|SLS-kernlanseerstadium vir Artemis II is kort nadat stapelbedrywighede in Desember 2024 begin het, in High Bay 2 van die lanseertuigmonteringsgebou opgelig.]] Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.<ref>{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Core stage shipment">{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}</ref><ref name="youtube1">{{YouTube |id= KsSKP8SP2KA |title= Core Stage for NASA's Artemis II Mission Arrives at Kennedy Space Center's Vehicle Assembly Building }}</ref> Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.<ref name="NASA-20240625">{{cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 Junie 2024 |title=Six Adapters for Crewed Artemis Flights Tested, Built at NASA Marshall |url=https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/marshall/six-adapters-for-crewed-artemis-flights-tested-built-at-nasa-marshall/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016073459/https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/marshall/six-adapters-for-crewed-artemis-flights-tested-built-at-nasa-marshall/ |archive-date=16 Oktober 2025 |access-date=26 Junie 2024 |website=NASA |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Space.com2">{{cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2 September 2024 |title=The pieces of NASA's next 3 Artemis moon missions head to Florida launch site (photos) |url=https://www.space.com/nasa-artemis-moon-astronaut-missions-rocket-spacecraft-hardware-shipment-photos |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210213331/https://www.space.com/nasa-artemis-moon-astronaut-missions-rocket-spacecraft-hardware-shipment-photos |archive-date=10 Desember 2025 |access-date=13 September 2024 |website=Space.com }}</ref> Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy "State of NASA"-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,<ref name="sciam2">{{cite web |last=Pearlman |first=Robert Z. |date=3 April 2023 |title=NASA Announces the Astronaut Crew for Artemis II Lunar Flyby |url=https://www.scientificamerican.com/article/nasa-announces-the-astronaut-crew-for-artemis-ii-lunar-flyby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403202218/https://www.scientificamerican.com/article/nasa-announces-the-astronaut-crew-for-artemis-ii-lunar-flyby/ |archive-date=3 April 2023 |access-date=4 April 2023 |website=Scientific American }}</ref> en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.<ref name="twitter2">{{Cite tweet |number=1645612953259974657 |user=Astro_Christina |title=You stood. All of you. You stood for taking on the challenge. For doing things that are hard. For exploring together. Of all the things we did last week to introduce Artemis II, this unexpected standing ovation was the moment I realized – You're all behind this. We are going. |first=Christina |last=Koch }}</ref> NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.<ref name="arstech2">{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=17 Oktober 2024 |title=It's increasingly unlikely that humans will fly around the Moon next year |url=https://arstechnica.com/space/2024/10/artemis-ii-almost-certainly-will-miss-its-september-2025-launch-date/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926153507/https://arstechnica.com/space/2024/10/artemis-ii-almost-certainly-will-miss-its-september-2025-launch-date/ |archive-date=26 September 2025 |access-date=20 Oktober 2024 |website=Ars Technica }}</ref> Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin. Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.<ref name="arstech6">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=24 Oktober 2025 |title=Rocket Report: China tests Falcon 9 lookalike; NASA's Moon rocket fully stacked |url=https://arstechnica.com/space/2025/10/rocket-report-china-tests-falcon-9-lookalike-nasas-moon-rocket-fully-stacked/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113003529/https://arstechnica.com/space/2025/10/rocket-report-china-tests-falcon-9-lookalike-nasas-moon-rocket-fully-stacked/ |archive-date=13 November 2025 |access-date=25 Oktober 2025 |website=Ars Technica }}</ref> ===Hitteskild-bekommernisse=== [[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]] Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.<ref>{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}</ref> In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.<ref name="Berger 2026-01-09">{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}</ref> NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.<ref name="Berger 2026-01-09" /> As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.<ref name="Berger 2026-01-09" /> In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.<ref name="Berger 2026-01-09" /> ===Missievertragings=== [[Lêer:Artemis II Orion Solar Array Wings Installed (jsc2025e016293).jpg|links|duimnael|Orion-ruimtetuig en sy Europese Diensmodule vir die Artemis II-sending word in Maart 2025 voorberei.]] Tydens voorlopige oorsigte in 2011 is die lanseringsdatum iewers tussen 2019 en 2021 geplaas, maar daarna is die lanseringsdatum uitgestel tot 2023."<ref name="NASA-20190308">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=8 Maart 2019 |title=NASA's Deep Space Exploration System is Coming Together |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/orion/nasas-deep-space-exploration-system-is-coming-together/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801183030/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-deep-space-exploration-system-is-coming-together/ |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=10 Maart 2019 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}</ref><ref name="NSF-20181228">{{cite web |last=Sloss |first=Philip |date=28 Desember 2018 |title=Crewed Orion spacecraft passes critical design review |url=https://www.nasaspaceflight.com/2018/12/crewed-orion-passes-critical-design-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216153635/https://www.nasaspaceflight.com/2018/12/crewed-orion-passes-critical-design-review/ |archive-date=16 Februarie 2019 |access-date=9 Maart 2019 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> In Januarie 2024 is verwag dat die sending in September 2025 sou lanseer."<ref name="SN-20240109">{{Cite web |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=9 Januarie 2024 |title=NASA delays Artemis 2 and 3 missions |url=https://spacenews.com/nasa-delays-artemis-2-and-3-missions/ |url-access=subscription |access-date=10 Januarie 2024 |website=Space News }}</ref> In Oktober 2024 het die NASA-kantoor van die Inspekteur-generaal egter bepaal dat die Exploration Ground Systems-span hul tyd wat vir die oplossing van enige onvoorsiene probleme opgeberg was, uitgeput het, wat die kantoor laat besluit het dat die lanseringsdatum van September 2025 waarskynlik vertraag sou word.{{r |arstech2}} In Desember 2024 het die uitgaande administrateur Nelson aangekondig dat die lansering vertraag is weens die maande van ingenieursondersoeke na probleme met die lewensondersteuningstelsel en hitteskild, maar hulle het 'n lansering in April 2026 gemik."<ref name="NYT-20241205">{{cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=5 Desember 2024 |title=NASA Missions to Return to the Moon Delayed Until 2026 and 2027 |url=https://www.nytimes.com/2024/12/05/science/nasa-moon-artemis-delayed-2027.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025012300/https://www.nytimes.com/2024/12/05/science/nasa-moon-artemis-delayed-2027.html |archive-date=25 Oktober 2025 |access-date=6 Desember 2024 |newspaper=[[The New York Times]] }}</ref><ref name="NASA-20241205">{{cite press release |title=NASA Shares Orion Heat Shield Findings, Updates Artemis Moon Missions |date=5 Desember 2024 |publisher=[[NASA]] |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-shares-orion-heat-shield-findings-updates-artemis-moon-missions/ |last=Donaldson |first=Abbey A. |access-date=6 Desember 2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205185711/https://www.nasa.gov/news-release/nasa-shares-orion-heat-shield-findings-updates-artemis-moon-missions/ |archive-date=5 Desember 2024 }}</ref> In Maart 2025 het ''AmericaSpace'' berig dat die lanseringsdatum met twee maande tot Februarie 2026 versnel kon word. NASA het in 'n verklaring gereageer en gesê dat hulle nie die hersiene datum kon bevestig nie, maar het opgemerk: "Ons soek maniere om 'n vroeëre lansering moontlik te maak indien moontlik, moontlik so gou as Februarie 2026. 'n Februarie-teiken stel die agentskap in staat om voordeel te trek uit doeltreffendheid in die vloei van bedrywighede om die SLS-vuurpyl, Orion-ruimtetuig en ondersteunende grondstelsels te integreer terwyl die veiligheid van die bemanning as die topprioriteit gehandhaaf word."<ref name="americaspace1">{{Cite web |last=Longo |first=Alex |date=22 Maart 2025 |title=NASA Accelerates Artemis 2 by Two Months |url=https://www.americaspace.com/2025/03/22/nasa-accelerates-artemis-2-by-two-months/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113111951/https://www.americaspace.com/2025/03/22/nasa-accelerates-artemis-2-by-two-months/ |archive-date=13 Januarie 2026 |access-date=28 Maart 2025 |website=AmericaSpace }}</ref> Teen Augustus 2025 het meer hoofstroommedia soos ''NASASpaceflight'', die joernalis Eric Berger en die Amerikaanse senator en voormalige ruimtevaarder Mark Kelly ook berig dat die sending na Februarie 2026 verskuif is."<ref name="NSF-20250802">{{cite web |last=Rosenstein |first=Sawyer |date=2 Augustus 2025 |title=Artemis II astronauts discuss mission status ahead of in-capsule training |url=https://www.nasaspaceflight.com/2025/08/artemis-ii-astronaut-interviews/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102022311/https://www.nasaspaceflight.com/2025/08/artemis-ii-astronaut-interviews/ |archive-date=2 Januarie 2026 |access-date=6 Augustus 2025 |website=NASASpaceflight.com }}</ref><ref name="twitter3">{{cite tweet |number=1951004815930302557 |user=SciGuySpace |title=Former astronaut Mark Kelly says Artemis II is launching in February 2026. This is consistent with the schedule I've been hearing. Officially NASA has said "no later than" April 2026. |first=Eric |last=Berger |access-date=5 Augustus 2025 }}</ref> In September 2025 het amptenare van die ruimteagentskap aangekondig dat hulle 'n lanseringsvenster nastreef wat op 5 Februarie 2026 oopgemaak het.<ref name="arstech1">{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=23 September 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}</ref> [[Lêer:Artemis II Rollout (NHQ202601170068).jpg|duimnael|Die Artemis II-stapel word uit die VAB uitgerol voor sy Februarie-lanseringspoging, Januarie 2026.]] Die vroegste lanseringsvenster vir Artemis II was oorspronklik vasgestel vir vroeg in Februarie 2026,<ref name="twitter4">{{cite tweet |number=2008895848839520633 |user=SciGuySpace |title=Based upon information from a couple of people, as of last night NASA is still working toward the Feb. 5–11 launch window for Artemis II. A big tell will be whether NASA rolls the rocket to the pad about 10 days from now. |first=Eric |last=Berger |access-date=7 Januarie 2026 }}</ref><ref name="SN-20260107">{{Cite web |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=January 7, 2026 |title=NASA continues to work toward February launch of Artemis 2 |url=https://spacenews.com/nasa-continues-to-work-toward-february-launch-of-artemis-2/ |url-access=subscription |access-date=8 Januarie 2026 |website=Space News }}</ref> maar lanseringsvoorbereidings is vertraag weens die Noord-Amerikaanse winterstorm van Januarie 2026.<ref name="kraft1302">{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=30 Januarie 2026 |title=NASA Updates Artemis II Wet Dress Rehearsal, Launch Opportunities |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/01/30/nasa-updates-artemis-ii-wet-dress-rehearsal-launch-opportunities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201205056/https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/01/30/nasa-updates-artemis-ii-wet-dress-rehearsal-launch-opportunities/ |archive-date=1 Februarie 2026 |access-date=30 Januarie 2026 |website=[[NASA]] }}</ref> Op 18 Januarie 2026 is die geïntegreerde SLS-vuurpyl, Orion-kapsule en lanseringstoring vanaf die Voertuigmonteringsgebou na Lanseringskompleks 39B uitgerol.<ref name="NYT-20260117">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=17 Januarie 2026 |title=NASA's Giant Rocket Completes Slow Roll Toward Artemis&nbsp;II Moon Voyage |url=https://www.nytimes.com/2026/01/17/science/nasa-artemis-ii-rocket-moon.html |access-date=18 Januarie 2026 |work=[[The New York Times]] |issn=0362-4331 }}</ref> 'n Nat kleedrepetisie van die aftelling het op 2 Februarie plaasgevind.<ref name="Redstone Rocket 2026-01-282">{{cite web |last=Schultz |first=Eric |date=January 28, 2026 |title=Marshall at center of return to moon with Artemis II |url=https://www.theredstonerocket.com/tech_today/article_ff3b24d3-b284-424b-8286-c8c9709f2e62.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128093819/https://www.theredstonerocket.com/tech_today/article_ff3b24d3-b284-424b-8286-c8c9709f2e62.html |archive-date=28 Januarie 2026 |access-date=28 Januarie 2026 |website=The Redstone Rocket }}</ref> Na die toets het NASA aangekondig dat die lansering tot Maart uitgestel sou word weens 'n vloeibare waterstoflek wat tydens die gesimuleerde aftelling plaasgevind het. Benewens die lek, moes 'n klep wat verband hou met die druk van die Orion-bemanningsmodule se luik herdraai word, en die afsluitingsoperasies het langer geneem as beplan.<ref>{{Cite web |date=3 Februarie 2026 |title=NASA Conducts Artemis II Fuel Test, Eyes March for Launch Opportunity |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/03/nasa-conducts-artemis-ii-fuel-test-eyes-march-for-launch-opportunity/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225203052/https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/03/nasa-conducts-artemis-ii-fuel-test-eyes-march-for-launch-opportunity/ |archive-date=25 Februarie 2026 |access-date=3 Februarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref> 'n Tweede nat kleedrepetisie het op 19 Februarie plaasgevind en was suksesvol.<ref>{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=19 Februarie 2026 |title=NASA Begins Artemis II Launch Pad Ops After Successful Fuel Test |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/19/nasa-begins-artemis-ii-launch-pad-ops-after-successful-fuel-test/ |access-date=20 Februarie 2026 |website=NASA }}</ref> Op 21 Februarie is 'n heliumvloeiprobleem waargeneem, wat 'n terugrol na die Voertuigmonteringsgebou (VAB) veroorsaak het en die sending tot April vertraag het.<ref>{{Cite web |date=21 Februarie 2026 |title=NASA Troubleshooting Artemis II Rocket Upper Stage Issue, Preparing to Roll Back |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/21/nasa-troubleshooting-artemis-ii-rocket-upper-stage-issue-preparing-to-roll-back/ |access-date=21 Februarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref><ref name="Clark 2026-02-21">{{Cite news |last=Clark |first=Stephen |date=21 Februarie 2026 |title=NASA says it needs to haul the Artemis II rocket back to the hangar for repairs |url=https://arstechnica.com/space/2026/02/nasa-says-it-needs-to-haul-the-artemis-ii-rocket-back-to-the-hangar-for-repairs/ |access-date=22 Februarie 2026 |work=Ars Technica }}</ref> Die terugrol het op 25 Februarie om 9:38 vm EST begin en die geïntegreerde SLS-vuurpyl het omstreeks 8:00 nm terug by die VAB aangekom.<ref>{{Cite web |date=25 Februarie 2026 |title=NASA Artemis II Rocket Rolls Back to Vehicle Assembly Building |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/25/nasa-artemis-ii-rocket-rolls-back-to-vehicle-assembly-building/ |access-date=25 Februarie 2026 |website=NASA |last=Niles-Carnes|first=Elyna}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 Februarie 2026 |title=NASA Artemis II Rocket Returns for Repairs |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/25/nasa-artemis-ii-rocket-returns-for-repairs/ |access-date=25 Februarie 2026 |website=NASA |last=Niles-Carnes|first=Elyna}}</ref> NASA-administrateur Jared Isaacman het gesê dat 'n werklike lanseringsdatum eers bevestig sou word nadat 'n suksesvolle nat kleedrepetisie voltooi was en die resultate geanaliseer is.<ref name="NYT-20260117" /><ref>{{cite web |last=Singh |first=Anamica |date=1 Februarie 2026 |title=Artemis 2 wet launch begins at NASA's Kennedy Space Center: Launch date, astronauts and other details |url=https://www.wionews.com/science/artemis-2-wet-launch-begins-nasa-kennedy-space-center-1769928410232/amp |access-date=1 Februarie 2026 |website=Wion }}</ref> ===Lanseringskedulering=== [[Lêer:Artemis II Preflight (NHQ202603200057).jpg|duimnael|Die boonste deel van die sendingmodule, soos gesien op 20 Maart 2026.]] Op 12 Maart, na 'n Vluggereedheidsoorsig (VGV), is sewe twee-uur lanseringsvensters aangekondig vir 1-6 en 30 April, met die eerste lanseringsvenster op 1 April 2026.<ref>{{Cite web |date=12 Maart 2026 |title=NASA Now Targeting April 1 for Artemis II's Launch Around The Moon |url=https://spacepolicyonline.com/news/nasa-now-targeting-april-1-for-artemis-ii-launch-around-the-moon/ |access-date=14 Maart 2026 |website=spacepolicyonline.com |last=Smith |first=Marcia}}</ref> Op 18 Maart het NASA aangekondig dat die Artemis II Ruimtelanseringstelsel (SLS) vuurpyl en Orion-ruimtetuig die volgende dag na lanseerplatform 39B by die agentskap se Kennedy-ruimtesentrum in [[Florida]] uitgerol sou word. Intussen het die Artemis II-bemanning in kwarantyn in [[Houston]], [[Texas]], gegaan om te verseker dat hulle gesond bly voor die lansering.<ref>{{Cite web |date=18 Maart 2026 |title=NASA Finalizes Artemis II Rollout, Crew Begins Quarantine |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/18/nasa-finalizes-artemis-ii-rollout-crew-begins-quarantine/ |access-date=18 Maart 2026 |website=NASA |last=Dean|first=Brandi}}</ref> Op 20 Maart, na 'n vertraging weens sterk winde,<ref>{{Cite web |date=20 Maart 2026 |title=Artemis II Moon Rocket Heads Back to Launch Pad |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/20/artemis-ii-moon-rocket-heads-back-to-launch-pad/ |access-date=20 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> is die SLS 'n tweede keer vanaf die VAB na lanseerplatform 39B uitgerol.<ref>{{Cite web |date=20 Maart 2026 |title=NASA's Artemis II Rocket Arrives at Launch Pad 39B |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/20/nasas-artemis-ii-rocket-arrives-at-launch-pad-39b/ |access-date=20 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> ==Bemanning== Artemis II is beman deur vier ruimtevaarders: bevelvoerder Reid Wiseman, vlieënier Victor Glover, en missiespesialis Christina Koch, almal van die NASA Astronaut Corps, saam met missiespesialis Jeremy Hansen van die Kanadese Astronaut Corps.<ref name="Artemis Crew">{{unbulleted list citebundle | {{Cite web |last=O'Shea |first=Claire |date=3 April 2023 |title=NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis |url=http://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722041405/https://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis/ |archive-date=22 July 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=[[NASA]]}} | {{Cite web |last=Wall |first=Mike |date=3 April 2023 |title=Meet the 4 astronauts flying on NASA's Artemis 2 moon mission |url=https://www.space.com/artemis-2-moon-mission-astronauts-meet-the-crew |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529052354/https://www.space.com/artemis-2-moon-mission-astronauts-meet-the-crew |archive-date=29 Mei 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=Space.com}} | {{Cite web |last1=Wattles |first1=Jackie |last2=Strickland |first2=Ashley |date=3 April 2023 |title=The four astronauts NASA picked for the first crewed moon mission in 50 years |url=https://www.cnn.com/2023/04/03/world/artemis-2-astronaut-crew-scn/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810074034/https://www.cnn.com/2023/04/03/world/artemis-2-astronaut-crew-scn/index.html |archive-date=10 Augustus 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=[[CNN]]}} | {{Cite web |last=Stamm |first=Amy |date=3 April 2023 |title=Meet the Crew of Artemis II |url=https://airandspace.si.edu/stories/editorial/meet-crew-artemis-ii |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408183145/https://airandspace.si.edu/stories/editorial/meet-crew-artemis-ii |archive-date=8 April 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |website=airandspace.si.edu}} }}</ref> Op 22 November 2023 is Jenni Gibbons as Hansen se plaasvervanger aangewys,<ref>{{Cite news |last=Nassar |first=Hana Mae |date=22 November 2023 |title=Canadian astronauts receive new assignments |url=https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122161422/https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/ |archive-date=22 November 2023 |access-date=22 November 2023 |work=citynews.ca |location=Vancouver }}</ref> en op 3 Julie 2024 is Andre Douglas as die plaasvervanger vir die drie NASA-ruimtevaarders aangewys.<ref name="globalnews1">{{cite news |last=Connolly |first=Amanda |date=16 Desember 2020 |title=A Canadian astronaut will be on NASA's Artemis deep space lunar orbit as well the first non American to leave earth orbit |url=https://globalnews.ca/news/7525408/nasa-artemis-program-canadian-astronaut-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201216151622/https://globalnews.ca/news/7525408/nasa-artemis-program-canadian-astronaut-moon/ |archive-date=16 Desember 2020 |access-date=18 Desember 2020 |newspaper=Global News }}</ref> Glover het die eerste persoon van kleur geword, Koch die eerste vrou, Wiseman die oudste persoon, en Hansen die eerste nie-Amerikaner wat om die Maan gereis het. Hierdie sending was Hansen se eerste ruimtevlug. Hansen en Gibbons, albei Kanadese, is deur die Kanadese Ruimteagentskap gekies as deel van 'n 2020-verdrag<ref>{{Cite web |title=View Treaty – Canada.ca |url=https://www.treaty-accord.gc.ca/text-texte.aspx?lcid=1033&id=105652&t=638206873238152706 |access-date=20 Januarie 2026 |website=www.treaty-accord.gc.ca |quote=Article 7, Section 1(b), Clause 15. Provide one crew opportunity on Artemis II (the first crewed flight returning astronauts to the lunar environment) and one crew opportunity to the Gateway, timing of such crew opportunities shall take into account major CSA milestones, program constraints, and crew flight availability }}</ref> tussen die Verenigde State en Kanada wat die deelname van Kanadese ruimtevaarders aan die Artemis-program vergemaklik het.<ref name="Artemis Crew" />{{r |globalnews1}}<ref>{{Cite web |title=Meet the astronauts on NASA's Artemis II moon mission |url=https://www.nbcnews.com/science/space/nasa-moon-astronauts-artemis-ii-mission-rcna255621 |website=NBC News |date=2026-03-31|last1=Chow|first1=Denise|last2=Blackman|first2=Jay|last3=Al Roker|first3=Al}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 Maart 2026 |title=6 major records the Artemis II astronauts will smash as NASA returns to the moon |url=https://www.livescience.com/space/space-exploration/farthest-fastest-and-most-diverse-6-major-records-the-artemis-ii-astronauts-will-smash-as-nasa-returns-to-the-moon |access-date=30 Maart 2026 |website=Live Science }}</ref> Hierdie sending het die rekord vir die meeste mense in die diep ruimte op een slag gebreek,<ref name="p831">{{cite web | last=Kabir | first=Radifah | title=Artemis II broke 8 big records: How the Moon mission changed space history forever | website=India Today | date=11 April 2026 | url=https://www.indiatoday.in/science/story/artemis-2-mission-records-broken-farthest-humans-deep-space-moon-nasa-2026-2894719-2026-04-11 | access-date=12 April 2026}}</ref> wat op drie gestel is tydens [[Apollo 8]] in Desember 1968. Rise, 'n sagte speelding is as die gewigloosheidaanwyser aan boord van Artemis II saam met die ruimtevaarders geplaas, is ontwerp deur die 8-jarige Lucas Ye.<ref>{{Cite web |date=10 April 2026 |title=How an 8-year-old designed a zero-gravity indicator for Artemis II |url=https://www.cbsnews.com/news/zero-gravity-indicator-artemis-ii-8-year-old/ |access-date=12 April 2026 |website=CBS News |last=Breen|first=Kerry}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yu |first1=Yi-Jin |title=8-year-old watches his plush toy rocket to the moon with Artemis II mission |url=https://abcnews.com/GMA/Living/8-year-olds-plush-toy-design-moon-artemis/story?id=131605806 |access-date=12 April 2026 |website=ABC News |date=2 April 2026|last2=Uff|first2=Nic}}</ref> ==Missie== [[Lêer:Artemis II Doelwitte.png|duimnael|Diagram wat die beplande doelwitte van die Artemis II-sending toon.]] Artemis II se missie was 'n bemande vlugtoets met vier ruimtevaarders wat die werkverrigting van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) vuurpyl saam met die Orion-ruimtetuig en sy Europese Diensmodule (ESM) in die diep ruimte geëvalueer het. Die eerste dag van die sending is grootliks in 'n hoë Aarde-wentelbaan deurgebring, waar die bemanning stelselkontroles uitgevoer het. Orion het in 'n hoogs elliptiese, hoë Aarde-wentelbaan geopereer met 'n periode van ongeveer 24 uur, wat uitgebreide toetsing van aanboordstelsels moontlik gemaak het. Gedurende hierdie fase het die bemanning lewensondersteuning en ander kritieke ruimtetuigstelsels geëvalueer, en 'n afspraak- en nabyheidsoperasiedemonstrasie uitgevoer met die gebruikte Tussentydse Kriogeniese Aandrywingsfase (ICPS) as 'n teiken. Nadat NASA-missiebestuurders Orion se werkverrigting bevestig het, het die ruimtetuig 'n translunêre inspuiting (TLI) ontsteking uitgevoer om die Aarde-wentelbaan te verlaat. Orion het toe na die Maan gereis op 'n vrye terugkeerbaan, om die verre kant gelus voordat dit natuurlik na die Aarde teruggekeer het op 'n vrye terugkeerbaan sonder om bykomende aandrywing vir die terugbeen te benodig.<ref name="NASA-20180827">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=27 Augustus 2018 |title=First Flight With Crew Important Step on Long-Term Return to Moon |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830041134/http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to |archive-date=30 Augustus 2018 |access-date=6 April 2023 |website=NASA |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="NSF-20200625">{{cite web |last=Sloss |first=Philip |date=25 Junie 2020 |title=NASA studying practice rendezvous options for Artemis 2 Orion |url=https://www.nasaspaceflight.com/2020/06/nasa-rendezvous-options-artemis-2-orion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627132313/https://www.nasaspaceflight.com/2020/06/nasa-rendezvous-options-artemis-2-orion/ |archive-date=27 Junie 2021 |access-date=28 Junie 2021 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> Dit is opmerklik dat die bemanning elke dag van die vlug "wekroepe" van Missiebeheer ontvang het, 'n NASA-tradisie sedert die Apollo-missies, bestaande uit musiek wat ontwerp is om die bemanning op 'n bestendige ritme te hou en moraal te verhoog, en inspirerende toesprake wat spesifiek vir die vlug opgeneem is, insluitend boodskappe van Apollo-ruimtevaarders Charlie Duke en Jim Lovell.<ref name="NASA Day 5">{{Cite web |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Crew Starts Day with Suit Demo |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-crew-starts-day-with-suit-demo/ |access-date=April 5, 2026 |publisher=[[NASA]] |last=Graf|first=Abby}}</ref><ref name="Zakrzewski 2026">{{Cite web |date=6 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 6: Crew Ready for Lunar Flyby |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/06/artemis-ii-flight-day-6-crew-ready-for-lunar-flyby/ |access-date=6 April 2026 |language=en-US |website=NASA |last=Zakrzewski |first=Joseph}}</ref> Artemis II se trajek kan in verskeie sleutelfases verdeel word, oor 'n reis van ongeveer nege dae:<ref name="esa1">{{cite web |title=Artemis II |url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260131053827/https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II |archive-date=31 Januarie 2026 |access-date=3 Junie 2024 |website=www.esa.int |publisher=European Space Agency}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 April 2025 |title=Artemis II |url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260122071745/https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ |archive-date=22 Januarie 2026 |access-date=13 September 2025 |website=NASA }}</ref> ===Lansering=== [[Lêer:Artemis II Lansering.png|links|duimnael|Belangrike fases van die Artemis II-lansering en -opstyging.]] [[Lêer:Artemis II Launch (NHQ20260401 admin 0025).jpg|duimnael|Artemis II styg op 1 April 2026 vanaf lanseerkompleks 39B by NASA se Kennedy-ruimtesentrum in Florida op.]] Die bemanning het op 27 Maart by Kennedy Space Center aangekom,<ref name="NASA-2026a">{{Cite web |date=27 Maart 2026 |title=Artemis II Crew Arrives at Launch Site, Shares Moon Mascot |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/27/artemis-ii-crew-arrives-at-launch-site-shares-moon-mascot/ |access-date=31 Maart 2026 |website=NASA |last=Low|first=Lauren E.}}</ref> en die aftelling vir die lansering het op 30 Maart begin.<ref>{{Cite web |date=30 Maart 2026 |title=NASA's Artemis II Launch Mission Countdown Begins |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/30/nasas-artemis-ii-launch-mission-countdown-begins/ |access-date=31 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> Die sending is op 1 April om 22:35:12 UTC (18:35:12 EDT, plaaslike tyd by die lanseringsterrein) aan boord van 'n SLS-vuurpyl gelanseer vanaf Kennedy Space Center se Lanseringskompleks 39B.<ref name="NASA Launch Time">{{Cite web |last=Low |first=Lauren E. |date=1 April 2026 |title=Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission |url=https://www.nasa.gov/news-release/liftoff-nasa-launches-astronauts-on-historic-artemis-moon-mission/ |access-date=1 April 2026 |website=NASA }}</ref><ref>{{cite web |last1=Speed |first1=Richard |date=2 April 2026 |title=Artemis II blasts off on first crewed lunar mission since Apollo |url=https://www.theregister.com/2026/04/02/artemis_ii/ |access-date=7 April 2026 |website=theregister.com }}</ref> Dit was die eerste bemande lansering vanaf LC-39B sedert STS-116 in 2006. Die vier RS-25 hoofenjins op die kernstadium het ongeveer sewe sekondes voor lansering ontbrand; nadat hul werkverrigting teen volle krag bevestig is, het die soliede vuurpyl-aanjaers (waarvan die ontsteking nie omgekeer kan word nie) by T-0 ontbrand en die meerderheid van die stukrag gedurende die eerste twee minute van die vlug verskaf. Die skeiding van die aanjaers het teen ongeveer 5 000 km/h op 'n hoogte van 48 km plaasgevind. Die aanjaers het daarna ongeveer ses minute na die lansering in die Atlantiese Oseaan neergestort. Anders as die Ruimtependeltuig-boosters, is die SLS-boosters nie teruggevind nie.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="Press Kit" /> Wiseman het die lansering vanaf die linker sitplek van Orion by die primêre kontroles gemonitor. Die vlug was ten volle outomaties, en geen bemanningsingryping was nodig nie, alhoewel Wiseman 'n afbreekbevel kon uitgereik het indien nodig. Die kernstadium het vir ongeveer agt minute gebrand voor skeiding, wat Orion in 'n hoogs elliptiese wentelbaan met 'n [[apogeum]] van ongeveer 2 300 km gelaat het, byna vyf keer hoër as die [[Internasionale Ruimtestasie]], maar 'n suborbitale [[perigeum]]. Die ICPS se boonste stadium het nie tydens die aanvanklike styging gevuur nie.<ref name="Berger 2025-10-01">{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=1 Oktober 2025 |title=In their own words: The Artemis II crew on the frenetic first hours of their flight |url=https://arstechnica.com/space/2025/10/in-their-own-words-the-artemis-ii-crew-on-the-frenetic-first-hours-of-their-flight/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=Ars Technica }}</ref> Die kernstadium het ongeveer twee uur na lansering 'n vernietigende terugkeer oor die Stille Oseaan gemaak.<ref name="Press Kit">{{Cite book |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-press-kit.pdf |title=Artemis II Press Kit |date=January 2026 |publisher=NASA |access-date=6 April 2026 }}</ref> ===Hoë Aarde-wentelbaan en stelselkontrole=== [[Lêer:Artemis II Launch Abort System Jettison.png|duimnael|Die lansering-wegbreekstelsel nadat dit oorboord afgegooi is, soos gesien deur 'n outomatiese kamera op Integrity.]] Onmiddellik nadat die hoofenjin afgeskakel is, het Koch en Hansen van hul sitplekke afgeklim om noodsaaklike lewensondersteuningstelsels aan boord van die ruimtetuig op te stel en te toets, insluitend die watertenk, brandbestrydingsmaskers en toilet. Alle stelsels is nagegaan (nadat die bemanning klein probleme met die toilet en watereenheid opgelos het),<ref name="AP 2026-04-03">{{cite web |last1=Dunn |first1=Marcia |date=3 April 2026 |title=WATCH: NASA shares update on Artemis II mission around the moon, 2 days after launch |url=https://www.pbs.org/newshour/amp/science/watch-live-nasa-shares-update-on-artemis-ii-mission-around-the-moon-2-days-after-launch |access-date=4 April 2026 |website=PBS News |agency=Associated Press of New York }}</ref><ref name="Goodwin 2026">{{Cite news |last=Goodwin |first=Grace Eliza |date=5 April 2026 |title=Artemis II astronauts have toilet trouble on Moon mission |url=https://www.bbc.com/news/articles/c87wy05wr4no |access-date=6 April 2026 |website=BBC |language=en}}</ref> wat sendingbestuurders die vertroue gegee het om voort te gaan met die ICPS-ontsteking by die apogeum, ongeveer 50 minute na opstyg, om Orion se perigeum te lig.<ref name="AP 2026-04-03" /><ref name="perigee1">{{Cite web |date=1 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Perigee Raise Maneuver Complete; NASA to Hold Press Conference |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/01/artemis-ii-flight-update-perigee-raise-maneuver-complete-nasa-to-hold-press-conference/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA |last=Zakrzewski|first=Joseph}}</ref> Voor hierdie brand was Orion se perigeum suborbitaal (in die atmosfeer), 'n doelbewuste veiligheidsmaatreël wat 'n natuurlike herbetreding verseker het sonder om enige bykomende brandwonde in die geval van 'n groot anomalie te vereis. Die ICPS-brand het die perigeum uit die atmosfeer gelig en die ruimtetuig in 'n stabiele lae Aarde-wentelbaan geplaas.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="Press Kit">{{Cite book |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-press-kit.pdf |title=Artemis II Press Kit |date=Januarie 2026 |publisher=NASA |access-date=6 April 2026 }}</ref> Toe die ruimtetuig hierdie nuwe perigeum ongeveer 'n uur later bereik het, het dit 'n 15-minuut-ontsteking uitgevoer om sy volgende apogeum tot 71 000 km; 38 000 nmi te verhoog, wat 'n 23.5-uur hoë Aarde-wentelbaan tot stand gebring het.<ref name="Berger 2025-10-01" /> Dit was die eerste keer dat 'n bemande ruimtetuig 'n hoë Aarde-wentelbaan binnegegaan het sonder om direk na die Maan te beweeg.<ref>{{Cite web |date=2 April 2026 |title=Artemis II crew begins "crazy first day" in space after exhilarating launch |url=https://www.cbsnews.com/news/artemis-ii-first-day-in-space-moon-mission/ |access-date=11 Apri 2026 |website=CBS News |last=Harwood|first=William}}</ref> Na hierdie verbranding, wat byna al die brandstof in die ICPS verbruik het, het die Orion en ESM van die boonste verhoog geskei. Die bemanning het toe 'n "nabyheidsoperasies"-demonstrasie uitgevoer met die ICPS as 'n teiken. Oor ongeveer 70 minute het Glover, nou in die linker sitplek van Orion, handmatige beheer van die ruimtetuig geneem en 'n reeks maneuvers uitgevoer om hanteringseienskappe te evalueer en tegnieke vir toekomstige dokoperasies te oefen. Die ICPS was toegerus met 'n dokteiken, wat toetse van Orion se vermoë om handmatig relatief tot 'n ander ruimtetuig te maneuvreer met behulp van ingeboude navigasiesensors en reaksiebeheerstelselstuwers moontlik gemaak het.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="proxPerigee" /><ref>{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=20 Maart 2024 |title=Key Test Drive of Orion on NASA's Artemis II to Aid Future Missions |url=https://www.nasa.gov/humans-in-space/key-test-drive-of-orion-on-nasas-artemis-ii-to-aid-future-missions/ |access-date=5 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Na die demonstrasie het Orion teruggekeer na outomatiese beheer terwyl die ICPS 'n uitwentelbaan-verbranding vir atmosferiese herbetreding oor die Stille Oseaan uitgevoer het,<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="proxPerigee">{{Cite web |date=1 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Proximity Operations Complete, Perigee Raise Burn Up Next |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/01/artemis-ii-flight-update-proximity-operations-complete-perigee-raise-burn-up-next/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA |last=Zakrzewski|first=Joseph}}</ref>en sy vrag CubeSats gedurende hierdie fase ontplooi het.<ref name="Press Kit" /> Na hierdie operasies het die bemanning die kajuit vir ruimtevlug herkonfigureer, hul vliegwiel-oefentoestel opgestel en dit gebruik om 'n lewensondersteuningstelsel-strestoets deur middel van fisiese aktiwiteit uit te voer, beide aërobiese en weerstandsoefeninge uitgevoer met behulp van 'n kompakte kabelgedrewe stelsel wat ontwerp is om binne die ruimtetuig se massa- en volumebeperkings te werk, en aandete geëet.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref>{{cite web |last=Hanson |first=Mike |date=3 April 2026 |title=Artemis II crew space moon mission |url=https://www.wesh.com/article/artemis-ii-crew-space-moon-mission/70927464 |access-date=9 April 2026 |website=WESH}}</ref> Die eerste slaapperiode is in twee vieruur-segmente verdeel, onderbreek om 'n 43-sekonde-ontbranding deur die Europese Diensmodule te monitor wat die ruimtetuig se perigeum weer verhoog het om voor te berei vir 'n translunêre inspuiting (TLI) ontbranding.<ref name="perigeeBurn">{{Cite web |date=2 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Perigee Raise Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/02/artemis-ii-flight-update-perigee-raise-burn-complete/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA }}</ref> Na die ontbranding het die ruimtevaarders teruggekeer slaap terwyl NASA-bestuurders die ruimtetuig se werkverrigting hersien het voordat hulle die TLI-ontbranding gemagtig het.<ref name="Berger 2025-10-01" /> ===Transmaanontbranding en uitgaande vlug=== [[Lêer:Earth From the Perspective of Artemis II (cropped).jpg|duimnael|Hallo, Wêreld-foto geneem deur Wiseman van ''Integrity'' na transmaanontbranding, wat die volle [[Aarde]] wys met sy nagkant verlig deur die Maan. Die sending het die eerste mensgemaakte foto's van die volle Aardeskyf sedert die Apollo-program ingesluit.]] Op vlugdag 2, na voltooiing van hoë Aarde-baanoperasies en stelseltoetse, het Orion 'n 5-minuut, 49-sekonde TLI-ontbranding uitgevoer met behulp van die ESM se AJ10-hoofenjin. Dit was die enigste gebruik van die hoofenjin tydens die sending; daaropvolgende maneuvers is uitgevoer deur die agt kleiner R-4D sekondêre enjins.<ref name="Clark 2026">{{Cite web |last=Clark |first=Stephen |date=10 April 2026 |title=Orion helium leak no threat to Artemis II reentry but will require redesign |url=https://arstechnica.com/space/2026/04/nasa-homes-in-on-likely-redesign-to-fix-orion-spacecrafts-leaky-valves/ |access-date=April 10, 2026 |website=Ars Technica |language=en }}</ref> Die ontbranding het ongeveer 450 kg hipergoliese dryfmiddel verbruik en die ruimtetuig op 'n vrye terugkeerbaan om die Maan geplaas, wat slegs geringe koerskorreksies vir die res van die sending vereis het.<ref>{{Cite news |last=Edwards |first=Brooke |date=2 April 2026 |title=NASA completes burn to send Artemis II toward moon |url=https://www.floridatoday.com/story/tech/science/space/2026/04/02/artemis-ii-decision-time-nasa-to-make-call-on-heading-to-moon/89437376007/?gnt-cfr=1&gca-cat=p&gca-uir=true&gca-epti=z113012p000850c000850e003900v113012d—30–b—30–&gca-ft=57&gca-ds=sophi |access-date=2 April 2026 |work=Florida Today }}</ref> Op vlugdag 3 is die eerste van drie beplande uitgaande trajekkorreksieontbrandings as onnodig beskou nadat Sendingbeheer bepaal het dat die ruimtetuig reeds op 'n gunstige trajek was.<ref>{{Cite web |date=3 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 3: Outbound Trajectory Correction Burn Update |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/03/artemis-ii-flight-day-3-outbound-trajectory-correction-burn-update/ |access-date=4 April 2026 |website=NASA|last1=Blue|first1=Charles|last2=Zakrzewski|first2=Joseph A.}}</ref> Die bemanning het 'n probleem met die ingeboude ruimtetoilet ondervind toe [[urine]] in die afvalafvoerlyne gevries het, wat verhoed het dat dit in die ruimte uitgewerp word. Dit is opgelos deur afvalafvoerlynverwarmers aan te skakel en die ruimtetuig te draai om die afvalafvoerlyn aan die warmte van die son bloot te stel, wat die urine laat smelt het.<ref name="Goodwin 2026">{{Cite news |last=Goodwin |first=Grace Eliza |date=5 April 2026 |title=Artemis II astronauts have toilet trouble on Moon mission |url=https://www.bbc.com/news/articles/c87wy05wr4no |access-date=6 April 2026 |website=BBC |language=en}}</ref> Op vlugdag 4 het Koch en Hansen beurte gemaak om die ruimtetuig handmatig te beheer om die werkverrigting daarvan in die diep ruimte te evalueer. Oor 41 minute het hulle twee stuwerbeheermodusse (ses vryheidsgrade en drie vryheidsgrade) getoets om ingenieurs verdere data en perspektiewe oor die ruimtetuig se hanteringseienskappe te gee.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Catherine E. |date=4 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 4: Crew Completes Manual Piloting Demonstration |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/04/artemis-ii-flight-day-4-crew-completes-manual-piloting-demonstration/ |access-date=4 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 5 het Orion 'n 17+1⁄2-sekonde uitgaande trajekkorreksieontbranding uitgevoer om sy pad na die Maan te verfyn.<ref name="Loggins 2026">{{Cite web |last=Loggins |first=Sumer |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-correction-burn-complete/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Van die drie beplande uitgaande korreksieontbrandings was dit die enigste een wat uitgevoer is. Die bemanning het ook hul Orion Bemanning Oorlewingstelsel-pakke getoets en met sendingbeheer beraadslaag om maanoppervlakteikens vir waarneming en fotografie tydens die verbyvlug te hersien en waarnemingstegnieke te finaliseer.<ref>{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Crew Demos Suits, Readies for Lunar Flyby |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-crew-demos-suits-readies-for-lunar-flyby/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> ===Maanverbyvlug=== [[Lêer:Orion in the Spotlight (art002e009566).jpg|duimnael|''Integrity''  nader die Maan op 6 April 2026. ]] Op vlugdag 6 het Orion die Maan se invloedsfeer binnegegaan, waar maanswaartekrag die dominante krag geword het wat sy trajek gevorm het.<ref name="Loggins 2026" /> Orion het om 23:00 UTC op 6 April om die Maan gevlieg teen 'n naaste nadering van ongeveer 6 545 km; 3 534 nmi vanaf die verste maanoppervlak. Sy verste afstand van die Aarde was 406 771 km (219 639 nmi) om 23:02 UTC, en dit het Apollo 13 se 400 171 km (216 075 nmi) rekord oortref as die verste bemande sending van die Aarde om 17:56 UTC.<ref name="Graf 2026-04-06">{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=6 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 6: Lunar Flyby Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/06/artemis-ii-flight-day-6-lunar-flyby-updates/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name="Zakrzewski 2026" /><ref name="space.com timeline">{{cite web |website=space.com |title=NASA Artemis 2 astronauts to make historic moon flyby today. Here's what to expect hour by hour (timeline) |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/nasa-artemis-2-astronauts-to-make-historic-moon-flyby-today-heres-what-to-expect-hour-by-hour-timeline |access-date=6 April 2026 |date=6 April 2026|last=Malik|first=Tariq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wall |first=Mike |date=6 April 2026 |title=Artemis 2 breaks humanity's all-time distance record during historic loop around the moon |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/artemis-2-breaks-humanitys-all-time-distance-record-during-historic-loop-around-the-moon |access-date=6 April 2026 |website=Space.com |language=en-US }}</ref> Terwyl die bemanning agter die Maan verbygegaan het, het Orion 'n beplande seinverlies vir 40 minute ervaar, beginnende om 22:46 UTC, en seine van die Aarde om 23:24 UTC herwin.<ref>{{Cite web |last=Skinner |first=Anna |date=6 April 2026 |title=NASA Loses Communication With Artemis 2 Astronauts: What to Know |url=https://www.newsweek.com/artemis-2-astronauts-nasa-moon-live-mission-launch-11789404 |access-date=6 April 2026 |website=Newsweek |language=en-US }}</ref> Tydens hul verbyvlug het die bemanning twee naamlose [[Slagkrater|kraters]] waargeneem wat hulle voorgestel het om Integrity, na hul ruimtetuig, en Carroll, na Wiseman se oorlede vrou, wat in 2020 aan [[kanker]] oorlede is, te noem.<ref>{{cite web |last= |first= |date=6 April 2026 |title=Artemis astronauts travel further from Earth than any humans before – watch live |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/clyr8k06jv7t |website=BBC News |access-date=6 April 2026}}</ref> [[Lêer:Artemis II in Eclipse.jpg|duimnael|Die bemanning het 'n sonsverduistering afgeneem, met die Maan wat die Son blokkeer. Aardskyn verlig dele van die Maan en óf die sonkorona óf die [[sodiaklig]] is sigbaar as 'n skerp gloed rondom die Maan.<ref name="o112">{{cite web|url=https://www.nasa.gov/news-release/nasas-artemis-ii-crew-beams-official-moon-flyby-photos-to-earth/|title=NASA's Artemis II Crew Beams Official Moon Flyby Photos to Earth|date=2026-04-08|website=NASA|access-date=2026-04-29}}</ref>]] Na die verduistering het die Orion 'n [[sonsverduistering]] beleef. Dit het 57 minute geduur, beginnende om 01:35 UTC en tot 02:32 UTC. Die bemanning het verduisteringsbrille opgesit totdat die [[Son]] heeltemal verduister was, waarna hulle beide die [[sonkorona]] sowel as "impakflitse" van meteoroïede wat die donker gedeelte van die Maan getref het, waargeneem het. Sterre en planete, insluitend [[Venus]], [[Mars]], [[Saturnus]] en [[Mercurius]], was langs die korona sigbaar, asook die aardskyn wat die Maan verlig het.<ref name="Strickland">{{cite news |last1=Strickland |first1=Ashley |title=The crew spots impact flashes on the moon |url=https://www.cnn.com/2026/04/06/science/live-news/nasa-artemis-2-flyby-moon-mission |access-date=7 April 2026 |work=CNN |date=6 April 2026 |language=en }}</ref><ref>{{cite web |last1=Dobrijevic |first1=Daisy |title='Unreal' solar eclipse: Artemis 2 crew just saw one of the rarest sights in spaceflight history |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/unreal-solar-eclipse-artemis-2-crew-just-saw-one-of-the-rarest-sights-in-spaceflight-history |website=Space.com |access-date=7 April 2026 |language=en |date=7 April 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Miller |first1=Katrina |title=See First Photos From NASA's Artemis II Moon Mission Capturing a Setting Earth and Eclipse |url=https://www.nytimes.com/2026/04/07/science/nasa-artemis-moon-flyby-photos.html |access-date=7 April 2026 |work=The New York Times |date=7 April 2026 }}</ref> ===Terugkeervlug=== Op vlugdag 7 het Orion en sy bemanning die Maan se invloedsfeer verlaat en hul terugkeer na die Aarde op 'n vrye terugkeerbaan begin.<ref>{{cite news |url=https://mynews13.com/fl/orlando/space/2026/04/07/artemis-ii-mission-day-7 |title=Artemis II begins journey back home |first=Anthony |last=Leone |publisher=Spectrum 13 News |date=7 April 2026 |access-date=7 April 2026 }}</ref><ref name="Carruth-2023">{{Cite web |last=Carruth |first=Alivia R. |date=28 Februarie 2023 |title=Artemis II Map |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/artemis-ii-map/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=NASA }}</ref> Die bemanning het 'n 15-minuut-alleen-klankoproep met NASA-ruimtevaarders Jessica Meir, Jack Hathaway en Chris Williams, en ESA-ruimtevaarder Sophie Adenot aan boord van die [[Internasionale Ruimtestasie]] gevoer,<ref name="s799">{{cite web |last=Mogensen |first=Jackie Flynn |title=NASA's Artemis II moon mission astronauts make first-ever 'ship to ship' call to ISS |website=Scientific American |date=7 April 2026 |url=https://www.scientificamerican.com/article/in-a-first-artemis-ii-moon-astronauts-make-ship-to-ship-call-to-iss/ |access-date=8 April 2026 }}</ref> en daarop gewys dat hulle saam die mense is wat die verste ooit van mekaar af is.<ref name="i679">{{cite web | last=Pultarova | first=Tereza | title=Light pollution has brightened Earth by 16% since 2014, satellites find | website=Space | date=9 April 2026 | url=https://www.space.com/astronomy/earth/light-pollution-has-brightened-earth-by-16-percent-since-2014-satellites-find | access-date=12 April 2026}}</ref Daarna het hulle met NASA-wetenskapbeamptes oor hul maanwaarnemings gedebrief terwyl herinneringe aan die verbyvlug nog vars was. Die res van die dag het verspreide rusperiodes vir diens ingesluit voor die finale terugkeervoorbereidings.<ref>{{cite web |last1=Zakrzewski |first1=Joseph |last2=Graf |first2=Abby |last3=Grimm |first3=Linda E. |date=7 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 7: Crew Makes Long‑Distance Call, Begins Return |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/07/artemis-ii-flight-day-7-crew-makes-long%E2%80%91distance-call-begins-return/ |access-date=7 April 2026 |publisher=NASA }}</ref> Die dag is afgesluit met 'n 15-sekonde-baankorreksie-ontbranding, die eerste van drie wat die pad van die ruimtetuig na die Aarde verfyn het.<ref name="Grimm & Zakrzewski 2026">{{Cite web |last1=Grimm |first1=Linda E. |last2=Zakrzewski |first2=Joseph |date=7 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 7: First Return Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/07/artemis-ii-flight-day-7-first-return-correction-burn-complete/ |access-date=7 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Crew Completes Final Burn Before Splashdown |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-crew-completes-final-burn-before-splashdown/ |access-date=10 Apri 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 8 is 'n beplande handmatige beheertoets deur Wiseman en Glover gekanselleer sodat beheerders addisionele toetse van Orion se aandrywingstelsel kon uitvoer. Die verandering het ingenieurs toegelaat om data oor 'n klein heliumlek in die ESM in te samel en die gedrag daarvan tydens vlug beter te karakteriseer. Alhoewel die lek nie die veiligheid van die sending beïnvloed het nie, word verwag dat die data die wysigings van die aandrywingstelsel vir toekomstige Artemis-missies sal beïnvloed. 'n Beplande demonstrasie van die ruimtetuig se stralingsbeskerming is ook gekanselleer.<ref>{{Cite web |last1=Zakrzewski |first1=Joseph |last2=Grimm |first2=Linda E. |last3=Williams |first3=Catherine E. |date=8 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 8: Crew Conducts Key Tests on Return to Earth |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/08/artemis-ii-flight-day-8-crew-conducts-key-tests-on-return-to-earth/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name="Clark 2026" /> [[Lêer:Artemis-ii-groundtrack.png|duimnael|Landingsroete van Artemis II.]] Op vlugdag 9 het Orion 'n 9-sekonde trajekkorreksie-ontbranding uitgevoer om sy terugkeerpad na die Aarde te verfyn. Die res van die dag is grootliks gewy aan kajuitvoorbereidings, met die bemanning wat toerusting gestoor het, hul sitplekke geïnstalleer het en herbetredingsprosedures hersien het voor die landing.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Catherine E. |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 9: Second Return Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-9-second-return-correction-burn-complete/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 10 het Orion 'n 8-sekonde trajekkorreksie-ontbranding uitgevoer, die laaste afvuur van die ESM voordat dit voor herbetreding afgegooi is.<ref name=":1" /> NASA het gesê dat die sending minder as die helfte van die brandstof aan boord van die ESM verbruik het.<ref name="Clark 2026" /> Na die skeiding het die stuwers op die bemanningsmodule vir 19 sekondes gevuur om dit van die ESM weg te stoot en dit in die regte hoek vir herbetreding te plaas.<ref>{{Cite web |last=Zakrzewski |first=Joseph |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Re-Entry Live Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-re-entry-live-updates/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> ===Hertoetrede in atmosfeer en neerplons=== [[Lêer:Artemis II Recovery (NHQ202604100018).jpg|duimnael|''Integrity'' op die punt om in die Stille Oseaan neer te plons.]] Op vlugdag 10 het ''Integrity'' die [[Aarde se atmosfeer]] weer binnegegaan teen 'n maksimum snelheid van ongeveer 39 693 km/h (36 174 vt/s; 11 km/s) voordat dit stadiger begin beweeg het.<ref>{{Cite news |last=Clark |first=Stephen |date=10 April 2026 |title=Four astronauts are back home after a daring ride around the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2026/04/four-astronauts-are-back-home-after-a-daring-ride-around-the-moon |access-date=10 April 2026 |work=Ars Technica }}</ref><ref name="BBC"/> Hierdie maksimum snelheid, hoewel hoër as wat algemeen gesien word vir missies na 'n lae Aarde-baan, is vergelykbaar met dié wat bereik is tydens maan-terugkeermissies van die [[Apollo-program]].<ref>{{cite book |last1=Orloff |first1=Richard W. |title=Apollo By the Numbers: A Statistical Reference |page=305 |publisher=US Government Printing Office |date=2000 |isbn=0-16-050631-X |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/sp-4029.pdf |access-date=10 April 2026 }}</ref> Die maksimum snelheid is aanvanklik verwag om ongeveer 40 000 km/h te wees, wat Apollo 10 se rekord van 24 791 mph sou verbreek het.<ref>{{Cite web |last=Clark |first=Stephen |date=17 Januarie 2026 |title=Managers on alert for "launch fever" as pressure builds for NASA's Moon mission |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/managers-on-alert-for-launch-fever-as-pressure-builds-for-nasas-moon-mission/ |access-date=15 Mei 2026 |website=Ars Technica |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wall |first=Mike |date=8 April 2026 |title=Flight Day 8: Artemis 2 won't break Apollo's speed record after all |url=https://www.space.com/news/live/artemis-2-nasa-moon-mission-updates-april-8-2026 |access-date=15 Mei 2026 |work=Space.com |language=en}}</ref> Missiebeplanners het oorspronklik beplan vir 'n oorslaan-hertoegangsprofiel, waarin die Orion-ruimtetuig kortliks in die boonste atmosfeer sou duik om hefkrag te genereer, energie te versprei en landingspresisie te verbeter. Dit is egter vervang met 'n steiler direkte toegangstrajek om die verhittingsduur te beperk na die onverwagte hitteskilderosie wat waargeneem is na Artemis I se herbetreding.<ref>{{Cite web |date=8 April 2021 |title=Orion Spacecraft to Test New Entry Technique on Artemis I Mission |url=https://www.nasa.gov/missions/orion-spacecraft-to-test-new-entry-technique-on-artemis-i-mission/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref><ref>{{Cite web |last=David |first=Leonard |date=17 Februarie 2026 |title=The Artemis 1 moon mission had a heat shield issue. Here's why NASA doesn't think it will happen again on Artemis 2 |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/the-artemis-1-moon-mission-had-a-heat-shield-issue-heres-why-nasa-doesnt-think-it-will-happen-again-on-artemis-2 |website=space.com }}</ref> Die neerplons het op 11 April 2026 om 00:07:27 UTC (10 April om 17:07:27 PDT plaaslike tyd) plaasgevind, in die [[Stille Oseaan]] suidwes van [[San Diego]], [[Kalifornië]],<ref name="Navias 2026" /><ref name=":0">{{Cite web |last=Dooren |first=Jennifer M. |date=10 April 2026 |title=NASA Welcomes Record-Setting Artemis II Moonfarers Back to Earth |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-welcomes-record-setting-artemis-ii-moonfarers-back-to-earth/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA }}</ref> waar die [[Amerikaanse Vloot]] die bemanning herwin het.<ref name="NASA-2026b" /><ref>{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Live Re-Entry Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-re-entry-live-updates/ |access-date=April 10, 2026 |website=NASA }}</ref> Dit was die eerste bemande NASA-sending wat deur die Vloot herwin is sedert die Apollo-Soyuz-toetsprojek in 1975.<ref>{{Cite journal |date=24 Julie 1975 |title=RECOVERY – APOLLO-SOYUZ TEST PROJECT (ASTP) – HAWAII |url=https://dc.swosu.edu/staf_nasa/157 |journal=Stafford Collection NASA Photos}}</ref> [[Lêer:Artemis II Splashdown (KSC-20260410-PH-JMB01 0004).jpg|duimnael|Vlootduikers help die bemanning op die "voorstoep".]] Na die neerplonsing het NASA 'n kommunikasieprobleem tussen Orion en die herwinningspanne gerapporteer, wat hulle verhinder het om die ruimtetuig te nader. Toe [[kommunikasie]] tot stand gekom het, het die gesamentlike NASA- en vlootspan die kapsule in opblaasbote genader. Vlootduikers het die ruimtetuig gestabiliseer met behulp van 'n see[[anker]] en 'n opblaasbare omhulsel vasgemaak om die ruimtetuig te balanseer. Hulle het toe 'n opblaasbare vlot, bekend as 'n "voorstoep", aan die syluik vasgemaak en aanvanklike kontroles uitgevoer voordat die bemanning uitgekom het.<ref name="CBS splashdown">{{Cite news |title=Artemis II splashdown live updates |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/artemis-ii-splashdown-return/ |access-date=11 April 2026 |work=CBS News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahn |first=Ashley |date=11 April 2026 |title=How Recovery Personnel Will Secure Artemis II Capsule at Sea After Splashdown |url=https://www.nytimes.com/2026/04/10/science/artemis-ii-splashdown-recovery.html |access-date=11 April 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Bemanningslede het individueel die kapsule verlaat op die [[vlot]], waar hulle aan hysgereedskap gekoppel is en in [[helikopter]]s gelig is. Die helikopters het die ruimtevaarders na die ''USS John P. Murtha'' vervoer, waar hulle na die mediese kajuit geneem is vir evaluering na die vlug.<ref name="CBS splashdown" /> Toetse na die landing het funksionele assesserings ingesluit soos hindernisbaanaktiwiteite en 'n gesimuleerde ruimtewandeling om heraanpassing by [[swaartekrag]] na die sending en ter voorbereiding vir toekomstige maan- en Mars-operasies te evalueer.<ref name="NASA-2026b" /> ==Eksperimente== ===Diep ruimtetegnologie vir mense=== Die sending het 'n vrag met die titel AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response) ingesluit wat individuele ruimtevaarderorgane kan naboots, wat die eerste keer is dat AVATAR buite die Internasionale Ruimtestasie en die Aarde se [[Van Allen-gordel]] getoets is.<ref>{{Cite web |date=1 Maart 2026 |title=Artemis II: The Final Countdown |url=https://www.techbriefs.com/component/content/article/54704-artemis-ii-the-final-countdown |access-date=10 April 2026 |website=www.techbriefs.com |language=en }}</ref><ref>{{Cite web |date=8 April 2026 |title=NASA SVS {{!}} AVATAR: A Virtual Astronaut Tissue Analog Response |url=https://svs.gsfc.nasa.gov/31388/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA Scientific Visualization Studio |language=english }}</ref> Bemanningsgesondheid vir hierdie sending was van kritieke belang vir toekomstige sendings in die [[diepruimte]]. Die sending het ook 'n nuwe vrag met die titel ARCheR (Artemis Research for Crew Health & Readiness) ingesluit. Vir ARCheR het bemanningslede bewegings- en slaapmonitors voor, tydens en na die sending gedra om intydse gesondheids- en gedragsinligting vir bemanningslede te bestudeer sodat wetenskaplikes slaappatrone en algehele gesondheidsprestasie kon bestudeer.<ref name="NASA-2026b">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=Pn9lZtMXFxQ |title=NASA's Artemis II Rollout and Mission Overview News Conference (Jan. 16, 2026) |date=15 Januarie 2026 |publisher=NASA |access-date=16 Januarie 2026 |via=YouTube }}</ref><ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date=April 3, 2026 |title=ARCHeR |url=https://www.nasa.gov/reference/archer/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260330162225/https://www.nasa.gov/reference/archer/ |archive-date=30 Maart 2026 |access-date=3 April 2026 |website=nasa.gov |publisher=NASA }}</ref> Wetenskaplikes het beplan om immuniteitsbiomerkers te toets, met die bemanning wat speekselmonsters voor, tydens en na die sending verskaf om hul [[immuunstelsel]] te toets en hoe hulle deur bestraling, isolasie en die afstand van die Aarde tydens diep ruimtevlug beïnvloed is. Hierdie sending was ook bedoel om ruimtevaarders en wetenskaplikes in staat te stel om ruimteweer te verstaan wat in toekomstige sendings teëgekom sal word, asook hoe mense in die ruimte kan oorleef en hulself onderhou.<ref name="NASA-2026b" /> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Artemis-program]] cwe4y956mjnimmhxwkbkl8qq9e7i90t 2915131 2915130 2026-07-01T19:40:51Z Sobaka 328 /* Eksperimente */ 2915131 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Artemis II |titel = |kleur = |beeld = Earthset (art002e009288).jpg |beeld_wydte = 260px |beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch<ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}</ref> |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Ander name |1 = Artemis 2 <br> Exploration Mission-2 (EM-2) |opskrif2 = Soort sending |2 = Bemande <br>maanwentelings-<br>toetsvlug |opskrif3 = Opgestuur deur |3 = [[Nasa]] |opskrif4 = Duur van sending |4 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes) |opskrif5 = Afstand afgelê |5 = 1 126 922 km<ref name="BBC">{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}</ref> |opskrif6 = Ruimtetuig |6 = Orion CM-003 ''Integrity''<ref>@NASA (24 September 2025). "Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth" (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])</ref> |opskrif7 = Lanseringsdatum |7 = 1 April 2026 |opskrif8 = Lanseringsterrein |8 = Kennedy-ruimtesentrum <ref name="HEOC">{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}</ref> |opskrif9 = Aankoms |9 = 11 April 2026 |opskrif10 = Landingstyd |10 = 11 April 2026 |opskrif11 = Landingsterrein |11 = [[Stille Oseaan]] |opskrif12 = Wenteltydperk |12 = 9 dae |opskrif13 = Volgende sending |13 = [[Artemis III]] |opskrif14 = Webtuiste |14 = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}} }} '''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierlidbemanning "''Integrity''" genoem is. Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.<ref>{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}</ref> Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is. Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term "Maanvreugde". ==Geskiedenis== ===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)=== [[Lêer:Artemis 2 Crew Portrait.jpg|links|duimnael|Amptelike bemanningsportret, kloksgewys van links: Koch, Glover, Hansen en Wiseman.]] In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.<ref name="Space.com3">{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}</ref> Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,<ref name="SN-20170614">{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}</ref> het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.<ref name="NASA-20170804">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}</ref> [[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]] Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.<ref name="NSF-20170406">{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer<ref>{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}</ref> as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.<ref name="arstech4">{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}</ref> Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.<ref name="SN-20210210">{{cite web |last=Foust |first=Jeff |date=19 Februarie 2021 |title=NASA selects Falcon Heavy to launch first Gateway elements |url=https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007155621/https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |archive-date=7 Oktober 2023 |access-date=4 September 2022 |website=Space News }}</ref> Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.<ref name="arstech9">{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}</ref> ===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)=== Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,<ref name="Richardson Mar232023">{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}</ref> maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.<ref name="arstech3">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=29 September 2023 |title=Rocket Report: Iran launches satellite; Artemis II boosters get train ride |url=https://arstechnica.com/space/2023/09/rocket-report-iran-launches-satellite-artemis-ii-boosters-get-train-ride/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929111259/https://arstechnica.com/space/2023/09/rocket-report-iran-launches-satellite-artemis-ii-boosters-get-train-ride/ |archive-date=29 September 2023 |access-date=2 Oktober 2023 |website=Ars Technica }}</ref> Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.<ref name="Mohon O'Brien 2022">{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Mohon September 2023">{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}</ref> Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.<ref name="arstech5">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=30 April 2025 |title=NASA just swapped a 10-year-old Artemis II engine with one nearly twice its age |url=https://arstechnica.com/space/2025/04/nasa-just-swapped-a-10-year-old-artemis-ii-engine-with-one-nearly-twice-its-age/ |access-date=6 Mei 2025 |website=Ars Technica }}</ref> [[Lêer:Artemis II Core Stage Move to VAB High Bay 2 (KSC-20241211-PH-KLS01 0054).jpg|links|duimnael|SLS-kernlanseerstadium vir Artemis II is kort nadat stapelbedrywighede in Desember 2024 begin het, in High Bay 2 van die lanseertuigmonteringsgebou opgelig.]] Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.<ref>{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Core stage shipment">{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}</ref><ref name="youtube1">{{YouTube |id= KsSKP8SP2KA |title= Core Stage for NASA's Artemis II Mission Arrives at Kennedy Space Center's Vehicle Assembly Building }}</ref> Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.<ref name="NASA-20240625">{{cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 Junie 2024 |title=Six Adapters for Crewed Artemis Flights Tested, Built at NASA Marshall |url=https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/marshall/six-adapters-for-crewed-artemis-flights-tested-built-at-nasa-marshall/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251016073459/https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/marshall/six-adapters-for-crewed-artemis-flights-tested-built-at-nasa-marshall/ |archive-date=16 Oktober 2025 |access-date=26 Junie 2024 |website=NASA |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="Space.com2">{{cite web |last=Howell |first=Elizabeth |date=2 September 2024 |title=The pieces of NASA's next 3 Artemis moon missions head to Florida launch site (photos) |url=https://www.space.com/nasa-artemis-moon-astronaut-missions-rocket-spacecraft-hardware-shipment-photos |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210213331/https://www.space.com/nasa-artemis-moon-astronaut-missions-rocket-spacecraft-hardware-shipment-photos |archive-date=10 Desember 2025 |access-date=13 September 2024 |website=Space.com }}</ref> Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy "State of NASA"-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,<ref name="sciam2">{{cite web |last=Pearlman |first=Robert Z. |date=3 April 2023 |title=NASA Announces the Astronaut Crew for Artemis II Lunar Flyby |url=https://www.scientificamerican.com/article/nasa-announces-the-astronaut-crew-for-artemis-ii-lunar-flyby/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403202218/https://www.scientificamerican.com/article/nasa-announces-the-astronaut-crew-for-artemis-ii-lunar-flyby/ |archive-date=3 April 2023 |access-date=4 April 2023 |website=Scientific American }}</ref> en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.<ref name="twitter2">{{Cite tweet |number=1645612953259974657 |user=Astro_Christina |title=You stood. All of you. You stood for taking on the challenge. For doing things that are hard. For exploring together. Of all the things we did last week to introduce Artemis II, this unexpected standing ovation was the moment I realized – You're all behind this. We are going. |first=Christina |last=Koch }}</ref> NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.<ref name="arstech2">{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=17 Oktober 2024 |title=It's increasingly unlikely that humans will fly around the Moon next year |url=https://arstechnica.com/space/2024/10/artemis-ii-almost-certainly-will-miss-its-september-2025-launch-date/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250926153507/https://arstechnica.com/space/2024/10/artemis-ii-almost-certainly-will-miss-its-september-2025-launch-date/ |archive-date=26 September 2025 |access-date=20 Oktober 2024 |website=Ars Technica }}</ref> Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin. Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.<ref name="arstech6">{{cite web |last=Clark |first=Stephen |date=24 Oktober 2025 |title=Rocket Report: China tests Falcon 9 lookalike; NASA's Moon rocket fully stacked |url=https://arstechnica.com/space/2025/10/rocket-report-china-tests-falcon-9-lookalike-nasas-moon-rocket-fully-stacked/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113003529/https://arstechnica.com/space/2025/10/rocket-report-china-tests-falcon-9-lookalike-nasas-moon-rocket-fully-stacked/ |archive-date=13 November 2025 |access-date=25 Oktober 2025 |website=Ars Technica }}</ref> ===Hitteskild-bekommernisse=== [[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]] Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.<ref>{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}</ref> In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.<ref name="Berger 2026-01-09">{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}</ref> NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.<ref name="Berger 2026-01-09" /> As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.<ref name="Berger 2026-01-09" /> In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.<ref name="Berger 2026-01-09" /> ===Missievertragings=== [[Lêer:Artemis II Orion Solar Array Wings Installed (jsc2025e016293).jpg|links|duimnael|Orion-ruimtetuig en sy Europese Diensmodule vir die Artemis II-sending word in Maart 2025 voorberei.]] Tydens voorlopige oorsigte in 2011 is die lanseringsdatum iewers tussen 2019 en 2021 geplaas, maar daarna is die lanseringsdatum uitgestel tot 2023."<ref name="NASA-20190308">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=8 Maart 2019 |title=NASA's Deep Space Exploration System is Coming Together |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/orion/nasas-deep-space-exploration-system-is-coming-together/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801183030/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-deep-space-exploration-system-is-coming-together/ |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=10 Maart 2019 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}</ref><ref name="NSF-20181228">{{cite web |last=Sloss |first=Philip |date=28 Desember 2018 |title=Crewed Orion spacecraft passes critical design review |url=https://www.nasaspaceflight.com/2018/12/crewed-orion-passes-critical-design-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216153635/https://www.nasaspaceflight.com/2018/12/crewed-orion-passes-critical-design-review/ |archive-date=16 Februarie 2019 |access-date=9 Maart 2019 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> In Januarie 2024 is verwag dat die sending in September 2025 sou lanseer."<ref name="SN-20240109">{{Cite web |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=9 Januarie 2024 |title=NASA delays Artemis 2 and 3 missions |url=https://spacenews.com/nasa-delays-artemis-2-and-3-missions/ |url-access=subscription |access-date=10 Januarie 2024 |website=Space News }}</ref> In Oktober 2024 het die NASA-kantoor van die Inspekteur-generaal egter bepaal dat die Exploration Ground Systems-span hul tyd wat vir die oplossing van enige onvoorsiene probleme opgeberg was, uitgeput het, wat die kantoor laat besluit het dat die lanseringsdatum van September 2025 waarskynlik vertraag sou word.{{r |arstech2}} In Desember 2024 het die uitgaande administrateur Nelson aangekondig dat die lansering vertraag is weens die maande van ingenieursondersoeke na probleme met die lewensondersteuningstelsel en hitteskild, maar hulle het 'n lansering in April 2026 gemik."<ref name="NYT-20241205">{{cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=5 Desember 2024 |title=NASA Missions to Return to the Moon Delayed Until 2026 and 2027 |url=https://www.nytimes.com/2024/12/05/science/nasa-moon-artemis-delayed-2027.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025012300/https://www.nytimes.com/2024/12/05/science/nasa-moon-artemis-delayed-2027.html |archive-date=25 Oktober 2025 |access-date=6 Desember 2024 |newspaper=[[The New York Times]] }}</ref><ref name="NASA-20241205">{{cite press release |title=NASA Shares Orion Heat Shield Findings, Updates Artemis Moon Missions |date=5 Desember 2024 |publisher=[[NASA]] |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-shares-orion-heat-shield-findings-updates-artemis-moon-missions/ |last=Donaldson |first=Abbey A. |access-date=6 Desember 2024 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241205185711/https://www.nasa.gov/news-release/nasa-shares-orion-heat-shield-findings-updates-artemis-moon-missions/ |archive-date=5 Desember 2024 }}</ref> In Maart 2025 het ''AmericaSpace'' berig dat die lanseringsdatum met twee maande tot Februarie 2026 versnel kon word. NASA het in 'n verklaring gereageer en gesê dat hulle nie die hersiene datum kon bevestig nie, maar het opgemerk: "Ons soek maniere om 'n vroeëre lansering moontlik te maak indien moontlik, moontlik so gou as Februarie 2026. 'n Februarie-teiken stel die agentskap in staat om voordeel te trek uit doeltreffendheid in die vloei van bedrywighede om die SLS-vuurpyl, Orion-ruimtetuig en ondersteunende grondstelsels te integreer terwyl die veiligheid van die bemanning as die topprioriteit gehandhaaf word."<ref name="americaspace1">{{Cite web |last=Longo |first=Alex |date=22 Maart 2025 |title=NASA Accelerates Artemis 2 by Two Months |url=https://www.americaspace.com/2025/03/22/nasa-accelerates-artemis-2-by-two-months/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113111951/https://www.americaspace.com/2025/03/22/nasa-accelerates-artemis-2-by-two-months/ |archive-date=13 Januarie 2026 |access-date=28 Maart 2025 |website=AmericaSpace }}</ref> Teen Augustus 2025 het meer hoofstroommedia soos ''NASASpaceflight'', die joernalis Eric Berger en die Amerikaanse senator en voormalige ruimtevaarder Mark Kelly ook berig dat die sending na Februarie 2026 verskuif is."<ref name="NSF-20250802">{{cite web |last=Rosenstein |first=Sawyer |date=2 Augustus 2025 |title=Artemis II astronauts discuss mission status ahead of in-capsule training |url=https://www.nasaspaceflight.com/2025/08/artemis-ii-astronaut-interviews/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260102022311/https://www.nasaspaceflight.com/2025/08/artemis-ii-astronaut-interviews/ |archive-date=2 Januarie 2026 |access-date=6 Augustus 2025 |website=NASASpaceflight.com }}</ref><ref name="twitter3">{{cite tweet |number=1951004815930302557 |user=SciGuySpace |title=Former astronaut Mark Kelly says Artemis II is launching in February 2026. This is consistent with the schedule I've been hearing. Officially NASA has said "no later than" April 2026. |first=Eric |last=Berger |access-date=5 Augustus 2025 }}</ref> In September 2025 het amptenare van die ruimteagentskap aangekondig dat hulle 'n lanseringsvenster nastreef wat op 5 Februarie 2026 oopgemaak het.<ref name="arstech1">{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=23 September 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}</ref> [[Lêer:Artemis II Rollout (NHQ202601170068).jpg|duimnael|Die Artemis II-stapel word uit die VAB uitgerol voor sy Februarie-lanseringspoging, Januarie 2026.]] Die vroegste lanseringsvenster vir Artemis II was oorspronklik vasgestel vir vroeg in Februarie 2026,<ref name="twitter4">{{cite tweet |number=2008895848839520633 |user=SciGuySpace |title=Based upon information from a couple of people, as of last night NASA is still working toward the Feb. 5–11 launch window for Artemis II. A big tell will be whether NASA rolls the rocket to the pad about 10 days from now. |first=Eric |last=Berger |access-date=7 Januarie 2026 }}</ref><ref name="SN-20260107">{{Cite web |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=January 7, 2026 |title=NASA continues to work toward February launch of Artemis 2 |url=https://spacenews.com/nasa-continues-to-work-toward-february-launch-of-artemis-2/ |url-access=subscription |access-date=8 Januarie 2026 |website=Space News }}</ref> maar lanseringsvoorbereidings is vertraag weens die Noord-Amerikaanse winterstorm van Januarie 2026.<ref name="kraft1302">{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=30 Januarie 2026 |title=NASA Updates Artemis II Wet Dress Rehearsal, Launch Opportunities |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/01/30/nasa-updates-artemis-ii-wet-dress-rehearsal-launch-opportunities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260201205056/https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/01/30/nasa-updates-artemis-ii-wet-dress-rehearsal-launch-opportunities/ |archive-date=1 Februarie 2026 |access-date=30 Januarie 2026 |website=[[NASA]] }}</ref> Op 18 Januarie 2026 is die geïntegreerde SLS-vuurpyl, Orion-kapsule en lanseringstoring vanaf die Voertuigmonteringsgebou na Lanseringskompleks 39B uitgerol.<ref name="NYT-20260117">{{Cite news |last=Chang |first=Kenneth |date=17 Januarie 2026 |title=NASA's Giant Rocket Completes Slow Roll Toward Artemis&nbsp;II Moon Voyage |url=https://www.nytimes.com/2026/01/17/science/nasa-artemis-ii-rocket-moon.html |access-date=18 Januarie 2026 |work=[[The New York Times]] |issn=0362-4331 }}</ref> 'n Nat kleedrepetisie van die aftelling het op 2 Februarie plaasgevind.<ref name="Redstone Rocket 2026-01-282">{{cite web |last=Schultz |first=Eric |date=January 28, 2026 |title=Marshall at center of return to moon with Artemis II |url=https://www.theredstonerocket.com/tech_today/article_ff3b24d3-b284-424b-8286-c8c9709f2e62.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128093819/https://www.theredstonerocket.com/tech_today/article_ff3b24d3-b284-424b-8286-c8c9709f2e62.html |archive-date=28 Januarie 2026 |access-date=28 Januarie 2026 |website=The Redstone Rocket }}</ref> Na die toets het NASA aangekondig dat die lansering tot Maart uitgestel sou word weens 'n vloeibare waterstoflek wat tydens die gesimuleerde aftelling plaasgevind het. Benewens die lek, moes 'n klep wat verband hou met die druk van die Orion-bemanningsmodule se luik herdraai word, en die afsluitingsoperasies het langer geneem as beplan.<ref>{{Cite web |date=3 Februarie 2026 |title=NASA Conducts Artemis II Fuel Test, Eyes March for Launch Opportunity |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/03/nasa-conducts-artemis-ii-fuel-test-eyes-march-for-launch-opportunity/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260225203052/https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/03/nasa-conducts-artemis-ii-fuel-test-eyes-march-for-launch-opportunity/ |archive-date=25 Februarie 2026 |access-date=3 Februarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref> 'n Tweede nat kleedrepetisie het op 19 Februarie plaasgevind en was suksesvol.<ref>{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=19 Februarie 2026 |title=NASA Begins Artemis II Launch Pad Ops After Successful Fuel Test |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/19/nasa-begins-artemis-ii-launch-pad-ops-after-successful-fuel-test/ |access-date=20 Februarie 2026 |website=NASA }}</ref> Op 21 Februarie is 'n heliumvloeiprobleem waargeneem, wat 'n terugrol na die Voertuigmonteringsgebou (VAB) veroorsaak het en die sending tot April vertraag het.<ref>{{Cite web |date=21 Februarie 2026 |title=NASA Troubleshooting Artemis II Rocket Upper Stage Issue, Preparing to Roll Back |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/21/nasa-troubleshooting-artemis-ii-rocket-upper-stage-issue-preparing-to-roll-back/ |access-date=21 Februarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref><ref name="Clark 2026-02-21">{{Cite news |last=Clark |first=Stephen |date=21 Februarie 2026 |title=NASA says it needs to haul the Artemis II rocket back to the hangar for repairs |url=https://arstechnica.com/space/2026/02/nasa-says-it-needs-to-haul-the-artemis-ii-rocket-back-to-the-hangar-for-repairs/ |access-date=22 Februarie 2026 |work=Ars Technica }}</ref> Die terugrol het op 25 Februarie om 9:38 vm EST begin en die geïntegreerde SLS-vuurpyl het omstreeks 8:00 nm terug by die VAB aangekom.<ref>{{Cite web |date=25 Februarie 2026 |title=NASA Artemis II Rocket Rolls Back to Vehicle Assembly Building |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/25/nasa-artemis-ii-rocket-rolls-back-to-vehicle-assembly-building/ |access-date=25 Februarie 2026 |website=NASA |last=Niles-Carnes|first=Elyna}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 Februarie 2026 |title=NASA Artemis II Rocket Returns for Repairs |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/02/25/nasa-artemis-ii-rocket-returns-for-repairs/ |access-date=25 Februarie 2026 |website=NASA |last=Niles-Carnes|first=Elyna}}</ref> NASA-administrateur Jared Isaacman het gesê dat 'n werklike lanseringsdatum eers bevestig sou word nadat 'n suksesvolle nat kleedrepetisie voltooi was en die resultate geanaliseer is.<ref name="NYT-20260117" /><ref>{{cite web |last=Singh |first=Anamica |date=1 Februarie 2026 |title=Artemis 2 wet launch begins at NASA's Kennedy Space Center: Launch date, astronauts and other details |url=https://www.wionews.com/science/artemis-2-wet-launch-begins-nasa-kennedy-space-center-1769928410232/amp |access-date=1 Februarie 2026 |website=Wion }}</ref> ===Lanseringskedulering=== [[Lêer:Artemis II Preflight (NHQ202603200057).jpg|duimnael|Die boonste deel van die sendingmodule, soos gesien op 20 Maart 2026.]] Op 12 Maart, na 'n Vluggereedheidsoorsig (VGV), is sewe twee-uur lanseringsvensters aangekondig vir 1-6 en 30 April, met die eerste lanseringsvenster op 1 April 2026.<ref>{{Cite web |date=12 Maart 2026 |title=NASA Now Targeting April 1 for Artemis II's Launch Around The Moon |url=https://spacepolicyonline.com/news/nasa-now-targeting-april-1-for-artemis-ii-launch-around-the-moon/ |access-date=14 Maart 2026 |website=spacepolicyonline.com |last=Smith |first=Marcia}}</ref> Op 18 Maart het NASA aangekondig dat die Artemis II Ruimtelanseringstelsel (SLS) vuurpyl en Orion-ruimtetuig die volgende dag na lanseerplatform 39B by die agentskap se Kennedy-ruimtesentrum in [[Florida]] uitgerol sou word. Intussen het die Artemis II-bemanning in kwarantyn in [[Houston]], [[Texas]], gegaan om te verseker dat hulle gesond bly voor die lansering.<ref>{{Cite web |date=18 Maart 2026 |title=NASA Finalizes Artemis II Rollout, Crew Begins Quarantine |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/18/nasa-finalizes-artemis-ii-rollout-crew-begins-quarantine/ |access-date=18 Maart 2026 |website=NASA |last=Dean|first=Brandi}}</ref> Op 20 Maart, na 'n vertraging weens sterk winde,<ref>{{Cite web |date=20 Maart 2026 |title=Artemis II Moon Rocket Heads Back to Launch Pad |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/20/artemis-ii-moon-rocket-heads-back-to-launch-pad/ |access-date=20 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> is die SLS 'n tweede keer vanaf die VAB na lanseerplatform 39B uitgerol.<ref>{{Cite web |date=20 Maart 2026 |title=NASA's Artemis II Rocket Arrives at Launch Pad 39B |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/20/nasas-artemis-ii-rocket-arrives-at-launch-pad-39b/ |access-date=20 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> ==Bemanning== Artemis II is beman deur vier ruimtevaarders: bevelvoerder Reid Wiseman, vlieënier Victor Glover, en missiespesialis Christina Koch, almal van die NASA Astronaut Corps, saam met missiespesialis Jeremy Hansen van die Kanadese Astronaut Corps.<ref name="Artemis Crew">{{unbulleted list citebundle | {{Cite web |last=O'Shea |first=Claire |date=3 April 2023 |title=NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis |url=http://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722041405/https://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis/ |archive-date=22 July 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=[[NASA]]}} | {{Cite web |last=Wall |first=Mike |date=3 April 2023 |title=Meet the 4 astronauts flying on NASA's Artemis 2 moon mission |url=https://www.space.com/artemis-2-moon-mission-astronauts-meet-the-crew |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529052354/https://www.space.com/artemis-2-moon-mission-astronauts-meet-the-crew |archive-date=29 Mei 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=Space.com}} | {{Cite web |last1=Wattles |first1=Jackie |last2=Strickland |first2=Ashley |date=3 April 2023 |title=The four astronauts NASA picked for the first crewed moon mission in 50 years |url=https://www.cnn.com/2023/04/03/world/artemis-2-astronaut-crew-scn/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810074034/https://www.cnn.com/2023/04/03/world/artemis-2-astronaut-crew-scn/index.html |archive-date=10 Augustus 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |publisher=[[CNN]]}} | {{Cite web |last=Stamm |first=Amy |date=3 April 2023 |title=Meet the Crew of Artemis II |url=https://airandspace.si.edu/stories/editorial/meet-crew-artemis-ii |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408183145/https://airandspace.si.edu/stories/editorial/meet-crew-artemis-ii |archive-date=8 April 2023 |access-date=9 Augustus 2023 |website=airandspace.si.edu}} }}</ref> Op 22 November 2023 is Jenni Gibbons as Hansen se plaasvervanger aangewys,<ref>{{Cite news |last=Nassar |first=Hana Mae |date=22 November 2023 |title=Canadian astronauts receive new assignments |url=https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122161422/https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/ |archive-date=22 November 2023 |access-date=22 November 2023 |work=citynews.ca |location=Vancouver }}</ref> en op 3 Julie 2024 is Andre Douglas as die plaasvervanger vir die drie NASA-ruimtevaarders aangewys.<ref name="globalnews1">{{cite news |last=Connolly |first=Amanda |date=16 Desember 2020 |title=A Canadian astronaut will be on NASA's Artemis deep space lunar orbit as well the first non American to leave earth orbit |url=https://globalnews.ca/news/7525408/nasa-artemis-program-canadian-astronaut-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201216151622/https://globalnews.ca/news/7525408/nasa-artemis-program-canadian-astronaut-moon/ |archive-date=16 Desember 2020 |access-date=18 Desember 2020 |newspaper=Global News }}</ref> Glover het die eerste persoon van kleur geword, Koch die eerste vrou, Wiseman die oudste persoon, en Hansen die eerste nie-Amerikaner wat om die Maan gereis het. Hierdie sending was Hansen se eerste ruimtevlug. Hansen en Gibbons, albei Kanadese, is deur die Kanadese Ruimteagentskap gekies as deel van 'n 2020-verdrag<ref>{{Cite web |title=View Treaty – Canada.ca |url=https://www.treaty-accord.gc.ca/text-texte.aspx?lcid=1033&id=105652&t=638206873238152706 |access-date=20 Januarie 2026 |website=www.treaty-accord.gc.ca |quote=Article 7, Section 1(b), Clause 15. Provide one crew opportunity on Artemis II (the first crewed flight returning astronauts to the lunar environment) and one crew opportunity to the Gateway, timing of such crew opportunities shall take into account major CSA milestones, program constraints, and crew flight availability }}</ref> tussen die Verenigde State en Kanada wat die deelname van Kanadese ruimtevaarders aan die Artemis-program vergemaklik het.<ref name="Artemis Crew" />{{r |globalnews1}}<ref>{{Cite web |title=Meet the astronauts on NASA's Artemis II moon mission |url=https://www.nbcnews.com/science/space/nasa-moon-astronauts-artemis-ii-mission-rcna255621 |website=NBC News |date=2026-03-31|last1=Chow|first1=Denise|last2=Blackman|first2=Jay|last3=Al Roker|first3=Al}}</ref><ref>{{Cite web |date=30 Maart 2026 |title=6 major records the Artemis II astronauts will smash as NASA returns to the moon |url=https://www.livescience.com/space/space-exploration/farthest-fastest-and-most-diverse-6-major-records-the-artemis-ii-astronauts-will-smash-as-nasa-returns-to-the-moon |access-date=30 Maart 2026 |website=Live Science }}</ref> Hierdie sending het die rekord vir die meeste mense in die diep ruimte op een slag gebreek,<ref name="p831">{{cite web | last=Kabir | first=Radifah | title=Artemis II broke 8 big records: How the Moon mission changed space history forever | website=India Today | date=11 April 2026 | url=https://www.indiatoday.in/science/story/artemis-2-mission-records-broken-farthest-humans-deep-space-moon-nasa-2026-2894719-2026-04-11 | access-date=12 April 2026}}</ref> wat op drie gestel is tydens [[Apollo 8]] in Desember 1968. Rise, 'n sagte speelding is as die gewigloosheidaanwyser aan boord van Artemis II saam met die ruimtevaarders geplaas, is ontwerp deur die 8-jarige Lucas Ye.<ref>{{Cite web |date=10 April 2026 |title=How an 8-year-old designed a zero-gravity indicator for Artemis II |url=https://www.cbsnews.com/news/zero-gravity-indicator-artemis-ii-8-year-old/ |access-date=12 April 2026 |website=CBS News |last=Breen|first=Kerry}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Yu |first1=Yi-Jin |title=8-year-old watches his plush toy rocket to the moon with Artemis II mission |url=https://abcnews.com/GMA/Living/8-year-olds-plush-toy-design-moon-artemis/story?id=131605806 |access-date=12 April 2026 |website=ABC News |date=2 April 2026|last2=Uff|first2=Nic}}</ref> ==Missie== [[Lêer:Artemis II Doelwitte.png|duimnael|Diagram wat die beplande doelwitte van die Artemis II-sending toon.]] Artemis II se missie was 'n bemande vlugtoets met vier ruimtevaarders wat die werkverrigting van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) vuurpyl saam met die Orion-ruimtetuig en sy Europese Diensmodule (ESM) in die diep ruimte geëvalueer het. Die eerste dag van die sending is grootliks in 'n hoë Aarde-wentelbaan deurgebring, waar die bemanning stelselkontroles uitgevoer het. Orion het in 'n hoogs elliptiese, hoë Aarde-wentelbaan geopereer met 'n periode van ongeveer 24 uur, wat uitgebreide toetsing van aanboordstelsels moontlik gemaak het. Gedurende hierdie fase het die bemanning lewensondersteuning en ander kritieke ruimtetuigstelsels geëvalueer, en 'n afspraak- en nabyheidsoperasiedemonstrasie uitgevoer met die gebruikte Tussentydse Kriogeniese Aandrywingsfase (ICPS) as 'n teiken. Nadat NASA-missiebestuurders Orion se werkverrigting bevestig het, het die ruimtetuig 'n translunêre inspuiting (TLI) ontsteking uitgevoer om die Aarde-wentelbaan te verlaat. Orion het toe na die Maan gereis op 'n vrye terugkeerbaan, om die verre kant gelus voordat dit natuurlik na die Aarde teruggekeer het op 'n vrye terugkeerbaan sonder om bykomende aandrywing vir die terugbeen te benodig.<ref name="NASA-20180827">{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=27 Augustus 2018 |title=First Flight With Crew Important Step on Long-Term Return to Moon |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830041134/http://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to |archive-date=30 Augustus 2018 |access-date=6 April 2023 |website=NASA |publisher=[[NASA]] }}</ref><ref name="NSF-20200625">{{cite web |last=Sloss |first=Philip |date=25 Junie 2020 |title=NASA studying practice rendezvous options for Artemis 2 Orion |url=https://www.nasaspaceflight.com/2020/06/nasa-rendezvous-options-artemis-2-orion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627132313/https://www.nasaspaceflight.com/2020/06/nasa-rendezvous-options-artemis-2-orion/ |archive-date=27 Junie 2021 |access-date=28 Junie 2021 |website=NASASpaceflight.com }}</ref> Dit is opmerklik dat die bemanning elke dag van die vlug "wekroepe" van Missiebeheer ontvang het, 'n NASA-tradisie sedert die Apollo-missies, bestaande uit musiek wat ontwerp is om die bemanning op 'n bestendige ritme te hou en moraal te verhoog, en inspirerende toesprake wat spesifiek vir die vlug opgeneem is, insluitend boodskappe van Apollo-ruimtevaarders Charlie Duke en Jim Lovell.<ref name="NASA Day 5">{{Cite web |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Crew Starts Day with Suit Demo |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-crew-starts-day-with-suit-demo/ |access-date=April 5, 2026 |publisher=[[NASA]] |last=Graf|first=Abby}}</ref><ref name="Zakrzewski 2026">{{Cite web |date=6 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 6: Crew Ready for Lunar Flyby |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/06/artemis-ii-flight-day-6-crew-ready-for-lunar-flyby/ |access-date=6 April 2026 |language=en-US |website=NASA |last=Zakrzewski |first=Joseph}}</ref> Artemis II se trajek kan in verskeie sleutelfases verdeel word, oor 'n reis van ongeveer nege dae:<ref name="esa1">{{cite web |title=Artemis II |url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260131053827/https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Orion/Artemis_II |archive-date=31 Januarie 2026 |access-date=3 Junie 2024 |website=www.esa.int |publisher=European Space Agency}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 April 2025 |title=Artemis II |url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260122071745/https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/ |archive-date=22 Januarie 2026 |access-date=13 September 2025 |website=NASA }}</ref> ===Lansering=== [[Lêer:Artemis II Lansering.png|links|duimnael|Belangrike fases van die Artemis II-lansering en -opstyging.]] [[Lêer:Artemis II Launch (NHQ20260401 admin 0025).jpg|duimnael|Artemis II styg op 1 April 2026 vanaf lanseerkompleks 39B by NASA se Kennedy-ruimtesentrum in Florida op.]] Die bemanning het op 27 Maart by Kennedy Space Center aangekom,<ref name="NASA-2026a">{{Cite web |date=27 Maart 2026 |title=Artemis II Crew Arrives at Launch Site, Shares Moon Mascot |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/27/artemis-ii-crew-arrives-at-launch-site-shares-moon-mascot/ |access-date=31 Maart 2026 |website=NASA |last=Low|first=Lauren E.}}</ref> en die aftelling vir die lansering het op 30 Maart begin.<ref>{{Cite web |date=30 Maart 2026 |title=NASA's Artemis II Launch Mission Countdown Begins |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/03/30/nasas-artemis-ii-launch-mission-countdown-begins/ |access-date=31 Maart 2026 |website=NASA |last=Costa|first=Jason}}</ref> Die sending is op 1 April om 22:35:12 UTC (18:35:12 EDT, plaaslike tyd by die lanseringsterrein) aan boord van 'n SLS-vuurpyl gelanseer vanaf Kennedy Space Center se Lanseringskompleks 39B.<ref name="NASA Launch Time">{{Cite web |last=Low |first=Lauren E. |date=1 April 2026 |title=Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission |url=https://www.nasa.gov/news-release/liftoff-nasa-launches-astronauts-on-historic-artemis-moon-mission/ |access-date=1 April 2026 |website=NASA }}</ref><ref>{{cite web |last1=Speed |first1=Richard |date=2 April 2026 |title=Artemis II blasts off on first crewed lunar mission since Apollo |url=https://www.theregister.com/2026/04/02/artemis_ii/ |access-date=7 April 2026 |website=theregister.com }}</ref> Dit was die eerste bemande lansering vanaf LC-39B sedert STS-116 in 2006. Die vier RS-25 hoofenjins op die kernstadium het ongeveer sewe sekondes voor lansering ontbrand; nadat hul werkverrigting teen volle krag bevestig is, het die soliede vuurpyl-aanjaers (waarvan die ontsteking nie omgekeer kan word nie) by T-0 ontbrand en die meerderheid van die stukrag gedurende die eerste twee minute van die vlug verskaf. Die skeiding van die aanjaers het teen ongeveer 5 000 km/h op 'n hoogte van 48 km plaasgevind. Die aanjaers het daarna ongeveer ses minute na die lansering in die Atlantiese Oseaan neergestort. Anders as die Ruimtependeltuig-boosters, is die SLS-boosters nie teruggevind nie.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="Press Kit" /> Wiseman het die lansering vanaf die linker sitplek van Orion by die primêre kontroles gemonitor. Die vlug was ten volle outomaties, en geen bemanningsingryping was nodig nie, alhoewel Wiseman 'n afbreekbevel kon uitgereik het indien nodig. Die kernstadium het vir ongeveer agt minute gebrand voor skeiding, wat Orion in 'n hoogs elliptiese wentelbaan met 'n [[apogeum]] van ongeveer 2 300 km gelaat het, byna vyf keer hoër as die [[Internasionale Ruimtestasie]], maar 'n suborbitale [[perigeum]]. Die ICPS se boonste stadium het nie tydens die aanvanklike styging gevuur nie.<ref name="Berger 2025-10-01">{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=1 Oktober 2025 |title=In their own words: The Artemis II crew on the frenetic first hours of their flight |url=https://arstechnica.com/space/2025/10/in-their-own-words-the-artemis-ii-crew-on-the-frenetic-first-hours-of-their-flight/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=Ars Technica }}</ref> Die kernstadium het ongeveer twee uur na lansering 'n vernietigende terugkeer oor die Stille Oseaan gemaak.<ref name="Press Kit">{{Cite book |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-press-kit.pdf |title=Artemis II Press Kit |date=January 2026 |publisher=NASA |access-date=6 April 2026 }}</ref> ===Hoë Aarde-wentelbaan en stelselkontrole=== [[Lêer:Artemis II Launch Abort System Jettison.png|duimnael|Die lansering-wegbreekstelsel nadat dit oorboord afgegooi is, soos gesien deur 'n outomatiese kamera op Integrity.]] Onmiddellik nadat die hoofenjin afgeskakel is, het Koch en Hansen van hul sitplekke afgeklim om noodsaaklike lewensondersteuningstelsels aan boord van die ruimtetuig op te stel en te toets, insluitend die watertenk, brandbestrydingsmaskers en toilet. Alle stelsels is nagegaan (nadat die bemanning klein probleme met die toilet en watereenheid opgelos het),<ref name="AP 2026-04-03">{{cite web |last1=Dunn |first1=Marcia |date=3 April 2026 |title=WATCH: NASA shares update on Artemis II mission around the moon, 2 days after launch |url=https://www.pbs.org/newshour/amp/science/watch-live-nasa-shares-update-on-artemis-ii-mission-around-the-moon-2-days-after-launch |access-date=4 April 2026 |website=PBS News |agency=Associated Press of New York }}</ref><ref name="Goodwin 2026">{{Cite news |last=Goodwin |first=Grace Eliza |date=5 April 2026 |title=Artemis II astronauts have toilet trouble on Moon mission |url=https://www.bbc.com/news/articles/c87wy05wr4no |access-date=6 April 2026 |website=BBC |language=en}}</ref> wat sendingbestuurders die vertroue gegee het om voort te gaan met die ICPS-ontsteking by die apogeum, ongeveer 50 minute na opstyg, om Orion se perigeum te lig.<ref name="AP 2026-04-03" /><ref name="perigee1">{{Cite web |date=1 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Perigee Raise Maneuver Complete; NASA to Hold Press Conference |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/01/artemis-ii-flight-update-perigee-raise-maneuver-complete-nasa-to-hold-press-conference/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA |last=Zakrzewski|first=Joseph}}</ref> Voor hierdie brand was Orion se perigeum suborbitaal (in die atmosfeer), 'n doelbewuste veiligheidsmaatreël wat 'n natuurlike herbetreding verseker het sonder om enige bykomende brandwonde in die geval van 'n groot anomalie te vereis. Die ICPS-brand het die perigeum uit die atmosfeer gelig en die ruimtetuig in 'n stabiele lae Aarde-wentelbaan geplaas.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="Press Kit">{{Cite book |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-press-kit.pdf |title=Artemis II Press Kit |date=Januarie 2026 |publisher=NASA |access-date=6 April 2026 }}</ref> Toe die ruimtetuig hierdie nuwe perigeum ongeveer 'n uur later bereik het, het dit 'n 15-minuut-ontsteking uitgevoer om sy volgende apogeum tot 71 000 km; 38 000 nmi te verhoog, wat 'n 23.5-uur hoë Aarde-wentelbaan tot stand gebring het.<ref name="Berger 2025-10-01" /> Dit was die eerste keer dat 'n bemande ruimtetuig 'n hoë Aarde-wentelbaan binnegegaan het sonder om direk na die Maan te beweeg.<ref>{{Cite web |date=2 April 2026 |title=Artemis II crew begins "crazy first day" in space after exhilarating launch |url=https://www.cbsnews.com/news/artemis-ii-first-day-in-space-moon-mission/ |access-date=11 Apri 2026 |website=CBS News |last=Harwood|first=William}}</ref> Na hierdie verbranding, wat byna al die brandstof in die ICPS verbruik het, het die Orion en ESM van die boonste verhoog geskei. Die bemanning het toe 'n "nabyheidsoperasies"-demonstrasie uitgevoer met die ICPS as 'n teiken. Oor ongeveer 70 minute het Glover, nou in die linker sitplek van Orion, handmatige beheer van die ruimtetuig geneem en 'n reeks maneuvers uitgevoer om hanteringseienskappe te evalueer en tegnieke vir toekomstige dokoperasies te oefen. Die ICPS was toegerus met 'n dokteiken, wat toetse van Orion se vermoë om handmatig relatief tot 'n ander ruimtetuig te maneuvreer met behulp van ingeboude navigasiesensors en reaksiebeheerstelselstuwers moontlik gemaak het.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="proxPerigee" /><ref>{{Cite web |last=Kraft |first=Rachel H. |date=20 Maart 2024 |title=Key Test Drive of Orion on NASA's Artemis II to Aid Future Missions |url=https://www.nasa.gov/humans-in-space/key-test-drive-of-orion-on-nasas-artemis-ii-to-aid-future-missions/ |access-date=5 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Na die demonstrasie het Orion teruggekeer na outomatiese beheer terwyl die ICPS 'n uitwentelbaan-verbranding vir atmosferiese herbetreding oor die Stille Oseaan uitgevoer het,<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref name="proxPerigee">{{Cite web |date=1 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Proximity Operations Complete, Perigee Raise Burn Up Next |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/01/artemis-ii-flight-update-proximity-operations-complete-perigee-raise-burn-up-next/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA |last=Zakrzewski|first=Joseph}}</ref>en sy vrag CubeSats gedurende hierdie fase ontplooi het.<ref name="Press Kit" /> Na hierdie operasies het die bemanning die kajuit vir ruimtevlug herkonfigureer, hul vliegwiel-oefentoestel opgestel en dit gebruik om 'n lewensondersteuningstelsel-strestoets deur middel van fisiese aktiwiteit uit te voer, beide aërobiese en weerstandsoefeninge uitgevoer met behulp van 'n kompakte kabelgedrewe stelsel wat ontwerp is om binne die ruimtetuig se massa- en volumebeperkings te werk, en aandete geëet.<ref name="Berger 2025-10-01" /><ref>{{cite web |last=Hanson |first=Mike |date=3 April 2026 |title=Artemis II crew space moon mission |url=https://www.wesh.com/article/artemis-ii-crew-space-moon-mission/70927464 |access-date=9 April 2026 |website=WESH}}</ref> Die eerste slaapperiode is in twee vieruur-segmente verdeel, onderbreek om 'n 43-sekonde-ontbranding deur die Europese Diensmodule te monitor wat die ruimtetuig se perigeum weer verhoog het om voor te berei vir 'n translunêre inspuiting (TLI) ontbranding.<ref name="perigeeBurn">{{Cite web |date=2 April 2026 |title=Artemis II Flight Update: Perigee Raise Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/02/artemis-ii-flight-update-perigee-raise-burn-complete/ |access-date=2 April 2026 |website=NASA }}</ref> Na die ontbranding het die ruimtevaarders teruggekeer slaap terwyl NASA-bestuurders die ruimtetuig se werkverrigting hersien het voordat hulle die TLI-ontbranding gemagtig het.<ref name="Berger 2025-10-01" /> ===Transmaanontbranding en uitgaande vlug=== [[Lêer:Earth From the Perspective of Artemis II (cropped).jpg|duimnael|Hallo, Wêreld-foto geneem deur Wiseman van ''Integrity'' na transmaanontbranding, wat die volle [[Aarde]] wys met sy nagkant verlig deur die Maan. Die sending het die eerste mensgemaakte foto's van die volle Aardeskyf sedert die Apollo-program ingesluit.]] Op vlugdag 2, na voltooiing van hoë Aarde-baanoperasies en stelseltoetse, het Orion 'n 5-minuut, 49-sekonde TLI-ontbranding uitgevoer met behulp van die ESM se AJ10-hoofenjin. Dit was die enigste gebruik van die hoofenjin tydens die sending; daaropvolgende maneuvers is uitgevoer deur die agt kleiner R-4D sekondêre enjins.<ref name="Clark 2026">{{Cite web |last=Clark |first=Stephen |date=10 April 2026 |title=Orion helium leak no threat to Artemis II reentry but will require redesign |url=https://arstechnica.com/space/2026/04/nasa-homes-in-on-likely-redesign-to-fix-orion-spacecrafts-leaky-valves/ |access-date=April 10, 2026 |website=Ars Technica |language=en }}</ref> Die ontbranding het ongeveer 450 kg hipergoliese dryfmiddel verbruik en die ruimtetuig op 'n vrye terugkeerbaan om die Maan geplaas, wat slegs geringe koerskorreksies vir die res van die sending vereis het.<ref>{{Cite news |last=Edwards |first=Brooke |date=2 April 2026 |title=NASA completes burn to send Artemis II toward moon |url=https://www.floridatoday.com/story/tech/science/space/2026/04/02/artemis-ii-decision-time-nasa-to-make-call-on-heading-to-moon/89437376007/?gnt-cfr=1&gca-cat=p&gca-uir=true&gca-epti=z113012p000850c000850e003900v113012d—30–b—30–&gca-ft=57&gca-ds=sophi |access-date=2 April 2026 |work=Florida Today }}</ref> Op vlugdag 3 is die eerste van drie beplande uitgaande trajekkorreksieontbrandings as onnodig beskou nadat Sendingbeheer bepaal het dat die ruimtetuig reeds op 'n gunstige trajek was.<ref>{{Cite web |date=3 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 3: Outbound Trajectory Correction Burn Update |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/03/artemis-ii-flight-day-3-outbound-trajectory-correction-burn-update/ |access-date=4 April 2026 |website=NASA|last1=Blue|first1=Charles|last2=Zakrzewski|first2=Joseph A.}}</ref> Die bemanning het 'n probleem met die ingeboude ruimtetoilet ondervind toe [[urine]] in die afvalafvoerlyne gevries het, wat verhoed het dat dit in die ruimte uitgewerp word. Dit is opgelos deur afvalafvoerlynverwarmers aan te skakel en die ruimtetuig te draai om die afvalafvoerlyn aan die warmte van die son bloot te stel, wat die urine laat smelt het.<ref name="Goodwin 2026">{{Cite news |last=Goodwin |first=Grace Eliza |date=5 April 2026 |title=Artemis II astronauts have toilet trouble on Moon mission |url=https://www.bbc.com/news/articles/c87wy05wr4no |access-date=6 April 2026 |website=BBC |language=en}}</ref> Op vlugdag 4 het Koch en Hansen beurte gemaak om die ruimtetuig handmatig te beheer om die werkverrigting daarvan in die diep ruimte te evalueer. Oor 41 minute het hulle twee stuwerbeheermodusse (ses vryheidsgrade en drie vryheidsgrade) getoets om ingenieurs verdere data en perspektiewe oor die ruimtetuig se hanteringseienskappe te gee.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Catherine E. |date=4 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 4: Crew Completes Manual Piloting Demonstration |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/04/artemis-ii-flight-day-4-crew-completes-manual-piloting-demonstration/ |access-date=4 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 5 het Orion 'n 17+1⁄2-sekonde uitgaande trajekkorreksieontbranding uitgevoer om sy pad na die Maan te verfyn.<ref name="Loggins 2026">{{Cite web |last=Loggins |first=Sumer |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-correction-burn-complete/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Van die drie beplande uitgaande korreksieontbrandings was dit die enigste een wat uitgevoer is. Die bemanning het ook hul Orion Bemanning Oorlewingstelsel-pakke getoets en met sendingbeheer beraadslaag om maanoppervlakteikens vir waarneming en fotografie tydens die verbyvlug te hersien en waarnemingstegnieke te finaliseer.<ref>{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=5 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 5: Crew Demos Suits, Readies for Lunar Flyby |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/05/artemis-ii-flight-day-5-crew-demos-suits-readies-for-lunar-flyby/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> ===Maanverbyvlug=== [[Lêer:Orion in the Spotlight (art002e009566).jpg|duimnael|''Integrity''  nader die Maan op 6 April 2026. ]] Op vlugdag 6 het Orion die Maan se invloedsfeer binnegegaan, waar maanswaartekrag die dominante krag geword het wat sy trajek gevorm het.<ref name="Loggins 2026" /> Orion het om 23:00 UTC op 6 April om die Maan gevlieg teen 'n naaste nadering van ongeveer 6 545 km; 3 534 nmi vanaf die verste maanoppervlak. Sy verste afstand van die Aarde was 406 771 km (219 639 nmi) om 23:02 UTC, en dit het Apollo 13 se 400 171 km (216 075 nmi) rekord oortref as die verste bemande sending van die Aarde om 17:56 UTC.<ref name="Graf 2026-04-06">{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=6 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 6: Lunar Flyby Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/06/artemis-ii-flight-day-6-lunar-flyby-updates/ |access-date=6 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name="Zakrzewski 2026" /><ref name="space.com timeline">{{cite web |website=space.com |title=NASA Artemis 2 astronauts to make historic moon flyby today. Here's what to expect hour by hour (timeline) |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/nasa-artemis-2-astronauts-to-make-historic-moon-flyby-today-heres-what-to-expect-hour-by-hour-timeline |access-date=6 April 2026 |date=6 April 2026|last=Malik|first=Tariq}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wall |first=Mike |date=6 April 2026 |title=Artemis 2 breaks humanity's all-time distance record during historic loop around the moon |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/artemis-2-breaks-humanitys-all-time-distance-record-during-historic-loop-around-the-moon |access-date=6 April 2026 |website=Space.com |language=en-US }}</ref> Terwyl die bemanning agter die Maan verbygegaan het, het Orion 'n beplande seinverlies vir 40 minute ervaar, beginnende om 22:46 UTC, en seine van die Aarde om 23:24 UTC herwin.<ref>{{Cite web |last=Skinner |first=Anna |date=6 April 2026 |title=NASA Loses Communication With Artemis 2 Astronauts: What to Know |url=https://www.newsweek.com/artemis-2-astronauts-nasa-moon-live-mission-launch-11789404 |access-date=6 April 2026 |website=Newsweek |language=en-US }}</ref> Tydens hul verbyvlug het die bemanning twee naamlose [[Slagkrater|kraters]] waargeneem wat hulle voorgestel het om Integrity, na hul ruimtetuig, en Carroll, na Wiseman se oorlede vrou, wat in 2020 aan [[kanker]] oorlede is, te noem.<ref>{{cite web |last= |first= |date=6 April 2026 |title=Artemis astronauts travel further from Earth than any humans before – watch live |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/clyr8k06jv7t |website=BBC News |access-date=6 April 2026}}</ref> [[Lêer:Artemis II in Eclipse.jpg|duimnael|Die bemanning het 'n sonsverduistering afgeneem, met die Maan wat die Son blokkeer. Aardskyn verlig dele van die Maan en óf die sonkorona óf die [[sodiaklig]] is sigbaar as 'n skerp gloed rondom die Maan.<ref name="o112">{{cite web|url=https://www.nasa.gov/news-release/nasas-artemis-ii-crew-beams-official-moon-flyby-photos-to-earth/|title=NASA's Artemis II Crew Beams Official Moon Flyby Photos to Earth|date=2026-04-08|website=NASA|access-date=2026-04-29}}</ref>]] Na die verduistering het die Orion 'n [[sonsverduistering]] beleef. Dit het 57 minute geduur, beginnende om 01:35 UTC en tot 02:32 UTC. Die bemanning het verduisteringsbrille opgesit totdat die [[Son]] heeltemal verduister was, waarna hulle beide die [[sonkorona]] sowel as "impakflitse" van meteoroïede wat die donker gedeelte van die Maan getref het, waargeneem het. Sterre en planete, insluitend [[Venus]], [[Mars]], [[Saturnus]] en [[Mercurius]], was langs die korona sigbaar, asook die aardskyn wat die Maan verlig het.<ref name="Strickland">{{cite news |last1=Strickland |first1=Ashley |title=The crew spots impact flashes on the moon |url=https://www.cnn.com/2026/04/06/science/live-news/nasa-artemis-2-flyby-moon-mission |access-date=7 April 2026 |work=CNN |date=6 April 2026 |language=en }}</ref><ref>{{cite web |last1=Dobrijevic |first1=Daisy |title='Unreal' solar eclipse: Artemis 2 crew just saw one of the rarest sights in spaceflight history |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/unreal-solar-eclipse-artemis-2-crew-just-saw-one-of-the-rarest-sights-in-spaceflight-history |website=Space.com |access-date=7 April 2026 |language=en |date=7 April 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Miller |first1=Katrina |title=See First Photos From NASA's Artemis II Moon Mission Capturing a Setting Earth and Eclipse |url=https://www.nytimes.com/2026/04/07/science/nasa-artemis-moon-flyby-photos.html |access-date=7 April 2026 |work=The New York Times |date=7 April 2026 }}</ref> ===Terugkeervlug=== Op vlugdag 7 het Orion en sy bemanning die Maan se invloedsfeer verlaat en hul terugkeer na die Aarde op 'n vrye terugkeerbaan begin.<ref>{{cite news |url=https://mynews13.com/fl/orlando/space/2026/04/07/artemis-ii-mission-day-7 |title=Artemis II begins journey back home |first=Anthony |last=Leone |publisher=Spectrum 13 News |date=7 April 2026 |access-date=7 April 2026 }}</ref><ref name="Carruth-2023">{{Cite web |last=Carruth |first=Alivia R. |date=28 Februarie 2023 |title=Artemis II Map |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/artemis-ii-map/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=NASA }}</ref> Die bemanning het 'n 15-minuut-alleen-klankoproep met NASA-ruimtevaarders Jessica Meir, Jack Hathaway en Chris Williams, en ESA-ruimtevaarder Sophie Adenot aan boord van die [[Internasionale Ruimtestasie]] gevoer,<ref name="s799">{{cite web |last=Mogensen |first=Jackie Flynn |title=NASA's Artemis II moon mission astronauts make first-ever 'ship to ship' call to ISS |website=Scientific American |date=7 April 2026 |url=https://www.scientificamerican.com/article/in-a-first-artemis-ii-moon-astronauts-make-ship-to-ship-call-to-iss/ |access-date=8 April 2026 }}</ref> en daarop gewys dat hulle saam die mense is wat die verste ooit van mekaar af is.<ref name="i679">{{cite web | last=Pultarova | first=Tereza | title=Light pollution has brightened Earth by 16% since 2014, satellites find | website=Space | date=9 April 2026 | url=https://www.space.com/astronomy/earth/light-pollution-has-brightened-earth-by-16-percent-since-2014-satellites-find | access-date=12 April 2026}}</ref Daarna het hulle met NASA-wetenskapbeamptes oor hul maanwaarnemings gedebrief terwyl herinneringe aan die verbyvlug nog vars was. Die res van die dag het verspreide rusperiodes vir diens ingesluit voor die finale terugkeervoorbereidings.<ref>{{cite web |last1=Zakrzewski |first1=Joseph |last2=Graf |first2=Abby |last3=Grimm |first3=Linda E. |date=7 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 7: Crew Makes Long‑Distance Call, Begins Return |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/07/artemis-ii-flight-day-7-crew-makes-long%E2%80%91distance-call-begins-return/ |access-date=7 April 2026 |publisher=NASA }}</ref> Die dag is afgesluit met 'n 15-sekonde-baankorreksie-ontbranding, die eerste van drie wat die pad van die ruimtetuig na die Aarde verfyn het.<ref name="Grimm & Zakrzewski 2026">{{Cite web |last1=Grimm |first1=Linda E. |last2=Zakrzewski |first2=Joseph |date=7 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 7: First Return Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/07/artemis-ii-flight-day-7-first-return-correction-burn-complete/ |access-date=7 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Graf |first=Abby |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Crew Completes Final Burn Before Splashdown |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-crew-completes-final-burn-before-splashdown/ |access-date=10 Apri 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 8 is 'n beplande handmatige beheertoets deur Wiseman en Glover gekanselleer sodat beheerders addisionele toetse van Orion se aandrywingstelsel kon uitvoer. Die verandering het ingenieurs toegelaat om data oor 'n klein heliumlek in die ESM in te samel en die gedrag daarvan tydens vlug beter te karakteriseer. Alhoewel die lek nie die veiligheid van die sending beïnvloed het nie, word verwag dat die data die wysigings van die aandrywingstelsel vir toekomstige Artemis-missies sal beïnvloed. 'n Beplande demonstrasie van die ruimtetuig se stralingsbeskerming is ook gekanselleer.<ref>{{Cite web |last1=Zakrzewski |first1=Joseph |last2=Grimm |first2=Linda E. |last3=Williams |first3=Catherine E. |date=8 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 8: Crew Conducts Key Tests on Return to Earth |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/08/artemis-ii-flight-day-8-crew-conducts-key-tests-on-return-to-earth/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref><ref name="Clark 2026" /> [[Lêer:Artemis-ii-groundtrack.png|duimnael|Landingsroete van Artemis II.]] Op vlugdag 9 het Orion 'n 9-sekonde trajekkorreksie-ontbranding uitgevoer om sy terugkeerpad na die Aarde te verfyn. Die res van die dag is grootliks gewy aan kajuitvoorbereidings, met die bemanning wat toerusting gestoor het, hul sitplekke geïnstalleer het en herbetredingsprosedures hersien het voor die landing.<ref>{{Cite web |last=Williams |first=Catherine E. |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 9: Second Return Correction Burn Complete |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-9-second-return-correction-burn-complete/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> Op vlugdag 10 het Orion 'n 8-sekonde trajekkorreksie-ontbranding uitgevoer, die laaste afvuur van die ESM voordat dit voor herbetreding afgegooi is.<ref name=":1" /> NASA het gesê dat die sending minder as die helfte van die brandstof aan boord van die ESM verbruik het.<ref name="Clark 2026" /> Na die skeiding het die stuwers op die bemanningsmodule vir 19 sekondes gevuur om dit van die ESM weg te stoot en dit in die regte hoek vir herbetreding te plaas.<ref>{{Cite web |last=Zakrzewski |first=Joseph |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Re-Entry Live Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-re-entry-live-updates/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA |language=en-US }}</ref> ===Hertoetrede in atmosfeer en neerplons=== [[Lêer:Artemis II Recovery (NHQ202604100018).jpg|duimnael|''Integrity'' op die punt om in die Stille Oseaan neer te plons.]] Op vlugdag 10 het ''Integrity'' die [[Aarde se atmosfeer]] weer binnegegaan teen 'n maksimum snelheid van ongeveer 39 693 km/h (36 174 vt/s; 11 km/s) voordat dit stadiger begin beweeg het.<ref>{{Cite news |last=Clark |first=Stephen |date=10 April 2026 |title=Four astronauts are back home after a daring ride around the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2026/04/four-astronauts-are-back-home-after-a-daring-ride-around-the-moon |access-date=10 April 2026 |work=Ars Technica }}</ref><ref name="BBC"/> Hierdie maksimum snelheid, hoewel hoër as wat algemeen gesien word vir missies na 'n lae Aarde-baan, is vergelykbaar met dié wat bereik is tydens maan-terugkeermissies van die [[Apollo-program]].<ref>{{cite book |last1=Orloff |first1=Richard W. |title=Apollo By the Numbers: A Statistical Reference |page=305 |publisher=US Government Printing Office |date=2000 |isbn=0-16-050631-X |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/04/sp-4029.pdf |access-date=10 April 2026 }}</ref> Die maksimum snelheid is aanvanklik verwag om ongeveer 40 000 km/h te wees, wat Apollo 10 se rekord van 24 791 mph sou verbreek het.<ref>{{Cite web |last=Clark |first=Stephen |date=17 Januarie 2026 |title=Managers on alert for "launch fever" as pressure builds for NASA's Moon mission |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/managers-on-alert-for-launch-fever-as-pressure-builds-for-nasas-moon-mission/ |access-date=15 Mei 2026 |website=Ars Technica |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wall |first=Mike |date=8 April 2026 |title=Flight Day 8: Artemis 2 won't break Apollo's speed record after all |url=https://www.space.com/news/live/artemis-2-nasa-moon-mission-updates-april-8-2026 |access-date=15 Mei 2026 |work=Space.com |language=en}}</ref> Missiebeplanners het oorspronklik beplan vir 'n oorslaan-hertoegangsprofiel, waarin die Orion-ruimtetuig kortliks in die boonste atmosfeer sou duik om hefkrag te genereer, energie te versprei en landingspresisie te verbeter. Dit is egter vervang met 'n steiler direkte toegangstrajek om die verhittingsduur te beperk na die onverwagte hitteskilderosie wat waargeneem is na Artemis I se herbetreding.<ref>{{Cite web |date=8 April 2021 |title=Orion Spacecraft to Test New Entry Technique on Artemis I Mission |url=https://www.nasa.gov/missions/orion-spacecraft-to-test-new-entry-technique-on-artemis-i-mission/ |access-date=20 Januarie 2026 |website=NASA |last=Kraft|first=Rachel H.}}</ref><ref>{{Cite web |last=David |first=Leonard |date=17 Februarie 2026 |title=The Artemis 1 moon mission had a heat shield issue. Here's why NASA doesn't think it will happen again on Artemis 2 |url=https://www.space.com/space-exploration/artemis/the-artemis-1-moon-mission-had-a-heat-shield-issue-heres-why-nasa-doesnt-think-it-will-happen-again-on-artemis-2 |website=space.com }}</ref> Die neerplons het op 11 April 2026 om 00:07:27 UTC (10 April om 17:07:27 PDT plaaslike tyd) plaasgevind, in die [[Stille Oseaan]] suidwes van [[San Diego]], [[Kalifornië]],<ref name="Navias 2026" /><ref name=":0">{{Cite web |last=Dooren |first=Jennifer M. |date=10 April 2026 |title=NASA Welcomes Record-Setting Artemis II Moonfarers Back to Earth |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-welcomes-record-setting-artemis-ii-moonfarers-back-to-earth/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA }}</ref> waar die [[Amerikaanse Vloot]] die bemanning herwin het.<ref name="NASA-2026b" /><ref>{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Artemis II Flight Day 10: Live Re-Entry Updates |url=https://www.nasa.gov/blogs/missions/2026/04/10/artemis-ii-flight-day-10-re-entry-live-updates/ |access-date=April 10, 2026 |website=NASA }}</ref> Dit was die eerste bemande NASA-sending wat deur die Vloot herwin is sedert die Apollo-Soyuz-toetsprojek in 1975.<ref>{{Cite journal |date=24 Julie 1975 |title=RECOVERY – APOLLO-SOYUZ TEST PROJECT (ASTP) – HAWAII |url=https://dc.swosu.edu/staf_nasa/157 |journal=Stafford Collection NASA Photos}}</ref> [[Lêer:Artemis II Splashdown (KSC-20260410-PH-JMB01 0004).jpg|duimnael|Vlootduikers help die bemanning op die "voorstoep".]] Na die neerplonsing het NASA 'n kommunikasieprobleem tussen Orion en die herwinningspanne gerapporteer, wat hulle verhinder het om die ruimtetuig te nader. Toe [[kommunikasie]] tot stand gekom het, het die gesamentlike NASA- en vlootspan die kapsule in opblaasbote genader. Vlootduikers het die ruimtetuig gestabiliseer met behulp van 'n see[[anker]] en 'n opblaasbare omhulsel vasgemaak om die ruimtetuig te balanseer. Hulle het toe 'n opblaasbare vlot, bekend as 'n "voorstoep", aan die syluik vasgemaak en aanvanklike kontroles uitgevoer voordat die bemanning uitgekom het.<ref name="CBS splashdown">{{Cite news |title=Artemis II splashdown live updates |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/artemis-ii-splashdown-return/ |access-date=11 April 2026 |work=CBS News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ahn |first=Ashley |date=11 April 2026 |title=How Recovery Personnel Will Secure Artemis II Capsule at Sea After Splashdown |url=https://www.nytimes.com/2026/04/10/science/artemis-ii-splashdown-recovery.html |access-date=11 April 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Bemanningslede het individueel die kapsule verlaat op die [[vlot]], waar hulle aan hysgereedskap gekoppel is en in [[helikopter]]s gelig is. Die helikopters het die ruimtevaarders na die ''USS John P. Murtha'' vervoer, waar hulle na die mediese kajuit geneem is vir evaluering na die vlug.<ref name="CBS splashdown" /> Toetse na die landing het funksionele assesserings ingesluit soos hindernisbaanaktiwiteite en 'n gesimuleerde ruimtewandeling om heraanpassing by [[swaartekrag]] na die sending en ter voorbereiding vir toekomstige maan- en Mars-operasies te evalueer.<ref name="NASA-2026b" /> ==Eksperimente== ===Diep ruimtetegnologie vir mense=== Die sending het 'n vrag met die titel AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response) ingesluit wat individuele ruimtevaarderorgane kan naboots, wat die eerste keer is dat AVATAR buite die Internasionale Ruimtestasie en die Aarde se [[Van Allen-gordel]] getoets is.<ref>{{Cite web |date=1 Maart 2026 |title=Artemis II: The Final Countdown |url=https://www.techbriefs.com/component/content/article/54704-artemis-ii-the-final-countdown |access-date=10 April 2026 |website=www.techbriefs.com |language=en }}</ref><ref>{{Cite web |date=8 April 2026 |title=NASA SVS {{!}} AVATAR: A Virtual Astronaut Tissue Analog Response |url=https://svs.gsfc.nasa.gov/31388/ |access-date=10 April 2026 |website=NASA Scientific Visualization Studio |language=english }}</ref> Bemanningsgesondheid vir hierdie sending was van kritieke belang vir toekomstige sendings in die [[diepruimte]]. Die sending het ook 'n nuwe vrag met die titel ARCheR (Artemis Research for Crew Health & Readiness) ingesluit. Vir ARCheR het bemanningslede bewegings- en slaapmonitors voor, tydens en na die sending gedra om intydse gesondheids- en gedragsinligting vir bemanningslede te bestudeer sodat wetenskaplikes slaappatrone en algehele gesondheidsprestasie kon bestudeer.<ref name="NASA-2026b">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=Pn9lZtMXFxQ |title=NASA's Artemis II Rollout and Mission Overview News Conference (Jan. 16, 2026) |date=15 Januarie 2026 |publisher=NASA |access-date=16 Januarie 2026 |via=YouTube }}</ref><ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date=April 3, 2026 |title=ARCHeR |url=https://www.nasa.gov/reference/archer/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260330162225/https://www.nasa.gov/reference/archer/ |archive-date=30 Maart 2026 |access-date=3 April 2026 |website=nasa.gov |publisher=NASA }}</ref> Wetenskaplikes het beplan om immuniteitsbiomerkers te toets, met die bemanning wat speekselmonsters voor, tydens en na die sending verskaf om hul [[immuunstelsel]] te toets en hoe hulle deur bestraling, isolasie en die afstand van die Aarde tydens diep ruimtevlug beïnvloed is. Hierdie sending was ook bedoel om ruimtevaarders en wetenskaplikes in staat te stel om ruimteweer te verstaan wat in toekomstige sendings teëgekom sal word, asook hoe mense in die ruimte kan oorleef en hulself onderhou.<ref name="NASA-2026b" /> ===Optiese kommunikasie=== Artemis II het optiese kommunikasie na en van die Aarde getoets en gedemonstreer met behulp van die Orion Artemis II Optiese Kommunikasiestelsel (O2O), wat [[Laser|lasers]]trale gebruik. So 'n optiese stelsel is kleiner en ligter as konvensionele radio en kan minder krag gebruik, terwyl die transmissietempo verhoog word.{{r |NASA-20210603}} Die O2O-hardeware is in die Orion-ruimtetuig geïntegreer en het 'n optiese module ('n 4-duim [100 mm] teleskoop en twee gimbals), 'n modem en beheerelektronika ingesluit.{{r |NASA-20210603}} O2O het met grondstasies in Kalifornië en Nieu-Mexiko gekommunikeer. Die toetstoestel het data na die Aarde gestuur met 'n opwaartse tempo van tot 260 megabit per sekonde.{{r |NASA-20220811}} ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Artemis-program]] bpsfq1rr77gwaa3lals9h37km4phirx 0 461576 2915138 2915067 2026-07-02T01:13:18Z HF Active 208034 Rol weergawe [[Special:Diff/2915067|2915067]] deur [[Special:Contributions/A09|A09]] ([[User talk:A09|bespreek]]) terug. 2915138 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Camilo Sesto | beeld = 20170512, Camilo Sesto.jpg | beeldgrootte = 250px | beeldonderskrif = Camilo Sesto in 2017 | geboortenaam = Camilo Blanes Cortés | geboortedatum = 16 September 1946 | geboorteplek = [[Alcoy]], [[Provinsie Alicante|Alicante]], [[Spanje]] | sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|2019|9|8|1946|9|16}} | sterfplek = [[Madrid]], Spanje | oorsprong = [[Alcoy]], Spanje | beroep = [[Sanger]], [[komponis]], [[musiekvervaardiger]] | genre = [[Ballade]], [[Latynse pop]], [[Poprock]] | instrument = [[Sing|Stem]], [[kitaar]], [[tromme]], [[baskitaar]] | etiket = Movieplay<br />Ariola Records<br />BMG<br />Elica Records<br />Universal<br />Sony Music | webwerf = [https://camilosestooficial.com/ Camilo Sesto] }} '''Camilo Blanes Cortés''', beter bekend onder sy kunstenaarsnaam '''Camilo Sesto''' ([[Alcoy]], [[Provinsie Alicante|Alicante]], 16 September 1946 – [[Madrid]], 8 September 2019), was 'n Spaanse sanger, komponis en musiekvervaardiger van romantiese ballades, pop en rock. Hy het sy internasionale sukses gedurende die 1970's and 1980's gekonsolideer. Hy word beskou as een van die mees invloedryke kunstenaars en een van die vernaamste stemme van musiek in Spaans. Geduurende sy loopbaan het hy na raming meer as 100 miljoen albums wêreldwyd verkoop en daarin geslaag om 52 enkelsnitte op nommer een in verskeie lande van Ibero-Amerika te plaas.<ref>https://lafonoteca.net/grupo/camilo-sesto/</ref> Regdeur sy loopbaan het Sesto liedjies in Spaans, Engels, Italiaans, Portugees, Duits, Valensiaans en Japannees opgevoer. Behalwe vir sy sololoopbaan, het hy ook uitgeblink as komponis en vervaardiger vir ander kunstenaars soos: Miguel Bosé, Ángela Carrasco, Lani Hall, José José, Lucía Méndez, Audrey Landers, onder andere. Sy musikale nalatenskap het wêreldwyd uitgebrei danksy die talle weergawes wat deur internasionale kunstenaars in verskeie tale en genres uitgevoer is. Hy is op 8 September 2019 oorlede aan 'n kardiorespiratoriese arres wat verband hou met 'n nierversaking.<ref>https://www.billboard.com/music/latin/camilo-sesto-obituary-8529409/</ref> == Toekennings en Erkennings == Sy musikale relevansie word deur talle toekennings ondersteun, waaronder: * '''Nominasie vir die 18de jaarlikse [[Grammy]]-toekennings (1976):''' Genomineer in die kategorie ''Best Latin Recording'' vir ''¿Quieres Ser Mi Amante?''.<ref>https://www.grammy.com/artists/camilo-sesto/10078</ref> * '''A.C.E.-toekennings [[New York]] (1984):''' Na sy optredes in die Radio City Music Hall is hy as Beste Buitelandse Kunstenaar en Beste Buitelandse Vertoning aangewys..<ref name="GalaSocial">{{cite web |url=https://galaaccionsocial.com/gloria-serra/ |title=Camilo Sesto – Miembro Honorífico de Premios Latino |author=Gala Acción Social |language=es |access-date=May 24, 2026}}</ref> * '''Máximo Orgullo Hispano (2011):''' Toegeken in Las Vegas, [[VSA]], vir sy loopbaan van amper 50 jaar.<ref>https://www.latercera.com/noticia/camilo-sesto-recibe-premio-a-toda-su-carrera-en-las-vegas/</ref> * '''Camilo Sesto-dag (28 Mei):''' Amptelik geproklameer deur die owerhede van die deelstaat Nevada, VSA.<ref>https://www.lasprovincias.es/sociedad/201705/27/dia-camilo-sesto-20170527190338.html</ref> * '''Geliefde Seun en Goue Medalje (2016):''' Die hoogste onderskeidings wat deur sy geboortestad, Alcoy, toegeken is ter erkenning van sy hele internasionale loopbaan.<ref>https://pagina66.com/art/108223/camilo-sesto-sera-hijo-predilecto-de-alcoy-y-recibira-la-medalla-de-oro</ref> * '''Ere-erkenning deur Sony Music Spain (2016):''' Vir sy 70ste verjaardag en vir die verkoop van meer as 100 miljoen albums.<ref name="GalaSocial" /> * '''Latin Songwriters Hall of Fame (2017):''' Amptelike induksie ter erkenning van sy vrugbare loopbaan as komponis (La Musa-toekennings).<ref>https://www.billboard.com/music/latin/latin-songwriters-hall-of-fame-erika-ender-carlos-vives-8006774/</ref> * '''Alameda Camilo Sesto (2018):''' Die hoofstraat van sy geboortestad is na hom hernoem.<ref>https://www.elnostreciutat.com/es/camilo-sesto-ya-da-nombre-a-la-alameda/</ref> * '''Goue Medalje vir Verdienste in die Skone Kunste (2019):''' 'n Postume onderskeiding wat deur die Spaanse staat toegeken is as 'n noodsaaklike figuur van die nasionale kunste.<ref>https://www.cultura.gob.es/actualidad/2019/09/20190913-camilo-sesto.html</ref> * '''Kulturele Ambassadeur (2019):''' Postuum aangestel as Ambassadeur van die Valenciaanse Gemeenskap. * '''Ondas-toekennings (2019):''' Vir sy artistieke loopbaan, postuum toegeken.<ref>https://www.mujerhoy.com/vivir/ocio/201911/14/camilo-sesto-premio-ondas-6103927913001-vi.html</ref> * '''Camilo Sesto-museum (2026):''' Per testamentêre wens het hy al sy persoonlike besittings, toekennings en erkennings bemaak vir die oprigting van 'n museum in Alcoy. Hierdie ruimte sal sowat 2 000 voorwerpe huisves en sal die definitiewe argief wees waar sy loopbaan fisies gedokumenteer word.<ref>https://www.alcoi.org/es/portal/noticias2026/noticia_0108.html</ref> == Diskografie == === Groepe === * 1964: ''Los Dayson'' * 1966: ''Los Botines'' === Albums === * 1970: ''Llegará el verano/Sin dirección'' * 1971: ''Algo de mí'' * 1972: ''Sólo un hombre'' * 1973: ''Algo más'' * 1974: ''Camilo'' * 1975: ''Amor libre'' * 1975: ''Jesucristo Superstar'' * 1976: ''Memorias'' * 1976: ''Look in the eye'' * 1977: ''Rasgos'' * 1977: ''Entre amigos'' * 1978: ''Sentimientos'' * 1979: ''Horas de amor'' * 1980: ''Amaneciendo'' * 1981: ''Más y más'' * 1982: ''Camilo'' (In Engels) * 1983: ''Con ganas'' * 1984: ''Amanecer/84'' * 1985: ''Tuyo'' * 1986: ''Agenda de baile'' * 1991: ''A voluntad del cielo'' * 1992: ''Huracán de amor'' * 1994: ''Amor sin vértigo'' * 2002: ''Alma'' (Isabel Patton) * 2003: ''Alma (Tweede uitgawe)'' (Andrea Bronston) * 2010: ''Todo de mí'' (2 CD en DVD. Regstreeks op 1 en 2 Oktober in Madrid) === Kompilasies === * 1982: ''Muy Personal'' * 1997: ''Camilo Superstar'' * 2004: ''Camilo Sesto Nº 1'' * 2005: ''Jesucristo Superstar'' (30ste herdenkingsuitgawe) * 2016: ''Camilo 70'' (Kompilasie-album, 70ste verjaarsdag van Camilo Sesto) * 2018: ''Camilo Sinfónico'' * 2022: ''Camilo Forever'' * 2025: ''Camilo Love Sound Typhoon (Osaka '85 In konsert)'' == Verwysings == {{verwysings}} 4kkf3ylgq2xxj9oj69vd9ds5mt4ru1m 0 462892 2915076 2912816 2026-07-01T13:47:08Z Aliwal2012 39067 2915076 wikitext text/x-wiki Die '''[[1984 Formule Een-seisoen|1984]] [[Formule 1]] [[Monaco Grand Prix]]''' is op [[3 Junie]] [[1984]] in [[Monaco]] gehou. Die wedren is nog voor halfpad deur die wedrendirekeur, [[Jacky Ickx|Jackie Ickx,]] gestaak weens hewige reen. Dus is slegs halwe kampioenskapspunte aan die eerste ses finaliste toegeken. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek !! Nr. !! Renjaer !! Span !! Rondes !! Tyd/Rede vir uitval !! Rooster !! Punte |- ! 1 | 7 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-TAG''' | 31 | 1:01:07.740 | 1 | '''4½''' |- ! 2 | 19 | {{BR-VLAG}} '''[[Ayrton Senna]]''' | '''Toleman-Hart''' | 31 | + 7.446 | 13 | '''3''' |- ! 3 | 28 | {{FR-VLAG}} '''[[René Arnoux]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 31 | + 29.077 | 3 | '''2''' |- ! 4 | 6 | {{FI-VLAG}} '''[[Keke Rosberg]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Honda]]''' | 31 | + 35.246 | 10 | '''1½''' |- ! 5 | 11 | {{IT-VLAG}} '''Elio de Angelis''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Renault]]''' | 31 | + 44.439 | 11 | '''1''' |- ! 6 | 27 | {{IT-VLAG}} '''[[Michele Alboreto]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | 30 | + 1 Ronde | 4 | '''½''' |- ! 7 | 24 | {{IT-VLAG}} Piercarlo Ghinzani | Osella-[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 30 | + 1 Ronde | 19 | &nbsp; |- ! 8 | 5 | {{FR-VLAG}} [[Jacques Laffite]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Honda]] | 30 | + 1 Ronde | 16 | &nbsp; |- ! DQ | 4 | {{DE-VLAG}} Stefan Bellof | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 31 | Gediskwalifiseer | 20 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{IT-VLAG}} [[Riccardo Patrese]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 24 | Stuurfout | 14 | &nbsp; |- ! NF | 8 | {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] | [[McLaren]]-TAG | 23 | Tol | 8 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Monaco Grand Prix]] g313pt70cbjw9fxc2apg9f39igqdq8r 0 463307 2915095 2914848 2026-07-01T16:39:24Z JMK 649 volgorde 2915095 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} [[Lêer:KSC-03PD-0786.jpg|duimnael|regs|Die tuig ondergaan beweeglikheidstoetse by die [[Kennedy-ruimtesentrum]]]] NASA se '''Spirit-verkennerstuig''' was 'n robotiese Mars-verkennerstuig (Opportunity se tweelingtuig) wat van in 2003 gelanseer en van 2004 tot 2010 operasioneel was. Ontwerp vir 'n 90-dae-sending, het Spirit verwagtinge ver oortref, 7,73 km (4,8 myl) oor 'n tydperk van ses jaar afgelê en Gusev-krater verken. Dit het onteenseglike bewyse verkry dat Mars eens 'n baie natter, warmer en potensieel bewoonbare wêreld was. Die tweelingsending is deur die Sojourner-tuigie (1997 geland) voorafgegaan en deur [[Curiosity-verkenningstuig|Curiosity]] (2012 geland) opgevolg. ==Sending== [[Lêer:Spirit Beholds Bumpy Boulder.jpg|duimnael|regs|'n Valskleurbeeld van vulkaniese gesteentes wat deur Spirit waargeneem is.]] [[Lêer:SpiritTraverseMap.jpg|duimnael|regs|Die verkenningsroete in rooi, met die oornagplekke in wit aangedui]] Spirit en Opportunity was ontwerp om elke Marsdag omtrent 110 meter af te lê, en het elk vyf wetenskaplike instrumente gedra. Spirit het op 4 Januarie 2004 veilig by [[Ruimtependeltuig Columbia|Columbia]] Memorial Station in die Gusev-krater geland. Slegs 16 dae daarna het ’n sagtewarefout veroorsaak dat Spirit se rekenaar aanhoudend van sy data ontslae raak. Dit het ingenieurs op Aarde egter geluk om die flitsgeheue te herformateer en dit weer aanlyn te bring. Die tuig sou vir altesaam 2&nbsp;208 Marsdae (sols) oorleef – meer as 25 keer sy beoogde lewensduur. Nadat dit die gebruik van een van sy wiele verloor het, en boonop in 2009 in sagte grond vasgeval het, kon die sonpanele nie opnuut sonwaarts gekantel word om die strawwe Mars-winter te oorleef nie. Die laaste kontak met die tuig was op 22 Maart 2010. NASA het pogings om dit te heraktiveer in Mei 2011 amptelik gestaak, wat die missie voltooi het. ==Instrumente== Spirit en Opportunity is met 'n identiese stel van vyf instrumente toegerus: * Panoramiese kamera (''Pancam'') om stereo-kleurafbeeldings van die landskap te maak * Miniatuur termiese emissiespektrometer (''Mini-TES'') om rotse en minerale op 'n afstand te identifiseer * Alfadeeltjie- X-straalspektrometer (''APXS'') en Mössbauerspektrometer vir chemiese analise van teikens * Mikroskopiese beeldapparaat om uiters naby-, hoë-resolusie foto's van rotsteksture te neem * Rotsskaafinstrument (''RAT'') om verweerde rotsoppervlaktes weg te slyp en die vars binnekant aan die spektrometers bloot te stel ==Waarnemings== Die tuig het aanduidings van die eertydse aanwesigheid van water gevind, benewens aanduidings van antieke warmwaterbronne. Ook kon 'n konsep van eertydse basaltiese vlaktes verkry word. Spirit se ontleding van rotse soos die Comanche-dagsoom het hoë konsentrasies magnesium-ysterkarbonate onthul. Dit het aangedui dat water met 'n neutrale pH eens op Mars bestaan het. Nadat Spirit se regtervoorwiel in 2007 heeltemal gefaal het, moes die tuig agteruit gery word. Die sleepwiel het toevallig die bogrond weggeskraap om 'n stuk byna suiwer silika bloot te lê. Dit het gedui op antieke warmwaterbronne of vulkaniese openinge wat eens hier bestaan het. Deur sy rotsskaafinstrument op vulkaniese rotse soos ''Adirondack'' te gebruik, het Spirit ontdek dat eertydse Mars basaltiese vulkaniese vlaktes gehad het. ==Huidige status== NASA se Spirit-verkenner is tans permanent onaktief, met bevrore interne stelsels, en dien as 'n stilstaande historiese artefak. Dit bly op 'n plek genaamd "Troy" naby die "Home Plate"-plato in die Gusev-krater geparkeer. Dit is met Marsstof bedek en staan steeds in die plat posisie wat verhoed het dat genoegsame krag opgewek word. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Mars-dwaalrobotte]] [[Kategorie:Ruimteverkenning]] 98nrcvx4zgrc6e2ughmhx5qnbcpi9bi 2915096 2915095 2026-07-01T16:40:49Z JMK 649 2915096 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} [[Lêer:KSC-03PD-0786.jpg|duimnael|regs|Die tuig ondergaan beweeglikheidstoetse by die [[Kennedy-ruimtesentrum]]]] NASA se '''Spirit-verkennerstuig''' was 'n robotiese Mars-verkennerstuig (Opportunity se tweelingtuig) wat in 2003 gelanseer en van 2004 tot 2010 operasioneel was. Ontwerp vir 'n 90-dae-sending, het Spirit verwagtinge ver oortref, 7,73 km (4,8 myl) oor 'n tydperk van ses jaar afgelê en Gusev-krater verken. Dit het onteenseglike bewyse verkry dat Mars eens 'n baie natter, warmer en potensieel bewoonbare wêreld was. Die tweelingsending is deur die Sojourner-tuigie (1997 geland) voorafgegaan en deur [[Curiosity-verkenningstuig|Curiosity]] (2012 geland) opgevolg. ==Sending== [[Lêer:Spirit Beholds Bumpy Boulder.jpg|duimnael|regs|'n Valskleurbeeld van vulkaniese gesteentes wat deur Spirit waargeneem is.]] [[Lêer:SpiritTraverseMap.jpg|duimnael|regs|Die verkenningsroete in rooi, met die oornagplekke in wit aangedui]] Spirit en Opportunity was ontwerp om elke Marsdag omtrent 110 meter af te lê, en het elk vyf wetenskaplike instrumente gedra. Spirit het op 4 Januarie 2004 veilig by [[Ruimtependeltuig Columbia|Columbia]] Memorial Station in die Gusev-krater geland. Slegs 16 dae daarna het ’n sagtewarefout veroorsaak dat Spirit se rekenaar aanhoudend van sy data ontslae geraak het. Dit het ingenieurs op Aarde egter geluk om die flitsgeheue te herformateer en dit weer aanlyn te bring. Die tuig sou vir altesaam 2&nbsp;208 Marsdae (sols) oorleef – meer as 25 keer sy beoogde lewensduur. Nadat dit die gebruik van een van sy wiele verloor het, en boonop in 2009 in sagte grond vasgeval het, kon die sonpanele nie opnuut sonwaarts gekantel word om die strawwe Mars-winter te oorleef nie. Die laaste kontak met die tuig was op 22 Maart 2010. NASA het pogings om dit te heraktiveer in Mei 2011 amptelik gestaak, wat die missie voltooi het. ==Instrumente== Spirit en Opportunity is met 'n identiese stel van vyf instrumente toegerus: * Panoramiese kamera (''Pancam'') om stereo-kleurafbeeldings van die landskap te maak * Miniatuur termiese emissiespektrometer (''Mini-TES'') om rotse en minerale op 'n afstand te identifiseer * Alfadeeltjie- X-straalspektrometer (''APXS'') en Mössbauerspektrometer vir chemiese analise van teikens * Mikroskopiese beeldapparaat om uiters naby-, hoë-resolusie foto's van rotsteksture te neem * Rotsskaafinstrument (''RAT'') om verweerde rotsoppervlaktes weg te slyp en die vars binnekant aan die spektrometers bloot te stel ==Waarnemings== Die tuig het aanduidings van die eertydse aanwesigheid van water gevind, benewens aanduidings van antieke warmwaterbronne. Ook kon 'n konsep van eertydse basaltiese vlaktes verkry word. Spirit se ontleding van rotse soos die Comanche-dagsoom het hoë konsentrasies magnesium-ysterkarbonate onthul. Dit het aangedui dat water met 'n neutrale pH eens op Mars bestaan het. Nadat Spirit se regtervoorwiel in 2007 heeltemal gefaal het, moes die tuig agteruit gery word. Die sleepwiel het toevallig die bogrond weggeskraap om 'n stuk byna suiwer silika bloot te lê. Dit het gedui op antieke warmwaterbronne of vulkaniese openinge wat eens hier bestaan het. Deur sy rotsskaafinstrument op vulkaniese rotse soos ''Adirondack'' te gebruik, het Spirit ontdek dat eertydse Mars basaltiese vulkaniese vlaktes gehad het. ==Huidige status== NASA se Spirit-verkenner is tans permanent onaktief, met bevrore interne stelsels, en dien as 'n stilstaande historiese artefak. Dit bly op 'n plek genaamd "Troy" naby die "Home Plate"-plato in die Gusev-krater geparkeer. Dit is met Marsstof bedek en staan steeds in die plat posisie wat verhoed het dat genoegsame krag opgewek word. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Mars-dwaalrobotte]] [[Kategorie:Ruimteverkenning]] kccuof1q9nqvku44s8r843uq4md07gi 0 463316 2915161 2914744 2026-07-02T07:59:07Z Rooiratel 90342 2915161 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Hot_surfaces_during_Europe's_heatwave_'seen'_by_Sentinel-3_ESA522397.jpg|duimnael|Tematiese [[Radiometrie|radiometer]] beelde van oppervlaktemperatuur vasgelê deur[[Copernicus_Program|Copernicus]] [[Sentinel-3]] op Dinsdag 26 Mei]] [[Beeld:ECDM 20260624 Europe Heatwave.pdf|thumb|Toestande vanaf 26 Junie 2026 soos per [[Emergency Response Coordination Centre|ERCC]]]] Van laat Mei 2026 af is [[Europa]] getref deur ernstige [[hittegolf|hittegolwe]], met temperatuurrekords wat in België, Frankryk, Duitsland, Roemenië, Ierland, Italië, Nederland, Pole, die Tsjeggiese Republiek, Denemarke, Spanje en die Verenigde Koninkryk gebreek is.<ref>{{cite web |last=Korosec |first=Marko |title=Europe Braces for Late-May Heatwave as a Record-Challenging Heat Dome Develops |url=https://www.severe-weather.eu/global-weather/heat-dome-warm-wave-heatwave-may-summer-2026-forecast-europe-mk/ |website=Severe Weather Europe |access-date=25 May 2026 |date=20 May 2026 |archive-date=25 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260525163855/https://www.severe-weather.eu/global-weather/heat-dome-warm-wave-heatwave-may-summer-2026-forecast-europe-mk/ |url-status=live }}</ref> Die eerste het op 24 Mei begin, met temperature 10-15 °C hoër as normaal, wat verskeie sterftes veroorsaak het. Temperature was die hoogste ooit aangeteken vir Mei en lente,<ref>{{cite web |last=Paddison |first=Laura |title='Mind-bogglingly crazy': Europe's deadly, early heatwave is smashing records |url=https://edition.cnn.com/2026/05/26/climate/europe-heat-climate-intl |website=CNN |access-date=26 May 2026 |language=en |date=26 May 2026 |archive-date=26 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526183141/https://edition.cnn.com/2026/05/26/climate/europe-heat-climate-intl |url-status=live }}</ref><ref name=korosec>{{cite news |last=Korosec |first=Marko |title=Heat Dome Update: Europe Braces for Record-Breaking Late May Heatwave |url=https://www.severe-weather.eu/global-weather/heat-dome-europe-heatwave-may-summer-2026-forecast-mk/ |website=Severe Weather Europe |access-date=26 May 2026 |date=25 May 2026 |archive-date=26 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526051253/https://www.severe-weather.eu/global-weather/heat-dome-europe-heatwave-may-summer-2026-forecast-mk/ |url-status=live }}</ref> met [[klimaatsverandering]] wat die vroeëre aanvang van die Sentraal-Europese somer veroorsaak.<ref>{{cite news|last1=Žák |first1=Michal |last2=Karlík |first2=Tomáš |title=Climate change is cutting Europe's spring short as summer arrives more abruptly|url=https://www.polskieradio.pl/395/11718/Artykul/3691414,climate-change-is-cutting-europe's-spring-short-as-summer-arrives-more-abruptly |publisher=Polskiegu Radia S.A. |date=26 May 2026 |language=en}}</ref> Wes-Europa was die gebied wat die meeste geraak is, met berigte van rekordbrekende temperature in Frankryk,<ref>{{cite web |last1=Garric |first1=Audrey |title=Heat wave in France illustrates temperature swings made more common by climate change |url=https://www.lemonde.fr/en/environment/article/2026/05/23/heat-wave-in-france-illustrates-temperature-swings-made-more-common-by-climate-change_6753754_114.html |website=Le Monde |date=23 May 2026 |access-date=25 May 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Carlson |first1=Kathryn |title=Europe sweats as 'heat dome' causes record May temperatures |url=https://www.politico.eu/article/europe-sweats-as-heat-dome-causes-record-may-temperatures/ |website=POLITICO |publisher=Politico.eu |access-date=25 May 2026 |date=25 May 2026 |archive-date=26 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260526033756/https://www.politico.eu/article/europe-sweats-as-heat-dome-causes-record-may-temperatures/ |url-status=live }}</ref> die Verenigde Koninkryk en Ierland. Ander lande wat met onreëlmatige hoë temperature te kampe gehad het, was Portugal teen 40°C, en Spanje, wat voorspel is om 38°C te bereik.<ref>{{cite web |title=Europe's first major heatwave of summer threatens records |url=https://www.straitstimes.com/world/europe/europes-first-major-heatwave-of-summer-threatens-records |website=The Straits Times |access-date=25 May 2026 |language=en |date=22 May 2026 |archive-date=23 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260523071851/https://www.straitstimes.com/world/europe/europes-first-major-heatwave-of-summer-threatens-records |url-status=live }}</ref> 'n Tweede, meer ernstige hittegolf het op 17 Junie begin, net dae voor die [[somersonstilstand]].{{efn|Astronomiese somer het eers op 21 Junie begin, terwyl die meteorologiese ekwivalent daarvan, volgens Europese standaarde, reeds op 1 Junie begin het.}}<ref>{{cite news|last=Henley|first=Jon|title=Two children found dead in car in France as heatwave hits Europe|newspaper=The Guardian|date=22 June 2026|url=https://www.theguardian.com/environment/2026/jun/22/europe-record-heatwave-temperatures-forecast-reach-44c}}</ref> == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} * [https://www.geosphere.at/de GeoSphere Oostenryk] {{Normdata}} [[Kategorie:2026]] [[Kategorie:Rampe in Europa]] [[Kategorie:Hittegolwe]] [[Kategorie:Klimaatsverandering]] 7pbtbk15oz8l55lwfdozfnuona6u8zf 0 463337 2915184 2914915 2026-07-02T09:09:56Z Rooiratel 90342 [[Hulp:Normdata]] 2915184 wikitext text/x-wiki {{nog besig}} ==Inleiding== Maatskappystrukture kan baie ingewikkeld wees. In hierdie artikel word 'n oorsig verskaf van kernbegrippe wat met sodanige sturkture in verband staan. Hierdie begrippe sluit in "houermaatskappy", "moedermaatskappy", "filiaal" en "mede-filiaal", met verwysing, onder andere, na Internasionale Finansiële Verslagdoeningstandaarde (IFRS) en die Maatskappywet van Suid-Afrika. Dit som die relevante rekeningkundige vereistes, maatskappyregtelike implikasies en praktiese oorwegings vir groepverslagdoening en korporatiewe bestuur op. ==Omskrywing van terminologie== ===Beheermaatskappy=== : 'n Maatskappy wat aandele in een of meer ander maatskappye (of entiteite) besit met die doel om beheer oor daardie entiteite uit te oefen. In die praktyk word die term "beheermaatskappy" dikwels as sinoniem vir "moedermaatskappy" gebruik. ===Moedermaatskappy:=== :'n Entiteit wat een of meer ander entiteite (sy filiale) beheer. "Moedermaatskappy" is 'n rekeningkundige en regsterm wat gebruik word wanneer 'n entiteit die bevoegdheid het om die relevante aktiwiteite van 'n ander entiteit te rig en die vermoë het om die opbrengste daarvan te beïnvloed. Dit kan ook 'n "houermaatskappy" genoem word. === Filiaal: === : 'n Entiteit wat deur 'n ander entiteit (die moeder- of houermaatskappy) beheer word. Beheer ontstaan gewoonlik deur stemreg, die aanstelling van direksielede, kontraktuele reëlings of ander meganismes. ===Mede-filiaal:=== :'n Filiaal wat deur dieselfde moedermaatskappy as een of meer ander filiale beheer word. Twee of meer filiale wat dieselfde moedermaatskappy deel, sal dus as "mede-filiale" beskryf word. ==="Groep", "konsolidasie" en "groepstate"=== : 'n Moedermaatskappy en sy filiale saam word "die groep" genoem. In rekeningkunde word vereis dat 'n groep jaarliks een stel finansiële state moet opstel asof dit 'n enkele maatskappy is. So 'n stel finansiële state is dan 'n konsolidasie van die finansiële state van die moedermaatskappy en sy filiale en dit word die "gekonsolideerde state" of ook die "groepstate" genoem. Omdat maatskappystukture kompleks kan wees, kan dit ook lei tot komplekse groepstate. 'n Voorbeeld van sodanige kompleksiteit is die volgende: mede-filiale en die moedermatskappy dryf onderling handel en maak wins uit sodanige onderlinge transaksies. Omdat die groepstate die posisie moet reflekteer asof die groep 'n enkele maatskappy is, moet sodanige onderlinge winste natuurlik uitgeskakel word aangesien 'n enkele maatskappy natuurlik nie met homself kan handel dryf en wins maak nie. Maar as enige van die maatskappye in die groep ook aandeelhouers het wat nie deel is van die groep nie ("buite-aandeelhouers", "minderheidsaandeelhouers"), kan wins wel uit sodige transaksies met "buite-aandeelhouers gemaak word, en moet die nodige aanpassings daarvoor ook aangebring word. == Beheer – die kernbegrip == === IFRS-benadering === Beheer is die bepalende faktor om 'n belegging as 'n filiaal te klassifiseer en dus vereis dat gekonsolideerde state opgestel moet word. Ingevolge IFRS 10 – Gekonsolideerde Finansiële State <ref>{{Cite book |last=IFRS Foundation |title=IFRS 10 |publisher= |publication-date=2026}}</ref> (par. 7) beheer 'n belegger 'n beleggingnemer wanneer al drie die volgende elemente teenwoordig is: * Bevoegdheid oor die beleggingsnemner (bestaande regte wat die huidige vermoë gee om relevante aktiwiteite te rig); * Blootstelling aan, of regte op, verskeie opbrengskategorieë uit die betrokkenheid by die beleggingnemer; * Die vermoë om daardie bevoegdheid te gebruik om die opbrengste te beïnvloed. === Regsperspektief (Suid-Afrika) === Die Maatskappywet 71 van 2008 gebruik die begrip beheer in die definisies van "filiaal" en "beheermaatskappy" (sien artikel 86 en verwante bepalings en regulasies). Beheer word gewoonlik deur aandeelhouding en stemreg bepaal, maar kan ook uit ander reëlings voortspruit. == Rekeningkundige implikasies == IFRS 10 vereis dat 'n moedermaatskappy gekonsolideerde finansiële state opstel wat al sy filiale insluit, tensy dit aan spesifieke uitsonderings voldoen. Gekonsolideerde finansiële state stel die finansiële posisie en resultate van die moedermaatskappy en sy filiale voor as een ekonomiese entiteit. Indien aan sekere vereistes voldoen word, hoef ‘n groep nie gekonsolideerde state op te stel nie. Hierdie vereistes sluit in * as dit 'n volfiliaal is of 'n gedeeltelik besitte filiaal van 'n ander entiteit is, en al die ander eienaars daarvan, insluitend dié wat andersins nie stemgeregtig is nie, geen beswaar daarteen het dat die moederentiteit nie gekonsolideerde finansiële state voorlê nie; * die entiteit se skuld- of ekwiteitsinstrumente nie op 'n openbare mark verhandel word nie; * die entiteit nie sy finansiële state by 'n regulerende owerheid hoef in te dien nie; * enige van die moederenititeite in die groep finansiële state opstel wat vir openbare gebruik beskikbaar is en aan IFRS voldoen. Verskeie alternatiewe tot konsolidasie van die finansiële state is ook moontlik. So byvoorbeeld laat IAS 27 'n moedermaatskappy toe om beleggings in filiale, geassosieerde ondernemings en gesamentlike ondernemings teen koste, ingevolge IFRS 9, of volgens die ekwiteitsmetode (ingevolge waarvan 'n gedeelte van die resultate van die geassiosieerde in die moedermaatskappy se state opgeneem word). == Regs- en korporatiewe bestuursaspekte ingevolge Suid-Afrikaanse reg == Die Maatskappywet (71 van 2008) reguleer die stigting van maatskappye, die pligte van direkteure, groepstrukture en transaksies tussen verwante partye, byvoorbeeld tussen maatskappye in dieselfde groep. Voorts bevat die Wet bepalings oor finansiële verslagdoening, ouditeure en openbaarmaking van verwante partye transaksies wat op groepmaatskappye van toepassing is. Direkteure van moeder- en filiaalmaatskappye se pligte word ingevolge die Maatskappywet en die gemenereg gereël. Binne maatskappygroepe vereis aangeleenthede soos botsende belange, groepsfinansiering, waarborge en intragroep-oordragte noukeurige bestuur en toepaslike openbaarmaking. Terselfdertyd bevat die Maatskappywet en regulasies beskermingsmaatreëls en remedies aan minderheidsaandeelhouers. == Verslagdoening en openbaarmaking == Gekonsolideerde finansiële state moet onder andere die volgende insluit: * 'n Gekonsolideerde staat van finansiële posisie; * 'n Staat van wins of verlies en ander omvattende inkomste; * 'n Staat van veranderinge in ekwiteit; * 'n Kontantvloeistaat; en * Aantekeninge by die finansiële state. Hierbenewens vereis IFRS 12 onder andere omvattende openbaarmaking van die volgende aspekte: * Wesenlike oordele en aannames by die bepaling van beheer; * Die samestelling van die groep; * Die aard van verhoudings met nie-gekonsolideerde gestruktureerde entiteite; * Opgesomde finansiële inligting van wesenlike filiale; en * Beperkings of verbintenisse wat die groep raak. == Verwysings == {{verwysings}} {{Normdata}} jb2ytbcewteg0es1cc4yzk4msv17rih 2915192 2915184 2026-07-02T09:38:07Z Quintus7 107700 2915192 wikitext text/x-wiki {{nog besig}} Maatskappystrukture kan baie ingewikkeld wees. In hierdie artikel word 'n oorsig verskaf van kernbegrippe wat met sodanige sturkture in verband staan. Hierdie begrippe sluit in "houermaatskappy", "moedermaatskappy", "filiaal" en "mede-filiaal", met verwysing, onder andere, na Internasionale Finansiële Verslagdoeningstandaarde (IFRS) en die Maatskappywet van Suid-Afrika. Dit som die relevante rekeningkundige vereistes, maatskappyregtelike implikasies en praktiese oorwegings vir groepverslagdoening op. ==Omskrywing van terminologie== ===Moedermaatskappy:=== :'n Entiteit wat een of meer ander entiteite (sy filiale) beheer. "Moedermaatskappy" is 'n rekeningkundige en regsterm wat gebruik word wanneer 'n entiteit die bevoegdheid het om die relevante aktiwiteite van 'n ander entiteit te rig en die vermoë het om die opbrengste daarvan te beïnvloed. Dit kan ook 'n "houermaatskappy" of 'n "beheermaatskappy" genoem word. === Filiaal: === : 'n Entiteit wat deur 'n ander entiteit (die moeder- of houermaatskappy) beheer word. Beheer ontstaan gewoonlik deur stemreg, die aanstelling van direksielede, kontraktuele reëlings of ander meganismes. ===Mede-filiaal:=== :'n Filiaal wat deur dieselfde moedermaatskappy as een of meer ander filiale beheer word. Twee of meer filiale wat dieselfde moedermaatskappy deel, sal dus as "mede-filiale" beskryf word. ==="Groep", "konsolidasie" en "groepstate"=== : 'n Moedermaatskappy en sy filiale saam word "die groep" genoem. In rekeningkunde word vereis dat 'n groep jaarliks een stel finansiële state moet opstel asof dit 'n enkele maatskappy is. So 'n stel finansiële state is dan 'n konsolidasie van die finansiële state van die moedermaatskappy en sy filiale en dit word die "gekonsolideerde state" of ook die "groepstate" genoem. Omdat maatskappystukture kompleks kan wees, kan dit ook lei tot komplekse groepstate. 'n Voorbeeld van sodanige kompleksiteit is die volgende: mede-filiale en die moedermatskappy dryf onderling handel en maak wins uit sodanige onderlinge transaksies. Omdat die groepstate die posisie moet reflekteer asof die groep 'n enkele maatskappy is, moet sodanige onderlinge winste natuurlik uitgeskakel word aangesien 'n enkele maatskappy natuurlik nie met homself kan handel dryf en wins maak nie. Maar as enige van die maatskappye in die groep ook aandeelhouers het wat nie deel is van die groep nie ("buite-aandeelhouers", "minderheidsaandeelhouers"), kan wins wel uit sodige transaksies met "buite-aandeelhouers gemaak word, en moet die nodige aanpassings daarvoor ook aangebring word. == Beheer – die kernbegrip == === IFRS-benadering === Beheer is die bepalende faktor om 'n belegging as 'n filiaal te klassifiseer en dus vereis dat gekonsolideerde state opgestel moet word. Ingevolge IFRS 10 – Gekonsolideerde Finansiële State <ref>{{Cite book |last=IFRS Foundation |title=IFRS 10 |publisher= |publication-date=2026}}</ref> (par. 7) beheer 'n belegger 'n beleggingnemer wanneer al drie die volgende elemente teenwoordig is: * Bevoegdheid oor die beleggingsnemner (bestaande regte wat die huidige vermoë gee om relevante aktiwiteite te rig); * Blootstelling aan, of regte op, verskeie opbrengskategorieë uit die betrokkenheid by die beleggingnemer; * Die vermoë om daardie bevoegdheid te gebruik om die opbrengste te beïnvloed. === Regsperspektief (Suid-Afrika) === Die Maatskappywet 71 van 2008 gebruik die begrip beheer in die definisies van "filiaal" en "beheermaatskappy" (sien artikel 86 en verwante bepalings en regulasies). Beheer word gewoonlik deur aandeelhouding en stemreg bepaal, maar kan ook uit ander reëlings voortspruit. == Rekeningkundige implikasies == IFRS 10 vereis dat 'n moedermaatskappy gekonsolideerde finansiële state opstel wat al sy filiale insluit, tensy dit aan spesifieke uitsonderings voldoen. Gekonsolideerde finansiële state stel die finansiële posisie en resultate van die moedermaatskappy en sy filiale voor as een ekonomiese entiteit. Indien aan sekere vereistes voldoen word, hoef ‘n groep nie gekonsolideerde state op te stel nie. Hierdie vereistes sluit in * as dit 'n volfiliaal is of 'n gedeeltelik besitte filiaal van 'n ander entiteit is, en al die ander eienaars daarvan, insluitend dié wat andersins nie stemgeregtig is nie, geen beswaar daarteen het dat die moederentiteit nie gekonsolideerde finansiële state voorlê nie; * die entiteit se skuld- of ekwiteitsinstrumente nie op 'n openbare mark verhandel word nie; * die entiteit nie sy finansiële state by 'n regulerende owerheid hoef in te dien nie; * enige van die moederenititeite in die groep finansiële state opstel wat vir openbare gebruik beskikbaar is en aan IFRS voldoen. Verskeie alternatiewe tot konsolidasie van die finansiële state is ook moontlik. So byvoorbeeld laat IAS 27 'n moedermaatskappy toe om beleggings in filiale, geassosieerde ondernemings en gesamentlike ondernemings teen koste, ingevolge IFRS 9, of volgens die ekwiteitsmetode (ingevolge waarvan 'n gedeelte van die resultate van die geassiosieerde in die moedermaatskappy se state opgeneem word). == Regs- en korporatiewe bestuursaspekte ingevolge Suid-Afrikaanse reg == Die Maatskappywet (71 van 2008) reguleer die stigting van maatskappye, die pligte van direkteure, groepstrukture en transaksies tussen verwante partye, byvoorbeeld tussen maatskappye in dieselfde groep. Voorts bevat die Wet bepalings oor finansiële verslagdoening, ouditeure en openbaarmaking van verwante partye transaksies wat op groepmaatskappye van toepassing is. Direkteure van moeder- en filiaalmaatskappye se pligte word ingevolge die Maatskappywet en die gemenereg gereël. Binne maatskappygroepe vereis aangeleenthede soos botsende belange, groepsfinansiering, waarborge en intragroep-oordragte noukeurige bestuur en toepaslike openbaarmaking. Terselfdertyd bevat die Maatskappywet en regulasies beskermingsmaatreëls en remedies aan minderheidsaandeelhouers. == Verslagdoening en openbaarmaking == Gekonsolideerde finansiële state moet onder andere die volgende insluit: * 'n Gekonsolideerde staat van finansiële posisie; * 'n Staat van wins of verlies en ander omvattende inkomste; * 'n Staat van veranderinge in ekwiteit; * 'n Kontantvloeistaat; en * Aantekeninge by die finansiële state. Hierbenewens vereis IFRS 12 onder andere omvattende openbaarmaking van die volgende aspekte: * Wesenlike oordele en aannames by die bepaling van beheer; * Die samestelling van die groep; * Die aard van verhoudings met nie-gekonsolideerde gestruktureerde entiteite; * Opgesomde finansiële inligting van wesenlike filiale; en * Beperkings of verbintenisse wat die groep raak. == Verwante standaarde == Daar is ook ander rekeningkundige standaarde wat in aanmerking geneem moet word in die geval van groepstrukture.<ref>IAS 27, IFRS 3, IFRS 12</ref> '''Afsonderlike finansiële state:''' '''IAS 27 – Afsonderlike Finansiële State''' <ref>IFRS Foundation, Londen (2026), Separate Financial Statements, IAS 27</ref> skryf die openbaarmakingsvereistes voor van beleggings in filiale, gesamentlike ondernemings en geassosieerdes in gevalle waar afsonderlike finansiële state gepubliseer word, eerder as gekonsolideerde state. '''IFRS 3 – Besigheidsamevoegings''' <ref>IFRS Foundation, Londen, 2026, Business Combinations IFRS 3</ref> handel oor hoe 'n onderneming die bates en laste van 'n verkrygende onderneming moet waardeer, asook buitebelange en hoe om klandisiewaarde, indien enige, voortspruitend uit só 'n verkryging te hanteer. Dit dui ook aan wat in sulke omstandighede openbaar moet word. '''IFRS 12 - Openbaarmaking van Belange in Ander Entiteite''' <ref>IFRS Foundation, Londen (2026), Disclosure of interest in other entities, IFRS 12</ref>vereis uitgebreide openbaarmaking oor belange in filiale, geassosieerde ondernemings, gesamentlike reëlings en nie-gekonsolideerde gestruktureerde entiteite, insluitend die samestelling van die groep. == Sien ook == * IASB Konseptuele Raamwerk vir Finansiële Verslagdoening * King V verslag * SAICA se tegniese riglyne en interpretasies * IFRS Interpretations Committee-besluite * IFRS Foundation-personeeldokumente * Suid-Afrikaanse regspraak en regsriglyne oor groepstrukture, direkteurspligte en beskerming van minderheidsaandeelhouers == Verwysings == {{verwysings}} {{Normdata}} gec8mpg6m7xv9q5ohgmc4nrakhgh70m 0 463370 2915181 2914988 2026-07-02T09:04:48Z Rooiratel 90342 Wikiteks 2915181 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Albinisitic man portrait.jpg|duimnael|'n Man met albinisme]] '''Albinisme''' is 'n oorerflike genetiese toestand wat veroorsaak dat die liggaam min of geen melanien vervaardig nie. Melanien is die natuurlike kleurstof (pigment) wat kleur gee aan die vel, hare en oë.<ref>{{Cite web |title=Albinism |url=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21747-albinism |archive-url=http://web.archive.org/web/20260613075050/https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21747-albinism |archive-date=2026-06-13 |access-date=2026-06-29 |website=Cleveland Clinic |language=en}}</ref> Melanien help ook om die vel teen die skadelike ultraviolet (UV)-strale van die son te beskerm. == Oorsake == Albinisme word veroorsaak deur veranderinge (mutasies) in gene wat verantwoordelik is vir die produksie van melanien. 'n Kind erf gewoonlik die toestand wanneer albei ouers veranderde gene dra. Ouers wat draers is, toon dikwels self geen tekens van albinisme nie. == Tipes albinisme == Daar is verskillende vorme van albinisme soos onder andere: * Okulotane albinisme: Dit beïnvloed die vel, hare en oë<ref>{{Cite web |date=2017-11-23 |title=Albinism |url=https://www.nhs.uk/conditions/albinism/ |access-date=2026-06-30 |website=nhs.uk |language=en}}</ref> . * Okulêre albinisme: Beïnvloed hoofsaaklik die oë, terwyl die vel en hare normale of byna normale kleur kan hê <ref>{{Cite web |date=2017-11-23 |title=Albinism |url=https://www.nhs.uk/conditions/albinism/ |access-date=2026-06-30 |website=nhs.uk |language=en}}</ref> . == Kenmerke == Mense met albinisme kan die volgende kenmerke hê. <ref>{{Citation |title=Albinism |date=1987-01-01 |work=Neurocutaneous Diseases |pages=311–325 |url=https://www.sciencedirect.com/science/chapter/edited-volume/abs/pii/B9780409900187500402 |access-date=30 Junie 2026 |publisher=Butterworth-Heinemann |language= |doi=10.1016/B978-0-409-90018-7.50040-2}}</ref> * Baie ligte of wit hare * 'n Baie ligte vel wat maklik sonbrand kry. * Sensitiwiteit vir helder lig. * Nistagmus. == Behandeling en bestuur == Daar is geen geneesmiddel vir albinisme nie, maar die toestand kan goed bestuur word deur: <ref>{{Cite journal |last=Liu |first=Siyin |last2=Kuht |first2=Helen J. |last3=Moon |first3=Emily Haejoon |last4=Maconachie |first4=Gail D.E. |last5=Thomas |first5=Mervyn G. |date=Maart 2021|title=Current and emerging treatments for albinism |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0039625720301454 |journal=Survey of Ophthalmology |volume=66 |issue=2 |pages=362–377 |doi=10.1016/j.survophthal.2020.10.007 |issn=0039-6257}}</ref> : * Sonskerm met 'n hoë SPF daagliks te gebruik. * Beskermende klere, hoede en sonbrille te dra. * Gereelde velondersoeke te doen om tekens van velskade vroeg op te spoor. * Opvoedkundige ondersteuning te ontvang vir sigprobleme. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Siektes]] fk3tanpj6htwokfngt6v35jgfl8wyhq 2915182 2915181 2026-07-02T09:05:53Z Rooiratel 90342 punt dan <ref 2915182 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Albinisitic man portrait.jpg|duimnael|'n Man met albinisme]] '''Albinisme''' is 'n oorerflike genetiese toestand wat veroorsaak dat die liggaam min of geen melanien vervaardig nie. Melanien is die natuurlike kleurstof (pigment) wat kleur gee aan die vel, hare en oë.<ref>{{Cite web |title=Albinism |url=https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21747-albinism |archive-url=http://web.archive.org/web/20260613075050/https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21747-albinism |archive-date=2026-06-13 |access-date=2026-06-29 |website=Cleveland Clinic |language=en}}</ref> Melanien help ook om die vel teen die skadelike ultraviolet (UV)-strale van die son te beskerm. == Oorsake == Albinisme word veroorsaak deur veranderinge (mutasies) in gene wat verantwoordelik is vir die produksie van melanien. 'n Kind erf gewoonlik die toestand wanneer albei ouers veranderde gene dra. Ouers wat draers is, toon dikwels self geen tekens van albinisme nie. == Tipes albinisme == Daar is verskillende vorme van albinisme soos onder andere: * Okulotane albinisme: Dit beïnvloed die vel, hare en oë.<ref>{{Cite web |date=2017-11-23 |title=Albinism |url=https://www.nhs.uk/conditions/albinism/ |access-date=2026-06-30 |website=nhs.uk |language=en}}</ref> * Okulêre albinisme: Beïnvloed hoofsaaklik die oë, terwyl die vel en hare normale of byna normale kleur kan hê.<ref>{{Cite web |date=2017-11-23 |title=Albinism |url=https://www.nhs.uk/conditions/albinism/ |access-date=2026-06-30 |website=nhs.uk |language=en}}</ref> == Kenmerke == Mense met albinisme kan die volgende kenmerke hê.<ref>{{Citation |title=Albinism |date=1987-01-01 |work=Neurocutaneous Diseases |pages=311–325 |url=https://www.sciencedirect.com/science/chapter/edited-volume/abs/pii/B9780409900187500402 |access-date=30 Junie 2026 |publisher=Butterworth-Heinemann |language= |doi=10.1016/B978-0-409-90018-7.50040-2}}</ref> * Baie ligte of wit hare * 'n Baie ligte vel wat maklik sonbrand kry. * Sensitiwiteit vir helder lig. * Nistagmus. == Behandeling en bestuur == Daar is geen geneesmiddel vir albinisme nie, maar die toestand kan goed bestuur word deur:<ref>{{Cite journal |last=Liu |first=Siyin |last2=Kuht |first2=Helen J. |last3=Moon |first3=Emily Haejoon |last4=Maconachie |first4=Gail D.E. |last5=Thomas |first5=Mervyn G. |date=Maart 2021|title=Current and emerging treatments for albinism |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0039625720301454 |journal=Survey of Ophthalmology |volume=66 |issue=2 |pages=362–377 |doi=10.1016/j.survophthal.2020.10.007 |issn=0039-6257}}</ref> * Sonskerm met 'n hoë SPF daagliks te gebruik. * Beskermende klere, hoede en sonbrille te dra. * Gereelde velondersoeke te doen om tekens van velskade vroeg op te spoor. * Opvoedkundige ondersteuning te ontvang vir sigprobleme. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Siektes]] sc1d2ar8mafjkhln50tm4atjp6vxdz9 0 463384 2915179 2915026 2026-07-02T09:02:44Z Rooiratel 90342 [[Hulp:Normdata]] 2915179 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Marc Surer 1982.jpg|duimnael|180px|Marc Surer by die [[1982 Nederlandse Grand Prix]]]] '''Marc Surer''' (gebore 18 September 1951 in Arisdorf) is 'n voormalige [[Switserland|Switserse]] renjaer en uitsaaier wat van 1979 tot 1986 aan [[Formule Een]] deelgeneem het. Surer het op 20-jarige ouderdom aan kartwedrenne begin deelneem. Hy het in 1974 na Duitsland verhuis om aan Formule Vee deel te neem, aangesien motorwedrenne in Switserland verbied is na die Le Mans-ramp van 1955. Nadat hy tweede geëindig het in die Duitse Formule Drie-kampioenskap van 1976, het Surer na die Europese Formule Twee gevorder en die titel in 1979 met die BMW Junior-span gewen. Surer het sy Formule Een-debuut by die [[Italiaanse Grand Prix]] daardie jaar met Ensign gemaak en in 1980 vir ATS geteken. Hy het aan 88 Formule Een Grands Prix deelgeneem en 17 kampioenskapspunte aangeteken. {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] 705l166f03yplxdpusham9uuuuc5xbd 0 463388 2915099 2915062 2026-07-01T17:14:18Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915099 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Katdoring | image = | taxon = Asparagus africanus | authority = Lam., (1783) | synonyms =<center>Sien teks</center> }} Die '''katdoring''' (''Asparagus africanus'') is 'n [[struik]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Benin]], [[Botswana]], [[Burkina Faso]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Djiboeti]], [[Ekwatoriaal-Guinee]], [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Gaboen]], [[Gambië]], [[Ghana]], [[Guinee-Bissau]], [[Indië]], [[Ivoorkus]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Oman]], [[Rwanda]], [[Saoedi-Arabië]], [[Senegal]], [[Sentraal-Afrikaanse Republiek]], [[Soedan]], [[Sokotra]], [[Somalië]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Togo]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. Die plant staan ook as ''haakdoring'' en ''wag-n'-bietjie'' bekend. == Sinonieme == Die spesie het 44 sinonieme: {{div col|colwidth=20em}} * ''Asparagopsis juniperina'' <small>Kunth</small> * ''Asparagopsis lamarckii'' <small>Kunth</small> * ''Asparagopsis schlechtendali'' <small>Kunth</small> * ''Asparagopsis scoparia'' <small>Kunth</small> * ''Asparagus africanus var. africanus'' * ''Asparagus africanus var. biarticulatus'' <small>De Wild. & T.Durand</small> * ''Asparagus africanus var. microcarpus'' <small>Balf.f.</small> * ''Asparagus africanus var. puberulus'' <small>(Baker) Sebsebe</small> * ''Asparagus africanus var. pubescens'' <small>Baker</small> * ''Asparagus asiaticus var. ellenbeckianus'' <small>[[Adolf Engler|Engl.]]</small> * ''Asparagus asiaticus var. mitis'' <small>(A.Rich.) Chiov.</small> * ''Asparagus burkei'' <small>Baker</small> * ''Asparagus buruensis'' <small>Engl.</small> * ''Asparagus conglomeratus'' <small>Baker</small> * ''Asparagus cooperi'' <small>Baker</small> * ''Asparagus dependens'' <small>[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]</small> * ''Asparagus dinteri'' <small>Engl. & Krause</small> * ''Asparagus fleckii'' <small>Schinz</small> * ''Asparagus francisci'' <small>K.Krause</small> * ''Asparagus gourmacus'' <small>A.Chev. ex Hutch. & Dalziel</small> * ''Asparagus irregularis'' <small>Baker</small> * ''Asparagus judtii'' <small>Schinz</small> * ''Asparagus kaessneri'' <small>De Wild.</small> * ''Asparagus lugardii'' <small>Baker</small> * ''Asparagus mitis'' <small>A.Rich.</small> * ''Asparagus multiflorus'' <small>Baker</small> * ''Asparagus patens'' <small>K.Krause</small> * ''Asparagus pauli-guilelmi var. katangensis'' <small>De Wild. & T.Durand</small> * ''Asparagus pilosus'' <small>Baker</small> * ''Asparagus puberulus'' <small>Baker</small> * ''Asparagus pubescens'' <small>Baker</small> * ''Asparagus retrofractus'' <small>Forssk.</small> * ''Asparagus rivalis'' <small>[[William John Burchell|Burch.]] ex Schult. & Schult.f.</small> * ''Asparagus rivalis'' <small>Burch. ex Kies</small> * ''Asparagus sapinii'' <small>De Wild.</small> * ''Asparagus sennii'' <small>Chiov.</small> * ''Asparagus shirensis'' <small>Baker</small> * ''Asparagus sidamensis'' <small>Cufod.</small> * ''Asparagus striatus'' <small>De Wild.</small> * ''Asparagus wildemanii'' <small>Weim.</small> * ''Protasparagus africanus'' <small>(Lam.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> * ''Protasparagus cooperi'' <small>(Baker) Oberm.</small> * ''Protasparagus multiflorus'' <small>(Baker) Oberm.</small> * ''Protasparagus pilosus'' <small>(Baker) Oberm.</small> {{div col end}} == Galery == <gallery> Asparagus africanus 1DS-II 9874-01.jpg Asparagus africanus 1DS-II 9875.jpg Asparagus africanus 1DS-II 9876.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-4 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:530996-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/4d2ebdd5-2e75-4dd4-8bcb-38eea72e3967 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|africanus]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Benin]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Burkina Faso]] [[Kategorie:Flora van Burundi]] [[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]] [[Kategorie:Flora van Djiboeti]] [[Kategorie:Flora van Ekwatoriaal-Guinee]] [[Kategorie:Flora van Eritrea]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Gaboen]] [[Kategorie:Flora van Gambië]] [[Kategorie:Flora van Ghana]] [[Kategorie:Flora van Guinee-Bissau]] [[Kategorie:Flora van Indië]] [[Kategorie:Flora van Ivoorkus]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Lesotho]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Niger]] [[Kategorie:Flora van Nigerië]] [[Kategorie:Flora van Oman]] [[Kategorie:Flora van Rwanda]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Senegal]] [[Kategorie:Flora van die Sentraal-Afrikaanse Republiek]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Sokotra]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Togo]] [[Kategorie:Flora van Tsjad]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] qo3lr4ldtf5e3u9qzs30hbz14u1kv6j 0 463396 2915070 2026-07-01T12:30:50Z Aliwal2012 39067 nuwe artikel! 2915070 wikitext text/x-wiki Die '''[[1980 Formule Een-seisoen|1980 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' is op [[31 Augustus]] [[1980]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit was die elfde wedren van die kampioenskapseisoen gewees. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Span ! Rondtes ! Tyd / Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | 1:38:13.83 | 5 | '''9''' |- ! 2 | 16 | {{FR-VLAG}} '''[[René Arnoux]]''' | '''[[Renault F1|Renault]]''' | 72 | +12.93 | 1 | '''6''' |- ! 3 | 26 | {{FR-VLAG}} '''[[Jacques Laffite]]''' | '''[[Ligier]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | +13.43 | 6 | '''4''' |- ! 4 | 28 | {{AR-VLAG}} '''[[Carlos Reutemann]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | +15.29 | 3 | '''3''' |- ! 5 | 3 | {{FR-VLAG}} '''[[Jean-Pierre Jarier]]''' | '''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | +1:00.02 | 17 | '''2''' |- ! 6 | 8 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | +1:22.62 | 18 | '''1''' |- ! 7 | 2 | {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 71 | +1 Ronde | 7 | |- ! 8 | 11 | {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]] | [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 70 | Sonder brandstof | 10 | |- ! 9 | 1 | [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 70 | +2 Rondes | 12 | |- ! 10 | 9 | {{CH-VLAG}} [[Marc Surer]] | ATS-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | +3 Rondes | 20 | |- ! 11 | 27 | {{AU-VLAG}} [[Alan Jones]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | +3 Rondes | 4 | |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] 52e2fvlolpagnhr6ublj0b7crziuh6a 0 463397 2915071 2026-07-01T12:36:33Z Aliwal2012 39067 nuwe artikel! 2915071 wikitext text/x-wiki Die '''[[1981 Formule Een-seisoen|1981 Formule Een]] [[Nederlandse Grand Prix]]''' is op [[30 Augustus]] [[1981]] op die [[Zandvoort-renbaan]] in [[Nederland]] gehou. Dit was die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen gewees. ==Uitslag== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Span ! Rondtes ! Tyd / Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- ! 1 | 15 | {{FR-VLAG}} '''[[Alain Prost]]''' | '''[[Renault F1|Renault]]''' | 72 | 1:40:22.43 | 1 | '''9''' |- ! 2 | 5 | {{BR-VLAG}} '''[[Nelson Piquet]]''' | '''[[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | + 8.24 | 3 | '''6''' |- ! 3 | 1 | {{AU-VLAG}} '''[[Alan Jones]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 72 | + 35.50 | 4 | '''4''' |- ! 4 | 6 | {{MX-VLAG}} '''[[Héctor Rebaque]]''' | '''[[Brabham]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 71 | + 1 Ronde | 15 | '''3''' |- ! 5 | 11 | {{IT-VLAG}} '''[[Elio de Angelis]]''' | '''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 71 | + 1 Ronde | 9 | '''2''' |- ! 6 | 14 | {{CL-VLAG}} '''[[Eliseo Salazar]]''' | '''[[Ensign (Formule 1)|Ensign]]-[[Ford Motor Company|Ford]]''' | 70 | + 2 Rondes | 24 | '''1''' |- ! 7 | 30 | {{IT-VLAG}} [[Siegfried Stohr]] | [[Arrows]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | + 3 Rondes | 21 | &nbsp; |- ! 8 | 33 | {{CH-VLAG}} [[Marc Surer]] | [[Theodore Racing|Theodore]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 69 | + 3 Rondes | 20 | &nbsp; |- ! 9 | 4 | {{IT-VLAG}} [[Michele Alboreto]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 68 | Enjin | 25 | &nbsp; |- ! 10 | 9 | {{SE-VLAG}} [[Slim Borgudd]] | [[ATS F1|ATS]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 68 | + 4 Rondes | 23 | &nbsp; |- ! NF | 22 | {{US-VLAG}} [[Mario Andretti]] | [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] | 62 | Ongeluk | 7 | &nbsp; |- ! NF | 7 | {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | [[McLaren]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 50 | Ontsteking | 8 | &nbsp; |- ! NF | 3 | {{US-VLAG}} [[Eddie Cheever]] | [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 46 | Suspensie | 22 | &nbsp; |- ! NF | 32 | {{FR-VLAG}} [[Jean-Pierre Jarier]] | [[Osella]]-[[Ford Motor Company|Ford]] | 29 | Transmissie | 18 | &nbsp; |- |} {{F1GP 1980–1989}} [[Kategorie:Nederlandse Grand Prix]] 39qtbxf6qaqnusyiihhwqzxq9a4uloq 0 463398 2915079 2026-07-01T14:13:28Z Sobaka 328 Begin 'n nuwe artikel, nog besigǃ 2915079 wikitext text/x-wiki '''Dina Deliwe Pule''' (gebore [[19 Julie]] [[1960]]) is 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] [[politikus]] wat die inkomende Minister van Maatskaplike Ontwikkeling is. Sy verteenwoordig die [[African National Congress]] (ANC) in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]. Sy is sedert Julie 2023 die Adjunk-Sekretaris-Generaal van die ANC-Vroueliga. Voor dit was sy van Oktober 2011 tot Julie 2013 Minister van Kommunikasie onder President [[Jacob Zuma]].<ref>{{Cite web |last=de Wet |first=Phillip |date=2011-10-24 |title=Zuma announces far-reaching cabinet reshuffle, suspends Cele |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2011-10-24-zuma-announces-far-reaching-cabinet-reshuffle-suspends-cele/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> Pule, gebore in [[Mpumalanga]], het vir die eerste keer 'n openbare amp as lid van die [[Mpumalanga Provinsiale Wetgewer]] vir 'n enkele termyn tussen 2004 en 2009 beklee. Gedurende daardie tydperk het sy verskeie portefeuljes as Lid van die Uitvoerende Raad onder voormalige Premier [[Thabang Makwetla]] beklee. Na haar verkiesing tot die Nasionale Vergadering in 2009 het sy onder Zuma as Adjunkminister van Kommunikasie van 2009 tot 2010 en Adjunkminister in die Presidensie vir Prestasiemonitering en -evaluering van 2010 tot 2011 gedien, voordat sy in 2011 in Zuma se kabinet aangestel is. Sy is in Julie 2013 uit die kabinet afgedank tydens 'n parlementêre ondersoek na bewerings dat sy die parlementêre gedragskode oortree het. Die bewerings is uiteindelik gestaaf deur die Parlement se Gesamentlike Komitee oor Etiek en Ledebelange en deur die Openbare Beskermer, wat daartoe gelei het dat die Parlement Pule geskors en berispe het.<ref name=":6">{{Cite web |last=Davis |first=Rebecca |date=2013-08-07 |title=Dishonourable Dina: Down, but not out |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2013-08-08-dishonourable-dina-down-but-not-out/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=2013-08-21 |title=Is Parliament's punishment of Pule enough? |url=https://mg.co.za/article/2013-08-21-is-a-scolding-enough-for-dina-pule/ |access-date=2022-12-29 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Na hierdie wangedragbevinding het Pule geweier om vir herverkiesing as 'n gewone Parlementslid in die 2014 algemene verkiesing te staan. By die [[55ste Nasionale Konferensie van die African National Congress|ANC se 55ste Nasionale Konferensie]] in Desember 2022 is Pule verkies vir 'n vyfjaartermyn as lid van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee. Sy het voorheen tussen 2007 en 2012 in die komitee gedien. Daarna het sy in die algemene verkiesing van 2024 na die Nasionale Vergadering teruggekeer. In 'n kabinetskommeling in Junie 2026 het president [[Cyril Ramaphosa]] haar as die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling aangestel ==Verwysing== {{Verwysing}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Pule, Dina}} [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Geboortes in 1960]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van kommunikasie]] 1fsh2zss0h5pirq4o8lem6tbf7864zj 2915081 2915079 2026-07-01T14:19:36Z Sobaka 328 inligtingskas 2915081 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Dina Pule | beeld = Dina Pule.webp | beeldonderskrif = | geboortenaam = Dina Deliwe Pule | geboortedatum = <!-- vul slegs in indien onderstaande drie velde onbekend is (geboortejaar, geboortemaand en geboortedag --> | geboortejaar = <!-- Jaartal, bv. 1950 --> | geboortemaand = <!-- Maandtal, bv. 12 --> | geboortedag = <!-- Dagtal, bv. 31 --> | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | party = [[African National Congress]] | orde = Minister van Kommunikasie, Telekommunikasie en Poswese | termynaanvang = 10 Julie 2013 | termyneinde = 26 Mei 2014 | president = [[Jacob Zuma]] | voorganger = Roy Padayachie | opvolger = [[Yunus Carrim]] | orde2 = Minister van Sosiale Welsyn | termynaanvang2 = 2026 | termyneinde2 = | vise2 = | voorganger2 = Sindisiwe Chikunga (waarnemend) Sisisi Tolashe }} '''Dina Deliwe Pule''' (gebore [[19 Julie]] [[1960]]) is 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] [[politikus]] wat die inkomende Minister van Maatskaplike Ontwikkeling is. Sy verteenwoordig die [[African National Congress]] (ANC) in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]. Sy is sedert Julie 2023 die Adjunk-Sekretaris-Generaal van die ANC-Vroueliga. Voor dit was sy van Oktober 2011 tot Julie 2013 Minister van Kommunikasie onder President [[Jacob Zuma]].<ref>{{Cite web |last=de Wet |first=Phillip |date=2011-10-24 |title=Zuma announces far-reaching cabinet reshuffle, suspends Cele |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2011-10-24-zuma-announces-far-reaching-cabinet-reshuffle-suspends-cele/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> Pule, gebore in [[Mpumalanga]], het vir die eerste keer 'n openbare amp as lid van die [[Mpumalanga Provinsiale Wetgewer]] vir 'n enkele termyn tussen 2004 en 2009 beklee. Gedurende daardie tydperk het sy verskeie portefeuljes as Lid van die Uitvoerende Raad onder voormalige Premier [[Thabang Makwetla]] beklee. Na haar verkiesing tot die Nasionale Vergadering in 2009 het sy onder Zuma as Adjunkminister van Kommunikasie van 2009 tot 2010 en Adjunkminister in die Presidensie vir Prestasiemonitering en -evaluering van 2010 tot 2011 gedien, voordat sy in 2011 in Zuma se kabinet aangestel is. Sy is in Julie 2013 uit die kabinet afgedank tydens 'n parlementêre ondersoek na bewerings dat sy die parlementêre gedragskode oortree het. Die bewerings is uiteindelik gestaaf deur die Parlement se Gesamentlike Komitee oor Etiek en Ledebelange en deur die Openbare Beskermer, wat daartoe gelei het dat die Parlement Pule geskors en berispe het.<ref name=":6">{{Cite web |last=Davis |first=Rebecca |date=2013-08-07 |title=Dishonourable Dina: Down, but not out |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2013-08-08-dishonourable-dina-down-but-not-out/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=2013-08-21 |title=Is Parliament's punishment of Pule enough? |url=https://mg.co.za/article/2013-08-21-is-a-scolding-enough-for-dina-pule/ |access-date=2022-12-29 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Na hierdie wangedragbevinding het Pule geweier om vir herverkiesing as 'n gewone Parlementslid in die 2014 algemene verkiesing te staan. By die [[55ste Nasionale Konferensie van die African National Congress|ANC se 55ste Nasionale Konferensie]] in Desember 2022 is Pule verkies vir 'n vyfjaartermyn as lid van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee. Sy het voorheen tussen 2007 en 2012 in die komitee gedien. Daarna het sy in die algemene verkiesing van 2024 na die Nasionale Vergadering teruggekeer. In 'n kabinetskommeling in Junie 2026 het president [[Cyril Ramaphosa]] haar as die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling aangestel ==Verwysing== {{Verwysing}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Pule, Dina}} [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Geboortes in 1960]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van kommunikasie]] 7j7cmfmia5li9ikl0a6o46zd59w6zh7 2915082 2915081 2026-07-01T14:20:37Z Sobaka 328 2915082 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Dina Pule | beeld = Dina Pule.webp | beeldonderskrif = | geboortenaam = Dina Deliwe Pule | geboortedatum = <!-- vul slegs in indien onderstaande drie velde onbekend is (geboortejaar, geboortemaand en geboortedag --> | geboortejaar = <!-- Jaartal, bv. 1950 --> | geboortemaand = <!-- Maandtal, bv. 12 --> | geboortedag = <!-- Dagtal, bv. 31 --> | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | party = [[African National Congress]] | orde = Minister van Kommunikasie, Telekommunikasie en Poswese | termynaanvang = 10 Julie 2013 | termyneinde = 26 Mei 2014 | president = [[Jacob Zuma]] | voorganger = Roy Padayachie | opvolger = [[Yunus Carrim]] | orde2 = Minister van Sosiale Welsyn | termynaanvang2 = 2026 | termyneinde2 = | vise2 = | voorganger2 = Sindisiwe Chikunga (waarnemend) Sisisi Tolashe }} '''Dina Deliwe Pule''' (gebore [[19 Julie]] [[1960]]) is 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] [[politikus]] wat die inkomende Minister van Maatskaplike Ontwikkeling is. Sy verteenwoordig die [[African National Congress]] (ANC) in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]. Sy is sedert Julie 2023 die Adjunk-Sekretaris-Generaal van die ANC-Vroueliga. Voor dit was sy van Oktober 2011 tot Julie 2013 Minister van Kommunikasie onder President [[Jacob Zuma]].<ref>{{Cite web |last=de Wet |first=Phillip |date=2011-10-24 |title=Zuma announces far-reaching cabinet reshuffle, suspends Cele |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2011-10-24-zuma-announces-far-reaching-cabinet-reshuffle-suspends-cele/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> Pule, gebore in [[Mpumalanga]], het vir die eerste keer 'n openbare amp as lid van die [[Mpumalanga Provinsiale Wetgewer]] vir 'n enkele termyn tussen 2004 en 2009 beklee. Gedurende daardie tydperk het sy verskeie portefeuljes as Lid van die Uitvoerende Raad onder voormalige Premier [[Thabang Makwetla]] beklee. Na haar verkiesing tot die Nasionale Vergadering in 2009 het sy onder Zuma as Adjunkminister van Kommunikasie van 2009 tot 2010 en Adjunkminister in die Presidensie vir Prestasiemonitering en -evaluering van 2010 tot 2011 gedien, voordat sy in 2011 in Zuma se kabinet aangestel is. Sy is in Julie 2013 uit die kabinet afgedank tydens 'n parlementêre ondersoek na bewerings dat sy die parlementêre gedragskode oortree het. Die bewerings is uiteindelik gestaaf deur die Parlement se Gesamentlike Komitee oor Etiek en Ledebelange en deur die Openbare Beskermer, wat daartoe gelei het dat die Parlement Pule geskors en berispe het.<ref name=":6">{{Cite web |last=Davis |first=Rebecca |date=2013-08-07 |title=Dishonourable Dina: Down, but not out |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2013-08-08-dishonourable-dina-down-but-not-out/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=2013-08-21 |title=Is Parliament's punishment of Pule enough? |url=https://mg.co.za/article/2013-08-21-is-a-scolding-enough-for-dina-pule/ |access-date=2022-12-29 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Na hierdie wangedragbevinding het Pule geweier om vir herverkiesing as 'n gewone Parlementslid in die 2014 algemene verkiesing te staan. By die [[55ste Nasionale Konferensie van die African National Congress|ANC se 55ste Nasionale Konferensie]] in Desember 2022 is Pule verkies vir 'n vyfjaartermyn as lid van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee. Sy het voorheen tussen 2007 en 2012 in die komitee gedien. Daarna het sy in die algemene verkiesing van 2024 na die Nasionale Vergadering teruggekeer. In 'n kabinetskommeling in Junie 2026 het president [[Cyril Ramaphosa]] haar as die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling aangestel ==Verwysing== {{Verwysing}} {{Normdata}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{DEFAULTSORT:Pule, Dina}} [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Geboortes in 1960]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van kommunikasie]] 202w5v0wm9abdex8e6nt12eqv49nlj9 2915083 2915082 2026-07-01T14:21:22Z Sobaka 328 opruim 2915083 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Dina Pule | beeld = Dina Pule.webp | beeldonderskrif = | geboortenaam = Dina Deliwe Pule | geboortedatum = <!-- vul slegs in indien onderstaande drie velde onbekend is (geboortejaar, geboortemaand en geboortedag --> | geboortejaar = <!-- Jaartal, bv. 1950 --> | geboortemaand = <!-- Maandtal, bv. 12 --> | geboortedag = <!-- Dagtal, bv. 31 --> | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | party = [[African National Congress]] | orde = Minister van Kommunikasie, Telekommunikasie en Poswese | termynaanvang = 10 Julie 2013 | termyneinde = 26 Mei 2014 | president = [[Jacob Zuma]] | voorganger = Roy Padayachie | opvolger = [[Yunus Carrim]] | orde2 = Minister van Sosiale Welsyn | termynaanvang2 = 2026 | termyneinde2 = | vise2 = | voorganger2 = Sindisiwe Chikunga (waarnemend) Sisisi Tolashe }} '''Dina Deliwe Pule''' (gebore [[19 Julie]] [[1960]]) is 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] [[politikus]] wat die inkomende Minister van Maatskaplike Ontwikkeling is. Sy verteenwoordig die [[African National Congress]] (ANC) in die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]]. Sy is sedert Julie 2023 die Adjunk-Sekretaris-Generaal van die ANC-Vroueliga. Voor dit was sy van Oktober 2011 tot Julie 2013 Minister van Kommunikasie onder President [[Jacob Zuma]].<ref>{{Cite web |last=de Wet |first=Phillip |date=2011-10-24 |title=Zuma announces far-reaching cabinet reshuffle, suspends Cele |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2011-10-24-zuma-announces-far-reaching-cabinet-reshuffle-suspends-cele/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> Pule, gebore in [[Mpumalanga]], het vir die eerste keer 'n openbare amp as lid van die [[Mpumalanga Provinsiale Wetgewer]] vir 'n enkele termyn tussen 2004 en 2009 beklee. Gedurende daardie tydperk het sy verskeie portefeuljes as Lid van die Uitvoerende Raad onder voormalige Premier [[Thabang Makwetla]] beklee. Na haar verkiesing tot die Nasionale Vergadering in 2009 het sy onder Zuma as Adjunkminister van Kommunikasie van 2009 tot 2010 en Adjunkminister in die Presidensie vir Prestasiemonitering en -evaluering van 2010 tot 2011 gedien, voordat sy in 2011 in Zuma se kabinet aangestel is. Sy is in Julie 2013 uit die kabinet afgedank tydens 'n parlementêre ondersoek na bewerings dat sy die parlementêre gedragskode oortree het. Die bewerings is uiteindelik gestaaf deur die Parlement se Gesamentlike Komitee oor Etiek en Ledebelange en deur die Openbare Beskermer, wat daartoe gelei het dat die Parlement Pule geskors en berispe het.<ref name=":6">{{Cite web |last=Davis |first=Rebecca |date=2013-08-07 |title=Dishonourable Dina: Down, but not out |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2013-08-08-dishonourable-dina-down-but-not-out/ |access-date=2022-12-29 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |date=2013-08-21 |title=Is Parliament's punishment of Pule enough? |url=https://mg.co.za/article/2013-08-21-is-a-scolding-enough-for-dina-pule/ |access-date=2022-12-29 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Na hierdie wangedragbevinding het Pule geweier om vir herverkiesing as 'n gewone Parlementslid in die 2014 algemene verkiesing te staan. By die [[55ste Nasionale Konferensie van die African National Congress|ANC se 55ste Nasionale Konferensie]] in Desember 2022 is Pule verkies vir 'n vyfjaartermyn as lid van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee. Sy het voorheen tussen 2007 en 2012 in die komitee gedien. Daarna het sy in die algemene verkiesing van 2024 na die Nasionale Vergadering teruggekeer. In 'n kabinetskommeling in Junie 2026 het president [[Cyril Ramaphosa]] haar as die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling aangestel ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{Huidige LP's van Suid-Afrika}} {{DEFAULTSORT:Pule, Dina}} [[Kategorie:Politici van die African National Congress]] [[Kategorie:Geboortes in 1960]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Lede van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van kommunikasie]] c2coksr6ii2ybzfpdpwy6peu1id7ody 1 463399 2915080 2026-07-01T14:14:54Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2915080 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463400 2915085 2026-07-01T15:47:02Z AFM 21229 Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Holland-Afrika Lyn''' (HAL) was ‘n Nederlandse skeepsredery wat ‘n passasiers- en vragvervoerdiens tussen hawens in Noord- en Wes-Europa en ‘n groot aantal hawens aan die ooskus en die weskus van Afrika bedryf het. ==Geskiedenis== Na die [[Eerste Wêreldoorlog]] is ‘n maatskappy gevorm wat ‘n direkte skeepsverbinding tussen [[Nederland]] en Suid-Afrika gevorm het. Die ''Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Stoomvaart Maatschappij'' (later bekend as die '...' 2915085 wikitext text/x-wiki Die '''Holland-Afrika Lyn''' (HAL) was ‘n Nederlandse skeepsredery wat ‘n passasiers- en vragvervoerdiens tussen hawens in Noord- en Wes-Europa en ‘n groot aantal hawens aan die ooskus en die weskus van Afrika bedryf het. ==Geskiedenis== Na die [[Eerste Wêreldoorlog]] is ‘n maatskappy gevorm wat ‘n direkte skeepsverbinding tussen [[Nederland]] en Suid-Afrika gevorm het. Die ''Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Stoomvaart Maatschappij'' (later bekend as die ''Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij'') begin in 1919 met drie tweedehandse vragskepe van 5000 ton elk. Reeds in 1921-22 plaas die firma twee splinternuwe skepe van 6000 ton elk, die ''Springfontein'' en die ''Klipfontein'' vir passasiers- en vragvervoer, op die roete. Sedert 1924 werk dit nou saam met die Holland-Oos-Afrika Lyn en in 1932 smelt hulle saam onder die naam Holland-Afrika Lijn. In 1934-35 word die skepe ''Bloemfontein'' en ''Jagersfontein'' (elk van 10000 ton) en die ''Boschfontein'' (7100 ton) by die vloot gevoeg. Daarna volg ander “fonteinskepe”. Die HAL was nou verbonde tot die Nederlandse historiese kulturele en sake-aanwesigheid in Suid-Afrika. Met die opkoms van passasiersvervoer per [[vliegtuig]] was daar in die laat 1960’s nog slegs behoefte aan vragskepe. In 1970 smelt die HAL saam met ander skeepvaartmaatskappye en vorm Nedlloyd. Van 1919 tot 1970 was die kantoor van die HAL in Kaapstad op die hoek van Waterkant- en Laer-Burgstraat. ==Roete== Op elke reis is nie by alle hawens aangemeer nie. In Europa was die roete via [[Hamburg]], [[Bremen]], [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[Antwerpen]], [[Duinkerken]], [[Southampton]] en [[Dover]]. Die skepe na Oos-Afrika het via die [[Middellandse See]] by die volgende hawens verbygegaan: [[Barcelona]] in [[Spanje]], [[Marseille]] in [[Frankryk]], [[Genua]] in [[Italië]], [[Port Said]], (dan deur die [[Suezkanaal]]) en [[Suez]] in [[Egipte]], Port Soedan aan die [[Rooisee]], [[Aden]] in [[Jemen]], [[Mombasa]] in [[Kenia]], verskeie hawens in [[Tanzanië]] ([[Dar-es-Salaam]], Tanga, Mtwara, [[Zanzibar]], [[Pemba]], Mikindani, Lindi), daarna die hawens in Mosambiek ([[Beira]], Mocambique, Ibo, [[Nacala]], [[Maputo]]) na [[Durban]]. Die weskusroete het gegaan oor die [[Kanariese Eilande]]met die hawens by [[Las Palmas]] en [[Tenerife]], Kaapstad, [[Mosselbaai]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] tot by Durban. ==Skepe== Die bekende “fonteinskepe” was die ''Elandsfontein'', ''Springfontein'', ''Klipfontein'', ''Oranjefontein'', ''Jagersfontein'', ''Randfontein'', ''Rietfontein'', ''Boschfontein'' en die ''Bloemfontein''. ==Lees ook== *[[Union-Castle-Redery]] ==Bibliografie== *https://www.benjidog.co.uk/TheShipsList/NZASM.php [[Kategorie: Vervoer]] [[Kategorie: Rederye]] n3rz7292x8a0xkreq76qzdyotw22jlk 2915087 2915085 2026-07-01T15:54:53Z AFM 21229 2915087 wikitext text/x-wiki Die '''Holland-Afrika Lyn''' (HAL) was ‘n Nederlandse skeepsredery wat ‘n passasiers- en vragvervoerdiens tussen hawens in Noord- en Wes-Europa en ‘n groot aantal hawens aan die ooskus en die weskus van Afrika bedryf het. ==Geskiedenis== Na die [[Eerste Wêreldoorlog]] is ‘n maatskappy gevorm wat ‘n direkte skeepsverbinding tussen [[Nederland]] en Suid-Afrika gevorm het. Die ''Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Stoomvaart Maatschappij'' (later bekend as die ''Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij'') begin in 1919 met drie tweedehandse vragskepe van 5000 ton elk. Reeds in 1921-22 plaas die firma twee splinternuwe skepe van 6000 ton elk, die ''Springfontein'' en die ''Klipfontein'' vir passasiers- en vragvervoer, op die roete. Sedert 1924 werk dit nou saam met die Holland-Oos-Afrika Lyn en in 1932 smelt hulle saam onder die naam Holland-Afrika Lijn. In 1934-35 word die skepe ''Bloemfontein'' en ''Jagersfontein'' (elk van 10000 ton) en die ''Boschfontein'' (7100 ton) by die vloot gevoeg. Daarna volg ander “fonteinskepe”. Die HAL was nou verbonde tot die Nederlandse historiese kulturele en sake-aanwesigheid in Suid-Afrika. Met die opkoms van passasiersvervoer per [[vliegtuig]] was daar in die laat 1960’s nog slegs behoefte aan vragskepe. In 1970 smelt die HAL saam met ander skeepvaartmaatskappye en vorm Nedlloyd. Van 1919 tot 1970 was die kantoor van die HAL in Kaapstad op die hoek van Waterkant- en Laer-Burgstraat. ==Roete== Op elke reis is nie by alle hawens aangemeer nie. In Europa was die roete via [[Hamburg]], [[Bremen]], [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[Antwerpen]], [[Duinkerken]], [[Southampton]] en [[Dover]]. Die skepe na Oos-Afrika het via die [[Middellandse See]] by die volgende hawens verbygegaan: [[Barcelona]] in [[Spanje]], [[Marseille]] in [[Frankryk]], [[Genua]] in [[Italië]], [[Port Said]], (dan deur die [[Suezkanaal]]) en [[Suez]] in [[Egipte]], Port Soedan aan die [[Rooisee]], [[Aden]] in [[Jemen]], [[Mombasa]] in [[Kenia]], verskeie hawens in [[Tanzanië]] ([[Dar-es-Salaam]], Tanga, Mtwara, [[Zanzibar]], [[Pemba]], Mikindani, Lindi), daarna die hawens in Mosambiek ([[Beira]], Mocambique, Ibo, [[Nacala]], [[Maputo]]) na [[Durban]]. Die weskusroete het gegaan oor die [[Kanariese Eilande]] met die hawens by [[Las Palmas]] en [[Tenerife]], Kaapstad, [[Mosselbaai]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] tot by Durban. ==Skepe== Die bekende “fonteinskepe” was die ''Elandsfontein'', ''Springfontein'', ''Klipfontein'', ''Oranjefontein'', ''Jagersfontein'', ''Randfontein'', ''Rietfontein'', ''Boschfontein'' en die ''Bloemfontein''. ==Lees ook== *[[Union-Castle-Redery]] ==Bibliografie== *https://www.benjidog.co.uk/TheShipsList/NZASM.php [[Kategorie: Vervoer]] [[Kategorie: Rederye]] bp2iollloeyvckguwst4u9o7pzsponz 2915094 2915087 2026-07-01T16:23:38Z Aliwal2012 39067 Destyds was die hawenaam Lourenço Marques 2915094 wikitext text/x-wiki Die '''Holland-Afrika Lyn''' (HAL) was ‘n Nederlandse skeepsredery wat ‘n passasiers- en vragvervoerdiens tussen hawens in Noord- en Wes-Europa en ‘n groot aantal hawens aan die ooskus en weskus van Afrika bedryf het. ==Geskiedenis== Ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] is ‘n maatskappy gevorm wat ‘n direkte skeepsverbinding tussen [[Nederland]] en Suid-Afrika gevorm het. Die ''Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Stoomvaart Maatschappij'' (later bekend as die ''Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij'') begin in 1919 met drie tweedehandse vragskepe van 5&nbsp;000 ton elk. Reeds in 1921-22 plaas die firma twee splinternuwe skepe van 6&nbsp;000 ton elk, die ''Springfontein'' en die ''Klipfontein'' vir passasiers- en vragvervoer, op die roete. Sedert 1924 werk dit nou saam met die Holland-Oos-Afrika Lyn en in 1932 smelt hulle saam onder die naam Holland-Afrika Lijn. In 1934-35 word die skepe ''Bloemfontein'' en ''Jagersfontein'' (elk van 10&nbsp;000 ton) en die ''Boschfontein'' (7&nbsp;100 ton) by die vloot gevoeg. Daarna volg ander “fonteinskepe”. Die HAL was nou verbonde tot die Nederlandse historiese kulturele en sake-aanwesigheid in Suid-Afrika. Met die opkoms van passasiersvervoer per [[vliegtuig]] was daar in die laat 1960’s nog slegs behoefte aan vragskepe. In 1970 smelt die HAL saam met ander skeepvaartmaatskappye en vorm Nedlloyd. Van 1919 tot 1970 was die kantoor van die HAL in Kaapstad op die hoek van Waterkant- en Laer-Burgstraat. ==Roete== Op elke reis is nie by alle hawens aangemeer nie. In Europa was die roete via [[Hamburg]], [[Bremen]], [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[Antwerpen]], [[Duinkerken]], [[Southampton]] en [[Dover]]. Die skepe na Oos-Afrika het via die [[Middellandse See]] by die volgende hawens verbygegaan: [[Barcelona]] in [[Spanje]], [[Marseille]] in [[Frankryk]], [[Genua]] in [[Italië]], [[Port Said]], (dan deur die [[Suezkanaal]]) en [[Suez]] in [[Egipte]], Port Soedan aan die [[Rooisee]], [[Aden]] in [[Jemen]], [[Mombasa]] in [[Kenia]], verskeie hawens in [[Tanzanië]] ([[Dar-es-Salaam]], Tanga, Mtwara, [[Zanzibar]], [[Pemba]], Mikindani, Lindi), daarna die hawens in Mosambiek ([[Beira]], Mocambique, Ibo, [[Nacala]], [[Lourenço Marques]]) na [[Durban]]. Die weskusroete het gegaan oor die [[Kanariese Eilande]] met die hawens by [[Las Palmas]] en [[Tenerife]], Kaapstad, [[Mosselbaai]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] tot by Durban. ==Skepe== Die bekende “fonteinskepe” was die ''Elandsfontein'', ''Springfontein'', ''Klipfontein'', ''Oranjefontein'', ''Jagersfontein'', ''Randfontein'', ''Rietfontein'', ''Boschfontein'' en die ''Bloemfontein''. ==Lees ook== *[[Union-Castle-Redery]] ==Bibliografie== *https://www.benjidog.co.uk/TheShipsList/NZASM.php [[Kategorie:Vervoer]] [[Kategorie:Rederye]] a9jhe3t4yuhadrxxc4xkl1z5waqltjx 2915198 2915094 2026-07-02T09:56:57Z AFM 21229 /* Lees ook */ 2915198 wikitext text/x-wiki Die '''Holland-Afrika Lyn''' (HAL) was ‘n Nederlandse skeepsredery wat ‘n passasiers- en vragvervoerdiens tussen hawens in Noord- en Wes-Europa en ‘n groot aantal hawens aan die ooskus en weskus van Afrika bedryf het. ==Geskiedenis== Ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] is ‘n maatskappy gevorm wat ‘n direkte skeepsverbinding tussen [[Nederland]] en Suid-Afrika gevorm het. Die ''Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Stoomvaart Maatschappij'' (later bekend as die ''Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij'') begin in 1919 met drie tweedehandse vragskepe van 5&nbsp;000 ton elk. Reeds in 1921-22 plaas die firma twee splinternuwe skepe van 6&nbsp;000 ton elk, die ''Springfontein'' en die ''Klipfontein'' vir passasiers- en vragvervoer, op die roete. Sedert 1924 werk dit nou saam met die Holland-Oos-Afrika Lyn en in 1932 smelt hulle saam onder die naam Holland-Afrika Lijn. In 1934-35 word die skepe ''Bloemfontein'' en ''Jagersfontein'' (elk van 10&nbsp;000 ton) en die ''Boschfontein'' (7&nbsp;100 ton) by die vloot gevoeg. Daarna volg ander “fonteinskepe”. Die HAL was nou verbonde tot die Nederlandse historiese kulturele en sake-aanwesigheid in Suid-Afrika. Met die opkoms van passasiersvervoer per [[vliegtuig]] was daar in die laat 1960’s nog slegs behoefte aan vragskepe. In 1970 smelt die HAL saam met ander skeepvaartmaatskappye en vorm Nedlloyd. Van 1919 tot 1970 was die kantoor van die HAL in Kaapstad op die hoek van Waterkant- en Laer-Burgstraat. ==Roete== Op elke reis is nie by alle hawens aangemeer nie. In Europa was die roete via [[Hamburg]], [[Bremen]], [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[Antwerpen]], [[Duinkerken]], [[Southampton]] en [[Dover]]. Die skepe na Oos-Afrika het via die [[Middellandse See]] by die volgende hawens verbygegaan: [[Barcelona]] in [[Spanje]], [[Marseille]] in [[Frankryk]], [[Genua]] in [[Italië]], [[Port Said]], (dan deur die [[Suezkanaal]]) en [[Suez]] in [[Egipte]], Port Soedan aan die [[Rooisee]], [[Aden]] in [[Jemen]], [[Mombasa]] in [[Kenia]], verskeie hawens in [[Tanzanië]] ([[Dar-es-Salaam]], Tanga, Mtwara, [[Zanzibar]], [[Pemba]], Mikindani, Lindi), daarna die hawens in Mosambiek ([[Beira]], Mocambique, Ibo, [[Nacala]], [[Lourenço Marques]]) na [[Durban]]. Die weskusroete het gegaan oor die [[Kanariese Eilande]] met die hawens by [[Las Palmas]] en [[Tenerife]], Kaapstad, [[Mosselbaai]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] tot by Durban. ==Skepe== Die bekende “fonteinskepe” was die ''Elandsfontein'', ''Springfontein'', ''Klipfontein'', ''Oranjefontein'', ''Jagersfontein'', ''Randfontein'', ''Rietfontein'', ''Boschfontein'' en die ''Bloemfontein''. ==Lees ook== *[[Klipfontein (skip)]] *[[Union-Castle-Redery]] ==Bibliografie== *https://www.benjidog.co.uk/TheShipsList/NZASM.php [[Kategorie:Vervoer]] [[Kategorie:Rederye]] t4f5sajqgmdeyrm6oa51c9bm5nwbexs 0 463401 2915100 2026-07-01T17:38:33Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915100 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Breëblaarklimop | image = | taxon = Asparagus asparagoides | authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) Knuth, (1904) | synonyms =* ''Asparagus kuisibensis'' <small>Dinter</small> * ''Asparagus medeoloides'' <small>(L.f.) Thunb.</small> * ''Asparagus medeoloides var. angustifolius'' <small>(Mill.) Baker</small> * ''Asparagus medeoloides var. falciformis'' <small>(Kunth) Baker</small> * ''Dracaena medeoloides'' <small>L.f.</small> * ''Elachanthera sewelliae'' <small>F.Muell.</small> * ''Elide asparagoides'' <small>(L.) Kerguélen</small> * ''Luzuriaga sewelliae'' <small>(F.Muell.) K.Krause</small> * ''Medeola asparagoides'' <small>L.</small> * ''Myrsiphyllum asparagoides'' <small>(L.) Willd.</small> * ''Myrsiphyllum angustifolium'' <small>(Mill.) Willd.</small> * ''Myrsiphyllum falciforme'' <small>Kunth</small> * ''Ruscus volubilis'' <small>Thunb.</small> * ''Medeola angustifolia'' <small>Mill.</small> * ''Medeola latifolia'' <small>Salisb.</small> }} Die '''breëblaarklimop ''' (''Asparagus asparagoides'') is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Kenia]], [[Lesotho]], [[Malawi]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Uganda]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die plant in al die provinsies voor. Die spesie staan ook as ''klimop'', ''krulkransie'' en ''huisrankplant'' bekend. Die spesie blom van Julie tot September. == Galery == <gallery> Asparagus asparagoides (L.) W.F.Wight (AM AK289857).jpg Asparagus asparagoides kz02.jpg Starr 050815-3435 Asparagus asparagoides.jpg Starr-120403-4154-Asparagus asparagoides-fruit and leaves-Kula-Maui (24511673283).jpg 大葉武竹 Asparagus asparagoide -香港公園 Hong Kong Park- (9229858000).jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-11 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531013-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/2731d89f-dc98-4a61-b71f-a35c8f1e58e9 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|asparagoides]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Lesotho]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] ba7ryy0owdzbwanluwe0pklpbet8x8d 1 463402 2915101 2026-07-01T17:46:34Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915101 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 6 463403 2915102 2026-07-01T17:55:53Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= klamkgreeo Ommi Tafel 1 Julie 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 1 Julie 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2915102 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= klamkgreeo Ommi Tafel 1 Julie 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 1 Julie 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} l9sd4ui3ccjt9n5z20zl2lpkxbt4i1m 2915103 2915102 2026-07-01T17:56:32Z Sobaka 328 /* Opsomming */ 2915103 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= klankgreep Ommi Tafel 1 Julie 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 1 Julie 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} 2t8zmqx0v34faucflt0x8u6df2ydsej 0 463404 2915107 2026-07-01T18:15:18Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915107 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Katdoring | image = | taxon = Asparagus buchananii | authority = Baker, (1893) | synonyms =* ''Protasparagus buchananii'' <small>(Baker) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} Die '''katdoring ''' (''Asparagus buchananii'') is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Botswana]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Kenia]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Rwanda]], [[Soedan]], [[Somalië]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die plant in al die provinsies voor. Die spesie staan ook as ''katbossie'' bekend en blom in Februarie. == Galery == <gallery> Asparagus buchananii 1DS-II 3456.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1479.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1485.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1496.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1498.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1500.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-22 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531028-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/4cae4bfa-86e1-4386-9660-694845100f07 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|buchananii]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Burundi]] [[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Rwanda]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 2qp3zgx9zyp5eo9kvf0nwpvhtov61ea 2915114 2915107 2026-07-01T18:36:58Z Oesjaar 7467 Maak my eie gemors reg! 2915114 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Asparagus buchananii | authority = Baker, (1893) | synonyms =* ''Protasparagus buchananii'' <small>(Baker) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} '''''Asparagus buchananii''''' is 'n klim [[struik]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Botswana]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Kenia]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Rwanda]], [[Soedan]], [[Somalië]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en [[Noordwes]] voor. == Galery == <gallery> Asparagus buchananii 1DS-II 3456.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1479.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1485.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1496.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1498.jpg Asparagus buchananii 1DS-II 4-1500.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-21 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531028-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/8b2862ff-8ffc-4d3b-ab50-50ed12f4c34e Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|buchananii]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Burundi]] [[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Rwanda]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 8stwtb89g3ykndr68mr8br0wwv1t4c1 1 463405 2915108 2026-07-01T18:17:04Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915108 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 15 463406 2915110 2026-07-01T18:17:57Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915110 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463407 2915115 2026-07-01T18:40:35Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met '{{Short description|Congolese footballer (born 1998)}} {{Use dmy dates|date=September 2024}} {{Infobox football biography | name = Brian Cipenga | image = | fullname = Brian Kibambe Cipenga | birth_date = {{birth date and age|1998|3|11|df=y}} | birth_place = [[Kinshasa]], [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] | height = 1,72 m | position = Vleuel | currentclub = [[UD Almería|Almería]] | clubnumber = | youthyears1 = | youthclubs1 = Boavista FC|Boavista...' 2915115 wikitext text/x-wiki {{Short description|Congolese footballer (born 1998)}} {{Use dmy dates|date=September 2024}} {{Infobox football biography | name = Brian Cipenga | image = | fullname = Brian Kibambe Cipenga | birth_date = {{birth date and age|1998|3|11|df=y}} | birth_place = [[Kinshasa]], [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] | height = 1,72 m | position = Vleuel | currentclub = [[UD Almería|Almería]] | clubnumber = | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] | years1 = 2017–2018 | clubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] B | caps1 = 7 | goals1 = 0 | years2 = 2018–2019 | clubs2 = [[SC Freamunde|Freamunde]] | caps2 = 28 | goals2 = 8 | years3 = 2019–2020 | clubs3 = [[FC Famalicão|Famalicão]] | caps3 = 0 | goals3 = 0 | years4 = 2020–2021 | clubs4 = [[SC Ideal|Ideal]] | caps4 = 21 | goals4 = 3 | years5 = 2021–2022 | clubs5 = [[Anadia FC|Anadia]] | caps5 = 11 | goals5 = 0 | years6 = 2022–2023 | clubs6 = [[Vilaverdense FC|Länk Vilaverdense]] | caps6 = 42 | goals6 = 3 | years7 = 2023–2024 | clubs7 = [[F.C. Paços de Ferreira|Paços Ferreira]] | caps7 = 31 | goals7 = 4 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = [[CD Castellón|Castellón]] | caps8 = 45 | goals8 = 9 | years9 = 2026– | clubs9 = [[UD Almería|Almería]] | caps9 = 0 | goals9 = 0 | nationalyears1 = 2025– | nationalteam1 = [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo]] | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 1 | club-update = 3 Junie 2026 | ntupdate = 28 Junie 2026 }} '''Brian Kibambe Cipenga''' (gebore 11 Maart 1998) is ’n [[Demokratiese Republiek die Kongo|Kongolese]] [[Sokker|sokkerspeler]] wat as linkervleuel vir die [[Spanje|Spaanse]] klub UD Almería en die [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo se nasionale span]] speel.<ref>{{cite web|access-date=23 May 2026 |author=Pierre Desorgues |date=19 May 2026 |publisher=TV5 Monde |title=Coupe du monde 2026: la liste des 26 joueurs congolais sans nouveaux venus et sans Afimico Pululu fait réagir |url=https://information.tv5monde.com/sport/coupe-du-monde-2026-la-liste-des-26-joueurs-congolais-sans-nouveaux-venus-et-sans-afimico-pululu-fait-reagir-2822187 |website=tv5monde.com}}<!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator -->.</ref> Hy is in [[Kinshasa]] gebore, maar het in [[Portugal]] grootgeword, waar hy verskeie Portugese klubs verteenwoordig het.<ref>{{cite web|url=https://afatv.pt/noticia/a-bitola-alta-do-anadia-fc-para-atacar-a-liga-3|title=A bitola alta do Anadia FC para atacar a Liga 3|publisher=AFA TV|language=pt|date=14 July 2021|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ojogo.pt/futebol/nao-profissional/noticias/brian-cipenga-e-reforco-do-lank-vilaverdense--14530382.html/|title=Brian Cipenga é reforço do Länk Vilaverdense|publisher=O Jogo|language=pt|date=26 January 2022|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/2--liga/p--ferreira/detalhe/brian-cipenga-e-reforco-do-p-ferreira|title=Brian Cipenga é reforço do P. Ferreira|trans-title=Brian Cipenga is an addition of P. Ferreira|publisher=Record|language=pt|date=21 June 2023|accessdate=8 July 2024}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cipenga, Brian}} [[Kategorie:Kongolese sokkerspelers (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] g11mdz2o08di3lpketpqqcdwilof7ew 2915116 2915115 2026-07-01T18:40:46Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 2915116 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Brian Cipenga | image = | fullname = Brian Kibambe Cipenga | birth_date = {{birth date and age|1998|3|11|df=y}} | birth_place = [[Kinshasa]], [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] | height = 1,72 m | position = Vleuel | currentclub = [[UD Almería|Almería]] | clubnumber = | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] | years1 = 2017–2018 | clubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] B | caps1 = 7 | goals1 = 0 | years2 = 2018–2019 | clubs2 = [[SC Freamunde|Freamunde]] | caps2 = 28 | goals2 = 8 | years3 = 2019–2020 | clubs3 = [[FC Famalicão|Famalicão]] | caps3 = 0 | goals3 = 0 | years4 = 2020–2021 | clubs4 = [[SC Ideal|Ideal]] | caps4 = 21 | goals4 = 3 | years5 = 2021–2022 | clubs5 = [[Anadia FC|Anadia]] | caps5 = 11 | goals5 = 0 | years6 = 2022–2023 | clubs6 = [[Vilaverdense FC|Länk Vilaverdense]] | caps6 = 42 | goals6 = 3 | years7 = 2023–2024 | clubs7 = [[F.C. Paços de Ferreira|Paços Ferreira]] | caps7 = 31 | goals7 = 4 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = [[CD Castellón|Castellón]] | caps8 = 45 | goals8 = 9 | years9 = 2026– | clubs9 = [[UD Almería|Almería]] | caps9 = 0 | goals9 = 0 | nationalyears1 = 2025– | nationalteam1 = [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo]] | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 1 | club-update = 3 Junie 2026 | ntupdate = 28 Junie 2026 }} '''Brian Kibambe Cipenga''' (gebore 11 Maart 1998) is ’n [[Demokratiese Republiek die Kongo|Kongolese]] [[Sokker|sokkerspeler]] wat as linkervleuel vir die [[Spanje|Spaanse]] klub UD Almería en die [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo se nasionale span]] speel.<ref>{{cite web|access-date=23 May 2026 |author=Pierre Desorgues |date=19 May 2026 |publisher=TV5 Monde |title=Coupe du monde 2026: la liste des 26 joueurs congolais sans nouveaux venus et sans Afimico Pululu fait réagir |url=https://information.tv5monde.com/sport/coupe-du-monde-2026-la-liste-des-26-joueurs-congolais-sans-nouveaux-venus-et-sans-afimico-pululu-fait-reagir-2822187 |website=tv5monde.com}}<!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator -->.</ref> Hy is in [[Kinshasa]] gebore, maar het in [[Portugal]] grootgeword, waar hy verskeie Portugese klubs verteenwoordig het.<ref>{{cite web|url=https://afatv.pt/noticia/a-bitola-alta-do-anadia-fc-para-atacar-a-liga-3|title=A bitola alta do Anadia FC para atacar a Liga 3|publisher=AFA TV|language=pt|date=14 July 2021|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ojogo.pt/futebol/nao-profissional/noticias/brian-cipenga-e-reforco-do-lank-vilaverdense--14530382.html/|title=Brian Cipenga é reforço do Länk Vilaverdense|publisher=O Jogo|language=pt|date=26 January 2022|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/2--liga/p--ferreira/detalhe/brian-cipenga-e-reforco-do-p-ferreira|title=Brian Cipenga é reforço do P. Ferreira|trans-title=Brian Cipenga is an addition of P. Ferreira|publisher=Record|language=pt|date=21 June 2023|accessdate=8 July 2024}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cipenga, Brian}} [[Kategorie:Kongolese sokkerspelers (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] i58q9gafbr4bdsuue30dv7qq7m1xbhi 2915118 2915116 2026-07-01T18:43:44Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 2915118 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Brian Cipenga | image = | fullname = Brian Kibambe Cipenga | birth_date = {{birth date and age|1998|3|11|df=y}} | birth_place = [[Kinshasa]], [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] | height = 1,72 m | position = Vleuel | currentclub = [[UD Almería|Almería]] | clubnumber = | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] | years1 = 2017–2018 | clubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] B | caps1 = 7 | goals1 = 0 | years2 = 2018–2019 | clubs2 = [[SC Freamunde|Freamunde]] | caps2 = 28 | goals2 = 8 | years3 = 2019–2020 | clubs3 = [[FC Famalicão|Famalicão]] | caps3 = 0 | goals3 = 0 | years4 = 2020–2021 | clubs4 = [[SC Ideal|Ideal]] | caps4 = 21 | goals4 = 3 | years5 = 2021–2022 | clubs5 = [[Anadia FC|Anadia]] | caps5 = 11 | goals5 = 0 | years6 = 2022–2023 | clubs6 = [[Vilaverdense FC|Länk Vilaverdense]] | caps6 = 42 | goals6 = 3 | years7 = 2023–2024 | clubs7 = [[F.C. Paços de Ferreira|Paços Ferreira]] | caps7 = 31 | goals7 = 4 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = [[CD Castellón|Castellón]] | caps8 = 45 | goals8 = 9 | years9 = 2026– | clubs9 = [[UD Almería|Almería]] | caps9 = 0 | goals9 = 0 | nationalyears1 = 2025– | nationalteam1 = [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo]] | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 1 | club-update = 3 Junie 2026 | ntupdate = 28 Junie 2026 }} '''Brian Kibambe Cipenga''' (gebore [[11 Maart]] [[1998]]) is ’n [[Demokratiese Republiek die Kongo|Kongolese]] [[Sokker|sokkerspeler]] wat as linkervleuel vir die [[Spanje|Spaanse]] klub UD Almería en die [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo se nasionale span]] speel.<ref>{{cite web|access-date=23 May 2026 |author=Pierre Desorgues |date=19 May 2026 |publisher=TV5 Monde |title=Coupe du monde 2026: la liste des 26 joueurs congolais sans nouveaux venus et sans Afimico Pululu fait réagir |url=https://information.tv5monde.com/sport/coupe-du-monde-2026-la-liste-des-26-joueurs-congolais-sans-nouveaux-venus-et-sans-afimico-pululu-fait-reagir-2822187 |website=tv5monde.com}}<!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator -->.</ref> Hy is in [[Kinshasa]] gebore, maar het in [[Portugal]] grootgeword, waar hy verskeie Portugese klubs verteenwoordig het.<ref>{{cite web|url=https://afatv.pt/noticia/a-bitola-alta-do-anadia-fc-para-atacar-a-liga-3|title=A bitola alta do Anadia FC para atacar a Liga 3|publisher=AFA TV|language=pt|date=14 July 2021|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ojogo.pt/futebol/nao-profissional/noticias/brian-cipenga-e-reforco-do-lank-vilaverdense--14530382.html/|title=Brian Cipenga é reforço do Länk Vilaverdense|publisher=O Jogo|language=pt|date=26 January 2022|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/2--liga/p--ferreira/detalhe/brian-cipenga-e-reforco-do-p-ferreira|title=Brian Cipenga é reforço do P. Ferreira|trans-title=Brian Cipenga is an addition of P. Ferreira|publisher=Record|language=pt|date=21 June 2023|accessdate=8 July 2024}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cipenga, Brian}} [[Kategorie:Kongolese sokkerspelers (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] lk4aspborkw3yw5cnibj6pq3zl8uytb 2915119 2915118 2026-07-01T18:44:06Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 2915119 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Brian Cipenga | image = | fullname = Brian Kibambe Cipenga | birth_date = {{birth date and age|1998|3|11|df=y}} | birth_place = [[Kinshasa]], [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] | height = 1,72 m | position = Vleuel | currentclub = [[UD Almería|Almería]] | clubnumber = | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] | years1 = 2017–2018 | clubs1 = [[Boavista FC|Boavista]] B | caps1 = 7 | goals1 = 0 | years2 = 2018–2019 | clubs2 = [[SC Freamunde|Freamunde]] | caps2 = 28 | goals2 = 8 | years3 = 2019–2020 | clubs3 = [[FC Famalicão|Famalicão]] | caps3 = 0 | goals3 = 0 | years4 = 2020–2021 | clubs4 = [[SC Ideal|Ideal]] | caps4 = 21 | goals4 = 3 | years5 = 2021–2022 | clubs5 = [[Anadia FC|Anadia]] | caps5 = 11 | goals5 = 0 | years6 = 2022–2023 | clubs6 = [[Vilaverdense FC|Länk Vilaverdense]] | caps6 = 42 | goals6 = 3 | years7 = 2023–2024 | clubs7 = [[F.C. Paços de Ferreira|Paços Ferreira]] | caps7 = 31 | goals7 = 4 | years8 = 2024–2026 | clubs8 = [[CD Castellón|Castellón]] | caps8 = 45 | goals8 = 9 | years9 = 2026– | clubs9 = [[UD Almería|Almería]] | caps9 = 0 | goals9 = 0 | nationalyears1 = 2025– | nationalteam1 = [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo]] | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 1 | club-update = 3 Junie 2026 | ntupdate = 28 Junie 2026 }} '''Brian Kibambe Cipenga''' (gebore [[11 Maart]] [[1998]]) is ’n [[Demokratiese Republiek die Kongo|Kongolese]] [[Sokker|sokkerspeler]] wat as linkervleuel vir die [[Spanje|Spaanse]] klub UD Almería en die [[Demokratiese Republiek die Kongo se nasionale sokkerspan|DR Kongo se nasionale span]] speel.<ref>{{cite web|access-date=23 May 2026 |author=Pierre Desorgues |date=19 May 2026 |publisher=TV5 Monde |title=Coupe du monde 2026: la liste des 26 joueurs congolais sans nouveaux venus et sans Afimico Pululu fait réagir |url=https://information.tv5monde.com/sport/coupe-du-monde-2026-la-liste-des-26-joueurs-congolais-sans-nouveaux-venus-et-sans-afimico-pululu-fait-reagir-2822187 |website=tv5monde.com}}<!-- auto-translated from French by Module:CS1 translator -->.</ref> Hy is in [[Kinshasa]] gebore, maar het in [[Portugal]] grootgeword, waar hy verskeie Portugese klubs verteenwoordig het.<ref>{{cite web|url=https://afatv.pt/noticia/a-bitola-alta-do-anadia-fc-para-atacar-a-liga-3|title=A bitola alta do Anadia FC para atacar a Liga 3|publisher=AFA TV|language=pt|date=14 July 2021|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ojogo.pt/futebol/nao-profissional/noticias/brian-cipenga-e-reforco-do-lank-vilaverdense--14530382.html/|title=Brian Cipenga é reforço do Länk Vilaverdense|publisher=O Jogo|language=pt|date=26 January 2022|accessdate=8 July 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.record.pt/futebol/futebol-nacional/2--liga/p--ferreira/detalhe/brian-cipenga-e-reforco-do-p-ferreira|title=Brian Cipenga é reforço do P. Ferreira|publisher=Record|language=pt|date=21 June 2023|accessdate=8 July 2024}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cipenga, Brian}} [[Kategorie:Kongolese sokkerspelers (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] bvsxcb7la4atkw7ku45yfvb1kh1lqh5 1 463408 2915117 2026-07-01T18:41:36Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2915117 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463409 2915122 2026-07-01T18:59:15Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915122 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Katdoring | image = | taxon = Asparagus capensis | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagopsis passerinoides'' <small>Kunth</small> * ''Asparagus triacanthus'' <small>[[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]</small> * ''Protasparagus capensis'' <small>(L.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} Die '''katdoring''' (''Asparagus capensis'') is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom in April. == Infraspesies == Die spesie het twee [Infraspesifieke naam|infraspesies:]] * ''Asparagus capensis var. capensis'' * ''Asparagus capensis var. litoralis'' <small>Suess. & Karling</small> == Galery == <gallery> 1 Asparagus capensis var. capensis - Kenwyn Nature Park Cape Town.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-8945.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-9087-01.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-9205.jpg Asparagus capensis var. capensis 5Dsr 0171.jpg Asparagus capensis var. capensis 5Dsr 0177.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-24 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531036-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/15f379d2-ca54-4734-b441-ab038492bf4e Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|capensis]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] f88tg5laih4cp1cnb6ipb0wxh3pwjrs 2915123 2915122 2026-07-01T19:00:11Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915123 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Katdoring | image = | taxon = Asparagus capensis | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagopsis passerinoides'' <small>Kunth</small> * ''Asparagus triacanthus'' <small>[[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]</small> * ''Protasparagus capensis'' <small>(L.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} Die '''katdoring''' (''Asparagus capensis'') is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom in April. == Infraspesies == Die spesie het twee [Infraspesifieke naam|infraspesies:]] * ''Asparagus capensis var. capensis'' * ''Asparagus capensis var. litoralis'' <small>Suess. & Karling</small> == Galery == <gallery> 1 Asparagus capensis var. capensis - Kenwyn Nature Park Cape Town.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-8945.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-9087-01.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-9205.jpg Asparagus capensis var. capensis 5Dsr 0171.jpg Asparagus capensis var. capensis 5Dsr 0177.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-24 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531036-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/15f379d2-ca54-4734-b441-ab038492bf4e Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|capensis]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] c3bjy3uie02dfumo5pxckhg9sloti6t 2915124 2915123 2026-07-01T19:00:29Z Oesjaar 7467 /* Infraspesies */ Ai! 2915124 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Katdoring | image = | taxon = Asparagus capensis | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagopsis passerinoides'' <small>Kunth</small> * ''Asparagus triacanthus'' <small>[[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]</small> * ''Protasparagus capensis'' <small>(L.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} Die '''katdoring''' (''Asparagus capensis'') is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom in April. == Infraspesies == Die spesie het twee [[Infraspesifieke naam|infraspesies:]] * ''Asparagus capensis var. capensis'' * ''Asparagus capensis var. litoralis'' <small>Suess. & Karling</small> == Galery == <gallery> 1 Asparagus capensis var. capensis - Kenwyn Nature Park Cape Town.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-8945.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-9087-01.jpg Asparagus capensis var. capensis 1DS-II 1-9205.jpg Asparagus capensis var. capensis 5Dsr 0171.jpg Asparagus capensis var. capensis 5Dsr 0177.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-24 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531036-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/15f379d2-ca54-4734-b441-ab038492bf4e Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|capensis]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] sxxcs1wum2zvjsw7702k82mnanghggp 1 463410 2915126 2026-07-01T19:02:51Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915126 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463411 2915132 2026-07-01T19:40:53Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915132 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Asparagus declinatus | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagopsis decumbens'' <small>(Jacq.) Kunth</small> * ''Asparagus comorensis'' <small>Anon.</small> * ''Asparagus crispus'' <small>Lam.</small> * ''Asparagus decumbens'' <small>Jacq.</small> * ''Asparagus flexuosus'' <small>[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]</small> * ''Asparagus mauritianus'' <small>Lam. ex Desf.</small> * ''Asparagus sinensis'' <small>Nois. ex Baker</small> * ''Medeola triphylla'' <small>Thibaud ex Baker</small> * ''Myrsiphyllum declinatum'' <small>(L.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} '''''Asparagus declinatus''''' is 'n knolagtige [[geofiet]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Madagaskar]], [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom in Junie. == Galery == <gallery> Asparagus declinatus 1DS-II 1-9049.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-35 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531065-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/9375c638-9e87-4856-bd1c-9e645d2daae8 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|declinatus]] [[Kategorie:Flora van Madagaskar]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] kigg3sd8wdez72li6ylh3104zkkxlco 2915156 2915132 2026-07-02T07:22:49Z Oesjaar 7467 /* Galery */ Nog foto's! 2915156 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Asparagus declinatus | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagopsis decumbens'' <small>(Jacq.) Kunth</small> * ''Asparagus comorensis'' <small>Anon.</small> * ''Asparagus crispus'' <small>Lam.</small> * ''Asparagus decumbens'' <small>Jacq.</small> * ''Asparagus flexuosus'' <small>[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]</small> * ''Asparagus mauritianus'' <small>Lam. ex Desf.</small> * ''Asparagus sinensis'' <small>Nois. ex Baker</small> * ''Medeola triphylla'' <small>Thibaud ex Baker</small> * ''Myrsiphyllum declinatum'' <small>(L.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} '''''Asparagus declinatus''''' is 'n knolagtige [[geofiet]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Madagaskar]], [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom in Junie. == Galery == <gallery> Asparagus declinatus 1DS-II 1-9049.jpg Asparagus declinatus 1DS-II 1-9050.jpg Asparagus declinatus 1DS-II 1-9051.jpg Asparagus declinatus.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-35 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531065-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/9375c638-9e87-4856-bd1c-9e645d2daae8 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|declinatus]] [[Kategorie:Flora van Madagaskar]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] su5d4nt5z5m25lxtr8y2mhfr768gbl9 1 463412 2915133 2026-07-01T19:42:20Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915133 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463413 2915134 2026-07-01T19:46:09Z MOSAMAREA 209970 Geskep deur die bladsy "[[:st:Special:Redirect/revision/33631|Sibusiso Radebe]]" te vertaal 2915134 wikitext text/x-wiki '''Goodwill Sibusiso Radebe''' (1978 – 19 Junie 2018) was 'n politikus wat van Jaar 2009 tot sy sluipmoord in Jaar 2018 as lid van die Nasionale Vergadering gedien het. Hy was 'n lid van die African National Congress (ANC) en die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SACP). Radebe was 'n lid van die sentrale komitee van die SAKP in die Gert Sibande-distrik ten tyde van sy dood. Hy is in jaar 2003 as die eerste streeksekretaris van die jong Kommunistiese Liga aangestel. Hy was die provinsiale tesourier van die African National Congress Jeugliga (ANCYL) in Jaar 2008 en is in die 2009 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing tot die Parlement verkies. In die Parlement het hy as lid van die Portefeulio mitee vir Vervoer gedien. Hy is op 19 Junie 2018 buite die huis van sy 35-jaar oud jarige meisie, Tshegofatso Ntseke (’n getroude vrou), in Roodepoort doodgeskiet. Die polisie het gesê Radebe was saam met Ntseke in sy BMW X6 buite haar huis toe twee verdagtes die voertuig genader en Radebe doodgeskiet het. lnoi46z4fdl8jhfxnj0xcluv8atijdf 2915155 2915134 2026-07-02T07:18:43Z Oesjaar 7467 Geen bronnelys. 2915155 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} '''Goodwill Sibusiso Radebe''' (1978 – 19 Junie 2018) was 'n politikus wat van Jaar 2009 tot sy sluipmoord in Jaar 2018 as lid van die Nasionale Vergadering gedien het. Hy was 'n lid van die African National Congress (ANC) en die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SACP). Radebe was 'n lid van die sentrale komitee van die SAKP in die Gert Sibande-distrik ten tyde van sy dood. Hy is in jaar 2003 as die eerste streeksekretaris van die jong Kommunistiese Liga aangestel. Hy was die provinsiale tesourier van die African National Congress Jeugliga (ANCYL) in Jaar 2008 en is in die 2009 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing tot die Parlement verkies. In die Parlement het hy as lid van die Portefeulio mitee vir Vervoer gedien. Hy is op 19 Junie 2018 buite die huis van sy 35-jaar oud jarige meisie, Tshegofatso Ntseke (’n getroude vrou), in Roodepoort doodgeskiet. Die polisie het gesê Radebe was saam met Ntseke in sy BMW X6 buite haar huis toe twee verdagtes die voertuig genader en Radebe doodgeskiet het. 5xxkyj7lk2sbuvhqgobwmplk1a8fmrq 2915175 2915155 2026-07-02T08:54:52Z Rooiratel 90342 + verwysings uit enwiki 2915175 wikitext text/x-wiki '''Goodwill Sibusiso Radebe''' (1978 – 19 Junie 2018) was 'n politikus wat van Jaar 2009 tot sy sluipmoord in Jaar 2018 as lid van die Nasionale Vergadering gedien het. Hy was 'n lid van die African National Congress (ANC) en die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SACP).<ref name="aute">[https://013.co.za/2018/06/20/anc-mpumalanga-saddened-murder-sibusiso-radebe/ ANC Mpumalanga saddened by murder of Sibusiso Radebe], [[013NEWS]], 20 June 2018. Retrieved 17 February 2025</ref> Radebe was 'n lid van die sentrale komitee van die SAKP in die Gert Sibande-distrik ten tyde van sy dood.<ref name="aute"/> Hy is in jaar 2003 as die eerste streeksekretaris van die jong Kommunistiese Liga aangestel. Hy was die provinsiale tesourier van die African National Congress Jeugliga (ANCYL) in Jaar 2008 en is in die 2009 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing tot die Parlement verkies.<ref name="auto">[https://www.pa.org.za/blog/mr-sbusiso-radebe-anc Mr Sibusiso Radebe], pa.org.za, retrieved 17 February 2025</ref> In die Parlement het hy as lid van die Portefeulio mitee vir Vervoer gedien.<ref>[https://www.parliament.gov.za/press-releases/committee-transport-mourns-passing-one-its-members Committee Transport mourns passing of one of its members], parliament.gov.za, retrieved 17 February 2025</ref> == Afsterwe == Hy is op 19 Junie 2018 buite die huis van sy 35-jaar oud jarige meisie, Tshegofatso Ntseke (’n getroude vrou), in Roodepoort doodgeskiet.<ref>{{Cite news |title=Slain ANC MP Sibusiso Radebe 'was with lover' |url=https://www.timeslive.co.za/politics/2018-06-21-slain-anc-mp-sibusiso-radebe-was-with-lover-report/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909090501/https://www.timeslive.co.za/politics/2018-06-21-slain-anc-mp-sibusiso-radebe-was-with-lover-report/ |archive-date=2024-09-09 |access-date=2025-02-17 |work=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Die polisie het gesê Radebe was saam met Ntseke in sy BMW X6 buite haar huis toe twee verdagtes die voertuig genader en Radebe doodgeskiet het.<ref>[https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2018-06-21-anc-mp-sibusiso-radebe-shot-dead-at-lovers-home-wife-not-taking-untimely-death-well/ ANC MP Sibusiso Radebe shot dead], Sowetan, 21 June 2018. Retrieved 17 February 2025</ref><ref>{{Cite web |title=Ruling party lawmaker shot dead in South Africa |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/ruling-party-lawmaker-shot-dead-in-south-africa/1180354 |access-date=2025-02-17 |website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{Cite web |last=TimesLIVE |date=2018-06-20 |title=ANC MP Sibusiso Radebe shot dead - The Rep |url=https://www.therep.co.za/2018/06/20/anc-mp-sibusiso-radebe-shot-dead/ |access-date=2025-02-17 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |author=Staff Reporter |title='An incomparable servant' – tributes pour in for murdered MP |url=https://www.news24.com/citypress/news/an-incomparable-servant-tributes-pour-in-for-murdered-mp-20180620 |access-date=2025-02-17 |website=City Press |language=en-US}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} tv2uhncgv7vpd4vke6i5r03a4hey7ub 2915176 2915175 2026-07-02T08:55:17Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Geboortes in 1978]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2915176 wikitext text/x-wiki '''Goodwill Sibusiso Radebe''' (1978 – 19 Junie 2018) was 'n politikus wat van Jaar 2009 tot sy sluipmoord in Jaar 2018 as lid van die Nasionale Vergadering gedien het. Hy was 'n lid van die African National Congress (ANC) en die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SACP).<ref name="aute">[https://013.co.za/2018/06/20/anc-mpumalanga-saddened-murder-sibusiso-radebe/ ANC Mpumalanga saddened by murder of Sibusiso Radebe], [[013NEWS]], 20 June 2018. Retrieved 17 February 2025</ref> Radebe was 'n lid van die sentrale komitee van die SAKP in die Gert Sibande-distrik ten tyde van sy dood.<ref name="aute"/> Hy is in jaar 2003 as die eerste streeksekretaris van die jong Kommunistiese Liga aangestel. Hy was die provinsiale tesourier van die African National Congress Jeugliga (ANCYL) in Jaar 2008 en is in die 2009 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing tot die Parlement verkies.<ref name="auto">[https://www.pa.org.za/blog/mr-sbusiso-radebe-anc Mr Sibusiso Radebe], pa.org.za, retrieved 17 February 2025</ref> In die Parlement het hy as lid van die Portefeulio mitee vir Vervoer gedien.<ref>[https://www.parliament.gov.za/press-releases/committee-transport-mourns-passing-one-its-members Committee Transport mourns passing of one of its members], parliament.gov.za, retrieved 17 February 2025</ref> == Afsterwe == Hy is op 19 Junie 2018 buite die huis van sy 35-jaar oud jarige meisie, Tshegofatso Ntseke (’n getroude vrou), in Roodepoort doodgeskiet.<ref>{{Cite news |title=Slain ANC MP Sibusiso Radebe 'was with lover' |url=https://www.timeslive.co.za/politics/2018-06-21-slain-anc-mp-sibusiso-radebe-was-with-lover-report/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909090501/https://www.timeslive.co.za/politics/2018-06-21-slain-anc-mp-sibusiso-radebe-was-with-lover-report/ |archive-date=2024-09-09 |access-date=2025-02-17 |work=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Die polisie het gesê Radebe was saam met Ntseke in sy BMW X6 buite haar huis toe twee verdagtes die voertuig genader en Radebe doodgeskiet het.<ref>[https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2018-06-21-anc-mp-sibusiso-radebe-shot-dead-at-lovers-home-wife-not-taking-untimely-death-well/ ANC MP Sibusiso Radebe shot dead], Sowetan, 21 June 2018. Retrieved 17 February 2025</ref><ref>{{Cite web |title=Ruling party lawmaker shot dead in South Africa |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/ruling-party-lawmaker-shot-dead-in-south-africa/1180354 |access-date=2025-02-17 |website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{Cite web |last=TimesLIVE |date=2018-06-20 |title=ANC MP Sibusiso Radebe shot dead - The Rep |url=https://www.therep.co.za/2018/06/20/anc-mp-sibusiso-radebe-shot-dead/ |access-date=2025-02-17 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |author=Staff Reporter |title='An incomparable servant' – tributes pour in for murdered MP |url=https://www.news24.com/citypress/news/an-incomparable-servant-tributes-pour-in-for-murdered-mp-20180620 |access-date=2025-02-17 |website=City Press |language=en-US}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 1978]] 04jowdj8omr267poff9x7798ucd1j5o 2915177 2915176 2026-07-02T08:55:32Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Sterftes in 2018]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2915177 wikitext text/x-wiki '''Goodwill Sibusiso Radebe''' (1978 – 19 Junie 2018) was 'n politikus wat van Jaar 2009 tot sy sluipmoord in Jaar 2018 as lid van die Nasionale Vergadering gedien het. Hy was 'n lid van die African National Congress (ANC) en die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SACP).<ref name="aute">[https://013.co.za/2018/06/20/anc-mpumalanga-saddened-murder-sibusiso-radebe/ ANC Mpumalanga saddened by murder of Sibusiso Radebe], [[013NEWS]], 20 June 2018. Retrieved 17 February 2025</ref> Radebe was 'n lid van die sentrale komitee van die SAKP in die Gert Sibande-distrik ten tyde van sy dood.<ref name="aute"/> Hy is in jaar 2003 as die eerste streeksekretaris van die jong Kommunistiese Liga aangestel. Hy was die provinsiale tesourier van die African National Congress Jeugliga (ANCYL) in Jaar 2008 en is in die 2009 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing tot die Parlement verkies.<ref name="auto">[https://www.pa.org.za/blog/mr-sbusiso-radebe-anc Mr Sibusiso Radebe], pa.org.za, retrieved 17 February 2025</ref> In die Parlement het hy as lid van die Portefeulio mitee vir Vervoer gedien.<ref>[https://www.parliament.gov.za/press-releases/committee-transport-mourns-passing-one-its-members Committee Transport mourns passing of one of its members], parliament.gov.za, retrieved 17 February 2025</ref> == Afsterwe == Hy is op 19 Junie 2018 buite die huis van sy 35-jaar oud jarige meisie, Tshegofatso Ntseke (’n getroude vrou), in Roodepoort doodgeskiet.<ref>{{Cite news |title=Slain ANC MP Sibusiso Radebe 'was with lover' |url=https://www.timeslive.co.za/politics/2018-06-21-slain-anc-mp-sibusiso-radebe-was-with-lover-report/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909090501/https://www.timeslive.co.za/politics/2018-06-21-slain-anc-mp-sibusiso-radebe-was-with-lover-report/ |archive-date=2024-09-09 |access-date=2025-02-17 |work=TimesLIVE |language=en-ZA}}</ref> Die polisie het gesê Radebe was saam met Ntseke in sy BMW X6 buite haar huis toe twee verdagtes die voertuig genader en Radebe doodgeskiet het.<ref>[https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2018-06-21-anc-mp-sibusiso-radebe-shot-dead-at-lovers-home-wife-not-taking-untimely-death-well/ ANC MP Sibusiso Radebe shot dead], Sowetan, 21 June 2018. Retrieved 17 February 2025</ref><ref>{{Cite web |title=Ruling party lawmaker shot dead in South Africa |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/ruling-party-lawmaker-shot-dead-in-south-africa/1180354 |access-date=2025-02-17 |website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{Cite web |last=TimesLIVE |date=2018-06-20 |title=ANC MP Sibusiso Radebe shot dead - The Rep |url=https://www.therep.co.za/2018/06/20/anc-mp-sibusiso-radebe-shot-dead/ |access-date=2025-02-17 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |author=Staff Reporter |title='An incomparable servant' – tributes pour in for murdered MP |url=https://www.news24.com/citypress/news/an-incomparable-servant-tributes-pour-in-for-murdered-mp-20180620 |access-date=2025-02-17 |website=City Press |language=en-US}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 1978]] [[Kategorie:Sterftes in 2018]] 20ofjdp7fl3tjr68adcvb968hsbkty0 0 463414 2915145 2026-07-02T04:55:23Z ~2026-37611-01 210300 Nuwe bladsy geskep met '{{Inligtingskas Akteur | Naam = Tony O'Dell | Geboortenaam = Anthony Dell'Aquila | Geboortedatum = 30 Januarie 1960 | Geboorteplek = [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], [[Verenigde State van Amerika]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State van Amerika|Amerikaner]] | Skool = Saint Francis High School | Beroep = [[Akteur]] | Aktiewe jare = 1...' 2915145 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Tony O'Dell | Geboortenaam = Anthony Dell'Aquila | Geboortedatum = 30 Januarie 1960 | Geboorteplek = [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], [[Verenigde State van Amerika]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State van Amerika|Amerikaner]] | Skool = Saint Francis High School | Beroep = [[Akteur]] | Aktiewe jare = 1978–tans }} '''Tony O'Dell''' (gebore as Anthony Dell'Aquila; 30 Januarie 1960) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is veral bekend vir sy rol as Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die 1984-rolprent ''The Karate Kid'' en ''The Karate Kid Part II'' (kameevertoning), asook in die tweede seisoen van die spin-off-reeks ''Cobra Kai'', en as die preppy Alan Pinkard in die [[American Broadcasting Company|ABC]]-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). == Vroeë lewe en loopbaan == O'Dell is as Anthony Dell'Aquila in [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], gebore en het in Altadena grootgeword. Hy het aan die St. Francis Hoërskool gematrikuleer.<ref name="LADN">{{cite news|last1=Delmar|first1=Carie J.|title=His clean cut character is not an act|url=http://infoweb.newsbank.com/resources/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_dat=document_id%3Anews%252F0EF5186E4FF035DD&rft_id=info%3Asid%2Finfoweb.newsbank.com&rft_val_format=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Actx&svc_dat=AWNB&req_dat=0FD52E94025F7DBD|accessdate=2018-02-20|newspaper=[[Los Angeles Daily News]]|date=1988-04-20|page=Z4}}</ref> Sy eerste televisieverskyning was in die Halloween-episode van die [[NBC]]-televisiereeks ''CHiPs'' in 1978, getiteld "Trick or Trick". Later het hy in die kortstondige wetenskapsfiksiereeks ''Otherworld'' van [[CBS]] uit 1985 verskyn as Trace Sterling. Een van sy langste rolle was dié van die hoërskoolleerling Alan Pinkard in die ABC-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). Daarna het hy in ''Suddenly Susan'', ''George Lopez'' en ''K.C. Undercover'' verskyn. In 1984 het hy die rol van Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die eerste twee rolprente van die ''The Karate Kid''-franchise vertolk. Hy het ook in die musiekvideo van 2007 vir die lied ''Sweep the Leg'' deur No More Kings verskyn as 'n karikatuur van homself en Jimmy uit ''The Karate Kid''.<ref name="musicvideo">{{cite news|url=https://www.gazettetimes.com/blogs/of-being-and-johnny-lawrence-sweep-the-leg/article_25cefe2c-c937-5dd9-8e04-8c92425d0103.html|title=Of Being and Johnny Lawrence (Sweep the Leg)|newspaper=[[Corvallis Gazette-Times]]|date=2018-03-10|last=Frye|first=Cory|accessdate=2018-10-21}}</ref><ref name="musicvideo2">{{cite news|url=https://ftw.usatoday.com/2014/10/karate-kid-billy-zabka-cobra-kai-30th-anniversary|title='Karate Kid' villain Billy Zabka is still best friends with the Cobra Kais|newspaper=[[USA Today]]|date=2014-10-09|last=Strauss|first=Chris|accessdate=2018-10-21}}</ref> O'Dell het die rol van Jimmy herhaal in die tweede seisoen van die YouTube-webreeks ''Cobra Kai'' in 2019.<ref name="reunion">{{cite web|url=https://www.slashfilm.com/cobra-kai-reunion-episode/|title='Cobra Kai' Season 2: About That 'Karate Kid' Reunion in Episode 6…|accessdate=2019-10-21|last=Topel|first=Fred|date=2019-04-27|website=[[/Film]]}}</ref> == Filmografie == === Rolprente === *1979 ''Good Luck, Miss Wyckoff'' *1980 ''Falling in Love Again'' *1981 ''Rivals'' *1983 ''Hadley's Rebellion'' *1984 ''The Karate Kid'' *1985 ''Evils of the Night'' *1986 ''Chopping Mall]] *1986 ''The Karate Kid Part II'' === Televisie === *1978 ''CHiPs'' *1979 ''Scooby-Doo and Scrappy-Doo'' *1980 ''Fridays'' *1980 ''Eight Is Enough'' *1980 ''Family'' *1981 ''Dynasty'' *1981 ''ABC Weekend Specials'' *1982 ''The Scooby & Scrappy-Doo/Puppy Hour'' *1982 ''McClain's Law'' *1983 ''The Puppy's Further Adventures'' *1984 ''Lottery!'' *1985 ''Otherworld'' *1985 ''Simon & Simon'' *1986 ''Airwolf'' *1986–1991 ''Head of the Class'' *1988 ''Murder, She Wrote'' *1996 ''In the House'' *2000 ''Suddenly Susan'' *2002–2003 ''George Lopez'' *2011 ''Shake It Up'' *2015 ''K.C. Undercover'' *2019 ''Cobra Kai'' *2021 ''Sydney to the Max'' == Verwysings == == Eksterne skakels == * {{IMDb name|0217251}} 0afmpo4wr355xr5vm0qv2ld9prcswbo 2915170 2915145 2026-07-02T08:47:46Z Rooiratel 90342 Beeld bygevoeg 2915170 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Beeld = Tony O'Dell in The Karate Kid 1984.jpg | Naam = Tony O'Dell | Geboortenaam = Anthony Dell'Aquila | Geboortedatum = 30 Januarie 1960 | Geboorteplek = [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], [[Verenigde State van Amerika]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State van Amerika|Amerikaner]] | Skool = Saint Francis High School | Beroep = [[Akteur]] | Aktiewe jare = 1978–tans }} '''Tony O'Dell''' (gebore as Anthony Dell'Aquila; 30 Januarie 1960) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is veral bekend vir sy rol as Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die 1984-rolprent ''The Karate Kid'' en ''The Karate Kid Part II'' (kameevertoning), asook in die tweede seisoen van die spin-off-reeks ''Cobra Kai'', en as die preppy Alan Pinkard in die [[American Broadcasting Company|ABC]]-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). == Vroeë lewe en loopbaan == O'Dell is as Anthony Dell'Aquila in [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], gebore en het in Altadena grootgeword. Hy het aan die St. Francis Hoërskool gematrikuleer.<ref name="LADN">{{cite news|last1=Delmar|first1=Carie J.|title=His clean cut character is not an act|url=http://infoweb.newsbank.com/resources/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_dat=document_id%3Anews%252F0EF5186E4FF035DD&rft_id=info%3Asid%2Finfoweb.newsbank.com&rft_val_format=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Actx&svc_dat=AWNB&req_dat=0FD52E94025F7DBD|accessdate=2018-02-20|newspaper=[[Los Angeles Daily News]]|date=1988-04-20|page=Z4}}</ref> Sy eerste televisieverskyning was in die Halloween-episode van die [[NBC]]-televisiereeks ''CHiPs'' in 1978, getiteld "Trick or Trick". Later het hy in die kortstondige wetenskapsfiksiereeks ''Otherworld'' van [[CBS]] uit 1985 verskyn as Trace Sterling. Een van sy langste rolle was dié van die hoërskoolleerling Alan Pinkard in die ABC-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). Daarna het hy in ''Suddenly Susan'', ''George Lopez'' en ''K.C. Undercover'' verskyn. In 1984 het hy die rol van Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die eerste twee rolprente van die ''The Karate Kid''-franchise vertolk. Hy het ook in die musiekvideo van 2007 vir die lied ''Sweep the Leg'' deur No More Kings verskyn as 'n karikatuur van homself en Jimmy uit ''The Karate Kid''.<ref name="musicvideo">{{cite news|url=https://www.gazettetimes.com/blogs/of-being-and-johnny-lawrence-sweep-the-leg/article_25cefe2c-c937-5dd9-8e04-8c92425d0103.html|title=Of Being and Johnny Lawrence (Sweep the Leg)|newspaper=[[Corvallis Gazette-Times]]|date=2018-03-10|last=Frye|first=Cory|accessdate=2018-10-21}}</ref><ref name="musicvideo2">{{cite news|url=https://ftw.usatoday.com/2014/10/karate-kid-billy-zabka-cobra-kai-30th-anniversary|title='Karate Kid' villain Billy Zabka is still best friends with the Cobra Kais|newspaper=[[USA Today]]|date=2014-10-09|last=Strauss|first=Chris|accessdate=2018-10-21}}</ref> O'Dell het die rol van Jimmy herhaal in die tweede seisoen van die YouTube-webreeks ''Cobra Kai'' in 2019.<ref name="reunion">{{cite web|url=https://www.slashfilm.com/cobra-kai-reunion-episode/|title='Cobra Kai' Season 2: About That 'Karate Kid' Reunion in Episode 6…|accessdate=2019-10-21|last=Topel|first=Fred|date=2019-04-27|website=[[/Film]]}}</ref> == Filmografie == === Rolprente === *1979 ''Good Luck, Miss Wyckoff'' *1980 ''Falling in Love Again'' *1981 ''Rivals'' *1983 ''Hadley's Rebellion'' *1984 ''The Karate Kid'' *1985 ''Evils of the Night'' *1986 ''Chopping Mall]] *1986 ''The Karate Kid Part II'' === Televisie === *1978 ''CHiPs'' *1979 ''Scooby-Doo and Scrappy-Doo'' *1980 ''Fridays'' *1980 ''Eight Is Enough'' *1980 ''Family'' *1981 ''Dynasty'' *1981 ''ABC Weekend Specials'' *1982 ''The Scooby & Scrappy-Doo/Puppy Hour'' *1982 ''McClain's Law'' *1983 ''The Puppy's Further Adventures'' *1984 ''Lottery!'' *1985 ''Otherworld'' *1985 ''Simon & Simon'' *1986 ''Airwolf'' *1986–1991 ''Head of the Class'' *1988 ''Murder, She Wrote'' *1996 ''In the House'' *2000 ''Suddenly Susan'' *2002–2003 ''George Lopez'' *2011 ''Shake It Up'' *2015 ''K.C. Undercover'' *2019 ''Cobra Kai'' *2021 ''Sydney to the Max'' == Verwysings == == Eksterne skakels == * {{IMDb name|0217251}} f21ztnpogqhpb4pcxs145ln0qw7ce29 2915171 2915170 2026-07-02T08:48:13Z Rooiratel 90342 2915171 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Beeld = Tony O'Dell in The Karate Kid 1984.jpg | Naam = Tony O'Dell | Geboortenaam = Anthony Dell'Aquila | Geboortedatum = 30 Januarie 1960 | Geboorteplek = [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], [[Verenigde State van Amerika]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State van Amerika|Amerikaner]] | Skool = Saint Francis High School | Beroep = [[Akteur]] | Aktiewe jare = 1978–tans }} '''Tony O'Dell''' (gebore as Anthony Dell'Aquila; 30 Januarie 1960) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is veral bekend vir sy rol as Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die 1984-rolprent ''The Karate Kid'' en ''The Karate Kid Part II'' (kameevertoning), asook in die tweede seisoen van die spin-off-reeks ''Cobra Kai'', en as die preppy Alan Pinkard in die [[American Broadcasting Company|ABC]]-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). == Vroeë lewe en loopbaan == O'Dell is as Anthony Dell'Aquila in [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], gebore en het in Altadena grootgeword. Hy het aan die St. Francis Hoërskool gematrikuleer.<ref name="LADN">{{cite news|last1=Delmar|first1=Carie J.|title=His clean cut character is not an act|url=http://infoweb.newsbank.com/resources/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_dat=document_id%3Anews%252F0EF5186E4FF035DD&rft_id=info%3Asid%2Finfoweb.newsbank.com&rft_val_format=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Actx&svc_dat=AWNB&req_dat=0FD52E94025F7DBD|accessdate=2018-02-20|newspaper=[[Los Angeles Daily News]]|date=1988-04-20|page=Z4}}</ref> Sy eerste televisieverskyning was in die Halloween-episode van die [[NBC]]-televisiereeks ''CHiPs'' in 1978, getiteld "Trick or Trick". Later het hy in die kortstondige wetenskapsfiksiereeks ''Otherworld'' van [[CBS]] uit 1985 verskyn as Trace Sterling. Een van sy langste rolle was dié van die hoërskoolleerling Alan Pinkard in die ABC-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). Daarna het hy in ''Suddenly Susan'', ''George Lopez'' en ''K.C. Undercover'' verskyn. In 1984 het hy die rol van Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die eerste twee rolprente van die ''The Karate Kid''-franchise vertolk. Hy het ook in die musiekvideo van 2007 vir die lied ''Sweep the Leg'' deur No More Kings verskyn as 'n karikatuur van homself en Jimmy uit ''The Karate Kid''.<ref name="musicvideo">{{cite news|url=https://www.gazettetimes.com/blogs/of-being-and-johnny-lawrence-sweep-the-leg/article_25cefe2c-c937-5dd9-8e04-8c92425d0103.html|title=Of Being and Johnny Lawrence (Sweep the Leg)|newspaper=[[Corvallis Gazette-Times]]|date=2018-03-10|last=Frye|first=Cory|accessdate=2018-10-21}}</ref><ref name="musicvideo2">{{cite news|url=https://ftw.usatoday.com/2014/10/karate-kid-billy-zabka-cobra-kai-30th-anniversary|title='Karate Kid' villain Billy Zabka is still best friends with the Cobra Kais|newspaper=[[USA Today]]|date=2014-10-09|last=Strauss|first=Chris|accessdate=2018-10-21}}</ref> O'Dell het die rol van Jimmy herhaal in die tweede seisoen van die YouTube-webreeks ''Cobra Kai'' in 2019.<ref name="reunion">{{cite web|url=https://www.slashfilm.com/cobra-kai-reunion-episode/|title='Cobra Kai' Season 2: About That 'Karate Kid' Reunion in Episode 6…|accessdate=2019-10-21|last=Topel|first=Fred|date=2019-04-27|website=[[/Film]]}}</ref> == Filmografie == === Rolprente === *1979 ''Good Luck, Miss Wyckoff'' *1980 ''Falling in Love Again'' *1981 ''Rivals'' *1983 ''Hadley's Rebellion'' *1984 ''The Karate Kid'' *1985 ''Evils of the Night'' *1986 ''Chopping Mall]] *1986 ''The Karate Kid Part II'' === Televisie === *1978 ''CHiPs'' *1979 ''Scooby-Doo and Scrappy-Doo'' *1980 ''Fridays'' *1980 ''Eight Is Enough'' *1980 ''Family'' *1981 ''Dynasty'' *1981 ''ABC Weekend Specials'' *1982 ''The Scooby & Scrappy-Doo/Puppy Hour'' *1982 ''McClain's Law'' *1983 ''The Puppy's Further Adventures'' *1984 ''Lottery!'' *1985 ''Otherworld'' *1985 ''Simon & Simon'' *1986 ''Airwolf'' *1986–1991 ''Head of the Class'' *1988 ''Murder, She Wrote'' *1996 ''In the House'' *2000 ''Suddenly Susan'' *2002–2003 ''George Lopez'' *2011 ''Shake It Up'' *2015 ''K.C. Undercover'' *2019 ''Cobra Kai'' *2021 ''Sydney to the Max'' == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{IMDb name|0217251}} {{Normdata}} qzfr5gi25j22lusi0svuyze02ydm75a 2915172 2915171 2026-07-02T08:48:29Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Geboortes in 1960]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2915172 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Beeld = Tony O'Dell in The Karate Kid 1984.jpg | Naam = Tony O'Dell | Geboortenaam = Anthony Dell'Aquila | Geboortedatum = 30 Januarie 1960 | Geboorteplek = [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], [[Verenigde State van Amerika]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State van Amerika|Amerikaner]] | Skool = Saint Francis High School | Beroep = [[Akteur]] | Aktiewe jare = 1978–tans }} '''Tony O'Dell''' (gebore as Anthony Dell'Aquila; 30 Januarie 1960) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is veral bekend vir sy rol as Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die 1984-rolprent ''The Karate Kid'' en ''The Karate Kid Part II'' (kameevertoning), asook in die tweede seisoen van die spin-off-reeks ''Cobra Kai'', en as die preppy Alan Pinkard in die [[American Broadcasting Company|ABC]]-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). == Vroeë lewe en loopbaan == O'Dell is as Anthony Dell'Aquila in [[Pasadena, Kalifornië]], [[Kalifornië]], gebore en het in Altadena grootgeword. Hy het aan die St. Francis Hoërskool gematrikuleer.<ref name="LADN">{{cite news|last1=Delmar|first1=Carie J.|title=His clean cut character is not an act|url=http://infoweb.newsbank.com/resources/openurl?ctx_ver=z39.88-2004&rft_dat=document_id%3Anews%252F0EF5186E4FF035DD&rft_id=info%3Asid%2Finfoweb.newsbank.com&rft_val_format=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Actx&svc_dat=AWNB&req_dat=0FD52E94025F7DBD|accessdate=2018-02-20|newspaper=[[Los Angeles Daily News]]|date=1988-04-20|page=Z4}}</ref> Sy eerste televisieverskyning was in die Halloween-episode van die [[NBC]]-televisiereeks ''CHiPs'' in 1978, getiteld "Trick or Trick". Later het hy in die kortstondige wetenskapsfiksiereeks ''Otherworld'' van [[CBS]] uit 1985 verskyn as Trace Sterling. Een van sy langste rolle was dié van die hoërskoolleerling Alan Pinkard in die ABC-sitkom ''Head of the Class'' (1986–1991). Daarna het hy in ''Suddenly Susan'', ''George Lopez'' en ''K.C. Undercover'' verskyn. In 1984 het hy die rol van Jimmy, 'n lid van ''Cobra Kai'', in die eerste twee rolprente van die ''The Karate Kid''-franchise vertolk. Hy het ook in die musiekvideo van 2007 vir die lied ''Sweep the Leg'' deur No More Kings verskyn as 'n karikatuur van homself en Jimmy uit ''The Karate Kid''.<ref name="musicvideo">{{cite news|url=https://www.gazettetimes.com/blogs/of-being-and-johnny-lawrence-sweep-the-leg/article_25cefe2c-c937-5dd9-8e04-8c92425d0103.html|title=Of Being and Johnny Lawrence (Sweep the Leg)|newspaper=[[Corvallis Gazette-Times]]|date=2018-03-10|last=Frye|first=Cory|accessdate=2018-10-21}}</ref><ref name="musicvideo2">{{cite news|url=https://ftw.usatoday.com/2014/10/karate-kid-billy-zabka-cobra-kai-30th-anniversary|title='Karate Kid' villain Billy Zabka is still best friends with the Cobra Kais|newspaper=[[USA Today]]|date=2014-10-09|last=Strauss|first=Chris|accessdate=2018-10-21}}</ref> O'Dell het die rol van Jimmy herhaal in die tweede seisoen van die YouTube-webreeks ''Cobra Kai'' in 2019.<ref name="reunion">{{cite web|url=https://www.slashfilm.com/cobra-kai-reunion-episode/|title='Cobra Kai' Season 2: About That 'Karate Kid' Reunion in Episode 6…|accessdate=2019-10-21|last=Topel|first=Fred|date=2019-04-27|website=[[/Film]]}}</ref> == Filmografie == === Rolprente === *1979 ''Good Luck, Miss Wyckoff'' *1980 ''Falling in Love Again'' *1981 ''Rivals'' *1983 ''Hadley's Rebellion'' *1984 ''The Karate Kid'' *1985 ''Evils of the Night'' *1986 ''Chopping Mall]] *1986 ''The Karate Kid Part II'' === Televisie === *1978 ''CHiPs'' *1979 ''Scooby-Doo and Scrappy-Doo'' *1980 ''Fridays'' *1980 ''Eight Is Enough'' *1980 ''Family'' *1981 ''Dynasty'' *1981 ''ABC Weekend Specials'' *1982 ''The Scooby & Scrappy-Doo/Puppy Hour'' *1982 ''McClain's Law'' *1983 ''The Puppy's Further Adventures'' *1984 ''Lottery!'' *1985 ''Otherworld'' *1985 ''Simon & Simon'' *1986 ''Airwolf'' *1986–1991 ''Head of the Class'' *1988 ''Murder, She Wrote'' *1996 ''In the House'' *2000 ''Suddenly Susan'' *2002–2003 ''George Lopez'' *2011 ''Shake It Up'' *2015 ''K.C. Undercover'' *2019 ''Cobra Kai'' *2021 ''Sydney to the Max'' == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{IMDb name|0217251}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 1960]] cyacuxyb1z6wzlkyogr7uo937q3ehlm 0 463415 2915157 2026-07-02T07:43:40Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915157 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Asparagus falcatus | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagus aethiopicus var. ternifolius'' <small>Baker</small> * ''Asparagus falcatus var. ternifolius'' <small>(Baker) Jessop</small> * ''Protasparagus falcatus'' <small>(L.) Oberm.</small> }} '''''Asparagus falcatus''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Comore-eilande]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], Golf State, [[Indië]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Mosambiek]], [[Rwanda]], [[Saoedi-Arabië]], [[Somalië]], [[Sri Lanka]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Uganda]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en die [[Oos-Kaap]] voor. Die spesie blom van Oktober tot Februarie. == Galery == <gallery> Asparagus falcatus 1.jpg Asparagus falcatus 1c.JPG Asparagus falcatus kz4.jpg Asparagus falcatus, b, Krantzkloof Natuurreservaat.jpg Asparagus falcatus, c, Krantzkloof Natuurreservaat.jpg 鐮葉天冬 Asparagus falcatus -香港公園 Hong Kong Park- (9240253810).jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-45 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531097-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/29099e03-dc9a-4c34-955a-f29e221078b1 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|falcatus]] [[Kategorie:Flora van die Comore-eilande]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Indië]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Rwanda]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Sri Lanka]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 8dtsbzs0yuvm9m6rg8yvctng7c6g4tb 2915158 2915157 2026-07-02T07:46:02Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915158 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Doringtou | image = | taxon = Asparagus falcatus | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagus aethiopicus var. ternifolius'' <small>Baker</small> * ''Asparagus falcatus var. ternifolius'' <small>(Baker) Jessop</small> * ''Protasparagus falcatus'' <small>(L.) Oberm.</small> }} Die '''doringtou''' (''Asparagus falcatus'') is 'n [[struik]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Comore-eilande]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], Golf State, [[Indië]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Mosambiek]], [[Rwanda]], [[Saoedi-Arabië]], [[Somalië]], [[Sri Lanka]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Uganda]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en die [[Oos-Kaap]] voor. Die spesie blom van Oktober tot Februarie. == Galery == <gallery> Asparagus falcatus 1.jpg Asparagus falcatus 1c.JPG Asparagus falcatus kz4.jpg Asparagus falcatus, b, Krantzkloof Natuurreservaat.jpg Asparagus falcatus, c, Krantzkloof Natuurreservaat.jpg 鐮葉天冬 Asparagus falcatus -香港公園 Hong Kong Park- (9240253810).jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-45 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531097-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/29099e03-dc9a-4c34-955a-f29e221078b1 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|falcatus]] [[Kategorie:Flora van die Comore-eilande]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Indië]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Rwanda]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Sri Lanka]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 5rgad675hy6xapqcuh0gmvrhrq1x1k9 2915160 2915158 2026-07-02T07:47:34Z Oesjaar 7467 Skakel 2915160 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Doringtou | image = | taxon = Asparagus falcatus | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Asparagus aethiopicus var. ternifolius'' <small>Baker</small> * ''Asparagus falcatus var. ternifolius'' <small>(Baker) Jessop</small> * ''Protasparagus falcatus'' <small>(L.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} Die '''doringtou''' (''Asparagus falcatus'') is 'n [[struik]] wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Comore-eilande]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], Golf State, [[Indië]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Mosambiek]], [[Rwanda]], [[Saoedi-Arabië]], [[Somalië]], [[Sri Lanka]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Uganda]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en die [[Oos-Kaap]] voor. Die spesie blom van Oktober tot Februarie. == Galery == <gallery> Asparagus falcatus 1.jpg Asparagus falcatus 1c.JPG Asparagus falcatus kz4.jpg Asparagus falcatus, b, Krantzkloof Natuurreservaat.jpg Asparagus falcatus, c, Krantzkloof Natuurreservaat.jpg 鐮葉天冬 Asparagus falcatus -香港公園 Hong Kong Park- (9240253810).jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-45 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531097-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/29099e03-dc9a-4c34-955a-f29e221078b1 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|falcatus]] [[Kategorie:Flora van die Comore-eilande]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Indië]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Rwanda]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Sri Lanka]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] f09hkv5m0krfdzgh47ewj5m6hodim55 1 463416 2915159 2026-07-02T07:46:26Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915159 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463417 2915162 2026-07-02T08:04:09Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915162 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Asparagus flavicaulis | authority = (Oberm.) Fellingham & N.L.Mey., (1995) | synonyms =* ''Protasparagus flavicaulis'' <small>Oberm.</small> }} '''''Asparagus flavicaulis''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en [[Noordwes]] voor. == Infraspesies == Die spesie het twee [[Infraspesifieke naam|infraspesies:]] * ''Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis'' * ''Asparagus flavicaulis subsp. setulosus'' <small>(Oberm.) Fellingham & N.L.Mey.</small> == Galery == <gallery> Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 50D 0375.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1DS-II 0916.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1144.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1152.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1DS-II 4-2351.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1DS-II 4-2357.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-49 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:988325-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/c6f7ae40-bdfb-4420-8a64-0e1c86f6430d Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|flavicaulis]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 9p620xrutahj1mc5q811s61aded150s 2915164 2915162 2026-07-02T08:07:20Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915164 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Asparagus flavicaulis | authority = ([[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]) Fellingham & N.L.Mey., (1995) | synonyms =* ''Protasparagus flavicaulis'' <small>Oberm.</small> }} '''''Asparagus flavicaulis''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en [[Noordwes]] voor. == Infraspesies == Die spesie het twee [[Infraspesifieke naam|infraspesies:]] * ''Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis'' * ''Asparagus flavicaulis subsp. setulosus'' <small>(Oberm.) Fellingham & N.L.Mey.</small> == Galery == <gallery> Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 50D 0375.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1DS-II 0916.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1144.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1152.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1DS-II 4-2351.jpg Asparagus flavicaulis subsp. flavicaulis 1DS-II 4-2357.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-49 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:988325-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/c6f7ae40-bdfb-4420-8a64-0e1c86f6430d Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|flavicaulis]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 8ony3n0bedhlc40i1vv0x2d85dseaag 1 463418 2915163 2026-07-02T08:06:22Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915163 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463419 2915166 2026-07-02T08:08:54Z Oesjaar 7467 Aanstuur 2915166 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Asparagus falcatus]] kcpu3zsqk1y18jlmadrzsanlirsn3ge 1 463420 2915168 2026-07-02T08:09:20Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915168 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 3 463421 2915173 2026-07-02T08:51:17Z Rooiratel 90342 Welkom :) 2915173 wikitext text/x-wiki == Welkom == {{Welkom}} ck8jq42j6v04e2izh6lv2i9rdpixwx5 2 463422 2915174 2026-07-02T08:51:28Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Nuwe gebruikersbladsy}}' 2915174 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}} jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern 0 463423 2915178 2026-07-02T08:58:48Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met '{{Infobox football biography |name = Habib Diarra |image = [[Lêer:Diarra asse rcsa 2425.jpg|240px]] |caption = Diarra in 2024 |full_name = Mouhamadou Habib Mbacke Diarra<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup 2026: Senegal (SEN) |publisher=FIFA |page=39 |date=6 June 2026 |access-date=7 June 2026}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|2004|1|3|df=y}} |birth_place = Guédiawaye, S...' 2915178 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name = Habib Diarra |image = [[Lêer:Diarra asse rcsa 2425.jpg|240px]] |caption = Diarra in 2024 |full_name = Mouhamadou Habib Mbacke Diarra<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup 2026: Senegal (SEN) |publisher=FIFA |page=39 |date=6 June 2026 |access-date=7 June 2026}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|2004|1|3|df=y}} |birth_place = Guédiawaye, [[Senegal]] |height = 1,79 m |position = Middelveldspeler |currentclub = [[Sunderland AFC|Sunderland]] |clubnumber = 19 |youthyears1 = 2011–2018 |youthclubs1 = [[FC Mulhouse|Mulhouse]] |youthyears2 = 2018–2021 |youthclubs2 = [[RC Strasbourg Alsace|Strasbourg]] |years1 = 2021–2025 |clubs1 = [[RC Strasbourg Alsace|Strasbourg]] |caps1 = 92 |goals1 = 9 |years2 = 2021–2022 |clubs2 = → [[RC Strasbourg Alsace|Strasbourg B]] |caps2 = 7 |goals2 = 1 |years3 = 2025– |clubs3 = [[Sunderland AFC|Sunderland]] |caps3 = 20 |goals3 = 2 |nationalyears1 = 2020 |nationalteam1 = Frankryk o/16 |nationalcaps1 = 3 |nationalgoals1 = 1 |nationalyears2 = 2021 |nationalteam2 = Frankryk o/18 |nationalcaps2 = 5 |nationalgoals2 = 1 |nationalyears3 = 2022 |nationalteam3 = Frankryk o/19 |nationalcaps3 = 3 |nationalgoals3 = 0 |nationalyears4 = 2023 |nationalteam4 = Frankryk o/21 |nationalcaps4 = 3 |nationalgoals4 = 0 |nationalyears5 = 2024– |nationalteam5 = [[Senegalese nasionale sokkerspan|Senegal]] |nationalcaps5 = 24 |nationalgoals5 = 6 |club-update = 24 Mei 2026 |nationalteam-update = 1 Julie 2026 }} '''Mouhamadou Habib Mbacke Diarra''' (gebore 3 Januarie 2004) is 'n [[Senegal|Senegalese]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as middelveldspeler vir die [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Sunderland AFC|Sunderland]] en die [[Senegalese nasionale sokkerspan|Senegalese nasionale span]] speel. Hy is in Senegal gebore, maar het in [[Frankryk]] grootgeword.<ref>{{Cite web|url=https://www.rcstrasbourgalsace.fr/premier-contrat-pro-pour-habib-diarra-et-mahamadou-kanoute/|title=Premier contrat pro pour Habib Diarra et Mahamadou Kanouté|website=rcstrasbourgalsace.fr|access-date=2026-07-02}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Sokkersaadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Diarra, Habib}} [[Kategorie:Senegalese sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2004]] [[Kategorie:Lewende mense]] f7fmfctqw8ggde52g4w9q9pkszcmk2k 2 463424 2915185 2026-07-02T09:14:11Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Nuwe gebruikersbladsy}}' 2915185 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}} jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern 0 463425 2915186 2026-07-02T09:17:57Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met '{{Infobox football biography | name = Youri Tielemans | image = [[Lêer:Youri Tielemans USMNT v Belgium Mar 28 2026-20 (cropped).jpg|240px]] | caption = Tielemans in 2026 | full_name = Youri Marion Achiel Tielemans<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/1697050 |title=Premier League clubs publish 2019/20 retained lists |publisher=Premier League |date=26 June 2020 |access-date=10 July 2020}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1997|5|7|df=y}}<re...' 2915186 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Youri Tielemans | image = [[Lêer:Youri Tielemans USMNT v Belgium Mar 28 2026-20 (cropped).jpg|240px]] | caption = Tielemans in 2026 | full_name = Youri Marion Achiel Tielemans<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/1697050 |title=Premier League clubs publish 2019/20 retained lists |publisher=Premier League |date=26 June 2020 |access-date=10 July 2020}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1997|5|7|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.espn.co.uk/football/player/_/id/193297/youri-tielemans |title=Youri Tielemans: Overview |publisher=ESPN |access-date=10 July 2020}}</ref> | birth_place = Sint-Pieters-Leeuw,<br/>[[Vlaams-Brabant]], [[België]] | height = 1,76 m<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/5865/Youri-Tielemans/overview |title=Youri Tielemans: Overview |publisher=Premier League |access-date=31 August 2024}}</ref> | position = Middelveldspeler | currentclub = [[Aston Villa]] | clubnumber = 8 | youthyears1 = 2012–2013 | youthclubs1 = [[RSC Anderlecht|Anderlecht]] | years1 = 2013–2017 | clubs1 = [[RSC Anderlecht|Anderlecht]] | caps1 = 139 | goals1 = 26 | years2 = 2017–2019 | clubs2 = [[AS Monaco FC|Monaco]] | caps2 = 47 | goals2 = 5 | years3 = 2019 | clubs3 = → [[Leicester City FC|Leicester City]] (leen) | caps3 = 13 | goals3 = 3 | years4 = 2019–2023 | clubs4 = [[Leicester City FC|Leicester City]] | caps4 = 138 | goals4 = 18 | years5 = 2023– | clubs5 = [[Aston Villa]] | caps5 = 93 | goals5 = 5 | nationalyears1 = 2012–2013 | nationalteam1 = België o/15 | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2012–2013 | nationalteam2 = België o/16 | nationalcaps2 = 10 | nationalgoals2 = 8 | nationalyears3 = 2013–2016 | nationalteam3 = België o/21 | nationalcaps3 = 14 | nationalgoals3 = 6 | nationalyears4 = 2016– | nationalteam4 = [[Belgiese nasionale sokkerspan|België]] | nationalcaps4 = 89 | nationalgoals4 = 15 | club-update = 24 Mei 2026 | nationalteam-update = 1 Julie 2026 }} '''Youri Marion Achiel Tielemans''' (gebore [[7 Mei]] [[1997]]) is 'n [[België|Belgiese]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as middelveldspeler vir die [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Aston Villa]] speel en die kaptein van die [[Belgiese nasionale sokkerspan|Belgiese nasionale span]] is. Tielemans het sy loopbaan by [[RSC Anderlecht|Anderlecht]] begin, waar hy in vier seisoene 185 amptelike wedstryde gespeel en 35 doele aangeteken het. Hy het die Belgiese ligatitel twee keer gewen en is in 2017 as die Belgiese Professionele Sokkerspeler van die Jaar aangewys. Hy is die jongste Belg wat in die [[UEFA Champions League]] gespeel het en het sy debuut in dié kompetisie gemaak toe hy 16 jaar en 148 dae oud was. Ná twee jaar by [[AS Monaco|Monaco]] in [[Ligue 1]] het hy hom in 2019, aanvanklik op lening en daarna vir 'n beraamde bedrag van £33 miljoen, by [[Leicester City FC|Leicester City]] aangesluit. Sy vader is 'n [[Vlaminge|Vlaming]] en sy moeder is van die [[Demokratiese Republiek die Kongo]].<ref>{{cite news|last1=Bate|first1=Adam|last2=Terreur|first2=Kristof|title=Targets: Belgium|url=http://www.skysports.com/football/news/11096/9094094/targets-belgium|access-date=30 January 2016|website=Sky Sports|date=6 January 2014}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tielemans, Youri}} [[Kategorie:Belgiese sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1997]] [[Kategorie:Lewende mense]] osc5fgwz90t617dpv0g65zxjx3ujsek 1 463426 2915188 2026-07-02T09:20:18Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2915188 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 463427 2915189 2026-07-02T09:21:27Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2915189 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463428 2915190 2026-07-02T09:36:12Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met ''''Malik Leon Tillman''' (gebore 28 Mei 2002) is 'n [[Duitsland|Duits]]-[[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as aanvallende middelveldspeler vir die [[Bundesliga]]-klub [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] en die [[Verenigde State se nasionale sokkerspan|Amerikaanse nasionale span]] speel. Sy moeder is [[Duitsers|Duits]], en hy het Duitsland op jeugvlak verteenwoordig voordat hy besluit het om vir die Verenigde S...' 2915190 wikitext text/x-wiki '''Malik Leon Tillman''' (gebore 28 Mei 2002) is 'n [[Duitsland|Duits]]-[[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as aanvallende middelveldspeler vir die [[Bundesliga]]-klub [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] en die [[Verenigde State se nasionale sokkerspan|Amerikaanse nasionale span]] speel. Sy moeder is [[Duitsers|Duits]], en hy het Duitsland op jeugvlak verteenwoordig voordat hy besluit het om vir die Verenigde State, die geboorteland van sy vader, te speel.<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayern-munich-youngster-malik-tillman-to-play-for-the-usa-20018|title=Bayern Munich youngster Malik Tillman to play for the USA|website=bundesliga.com|language=en|access-date=2026-07-02}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Sokkersaadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tillman, Malik}} [[Kategorie:Amerikaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2002]] [[Kategorie:Lewende mense]] gaehfvcmrixzckdoy2p3y4zibfdwaty 2915193 2915190 2026-07-02T09:45:50Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 2915193 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Malik Tillman | image = [[Lêer:Malik Tillman Australia v USA 19 June 2026-66.jpg|240px]] | caption = Tillman in 2026 | full_name = Malik Leon Tillman<ref>{{cite web |url=https://www.bfv.de/spieler/malik-leon-tillman/00QBTG9JN4000000VV0AG819VSKRC3V1 |title=Malik Leon Tillman |work=[[Bavarian Football Association]] |access-date=January 7, 2022 |language=de}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|2002|5|28}} | birth_place = [[Nürnberg]], [[Duitsland]] | height = 1,87 m<ref>{{cite web |url=https://www.bayer04.de/en-us/player/werkself/bayer-04-leverkusen/malik-tillman |title=Malik Tillman |publisher=Bayer 04 Leverkusen |access-date=May 28, 2026 }}</ref> | position = Aanvallende middelvelder | currentclub = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | clubnumber = 10 | youthyears1 = {{0|0000}}–2015 | youthclubs1 = [[SpVgg Greuther Fürth|Greuther Fürth]] | youthyears2 = 2015–2020 | youthclubs2 = [[FC Bayern München|München Munich]] | years1 = 2020–2022 | clubs1 = [[FC Bayern München II|Bayern München II]] | caps1 = 25 | goals1 = 9 | years2 = 2021–2024 | clubs2 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps2 = 4 | goals2 = 0 | years3 = 2022–2023 | clubs3 = → [[Glasgow Rangers|Rangers]] (loan) | caps3 = 28 | goals3 = 10 | years4 = 2023 | clubs4 = → [[Jong PSV]] (leen) | caps4 = 1 | goals4 = 0 | years5 = 2023–2024 | clubs5 = → [[PSV Eindhoven|PSV]] (leen) | caps5 = 28 | goals5 = 9 | years6 = 2024–2025 | clubs6 = [[PSV Eindhoven|PSV]] | caps6 = 26 | goals6 = 12 | years7 = 2025– | clubs7 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | caps7 = 29 | goals7 = 6 | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = Duitsland o/15 | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2017 | nationalteam2 = Duitsland o/15 | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2018 | nationalteam3 = Duitsland o/16 | nationalcaps3 = 3 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2018–2019 | nationalteam4 = Duitsland o/17 | nationalcaps4 = 11 | nationalgoals4 = 2 | nationalyears5 = 2021 | nationalteam5 = Duitsland o/20 | nationalcaps5 = 2 | nationalgoals5 = 1 | nationalyears6 = 2021–2022 | nationalteam6 = Duitsland o/21 | nationalcaps6 = 4 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2022– | nationalteam7 = [[Verenigde State se nasionale sokkerspan|VSA]] | nationalcaps7 = 34 | nationalgoals7 = 4 | club-update = 18 Mei 2026 | nationalteam-update = 2 Julie 2026 }} '''Malik Leon Tillman''' (gebore 28 Mei 2002) is 'n [[Duitsland|Duits]]-[[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as aanvallende middelveldspeler vir die [[Bundesliga]]-klub [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] en die [[Verenigde State se nasionale sokkerspan|Amerikaanse nasionale span]] speel. Sy moeder is [[Duitsers|Duits]], en hy het Duitsland op jeugvlak verteenwoordig voordat hy besluit het om vir die Verenigde State, die geboorteland van sy vader, te speel.<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayern-munich-youngster-malik-tillman-to-play-for-the-usa-20018|title=Bayern Munich youngster Malik Tillman to play for the USA|website=bundesliga.com|language=en|access-date=2026-07-02}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Sokkersaadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tillman, Malik}} [[Kategorie:Amerikaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2002]] [[Kategorie:Lewende mense]] qlyjogyyswxmwv1divj0dzi22whcd58 2915194 2915193 2026-07-02T09:46:30Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 2915194 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Malik Tillman | image = [[Lêer:Malik Tillman Australia v USA 19 June 2026-66.jpg|240px]] | caption = Tillman in 2026 | full_name = Malik Leon Tillman<ref>{{cite web |url=https://www.bfv.de/spieler/malik-leon-tillman/00QBTG9JN4000000VV0AG819VSKRC3V1 |title=Malik Leon Tillman |work=[[Bavarian Football Association]] |access-date=January 7, 2022 |language=de}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|2002|5|28}} | birth_place = [[Nürnberg]], [[Duitsland]] | height = 1,87 m<ref>{{cite web |url=https://www.bayer04.de/en-us/player/werkself/bayer-04-leverkusen/malik-tillman |title=Malik Tillman |publisher=Bayer 04 Leverkusen |access-date=May 28, 2026 }}</ref> | position = Aanvallende middelvelder | currentclub = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | clubnumber = 10 | youthyears1 = {{0|0000}}–2015 | youthclubs1 = [[SpVgg Greuther Fürth|Greuther Fürth]] | youthyears2 = 2015–2020 | youthclubs2 = [[FC Bayern München|München Munich]] | years1 = 2020–2022 | clubs1 = [[FC Bayern München|Bayern München II]] | caps1 = 25 | goals1 = 9 | years2 = 2021–2024 | clubs2 = [[FC Bayern München|Bayern München]] | caps2 = 4 | goals2 = 0 | years3 = 2022–2023 | clubs3 = → [[Glasgow Rangers|Rangers]] (loan) | caps3 = 28 | goals3 = 10 | years4 = 2023 | clubs4 = → [[Jong PSV]] (leen) | caps4 = 1 | goals4 = 0 | years5 = 2023–2024 | clubs5 = → [[PSV Eindhoven|PSV]] (leen) | caps5 = 28 | goals5 = 9 | years6 = 2024–2025 | clubs6 = [[PSV Eindhoven|PSV]] | caps6 = 26 | goals6 = 12 | years7 = 2025– | clubs7 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | caps7 = 29 | goals7 = 6 | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = Duitsland o/15 | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2017 | nationalteam2 = Duitsland o/15 | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2018 | nationalteam3 = Duitsland o/16 | nationalcaps3 = 3 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2018–2019 | nationalteam4 = Duitsland o/17 | nationalcaps4 = 11 | nationalgoals4 = 2 | nationalyears5 = 2021 | nationalteam5 = Duitsland o/20 | nationalcaps5 = 2 | nationalgoals5 = 1 | nationalyears6 = 2021–2022 | nationalteam6 = Duitsland o/21 | nationalcaps6 = 4 | nationalgoals6 = 3 | nationalyears7 = 2022– | nationalteam7 = [[Verenigde State se nasionale sokkerspan|VSA]] | nationalcaps7 = 34 | nationalgoals7 = 4 | club-update = 18 Mei 2026 | nationalteam-update = 2 Julie 2026 }} '''Malik Leon Tillman''' (gebore 28 Mei 2002) is 'n [[Duitsland|Duits]]-[[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as aanvallende middelveldspeler vir die [[Bundesliga]]-klub [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] en die [[Verenigde State se nasionale sokkerspan|Amerikaanse nasionale span]] speel. Sy moeder is [[Duitsers|Duits]], en hy het Duitsland op jeugvlak verteenwoordig voordat hy besluit het om vir die Verenigde State, die geboorteland van sy vader, te speel.<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayern-munich-youngster-malik-tillman-to-play-for-the-usa-20018|title=Bayern Munich youngster Malik Tillman to play for the USA|website=bundesliga.com|language=en|access-date=2026-07-02}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Sokkersaadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tillman, Malik}} [[Kategorie:Amerikaanse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2002]] [[Kategorie:Lewende mense]] 6lmvy7817k2u2wbwpvglgjcv67o3gba 1 463429 2915191 2026-07-02T09:37:10Z Vryheid vir Suid-Afrika 184704 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2915191 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463430 2915197 2026-07-02T09:51:40Z AFM 21229 Nuwe bladsy geskep met 'Die Nederlandse passasier- en vragskip '''Klipfontein''' het in 1953 in die [[Mosambiekkanaal]] vergaan. ==Skip== Die skip van die [[Holland-Afrika Lyn]] is in 1939 te water gelaat en is dadelik weens die uitbreek van die [[Tweede Wêreldoorlog]] as troepeskip oor die [[Stille Oseaan]] tussen [[San Francisco]] en [[Australië]] gebruik. Op 1 Februarie is dit eers weer vir burgerlike gebruik beskikbaar gestel. ==Ramp== Die laaste reis van die skip was van Amsterd...' 2915197 wikitext text/x-wiki Die Nederlandse passasier- en vragskip '''Klipfontein''' het in 1953 in die [[Mosambiekkanaal]] vergaan. ==Skip== Die skip van die [[Holland-Afrika Lyn]] is in 1939 te water gelaat en is dadelik weens die uitbreek van die [[Tweede Wêreldoorlog]] as troepeskip oor die [[Stille Oseaan]] tussen [[San Francisco]] en [[Australië]] gebruik. Op 1 Februarie is dit eers weer vir burgerlike gebruik beskikbaar gestel. ==Ramp== Die laaste reis van die skip was van [[Amsterdam]] na hawens in Suid- en [[Oos-Afrika]]. Op 8 Januarie 1953 verlaat dit die hawe van [[Maputo]] op pad na [[Beira]]. Aan boord was 116 passasiers, 118 bemanningslede en ‘n vrag bestaande uit blokke [[koper]], [[chroom]]erts, huide en 100 bale [[wol]]. In reënweer tydens die middaguur van 9 Januarie by 24° 32′ 15″ suid, 35° 31′ 30″ oos, ‘n 4 km van die [[vuurtoring]] by [[Ponto Zavora]], ‘n 8 km suid van [[Kaap Barra]] tref die skip onsigbare rotse en sink vinnig. Alle opvarendes is deur die ''Bloemfontein Castle'' gered en die koper is metterjare geberg. Die direkte oorsaak van die ramp is nooit amptelik bevestig nie, alhoewel die skip te naby aan die kus gevaar het. Daarom is die kaptein se lisensie vir ‘n tydperk opgeskort. ==Bibliografie== *https://www.marhisdata.nl/schip&id=3464 *https://www.wrecksite.eu/wreck.aspx?102013 [[Kategorie: Skeepswrakke]] tlzn3z9pioya7w9bk9txp1apyp393nw 0 463431 2915201 2026-07-02T10:28:06Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2915201 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Asparagus juniperoides | authority = [[Adolf Engler|Engl.]], (1888) | synonyms =* ''Myrsiphyllum juniperoides'' <small>(Engl.) [[Anna Amelia Obermeyer|Oberm.]]</small> }} '''''Asparagus juniperoides''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Asparagaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]] voor. == Galery == <gallery> Asparagus juniperoides 15940846.jpg Asparagus juniperoides 15478113.jpg Asparagus juniperoides 16084401.jpg Asparagus juniperoides 16084405.jpg Asparagus juniperoides 22838984.jpg Asparagus juniperoides 86517386.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=728-56 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:531149-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/ed0d8415-573e-401c-9e0e-dc28de3a66c7 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Asparagus|juniperoides]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] j8na8b7h1vnegbo1h79muuhymk62at7 1 463432 2915202 2026-07-02T10:29:55Z Oesjaar 7467 Verbeter 2915202 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 463433 2915204 2026-07-02T10:41:19Z Sobaka 328 Begin 'n nuwe artikel, nog besigǃ 2915204 wikitext text/x-wiki '''MoltCourt''' is 'n eksperimentele aanlynplatform vir gestruktureerde debatte tussen [[kunsmatige intelligensie|KI]]-agente. Die platform is in 2026 in die EigenCloud-ekosisteem bekendgestel en is beskryf as 'n "hofsaal" of debat-arena waarin [[KI-agent]]e mekaar kan uitdaag, oor verskeie rondes argumenteer en deur 'n KI-jurie beoordeel word.<ref>{{Cite web |last=Hourani |first=Mustafa |date=2 Maart 2026 |title=MoltCourt: What Happens When Agents Disagree? |url=https://blog.eigencloud.xyz/moltcourt-what-happens-when-agents-disagree/ |access-date=1 Julie 2026 |website=EigenCloud Blog |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 Maart 2026 |title=Monthly Updates - February 2026 |url=https://l2beat.com/publications/monthly-update-2026-02 |access-date=1 Julie 2026 |website=L2Beat |language=en}}</ref> == Agtergrond == MoltCourt het ontstaan teen die agtergrond van toenemende belangstelling in sogenaamde [[KI-agent|KI-agente]]: sagtewarestelsels wat namens gebruikers take kan uitvoer, met ander agente kan kommunikeer en besluite binne voorafbepaalde perke kan neem. EigenCloud het MoltCourt aangebied as 'n demonstrasie van hoe geskille tussen sulke agente in 'n gestruktureerde omgewing hanteer kan word. Volgens EigenCloud is die kernprobleem nie bloot dat agente met mekaar kan verskil nie, maar dat die prosesse waarvolgens sulke verskille opgelos word, betroubaar, deursigtig en teen inmenging bestand moet wees. Die platform is daarom verbind met EigenCompute, 'n diens vir verifieerbare buiteketting-rekenwerk wat gebruik maak van vertroude uitvoeringsomgewings en kriptografiese attestasie. == Werking == Op MoltCourt kan KI-agente in gestruktureerde, meerrondte-debatte teen mekaar meeding. Die agente stel argumente, lewer repliek en word daarna deur 'n KI-jurie beoordeel. Die platform beskryf sy uitsprake as kriptografies verifieerbaar, sodat die proses en uitkoms van 'n debat nagegaan kan word.<ref >{{Cite web |title=MoltCourt — Where Agents Settle Scores |url=https://moltcourt.fun/ |access-date=1 Julie 2026 |website=MoltCourt |language=en}}</ref> L2Beat het MoltCourt beskryf as 'n eksperimentele KI-debatarena waarin agente gestruktureerde argumente voer en waar elke uitspraak met kriptografiese bewys deur EigenCompute ondersteun word. == Betekenis == MoltCourt is nie 'n regshof in die gewone regsbetekenis nie, maar eerder 'n eksperimentele demonstrasie van hoe geskille tussen outonome of semi-outonome KI-agente in die toekoms hanteer kan word. Dit sluit aan by breër navorsing en ontwikkeling rondom multi-agent-debat, verifieerbare rekenwerk en agent-tot-agent-interaksie. Die platform is ook gebruik as voorbeeld van die moontlike behoefte aan nuwe institusionele vorme vir digitale agente, veral indien sulke agente in die toekoms finansiële, kontraktuele of organisatoriese rolle namens mense of instellings sou vervul. == Verwysings == {{Verwysings}} hxo43zstrwr1k0yxbwx3i5qcoxmuzz1 2915205 2915204 2026-07-02T10:42:26Z Sobaka 328 kategoriie 2915205 wikitext text/x-wiki '''MoltCourt''' is 'n eksperimentele aanlynplatform vir gestruktureerde debatte tussen [[kunsmatige intelligensie|KI]]-agente. Die platform is in 2026 in die EigenCloud-ekosisteem bekendgestel en is beskryf as 'n "hofsaal" of debat-arena waarin [[KI-agent]]e mekaar kan uitdaag, oor verskeie rondes argumenteer en deur 'n KI-jurie beoordeel word.<ref>{{Cite web |last=Hourani |first=Mustafa |date=2 Maart 2026 |title=MoltCourt: What Happens When Agents Disagree? |url=https://blog.eigencloud.xyz/moltcourt-what-happens-when-agents-disagree/ |access-date=1 Julie 2026 |website=EigenCloud Blog |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 Maart 2026 |title=Monthly Updates - February 2026 |url=https://l2beat.com/publications/monthly-update-2026-02 |access-date=1 Julie 2026 |website=L2Beat |language=en}}</ref> == Agtergrond == MoltCourt het ontstaan teen die agtergrond van toenemende belangstelling in sogenaamde [[KI-agent|KI-agente]]: sagtewarestelsels wat namens gebruikers take kan uitvoer, met ander agente kan kommunikeer en besluite binne voorafbepaalde perke kan neem. EigenCloud het MoltCourt aangebied as 'n demonstrasie van hoe geskille tussen sulke agente in 'n gestruktureerde omgewing hanteer kan word. Volgens EigenCloud is die kernprobleem nie bloot dat agente met mekaar kan verskil nie, maar dat die prosesse waarvolgens sulke verskille opgelos word, betroubaar, deursigtig en teen inmenging bestand moet wees. Die platform is daarom verbind met EigenCompute, 'n diens vir verifieerbare buiteketting-rekenwerk wat gebruik maak van vertroude uitvoeringsomgewings en kriptografiese attestasie. == Werking == Op MoltCourt kan KI-agente in gestruktureerde, meerrondte-debatte teen mekaar meeding. Die agente stel argumente, lewer repliek en word daarna deur 'n KI-jurie beoordeel. Die platform beskryf sy uitsprake as kriptografies verifieerbaar, sodat die proses en uitkoms van 'n debat nagegaan kan word.<ref >{{Cite web |title=MoltCourt — Where Agents Settle Scores |url=https://moltcourt.fun/ |access-date=1 Julie 2026 |website=MoltCourt |language=en}}</ref> L2Beat het MoltCourt beskryf as 'n eksperimentele KI-debatarena waarin agente gestruktureerde argumente voer en waar elke uitspraak met kriptografiese bewys deur EigenCompute ondersteun word. == Betekenis == MoltCourt is nie 'n regshof in die gewone regsbetekenis nie, maar eerder 'n eksperimentele demonstrasie van hoe geskille tussen outonome of semi-outonome KI-agente in die toekoms hanteer kan word. Dit sluit aan by breër navorsing en ontwikkeling rondom multi-agent-debat, verifieerbare rekenwerk en agent-tot-agent-interaksie. Die platform is ook gebruik as voorbeeld van die moontlike behoefte aan nuwe institusionele vorme vir digitale agente, veral indien sulke agente in die toekoms finansiële, kontraktuele of organisatoriese rolle namens mense of instellings sou vervul. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] cpzkeoy4u99mjb7ny7fl82wuvghj26u 1 463434 2915207 2026-07-02T11:46:19Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2915207 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv