Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Konsep Konsepbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 108 3138891 3131033 2026-10-29T02:59:31Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138891 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Bedryfstelsel weergawe | naam = GNU | familie = | logo = Heckert GNU white.svg | skermkiekie = | onderskrif = | ontwikkelaar = Die gemeenskap | webblad = {{URL|https://www.gnu.org}} | eerste_vrystelling_datum = | eerste_vrystelling_url = | huidige_weergawe = | huidige_datum = | huidige_url = | voorskouweergawe = | voorskoudatum = | voorskou_url = | bronkodemodel = | lisensie = [[GNU Algemene Publieke Lisensie|GNU GPL]], GNU LGPL, GNU AGPL, GNU FDL, GNU FSDG<ref name="gnu-lisensies" /><ref name="gnu-fsdg" /> | kerntipe = [[Linux]] | tale = Veeltalig | opdateermetode = | ondersteunde_platforms = IA-32 (net met Hurd kernel) en Alpha, ARC, ARM, AVR32, Blackfin, C6x, ETRAX CRIS, FR-V, H8/300, Hexagon, Itanium, M32R, m68k, META, Microblaze, MIPS, MN103, OpenRISC, PA-RISC, PowerPC, s390, S+core, SuperH, SPARC, TILE64, Unicore32, x86, Xtensa (net met Linux-libre) | voorafgegaan_deur = | opgevolg_deur = | ondersteuningstatus = | ander_artikels = }} '''GNU''' (uitspraak: /ɡnuː/)<ref name="gnu" /><ref name="rms-zagreb-talk" /> is 'n [[Bedryfstelsel (inligtingstegnologie)|bedryfstelsel]] en versameling van [[Sagteware|rekenaarsagteware]].<ref name="peng" /><ref name="snom" /><ref name="torres" /><ref name="ccm" /><ref name="walfield" /><ref name="techcrunch" /> GNU bestaan heeltemal uit [[vrye sagteware]],<ref name="handbookonopensource" /><ref name="manifesto" /><ref name="raymond" /> waarvan die meeste onder die GNU-projek se eie [[GNU Algemene Publieke Lisensie|Algemene Publieke Lisensie]] ([[Engels]]: ''General Public License'', GPL) gelisensieer is. "GNU" is 'n rekursiewe [[akroniem]] vir "GNU's Not Unix!" ([[Engels]], ''GNU is nie Unix nie'').<ref name="handbookonopensource" /><ref name="free-dictionary" /> Die akroniem is gekies omdat die ontwerp van GNU soortgelyk is aan dié van [[Unix]], maar van Unix verskil deurdat dit vrye sagteware is en geen Unix-[[bronkode]] bevat nie.<ref name="handbookonopensource" /><ref name="gnu" /><ref name="marshall" /> Die GNU-projek sluit 'n [[bedryfstelselkern]], GNU Hurd, in, wat die oorspronklike fokus van die Free Software Foundation (Engels, ''Vrye Sagteware-stigting''; FSF) was.<ref name="handbookonopensource" /><ref name="computerworld" /><ref name="hillesley" /><ref name="lessig" /> Aangesien Hurd se kern nog nie produksiegereed is nie,<ref name="hurd-status" /> word nie-GNU-kerne, byvoorbeeld die [[Linux]]-kern, met GNU-sagteware gebruik.<ref name="what-is-linux" /><ref name="ubuntu-installasiegids" /> Die kombinasie van GNU-sagteware met die Linux-kern is so algemeen dat dit algemeen na verwys word as slegs ''Linux'', en minder algemeen as ''[[GNU/Linux]]''. [[Richard Stallman]], stigter van die GNU-projek, beskou GNU as 'n "tegniese middel tot 'n sosiale doeleinde".<ref name="stallman" /> Lawrence Lessig skryf in sy voorwoord tot die tweede uitgawe van Stallman se boek ''Free software, free society'' dat Stallman daarin oor "die sosiale aspekte van sagteware en hoe vrye sagteware [[gemeenskap]] en sosiale geregtigheid kan skep" skryf.<ref name="stallman-gay" /> == Sien ook == * [[Lys van vrye sagteware]] * [[Vrye Sagteware]] * [[GNU Algemene Publieke Lisensie]] == Verwysings == {{Verwysings|2|verwysings= <ref name="gnu-lisensies">{{cite web |url=https://www.gnu.org/licenses/ |title=GNU Licenses |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511065627/http://www.gnu.org/licenses/ |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="gnu-fsdg">{{cite web |url=https://www.gnu.org/distros/free-system-distribution-guidelines.html |title=GNU FSDG |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502110730/https://www.gnu.org/distros/free-system-distribution-guidelines.html |archive-date=2 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="gnu">{{cite web |url=https://www.gnu.org/ |title=What is GNU? |work=The GNU Operating System |date=4 September 2009 |publisher=[[Free Software Foundation]] |access-date=9 Oktober 2009 |quote=The name ‘GNU’ is a [[recursive acronym]] for ‘GNU's Not Unix‘; it is pronounced ''g-noo'', as one syllable with no vowel sound between the ''g'' and the ''n''. |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008071133/https://www.gnu.org/ |archive-date=8 Oktober 2009 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="rms-zagreb-talk">{{en}} {{cite AV media |url=http://mjesec.ffzg.hr/~dpavlin/stallman2006/free_software_movement_and_the_future_of_freedom_zagreb_09_march_2006.ogg |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425074309/http://mjesec.ffzg.hr/~dpavlin/stallman2006/free_software_movement_and_the_future_of_freedom_zagreb_09_march_2006.ogg |archive-date=25 April 2012 |url-status=live |title=The Free Software Movement and the Future of Freedom |first=Richard |last=Stallman |authorlink=Richard Stallman |publisher=[[Free Software Foundation|FSF Europe]] |location=Zagreb, Kroasië |lay-url=http://fsfeurope.org/documents/rms-fs-2006-03-09.en.html |date=9 Maart 2006 |accessdate=20 Februarie 2007}}</ref> <ref name="peng">{{en}} {{cite journal|author1=Yi Peng|author2=Fu Li|author3=Ali Mili|title=Modeling the evolution of operating systems: An empirical study|journal=Journal of Systems and Software|date=Januarie 2007|volume=80|issue=1|pages=1–15|doi=10.1016/j.jss.2006.03.049|url=https://web.njit.edu/~mili/pdf/oss.pdf|accessdate=11 Januarie 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160111035552/https://web.njit.edu/~mili/pdf/oss.pdf|archivedate=9 May 2009|quote=''...we have selected a set of fifteen operating systems: Unix, Solaris/Sun OS, BSD, Windows, MS-DOS, MAC OS, Linux, Net Ware, HP UX, GNU Hurd, IBM Aix, Compaq/ DEC VMS, OS/2.''}}</ref> <ref name="snom">{{cite web |url=https://www.snom.com/footer/source-code-gpl-open-source/ |title=Source Code & GPL Open Source |last=Snom Technology |website=www.snom.com |access-date=8 April 2018 |quote=Variants of the GNU operating system, which use the kernel Linux, are now widely used; though these systems are often referred to as "Linux", they are more accurately called "GNU/Linux systems". |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180409044219/https://www.snom.com/footer/source-code-gpl-open-source/ |archive-date=9 April 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="torres">{{en}} {{cite book|author1=M. R. M. Torres|author2=Federico Barrero|author3=M. Perales|author4=S. L. Toral|title=Analysis of the Core Team Role in Open Source Communities|journal=Complex, Intelligent and Software Intensive Systems (CISIS), 2011 International Conference on|date=June 2011|pages=109–114|doi=10.1109/CISIS.2011.25|url=https://www.researchgate.net/publication/221328676|accessdate=11 January 2016|publisher=IEEE Computer Society|format=PDF|quote=''Debian port to Hurd...: The GNU Hurd is a totally new operating system being put together by the GNU group.''|isbn=978-1-61284-709-2}}</ref> <ref name="ccm">{{cite web |url=https://ccm.net/faq/478-gnu-operating-system |title=GNU Operating System - CCM FAQ |website=CCM |access-date=8 April 2018 |quote=GNU is an operating system that offers a set of free open source programs. |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180409044204/https://ccm.net/faq/478-gnu-operating-system |archive-date=9 April 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> <ref name="walfield">{{en}} {{cite journal|author1=Neal H. Walfield|author2=Marcus Brinkmann|title=A critique of the GNU hurd multi-server operating system|journal=ACM SIGOPS Operating Systems Review|date=4 Julie 2007|volume=41|issue=4|pages=30–39|doi=10.1145/1278901.1278907|url=http://walfield.org/papers/200707-walfield-critique-of-the-GNU-Hurd.pdf|accessdate=11 Januarie 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151105213752/http://www.walfield.org/papers/200707-walfield-critique-of-the-GNU-Hurd.pdf|archivedate=5 November 2015}}</ref> <ref name="techcrunch">{{cite web |url=https://techcrunch.com/2008/03/24/arent-unix-and-linux-the-same-thing-yes-and-no/ |title=All About Linux 2008: Aren't UNIX and Linux the same thing? Yes and no. – TechCrunch |website=techcrunch.com |access-date=2 April 2018 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20180402102244/https://techcrunch.com/2008/03/24/arent-unix-and-linux-the-same-thing-yes-and-no/ |archive-date=2 April 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="handbookonopensource">{{en}} {{cite book |first1 = Kirk |last1=St. Amant |first2=Brian |last2 = Still |title=Handbook of Research on Open Source Software: Technological, Economic, and Social Perspectives |isbn= 978-1-59140999-1|year=2007 }}</ref> <ref name="manifesto">{{cite web |url=https://www.gnu.org/gnu/manifesto.html |title=GNU Manifesto |publisher=FSF |work=GNU project |access-date=27 Julie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719103956/https://www.gnu.org/gnu/manifesto.html |archive-date=19 Julie 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="raymond">{{en}} {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=F6qgFtLwpJgC |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319145418/https://books.google.com/books?id=F6qgFtLwpJgC |archive-date=2015-03-19 |url-status=live |title=The Cathedral & the Bazaar: Musings on Linux and Open Source by an Accidental Revolutionary |pages=10–12 |isbn=978-0-59600108-7 |last=Raymond |first=Eric |date=2001-02-01}}</ref> <ref name="free-dictionary">{{en}} {{cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/GNU%27s+Not+Unix |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224110650/http://www.thefreedictionary.com/GNU%27s+Not+Unix |archive-date=2013-12-24 |url-status=live |title=GNU's Not Unix |publisher=The free dictionary |accessdate=2012-09-22}}</ref> <ref name="marshall">{{cite web |last=Marshall |first=Rosalie |place=[[Australia|AU]] |url=http://www.pcauthority.com.au/News/128513,qa-richard-stallman-founder-of-the-gnu-project-and-the-free-software-foundation.aspx |title=Q&A: Richard Stallman, founder of the GNU Project and the Free Software Foundation |publisher=PC & Tech Authority |date=17 November 2008 |access-date=22 September 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120819171759/http://www.pcauthority.com.au/News/128513,qa-richard-stallman-founder-of-the-gnu-project-and-the-free-software-foundation.aspx |archive-date=19 Augustus 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="computerworld">{{en}} Vaughan-Nichols, Steven J. "[http://www.computerworld.com/s/article/9131178/Opinion_The_top_10_operating_system_stinkers Opinion: The top 10 operating system stinkers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140723114425/http://www.computerworld.com/s/article/9131178/Opinion_The_top_10_operating_system_stinkers |date=23 Julie 2014 }}", ''[[Computerworld]]'', 9 April 2009: "... after more than 25 years in development, GNU remains incomplete: its kernel, Hurd, has never really made it out of the starting blocks. ... Almost no one has actually been able to use the OS; it's really more a set of ideas than an operating system."</ref> <ref name="hillesley">{{en}} {{Citation |last=Hillesley |first=Richard |newspaper=The H |url=http://www.h-online.com/open/features/GNU-HURD-Altered-visions-and-lost-promise-1030942.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240705152035/http://www.h-online.com/open/features/GNU-HURD-Altered-visions-and-lost-promise-1030942.html |archive-date=5 Julie 2024 |url-status=live |edition=online |title=GNU HURD: Altered visions and lost promise |date=June 30, 2010 |page=[http://www.h-online.com/open/features/GNU-HURD-Altered-visions-and-lost-promise-1030942.html?page=3 3] |quote=Nearly twenty years later the HURD has still to reach maturity, and has never achieved production quality. ... Some of us are still wishing and hoping for the real deal, a GNU operating system with a GNU kernel.}}</ref> <ref name="lessig">{{en}} Lessig, Lawrence. ''The Future of Ideas: The Fate of the Commons in a Connected World'', p. 54. Random House, 2001. {{ISBN|978-0-375-50578-2}}. Oor Stallman: "He had mixed all of the ingredients needed for an operating system to function, but he was missing the core."</ref> <ref name="hurd-status">{{en}} {{Citation |url=https://www.gnu.org/software/hurd/hurd/status.html |publisher=Free Software Foundation |title=Status |accessdate=2017-04-24 |date=2015-05-03 |archivedate=2017-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170529143153/https://www.gnu.org/software/hurd/hurd/status.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20201112030809/https://www.gnu.org/software/hurd/hurd/status.html |argiefdatum=2020-11-12 |besoekdatum=2019-12-15 |url-status=dead}}</ref> <ref name="what-is-linux">{{en}} {{Citation | chapter-url = http://oreilly.com/openbook/debian/book/ch01_02.html |title= Debian open book | chapter = 1.2 What is Linux? |publisher = O'Reilly |date=1991-10-05 |accessdate = 2012-09-22}}</ref> <ref name="ubuntu-installasiegids">{{en}} {{Citation | edition = 12.4 | contribution-url = https://help.ubuntu.com/lts/installation-guide/armhf/ch01s03.html | contribution = What is GNU/Linux? | publisher = Canonical | series = Ubuntu | title = Ubuntu Installation Guide | accessdate = 2015-06-22 | archivedate = 2015-06-21 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150621214422/https://help.ubuntu.com/lts/installation-guide/armhf/ch01s03.html }}</ref> <ref name="stallman">{{en}} {{Citation | contribution = KTH | publisher = FSF | title = Philosophy | series = GNU | contribution-url = https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html | first = Richard | last = Stallman | type = speech | place = Stockholm, Swede | year = 1986 | access-date = 15 Desember 2019 | archivedate = 26 Januarie 1998 | archiveurl = https://web.archive.org/web/19980126190341/https://www.gnu.org/philosophy/stallman-kth.html }}.</ref> <ref name="stallman-gay">{{en}} {{Cite book |url=http://www.openisbn.com/isbn/9781441436856/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160408033920/http://www.openisbn.com/isbn/9781441436856/ |archive-date=2016-04-08 |url-status=live |title=Free Software, Free Society: Selected Essays Of Richard M. Stallman |isbn=9781441436856 |website=www.openisbn.com |access-date=2016-03-24 |last1=Stallman |first1=Richard M. |last2=Gay |first2=Joshua |date=Desember 2009}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie}} * {{en}} [http://gnu.org/ Amptelike webwerf] {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Bedryfstelsels]] [[Kategorie:Vrye sagteware]] 6lyck7qxvenic5e8qzyfn6u3o48vyfc 0 427 3139001 2978631 2026-10-29T11:49:54Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Dr. [[Nicol Stassen]] 3139001 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|teks=Sluipmoord op J.F. Kennedy}} Die '''jaar 1963''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Dinsdag]] begin het. Dit was die 63ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == * [[6 Januarie]] – [[Windhoek]] se middestad word oorstroom na 'n wolkbreuk; ten minste 6 mense verdrink. * [[8 Januarie]] – Ten minste drie mense verdrink nadat 200&nbsp;mm reën in [[Standerton]] val. * [[4 Februarie]] – Die [[Pan Africanist Congress of Azania]] (PAC) se militere vleuel, Poqo, vermoor vyf blanke burgerlikes naby die [[M'basherivier]]-brug in die [[Transkei]]. * [[11 Februarie]] – Die [[The Beatles|Beatles]] begin hulle eerste album, Please Please Me opneem. * [[10 April]] – Die [[duikboot]] [[USS Thresher (SSN-593)|USS ''Thresher'']] is verlore ter see (129 offisiere, bemanning en siviele tegnici). * [[15 Mei]] – [[Mercury-program]]: [[NASA]] lanseer die laaste sending van die program, [[Mercury-Atlas 9]]. * [[14 Junie]] – [[Wostok-ruimteprogram|Wostok 5]] gelanseer. * [[19 Junie]] – [[Walentina Teresjkowa]], die eerste vrou in die ruimte, keer terug na die aarde in die [[ruimtetuig]] Wostok 6. * [[21 Junie]] – [[Pous Paulus VI]] volg [[Pous Johannes XXIII]] op. * [[24 Junie]] – [[Zanzibar]] ontvang interne selfregering van die [[Verenigde Koninkryk]]. * [[26 Junie]] – Die [[Israel]]se [[Eshkol-kabinet]] onder leiding van eerste minister [[Levi Eshkol]] word geïnstalleer. * [[1 Julie]] – Die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] begin poskodes gebruik; die sogenaamde 'ZIP'-kodes. * [[8 Augustus]] – Die Groot Treinroof vind plaas in [[Engeland]]; ₤2.5 miljoen verdwyn. * 8 Augustus – 'n [[Avro Shackleton]] van die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] vlieg in die [[Stettynsberge]] vas. * [[21 Augustus]] – [[Afrika]] se noordelike lugruim word weens [[Apartheid|politieke redes]] vir die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]] se vliegtuie gesluit wat na en van die [[Verenigde Koninkryk]] en [[Europa]] vlieg. Alternatiewe reëlings word getref sodat om die boog van [[Wes-Afrika]] gevlieg kon word. * [[28 Augustus]] – [[Martin Luther King Jr.]] lewer sy "I have a dream"-toespraak in [[Washington, D.C.]], [[Verenigde State]]. * [[13 September]] – [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]] word geproklameer. * [[16 September]] – [[Maleisië]] word gevorm van Maleia, [[Singapoer]], Britse Noord-Borneo en [[Sarawak]]. * [[10 Desember]] – [[Zanzibar]] word van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik. * [[12 Desember]] – [[Kenia]] word van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik. * E. Lorenz publiseer die eerste waarneming van [[Chaosteorie|wanordelike gedrag in stelsels]]. == Geboortes == * [[7 Januarie]] – [[Rand Paul]], Amerikaanse Republikeinse junior senator vir [[Kentucky]]. * [[11 Januarie]] – [[Arne Dahl]], [[Swede|Sweedse]] skrywer. * [[20 Januarie]] – [[Kris van Steenberge]], [[Vlaminge|Vlaamse]] [[skrywer]]. * 20 Januarie – [[David Baszucki]], Amerikaanse entrepreneur, ingenieur en uitvinder. * [[13 Januarie]] – [[Andrew Roberts]], Britse geskiedkundige en joernalis. * [[26 Januarie]] – [[José Mourinho]], Portugese sokkerafrigter. * [[29 Januarie]] – [[Ismail Haniyeh]], Palestynse politikus en politieke leier van [[Hamas]] († [[2024]]). * [[1 Februarie]] – [[Wayne Thring]], politikus van die [[Afrika Christen Demokratiese Party]]. * [[13 Februarie]] – [[Barry Tubb]], [[Amerikaanse]] [[akteur]], regisseur en skrywer. * [[21 Februarie]] – [[William Baldwin]], [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur en vervaardiger. * [[2 Maart]] – [[Anthony Albanese]], Australiese politikus, sedert 2022 die eerste minister van [[Australië]]. * [[19 Maart]] – [[Jake White]], [[Springbokafrigter]]. * [[20 Maart]] – [[Kathy Ireland]], Amerikaanse aktrise. * [[22 Maart]] – [[Francesco Quinn]], Italiaans-Amerikaanse akteur († [[2011]]). * [[27 Maart]] – [[Quentin Tarantino]], Amerikaanse akteur en rolprentvervaardiger. * [[8 April]] – [[Dean Norris]], Amerikaanse akteur en rolprentvervaardiger. * [[13 April]] – [[Garri Kasparof]], Russiese [[skaak]]meester. * [[15 April]] – [[Beata Szydło]], [[Pole|Poolse]] politikus en eerste minister van die Republiek van Pole. * [[18 April]] – [[Conan O'Brien]], Amerikaanse komediant. * [[26 April]] – [[Jet Li]], Chinese akteur. * [[22 Mei]] – [[Jolande Sap]], Nederlandse politikus. * [[1 Junie]] – [[Helgard Müller]], oud-[[Springbokke|Springbok]]senter. * [[8 Junie]] – Dr. [[Nicol Stassen]], skrywer, sakeman en voorheen besturende direkteur van [[Protea Boekhuis]]. * [[9 Junie]] – [[Johnny Depp]], Amerikaanse [[akteur]], [[rolprent]]vervaardiger en musikant. * [[10 Junie]] – [[Jeanne Tripplehorn]], Amerikaanse aktrise. * [[12 Junie]] – [[T.B. Joshua]], Nigeriese Christelike TV-evangelis († [[2021]]). * [[13 Junie]] – [[Félix Tshisekedi]], Kongolese politikus, president van die [[Demokratiese Republiek die Kongo]]. * [[23 Junie]] – [[Liu Cixin]], Chinese [[wetenskapfiksie]]skrywer. * [[25 Junie]] – [[George Michael]], Britse popster († [[2016]]). * [[25 Junie]] – [[Yann Martel]], Spaans-Kanadese skrywer. * [[29 Junie]] – [[Anne-Sophie Mutter]], [[Duitsers|Duitse]] violiste. * [[14 Julie]] – [[Wouter Bos]], Nederlandse politikus, voorheen leier van [[Party van die Arbeid]]. * [[15 Julie]] – [[Terblanche Jordaan]], Afrikaanse predikant, skrywer en dramaturg. * [[21 Julie]] – [[Noxolo Kiviet]], Suid-Afrikaanse ANC-politikus. * [[8 Augustus]] – [[Johann Botha (aanbieder)|Johann Botha]], Suid-Afrikaanse dokumentêrvervaardiger († [[2017]]). * [[9 Augustus]] – [[Whitney Houston]], Amerikaanse sangeres († [[2012]]). * [[13 Augustus]] – [[Sridevi]], Indiese aktrise († [[2018]]). * [[15 Augustus]] – [[Jeremy Mansfield]], Suid-Afrikaanse radio-omroeper en televisiepersoonlikheid († [[2022]]). * [[20 Augustus]] – [[Rudolf Straeuli]], [[Springbokke|Springbokrugbyspeler]] en -afrigter. * [[24 Augustus]] – [[Yrsa Sigurðardóttir]], [[Ysland]]se skryfster. * [[3 September]] – [[Malcolm Gladwell]], Britsgebore [[Kanada|Kanadese]] joernalis, skrywer en pop-sosioloog. * [[5 September]] – [[Jonny Phillips]], Engelse akteur, regisseur, en skrywer. * [[7 September]] – [[Carel van der Merwe]], Suid-Afrikaanse skrywer, historikus en sakeman. * [[30 September]] – [[Maite Nkoana-Mashabane]], Suid-Afrikaanse ANC-politikus en oud-kabinetsminister. * [[6 Oktober]] – [[Elisabeth Shue]], Amerikaanse aktrise. * [[16 Oktober]] – [[Pamela Bach]], 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger († [[2025]]). * [[19 Oktober]] – [[Mark Behr]], Suid-Afrikaanse skrywer († [[2015]]). * [[5 November]] – [[Yair Lapid]], Israelse politikus, joernalis, akteur, televisie-aanbieder en skrywer. * [[5 November]] – [[Tatum O'Neal]], Amerikaanse aktrise en skryfster. * [[12 November]] – [[Damon Galgut]], Suid-Afrikaanse skrywer en [[Booker-prys]]-wenner. * [[21 November]] – [[Nicollette Sheridan]], Engelse aktrise, rolprentvervaardiger en skrywer. * [[23 November]] – [[Portchie]], Suid-Afrikaanse skilder en entrepreneur († [[2026]]). * [[27 November]] – [[Gilbert Gibson]], internis en Afrikaanse digter. * [[1 Desember]] – [[Jiao Zhimin]], voormalige Chinese vroue[[tafeltennis]]speler. * [[16 Desember]] – [[Tina Joemat-Pettersson]], Suid-Afrikaanse ANC-politikus en kabinetsminister († [[2023]]). * [[30 Desember]] – [[Mike Pompeo]], 70ste Minister van Buitelandse Sake van die Verenigde State. * Onbekend – [[Worsie Visser]], Afrikaanse sanger († [[1998]]). * Onbekend – [[Noloyiso Sandile]], die Regent van die koningshuis van die [[amaRharhabe]] († [[2020]]). == Sterftes == * [[23 Januarie]] – [[Józef Gosławski]], [[Pole|Poolse]] beeldhouer en medaljeur (* [[1908]]) * [[29 Januarie]] – [[Robert Frost]], Amerikaanse digter (* [[1874]]). * [[9 Februarie]] – [[Abdul Karim Kassem]], [[Irak]]se leier (* [[1914]]). * [[11 Februarie]] – [[Sylvia Plath]], [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] digter, romanskrywer, en [[kortverhaal]]skrywer (* [[1932]]). * [[20 Februarie]] – [[Ferenc Fricsay]], [[Hongarye|Hongaarse]] [[dirigent]] (* [[1914]]). * [[24 April]] – [[Rino Corso Fougier]], Italiaanse lugmaggeneraal tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] (* [[1894]]). * [[19 Mei]] – [[Lotus Thompson]], [[Australië|Australiese]] [[aktrise]] (* [[1906]]). * [[3 Junie]] – [[Pous Johannes XXIII]], gebore as ''Angelo Giuseppe Roncalli'', die 261ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (* [[1881]]). * [[4 September]] – [[Robert Schuman]], Franse staatsman (* [[1886]]). * [[5 September]] – [[Gerhard Morkel]], [[Springbok]]rubyspeler (* [[1888]]). * [[17 September]] – [[Sailor Malan]], [[Suid-Afrika]]anse vegvlieënier (* [[1910]]). * [[10 Oktober]] – [[Maude George]], Amerikaanse aktrise en skryfster (* [[1888]]). * 10 Oktober – [[Édith Piaf]], Franse sangeres (* [[1915]]). * [[11 Oktober]] – [[Jean Cocteau]], [[Franse]] kunstenaar (* [[1889]]) * [[23 Oktober]] – [[Ave Duthie]], Suid-Afrikaanse plantkundige (* [[1881]]). * [[22 November]] – [[John F. Kennedy]], 35ste [[President van die Verenigde State van Amerika]] (* [[1917]]). * 22 November – [[Aldous Huxley]], Engels-Amerikaanse skrywer en digter (* 1917). * [[28 November]] – [[Karyn Kupcinet]], Amerikaanse aktrise (* [[1941]]). * [[6 Desember]] – [[Henry Fagan]], Suid-Afrikaanse skrywer, politikus, regter en joernalis (* [[1889]]). * Onbekend – [[F.W. Boonzaier]], Afrikaanse [[dramaturg]] (* [[1901]]). [[Kategorie:1963| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] fkhh001vwofiq4jsfvzh2zja3olt2of 0 428 3139000 2929061 2026-10-29T11:48:43Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Nie vir Dr. [[Nicol Stassen]] nie 3139000 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Sulfur-dioxide-resonance-2D.svg|teks=Swaeldioksied}} Die '''jaar 1962''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Maandag]] begin het. Dit was die 62ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == * [[1 Januarie]] – [[Samoa|Wes-Samoa]] word onafhanklik van [[Nieu-Seeland]]. * [[10 Januarie]] – Drie mense verdrink toe die [[Boesmansrivier (KwaZulu-Natal)|Boesmansrivier]] sy walle oorstroom naby [[Estcourt]] en [[Weenen]] in Natal. * [[26 Januarie]] – Bouwerk begin aan die [[Pretoriase Kunsmuseum]] in [[Arcadia, Pretoria]]. * 26 Januarie – [[Ranger-program]]: [[Ranger 3]], 'n onbemande [[ruimtetuig]], word lanseer. * [[20 Februarie]] – [[John Glenn]], word die eerste Amerikaner wat om die [[Aarde]] wentel in [[Friendship 7]]. * [[8 Maart]] – Die [[Castel Bolognese-treinramp]] vind plaas naby [[Ravenna]] in [[Italië]]. * [[21 April]] – Die Universiteit van [[Brasília]] word geopen. * [[23 April]] – Ranger-program: [[Ranger 4]], 'n onbemande ruimtetuig, word lanseer. * [[26 April]] – Die Ranger 4-ruimtetuig bots met die [[maan]]. * [[24 Mei]] – [[Scott Carpenter]] wentel driemaal om die [[aarde]] in die [[Aurora 7]] ruimtekapsule. * [[30 Mei]]-[[17 Junie]] – Die sewende [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi]] word in [[Chili]] gespeel, wat deur [[Brasilië]] gewen word. * [[1 Julie]] – [[Burundi]] en [[Rwanda]] word onafhanklik van [[België]]. * [[3 Julie]] – [[Algerië]] word onafhanklik van [[Frankryk]]. * [[9 Julie]] – Die [[Starfish Prime-kernontploffing]] in die [[ruimte]] vind plaas. * [[10 Julie]] – Die kommunikasie satelliet [[Telstar 1]] word lanseer. * [[22 Julie]] – [[Mariner-program]]: [[Mariner 1]] word lanseer. * [[6 Augustus]] – [[Jamaika]] word van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik. * [[16 Augustus]] – Die [[Beatles]] vervang [[trom]]speler Pete Best met [[Ringo Starr]]. * [[27 Augustus]] – Mariner-program: [[Mariner 2]] word lanseer. * [[17 Augustus]] – [[Duitse Demokratiese Republiek|Oos-Duitse]] grenswagte skiet die 18-jarige [[Peter Fechter]] dood tydens sy poging om oor die [[Berlynse Muur]] na [[Wes-Berlyn]] te vlug. * [[31 Augustus]] – [[Trinidad en Tobago]] word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik. * [[3 Oktober]] – Die [[fregat]] [[SAS President Kruger]] word in diens gestel. * [[9 Oktober]] – [[Uganda]] word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik. * [[18 Oktober]] – Ranger-program: [[Ranger 5]], 'n onbemande ruimtetuig, word lanseer. * [[22 Oktober]] – [[Kubaanse missielkrisis]]: Die [[President van die Verenigde State van Amerika|Amerikaanse president]] [[John F. Kennedy]] kondig op [[televisie]] aan dat [[Sowjetunie|Sowjetse]] [[kernwapen]]s in [[Kuba]] ontdek is en dat hy ’n vlootkwarantyn van dié [[eilandnasie]] beveel het. * [[21 November]] – Meer as 200 lede van Poqo (die [[Pan Africanist Congress of Azania]] se militêre vleuel) val die polisiestasie en wit woonbuurtes van [[Paarl]] aan. Nadat drie Poqo-lede voor die polisiestasie doodgeskiet word, begin die vlugtende aanvallers huise in Loopstraat aanval en vermoor twee blanke burgerlikes; nog twee aanvallers word daarna doodgeskiet. * [[3 Desember]] – [[Londen]] word toegevou in 'n kombers van mis en tientalle mense gaan dood as gevolg van [[swaeldioksied]]-vergiftiging voor die mis vier dae later verdwyn. * [[14 Desember]] – Mariner 2 word die eerste ruimtetuig om verby [[Venus]] te vlieg. * In [[Kanada]] word die Trans-Canada Highway geopen, die eerste regstreekse verbinding tussen die Pasifiese en Atlantiese kusgebiede van die land. == Geboortes == * [[1 Januarie]] – [[Jaco Reinach]], [[Springbok]]rugbyspeler en atleet († [[1997]]). * 1 Januarie – [[Deon Coetzee]], Suid-Afrikaanse akteur. * [[6 Januarie]] – [[Mike Schüssler]], Suid-Afrikaanse ekonoom († [[2022]]). * [[17 Januarie]] – [[Jim Carrey]], Amerikaanse akteur. * [[21 Januarie]] – [[Jennifer van den Heever]], Namibiese politikus. * 21 Januarie – [[Tyler Cowen]], Amerikaanse ekonoom, rubriekskrywer en blogger. * [[1 Februarie]] – [[Zanele kaMagwaza-Msibi]], SA politikus en president van die [[Nasionale Vryheidsparty]] († [[2021]]). * [[22 Februarie]] – [[Steve Irwin]], [[Australië|Australiese]] wildkenner, TV-persoonlikheid en omgewingsbewaarder († [[2006]]). * [[8 Maart]] – [[Louis Rautenbach]], [[Afrikaanse skrywer]] en storieverteller. * [[9 Maart]] – [[Richard Quest]], Engelse joernalis en verslaggewer van [[CNN]] International in Londen. * [[21 Maart]] – [[Zackie Achmat]], Suid-Afrikaanse burgerregte-aktivis. * 21 Maart – [[Rosie O'Donnell]], Amerikaanse aktrise. * [[24 Maart]] – [[Francois Loots]], Suid-[[Afrikaanse skrywer]]. * [[16 April]] – [[Antony Blinken]], Amerikaanse Minister van Buitelandse Sake. * [[26 Mei]] – [[Black (sanger)|Colin Vearncombe]], verhoognaam Black, Engelse sanger en liedjieskrywer († [[2016]]). * [[27 Mei]] – [[David Mundell‎]], Britse politikus. * [[30 Mei]] – [[Bernd Glemser]], Duitse [[pianis]] en pedagoog. * [[16 Junie]] – [[Arnold Vosloo]], Suid-Afrikaanse akteur. * [[19 Junie]] – [[Paula Abdul]], Amerikaanse aktrise en sanger. * [[2 Julie]] – [[Wei Qingguang]], Chinese [[tafeltennis]]speler, later in Japan bekend as Seiko Iseki. * [[3 Julie]] – [[Tom Cruise]], Amerikaanse filmakteur. * [[5 Julie]] – [[Mandlenkosi Galo]], Suid-Afrikaanse politikus. * [[15 Julie]] – [[Ebrahim Rasool]], politikus en oud-premier van die Wes-Kaap. * [[19 Julie]] – [[Anthony Edwards]], Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. * [[30 Augustus]] – [[Nataniël]] (le Roux), Suid-Afrikaanse kabaretkunstenaar en TV-sjef. * [[15 September]] – [[François Bloemhof]], Suid-Afrikaanse skrywer. * [[18 September]] – [[John Mann (musikant)|John Mann]], Kanadese musikant en akteur († [[2019]]). * [[20 September]] – [[Jim Al-Khalili]], Britse teoretiese fisikus en skrywer. * [[28 September]] – [[Thuli Madonsela]], advokaat en voormalige [[Openbare Beskermer]] van Suid-Afrika. * 28 September – [[Thomas Mørk]], Deense akteur en regisseur. * [[12 Oktober]] – [[Michelle Botes]], Suid-Afrikaanse aktrise († [[2024]]). * [[13 Oktober]] – [[Kelly Preston]], Amerikaanse aktrise († [[2020]]). * [[1 November]] – [[Anthony Kiedis]], Amerikaanse sanger, liedjieskrywer en akteur (''[[Red Hot Chili Peppers]]''). * [[14 November]] – [[Harland Williams]], Kanadese akteur en skrywer. * [[19 November]] – [[Jodie Foster]], Amerikaanse aktrise en regisseuse. * [[4 Desember]] – [[Alexander Litvinenko]], voormalige [[FSB]]-lid sterf in [[Londen]] na vermoedelike vergiftiging met [[polonium|polonium-210]] († [[2006]]). * [[21 Desember]] – [[Steven Mnuchin]], 77ste Minister van Finansies van die Verenigde State. == Sterftes == * [[17 Januarie]] – [[Gerrit Achterberg]], Nederlandse digter (* [[1905]]). * [[27 Januarie]] – [[Alfred Bitini Xuma]], Suid-Afrikaanse leier, aktivis en [[ANC]]-president van 1940 tot 1949 (* [[1893]]). * [[29 Januarie]] – [[Fritz Kreisler]], Oostenryksgebore violis en komponis (* [[1875]]). * [[8 Februarie]] – [[Agnieta Gijswijt]], [[Nederlanders|Nederlandse]] skilder (* [[1873]]). * [[17 Februarie]] – [[Bruno Walter]], Duits-Oostenrykse dirigent, pianis en komponis (* [[1876]]). * [[5 April]] – [[John Spurgeon Henkel]] Suid-Afrikaanse [[plantkundige]] (* [[1871]]). * [[28 April]] – [[Bennie Osler]], [[Suid-Afrika]] se sewentiende [[Springbokkaptein]] (* [[1901]]). * [[19 Junie]] – [[Frank Borzage]], Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger (* [[1894]]). * [[1 Junie]] – [[Adolf Eichmann]], [[Duitsland|Nazi-Duitse]] [[SS]]-offisier en oorlogsmisdadiger (* [[1906]]). * [[5 Augustus]] – [[Marilyn Monroe]] word dood in haar [[bed]] aangetref met 'n leë houer slaappille by haar sy (* [[1926]]). * [[3 September]] – [[E.E. Cummings]], Amerikaanse digter (* [[1894]]). * [[24 September]] – [[Charles Reisner]], Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer (* [[1887]]). * [[8 Oktober]] – [[Solomon Linda]], Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer (* [[1909]]). * [[18 November]] – [[Niels Bohr]], Deense [[fisikus]] (* [[1885]]). * [[28 November]] – [[Wilhelmina van Nederland|Wilhelmina]], koningin van [[Nederland]] (* [[1880]]). * [[7 Desember]] – [[Bob Loubser]], [[Springbokrugbyspeler]] en politikus (* [[1884]]). * [[21 Desember]] – [[Alys Fane Trotter]], Suid-Afrikaanse skryfster en kunstenares (* [[1863]]). * 21 Desember – [[Gary Hocking]] in 'n Lotus Climax sterf in 'n oefenwedren voor die Natalse Grand Prix op die Westmeadbaan (* [[1937]]). * [[23 Desember]] – [[Luis Alberni]], Amerikaanse akteur (* [[1886]]). * [[29 Desember]] – [[Hans Rosbaud]], Oostenrykse dirigent (* [[1895]]). [[Kategorie:1962| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] c6pdafxqbohgpr2npn16q4672aez125 0 495 3138729 3051342 2026-10-28T12:29:27Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Johan Kloppers 3138729 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Bundesarchiv Bild 183-1987-0703-506, Adolf Hitler vor Rundfunk-Mikrofon.jpg|teks=Die nuwe Führer}} Die '''jaar 1933''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Sondag]] begin het. Dit was die 33ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == * [[5 Januarie]] – Bouwerk begin aan die [[Golden Gate-brug]] in [[San Francisco]]baai. * [[30 Januarie]] – [[Adolf Hitler]] word rykskanselier van die [[Duitse Ryk]]. * [[8 Februarie]] – Die [[Boeing 247]] onderneem sy eerste vlug. * [[20 Maart]] – Die konstruksie van die eerste [[Nazi-Duitsland|Nazi]]-[[konsentrasiekamp]] by [[Dachaukonsentrasiekamp|Dachau]] word voltooi. * [[19 April]] – [[Franklin D. Roosevelt]] kondig aan dat die [[VSA]] weg beweeg van die [[goudstandaard]]. * [[26 April]] – Die [[Gestapo]] word in [[Duitsland]] gevorm. * [[8 Julie]] – Die eerste [[rugby]]toets tussen die [[Australië nasionale rugbyspan|Wallabies]] van [[Australië]] en die [[Springbokke]] van [[Suid-Afrika]] word op [[Nuwelandstadion|Nuweland]] in [[Kaapstad]] gespeel. * [[20 Julie]] – [[Pous Pius XI]] sluit 'n konkordaat met [[Duitsland]]. * [[27 Augustus]] – Die eerste volledige [[Bybel]] in [[Afrikaans]] word in gebruik geneem. * [[25 September]] – Die [[Afsluitdyk]] word in [[Nederland]] amptelik geopen. * [[5 Desember]] – Die Prohibisie (verbod op alkoholiese drank) in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] eindig toe die Een-en-twintigste wysinging aan die Amerikaanse [[Grondwet]] bekragtig word. * [[Chicago]] tree as gasheerstad van die ''Century of Progress''-wêreldtentoonstelling op. == Geboortes == * [[1 Januarie]] – [[Joe Orton]], Engelse dramaturg, skrywer en dagboekskrywer († [[1967]]). * [[9 Januarie]] – [[Wilbur Smith]], Zambiesgebore Suid-Afrikaanse romanskrywer († [[2021]]). * [[16 Januarie]] – [[Susan Sontag]], Amerikaanse skrywer en rolprentregiseur († [[2004]]). * [[17 Januarie]] – [[Dalida]], Franse sangeres en aktrise († [[1987]]). * [[23 Januarie]] – [[Chita Rivera]], Amerikaanse aktrise († [[2024]]). * [[31 Januarie]] – [[Bernardo Provenzano]], Italiaanse mafioso († [[2016]]). * [[13 Februarie]] – [[Kim Novak]], Amerikaanse aktrise. * [[10 Maart]] – [[Allister Sparks]], Suid-Afrikaanse koerantman († 2016). * [[14 Maart]] – [[Quincy Jones]], Amerikaanse plate- en TV-vervaardiger, dirigent en liedjieskrywer († [[2024]]). * [[15 Maart]] – [[Ruth Ginsburg]], Amerikaanse advokaat en regter van die Verenigde State se Hooggeregshof († [[2020]]). * [[19 Maart]] – [[Philip Roth]], Amerikaanse romanskrywer († [[2018]]). * [[23 Maart]] – [[Norman Bailey]], Engelse operasanger († [[2021]]). * [[28 Maart]] – [[Cobus Rossouw]], Suid-Afrikaanse akteur. * [[12 April]] – [[Montserrat Caballé]], Spaanse operasangeres († [[2018]]). * [[15 April]] – [[Elizabeth Montgomery]], Amerikaanse aktrise († [[1995]]). * [[19 April]] – [[Jayne Mansfield]], Amerikaanse aktrise († [[1967]]). * [[26 April]] – [[Carol Burnett]], Amerikaanse sangeres en aktrise. * [[3 Mei]] – [[James Brown]], [[VSA|Amerikaanse]] [[musikant]], [[sanger]] en liedjieskrywer sanger († [[2006]]). * [[23 Mei]] – [[Joan Collins]], [[Engeland|Engelse]] [[aktrise]] en rolprentvervaardiger. * [[19 Mei]] – [[Edward de Bono]], Maltees gebore skrywer († [[2021]]). * [[24 Mei]] – [[Cecile Cilliers]], Suid-Afrikaanse joernalis en skryfster († [[2018]]). * [[25 Mei]] – [[Lionel Wilson]], Suid-Afrikaanse [[Springbokrugbyspeler]] († [[2017]]). * [[8 Junie]] – [[Derek Newark]], Engelse film[[akteur]] († [[1998]]). * [[13 Junie]] – [[Verna Vels]], Afrikaanse skryfster en omroeper († [[2014]]). * [[17 Junie]] – [[Christian Ferras]], [[Frankryk|Franse]] [[violis]] († [[1982]]). * [[20 Junie]] – [[Danny Aiello]], Amerikaanse akteur († [[2019]]). * [[22 Junie]] – Dianne Feinstein, Amerikaanse senator († [[2023]]). * [[26 Junie]] – [[Claudio Abbado]], Italiaanse dirigent († [[2016]]). * [[5 Julie]] – [[Lisa Janti]], Amerikaanse aktrise († [[2023]]). * [[9 Julie]] – [[Oliver Sacks]], Britse neuroloog en skrywer († [[2015]]). * [[11 Julie]] – [[Joyce Piliso-Seroke]], Suid-Afrikaanse opvoedkundige, aktivis, feminis en gemeenskapsorganiseerder. * [[7 Augustus]] – [[Wilma Stockenström]], Suid-Afrikaanse skrywer, vertaler en aktrise. * [[12 Augustus]] – [[P.J. Bosman]], Afrikaanse digter en skrywer († [[2025]]). * [[16 Augustus]] – [[Stuart Roosa]], Amerikaanse lugvaart[[ingenieur]] en [[ruimtevaarder]] († [[1994]]). * [[17 Augustus]] – [[Gene Kranz]], Amerikaanse [[lugvaartingenieur]] en [[NASA]] se tweede hoofvlugdirekteur. * [[18 Augustus]] – [[I.D. Lamprecht]], Suid-Afrikaanse skrywer († [[2017]]). * [[25 Augustus]] – [[Tom Skerritt]], Amerikaanse akteur († [[2026]]). * [[27 Augustus]] – [[Johan Kloppers]], beroepsveldwagter, behulpsaam met ontwikkeling van die moderne [[Nasionale Krugerwildtuin]]. († [[2016]]). * [[2 September]] – [[Ahmed Kérékou]], Beninse politikus en twee keer president van dié land († 2015). * [[10 September]] − [[Karl Lagerfeld]], Duitse modeontwerper, fotograaf en kostuummaker († [[2019]]). * [[14 September]] – [[Hans Faverey]], Nederlandse digter van Surinaamse afkoms († [[1990]]). * [[15 September]] – [[Rubem Alves]], Brasiliaanse teoloog, filosoof, opvoeder, skrywer en psigoanalis († 2014). * [[18 September]] – [[Robert Blake (akteur)|Robert Blake]], Amerikaanse akteur († [[2023]]). * [[19 September]] – [[Ingrid Jonker]], Afrikaanse digteres († [[1965]]). * 19 September – [[David McCallum]], Skotse akteur († [[2023]]). * [[29 September]] – [[Samora Machel]], president van [[Mosambiek]] en die leier van [[FRELIMO]] († [[1986]]). * [[17 Oktober]] – [[William Anders|"Bill" Anders]], [[Apollo 8]]-[[ruimtevaarder]] († [[2024]]). * [[27 Oktober]] – [[Jan Hettema]], Olimpiese fietsryer en Springboktydrenjaer († 2016). * [[28 Oktober]] – [[Constand Viljoen]], Hoof van die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] en stigter van die [[Vryheidsfront]] († [[2020]]). * [[3 November]] – [[Florence Ribeiro]], anti-apartheidsaktivis († [[1986]]). * 3 November – [[Ken Berry]], Amerikaanse akteur († [[2018]]). * [[19 November]] – [[Larry King]], Amerikaanse televisie-gasheer († [[2021]]). * [[23 November]] – [[Krzysztof Penderecki]], Poolse komponis († [[2020]]). * [[25 November]] – [[Kathryn Crosby]], Amerikaanse aktrise († [[2024]]). * [[26 November]] – [[Ella Zeller]], Roemeense [[tafeltennis]]speler († [[2025]]). * [[29 November]] – [[John Mayall]], Engelse blues- en rockmusikant, liedjieskrywer en vervaardiger († [[2024]]). * [[17 Desember]] – [[Edmond Schietekat]], Vlaamse [[digter]] († [[1981]]). * [[23 Desember]] – [[Akihito]], 125ste [[keiser van Japan]]. == Sterftes == * [[5 Januarie]] – [[Calvin Coolidge]], 30ste [[President van die Verenigde State]] (* [[1872]]). * [[31 Januarie]] – [[John Galsworthy]], Engelse romanskrywer en dramaturg, [[Nobelprys]]wenner (* [[1867]]). * [[6 Februarie]] – [[Charles Wynand Malan]], Suid-Afrikaanse politikus (* [[1883]]). * [[14 Februarie]] – [[Paul Louw]], Afrikaanse predikant en digter (* [[1890]]). * [[29 Junie]] – [[Roscoe Arbuckle|Fatty Arbuckle]], Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer (* [[1887]]). * [[10 Augustus]] – [[Joel Krige]], [[Speaker]] van die [[Unie van Suid-Afrika]] (* [[1868]]). * [[23 Augustus]] – [[Adolf Loos]], Oostenrykse argitek en invloedryke teoretikus van moderne boukuns (* [[1870]]). * [[23 Oktober]] – [[Cor Delfos]], baanbreker in die Suid-Afrikaanse yster- en staalbedryf (* [[1868]]). * [[29 Oktober]] – [[Rudolph Lewis]], eerste [[Suid-Afrika]]ner wat 'n Olimpiese goue medalje in [[fietsry]] kon wen (* [[1887]]). * [[4 Desember]] – [[Stefan George]], Duitse digter (* [[1868]]). * [[8 Desember]] – [[Karl Jatho]], Duitse vliegtuigpionier (* [[1873]]). * [[26 Desember]] – [[Mary Ann Bevan]], Britse byvertoning akteur en verpleegster (* [[1874]]). [[Kategorie:1933| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] 9tqede58abe610o9p8njy7d7ghmqhe8 0 540 3138807 2770779 2026-10-28T18:53:34Z JMK 649 tuks 3138807 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Tunguska Ereignis-1.jpg|teks=Die verwoesting van Toengoeska}} Die '''jaar 1908''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Woensdag]] begin het. Dit was die 8ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad. == Gebeure == * [[10 Februarie]] – 32 [[Universiteit van Pretoria|TUC]] studente begin met klasse by [[Kya Rosa]] te 270 Skinnerstraat, Pretoria * [[27 April]] – Die [[Olimpiese Somerspele 1908]] begin in [[Londen]]. * [[30 Junie]] – Die [[Toengoeska-voorval]] vind in [[Siberië]] plaas. * [[24 September]] – Die eerste [[Ford Model T|Model T Ford]] word gebou. * [[Henry James]] publiseer sy spookstorie ''The Jolly Corner''. == Geboortes == * [[8 Januarie]] – [[William Hartnell]], Britse akteur († [[1975]]). * [[9 Januarie]] – [[Simone de Beauvoir]], Franse feministiese skryfster († [[1986]]). * [[15 Januarie]] – [[Edward Teller]], Hongaars-Amerikaanse teoretiese fisikus wat bekend is as ''Die vader van die [[waterstofbom]]'' († [[2003]]). * [[4 Maart]] – [[James Norval]], Suid-Afrikaanse teater- en filmakteur († [[1970]]). * [[5 Maart]] – [[Rex Harrison]], [[Verenigde Koninkryk|Britse]] verhoog- en rolprentakteur († [[1990]]). * [[13 Maart]] – [[Walter Annenberg]], Amerikaanse uitgewer, filantroop en diplomaat († [[2002]]). * [[22 Maart]] – [[Louis L'Amour]], Amerikaanse skrywer († [[1988]]). * [[5 April]] – [[Herbert von Karajan]], [[Oostenryk]]se dirigent († [[1989]]). * 5 April – [[Bette Davis]], Amerikaanse aktrise († [[1989]]). * [[15 April]] – [[Lita Grey]], Amerikaanse aktrise († [[1995]]). * [[27 April]] – [[Arthur Bleksley]], Suid-Afrikaanse wetenskaplike († [[1984]]). * [[24 April]] – [[Józef Gosławski]], Poolse beeldhouer en medaljeur († [[1963]]). * [[30 April]] – [[Eve Arden]], Amerikaanse aktrise († [[1990]]). * [[20 Mei]] – [[James Stewart]], Amerikaanse akteur († [[1997]]) * [[20 Mei]] – [[Bernard Glemser]], skrywer van fiksie-, niefiksie- en kinderboeke († [[1990]]). * [[31 Mei]] – [[Don Ameche]], Amerikaanse akteur († [[1993]]). * [[12 Junie]] – [[Otto Skorzeny]], Duitse [[Waffen-SS]] spesiale operasies kenner († [[1975]]). * [[26 Junie]] – [[Salvador Allende]], Chileense president († [[1973]]). * [[2 Julie]] – [[Helga Uys]], Duits-gebore konsertpianis, moeder van [[Pieter-Dirk Uys]] († [[1969]]). * [[10 Julie]] – [[Wally Hayward]], vyfkeer die wenner van die [[Comrades-maraton]] († [[2006]]). * [[10 Julie]] – [[Håkon Solem]], [[Noorweë|Noorse matroos]] en deelnemer aan die [[Olimpiese Somerspele 1948]] († [[1993]]). * [[12 Julie]] – [[Milton Berle]], Amerikaanse akteur, komediant († [[2002]]). * [[13 Julie]] – [[Garfield Todd]], 'n [[eerste minister]] van [[Suid-Rhodesië]] († [[2002]]). * [[18 Julie]] – [[Lupe Vélez]], Amerikaanse aktrise († [[1944]]). * [[11 Augustus]] − [[Paolo Monti]], Italiaanse fotograaf († [[1982]]). * [[22 Augustus]] − [[Henri Cartier-Bresson]], Franse fotograaf († [[2004]]). * [[27 Augustus]] – [[Lyndon B. Johnson]], 36ste [[President van die Verenigde State]] († [[1973]]). * 27 Augustus – [[Sir Donald Bradman]], Australiese [[krieket]]speler († [[2001]]). * [[4 September]] – Ds. [[Thomas Duncan Moodie]], leraar in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]], onder meer op [[NG gemeente Chipinge|Melsetter]], die dorp wat sy grootvader gestig het († [[1978]]). * [[7 September]] – Michael DeBakey, bekende hartchirurg wat die hartvatomleidingchirurgie uitgevind en ontwikkel het († [[2008]]). * [[1 Oktober]] – [[Albert Wessels]], Suid-Afrikaanse nyweraar en die stigter van [[Toyota]] Suid-Afrika († [[1991]]). * [[6 Oktober]] – [[Carole Lombard]], Amerikaanse aktrise († [[1942]]). * [[12 Oktober]] – [[Arthur Space]], Amerikaanse akteur († [[1983]]). * [[28 Oktober]] – [[Harry Oppenheimer]], Suid-Afrikaanse mynmagnaat († [[2000]]). * [[7 November]] – [[Frank Waring]], Suid-Afrikaanse politikus († 2000). * [[21 November]] – [[Hettie Smit]], skuilnaam van mev. S.J. van Vuuren, Afrikaanse skryfster († [[1973]]) * [[10 Desember]] – [[Olivier Messiaen]], Franse komponis († [[1992]]). * [[3 Desember]] – [[Dulcie Howes]], Suid-Afrikaanse ballerina en balletpionier († [[1993]]). * [[17 Desember]] – [[William Wordsworth (komponis)|William Wordsworth]], Britse komponis en nasaat van die broer van die bekende Engelse digter [[William Wordsworth]] († [[1988]]). == Sterftes == * [[9 Januarie]] – [[Wilhelm Busch]], Duitse digter (* [[1832]]). * [[10 April]] – [[Willem Petrus de Villiers]], predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG Kerk]], lid van die Kaapse Wetgewende Vergadering, kampvegter vir Christelike Nasionale Onderwys en taalstryder (* [[1843]]). * [[21 Junie]] – Nikolai Rimsky-Korsakov, komponis. * [[24 Junie]] – [[Grover Cleveland]], die 22ste en 24ste [[President van die Verenigde State]] (* [[1837]]). * [[5 Julie]] – [[Jonas Lie]], skrywer van [[Noorweë]] (* [[1833]]). * [[27 Julie]] – [[Paul Homeyer]], Duitse orrelis (* [[1853]]). * [[25 Augustus]] – [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]], Suid-Afrikaanse teoloog en predikant (* [[1835]]) * [[17 September]] – [[Thomas Selfridge]], eerste persoon wat gesterf het in 'n ongeluk met 'n kragaangedrewe [[vliegtuig]] (* [[1882]]). * [[14 November]] – [[Groothertog Aleksei Aleksandrowitsj van Rusland]], die vyfde kind en vierde oudste seun van [[Aleksander II van Rusland]] en sy eerste vrou, Maria Aleksandrowna (* [[1850]]). * [[15 November]] – [[Keiserin-weduwee en regentes Cixi]], [[Qing-dinastie]] regentes van 1861 tot haar dood. (* [[1835]]). [[Kategorie:1908| ]] obu70kcs16evfuyr5hqdg37jqpclvyx 3138816 3138807 2026-10-28T19:09:19Z JMK 649 /* Gebeure */ +items 3138816 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Tunguska Ereignis-1.jpg|teks=Die verwoesting van Toengoeska}} Die '''jaar 1908''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Woensdag]] begin het. Dit was die 8ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad. == Gebeure == * [[30 Januarie]] – [[Mahatma Gandhi]] word uit Johannesburgse tronk vrygelaat. * [[10 Februarie]] – 32 [[Universiteit van Pretoria|TUC]] studente begin met klasse by [[Kya Rosa]] te 270 Skinnerstraat, Pretoria. * * [[27 April]] – Die [[Olimpiese Somerspele 1908]] begin in [[Londen]]. * [[30 Junie]] – Die [[Toengoeska-voorval]] vind in [[Siberië]] plaas. * [[24 September]] – Die eerste [[Ford Model T|Model T Ford]] word gebou. * [[12 Oktober]] – Eerste sitting van die Nasionale Konvensie word in [[Durban]] gehou. * [[16 November]] – [[Port Elizabeth]] word deur vloedskade getref. * [[Henry James]] publiseer sy spookstorie ''The Jolly Corner''. == Geboortes == * [[8 Januarie]] – [[William Hartnell]], Britse akteur († [[1975]]). * [[9 Januarie]] – [[Simone de Beauvoir]], Franse feministiese skryfster († [[1986]]). * [[15 Januarie]] – [[Edward Teller]], Hongaars-Amerikaanse teoretiese fisikus wat bekend is as ''Die vader van die [[waterstofbom]]'' († [[2003]]). * [[4 Maart]] – [[James Norval]], Suid-Afrikaanse teater- en filmakteur († [[1970]]). * [[5 Maart]] – [[Rex Harrison]], [[Verenigde Koninkryk|Britse]] verhoog- en rolprentakteur († [[1990]]). * [[13 Maart]] – [[Walter Annenberg]], Amerikaanse uitgewer, filantroop en diplomaat († [[2002]]). * [[22 Maart]] – [[Louis L'Amour]], Amerikaanse skrywer († [[1988]]). * [[5 April]] – [[Herbert von Karajan]], [[Oostenryk]]se dirigent († [[1989]]). * 5 April – [[Bette Davis]], Amerikaanse aktrise († [[1989]]). * [[15 April]] – [[Lita Grey]], Amerikaanse aktrise († [[1995]]). * [[27 April]] – [[Arthur Bleksley]], Suid-Afrikaanse wetenskaplike († [[1984]]). * [[24 April]] – [[Józef Gosławski]], Poolse beeldhouer en medaljeur († [[1963]]). * [[30 April]] – [[Eve Arden]], Amerikaanse aktrise († [[1990]]). * [[20 Mei]] – [[James Stewart]], Amerikaanse akteur († [[1997]]) * [[20 Mei]] – [[Bernard Glemser]], skrywer van fiksie-, niefiksie- en kinderboeke († [[1990]]). * [[31 Mei]] – [[Don Ameche]], Amerikaanse akteur († [[1993]]). * [[12 Junie]] – [[Otto Skorzeny]], Duitse [[Waffen-SS]] spesiale operasies kenner († [[1975]]). * [[26 Junie]] – [[Salvador Allende]], Chileense president († [[1973]]). * [[2 Julie]] – [[Helga Uys]], Duits-gebore konsertpianis, moeder van [[Pieter-Dirk Uys]] († [[1969]]). * [[10 Julie]] – [[Wally Hayward]], vyfkeer die wenner van die [[Comrades-maraton]] († [[2006]]). * [[10 Julie]] – [[Håkon Solem]], [[Noorweë|Noorse matroos]] en deelnemer aan die [[Olimpiese Somerspele 1948]] († [[1993]]). * [[12 Julie]] – [[Milton Berle]], Amerikaanse akteur, komediant († [[2002]]). * [[13 Julie]] – [[Garfield Todd]], 'n [[eerste minister]] van [[Suid-Rhodesië]] († [[2002]]). * [[18 Julie]] – [[Lupe Vélez]], Amerikaanse aktrise († [[1944]]). * [[11 Augustus]] − [[Paolo Monti]], Italiaanse fotograaf († [[1982]]). * [[22 Augustus]] − [[Henri Cartier-Bresson]], Franse fotograaf († [[2004]]). * [[27 Augustus]] – [[Lyndon B. Johnson]], 36ste [[President van die Verenigde State]] († [[1973]]). * 27 Augustus – [[Sir Donald Bradman]], Australiese [[krieket]]speler († [[2001]]). * [[4 September]] – Ds. [[Thomas Duncan Moodie]], leraar in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]], onder meer op [[NG gemeente Chipinge|Melsetter]], die dorp wat sy grootvader gestig het († [[1978]]). * [[7 September]] – Michael DeBakey, bekende hartchirurg wat die hartvatomleidingchirurgie uitgevind en ontwikkel het († [[2008]]). * [[1 Oktober]] – [[Albert Wessels]], Suid-Afrikaanse nyweraar en die stigter van [[Toyota]] Suid-Afrika († [[1991]]). * [[6 Oktober]] – [[Carole Lombard]], Amerikaanse aktrise († [[1942]]). * [[12 Oktober]] – [[Arthur Space]], Amerikaanse akteur († [[1983]]). * [[28 Oktober]] – [[Harry Oppenheimer]], Suid-Afrikaanse mynmagnaat († [[2000]]). * [[7 November]] – [[Frank Waring]], Suid-Afrikaanse politikus († 2000). * [[21 November]] – [[Hettie Smit]], skuilnaam van mev. S.J. van Vuuren, Afrikaanse skryfster († [[1973]]) * [[10 Desember]] – [[Olivier Messiaen]], Franse komponis († [[1992]]). * [[3 Desember]] – [[Dulcie Howes]], Suid-Afrikaanse ballerina en balletpionier († [[1993]]). * [[17 Desember]] – [[William Wordsworth (komponis)|William Wordsworth]], Britse komponis en nasaat van die broer van die bekende Engelse digter [[William Wordsworth]] († [[1988]]). == Sterftes == * [[9 Januarie]] – [[Wilhelm Busch]], Duitse digter (* [[1832]]). * [[10 April]] – [[Willem Petrus de Villiers]], predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG Kerk]], lid van die Kaapse Wetgewende Vergadering, kampvegter vir Christelike Nasionale Onderwys en taalstryder (* [[1843]]). * [[21 Junie]] – Nikolai Rimsky-Korsakov, komponis. * [[24 Junie]] – [[Grover Cleveland]], die 22ste en 24ste [[President van die Verenigde State]] (* [[1837]]). * [[5 Julie]] – [[Jonas Lie]], skrywer van [[Noorweë]] (* [[1833]]). * [[27 Julie]] – [[Paul Homeyer]], Duitse orrelis (* [[1853]]). * [[25 Augustus]] – [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]], Suid-Afrikaanse teoloog en predikant (* [[1835]]) * [[17 September]] – [[Thomas Selfridge]], eerste persoon wat gesterf het in 'n ongeluk met 'n kragaangedrewe [[vliegtuig]] (* [[1882]]). * [[14 November]] – [[Groothertog Aleksei Aleksandrowitsj van Rusland]], die vyfde kind en vierde oudste seun van [[Aleksander II van Rusland]] en sy eerste vrou, Maria Aleksandrowna (* [[1850]]). * [[15 November]] – [[Keiserin-weduwee en regentes Cixi]], [[Qing-dinastie]] regentes van 1861 tot haar dood. (* [[1835]]). [[Kategorie:1908| ]] 02f29zdk4ssz4958km4jo5y88626osu 3138817 3138816 2026-10-28T19:10:18Z JMK 649 /* Gebeure */ 3138817 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Tunguska Ereignis-1.jpg|teks=Die verwoesting van Toengoeska}} Die '''jaar 1908''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Woensdag]] begin het. Dit was die 8ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad. == Gebeure == * [[30 Januarie]] – [[Mahatma Gandhi]] word uit Johannesburgse tronk vrygelaat. * [[10 Februarie]] – 32 [[Universiteit van Pretoria|TUC]] studente begin met klasse by [[Kya Rosa]] te 270 Skinnerstraat, Pretoria. * [[27 April]] – Die [[Olimpiese Somerspele 1908]] begin in [[Londen]]. * [[30 Junie]] – Die [[Toengoeska-voorval]] vind in [[Siberië]] plaas. * [[24 September]] – Die eerste [[Ford Model T|Model T Ford]] word gebou. * [[12 Oktober]] – Eerste sitting van die Nasionale Konvensie word in [[Durban]] gehou. * [[16 November]] – [[Port Elizabeth]] word deur vloedskade getref. * [[Henry James]] publiseer sy spookstorie ''The Jolly Corner''. == Geboortes == * [[8 Januarie]] – [[William Hartnell]], Britse akteur († [[1975]]). * [[9 Januarie]] – [[Simone de Beauvoir]], Franse feministiese skryfster († [[1986]]). * [[15 Januarie]] – [[Edward Teller]], Hongaars-Amerikaanse teoretiese fisikus wat bekend is as ''Die vader van die [[waterstofbom]]'' († [[2003]]). * [[4 Maart]] – [[James Norval]], Suid-Afrikaanse teater- en filmakteur († [[1970]]). * [[5 Maart]] – [[Rex Harrison]], [[Verenigde Koninkryk|Britse]] verhoog- en rolprentakteur († [[1990]]). * [[13 Maart]] – [[Walter Annenberg]], Amerikaanse uitgewer, filantroop en diplomaat († [[2002]]). * [[22 Maart]] – [[Louis L'Amour]], Amerikaanse skrywer († [[1988]]). * [[5 April]] – [[Herbert von Karajan]], [[Oostenryk]]se dirigent († [[1989]]). * 5 April – [[Bette Davis]], Amerikaanse aktrise († [[1989]]). * [[15 April]] – [[Lita Grey]], Amerikaanse aktrise († [[1995]]). * [[27 April]] – [[Arthur Bleksley]], Suid-Afrikaanse wetenskaplike († [[1984]]). * [[24 April]] – [[Józef Gosławski]], Poolse beeldhouer en medaljeur († [[1963]]). * [[30 April]] – [[Eve Arden]], Amerikaanse aktrise († [[1990]]). * [[20 Mei]] – [[James Stewart]], Amerikaanse akteur († [[1997]]) * [[20 Mei]] – [[Bernard Glemser]], skrywer van fiksie-, niefiksie- en kinderboeke († [[1990]]). * [[31 Mei]] – [[Don Ameche]], Amerikaanse akteur († [[1993]]). * [[12 Junie]] – [[Otto Skorzeny]], Duitse [[Waffen-SS]] spesiale operasies kenner († [[1975]]). * [[26 Junie]] – [[Salvador Allende]], Chileense president († [[1973]]). * [[2 Julie]] – [[Helga Uys]], Duits-gebore konsertpianis, moeder van [[Pieter-Dirk Uys]] († [[1969]]). * [[10 Julie]] – [[Wally Hayward]], vyfkeer die wenner van die [[Comrades-maraton]] († [[2006]]). * [[10 Julie]] – [[Håkon Solem]], [[Noorweë|Noorse matroos]] en deelnemer aan die [[Olimpiese Somerspele 1948]] († [[1993]]). * [[12 Julie]] – [[Milton Berle]], Amerikaanse akteur, komediant († [[2002]]). * [[13 Julie]] – [[Garfield Todd]], 'n [[eerste minister]] van [[Suid-Rhodesië]] († [[2002]]). * [[18 Julie]] – [[Lupe Vélez]], Amerikaanse aktrise († [[1944]]). * [[11 Augustus]] − [[Paolo Monti]], Italiaanse fotograaf († [[1982]]). * [[22 Augustus]] − [[Henri Cartier-Bresson]], Franse fotograaf († [[2004]]). * [[27 Augustus]] – [[Lyndon B. Johnson]], 36ste [[President van die Verenigde State]] († [[1973]]). * 27 Augustus – [[Sir Donald Bradman]], Australiese [[krieket]]speler († [[2001]]). * [[4 September]] – Ds. [[Thomas Duncan Moodie]], leraar in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]], onder meer op [[NG gemeente Chipinge|Melsetter]], die dorp wat sy grootvader gestig het († [[1978]]). * [[7 September]] – Michael DeBakey, bekende hartchirurg wat die hartvatomleidingchirurgie uitgevind en ontwikkel het († [[2008]]). * [[1 Oktober]] – [[Albert Wessels]], Suid-Afrikaanse nyweraar en die stigter van [[Toyota]] Suid-Afrika († [[1991]]). * [[6 Oktober]] – [[Carole Lombard]], Amerikaanse aktrise († [[1942]]). * [[12 Oktober]] – [[Arthur Space]], Amerikaanse akteur († [[1983]]). * [[28 Oktober]] – [[Harry Oppenheimer]], Suid-Afrikaanse mynmagnaat († [[2000]]). * [[7 November]] – [[Frank Waring]], Suid-Afrikaanse politikus († 2000). * [[21 November]] – [[Hettie Smit]], skuilnaam van mev. S.J. van Vuuren, Afrikaanse skryfster († [[1973]]) * [[10 Desember]] – [[Olivier Messiaen]], Franse komponis († [[1992]]). * [[3 Desember]] – [[Dulcie Howes]], Suid-Afrikaanse ballerina en balletpionier († [[1993]]). * [[17 Desember]] – [[William Wordsworth (komponis)|William Wordsworth]], Britse komponis en nasaat van die broer van die bekende Engelse digter [[William Wordsworth]] († [[1988]]). == Sterftes == * [[9 Januarie]] – [[Wilhelm Busch]], Duitse digter (* [[1832]]). * [[10 April]] – [[Willem Petrus de Villiers]], predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG Kerk]], lid van die Kaapse Wetgewende Vergadering, kampvegter vir Christelike Nasionale Onderwys en taalstryder (* [[1843]]). * [[21 Junie]] – Nikolai Rimsky-Korsakov, komponis. * [[24 Junie]] – [[Grover Cleveland]], die 22ste en 24ste [[President van die Verenigde State]] (* [[1837]]). * [[5 Julie]] – [[Jonas Lie]], skrywer van [[Noorweë]] (* [[1833]]). * [[27 Julie]] – [[Paul Homeyer]], Duitse orrelis (* [[1853]]). * [[25 Augustus]] – [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]], Suid-Afrikaanse teoloog en predikant (* [[1835]]) * [[17 September]] – [[Thomas Selfridge]], eerste persoon wat gesterf het in 'n ongeluk met 'n kragaangedrewe [[vliegtuig]] (* [[1882]]). * [[14 November]] – [[Groothertog Aleksei Aleksandrowitsj van Rusland]], die vyfde kind en vierde oudste seun van [[Aleksander II van Rusland]] en sy eerste vrou, Maria Aleksandrowna (* [[1850]]). * [[15 November]] – [[Keiserin-weduwee en regentes Cixi]], [[Qing-dinastie]] regentes van 1861 tot haar dood. (* [[1835]]). [[Kategorie:1908| ]] dg0fgl7fn1t0id67xjjrkno0wrprq9h 0 2080 3138995 3131204 2026-10-29T11:40:17Z Pynappel 70858 /* Musiek */ 3138995 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Koninkryk Thailand |volle_naam = <small>ราชอาณาจักรไทย<br />''Ratcha-anachak Thai'' ([[Thai]])</small> |algemene_naam = Thailand |beeld_vlag = Flag of Thailand.svg |beeld_wapen = Emblem of Thailand.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Thailand ASEAN.svg |leuse = ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์<br /><small>([[Transliterasie|tr.]]: ''Chat, Satsana, Phra Maha Kasat'')</small><br /><small>([[Thai]] vir: "Nasie, godsdiens, koning")</small> |volkslied = [[Phleng Chat Thai|เพลงชาติไทย]]<br /><small>(tr.: ''Phleng Chat Thai'')</small><br /><center>[[Lêer:Thai National Anthem - US Navy Band.ogg]]</center><br />''Koninklike volkslied'': [[Sansoen Phra Barami|สรรเสริญพระบารมี]]<br /><small>(tr.: ''Sansoen Phra Barami'')</small><br /><center>[[Lêer:Thai Royal Anthem - US Navy Band.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Thai]]<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/|title=Thailand|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=18 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118040447/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/|archive-date=18 Januarie 2026|url-status=dead}}</ref> |hoofstad = [[Bangkok]] {{Koördinate|13|45|N|100|29|O}} |latd = 13 |latm = 45 |latNS = N |longd = 100 |longm = 29 |longEW = O |grootste_stad = [[Bangkok]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />[[grondwetlike monargie]] |leiertitels = <br />• [[Monargie van Thailand|Monarg]]<br />• [[Eerste Minister van Thailand|Eerste minister]] |leiername = [[Maha Vajiralongkorn]]<br />[[Anutin Charnvirakul]] |oppervlak_rang = 53^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 513&nbsp;120<ref name="CIA" /> |oppervlakmi² = 198&nbsp;117 |persent_water = 0,4 |bevolking_skatting = 69&nbsp;920&nbsp;998<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 20^ste |bevolking_sensus = 64&nbsp;785&nbsp;909<ref>{{th}} {{cite web |url=http://popcensus.nso.go.th/doc/8-thailand%20census.doc |title=100th anniversary of population censuses in Thailand: Population and housing census 2010: 11th census of Thailand |publisher=Nasionale Statistiekkantoor |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712002347/http://popcensus.nso.go.th/doc/8-thailand%20census.doc |archive-date=12 Julie 2012}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2010 |bevolkingsdigtheid = 136,3 |bevolkingsdigtheidmi² = 352,9 |bevolkingsdigtheidrang = 88^ste |BBP_PPP = $1&nbsp;851&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april/weo-report?c=578,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2023&ey=2030&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Thailand |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=10 September 2025}}</ref> |BBP_PPP_rang = 22^ste |BBP_PPP_jaar = 2025 |BBP_PPP_per_kapita = $26&nbsp;323<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 75^ste |BBP = $546,224&nbsp;miljard<ref name=imf2 /> |BBP_rang = 29^ste |BBP_jaar = 2025 |BBP_per_kapita = $7&nbsp;767<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = 94^ste |onafhanklikheidstipe = Vorming |onafhanklikheidsgebeure = • Koninkryk Sukhothai<br />• Koninkryk Ayutthaya<br />• Koninkryk Thonburi<br />• Koninkryk Rattanakosin<br />• Grondwetlike monargie<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />[[1238]]-[[1448]]<br />[[1351]]-[[1767]]<br />[[1767]]-[[1782]]<br />[[6 April]] [[1782]]<br />[[24 Junie]] [[1932]]<br />[[6 April]] [[2017]]<ref>{{en}} {{cite web |title=Thailand's new provisional constitution |url=http://englishnews.thaipbs.or.th/thailands-new-provisional-constitution/ |website=Thai PBS |date=22 Julie 2014 |accessdate=23 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123192236/http://englishnews.thaipbs.or.th/thailands-new-provisional-constitution/ |archive-date=23 Januarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |MOI = {{wins}} 0,798<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250917102958/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=17 September 2025 |url-status=live |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=10 September 2025}}</ref> |MOI_rang = 76^ste |MOI_jaar = 2023 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|baie hoog}} |Gini = 33,5<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=TH |archive-url=https://web.archive.org/web/20250301220514/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=TH |archive-date=1 Maart 2025 |url-status=live |title=Gini index – Thailand |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=10 September 2025}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2023 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Thaise baht|Baht]] (฿) |geldeenheid_kode = THB |land_kode = TH |tydsone = ICT |utc_afwyking = [[UTC+07:00|+7]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+07:00|+7]] |internet_domein = [[.th]] |skakelkode = 66 |voetskrif = }} '''Thailand''' ([[Thai]]: ประเทศไทย, ''Prathet Thai'', [pra.tʰêːt tʰaj], {{Audio|Th-Thailand.ogg|luister}}), amptelik die '''Koninkryk Thailand''' (ราชอาณาจักรไทย, ''Ratcha-anachak Thai'', [râːt.t͡ɕʰa.ʔaː.naː.t͡ɕàk tʰaj], {{Audio|Th-pratheidthai raachaanaajakthai.ogg|luister}}), is 'n [[land]] in [[Suidoos-Asië]] met 'n oppervlakte van 513&nbsp;120&nbsp;km² en 'n bevolking van byna 70 miljoen.<ref name="CIA" /> Thailand word ook '''Siam''' (สยาม, ''Sayam'', [sa.jǎːm]) genoem, wat die land se amptelike naam was tot 24 Junie 1939 en van 1945 tot op 11 Mei 1949.<ref name="Naamverandering">{{en}} {{cite web |url=https://thailandjourney.bangkokpost.com/timeline/1949/siam-officially-renamed-thailand |archive-url=https://web.archive.org/web/20260222110513/https://thailandjourney.bangkokpost.com/timeline/1949/siam-officially-renamed-thailand |archive-date=22 Februarie 2026 |url-status=live |title=Siam officially renamed Thailand |publisher=Thailand Journey |accessdate=11 Mei 2026}}</ref> Die woord "Thai" beteken "vry" in die Thaise taal. Die [[hoofstad]] en grootste stad van Thailand is [[Bangkok]]. [[Lêer:Thailand BMNG.png|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Thailand]] 'n Burger van Thailand word gewoonlik geïdentifiseer as 'n "Thai" of "Siamees" (verouderd), wat streng gesproke slegs na etniese [[Thai (volk)|Thais]] verwys. Meeste Thais is [[Theravada]]-Boeddhiste van Thai-afkoms, maar die land het ook 'n beduidende aantal minderhede, veral [[Han-Chinese]], maar ook [[Moslem]]se [[Maleiers]] in die suide. Thailand is in die sentrum van die [[Indo-China|Indo-Chinese Skiereiland]] geleë. Dit grens in die ooste aan [[Laos]] en [[Kambodja]], in die suide aan die [[Golf van Thailand]] en [[Maleisië]] en in die weste aan die [[Andamanse See]] (deel van die [[Indiese Oseaan]] se [[Golf van Bengale]]) en [[Mianmar]] (vroeër Birma). Wes van Thailand is die [[Andaman- en Nicobar-eilande]] geleë wat aan [[Indië]] behoort en in die suidweste is die [[Indonesië|Indonesiese]] eiland [[Soematra]] geleë. Daarbenewens deel Thailand 'n maritieme grens met [[Viëtnam]] in die Golf van Thailand. Thailand se hoofnywerhede is vervaardiging, [[landbou]] en [[toerisme]]. Dit word as 'n nuut-geïndustrialiseerde land beskou en is 'n lidland van die streekorganisasie [[ASEAN]]. == Etimologie == Die land se amptelike naam was "Siam" tot 24 Junie 1939,<ref name="Naamverandering" /><ref>{{en}} {{cite book |author=Judith A. Stowe |title=Siam Becomes Thailand: A Story of Intrigue |publisher=University of Hawaii Press |year=1991 |url=http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=YTgJ8aRwZkAC&oi=fnd&pg=RA3-PA1&dq=Siam+Thailand+name+change&ots=qlFw7OvSKU&sig=xkDHm3ajmtk0gf4hTkYHHU3zykY#PPA122,M1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250124125030/http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=YTgJ8aRwZkAC&oi=fnd&pg=RA3-PA1&dq=Siam+Thailand+name+change&ots=qlFw7OvSKU&sig=xkDHm3ajmtk0gf4hTkYHHU3zykY#PPA122,M1 |archive-date=24 Januarie 2025 |url-status=live |isbn=978-0-8248-1393-2 |pages=122}}</ref><ref name="ThaiCSM">{{en}} {{cite web |url=http://www.csmngt.com/thailand_history.htm |title=Thailand (Siam) History |publisher=CSMngt-Thai}}</ref> maar dit het weer as "Siam" bekend gestaan tussen 1945 en 11 Mei 1949, voor dit weer deur 'n amptelike bekendmaking verander is na Thailand (Thai: ''Prathet Thai'').<ref name="Naamverandering" /> Reeds voor die amptelike naamsverandering het Thais na hulle land verwys as ''Muang Thai''. Die woord "Thai" (ไทย) is afgelei van die woord "Tai" (ไท), wat in Thai "vryheid" beteken.<ref>{{en}} {{cite book |author=Thongchai Winichakul |title=Siam Mapped: A History of the Geo-Body of a Nation |year=1994 |publisher=University of Hawaii Press |url=http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=TJEK4sHPlUsC&oi=fnd&pg=PR7&dq=Siam+Thailand&ots=MCcXtV-ZOA&sig=WsJClUys1Zlir0h_nLuQ8jhBKEM#PPA49,M1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120180619/http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=TJEK4sHPlUsC&oi=fnd&pg=PR7&dq=Siam+Thailand&ots=MCcXtV-ZOA&sig=WsJClUys1Zlir0h_nLuQ8jhBKEM#PPA49,M1 |archive-date=20 November 2023 |url-status=live |isbn=978-0-8248-1974-3 |pages=49}}</ref> Thai is ook die naam van die grootste etniese groep in Thailand. === Siam === [[Lêer:Kingdom & People of Siam (Vol 1, 1857, 15).svg|duimnael|links|''SPPM Mongkut Rex Siamensium'', Koning Mongkut se handtekening]] Die land is deur sy inwoners nog altyd ''Mueang Thai'' genoem. Voor 1949 is na die land deur buitestaanders gewoonlik verwys as Siam (Thai: สยาม, ''sayam'', [sajǎːm], ook gespel ''Siem'', ''Syâm'' of ''Syâma''). Die woord Siam is dalk van [[Pali]] afkomstig (''suvaṇṇabhūmi'', "land van goud") of [[Sanskrit]] श्याम (''śyāma'', "donker") of Mon ရာမည (''rhmañña'', "vreemdeling"). Die name ''Shan'' en ''A-hom'' blyk variante van dieselfde woord te wees. Die woord ''Śyâma'' is waarskynlik nie die oorsprong nie, maar 'n kunsmatige aanpassing oor die jare heen.<ref>{{en}} {{cite book |last=Eliot |first=Charles |title=The Project Gutenberg EBook of Hinduism and Buddhism, An Historical Sketch, Vol. 3 (of 3) [EBook #16847] |publisher=Routledge & Kegan Paul Ltd. |year=1921 |location=Londen |pages=Ch. xxxvii 1}}</ref> 'n Ander idee is dat die naam van Chinese afkomstig is: "Ayutthaya het na vore gekom as 'n oorheersende sentrum laat in die 14de eeu. Die Chinese het hierdie streek Xian genoem wat die [[Portugese]] herskep het na Siam.<ref>{{en}} {{cite book |last1=Baker |first1=Christopher |first2=Pasuk |last2=Phongpaichit |date=2014 |title=A History of Thailand |url=https://archive.org/details/historyofthailan0003bake |location=Singapoer |publisher=C.O.S Printers Pte Ltd |isbn=978-1-107-42021-2 |pages=[https://archive.org/details/historyofthailan0003bake/page/8 8]}}</ref> 'n Verdere moontlikheid is dat Mon-pratende mense wat suid migreer het hulself ''syem'' genoem het, soos die inheemse Mon-Khmer-pratende inwoners van die [[Maleise Skiereiland]]. Koning [[Mongkut]] (aan bewind 1851–1868) se handtekening het ''SPPM'' gelees vir ''Somdet Phra Poramenthra Maha'' of [[Latyn]]: Mongkut Rex Siamensium ("Mongkut, Koning van die Siamese"). Dit het amptelike status aan die naam Siam gegee tot 24 Junie 1939, toe die landsnaam verander is na "Thailand".<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.csmngt.com/thailand_history.htm |title=Thailand (Siam) History |publisher=CSMngt-Thai |archive-url=https://web.archive.org/web/20150424080811/http://www.csmngt.com/thailand_history.htm |archive-date=24 April 2015}}</ref> "Thailand" het van 1945 tot 1949 terug geval na Siam, nadat dit op 11 Mei finaal verander is na "Thailand".<ref name="Naamverandering" /> === Thailand === [[Lêer:Kingdom of Thailand.svg|duimnael|links|"Koninkryk Thailand" in Thai-skrif, 'n plaaslike uitdrukking wat na Thailand verwys]] Volgens George Cœdès beteken ''Thai'' (ไทย) "vrye man" in Thais, "om die Thaise te onderskei van die inboorlinge wat in die Thaise samelewing as slawe bestaan".<ref>{{en}} {{cite book |last=Cœdès |first=George |editor=Walter F. Vella |others=Trans. Susan Brown Cowing |title=The Indianized States of Southeast Asia |year=1968 |publisher=University of Hawaii Press |isbn=978-0-8248-0368-1 |pages=197}}</ref> 'n Bekende Thaise geleerde argumenteer dat Thai (ไท) eenvoudig "mense" of "menswees" beteken, aangesien sy ondersoeke wys dat in sommige landelike gebiede die woord "Thai" gebruik is pleks van die algemene Thai-woord ''khon'' (น) vir mense.<ref>{{th}} จิตร ภูมิศักดิ์ 1976: "ความเป็นมาของคำสยาม ไทย ลาวและขอม และลักษณะทางสังคม ของชื่อชนชาติ" (Jid Phumisak 1976: "Coming into Existence for the Siamese Words for Thai, Laotian and Khmer and Societal Characteristics for Nation-names")</ref> Volgens Michel Ferlus het die etnonieme Thai-Tai (of Thay-Tay) ontwikkel van die etimon ''*k(ə)ri:'' ("menswees") deur die volgende ketting: ''*kəri:'' > ''*kəli:'' > ''*kədi:/*kədaj'' > ''*di:/*daj'' > ''*daj^A'' (Proto-Suidwestelike Tai) > ''tʰaj^A2'' (in [[Thai]] en [[Lao (taal)|Lao]]) of > ''taj^A2'' (in die ander Suidwestelike en Sentrale Tai-tale soos klassifiseer deur Li Fangkuei).<ref>{{en}} {{cite journal |url=https://hal.inria.fr/halshs-01182596/document |author=Ferlus, Michel |date=November 2009 |title=Formation of Ethnonyms in Southeast Asia |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060814/https://hal.inria.fr/halshs-01182596/document |archive-date=19 November 2016 |work=42nd International Conference on Sino-Tibetan Languages and Linguistics |location=Chiang Mai |pages=3}}</ref> Michel Ferlus se werk is gebaseer op eenvoudige reëls van fonetiese veranderinge wat in die Sinofeer waarneembaar is en vir die meeste deel deur William H. Baxter (1992) ondersoek is.<ref>{{en}} {{cite journal |jstor=25608449 |last1=Pain |first1=Frédéric |title=An Introduction to Thai Ethnonymy: Examples from Shan and Northern Thai |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_october-december-2008_128_4/page/641 |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=128 |issue=4| pages=641–662 |year=2008}}</ref> Terwyl Thais na hul land met die beleefde vorm ''prathet Thai'' (ประเทศไทย) wil verwys, gebruik hulle algemeen veral die term ''mueang Thai'' (เมืองไทย) of net ''Thai;'' die woord ''mueang'', wat oorspronklik na 'n stadstaat verwys het, is veral gebruik om na 'n stad te verwys as die sentrum van 'n gebied. ''Ratcha Anachak Thai'' (ราชอาณาจักรไทย) beteken "Koninkryk Thailand" of "Koninkryk Thai". Etimologies bestaan dit uit: ''ratcha'' ([[Sanskrit]]: राजन्, ''rājan'', "koning, koninklik, ryk"); ''-ana-'' ([[Pali]]: ''āṇā'' "gesag, bevel, mag", op sy beurt afgelei van Sanskrit आज्ञा, ''ājñā'', met dieselfde betekenis) ''-chak'' (van Sanskrit चक्र, ''cakra-'' "wiel", 'n simbool van mag en heerskappy). Die Thaise Volkslied (เพลงชาติ), geskryf deur Luang Saranupraphan gedurende die 1930's, verwys na die Thaise nasie as ''prathet Thai'' (ประเทศไทย). Die eerste reël van die volkslied lees: ''prathet thai ruam lueat nuea chat chuea thai'' (ประเทศไทยรวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย), "Thailand is die eenheid van Thaise vlees en bloed". == Geskiedenis == [[Lêer:Map of Siam (territorial cessions).svg|duimnael|links|Siam se territoriale verliese aan Britte en Franse volgens jare]] [[Lêer:AMH-5626-NA Bird's eye view of the city of Judja.jpg|duimnael|Skildery van Ayutthaya deur Johannes Vingboons, ca. 1665]] [[Lêer:Carte du royaume de Siam et des pays circonvoisins 1686.jpg|duimnael|Franstalige kaart van Siam in 1686]] Verskeie inheemse kulture het reeds sedert die tyd van die [[Ban Chiang]]-kultuur (ongeveer 2000 v.C.), in Thailand bestaan. As gevolg van die land se geografiese ligging is die kultuur van Thailand nog altyd sterk deur [[Indië]], [[China]] en ander buurkulture van Suidoos-Asië beïnvloed. [[Boeddhisme]] is vir die eerste keer in die 5de eeu in die Chaopraya-bekken in die vorm van Indiese gode ingevoer; waarskynlik sonder goed gedefinieerde sektes en tradisies. In die 12de eeu het monnike uit [[Sri Lanka]] egter die [[Theravada]]-vorm van Boeddhisme na Thailand gebring waar dit vinnig floreer het.<ref name="Phongpaichit">{{en}} {{cite book |author=Pasuk Phongpaichit en Chris Baker |title=A History of Thailand |url=https://archive.org/details/historyofthailan00bake |publisher=Cambridge University Press |year=2005 |isbn=0-521-81615-7}}</ref> Die eerste Siamese/Thai-staat word tradisioneel as die [[Boeddhisme|Boeddhistiese]] Koninkryk Sukhothai beskou. Dié koninkryk was 'n vroeë koninkryk in die omgewing van die stad Sukhotai in Noordsentraal-Thailand, wat van 1238 tot 1438 bestaan het. Die koninkryk se mag is later oorskadu deur die groter Siamese Koninkryk Ayutthaya wat in die middel van die 14de eeu gestig is. Dié koninkryk was geleë om die huidige stad Ayutthaya in die gelyknamige provinsie in Sentraal-Thailand. Na die Siamese magte [[Angkor]] in 1431 geplunder het, is baie van die [[Khmer-ryk]] en sy Hindoe-gewoontes na Ayutthaya teruggeneem, en is baie van die gewoontes en rituele in die kultuur van Siam aangeneem. Na Ayuthaya in 1767 deur die Burmese verower is, was [[Thonburi]] vir 'n kort periode die hoofstad van Thailand, onder leiding van Koning Taksin die Grote. Die huidige era van Thailand se geskiedenis het in 1782 begin, na die instelling van Bangkok as die hoofstad van die Chakri-dinastie, onder leiding van Koning Rama die Grote. Europese moondhede het in die 16de eeu na Thailand begin reis. Ondanks die druk wat deur [[Europa]] uitgeoefen is, is Thailand die enigste Suidoos-Asiatiese land wat nooit deur 'n Europese mag gekoloniseer is nie. Die twee hoofredes hiervoor is dat Thailand 'n lang reeks suksesvolle leiers in die 1800's gehad het en dat dit die vyandigheid en spanning tussen die [[Frankryk|Franse]] en [[Verenigde Koninkryk|Britte]] uitgebuit het. As gevolg hiervan het die land 'n bufferstaat tussen dele van Suidoos-Asië wat deur die twee kompeterende Europese koloniale magte gekoloniseer is geword. Die invloed van 'n nabygeleë Britse kolonie het egter gelei tot baie hervormings in die 19de eeu en groot toegewings aan Britse handelsbelangstellings. 'n Voorbeeld hiervan was die verlies van die drie suidelike provinsies, wat later [[Maleisië]] se drie noordelike deelstate sou word. Vervolgens is die onafhanklike Thailand in die weste deur [[Brits-Indië]], in die ooste deur Frans-Indo-China en in die suide deur Brits-Malaya begrens. 'n Niegeweldadige rewolusie in 1932 het gelei tot 'n nuwe grondwetlike monargie. Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] was Thailand geallieerd met [[Japan]], maar het na die oorlog 'n bondgenoot van die [[Verenigde State van Amerika]] geword en onder meer aan die [[Korea-oorlog]] en die [[Viëtnamoorlog]] deelgeneem. Na 'n reeks staatsgrepe het Thailand in die 1980's begin nader beweeg aan 'n demokrasie. Op 13 Oktober 2016 is Thailand se monarg, [[Bhumibol Adulyadej]] op die ouderdom van 88 oorlede. Hy was ook bekend as Rama IX en die wêreld se langsdienende staatshoof. In 1997 is Thailand getref deur die Asiatiese finansiële krisis en die geldeenheid van Thailand, die baht, het vir 'n kort periode daaronder gely: voor 1997 was VS$1 gelykstaande aan 25 baht, maar tydens die krises was $1 gelykstaande 56 baht. Sedertdien het die baht egter sterker geword en, in Augustus 2024, was $1 gelyk aan 34,63 baht. Die amptelike kalender wat in Thailand gebruik word is gebaseer op die Oostelike weergawe van die Boeddhistiese kalender wat die [[Gregoriaanse kalender]] met 543 jaar voorloop. Die jaar 2024 n.C. staan byvoorbeeld in Thailand bekend as 2567 BE. Die onlangse jare is veral gekenmerk deur grenskonflikte met die buurland Kambodja rondom die Prasat Preah Vihear wat in 2008 deur [[Unesco]] as [[Wêrelderfenisgebied|wêrelderfenis]] gelys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-12378001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250829011034/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-12378001 |archive-date=29 Augustus 2025 |url-status=live |title=Q&A: Thailand-Cambodia temple dispute |publisher=[[BBC]] |date=7 November 2013 |accessdate=10 September 2025}}</ref> In Suid-Thailand pleit etniese Maleiers al sedert jare vir 'n vereniging met Maleisië. == Geografie == [[Lêer:Thailand Topography.png|duimnael|links|Topografiese kaart van Thailand]] [[Lêer:Thailandkaart.png|duimnael|Kaart van Thailand]] Thailand is die 50ste grootste land in die wêreld met 'n oppervlakte van 513&nbsp;120&nbsp;km². Dit kan vergelyk word met die grootte van [[Jemen]] en is ietwat groter as [[Spanje]]. Groot stede sluit in die hoofstad [[Bangkok]], [[Chiang Mai]], [[Hat Yai]], [[Nakhon Ratchasima]], [[Nonthaburi (stad)|Nonthaburi]], [[Pak Kret]], [[Surat Thani]] en [[Udon Thani]]. Thailand het verskeie gebiede wat geografies van mekaar verskil; hierdie gebiede kom ook min of meer ooreen met die onderskeie provinsies van die land. Die noorde van die land is bergagtig, met die piek van die berg, Doi Inthanon, as die hoogste punt met 'n hoogte van 2576&nbsp;m. Die noordooste bestaan uit die Khorat-plato en strek oor 'n area van 155&nbsp;000&nbsp;km². Die plato word in die ooste deur die [[Mekong]]rivier begrens. In die weste vorm die [[Salween]]rivier vir 'n kort stukkie die grens tot Mianmar. Die middel van die land word oorheers deur die hoofsaaklik plat [[Chao Phraya]]-riviervallei, wat inloop by die Golf van Thailand. Die suide bestaan uit die dun [[landengte]] wat breër word nader aan die [[Maleise Skiereiland]]. Die plaaslike [[klimaat]] is tropies en word gekenmerk deur moesons: [[reën]]erige seisoene wat etlike maande aanhou. Vanaf die middel van Mei tot September is daar 'n reënerige, wolkerige dog warm suidwestelike moeson en 'n droër, koel noordoostelike moeson van November tot die middel van Maart. Die suidelike landengte is altyd warm en bedompig. == Demografie == [[Lêer:Thailand ethnic map.svg|duimnael|links|Etniese kaart van Thailand]] [[Lêer:Kayan woman with neck rings.jpg|duimnael|'n Vrou van die klein ''Kayan''-etniese groep, waarvan sommige lede in die 1990's uit Mianmar na Thailand gevlug het]] Thailand se bevolking word oorheers deur verskeie Tai-sprekende mense.<!---Nie 'n tikfout nie: Thai is deel van die Tai-familie---> Die talrykste is die Sentrale Thai, die Noordoostelike Thai (ook genoem "Isan" of "Lao": twee verskillende, dog nou-verwante dialekte) en die Suidelike Thai. Die Sentrale Thai is al lank die heersende taal rakende politiek, ekonomie en kultuur, alhoewel die taal se [[moedertaal]]sprekers slegs 'n derde van die land se bevolking uitmaak (die [[moedertaal]]sprekers van Noordoostelike Thai vorm die meerderheid). Baie mense is egter tans daartoe in staat om Sentrale Thai, asook hulle eie dialekte te kan praat, danksy die onderrigstelsel en die beweging na 'n nasionale identiteit. Die grootste groep nie-Thai mense is die [[Han-Chinese]] wat 'n belangrike geskiedkundige rol in die ekonomie van die land gespeel het. Die meeste Chinese het hulself geheel en al by die Thai gemeenskap geïntegreer en dit is slegs die minderheid wat steeds in die Chinese buurt Yaowarat Road in Bangkok bly. Ander etniese groepe sluit in die Maleiers in die suide en die Mon, die [[Khmer (volk)|Khmer]] en verskeie bergvolke (waaronder die Padaungstam, wat bestaan uit mense van die Kayan, 'n klein etniese groep waarvan sommige lede in die 1990's uit Mianmar na Thailand gevlug het). Na die einde van die [[Viëtnamoorlog]] het baie [[Viëtnamese]] vlugtelinge hulle in Thailand gevestig, hoofsaaklik in die noordoostelike streke. Van die ander etniese minderhede sluit onder meer [[Bamar]] en [[Hakka (volk)|Hakka]] in. Volgens die 2000-sensus is 95% van Thailand se bevolking Theravada-Boeddhiste. Die [[Moslem]]s is die tweede grootste groep met 4,6%. Moslems woon dikwels in verskillende gemeenskappe as die ander gelowe. Die bevolking in die suidelik punt van Thailand bestaan hoofsaaklik uit etniese Maleiers, wat meestal in die suide gekonsentreer is en 'n sterk meerderheid in vier provinsies vorm. [[Christendom|Christene]], hoofsaaklik [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]], verteenwoordig 0,75% van die land se bevolking. Daar is ook 'n klein gemeenskappe van [[Sikhisme|Sikhs]] en [[Hindoeïsme|Hindoes]] in die land se stede. Die nasionale taal van Thailand is Thai, maar daar bestaan ook baie etniese en streeksdialekte, asook ander areas waar mense hoofsaaklik Isan of van die [[Austro-Asiatiese tale|Mon-Khmer tale]] praat. Thai besit ook sy eie alfabet, wat drasties verskil van die [[Latynse alfabet]] wat onder andere deur Westerse tale gebruik word. [[Engels]] word tans in skole geleer, alhoewel die aantal sprekers wat dit kan spreek nog in die minderheid is. Daarbenewens word in Thailand tale soos [[Hakka]], [[Khmer]], [[Maleis]] en [[Min]] gebesig. == Kultuur == [[Lêer:Buddha in Sukhothai National Park.jpg|duimnael|links|Boeddha in Sukhothai Nasionale Park]] [[Lêer:Phutthamonthon Buddha.gif|duimnael|'n Parade van Boeddhistiese priesters by Buddhamondon in Nakonphatom, Thailand, in 2006]] [[Lêer:WatChaiwatthanaram 2292.JPG|duimnael|Die ruïnes van Wat Chaiwatthanaram by Ayutthaya]] [[Lêer:Chedis at Ayuthhaya.jpg|duimnael|Stupas by die Historiese Park van Ayutthaya]] [[Lêer:Thai Seafood Curry.jpg|duimnael|Die [[Thaise kookkuns]] is bekend vir die pikantheid daarvan, soos hierdie seekos-en-kerriedis]] Theravada-Boeddhisme is die oudste oorlewende Boeddhistiese beweging en maak 'n belangrike deel van moderne Thai-geloof en identiteit uit. In die praktyk het Thai-Boeddhisme deur die jare ontwikkel en sluit vandag baie streeksgelowe in wat oorspronklik van, onder ander, animisme (die geloof dat elke liggaam 'n afsonderlike gees het) en die aanbidding van mens se voorvaders. [[Islam]] is die heersende geloof in die mees suidelike dele van Thailand. Thailand bevat ook 'n aantal verskillende etniese groepe. Hierdie groepe hou 'n onderskeidelike tradisionele manier van lewe in stand, ten spyte van die sterk invloed van die Thai-kultuur. Sommige van hierdie groepe word ook in Mianmar, Laos, Kambodja en Maleisië aangetref. Etniese Chinese maak ook 'n aansienlike deel van die Thai-gemeenskap uit, veral in en om Bangkok. Hulle suksesvolle integrasie in die Thai-gemeenskap het beteken dat lede van hierdie groep dit reggekry het om magtige ekonomiese en politiese posisies te beklee, soos die voormalige eerste minister [[Thaksin Shinawatra]] wat van Chinese afkoms is. Shinawatra was die staatshoof van 2001 tot 19 September 2006, toe hy omvergegooi is deur 'n militêre [[staatsgreep]]. Soos die meeste ander Asiatiese kulture is respek vir 'n mens se voorvaders 'n noodsaaklike deel van die spirituele praktyk in Thailand. Die inwoners is baie gasvrye en vrygewig, maar hulle respekteer ook die sosiale hiërargie. Senioriteit is 'n belangrike konsep in Thai-kultuur. Die ouer familielede het altyd die gesag rakende familiebesluite of seremonies. Die tradisionele manier van groet is die ''wai'': wanneer twee persone mekaar ontmoet, sal die jongste persoon sy oop hande saamsit met die palms na mekaar en die vingers na bo (soos vir gebed). Die persoon sal sy hoof voor-oor buig om die vingerpunte te raak. Die ouer persoon sal dan die gebaar na-aap. Die gebaar gaan ook gewoonlik gepaard met die gesproke groet "Sawasdee Krup" vir manlike sprekers en "Sawasdee Ca" vir vroulike sprekers. Hoe hoër die hande in verband met die gesig gehou word, hoe meer respek betoon 'n persoon. Voor kinders na skool gaan, ''wai'' hulle hul ouers as 'n teken van respek en herhaal die gebaar wanneer hulle weer tuis kom. Tradisionele taboes sluit in die aanraking van 'n ander persoon se kop of om met die voete na iets te wys: die kop word beskou as die heiligste deel van die liggaam en die voete as die vuilste. Dit word ook as beledigend beskou om bo-oor 'n persoon of kos te trap. Die Thai-kultuur, net soos baie ander Asiatiese kulture, word egter sterk deur die Weste beïnvloed en sommige tradisionele taboes is besig om mettertyd te verdwyn. Die kookkuns van Thailand meng vyf basissmake: soet, pikant, suur, bitter en sout. 'n Paar algemene bestanddele wat in Thaise kookkuns gebruik word, sluit in [[knoffel]], [[rooirissie]]s, [[lemmetjie]]sap, [[sitroengras]] en vissous. Die [[stapelvoedsel]] in Thailand is [[rys]], veral 'n soort jasmynrys (bekend as "Hom Mali"-rys), wat by amper elke maaltyd ingesluit word. Thailand is die wêreld se grootste uitvoerder van rys en die bevolking van Thailand nuttig jaarliks meer as 100&nbsp;kg rys per persoon.<ref name=IRRI_Thailand>{{en}} [http://www.irri.org/science/cnyinfo/thailand.asp IRRI se profiel van Thailand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327095326/http://www.irri.org/science/cnyinfo/thailand.asp |date=27 Maart 2008 }}</ref> Die Internasionale Rys Navorsingsinstituut (IRRI) in [[Filippyne]] bevat meer as 5000 verskillende soorte rys uit Thailand in hul rysgenebank.<ref>{{en}} [http://www.irri.org/media/facts/pdfs/THAILAND.pdf ''Cooperation of IRRI and Thailand''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050630115646/http://www.irri.org/media/facts/pdfs/THAILAND.pdf |date=30 Junie 2005 }} – 'n PDF-dokument van die IRRI. 38,7&nbsp;KB</ref> === Letterkunde en gedrukte media === [[Lêer:WatPhraKeaw Ramayana Chariot.JPG|duimnael|links|Hanuman op sy wa, 'n toneel uit die Ramakien in Wat Phra Kaew, Bangkok]] Boeke en ander dokumente is die mees geëerde wêreldse voorwerpe en dit word daarop neergekyk as 'n persoon 'n boek oor 'n tafelblad laat gly of op die vloer plaas. Thai-letterkunde word sterk deur die Indiese kultuur beïnvloed. Dié invloed is veral merkbaar in die vroeë [[letterkunde]], waar die meeste verhale met gode en ander wesens uit die Boeddhistiese en Hindoeïstiese mitologie gevul is. Een van die bekendste werke in Thai-letterkunde is die epiese "Ramakien". Die werk is gebaseer op die antieke teks "[[Ramayana]]" wat aan die einde van die 18de eeu deur Koning Phra Phuttayodfa Chulalok (Rama I) uitgebrei is. Sedertdien het die opvolgende konings baie bygedra tot die kultuur en letterkunde van Thailand. Aan die begin van die 20ste eeu het [[poësie]] ongewild geraak, terwyl [[prosa]] meer aansien geniet het. In die 1950's het talle bekende outeurs talryke bekende boeke geproduseer. Van die noemenswaardigste skrywers van moderne Thai-letterkunde sluit in Mae Anong, die latere eerste minister, Kukrit Pramoj en Pira Sudham. Die samelewing van Thailand is in die afgelope jare deur die wyd-verkrygbare, meertalige media beïnvloed. Daar is talle Engelse, Thai en [[Chinees|Chinese]] [[koerant]]e beskikbaar en die meeste gewilde Thai-tydskrifte gebruik Engelse opskrifte in 'n poging om "sjiek" voor te kom. Meeste groot besighede in Bangkok bedryf hul sake in Engels, selfs onder Thaisprekers, as 'n simbool van hul opgevoede, hoë-kring status. Thailand is die land in Suidoos-Asië met die grootste koerantmark, met 'n beraamde daaglikse sirkulasie van ten minste 13 miljoen eksemplare in 2003. === Musiek === [[Lêer:Khenesarong.jpg|duimnael|links|'n ''Khene''-speler in [[Isan]]]] Alhoewel Thailand nooit deur Westerse magte gekoloniseer is nie, het popmusiek en ander vorms van Europese en Amerikaanse musiek baie invloedryk geword. Die twee gewildste style tradisionele musiek is "luk thung" en "mor lam", terwyl die etniese minderhede ook steeds hul tradisionele musiekvorms behou het. "Luk thung" (Thai: ลูกทุ่ง; letterlik "kind van die velde") is kort vir "pleng luk thung" (Thai: เพลงลูกทุ่ง – "lied van 'n kind van die velde"). "Luk thung"-liedjies weerkaats oor die algemeen die teëspoed van die alledaagse lewe tussen die plattelandse armes. Die liedjies neig na 'n stadige [[tempo]] en die sangers gebruik 'n uitdrukkende sangstyl met 'n groot deel [[vibrato]]. Die styl het ontwikkel in die eerste helfte van die 20ste eeu, alhoewel die term, "luk thung", vir die eerste keer in die 1960's gebruik is. Ponsri Woranut en Suraphol Sombatcharoen was van dié genre se eerste groot sterre en het invloede van [[Latyns-Amerika]], [[Japan]], [[Indonesië]], Maleisië en veral Amerikaanse rolprentklankbane en volkmusiek, asook [[jodel]]. Die genre het ook 'n herlewing ervaar na die begin van die eerste "luk thung"-radiostasie in 1997. "Mor lam" is 'n antieke vorm van Lao-sang in beide [[Lao (taal)|Lao]] en Isan. Die term beteken "kundige sang" of "kundige sanger", afhangende van die konteks waarin die term gebruik word. Die kenmerk van "mor lam" is die gebruike van 'n buigsame melodie wat by die tonale klanke van die lirieke aangepas word. Volgens tradisie is die oorspronklike melodie ontwikkel vir die toonsetting van tradisionele "gaun"-gedigte. Die sang word ook oor die algemeen begelei deur 'n "khene", 'n soort [[mondfluitjie]] wat van riet gemaak is, alhoewel moderne elektriese instrumente ook tans gebruik word. Tans is die tempo van die musiek vinnig, alhoewel dit vroeër deur 'n stadiger tempo gekenmerk was. Volgehoue kenmerke sluit in 'n sterk ritmiese begeleiding, vokale spronge en 'n sangstyl wat 'n geselstrant aanneem, vergelykbaar met Amerikaanse [[kletsrym]]musiek. Algemene temas sluit in onbeantwoorde liefde en die struikelblokke in die lewens van die plattelandse Isan en Laos, vermeng met droë humor. In die areas van herkoms maak "mor lam"-opvoerings 'n belangrike deel van feeste en plegtighede uit. Die musiek is tans ook gewild in ander dele van die land, te danke aan die verspreiding van trekarbeiders vir wie die musiek 'n belangrike kulturele skakel na hul tuiste bly. === Skoolstelsel === [[Lêer:Thailändische Schüler in Pfadfinderkluft.JPG|duimnael|Leerlinge in hul padvinder-uniforms]] In Thailand is 'n totale skoolloopbaan van nege jaar verpligtend. Volgens [[Unesco]] is slegs 3% van die bevolking ongeletterd, wat Thailand op dieselfde vlak as lande in die [[Europese Unie]] plaas. Bywoning van die ses-jaar-lange laerskool is verpligtend en in beginsel gratis, alhoewel leerlinge oor die afgelope paar jaar meer en meer vir hulle eie onderrigmateriaal en [[skooluniform]]s vir die verskillende weeksdae moes betaal. Die onderrigmetodes is nie gelyk aan die metodes wat in die Weste as standaard beskou word nie. Kinders word min aangemoedig om verantwoordelikheid te neem vir hul studies en selfstandig te leer. Die nosie van gesag word eerder, soos ook in die res van die land, ook hier bevorder. Alhoewel lyfstraf reeds 'n aantal jare nie meer toegelaat word nie, is gesagsgedrewe leermetodes steeds algemeen. Lesse word oral in klaskamers aangebied, met 'n onderwyser wat vooraan staan en die leerlinge onderrig. Daar is ook 'n aantal Christelike skole en skole vir buitelanders. Enige onderrig na primêre skool is nie meer gratis nie. Beide die onderwysers en die leerlinge dra uniforms. Onderwysers dra ook verskillende borsspelde en skouerdekorasies om hulle amp, funksie en dienstyd te toon. 'n Pet vorm ook deel van die uniform. Thailand is moontlik die enigste land waar padvindery deel van die kurrikulum is. Al die leerlinge van 'n skool gaan op 'n bepaalde dag van die week in hul padvinder-uniforms skool toe. Dit is ook algemeen dat normale onderrig nie op sulke dae plaasvind nie. === Sport === [[Lêer:Muay Thai match in Bangkok, Thailand.jpg|duimnael|[[Muay Thai]], Thailand se nasionale sport]] [[Lêer:RajamangalaStadium.jpg|duimnael|Rajamangala-stadion, Thailand se nasionale stadion]] Thai-boks, "Muay Thai", is die nasionale sport van Thailand en die inheemse vegkuns staan bekend as "Muay". In die verlede was Mauy aan koninklike soldate Muay geleer, vir die geval wat hulle hulself ongewapen op die slagveld bevind. Na die soldate van die weermag afgetree het, het hulle dikwels Boeddhistiese monnike geword en by die tempels gaan woon. Die inwoners van Thailand se lewens is nou verbind met Boeddhisme en tempels: seuns word dikwels daarheen gestuur om opleiding as monnike te ontvang. "Muay" is ook een van die vakke wat by die tempels aangebied word.<ref name=History>{{en}} [http://www.muaythaiart.com/blog/muay-thai-history Muay Thai Geskiedenis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101228043443/http://www.muaythaiart.com/blog/muay-thai-history |date=28 Desember 2010 }}</ref> Ongeveer 100–200 jaar gelede het westerse magte gepoog om die meeste Suidoos-Asiatiese lande te verower. In hierdie tyd was Muay as selfverdediging geleer en nie slegs as vegtegniek vir gebruik in die oorlog nie. Muay-kompetisies was baie gewild in Thailand, maar die sport was baie gevaarlik en sommige deelnemers het gesterf tydens kompetisies. Die vrees vir die gevare wat die sport inhou, asook die vrees dat die wêreld nie so 'n gevaarlike sport sal aanvaar nie, het veroorsaak dat die sport ontwikkel het tot "Muay Thai". Die nuwe vorm het wapens en gevaarlike bewegings uitgesluit, wat gelei tot die verhoging van standaarde van die sport. Dit is nou ook algemeen dat deelnemers bokshandskoene dra, soos gebruik deur westerse boksers, in plaas van die tradisionele "Kaad chuek" ("handverband"), om deelnemers van beserings te beskerm. Muay Thai het wêreldwye gewildheid bereik in die 1990's. Alhoewel soortgelyke vegkunste in ander Suidoos-Asiatiese lande bestaan, word Muay Thai gekenmerk as 'n volkontaksport. [[Sokker]] is tans 'n mededinger om die titel vir gewildste sport in Thailand en dit is algemeen vir aanhangers van die sport om die nuutste wedstryde van hul gunsteling-westerse spanne op televisie te kyk of soortgelyke sokkeruitrustings te dra. [[Bangkok Bravo FC]] staan bekend as die sokkerklub met die langste naam in die wêreld. Die vlieg van vlieërs is ook 'n gewilde tydverdryf en was in die verlede 'n kompeterende sport.<ref>{{en}} [http://www.thaikite.com/history.html Die geskiedenis van vlieërs in Thailand.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011090543/http://thaikite.com/history.html |date=11 Oktober 2007 }}</ref> [[Rugby]] is ook 'n groeiende sport in Thailand en die [[Thaise nasionale rugbyspan]] is 73ste op [[Wêreldrugby]] se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/rankings/mru |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026182851/https://www.world.rugby/tournaments/rankings/mru |archive-date=26 Oktober 2023 |url-status=live |title=World Rugby Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=10 September 2025}}</ref> Thailand was die eerste land wat in 2005 'n internasionale 80 weltergewig rugbytoernooi gehuisves het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://nationmultimedia.com/2005/07/19/sport/index.php?news=sport_18070310.html |title=The Nation |date=19 Julie 2005 |accessdate=25 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110425010652/http://nationmultimedia.com/2005/07/19/sport/index.php?news=sport_18070310.html |archive-date=25 April 2011}}</ref> Aan die nasionale plaaslike Thaise rugbytoernooi (TRU) neem verskeie universiteits- en diensspanne soos Chulalongkorn Universiteit, Mahasarakham Universiteit, Kasetsart Universiteit, Prince of Songkla Universiteit, Thammasat Universiteit, Rangsit Universiteit, Koninklike Thaise Polisie, Koninklike Thaise Weermag, Koninklike Thaise Vloot en Koninklike Thaise Lugmag. Plaaslike sportklubs, wat aan die TRU deelneem, sluit ook in die Britse Klub Bangkok, Southerners Sportsklub (Bangkok) en die Koninklike Bangkok Sportklub. [[Krieket]] is 'n ander groeiende sport en die [[Thaise nasionale vrouekrieketspan]] het in [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]] vir sy eerste [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1591883 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001132626/https://www.icc-cricket.com/news/1591883 |archive-date=1 Oktober 2023 |url-status=live |title=Thailand name squad for their first Women's T20 World Cup |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=29 Januarie 2020 |accessdate=10 September 2025}}</ref> maar hulle het die groepfase in die laaste plek afgesluit. Daarteenoor is die Thaise nasionale manskrieketspan minder suksesvol, aangesien hulle nog nie vir 'n [[T20I-wêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer het nie. Albei spanne geniet net soos al die ander krieketspanne van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) se assosiaatlede [[Twintig20|T20I]]-status.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003012749/https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |archive-date=3 Oktober 2023 |url-status=live |title=All T20 matches between ICC members to get international status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2018 |accessdate=10 September 2025}}</ref> == Politiek en regering == === Geskiedenis === [[Lêer:King bhumibol monument.jpg|duimnael|Monument vir koning [[Bhumibol Adulyadej]] (Rama IX), in Phitsanulok, Thailand]] Sedert die omverwerping van die [[absolute monargie]] in 1932 het Thailand reeds 17 grondwette en handveste gehad.<ref>{{en}} The Council of State, [http://www.parliament.go.th/files/library/b05.htm Grondwette van Thailand] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009173856/http://www.parliament.go.th/files/library/b05.htm |date= 9 Oktober 2007 }}</ref><ref name="Thanet">{{en}} Thanet Aphornsuvan, [http://rspas.anu.edu.au/pah/human_rights/papers/2001/Thanet.pdf ''The Search for Order: Constitutions and Human Rights in Thai Political History''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226203229/http://rspas.anu.edu.au/pah/human_rights/papers/2001/Thanet.pdf |date=26 Februarie 2008 }}. PDF-dokument, 152&nbsp;KiB. ''2001 Symposium: Constitutions and Human Rights in a Global Age: An Asia Pacific perspective''</ref> In hierdie tyd het die regeringsvorm gewissel van 'n militêre diktatorskap tot 'n verkose demokrasie, maar al die regerings het 'n erflike monarg as die hoof van die staat erken.<ref name="multiple">{{en}} [http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20060919/thailand_coups_060919/20060919/ 'n Lys van die vorige staatsgrepe in Thailand.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090224093424/http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20060919/thailand_coups_060919/20060919/ |date=24 Februarie 2009 }}</ref><ref>{{en}} [http://www.foxnews.com/story/0,2933,214562,00.html 'n Lys van onlangse staatsgrepe in Thailand se geskiedenis.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706035133/http://www.foxnews.com/story/0%2C2933%2C214562%2C00.html |date= 6 Julie 2008 }}</ref> === 1997 tot 2006 === [[Lêer:Thaksin DOD 20050915.jpg|duimnael|links|[[Thaksin Shinawatra]] tydens 'n besoek aan die [[Pentagon]] in 2005]] Die grondwet van 1997 was die eerste grondwet wat deur 'n verkose komitee opgestel is. Dié komitee was verkies op grond van gewildheid en daar word na dié grondwet verwys as die "Grondwet van die mense".<ref name="Criminal Justice">{{en}} Kittipong Kittayarak, [http://www.unafei.or.jp/english/pdf/PDF_rms/no60/ch06.pdf ''The Thai Constitution of 1997 and its Implication on Criminal Justice Reform''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614033157/http://www.unafei.or.jp/english/pdf/PDF_rms/no60/ch06.pdf |date=14 Junie 2007 }}. Webwerf van die ''United Nations Asia and Far East Institute for the Prevention of Crime and the Treatment of Offenders''. URL besoek op 19 Julie 2007.</ref> Die grondwet van 1997 het 'n tweekamerstelsel geskep, bestaande uit 'n 500-sitplek [[Huis van Verteenwoordigers (Thailand)|Huis van Verteenwoordigers]] (สภาผู้แทนราษฎร, "sapha phutan ratsadon") en 'n 200-sitplek [[Senaat van Thailand|Senaat]] (วุฒิสภา, "wuthisapha"). Dit was ook die eerste keer in die geskiedenis wat beide huise direk verkies is. Baie [[menseregte]] word in die grondwet uitdruklik erken en maatstawwe is in plek gestel om die stabiliteit van verkose regerings te verbeter. Tydens die verkiesing van die Huis van Verteenwoordigers kon slegs een kandidaat met 'n stemmeerderheid per stemdistrik verkies word. Die Senaat was per provinsie verkies, waartydens 'n provinsie meer as een senator kon hê, afhangende van die provinsie se bevolkingsgrootte. Lede van die Huis van Verteenwoordigers dien vir 'n termyn van vier jaar, terwyl senators vir ses jaar dien. Die hofstelsel (ศาล, "saan") het 'n grondwetlike hof ingesluit wat regspraak oor die grondwetlikheid van parlementêre aktes, koninklike verordenings en ander politieke sake gehad het. Die algemene verkiesing in Januarie 2001 was die eerste verkiesing onder die 1997-grondwet, en daar is na verwys as die eerste korrupsie-vrye verkiesing in die geskiedenis van Thailand.<ref>{{en}} Robert B. Albritton and Thawilwadee Bureekul, [http://www.asianbarometer.org/newenglish/publications/workingpapers/no.28.pdf ''Developing Democracy under a New Constitution in Thailand''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923175237/http://www.asianbarometer.org/newenglish/publications/workingpapers/no.28.pdf |date=23 September 2015 }}. PDF-dokument: 319&nbsp;KiB/327281 bytes. ''National Taiwan University and Academia Sinica Asian Barometer Project Office Working Paper'', Rekks Nr. 28, 2004</ref> Die daaropvolgende regering was die eerste regering wat die volle vier-jaar termyn gedien het. Die verkiesings in 2005 het die grootste aantal stemmers getrek in die geskiedenis van Thailand en het 'n kenmerkende verlaging getoon in die aantal gekoopte stemme wat in vorige verkiesing opgemerk was.<ref>{{en}} Pongsudhirak Thitinan. ''Victory places Thaksin at crossroads''. Bangkok Post, 9 Februarie 2005</ref><ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.nationmultimedia.com/Election2005/news/news.php?news=02%2F10020506.htm |date=10 Februarie 2005 |title=Unprecedented 72% turnout for latest poll |publisher=The Nation |accessdate=19 Julie 2007 |archive-date=14 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814051400/http://www.nationmultimedia.com/Election2005/news/news.php?news=02%2F10020506.htm |url-status=dead}}</ref><ref name="QuoVadis">{{en}} Aurel Croissant and Daniel J. Pojar, Jr., [http://www.ccc.nps.navy.mil/si/2005/Jun/croissantJun05.asp Quo Vadis Thailand? Thai Politics after the 2005 Parliamentary Election] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419131607/http://www.ccc.nps.navy.mil/si/2005/Jun/croissantJun05.asp |date=19 April 2009 }}, Strategic Insights, Volume IV, Issue 6 (Junie 2005)</ref> Aan die begin van 2006 het aansienlike druk van aantygings oor [[korrupsie]] daartoe gelei dat [[Thaksin Shinawatra]] 'n kitsverkiesing vereis, wat sou plaasvind vóór die geskeduleerde verkiesingsdatum. Die opposisie het die verkiesings geboikot en Thaksin was her-aangewys. Volgehoue, stygende druk het op 19 September 2006 tot 'n militêre staatsgreep gelei. === Ná die staatsgreep van 2006 === [[Lêer:2010 09 19 red shirt protest bkk 09.JPG|duimnael|Verenigde Front vir Demokrasie teen Diktatorskap, Rooihemde, optog in 2010]] 'n Militêre junta, die Raad vir Nasionale Veiligheid ("Council for National Security"), het die verkose regering van Thaksin op 19 September 2006 omvergegooi. Koning Bhumibol Adulyadej het die dag na die staatsgreep die situasie bevestig met 'n koninklike verklaring. Die junta het die grondwet afgeskaf, die Parlement en die Geregshof ontbind, sommige lede van die regering aangehou en later verwyder, krygswet is verklaar en een van die Koning se privaatraadslede, [[Surayud Chulanont]], as eerste minister aangestel. Die junta het 'n hoogs afgekorte oorgangsgrondwet <!---interim constitution, miskien "tussengrondwet"?---> opgestel en 'n paneel aangestel om 'n permanente grondwet te ontwerp. Die junta het ook 'n 250-lid wetgewende mag aangestel, waarna deur een kritiek verwys is as 'n "kamer van generale".<ref>{{en}} The Nation. [http://www.nationmultimedia.com/2006/10/13/headlines/headlines_30016076.php ''NLA 'doesn't represent' all of the people''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061102080434/http://www.nationmultimedia.com/2006/10/13/headlines/headlines_30016076.php |date= 2 November 2006 }}. 14 Oktober 2006</ref><ref>{{en}} The Nation. [http://www.nationmultimedia.com/2006/10/13/headlines/headlines_30016078.php ''Assembly will not play a major role''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070116151859/http://www.nationmultimedia.com/2006/10/13/headlines/headlines_30016078.php |date=16 Januarie 2007 }}, 15 Oktober 2006</ref> Die hoof van die junta was toegelaat om die eerste minister ter eniger tyd te verwyder. Die wetgewende mag was nie toegelaat om 'n [[mosie van wantroue]] in die Kabinet te lewer nie en die publiek was nie toegelaat om kommentaar op enige van die regte in te dien nie.<ref>{{en}} The Nation. [http://nationmultimedia.com/2006/09/27/headlines/headlines_30014776.php ''Interim charter draft''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206062909/http://www.nationmultimedia.com/2006/09/27/headlines/headlines_30014776.php |date= 6 Februarie 2007 }}. 27 September 2006</ref> Krygswet is in Januarie 2007 gedeeltelik herroep. Die junta hou egter aan om die media te sensor en word van 'n aantal menseregteskendings beskuldig. Die junta het ook alle politieke aktiwiteite en vergaderings tot Mei 2007 verban. Thailand bly 'n aktiewe lid van die ''Association of Southeast Asian Nations'' ([[ASEAN]]). == Ekonomie == [[Lêer:Damoen Saduk Floating Market.jpg|duimnael|'n Drywende riviermark in Damoen Saduk]] Thailand is 'n nuut geïndustrialiseerde land. Die term is 'n sosio-ekonomiese klassifisering wat gebruik word om te verwys na lande wat nog nie "eerste wêreld"-status bereik het nie, maar wat, in 'n makro-ekonomiese sin, reeds ander [[ontwikkelende land]]e verbygesteek het. Thailand het van 1985 tot 1995 die vinnigste groeikoers ter wêreld geniet, met 'n algemene koers van 9% per jaar. Die veranderings het egter verhoogde druk op Thailand se geldeenheid, die baht, uitgeoefen en 'n finansiële krisis in 1997 het swakhede in die finansiële sektor blootgestel. Na die baht vir 'n lang tydperk 'n vaste waarde gehad het van VS$1 vir 25 baht, het die Thai-regering die waarde van die baht vrygestel om deur die markkragte bepaal te word. As gevolg van die vrystelling het die baht egter in Januarie 1998 sy laagste waarde ooit behaal, toe VS$1 gelykstaande was aan 56 baht. Die ekonomie het ook in daardie jaar 10,2% van sy waarde verloor. Die ineenstorting het deel gevorm van die groter Asiatiese finansiële krisis. Die land het later in 1998 'n herstellingsfase deurgegaan en die ekonomie het daardie selfde jaar met 4,2% gegroei en 'n verdere 4,4% gegroei in 2000. Die groei was grootliks te danke aan hul uitvoerhandel, wat met 20% in 2000 gestyg het. Die ekonomiese groei was ietwat gedemp in 2001, as gevolg van 'n verswakking in die wêreldwye ekonomie. Die groei is egter in die daaropvolgende jare hervat, danksy ekonomiese groei in die [[Volksrepubliek China]] en verskeie plaaslike ekonomie-stimuleringsprogramme deur die eerste minister Thaksin Shinawatra. Daar word ook na sy ekonomiese taktieke verwys as "Thaksinomics". Thailand het in 2003 en 2004 'n jaarlikse ekonomiese groei van net oor die 6% geniet, ondanks 'n verswakking in die wêreldwye ekonomie.<ref name=CIA /> Belegging het egter in 2006 gestagneer, na beleggers afgeskrik was deur die Thaksin-administrasie se politieke probleme. Die militêre staatsgreep in September 2006 het 'n nuwe ekonomiese span voorsien, onder leiding van die bestuurder van die voormalige sentrale bank. Die Thai Raad van Belegging het 'n daling van 27% in beleggingaansoeke tussen Januarie en November gerapporteer (in vergelyking met dieselfde tydperk van die vorige jaar). Uitvoerhandel het egter die hoogtes ingeskiet en het byna 17% gestyg in 2006. Thailand voer jaarliks produkte met 'n gesamentlike waarde van meer as $105 miljard uit.<ref name=CIA /> Van hulle grootste uitvoerprodukte sluit in rys, tekstiele en skoene, visprodukte, rubber, juwele, motorkarre, rekenaars en elektriese toestelle. Thailand is die wêreld se voorste uitvoerder van rys en voer jaarliks 6,5 ton verwerkte rys na lande regoor die wêreld uit. Rys is dus ook die belangrikste gewas in die land. Thailand het die hoogste persentasie van bewerkbare grond van al die nasies in die Groter Mekong Substreek: 27,25%.<ref>{{en}} [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html ''CIA world factbook – Greater Mekong Subregion''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=26 Maart 2014 }}</ref> Dié streek sluit onder ander die lande Viëtnam, Kambodja, Laos, Mianmar en die [[Yunnan]]-provinsie van die Volksrepubliek China in. Ongeveer 55% van die beskikbare grond word vir die produksie van rys gebruik.<ref name=IRRI_Thailand /> Belangrike bedrywe sluit in elektriese toestelle en onderdele, [[rekenaar]]onderdele en [[motorvoertuie]]. [[Toerisme]] verskaf ongeveer 5% van die ekonomie se [[bruto binnelandse produk]]. Thailand se belangrikste natuurlike hulpbronne sluit in [[tin]], [[rubber]], [[aardgas]], [[wolfram]], [[tantaal]], [[lood]], [[vis (voedsel)|vis]], [[gips]] en bewerkbare landbougrond. == Toerisme == [[Lêer:Kho Pippi-Maya Beach.jpg|duimnael|Mahya-strand by Ko Phi Phi Lee]] [[Lêer:Kohsan Road Bangkok.JPG|duimnael|Khaosanweg in Bangkok]] Toerisme is 'n belangrike ekonomiese faktor in Thailand. Dié industrie het 'n hupstoot gekry toe Amerikaanse soldate in die 1970's hier aangedoen het tydens ruspouses in die Viëtnamoorlog. In 2005 het die land ongeveer 13% buitelandse besoekers ontvang: 'n verhoging van 14% sedert 2004. Volgens die Toerismeraad van Thailand is 65% van die land se besoekers vanuit Asië en die streke rondom die [[Stille Oseaan]]. Thailand ervaar sterk kompetisie met sy buurlande: Kambodja huisves die gewilde tempel [[Angkor Wat]] terwyl die stad [[Luang Prabang]] in Laos ook 'n uiters gewilde toeristebestemming is. Ten spyte hiervan het Thailand 'n verskeidenheid trekpleisters, met onder ander duikplekke, strande, eksotiese eilande, argeologiese vondsplekke, [[museum]]s, etniese en godsdienstige plekke en [[wêrelderfenisgebied]]e. Thailand beskik ook oor verskeie tempels van die Khmer-ryk soos die [[Sdok Kok Thom]] naby die grens met Kambodja. Thailand besit die volgende [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/th |archive-url=https://web.archive.org/web/20260802001405/https://whc.unesco.org/en/statesparties/th |archive-date=2 Augustus 2026 |url-status=live |title=Thailand |publisher=[[Unesco]] |accessdate=1 Augustus 2026}}</ref> * [[Ban Chiang]] – 'n argeologiese vondsplek. * Die Dong Phaya Yen-bergreeks. * Die Ayutthaya-park wat geleë is op die ruïnes van die antieke stad Ayutthaya. * Die Sukhothai-park wat geleë is op die ruïnes van die antieke hoofstad Sukhothai. * Die Thungyai- en Huai Kha Khaeng-wildreservate. * Die Phu Phra Bat-park wat geleë is op die ruïnes van die antieke stad Phu Phra Bat. * Die Si Thep-park wat geleë is op die ruïnes van die antieke stad Si Thep. * Die Wat Phra Mahathat-tempel. * Die Kaeng Krachan- nasionale park. Die hoofstad van Thailand, Bangkok, is een van die gewildste toeristebestemmings in die wêreld: nommer drie volgens die tydskrif ''Travel and Leisure'',<ref>{{en}} [http://www.travelandleisure.com/worldsbest/2006/results.cfm?cat=cities ''World's Best Awards 2006, Top 10 Cities Overall''] in ''Travel + Leisure''. URL besoek op 15 Junie 2007.</ref> en die gewildste in [[Asië]]. Die stad spog met drie van die land se gewildste geskiedkundige plekke: Grand Palace (die eertydse woning van die koninklike familie) en die Boeddhistiese tempels Wat Pho en Wat Arun. "Khaosan Road" is die naam van 'n kort straat in Bangkok wat tans bekend staan as die ghetto van [[rugsakstap]]pers. Die straat huisves 'n aantal van Bangkok se goedkoper herberge en [[hotel]]le en baie toeriste gebruik die straat as 'n basis vir hul besoek aan die res van Thailand, aangesien daar gereëlde busdienste vanaf Khaosan Road na alle toeristebestemmings in Thailand loop. Van die vernaamste internasionale lughawens vir toeriste in Thailand sluit in [[Don Mueang Internasionale Lughawe|Don Mueang]] en [[Suvarnabhumi Internasionale Lughawe|Suvarnabhumi]] wat Bangkok bedien en [[Phuket Internasionale Lughawe]] op die toeriste-eiland Phuket. [[Thai Airways]] vorm Thailand se vlagdraer[[lugredery]]. == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Thailand |archive-url=https://web.archive.org/web/20250830074817/https://www.britannica.com/place/Thailand |archive-date=30 Augustus 2025 |url-status=live |title=Thailand |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=10 September 2025}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/|title=Thailand|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=18 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260118040447/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/|archive-date=18 Januarie 2026|url-status=dead}} ; Musiek ---- * {{en}} Miller, Terry E. (1985). ''Traditional Music of the Lao: Kaen Playing and Mawlam Singing in North-east Thailand''. Greenwood Press. {{ISBN|0-313-24765-X}}. * {{en}} Mosel, James N. (1959). ''Sound and Rhythm in Thai and English Verse, Pasa lae Nangsue''. * {{en}} Prayut Wannaudom [https://web.archive.org/web/20041126092616/http://www.commarts.chula.ac.th/revisiting/pdf/35_PRAYU.PDF The Collision between Local Performing Arts and Global Communication, in case Mawlum]. Laaste besoek op 13 Mei 2005. * {{en}} Morton, David (1976). ''The Traditional Music of Thailand''. University of California Press == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{en}} {{th}} [http://www.thaigov.go.th/ Amptelike webwerf van Thailand se Koninklike Regering] * {{en}} {{th}} [http://www.tourismthailand.org/ Amptelike toerismewerf van Thailand] * {{en}} {{th}} [https://www.parliament.go.th/ Amptelike webwerf van die Thaise Parlement] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Thailand}} | Noord = {{vlagland|Laos}} | Noordoos = {{vlagland|Laos}} | Oos = {{vlagland|Kambodja}} • [[Golf van Thailand]] | Suidoos = [[Golf van Thailand]] | Suid = {{vlagland|Maleisië}} | Suidwes = {{vlagland|Indonesië}} • [[Straat van Malakka]] | Wes = {{vlagland|Mianmar}} | Noordwes = {{vlagland|Mianmar}} }} {{Lande van Asië}} {{Gesagsbeheer}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Thailand| ]] cxpbarb6tyyfuqsv9y8ntdg3e3hjrec 0 2385 3138730 2967303 2026-10-28T12:31:08Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Johan Kloppers 3138730 wikitext text/x-wiki {{AugustusKalender}} [[Lêer:Louis Botha.png|duimnael|200px|Generaal Louis Botha sterf.]] '''27 Augustus''' is die 239ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (240ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 126 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[1712]] – [[Pous Clemens XI]] verklaar Ceslas Odrowaz salig. * [[1900]] – Die [[Slag van Bergendal]], die laaste standgeveg in die [[Anglo-Boereoorlog]], word by Dalmanutha in die [[ZAR]] beëindig. * [[1933]] – Die eerste volledige [[Bybel]] in [[Afrikaans]] word in gebruik geneem. * [[1962]] – [[Mariner-program]]: [[Mariner 2]] word lanseer. * [[1991]] – [[Moldowa]] word van die [[Sowjetunie]] onafhanklik. * [[1992]] – [[Dieter Gerhardt]], gewese bevelvoerder van die [[Simonstad]]se vlootbasis wat daaraan skuldig bevind is dat hy vir die Sowjetunie gespioeneer het, word na [[Switserland]] gedeporteer. == Geboortes == * [[1770]] – [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], Duitse filosoof en akademikus († [[1831]]). * [[1856]] – [[Ivan Franko]], [[Oekraïens|Oekraïense]] skrywer, openbare digter, vertaler en filosoof († [[1916]]). * [[1869]] – [[Karl Haushofer]], akademikus, populariseer [[geopolitiek]] in [[Duitsland]] († [[1946]]). * [[1870]] – [[Amado Nervo]], Meksikaanse joernalis, digter en diplomaat († [[1919]]). * [[1878]] – [[Jopie Fourie]], ’n Boerekryger in die [[Tweede Vryheidsoorlog]] en sterf as [[martelaar]] vir die Boere tydens die [[Maritz-rebellie|rebellie]] († [[1914]]). * [[1890]] – [[Man Ray]], Franse fotograaf en skilder († [[1976]]). * [[1893]] – Genl. [[Dan Pienaar]], aanvoerder van die 1ste SA Divisie tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] († [[1942]]). * [[1908]] – [[Lyndon B. Johnson]], 36ste [[President van die Verenigde State]] († [[1973]]). * [[1910]] – [[Moeder Teresa]], [[Kolkata]], [[Indië]] († [[1997]]). * [[1911]] – [[Kay Walsh]], Engelse aktrise en danseres († [[2005]]). * [[1916]] – [[Martha Raye]], Amerikaanse aktrise en komediant († [[1994]]). * [[1921]] – [[Leo Penn]], Amerikaanse akteur, regisseur en draaiboekskrywer († [[1998]]). * [[1922]] – [[Cate Bauer]], Engelse aktrise. * [[1924]] – Ds. [[Vidius Nel]], predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] († [[2007]]). * [[1928]] – [[Mangosuthu Buthelezi]], politikus, stigter en leier van die [[Inkatha-Vryheidsparty]] († [[2023]]). * [[1933]] – [[Johan Kloppers]], beroepsveldwagter, behulpsaam met ontwikkeling van die moderne [[Nasionale Krugerwildtuin]]. († [[2016]]). * [[1941]] – [[Harrison Page]], Amerikaanse akteur. * 1941 – [[Cesária Évora]] volksangeres van [[Kaap Verde]] († [[2011]]). * [[1943]] – [[Tuesday Weld]], Amerikaanse model en aktrise. * [[1947]] – [[Barbara Bach]], Amerikaanse model en aktrise. * [[1953]] – [[Peter Stormare]], Sweedse akteur, regisseur en skrywer. * [[1954]] – [[Derek Warwick]], [[VK|Britse]] beroepsmotorrenjaer. * [[1955]] – [[Pieter Groenewald]], Suid-Afrikaanse politikus en voormalige leier van die [[Vryheidsfront Plus]]. * [[1955]] – [[Diana Scarwid]], Amerikaanse aktrise. * [[1958]] – [[Tom Lanoye]], Belgiese skrywer en digter. * [[1959]] – [[Gerhard Berger]], Oostenrykse renjaer. * [[1964]] – [[Ronel Nel]], [[Afrikaanse skrywer]] († 2022). * [[1966]] - [[René Higuita]], oud-[[Colombia|Colombiaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as doelwagter gespeel het. * [[1969]] – [[Reece Shearsmith]], Engelse akteur, komediant en skrywer. * 1969 – [[Chandra Wilson]], Amerikaanse aktrise en regisseuse. * [[1976]] – [[Sarah Chalke]], Kanadese aktrise. * 1976 – [[Mark Webber]], Australiese motorrenjaer. * [[1979]] – [[Aaron Paul]], Amerikaanse akteur. * [[1980]] – [[CJ van der Linde]], [[Springbokrugbyspeler]]. * [[1985]] – [[Danica Curcic]], Deense aktrise. * [[1986]] – [[Sebastian Kurz]], Oostenrykse politikus, 25ste kanselier van Oostenryk. * [[1990]] – [[Luuk de Jong]], Nederlandse sokkerspeler. * [[1992]] – [[Blake Jenner]], Amerikaanse akteur en sanger. * [[1995]] – [[Sergej Sirotkin|Sergei Sirotkin]], Russiese renjaer. == Sterftes == * [[827]] – [[Pous Eugenius II]], die 99ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (* onbekend). * [[1576]] – [[Titiaan]], [[Italiaanse]] [[skilder]] wat tydens die [[Renaissance]] aktief was (* circa 1488/1490). * [[1635]] – [[Lope de Vega Carpio]], een van die belangrikste [[digter]]s en dramaturge van die Spaanse Goue Eeu (* [[1562]]). * [[1664]] – [[Francisco de Zurbarán]], Spaanse skilder (* [[1598]]). * [[1666]] – [[Iwan V van Rusland]], [[tsaar]] van [[Rusland]] († [[1696]]). * [[1727]] – [[Aert de Gelder]], Nederlandse skilder (* [[1645]]). * [[1851]] – [[John Philip]], 'n sendeling van die [[Londense Sendinggenootskap]] (* 1775). * [[1899]] – [[Emmanuel Hiel]], [[Vlaminge|Vlaams]]-[[Nederlanders|Nederlandse]] [[digter]] en [[skrywer|prosaskrywer]] (* [[1834]]). * [[1919]] – Generaal [[Louis Botha]], eerste minister van die Unie van Suid-Afrika (* [[1862]]). * [[1958]] – [[Priscilla Lawson]], Amerikaanse [[aktrise]] (* [[1914]]). * [[1964]] – [[Gracie Allen]], Amerikaanse aktrise en komediant (* [[1895]]). * [[1965]] – [[Le Corbusier]], Switserse argitek en stadsbeplanner (* [[1887]]). * [[1969]] – [[Erika Mann]], Duitse aktrise en outeur (* [[1905]]). * [[1971]] – [[Margaret Bourke-White]], Amerikaanse fotograaf en joernalis (* [[1906]]). * [[1975]] – [[Haile Selassie]], Ethiopiese staatshoof (* [[1892]]). * [[1979]] – [[Louis Mountbatten]], ’n Britse staatsman en vlootoffisier (* [[1900]]). * [[1990]] – [[Stevie Ray Vaughan]], Amerikaanse kitaarspeler (* [[1954]]). * [[1991]] – [[David Poole]], Suid-Afrikaanse balletdanser, choreograaf en balletonderwyser (* [[1925]]). * [[1996]] – [[Greg Morris]], Amerikaanse akteur (* [[1933]]). * [[1998]] – [[Klaas Steytler]], [[Suid-Afrika]]anse [[skrywer]] (* [[1922]]). * [[2012]] – [[Neville Alexander]], Suid-Afrikaanse taalkundige en anti-apartheidsaktivis (* [[1936]]). * [[2024]] – [[Anastasia de Vries]], Afrikaanse joernalis, rubriekskrywer en lektor (* [[1960]]). * [[2025]] – [[Tshidi Madia]], Suid-Afrikaanse politieke joernalis (* [[1983]]). == Vakansies, vierings en waarnemingsdae == * {{commonskat|27 August}} [[Kategorie:Augustus]] tmoyq6b7d4iwctjq32bneyye6xue4lo 0 4375 3138866 3131354 2026-10-28T20:33:53Z JMK 649 hofies, teksdetails 3138866 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Suid-Afrikaanse Lugdiens | image = South African Airways Airbus A340-600 PER Monty-1.jpg | image_size = | alt = <!-- Describe the logo to a sight impared user --> | IATA = SA | ICAO = SAA | callsign = SPRINGBOK | founded = [[1 Februarie]] [[1934]] | commenced = | ceased = | aoc = | bases = | hubs = [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] | secondary_hubs = | focus_cities = [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] | frequent_flyer = Voyager | lounge = Cycad First Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Cycad First Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725101850/https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref><br />Baobab Premium Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Baobab Premium Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725102029/http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref> | alliance = [[Star Alliance]] | subsidiaries = [[Mango (lugredery)|Mango]] | fleet_size = 16 | destinations = 10 | company_slogan = ''Bringing the world to Africa and taking Africa to the world'' | parent = [[Republiek van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse regering]] | headquarters = [[Kemptonpark]], [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]], [[Gauteng]], [[Suid-Afrika]] | key_people = John Lamola (waarnemende uitvoerende hoof) | revenue = {{decrease}} R26,023&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018">{{Verwys web |titel=SAA counts R16 billion in losses over three years |url=https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20250722110901/https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argiefdatum=22 Julie 2025 |url-status=lewendig |datum=15 May 2020}}</ref> | operating_income = {{decrease}} R–3,713&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | net_income = | profit = {{decrease}} R–5,090&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | assets = {{decrease}} R15,916&nbsp;miljard (2009/10)<ref name="FY2018"/> | equity = | website = [http://flysaa.com/ flysaa.com] }} __NOTOC__ [[Lêer:SAA-Airways Park-002.jpg|duimnael|links|''Airways Park'', die hoofkantoor van die Suid-Afrikaanse Lugdiens]] [[Lêer:South African Airways Airbus A340-313 ZS-SXE MUC 2015 02.jpg|duimnael|links|'n Suid-Afrikaanse Lugdiens [[Airbus A340|Airbus A340-313]] land op [[München Internasionale Lughawe|Münchenlughawe]]]] [[Lêer:New SAA Airbus A340 at Ysterplaat Airshow.jpg|duimnael|links|SAL Airbus 340-600]] Die '''Suid-Afrikaanse Lugdiens''', kort: '''SAL''' ([[Engels]]: ''South African Airways'', kort: ''SAA''), is [[Suid-Afrika]] se grootste binnelandse sowel as buitelandse lugvaartmaatskappy. Die naam SAL word nie meer amptelik deur die lugdiens gebruik nie. ==Geskiedenis== Die redery is in 1929 as [[Union Airways]] gestig, en die Suid-Afrikaanse Lugdiens sou op 1 Februarie 1934 tot stand kom. Op 10 November 1945 is die Springbokdiens van stapel gestuur, die eerste internasionale diens tussen [[Johannesburg]] en die stad [[Bournemouth]] in die [[Verenigde Koninkryk]]. Op hierdie vliegroete, wat as 'n vennootskapsonderneming tussen SAL en die Britse Oorsese Lugredery (''British Overseas Airways Corporation'', BOAC) tot stand gekom het, is destyds Avro York-vliegtuie gebruik. SAL was die eerste lugredery buite die Verenigde Koninkryk wat stralers, naamlik die [[De Havilland Comet|Comet I]], in diens gestel het. Die eerste ononderbroke vlug tussen Suid-Afrika en [[Europa]], 'n regstreekse verbinding tussen Johannesburg en die [[Griekeland|Griekse]] hoofstad [[Athene]], is in die jaar 1962 aangebied en in nege uur afgelê. In Augustus 1963 moet SAL 'n nuwe lugroete om die [[Wes-Afrika|weskus van Afrika]] vir sy dienste tussen Suid-Afrika en Europa in gebruik stel. Dit was die gevolg van [[Afrika]]lande wat weens [[apartheid]] nie hul lugruim aan SAL wou toestaan nie. Die eiland Ilha do Sal van [[Kaap Verde]] is gevolglik as landingspunt en [[vulstasie]] benut. ==Vlugroetes== [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] dien as SAL se middelpunt vir vlugdienste tot alle internasionale bestemmings en die meerderheid plaaslike bestemmings. [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] dien as 'n tweede middelpunt, maar hanteer meestal plaaslike vlugte na bestemmings soos [[George]] en [[Gqeberha]]. ==Alliansies== SAL is deel van die lugredery-alliansie, [[Star Alliance]], en vlugooreenkomste bestaan met vennote soos die Duitse [[Lufthansa]] in Europa, en [[United Airlines]] op die [[Noord-Amerika]]anse vasteland. In November 2021 is 'n Strategiese Vennootskapsraamwerk (SPF) tydens 'n seremonie in die teenwoordigheid van Suid-Afrikaanse president [[Cyril Ramaphosa]] en Keniaanse president [[Uhuru Kenyatta]] onderteken. Kenya Airways en South African Airways sou volgens 'n mediavrystelling voortaan saamwerk om "passasiersverkeer, vrag-opsies en handel in die algemeen te verhoog deur die magte van Suid-Afrika, Kenia en Afrika te benut". == Vloot == [[Lêer:South African Airways Destinations.svg|duimnael|360px|links|Lande met bestemmings van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (insluitend seisoenale en toekomstige bestemmings): {{Legend|#204a87|Suid-Afrika}} {{legend|#729fcf|Suid-Afrikaanse Lugdiens se bestemmings}}]] Die SAL se vloot bestaan uit die volgende vliegtuie (November 2024):<ref>[https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways planespotters.net - South African Airways] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221114063322/https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways |date=14 November 2022 }} verkry op 15 November 2024</ref> * 9 [[Airbus A320|Airbus A320-200]] * 2 [[Airbus A330|Airbus A330-300]] * 2 [[Airbus A340|Airbus A340-300]] * 2 [[Boeing 737|Boeing 737-800]] (gehuur van SunExpress) == Filiale == Die SAL is die alleeneienaar van die plaaslike lugdiens, [[South African Express]], wat hul toespits op ligte plaaslike roetes. SAL het ook in 2006 die [[laekosteredery]], [[Mango (lugredery)|Mango]], gestig om mee te ding met ander laekoste-lugrederye wat SAL se markaandeel laat krimp het. == Bestemmings == <gallery mode='packed' heights='160'> Lêer:SAA domestic network map.svg|Binnelandse verbindings Lêer:SAA Southern Africa network map.svg|Streeksverbindings </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Verdere leeswerk == * {{en}} {{Verwys boek |van=Marson |voornaam=Peter J. |titel=The Lockheed Constellation Series |jaar=1982 |uitgewer=Air-Britain (Historians) Ltd |isbn=0-85130-100-2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|South African Airways|Suid-Afrikaanse Lugdiens}} * {{en}} {{Amptelike webwerf|http://flysaa.com}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways: A Brief History |uitgewer=SAA Museum Society |url=http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20220815013942/http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argiefdatum=15 Augustus 2022 |url-status=lewendig}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways = FUBAR |uitgewer=Word of Mouth Music |url=http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20251209204253/http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argiefdatum=9 Desember 2025 |url-status=lewendig}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lugrederye]] 17gbb8scfys2tfcjrntnrgoj7sh56tb 3138867 3138866 2026-10-28T20:36:50Z JMK 649 3138867 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Suid-Afrikaanse Lugdiens | image = South African Airways Airbus A340-600 PER Monty-1.jpg | image_size = | alt = <!-- Describe the logo to a sight impared user --> | IATA = SA | ICAO = SAA | callsign = SPRINGBOK | founded = [[1 Februarie]] [[1934]] | commenced = | ceased = | aoc = | bases = | hubs = [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] | secondary_hubs = | focus_cities = [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] | frequent_flyer = Voyager | lounge = Cycad First Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Cycad First Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725101850/https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref><br />Baobab Premium Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Baobab Premium Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725102029/http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref> | alliance = [[Star Alliance]] | subsidiaries = [[Mango (lugredery)|Mango]] | fleet_size = 16 | destinations = 10 | company_slogan = ''Bringing the world to Africa and taking Africa to the world'' | parent = [[Republiek van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse regering]] | headquarters = [[Kemptonpark]], [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]], [[Gauteng]], [[Suid-Afrika]] | key_people = John Lamola (waarnemende uitvoerende hoof) | revenue = {{decrease}} R26,023&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018">{{Verwys web |titel=SAA counts R16 billion in losses over three years |url=https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20250722110901/https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argiefdatum=22 Julie 2025 |url-status=lewendig |datum=15 May 2020}}</ref> | operating_income = {{decrease}} R–3,713&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | net_income = | profit = {{decrease}} R–5,090&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | assets = {{decrease}} R15,916&nbsp;miljard (2009/10)<ref name="FY2018"/> | equity = | website = [http://flysaa.com/ flysaa.com] }} __NOTOC__ [[Lêer:SAA-Airways Park-002.jpg|duimnael|links|''Airways Park'', die hoofkantoor van die Suid-Afrikaanse Lugdiens]] [[Lêer:South African Airways Airbus A340-313 ZS-SXE MUC 2015 02.jpg|duimnael|links|'n Suid-Afrikaanse Lugdiens [[Airbus A340|Airbus A340-313]] land op [[München Internasionale Lughawe|Münchenlughawe]]]] [[Lêer:New SAA Airbus A340 at Ysterplaat Airshow.jpg|duimnael|links|SAL Airbus 340-600]] Die '''Suid-Afrikaanse Lugdiens''', kort: '''SAL''' ([[Engels]]: ''South African Airways'', kort: ''SAA''), is [[Suid-Afrika]] se grootste binnelandse sowel as buitelandse lugvaartmaatskappy. Die naam SAL word nie meer amptelik deur die lugdiens gebruik nie. ==Geskiedenis== Die redery is in 1929 as [[Union Airways]] gestig, en die Suid-Afrikaanse Lugdiens sou op 1 Februarie 1934 tot stand kom. Op 10 November 1945 is die Springbokdiens van stapel gestuur, die eerste internasionale diens tussen [[Johannesburg]] en die stad [[Bournemouth]] in die [[Verenigde Koninkryk]]. Op hierdie vliegroete, wat as 'n vennootskapsonderneming tussen SAL en die Britse Oorsese Lugredery (''British Overseas Airways Corporation'', BOAC) tot stand gekom het, is destyds Avro York-vliegtuie gebruik. SAL was die eerste lugredery buite die Verenigde Koninkryk wat stralers, naamlik die [[De Havilland Comet|Comet I]], in diens gestel het. Die eerste ononderbroke vlug tussen Suid-Afrika en [[Europa]], 'n regstreekse verbinding tussen Johannesburg en die [[Griekeland|Griekse]] hoofstad [[Athene]], is in die jaar 1962 aangebied en in nege uur afgelê. In Augustus 1963 moes SAL 'n nuwe lugroete om die [[Wes-Afrika|weskus van Afrika]] vir sy dienste tussen Suid-Afrika en Europa in gebruik stel. Dit was die gevolg van [[Afrika]]lande wat weens [[apartheid]] nie hul lugruim aan SAL wou toestaan nie. Die eiland Ilha do Sal van [[Kaap Verde]] is gevolglik as landingspunt en [[vulstasie]] benut. ==Vlugroetes== [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] dien as SAL se middelpunt vir vlugdienste tot alle internasionale bestemmings en die meerderheid plaaslike bestemmings. [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] dien as 'n sekondêre middelpunt, maar hanteer meestal plaaslike vlugte na bestemmings soos [[George]] en [[Gqeberha]]. ==Alliansies== SAL is deel van die lugredery-alliansie, [[Star Alliance]], en vlugooreenkomste bestaan met vennote soos die Duitse [[Lufthansa]] in Europa, en [[United Airlines]] op die [[Noord-Amerika]]anse vasteland. In November 2021 is 'n Strategiese Vennootskapsraamwerk (SPF) tydens 'n seremonie in die teenwoordigheid van Suid-Afrikaanse president [[Cyril Ramaphosa]] en Keniaanse president [[Uhuru Kenyatta]] onderteken. Kenya Airways en South African Airways sou volgens 'n mediavrystelling voortaan saamwerk om "passasiersverkeer, vrag-opsies en handel in die algemeen te verhoog deur die magte van Suid-Afrika, Kenia en Afrika te benut". == Vloot == [[Lêer:South African Airways Destinations.svg|duimnael|360px|links|Lande met bestemmings van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (insluitend seisoenale en toekomstige bestemmings): {{Legend|#204a87|Suid-Afrika}} {{legend|#729fcf|Suid-Afrikaanse Lugdiens se bestemmings}}]] Die SAL se vloot bestaan uit die volgende vliegtuie (November 2024):<ref>[https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways planespotters.net - South African Airways] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221114063322/https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways |date=14 November 2022 }} verkry op 15 November 2024</ref> * 9 [[Airbus A320|Airbus A320-200]] * 2 [[Airbus A330|Airbus A330-300]] * 2 [[Airbus A340|Airbus A340-300]] * 2 [[Boeing 737|Boeing 737-800]] (gehuur van SunExpress) == Filiale == Die SAL is die alleeneienaar van die plaaslike lugdiens, [[South African Express]], wat hul toespits op ligte plaaslike roetes. SAL het ook in 2006 die [[laekosteredery]], [[Mango (lugredery)|Mango]], gestig om mee te ding met ander laekoste-lugrederye wat SAL se markaandeel laat krimp het. == Bestemmings == <gallery mode='packed' heights='160'> Lêer:SAA domestic network map.svg|Binnelandse verbindings Lêer:SAA Southern Africa network map.svg|Streeksverbindings </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Verdere leeswerk == * {{en}} {{Verwys boek |van=Marson |voornaam=Peter J. |titel=The Lockheed Constellation Series |jaar=1982 |uitgewer=Air-Britain (Historians) Ltd |isbn=0-85130-100-2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|South African Airways|Suid-Afrikaanse Lugdiens}} * {{en}} {{Amptelike webwerf|http://flysaa.com}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways: A Brief History |uitgewer=SAA Museum Society |url=http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20220815013942/http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argiefdatum=15 Augustus 2022 |url-status=lewendig}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways = FUBAR |uitgewer=Word of Mouth Music |url=http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20251209204253/http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argiefdatum=9 Desember 2025 |url-status=lewendig}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lugrederye]] bff99djazrblcweke2cxeh9vzbuxzuu 3138868 3138867 2026-10-28T20:43:45Z JMK 649 3138868 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Suid-Afrikaanse Lugdiens | image = South African Airways Airbus A340-600 PER Monty-1.jpg | image_size = | alt = <!-- Describe the logo to a sight impared user --> | IATA = SA | ICAO = SAA | callsign = SPRINGBOK | founded = [[1 Februarie]] [[1934]] | commenced = | ceased = | aoc = | bases = | hubs = [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] | secondary_hubs = | focus_cities = [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] | frequent_flyer = Voyager | lounge = Cycad First Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Cycad First Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725101850/https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref><br />Baobab Premium Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Baobab Premium Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725102029/http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref> | alliance = [[Star Alliance]] | subsidiaries = [[Mango (lugredery)|Mango]] | fleet_size = 16 | destinations = 10 | company_slogan = ''Bringing the world to Africa and taking Africa to the world'' | parent = [[Republiek van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse regering]] | headquarters = [[Kemptonpark]], [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]], [[Gauteng]], [[Suid-Afrika]] | key_people = John Lamola (waarnemende uitvoerende hoof) | revenue = {{decrease}} R26,023&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018">{{Verwys web |titel=SAA counts R16 billion in losses over three years |url=https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20250722110901/https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argiefdatum=22 Julie 2025 |url-status=lewendig |datum=15 May 2020}}</ref> | operating_income = {{decrease}} R–3,713&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | net_income = | profit = {{decrease}} R–5,090&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | assets = {{decrease}} R15,916&nbsp;miljard (2009/10)<ref name="FY2018"/> | equity = | website = [http://flysaa.com/ flysaa.com] }} __NOTOC__ [[Lêer:SAA-Airways Park-002.jpg|duimnael|links|''Airways Park'', die hoofkantoor van die Suid-Afrikaanse Lugdiens]] [[Lêer:South African Airways Airbus A340-313 ZS-SXE MUC 2015 02.jpg|duimnael|links|'n Suid-Afrikaanse Lugdiens [[Airbus A340|Airbus A340-313]] land op [[München Internasionale Lughawe|Münchenlughawe]]]] [[Lêer:New SAA Airbus A340 at Ysterplaat Airshow.jpg|duimnael|links|SAL Airbus 340-600]] Die '''Suid-Afrikaanse Lugdiens''', kort: '''SAL''' ([[Engels]]: ''South African Airways'', kort: ''SAA''), is [[Suid-Afrika]] se grootste binnelandse sowel as buitelandse lugvaartmaatskappy. Die naam SAL word nie meer amptelik deur die lugdiens gebruik nie. ==Geskiedenis== Die redery is in 1929 as [[Union Airways]] gestig, en die Suid-Afrikaanse Lugdiens sou op 1 Februarie 1934 tot stand kom. Op 10 November 1945 is die Springbokdiens van stapel gestuur, die eerste internasionale diens tussen [[Johannesburg]] en die stad [[Bournemouth]] in die [[Verenigde Koninkryk]]. Op hierdie vliegroete, wat as 'n vennootskapsonderneming tussen SAL en die Britse Oorsese Lugredery (''British Overseas Airways Corporation'', BOAC) tot stand gekom het, is destyds Avro York-vliegtuie gebruik. SAL was die eerste lugredery buite die Verenigde Koninkryk wat stralers, naamlik die [[De Havilland Comet|Comet I]], in bedryf gestel het. Die eerste ononderbroke vlug tussen Suid-Afrika en [[Europa]], 'n regstreekse verbinding tussen Johannesburg en die [[Griekeland|Griekse]] hoofstad [[Athene]], is in die jaar 1962 aangebied en in nege uur afgelê. In Augustus 1963 moes SAL 'n nuwe lugroete om die [[Wes-Afrika|weskus van Afrika]] vir sy dienste tussen Suid-Afrika en Europa instel. Dit was die gevolg van [[Afrika]]lande wat weens [[apartheid]] nie hul lugruim aan SAL wou toestaan nie. Die eiland Ilha do Sal van [[Kaap Verde]] is gevolglik as landingspunt en [[vulstasie]] benut. ==Vlugroetes== [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] dien as SAL se middelpunt vir vlugdienste tot alle internasionale bestemmings en die meerderheid plaaslike bestemmings. [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] dien as 'n sekondêre middelpunt, maar hanteer meestal plaaslike vlugte na bestemmings soos [[George]] en [[Gqeberha]]. ==Alliansies== SAL is deel van die lugredery-alliansie, [[Star Alliance]], en vlugooreenkomste bestaan met vennote soos die Duitse [[Lufthansa]] in Europa, en [[United Airlines]] op die [[Noord-Amerika]]anse vasteland. In November 2021 is 'n Strategiese Vennootskapsraamwerk (SPF) tydens 'n seremonie in die teenwoordigheid van Suid-Afrikaanse president [[Cyril Ramaphosa]] en Keniaanse president [[Uhuru Kenyatta]] onderteken. Kenya Airways en South African Airways sou volgens 'n mediavrystelling voortaan saamwerk om "passasiersverkeer, vrag-opsies en handel in die algemeen te verhoog deur die magte van Suid-Afrika, Kenia en Afrika te benut". == Vloot == [[Lêer:South African Airways Destinations.svg|duimnael|360px|links|Lande met bestemmings van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (insluitend seisoenale en toekomstige bestemmings): {{Legend|#204a87|Suid-Afrika}} {{legend|#729fcf|Suid-Afrikaanse Lugdiens se bestemmings}}]] Die SAL se vloot bestaan uit die volgende vliegtuie (November 2024):<ref>[https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways planespotters.net - South African Airways] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221114063322/https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways |date=14 November 2022 }} verkry op 15 November 2024</ref> * 9 [[Airbus A320|Airbus A320-200]] * 2 [[Airbus A330|Airbus A330-300]] * 2 [[Airbus A340|Airbus A340-300]] * 2 [[Boeing 737|Boeing 737-800]] (gehuur van SunExpress) == Filiale == Die SAL is die alleeneienaar van die plaaslike lugdiens, [[South African Express]], wat hul toespits op ligte plaaslike roetes. SAL het ook in 2006 die [[laekosteredery]], [[Mango (lugredery)|Mango]], gestig om mee te ding met ander laekoste-lugrederye wat SAL se markaandeel laat krimp het. == Bestemmings == <gallery mode='packed' heights='160'> Lêer:SAA domestic network map.svg|Binnelandse verbindings Lêer:SAA Southern Africa network map.svg|Streeksverbindings </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Verdere leeswerk == * {{en}} {{Verwys boek |van=Marson |voornaam=Peter J. |titel=The Lockheed Constellation Series |jaar=1982 |uitgewer=Air-Britain (Historians) Ltd |isbn=0-85130-100-2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|South African Airways|Suid-Afrikaanse Lugdiens}} * {{en}} {{Amptelike webwerf|http://flysaa.com}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways: A Brief History |uitgewer=SAA Museum Society |url=http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20220815013942/http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argiefdatum=15 Augustus 2022 |url-status=lewendig}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways = FUBAR |uitgewer=Word of Mouth Music |url=http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20251209204253/http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argiefdatum=9 Desember 2025 |url-status=lewendig}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lugrederye]] ocgd1p9xi3cfqwjqr99nskm4waplq6i 3138944 3138868 2026-10-29T07:54:25Z JMK 649 skakel 3138944 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Suid-Afrikaanse Lugdiens | image = South African Airways Airbus A340-600 PER Monty-1.jpg | image_size = | alt = <!-- Describe the logo to a sight impared user --> | IATA = SA | ICAO = SAA | callsign = SPRINGBOK | founded = [[1 Februarie]] [[1934]] | commenced = | ceased = | aoc = | bases = | hubs = [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] | secondary_hubs = | focus_cities = [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] | frequent_flyer = Voyager | lounge = Cycad First Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Cycad First Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725101850/https://www.flysaa.com/Shared/saalounge_cycad.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref><br />Baobab Premium Class Lounge<ref>{{Verwys web |titel=Baobab Premium Class Lounge |uitgewer=South African Airways |url=http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |besoekdatum=29 Desember 2010 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20110725102029/http://www.flysaa.com/Shared/atap_saalounge_baobab.html |argiefdatum=25 Julie 2011 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref> | alliance = [[Star Alliance]] | subsidiaries = [[Mango (lugredery)|Mango]] | fleet_size = 16 | destinations = 10 | company_slogan = ''Bringing the world to Africa and taking Africa to the world'' | parent = [[Republiek van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse regering]] | headquarters = [[Kemptonpark]], [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]], [[Gauteng]], [[Suid-Afrika]] | key_people = John Lamola (waarnemende uitvoerende hoof) | revenue = {{decrease}} R26,023&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018">{{Verwys web |titel=SAA counts R16 billion in losses over three years |url=https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20250722110901/https://businesstech.co.za/news/government/398403/saa-counts-r16-billion-in-losses-over-three-years/ |argiefdatum=22 Julie 2025 |url-status=lewendig |datum=15 May 2020}}</ref> | operating_income = {{decrease}} R–3,713&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | net_income = | profit = {{decrease}} R–5,090&nbsp;miljard (2018/19)<ref name="FY2018"/> | assets = {{decrease}} R15,916&nbsp;miljard (2009/10)<ref name="FY2018"/> | equity = | website = [http://flysaa.com/ flysaa.com] }} __NOTOC__ [[Lêer:SAA-Airways Park-002.jpg|duimnael|links|''Airways Park'', die hoofkantoor van die Suid-Afrikaanse Lugdiens]] [[Lêer:South African Airways Airbus A340-313 ZS-SXE MUC 2015 02.jpg|duimnael|links|'n Suid-Afrikaanse Lugdiens [[Airbus A340|Airbus A340-313]] land op [[München Internasionale Lughawe|Münchenlughawe]]]] [[Lêer:New SAA Airbus A340 at Ysterplaat Airshow.jpg|duimnael|links|SAL Airbus 340-600]] Die '''Suid-Afrikaanse Lugdiens''', kort: '''SAL''' ([[Engels]]: ''South African Airways'', kort: ''SAA''), is [[Suid-Afrika]] se grootste binnelandse sowel as buitelandse lugvaartmaatskappy. Die naam SAL word nie meer amptelik deur die lugdiens gebruik nie. ==Geskiedenis== Die redery is in 1929 as [[Union Airways]] gestig, en die Suid-Afrikaanse Lugdiens sou op 1 Februarie 1934 tot stand kom. Op 10 November 1945 is die Springbokdiens van stapel gestuur, die eerste internasionale diens tussen [[Johannesburg]] en die stad [[Bournemouth]] in die [[Verenigde Koninkryk]]. Op hierdie vliegroete, wat as 'n vennootskapsonderneming tussen SAL en die Britse Oorsese Lugredery (''British Overseas Airways Corporation'', BOAC) tot stand gekom het, is destyds Avro York-vliegtuie gebruik. SAL was die eerste lugredery buite die Verenigde Koninkryk wat stralers, naamlik die [[De Havilland Comet|Comet I]], in bedryf gestel het. Die eerste ononderbroke vlug tussen Suid-Afrika en [[Europa]], 'n regstreekse verbinding tussen Johannesburg en die [[Griekeland|Griekse]] hoofstad [[Athene]], is in die jaar 1962 aangebied en in nege uur afgelê. In Augustus 1963 moes SAL 'n nuwe lugroete om die [[Wes-Afrika|weskus van Afrika]] vir sy dienste tussen Suid-Afrika en Europa instel. Dit was die gevolg van [[Afrika]]lande wat weens [[apartheid]] nie hul lugruim aan SAL wou toestaan nie. Die eiland Ilha do Sal van [[Kaap Verde]] is gevolglik as landingspunt en [[vulstasie]] benut. ==Vlugroetes== [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] dien as SAL se middelpunt vir vlugdienste tot alle internasionale bestemmings en die meerderheid plaaslike bestemmings. [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] dien as 'n sekondêre middelpunt, maar hanteer meestal plaaslike vlugte na bestemmings soos [[George]] en [[Gqeberha]]. ==Alliansies== SAL is deel van die lugredery-alliansie, [[Star Alliance]], en vlugooreenkomste bestaan met vennote soos die Duitse [[Lufthansa]] in Europa, en [[United Airlines]] op die [[Noord-Amerika]]anse vasteland. In November 2021 is 'n Strategiese Vennootskapsraamwerk (SPF) tydens 'n seremonie in die teenwoordigheid van Suid-Afrikaanse president [[Cyril Ramaphosa]] en Keniaanse president [[Uhuru Kenyatta]] onderteken. [[Kenya Airways]] en South African Airways sou volgens 'n mediavrystelling voortaan saamwerk om "passasiersverkeer, vrag-opsies en handel in die algemeen te verhoog deur die magte van Suid-Afrika, Kenia en Afrika te benut". == Vloot == [[Lêer:South African Airways Destinations.svg|duimnael|360px|links|Lande met bestemmings van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (insluitend seisoenale en toekomstige bestemmings): {{Legend|#204a87|Suid-Afrika}} {{legend|#729fcf|Suid-Afrikaanse Lugdiens se bestemmings}}]] Die SAL se vloot bestaan uit die volgende vliegtuie (November 2024):<ref>[https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways planespotters.net - South African Airways] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221114063322/https://www.planespotters.net/airline/South-African-Airways |date=14 November 2022 }} verkry op 15 November 2024</ref> * 9 [[Airbus A320|Airbus A320-200]] * 2 [[Airbus A330|Airbus A330-300]] * 2 [[Airbus A340|Airbus A340-300]] * 2 [[Boeing 737|Boeing 737-800]] (gehuur van SunExpress) == Filiale == Die SAL is die alleeneienaar van die plaaslike lugdiens, [[South African Express]], wat hul toespits op ligte plaaslike roetes. SAL het ook in 2006 die [[laekosteredery]], [[Mango (lugredery)|Mango]], gestig om mee te ding met ander laekoste-lugrederye wat SAL se markaandeel laat krimp het. == Bestemmings == <gallery mode='packed' heights='160'> Lêer:SAA domestic network map.svg|Binnelandse verbindings Lêer:SAA Southern Africa network map.svg|Streeksverbindings </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Verdere leeswerk == * {{en}} {{Verwys boek |van=Marson |voornaam=Peter J. |titel=The Lockheed Constellation Series |jaar=1982 |uitgewer=Air-Britain (Historians) Ltd |isbn=0-85130-100-2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|South African Airways|Suid-Afrikaanse Lugdiens}} * {{en}} {{Amptelike webwerf|http://flysaa.com}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways: A Brief History |uitgewer=SAA Museum Society |url=http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20220815013942/http://www.saamuseum.co.za/saa-history.html |argiefdatum=15 Augustus 2022 |url-status=lewendig}} * {{en}} {{Verwys web |titel=South African Airways = FUBAR |uitgewer=Word of Mouth Music |url=http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20251209204253/http://www.wommusic.com/2013/05/south-african-airways-fubar/ |argiefdatum=9 Desember 2025 |url-status=lewendig}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lugrederye]] aosoqnuqst9k5bn80ushw6lrjs5i0ei 4 6092 3138849 2883084 2026-10-28T19:46:27Z Jcwf 4 3138849 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable" style="float:right" |- !Meer inligtings |- |[[Wikipedia:Agterstand|Agterstand]] |- |[[Wikipedia:Hoe kan ek help?|Om Afrikaans te help]] |- |[[Wikipedia:Gebruikersportaal|Gebruikesportaal]] |- |[[:Kategorie:Artikels wat geproeflees moet word|Om te proeflees]] |- |[[:Kategorie:Die Verlore Handleiding|Die Verlore Handleiding]] |- |[[:Kategorie:Wikipedia:Portale|Ons portale]] |} '''[[Wikipedia]]''' is 'n veeltalige, webgebaseerde [[ensiklopedie]] met gratis inhoud wat deur enigiemand gewysig kan word. Die naam is saamgestel uit die [[Hawais]]e woord ''wiki'' ("vinnig") en "ensiklopedie". Dit is 'n samewerkingsprojek wat deur duisende gebruikers gewysig en in stand gehou word. Dit word gedoen deur middel van [[wiki]]-sagteware, en die gasheerdiens en ondersteuning word gebied deur die nie-winsgewende Wikimediastigting. Alhoewel Wikipedia beoog om tipiese ensiklopediese inligting te bevat, sluit die Wikipediabladsye ook inligting in wat 'n mens in spesialistydskrifte, geografiese woordeboekindekse en ander spesialiteitstydskrifte sou verwag. Boonop verskaf Wikipedia dekking van huidige gebeure. == Oorsig == Die Wikipedia-projek het drie kenmerkende eienskappe: # Dit is primêr 'n ensiklopedie, of het ten doel om een te word. # Dis 'n wiki omdat dit deur enige persoon gewysig kan word (buiten 'n geblokkeerde gebruiker). Dit sluit beskermde bladsye uit. # Dit bevat [[Oopbronkode|oopbroninhoud]] en gebruik die kopieregvrye [[GNU/FDL-lisensie]]. As jy nuut is hier, en graag 'n Wikipedia-bydraer wil word, sien gerus "[[Welkom nuwelinge]]". [[Kategorie:Wikipedia]] siexe53zd87013kpxknaota7fwjky1t 3138857 3138849 2026-10-28T19:58:32Z Jcwf 4 3138857 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable" style="float:right" |- !Meer inligtings |- |[[Wikipedia:Agterstand|Agterstand]] |- |[[Wikipedia:Hoe kan ek help?|Om Afrikaans te help]] |- |[[Wikipedia:Gebruikersportaal|Gebruikesportaal]] |- |[[:Kategorie:Artikels wat geproeflees moet word|Om te proeflees]] |- |[[:Kategorie:Gaan taal na|Gaan taal na]] |- |[[:Kategorie:Die Verlore Handleiding|Die Verlore Handleiding]] |- |[[:Kategorie:Wikipedia:Portale|Ons portale]] |} '''[[Wikipedia]]''' is 'n veeltalige, webgebaseerde [[ensiklopedie]] met gratis inhoud wat deur enigiemand gewysig kan word. Die naam is saamgestel uit die [[Hawais]]e woord ''wiki'' ("vinnig") en "ensiklopedie". Dit is 'n samewerkingsprojek wat deur duisende gebruikers gewysig en in stand gehou word. Dit word gedoen deur middel van [[wiki]]-sagteware, en die gasheerdiens en ondersteuning word gebied deur die nie-winsgewende Wikimediastigting. Alhoewel Wikipedia beoog om tipiese ensiklopediese inligting te bevat, sluit die Wikipediabladsye ook inligting in wat 'n mens in spesialistydskrifte, geografiese woordeboekindekse en ander spesialiteitstydskrifte sou verwag. Boonop verskaf Wikipedia dekking van huidige gebeure. == Oorsig == Die Wikipedia-projek het drie kenmerkende eienskappe: # Dit is primêr 'n ensiklopedie, of het ten doel om een te word. # Dis 'n wiki omdat dit deur enige persoon gewysig kan word (buiten 'n geblokkeerde gebruiker). Dit sluit beskermde bladsye uit. # Dit bevat [[Oopbronkode|oopbroninhoud]] en gebruik die kopieregvrye [[GNU/FDL-lisensie]]. As jy nuut is hier, en graag 'n Wikipedia-bydraer wil word, sien gerus "[[Welkom nuwelinge]]". [[Kategorie:Wikipedia]] 2e6371rw2un7kgx4oomty25h9c8892i 3138858 3138857 2026-10-28T19:59:21Z Jcwf 4 3138858 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable" style="float:right" |- !Meer inligtings |- |[[Wikipedia:Agterstand|Agterstand]] |- |[[Wikipedia:Hoe kan ek help?|Om Afrikaans te help]] |- |[[Wikipedia:Gebruikersportaal|Gebruikersportaal]] |- |[[:Kategorie:Artikels wat geproeflees moet word|Om te proeflees]] |- |[[:Kategorie:Gaan taal na|Gaan taal na]] |- |[[:Kategorie:Die Verlore Handleiding|Die Verlore Handleiding]] |- |[[:Kategorie:Wikipedia:Portale|Ons portale]] |} '''[[Wikipedia]]''' is 'n veeltalige, webgebaseerde [[ensiklopedie]] met gratis inhoud wat deur enigiemand gewysig kan word. Die naam is saamgestel uit die [[Hawais]]e woord ''wiki'' ("vinnig") en "ensiklopedie". Dit is 'n samewerkingsprojek wat deur duisende gebruikers gewysig en in stand gehou word. Dit word gedoen deur middel van [[wiki]]-sagteware, en die gasheerdiens en ondersteuning word gebied deur die nie-winsgewende Wikimediastigting. Alhoewel Wikipedia beoog om tipiese ensiklopediese inligting te bevat, sluit die Wikipediabladsye ook inligting in wat 'n mens in spesialistydskrifte, geografiese woordeboekindekse en ander spesialiteitstydskrifte sou verwag. Boonop verskaf Wikipedia dekking van huidige gebeure. == Oorsig == Die Wikipedia-projek het drie kenmerkende eienskappe: # Dit is primêr 'n ensiklopedie, of het ten doel om een te word. # Dis 'n wiki omdat dit deur enige persoon gewysig kan word (buiten 'n geblokkeerde gebruiker). Dit sluit beskermde bladsye uit. # Dit bevat [[Oopbronkode|oopbroninhoud]] en gebruik die kopieregvrye [[GNU/FDL-lisensie]]. As jy nuut is hier, en graag 'n Wikipedia-bydraer wil word, sien gerus "[[Welkom nuwelinge]]". [[Kategorie:Wikipedia]] rbmjoza77m1ddk6ki7rgu6f1c0gqhj4 0 9412 3138865 3132138 2026-10-28T20:31:06Z SpesBona 2720 Etimologie & Geografiese ligging daargestel 3138865 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Helleense Republiek |volle_naam = <small>Ελληνική Δημοκρατία<br />''Hellinikí Dimokratía'' ([[Grieks]])</small> |algemene_naam = Griekeland |beeld_vlag = Flag of Greece.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Greece.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = EU-Greece.svg |leuse = Ελευθερία ή Θάνατος<br />''Eleftheria i Thanatos''<br /><small>''(Grieks vir: "Vryheid of Dood")''</small> |volkslied = Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν<br />''Ymnos is tin Eleftherian''<br /><small>''(Grieks vir: "Volkslied van Vryheid")''</small><br /><center>[[Lêer:Greece national anthem.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Grieks]] |hoofstad = [[Athene]] {{Koördinate|37|58|N|23|43|O}} |latd = 37 |latm = 58 |latNS = N |longd = 23 |longm = 43 |longEW = O |grootste_stad = [[Athene]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />grondwetlike [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[President]]<br />• [[Eerste minister]] |leiername = [[Konstantinos Tasoulas]]<br />[[Kyriakos Mitsotakis]] |oppervlak_rang = 97^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 131&nbsp;957<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|title=Greece|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2 Februarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260202095005/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|archive-date=2 Februarie 2026|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 50&nbsp;949 |persent_water = 1,51 (2015)<ref>{{en}} {{cite web|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#|title=Surface water and surface water change|publisher=[[OESO]]|accessdate=28 Oktober 2026}}</ref> |bevolking_skatting = 10&nbsp;461&nbsp;091<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 90^ste |bevolking_sensus = 10&nbsp;432&nbsp;481<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.statistics.gr/news-announcements/-/asset_publisher/oj6VK3PQ0oCe/content/nws_census_results_booklet_19072022_gr |title=Αποτελέσματα Απογραφής Πληθυσμού – Κατοικιών 2021 |publisher=Helleniese Statistieke Owerheid |date=19 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2026}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2022 |bevolkingsdigtheid = 79,3 |bevolkingsdigtheidmi² = 205,3 |bevolkingsdigtheidrang = 136^de |BBP_PPP = $486,196&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=174&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&sy=2025&ey=2027&ssm=0&scsm=1&ssd=1&scc=1&ssc=1&sic=0&sort=country&ds=.&br=0 |title=Greece |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=28 Oktober 2026}}</ref> |BBP_PPP_rang = 54^ste |BBP_PPP_jaar = 2026 |BBP_PPP_per_kapita = $46&nbsp;910<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 49^ste |BBP = $279,637&nbsp;miljard<ref name=imf2 /> |BBP_rang = 51^ste |BBP_jaar = 2026 |BBP_per_kapita = $26&nbsp;981<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = 44^ste |onafhanklikheidstipe = • Griekse Onafhanklikheidsoorlog<br />• Verklaar<br />• Erken<br />• Derde Helleense Republiek<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van die [[Ottomaanse Ryk]]<br />[[25 Maart]] [[1821]]<br />[[1 Januarie]] [[1822]]<br />[[3 Februarie]] [[1830]]<br />[[24 Julie]] [[1974]]<br />[[11 Junie]] [[1975]] |MOI = {{wins}} 0,908<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=28 Oktober 2026}}</ref> |MOI_rang = 34^ste |MOI_jaar = 2023 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|baie hoog}} |Gini = 31,6<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=Eurostat |accessdate=28 Oktober 2026}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2025 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Euro]] (€) |geldeenheid_kode = EUR |land_kode = GR |tydsone = OET |utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]] |tydsone_somer = OEST |utc_afwyking_DST = [[UTC+03:00|+3]] |internet_domein = [[.gr]] |skakelkode = 30 |voetskrif = }} '''Griekeland''' ([[Grieks]]: Ελλάδα, ''Helláda'', [eˈlaða]; ook Ελλάς, ''Hellás'', [eˈlas]), amptelik die '''Helleense Republiek''' (Ελληνική Δημοκρατία, ''Hellinikí Dimokratía'', [eliniˈci ðimokraˈti.a]), is 'n [[republiek]] in [[Suidoos-Europa]], bestaande uit die suidelikste deel van die [[Balkan]]skiereiland en 'n groot aantal eilande. Hierdie eilande vorm saam ongeveer 'n vyfde van die totale landoppervlakte van Griekeland. [[Lêer:View of Oia, Santorini.jpg|duimnael|links|Wit huise teen die blou agtergrond van die see. 'n Uitsig oor Oia op die eiland Santorini]] Griekeland word dikwels as 'n land van berge en die see beskryf. Geen plek is verder as 80 kilometer vanaf die kus geleë nie, en dit is langs die kuslyn waar die meeste groot nedersettings ontstaan het. Sowat 'n derde van die Griekse bevolking is in Groter Athene saamgetrek, 'n uitgestrekte metropolitaanse gebied wat uit die hoofstad en sy seehawe Piraeus bestaan. Ook [[Thessaloniki]], die naasgrootste stad, is 'n belangrike seehawe vir sowel Noord-Griekeland asook die suidelike Balkanskiereiland. 'n Derde van die Griekse bevolking woon in kleiner landelike nedersettings. Die natuurskoon van Griekeland kontrasteer met die swak grond wat [[landbou]]aktiwiteite beperk. Tradisioneel het baie Grieke 'n bestaan van [[vissery]] gemaak, en [[vis]] was al 'n belangrike [[stapelvoedsel]] vir die bewoners van antieke Griekse stadstate. Seevaart was ewe belangrik. In die bloeitydperk van [[klassieke Griekeland]], vanaf 1000 v.C., het Griekse setlaars 'n groot aantal kolonies langs die kuste van die [[Middellandse See]] en die [[Swartsee]] gestig. Vir 'n kort tydperk het die [[Koninkryk Masedonië|Masedoniese]] heerser [[Alexander die Grote]] in die 4de eeu v.C. selfs 'n Griekse ryk gestig wat vanuit die [[Donau]]rivier na die huidige [[Turkye]] en die [[Midde-Ooste]] en verder ooswaarts na die [[Indië|Indiese]] [[Indus]]vallei gestrek het. Daarnaas het die antieke Grieke belangrike bydraes tot die westerse [[filosofie]], [[beeldhoukuns]], [[argitektuur]] en [[literatuur]] gelewer. Die Griekse stadstate word as die bakermat van die [[Weste]]rse beskawing en sy [[Demokrasie|demokratiese]] regeringstelsel beskou. == Etimologie == Die inheemse naam van die land in Moderne Grieks is Ελλάδα (''Elláda'', [eˈlaða], {{Audio|Ellada.ogg|luister}}). Die ooreenstemmende corresponding vorm in Antieke Grieks en konserwatiewe formele Moderne Grieks (''Katharevousa'') is Ἑλλάς (''Hellas'', klassiek: [hel.lás], modern: [eˈlas]). Dit is die bron van die Afrikaanse alternatiewe naam ''Hellas'', wat deesdae veral in 'n argaïese of poëtiese konteks gevind kan word. Die Griekse [[byvoeglike naamwoord]] ελληνικός (''ellinikos'', [eliniˈkos]) word soms ook vertaal as ''Hellenies'' en word dikwels op hierdie wyse weergegee in die amptelike name van Griekse instellings, soos in die amptelike naam van die Griekse staat, die ''Helleense Republiek'' (Ελληνική Δημοκρατία, ''Hellinikí Dimokratía'').<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.mfa.gr/usa/en/about-greece/government-and-politics/ |title=Government and Politics |publisher=Departement van Buitelandse Sake |accessdate=27 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191227041444/https://www.mfa.gr/usa/en/about-greece/government-and-politics/ |archive-date=27 Desember 2019 |url-status=live}}</ref> Die Afrikaanse benamings "Griekeland", "Griek" en "Grieks" is afgelei, oor die [[Latyn]]se ''Graecia'' en ''Graecus'', van die naam vir die ''Graeci'' (Γραικοί, ''Graikoí''), een van die eerste antieke Griekse stamme wat hulle in [[Magna Graecia]] in Suid-[[Italië]] gevestig het. == Geografie == === Ligging === [[Lêer:Greece composite NASA.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Griekeland]] [[Lêer:Gr-map-DE.png|duimnael|links|Kaart van Griekeland]] Griekeland is in Suidoos-Europa geleë en bestaan in geografiese opsig uit die Griekse vasteland in die suidelike deel van die Balkanskiereiland, die [[Peloponnesos]]-skiereiland (wat egter deur die bou van die Korinth-kanaal, wat in 1893 ingewy is, van die vasteland geskei is) asook talle eilande wat hoofsaaklik in die [[Egeïese See]], die [[Ioniese See]] en die Libiese See geleë is. Die vastelandse deel word deur 'n bergagtige skiereiland wat vanuit die suidwestelike Balkan oor 'n afstand van 500 kilometer tot in die oostelike Middellandse See strek, en 'n 80 kilometer breë kusstrook langs die noordelike Egeïese See gevorm. Sowat 'n vyfde van die totale landoppervlakte bestaan uit eilande in die Egeïese See oos van die hoofskiereiland, en in die Ioniese See in die weste. Die grootste eiland, [[Kreta]] (8&nbsp;331&nbsp;km²), markeer die suidelike grens van die Egeïese See. Sommige eilande van die [[Dodekanese]]-groep in die oostelike Egeïese See is net 16 kilometer vanaf die Turkse kus geleë, terwyl [[Corfu]] as deel van die Ioniese Eilandgroep slegs deur 'n 3,2 kilometer breë seestraat van die [[Albanië|Albanese]] vasteland geskei word. Griekeland grens in die noorde (van wes na oos) aan [[Albanië]], [[Noord-Masedonië]], [[Bulgarye]] en [[Turkye]]. Verder word die vasteland van Griekeland begrens deur die [[Middellandse See]] (in die suide), die Ioniese See (in die weste) en die Egeïese See (in die ooste). Die grootste eilande naas [[Kreta]] is [[Evia]], [[Lesbos]] en [[Rhodos]]. Die eiland Gavdos in die Libiese See is die suidelikste punt van Griekeland, en dit word daarnaas in geografiese opsig ook as die suidelikste punt van [[Europa]] beskou. === Klimaat === [[Lêer:Greece map of Köppen climate classification (new).svg|duimnael|links|Klimaatsones in Griekeland volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] Griekeland het merendeels 'n Mediterreense klimaat met gematigde en vogtige [[winter]]s en baie warm en droë [[somer]]s. Veral die kusgebiede word deur baie gematigde wintertemperature en winterreën gekenmerk. [[Sneeu]]val kom nouliks voor. Somers is relatief warm met enkele donderbuie. Die uiterste noordweste van die vasteland maak deel uit van die gematigde klimaatsone. Die binneland is veral in die wintermaande merkbaar koeler. Die kwik daal hier snags dikwels benede vriespunt, en soms word daar ook hewige sneeuval aangeteken. Somers is warm en droog, net soos in die kusstreke. Die gemiddelde jaarlikse [[reën]]val varieer tussen 400 en 1000&nbsp;mm. Die bergagtige topografie van die land maak van Griekeland 'n wintersportbestemming. Daar is 19 skigebiede. == Geskiedenis == {{Kantbalk Griekeland}} In 1821 begin die Griekse Rewolusie teen die [[Ottomaanse Ryk]]; dit word deur [[Frankryk]], [[Rusland]] en die [[Verenigde Koninkryk]] ondersteun. 1830 word die onafhanklikheid deur die Europese lande erken. Griekeland het toe 'n koninkryk geword met monarge uit die [[Huis van Wittelsbach]] en daarna die [[Huis van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg]]. In erkenning vir sy [[Antieke Olimpiese Spele]] is die eerste moderne [[Olimpiese Somerspele 1896]] in Griekeland aangebied. In 1973 is die monargie omvergewerp en Griekeland het 'n republiek geword. Griekeland is sedert 18 Februarie 1952 'n lid van [[NAVO]] en sedert 1 Januarie 1981 lid van die [[Europese Unie]]. In 2001 is die [[Euro]]-geldeenheid ingevoer en in 2002 die Euro-banknote en -muntstukke. == Ekonomie == === Kenmerke === [[Lêer:Aioliko parko imerovigli.JPG|duimnael|links|'n [[Windplaas]] op die eiland Kefalonia]] Griekeland het 'n markekonomie met beperkte staatsinmenging. Van die 1970's af het die land danksy omvattende hervormings en die toetreding tot die Europese Unie (EU) in 1981 van 'n hoofsaaklik agrariese staat tot 'n moderne, diensgebaseerde ekonomie ontwikkel wat ekonomiese voordeel kon trek uit die lidmaatskap in die EU, nouer ekonomiese samewerking met ander Europese lande en ekonomiese bystand wat aan lande in die Middellandse Seegebied verleen is. Van 2000 af het Griekeland se aansluiting by die Eurosone, omvattende infrastruktuurprojekte en gebeurtenisse soos die [[Olimpiese Somerspele 2004|Olimpiese Somerspele van 2004]], wat in die hoofstad Athene gehou is, ekonomiese groei in die land bevorder. Lidmaatskap van die Eurosone het egter ook beteken dat rentekoerse in Griekeland kunsmatig verlaag en staats- en privaat besteding deur steeds meer lenings gefinansieer is – tot 'n punt waar die buitelandse skuldlas ondraagbaar geword het. Terselfdertyd het die invoerneiging drasties toegeneem. Besonderhede oor Griekeland se ernstige publieke skuldlas is eers in Oktober 2009 deur die nuwe regering onder die eerste minister Giorgios Papandreou gepubliseer. Die Griekse ekonomie word deur klein en middelgroot ondernemings oorheers, terwyl daar min groot maatskappye bestaan. Tradisionele ekonomiese sektore soos landbou en nywerhede speel 'n steeds minder belangrike rol. So het die [[tekstiel]]bedryf, vroeër een van die beduidendste sektore, sy fabrieke lankal na ander wêrelddele verskuif. Griekse landbouprodukte soos [[tabak]], [[katoen]] en [[suikerbeet]] is nie meer mededingend op internasionale markte nie. Die aandeel werknemers in die staatsdiens is met sowat 'n kwart van die totale beroepsbevolking buite-proporsioneel hoog en selfs die hoogste in Europa. Daarenteen dra die nywerheidsektor slegs twaalf persent tot die [[bruto binnelandse produk]] (BBP) by. Die [[toerisme]]bedryf se aandeel is met 15,2 persent ietwat hoër, maar ná 'n stewige groei in 2011 danksy die toenemende getal Russiese en Israeliese toeriste word vir 2012 weer 'n afname van twintig persent voorspel. Die waarde van uitvoere is in 2011 met ruim twaalf persent opgestoot, al het hierdie styging weens die Griekse ekonomie se lae uitvoerneiging min makro-ekonomiese effekte gehad. Daar is al meer as drie dekades lank 'n tekort op die lopende rekening wat in 2010 sowat 24 miljard € of meer as tien persent van die Griekse BBP beloop het. Weens dalende invoere sal die tekort op die handelsbalans na verwagting in 2012 afneem. === Skuldkrisis === [[Lêer:Syntagma Square 'indignados'.png|duimnael|Protesoptogte in Griekeland 2010–2012]] Volgens amptelike statistieke van EL.STAT het die Griekse bruto binnelandse produk (BBP) in die derde kwartaal van 2012 teenoor die vorige jaar met 7,2 persent gekrimp. Sommige ontleders vrees dat die Griekse ekonomie in 'n dodelike kringloop van besuinigings en resessie vasgevang is.<ref>{{de}} [http://www.handelsblatt.com/politik/international/euro-zone-in-der-rezession-die-angst-vor-dem-absturz-erfasst-suedeuropa/7392666.html ''handelsblatt.com: Euro-Zone in der Rezession: Die Angst vor dem Absturz erfasst Südeuropa'', 15 November 2012]</ref> Dit was immers die 17de opeenvolgende kwartaal waarin die BBP afgeneem het. Tussen 2008 en 2012 het die Griekse ekonomie met 'n vyfde gekrimp. Griekeland is sodoende in die langste en ergste resessie gedompel wat enige Wes-Europese land sedert die [[Tweede Wêreldoorlog]] getref het. Die besuinigings van November 2012 sal volgens ontleders 'n verdere 17 miljard € aan die land se ekonomiese kringloop onttrek en die BBP met nóg nege persent laat krimp. Die omvang van Griekeland se resessie sou sodoende nog dié van die [[Groot Depressie]] oortref wat die Amerikaanse ekonomie tussen 1929 en 1933 met 27 persent laat krimp het. Die Griekse samelewing word deur hoë vlakke van werkloosheid (22,6 persent in die eerste kwartaal van 2012, meer as 50 persent onder die jeug) en krimpende salarisse en pensioene geteister. Die inflasiekoers het in 2010 'n maksimum van 4,7 persent bereik, maar daarna weens die skerp afname in binnelandse vraag in 2011 tot 3,3 persent verstadig. Dit sal in 2012 na verwagting verder afneem tot minder as een persent. === Griekeland se finansiële verlede === [[Lêer:Old greek money 1.jpg|duimnael|Historiese banknote en muntstukke in 'n Griekse winkel]] Sedert sy onafhanklikwording in 1829 het Griekeland nooit daarin geslaag om 'n gesonde kredietrekord op te bou nie. Gedurende die 19de eeu het die land drie keer bankrot gespeel – in 1843, 1860 en 1893. Volgens berekeninge, wat deur die ekonome Carmen M. Reinhart en Kenneth S. Rogoff gedoen is, het Griekeland oor langer tydperke bankrot gespeel as enige ander land in Europa en was vir die helfte van die periode sedert 1800 nie in staat om sy buitelandse skuld te betaal nie (in vergelyking met [[Rusland]], wat die tweede swakste kredietrekord het, se 39 persent van dié tydperk). Behalwe vir [[Ecuador]] en [[Honduras]] is selfs die kredietrekords van [[Latyns-Amerika]]anse state gesonder as Griekeland s'n.<ref>{{en}} [http://www.historytoday.com/matthew-lynn/greek-economics-drachmas-debt-and-dionysius Matthew Lynn: ''Greek Economics: Drachmas, debt and Dionysius''. In: ''History Today'', jaargang 61, nommer 8, 2011. Besoek op 11 Julie 2013]</ref> Een van die hoofredes vir Griekeland se finansiële moeilikhede is sy ekonomiese agterstand in vergelyking met die hoogs ontwikkelde nywerheidslande in Wes-, Sentraal- en Noord-Europa. Mediterreense lande se swak landbougrond het die ontwikkeling van hul landboubedrywe belemmer. So het in lande soos [[Spanje]], [[Portugal]] en Griekeland nooit 'n welvarende middelklas ontstaan nie wat as dryfkrag vir 'n nywerheidsomwenteling sou kon optree. Griekeland is bowendien deur sy geografiese ligging anderkant die [[Karpate]]-bergreeks asook sy geskiedenis as deel van die [[Bisantynse Ryk]] van belangrike wetenskaplike en kulturele prosesse, wat in ontwikkelde dele van Europa afgespeel het, heeltemal afgesny. Die besetting deur [[Nazi-Duitsland]] gedurende die Tweede Wêreldoorlog en die [[burgeroorlog]] tussen kommuniste en burgerlike magte, wat daarop gevolg het, het Griekeland se swak ekonomie verwoes. Die land is gedurende die 1960's en 1970's, toe ook lande in die randgebiede van Europa vir die eerste keer in hul geskiedenis vinnig geïndustrialiseer is, deur 'n klein groepie van kolonels geregeer wat weerstand teen enige vorm van kulturele en ekonomiese modernisering gebied het. So deel Griekeland ook vandag nog kardinale kenmerke met voor-industriële ekonomieë, soos die oorheersende invloed van staat, magtige kartelle en 'n handjievol welvarende en invloedryke families op die ekonomiese lewe wat 'n ongunstige klimaat vir buitelandse beleggers skep. So het min multinasionale ondernemings in die land belê. Finansiële en politieke elites in Griekeland het, net soos hul eweknieë in ander Mediterreense lande, in die laat 20ste eeu onder die indruk gekom dat die land se toetreding tot 'n monetêre unie ekonomiese ontwikkeling en groei sou bevorder. Dit is egter tans duidelik dat Griekeland se ekonomiese agterstand van die verlede nie deur enige monetêre beleid van die Europese Sentrale Bank ingehaal kan word nie. === Nywerheidsektor === [[Lêer:Aluminium de Grece 2.jpg|duimnael|'n Aluminiumaanleg in Beotië]] Die [[Sekondêre sektor van die ekonomie|sekondêre sektor]] het van die middel van die 1990's af 'n bestendige groeikoers gehandhaaf. Verwerkingsnywerhede en die boubedryf is die belangrikste industriële bedrywe. Daarnaas speel ook voedselverwerking, tekstiele, metaalvervaardiging, olie- en steenkoolprodukte, chemikalieë, [[glas]], [[sement]], masjienbou, tegnologiese en telekommunikasieprodukte 'n belangrike rol. Die [[nywerheidsektor]] lewer 59 persent van die totale uitvoerwaarde op. Die grootste invoerders is onder meer Duitsland, [[Italië]], die [[Verenigde Koninkryk]] en Turkye. === Dienstesektor === Dienste lewer by verre die grootste bydrae tot Griekeland se BBP. Sentraal staan hier bedrywe soos toerisme, handel, skeepvaart en finansiële dienste. Terwyl die drie eersgenoemdes al lank 'n belangrike posisie in die Griekse ekonomie ingeneem het, het finansiële dienste eers met die liberalisering van die land se bankesektor begin ontwikkel. Tans speel dié bedryf 'n belangrike rol sowel by beleggings in Griekeland asook in sy buurlande. Griekse rederye beheer tans sowat 'n vyfde van die internasionale seevervoer, al is 'n groot deel van hul vloot weens belastingvoordele in die buiteland geregistreer. In teenstelling met die toerismebedryf is seevervoer minder afhanklik van konjunktuursiklusse. === Staatshuishouding === [[Lêer:Greece public debt 1999-2010.svg|duimnael|Griekeland se openbare skuld in vergelyking met die Eurosone]] In 2010 het Griekeland se staatsuitgawes met 114 miljard € die belastinginkomste (ruim 90 miljard €) weer aansienlik oorskry. Die staatstekort van 24 miljard € staan gelyk aan 10,5 persent van die BBP. Die totale openbare skuldlas het aan die einde van 2010 142,8 persent van die BBP beloop.<ref>{{de}} [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-26042011-AP/DE/2-26042011-AP-DE.PDF ''Eurostat-persmededeling oor staatstekort en skuldlas''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130163424/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-26042011-AP/DE/2-26042011-AP-DE.PDF |date=30 Januarie 2012 }}</ref> Die Europese Kommissie het in die najaar van 2010 voorspel dat die tekort in 2011 tot 150,2 persent sal styg. As gevolg van die internasionale finansiële krisis, wat in 2007 begin het, het die publieke skuldlas in Griekeland massief toegeneem. Die destydse Griekse regering het omvangryke staatsborge aan banke verskaf en hulle van nuwe kapitaal voorsien. Die banksektor se risiko is sodoende in 'n staatsrisiko omgeskep. Volgens 'n ondersoek van die Europese Sentrale Bank was hierdie besluit met 'n aansienlike verhoging van risikopremies vir Griekse staatslenings verbonde.<ref>{{de}} [http://www.handelsblatt.com/politik/oekonomie/nachrichten/die-wahren-ursachen-der-griechischen-tragoedie/3356102.html ''EZB-Studie: Die wahren Ursachen der griechischen Tragödie''. In: ''Handelsblatt'', 28 Januarie 2010]</ref> Die situasie word bemoeilik deur 'n uitgebreide netwerk van kliënt-bedienerverhoudings en hoë vlakke van [[korrupsie]] wat regstreekse invloed op staatsuitgawes het en hulle dikwels minder doeltreffend maak. 'n Aansienlike persentasie van ekonomiese aktiwiteite vind op informele markte plaas, en naas hierdie skadu-ekonomie het ook grootskaalse belastingontduiking deur ondernemings en privaatpersone tot die land se finansiële krisis bygedra. Die effektiewe belasting op inkomste uit winste en finansiële bates het in 2007 slegs 15,9% beloop (in vergelyking met 24,4% in Duitsland en 42,7% in die Verenigde Koninkryk).<ref>{{en}} [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-DU-09-001/EN/KS-DU-09-001-EN.PDF ''Eurostat: Taxation trends in the European Union, 2009''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110829084151/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-DU-09-001/EN/KS-DU-09-001-EN.PDF |date=29 Augustus 2011}}</ref> Daarnaas is militêre besteding 'n groot begrotingselement wat met sowat 4% van die BBP merkbaar hoër is as in ander Europese lande. Ten opsigte van die persentasie van die BBP is Griekeland se publieke skuldlas die hoogste in die Europese Unie. {| class="wikitable" |-bgcolor="d7d7d7" |bgcolor="#d3d3d3" | Jaar ! 2002 ! 2003 ! 2004 ! 2005 ! 2006 ! 2007 ! 2008 ! 2009 ! 2010 ! 2011 |- |bgcolor="#d3d3d3" |Publieke skuldlas || 101,7% || 97,4% || 98,6% || 100,0% || 106,1% || 107,4% || 113,0% || 129,3% || 145,0% || 165,3% |- |bgcolor="#d3d3d3" |Begrotingstekort || -4,8 % || -5,6 % || -7,5 % || -5,2 % || -5,7 % || -6,5 % || -9,8 % || -15,8 % || -10,3 % || -9,1 % |- | bgcolor="#eeeeee" colspan="11" |<small>Bron: Eurostat<ref>{{en}} [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/government_finance_statistics/data/main_tables ''Eurostat, finansiële statistieke van die staatssektor, hooftabelle'' (soos op 7 Mei 2012)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520040533/http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/government_finance_statistics/data/main_tables |date=20 Mei 2011 }}</ref></small> |} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Greece|title=Greece|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=28 Oktober 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/greece/|title=Greece|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=28 Oktober 2026}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Greece|Griekeland}} * {{en}} {{Wikivoyage|Greece|Griekeland}} * {{en}} [http://www.traveldir.org/greece/ Reisgids van Griekeland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060418092557/http://www.traveldir.org/greece/ |date=18 April 2006}} * {{de}} [http://www.olympion.de/greek-embassies-worldwide.html 'n Lys van Griekse ambassades deur die wêreld heen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051120001641/http://www.olympion.de/greek-embassies-worldwide.html |date=20 November 2005}} {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Griekeland}} | Noord = {{vlagland|Noord-Masedonië}} • {{vlagland|Bulgarye}} | Noordoos = {{vlagland|Turkye}} | Oos = [[Egeïese See]] • {{vlagland|Turkye}} | Suidoos = [[Levantynse See]] • {{vlagland|Siprus}} | Suid = {{vlagland|Libië}} • {{vlagland|Egipte}} • [[Libiese See]] | Suidwes = {{vlagland|Malta}} • [[Ioniese See]] | Wes = {{vlagland|Italië}} • [[Ioniese See]] | Noordwes = {{vlagland|Albanië}} }} {{Lande van Europa}} {{EU-lande}} {{NAVO-lande}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Griekeland| ]] jfvt6sqx2lkaerz34z2aeb5x3ev62z0 0 9995 3138894 3132250 2026-10-29T03:15:25Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138894 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Dam | name = Gariepdam | image = GariepDam.jpg | image_size = 300px | caption = Die Gariepdamwal | official_name = Gariepdam | other_name = ''Lake !Gariep'' | vorige_naam = Hendrik Verwoerddam | country = [[Suid-Afrika]] | locale = [[Vrystaat]], [[Oos-Kaap]] | coordinates = {{koördinate|30|37|25|S|25|30|24|O|tipe=dam|aansig=inlyn,titel}} | crosses = [[Oranjerivier]] | purpose = Stoordam, [[Hidroëlektrisiteit]] | began = 1965 | open = 1971 | cost = | owner = Departement van Waterwese | type = AG | elevation = 1 259 m | height = 88 m | length = 914 m | volume = 5&nbsp;340 miljoen m³ | base_width = | crest_width = 13 m | spillways = 6 | spillway_type = | spillway_capacity = | reservoir = ''Lake !Gariep'' | reservoir_capacity = | reservoir_catchment = 684&nbsp;000&nbsp;km² | reservoir_surface = 374&nbsp;km² | plant_type = C | plant_owner = | plant_operator = Eskom | plant_commission = | hydraulic_head = | turbines = 4 x 90 MW | installed_capacity = | max_capacity = 360 MW | annual_generation = 889 GWh | net_generation = | bridge_carries = Motorverkeer | bridge_width = 12 m | bridge_clearance = | bridge_traffic = | bridge_toll = Geen | bridge_id = | extra = | website = }} Die '''Gariepdam''', vroeër bekend as die ''Hendrik Verwoerddam'', is die grootste [[dam]] in [[Suid-Afrika]] met 'n oppervlak van meer as 374 vierkante kilometer wanneer vol. Die bakmaat word op 5&nbsp;340&nbsp;miljoen m³ geskat. Die dam vorm die beginpunt van die [[Oranjerivierprojek]] wat die verspreiding van water na die [[Groot-Visrivier]] en [[Sondagsrivier]] behels. == Naam == Gariep is 'n [[San]]/[[Nama]] woord wat ''Groot water''/''Groot rivier'' beteken. Die [[Oranjerivier]] word ook na verwys as die ''Gij Gariep'' en daarom Gariepdam. == Afmetings == Die damwal is ongeveer 88 meter hoog en 914 meter lank. Die damwal is van [[beton]] gebou en bevat ongeveer 1,73 miljoen m³ daarvan. Die damwal se ontwerp is 'n kombinasie van 'n gravitasie- en boogdam. Die dam het ses kruinsluise, drie aan elke kant. By die damwal word [[hidroëlektrisiteit]] opgewek deur vier generators, elk met 'n vermoë van 90 MW. Water wat deur die generators gebruik word, vloei verder af in die Oranjerivier na die [[Vanderkloofdam]].<ref>{{Verwys web |titel=argiefkopie |url=http://www.dwa.gov.za |argief-url=https://web.archive.org/web/20220619155306/http://www.dwa.gov.za/ |argiefdatum=19 Junie 2022 |besoekdatum= 9 Julie 2022 |url-status=dead}}</ref> == Riviere en spruite wat die dam voed<ref>http://www.dwaf.gov.za/iwqs/gis_apps/dam/dams/gariep.htm</ref> == * [[Oranjerivier]] ** [[Palmietspruit (Oranje, lat -30,65, long 26,21)|Palmietspruit]] * [[Caledonrivier]] ** [[Slykspruit]] * [[Brakspruit (Oos-Kaap)|Brakspruit]] * [[Broekspruit]] * [[Oudagspruit]] == Dorpie en toerisme == Die werkers wat betrokke was by die bou van die Gariepdam is gehuisves in 'n dorpie, net onder die wal, wat bekend was as [[Oranjekrag]]. Die dorp heet nou Gariepdam en is 'n vakansie- en aftreedorp. Aan die dam se oewers is verskeie natuurreservate en vakansieoorde, die bekendste is seker die ''Forever Resorts'' se Gariep-vakansieoord,<ref>[http://www.forevergariep.co.za/ Forever Resorts – Gariep]</ref> die Gariepdam-natuurreservaat en die [[Oviston-natuurreservaat]]. == Fotogalery == <gallery> Lêer:Gariep dam overflowing in Jan 2011.jpg|Gariepdam loop oor in Januarie 2011 Lêer:Sunset at Oviston Gariep photo by Siloam Village.JPG|Sonsondergang in [[Oviston-natuurreservaat]] aan die dam se suidekant Lêer:GC Gariep Dam (7).JPG|Naambord langs die pad oor die damwal Lêer:GC Gariep Dam (11).JPG|Uitsig oor die dam Lêer:GC Gariep Dam (14).JPG|''Forever Resorts'' se vakansieoord by Gariepdam </gallery> {{Geografiese ligging |Senter = Gariepdam |Noord = [[Springfontein]] 47 km |Noordoos = [[Bethulie]] 54 km |Oos = [[Oviston]] 47&nbsp;km <br />[[Venterstad]] 45 km |Suidoos = [[Burgersdorp]] 111 km |Suid = [[Steynsburg]] 101 km |Wes = [[Norvalspont]] 9 km |Noordwes = [[Waterkloof (kloof, Vrystaat)|Waterkloof]] 43 km |Suidwes = [[Colesberg]] 48&nbsp;km <br />[[Middelburg, Oos-Kaap]] 133 km }} ''Nota'': Afstande per pad gemeet<ref>[http://www.saexplorer.co.za/south-africa/distance/gariep_dam_distance.asp Reisafstande na Gariepdam]</ref> == Sien ook == * [[Lys van kruisings oor die Oranjerivier]] * [[Lys van grootste damme in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Damme van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Hidroëlektrisiteit]] [[Kategorie:Oos-Kaap]] [[Kategorie:Vrystaat]] qgzt51xic28v0kjjh94ks3vfg860kju 0 11445 3138982 3132473 2026-10-29T11:17:15Z Iamniekie 214755 Afdeling oor die Java-virtuele masjien, bytekode, samestelling, geheuebestuur en JDK bygevoeg, met tegniese bronne. 3138982 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Duke (Java mascot) waving.svg|duimnael|200px|Duke, die Java-gelukbringer]] '''Java''' is 'n veeldoelige, konkurrente, klasgebaseerde, [[Objekgeoriënteerde programmering|objekgeoriënteerde]] [[programmeertaal]] wat spesifiek ontwerp is om so min as moontlik implementeringafhanklikhede te hê. Dit is bedoel om programmeerders toe te laat om op 'n ''skryf eenkeer, hardloop enige plek''-basis te werk, wat beteken dat die kode wat loop op 'n platform nie hersaamgestel hoef te word om op 'n ander platform te werk nie. Java-toepassings is tipies saamgestel uit bytecode (klaslêer) wat dan kan loop op 'n Java Virtual Machine (JVM), ongeag van die rekenaarargitektuur. Java is een van die gewildste programmeertale in gebruik, veral vir kliëntbedienerwebprogramme, met meer as 10 miljoen gebruikers gerapporteer. Java is oorspronklik ontwikkel en vrygestel deur James Gosling by [[Sun Microsystems]] (wat sedertdien met [[Oracle Corporation]] saamgesmelt het). Die taal deel baie van die sintaks van die programmeertale [[C (programmeertaal)|C]] en [[C++]]. Die oorspronklike en die verwysinguitvoeder-Java-opstellers, virtuele masjiene, en klasbiblioteke is ontwikkel deur Sun in 1991 en die eerste keer in 1995 vrygestel. In Mei 2007, in ooreenstemming met die spesifikasies van die Java Gemeenskapproses, het Sun Java tegnologie geherlisensieer onder die GNU General Public License. Ander het ook alternatiewe implementering van hierdie Sun tegnologie, soos die GNU Compiler vir Java en GNU CLASSPATH, ontwikkel. == Geskiedenis == Java is in Junie 1991 as 'n projek begin deur James Gosling, Mike Sheridan en Patrick Naughton. == Kernbeginsels == Daar was vyf hoofdoelwitte tydens die skepping van die Java programmeertaal: # Dit moet eenvoudig en objek-georiënteerd wees, en moet bekend voel. # Dit moet veilig en robuust wees. # Dit moet onafhanklik van hardeware argitektuur wees. # Die moet met hoë werkverrigting uitvoer. # Dit moet interpreteerbaar wees, ''threads'' ondersteun en dinamies wees. == Java-virtuele masjien (JVM) == Die '''Java-virtuele masjien''' (Engels: ''Java Virtual Machine'', afgekort '''JVM''') is 'n sagtewaregebaseerde, abstrakte rekenaarmasjien wat programme uitvoer wat na Java-bytekode saamgestel is. Die JVM vorm 'n kernonderdeel van die Java-platform en maak dit moontlik om dieselfde saamgestelde program op verskillende bedryfstelsels en rekenaarargitekture uit te voer, mits 'n versoenbare JVM beskikbaar is.<ref name="JVMSpec">{{Cite web |title=The Java Virtual Machine Specification – Chapter 1: Introduction |url=https://docs.oracle.com/javase/specs/jvms/se25/html/jvms-1.html |website=Oracle |language=en |access-date=29 Oktober 2026 }}</ref> Die JVM is nie self 'n fisiese verwerker nie, maar 'n abstrakte masjien met sy eie instruksiestel en geheuegebiede. Die implementering daarvan kan tussen bedryfstelsels en hardewareplatforms verskil, terwyl die formaat en betekenis van die uitgevoerde bytekode volgens die JVM-spesifikasie bepaal word.<ref name="JVMSpec" /> === Samestelling en uitvoering === Java-bronkode word gewoonlik in lêers met die uitbreiding <code>.java</code> geskryf. Die Java-samesteller (<code>javac</code>) vertaal hierdie bronkode na bytekode, wat normaalweg in klaslêers met die uitbreiding <code>.class</code> gestoor word. Bytekode is 'n tussenvorm van programinstruksies wat vir die JVM ontwerp is, eerder as vir 'n spesifieke fisiese verwerker. Die JVM laai en verifieer klaslêers voordat die relevante instruksies uitgevoer word.<ref name="JVMSpec" /> Die uitvoering van 'n gewone Java-program kan soos volg opgesom word: # Die programmeerder skryf die Java-bronkode in 'n <code>.java</code>-lêer. # Die Java-samesteller vertaal die bronkode na bytekode. # Die bytekode word in een of meer <code>.class</code>-lêers gestoor. # Die JVM laai en verifieer die klaslêers. # Die JVM voer die instruksies uit deur middel van interpretasie, samestelling na masjienkode, of 'n kombinasie daarvan. Hierdie benadering ondersteun Java se beginsel van platformonafhanklikheid. Die JVM-spesifikasie is nie tot 'n enkele bedryfstelsel of verwerkerargitektuur beperk nie.<ref name="JVMSpec" /> === Interpretasie en betydse samestelling === 'n JVM kan bytekode direk interpreteer of dit na inheemse masjienkode omskakel. Baie moderne JVM-implementerings gebruik albei tegnieke om programuitvoering te optimaliseer. '''Betydse samestelling''' (Engels: ''just-in-time compilation'', of '''JIT''') is 'n tegniek waardeur bytekode tydens programuitvoering na masjienkode omgeskakel word. In implementerings soos Java HotSpot kan gereeld uitgevoerde programdele geïdentifiseer en geoptimaliseer word om die werkverrigting te verbeter. HotSpot gebruik onder meer gelaagde samestelling (''tiered compilation''), waar verskillende vlakke van samestelling en optimalisering tydens uitvoering toegepas kan word.<ref name="HotSpot">{{Cite web |title=Java HotSpot Virtual Machine Performance Enhancements |url=https://docs.oracle.com/en/java/javase/25/vm/java-hotspot-virtual-machine-performance-enhancements.html |website=Oracle |language=en |access-date=29 Oktober 2026 }}</ref> === Geheuebestuur === Die JVM spesifiseer verskeie geheuegebiede wat tydens programuitvoering gebruik word. Dit sluit onder meer die '''hoop''' (''heap''), waarin voorwerpe en skikkings gewoonlik gestoor word, en die '''stapel''' (''stack'') vir elke uitvoeringsdraad in. Die JVM-spesifikasie vereis nie 'n bepaalde metode vir die bestuur van ongebruikte voorwerpe nie. Baie moderne JVM-implementerings gebruik egter '''outomatiese geheueherwinning''' (Engels: ''garbage collection'') om geheue wat nie meer deur die program benodig word nie, beskikbaar te stel. Outomatiese geheueherwinning verminder die behoefte aan handmatige geheuevrystelling, maar skakel nie alle moontlike geheueprobleme uit nie.<ref name="JVMSpec" /> === Java-platform en ontwikkelingshulpmiddels === Die JVM vorm deel van 'n groter sagtewareplatform wat die ontwikkeling en uitvoering van Java-programme ondersteun. Die '''Java-ontwikkelingspakket''' (''Java Development Kit'', JDK) bevat onder meer die Java-samesteller, die JVM en hulpmiddels vir die ontwikkeling, ontleding en uitvoering van Java-programme. Die term '''Java-uitvoeringsomgewing''' (''Java Runtime Environment'', JRE) verwys tradisioneel na die komponente wat nodig is om Java-programme uit te voer, sonder die volledige stel ontwikkelingshulpmiddels. Die JVM en die Java-programmeertaal is nou verwant, maar nie identies nie. Ander programmeertale, waaronder Kotlin en Scala, kan ook programme na JVM-versoenbare bytekode saamstel.<ref name="JVMSpec" /> == Sintaks == Die sintaks van Java word grootliks beïnvloed deur C++. Java is ontwerp as 'n objek-georiënteerde taal (maar nie as 'n suiwer objek-georiënteerde taal nie, aangesien daar ook primitiewe datatipes bestaan, soos int.) Java se styl van aanmerkings op kode is soortgelyk aan C++, met 'n spesiale sintaks wat ook beskikbaar is om ''JavaDocs'' te skep. == Kritiek == Kritiek gerig op Java sluit in uitvoertyd,<ref>{{Cite web |url=http://www.jelovic.com/articles/why_java_is_slow.htm |title=argiefkopie |access-date= 5 November 2017 |archive-date=11 Februarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211111923/http://www.jelovic.com/articles/why_java_is_slow.htm |url-status=dead }}</ref> die implementasie van generika,<ref>https://web.archive.org/web/20071010002142/http://weblogs.java.net/blog/arnold/archive/2005/06/generics_consid_1.html</ref> hoe getalle wat slegs positief kan wees hanteer word,<ref>https://web.archive.org/web/20090220171410/http://darksleep.com/player/JavaAndUnsignedTypes.html</ref> die implementing van dryfpunt-bewerkings en 'n geskiedenis van sekuriteitsfoute in die hoof JA ''VM Hotspot.'' == Sien ook == * [[Java]], vir ander betekenisse van die begrip Java. * [[JavaScript]], 'n programmeertaal. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Programmeertale]] tvmqcgleg6anvp4dzb0sxz0zrsyn2vs 3138991 3138982 2026-10-29T11:29:18Z Iamniekie 214755 Afdeling oor objekgeoriënteerde programmering, klasse, oorerwing, enkapsulering, polimorfisme en koppelvlakke bygevoeg, met bronne. 3138991 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Duke (Java mascot) waving.svg|duimnael|200px|Duke, die Java-gelukbringer]] '''Java''' is 'n veeldoelige, konkurrente, klasgebaseerde, [[Objekgeoriënteerde programmering|objekgeoriënteerde]] [[programmeertaal]] wat spesifiek ontwerp is om so min as moontlik implementeringafhanklikhede te hê. Dit is bedoel om programmeerders toe te laat om op 'n ''skryf eenkeer, hardloop enige plek''-basis te werk, wat beteken dat die kode wat loop op 'n platform nie hersaamgestel hoef te word om op 'n ander platform te werk nie. Java-toepassings is tipies saamgestel uit bytecode (klaslêer) wat dan kan loop op 'n Java Virtual Machine (JVM), ongeag van die rekenaarargitektuur. Java is een van die gewildste programmeertale in gebruik, veral vir kliëntbedienerwebprogramme, met meer as 10 miljoen gebruikers gerapporteer. Java is oorspronklik ontwikkel en vrygestel deur James Gosling by [[Sun Microsystems]] (wat sedertdien met [[Oracle Corporation]] saamgesmelt het). Die taal deel baie van die sintaks van die programmeertale [[C (programmeertaal)|C]] en [[C++]]. Die oorspronklike en die verwysinguitvoeder-Java-opstellers, virtuele masjiene, en klasbiblioteke is ontwikkel deur Sun in 1991 en die eerste keer in 1995 vrygestel. In Mei 2007, in ooreenstemming met die spesifikasies van die Java Gemeenskapproses, het Sun Java tegnologie geherlisensieer onder die GNU General Public License. Ander het ook alternatiewe implementering van hierdie Sun tegnologie, soos die GNU Compiler vir Java en GNU CLASSPATH, ontwikkel. == Geskiedenis == Java is in Junie 1991 as 'n projek begin deur James Gosling, Mike Sheridan en Patrick Naughton. == Kernbeginsels == Daar was vyf hoofdoelwitte tydens die skepping van die Java programmeertaal: # Dit moet eenvoudig en objek-georiënteerd wees, en moet bekend voel. # Dit moet veilig en robuust wees. # Dit moet onafhanklik van hardeware argitektuur wees. # Die moet met hoë werkverrigting uitvoer. # Dit moet interpreteerbaar wees, ''threads'' ondersteun en dinamies wees. == Java-virtuele masjien (JVM) == Die '''Java-virtuele masjien''' (Engels: ''Java Virtual Machine'', afgekort '''JVM''') is 'n sagtewaregebaseerde, abstrakte rekenaarmasjien wat programme uitvoer wat na Java-bytekode saamgestel is. Die JVM vorm 'n kernonderdeel van die Java-platform en maak dit moontlik om dieselfde saamgestelde program op verskillende bedryfstelsels en rekenaarargitekture uit te voer, mits 'n versoenbare JVM beskikbaar is.<ref name="JVMSpec">{{Cite web |title=The Java Virtual Machine Specification – Chapter 1: Introduction |url=https://docs.oracle.com/javase/specs/jvms/se25/html/jvms-1.html |website=Oracle |language=en |access-date=29 Oktober 2026 }}</ref> Die JVM is nie self 'n fisiese verwerker nie, maar 'n abstrakte masjien met sy eie instruksiestel en geheuegebiede. Die implementering daarvan kan tussen bedryfstelsels en hardewareplatforms verskil, terwyl die formaat en betekenis van die uitgevoerde bytekode volgens die JVM-spesifikasie bepaal word.<ref name="JVMSpec" /> === Samestelling en uitvoering === Java-bronkode word gewoonlik in lêers met die uitbreiding <code>.java</code> geskryf. Die Java-samesteller (<code>javac</code>) vertaal hierdie bronkode na bytekode, wat normaalweg in klaslêers met die uitbreiding <code>.class</code> gestoor word. Bytekode is 'n tussenvorm van programinstruksies wat vir die JVM ontwerp is, eerder as vir 'n spesifieke fisiese verwerker. Die JVM laai en verifieer klaslêers voordat die relevante instruksies uitgevoer word.<ref name="JVMSpec" /> Die uitvoering van 'n gewone Java-program kan soos volg opgesom word: # Die programmeerder skryf die Java-bronkode in 'n <code>.java</code>-lêer. # Die Java-samesteller vertaal die bronkode na bytekode. # Die bytekode word in een of meer <code>.class</code>-lêers gestoor. # Die JVM laai en verifieer die klaslêers. # Die JVM voer die instruksies uit deur middel van interpretasie, samestelling na masjienkode, of 'n kombinasie daarvan. Hierdie benadering ondersteun Java se beginsel van platformonafhanklikheid. Die JVM-spesifikasie is nie tot 'n enkele bedryfstelsel of verwerkerargitektuur beperk nie.<ref name="JVMSpec" /> === Interpretasie en betydse samestelling === 'n JVM kan bytekode direk interpreteer of dit na inheemse masjienkode omskakel. Baie moderne JVM-implementerings gebruik albei tegnieke om programuitvoering te optimaliseer. '''Betydse samestelling''' (Engels: ''just-in-time compilation'', of '''JIT''') is 'n tegniek waardeur bytekode tydens programuitvoering na masjienkode omgeskakel word. In implementerings soos Java HotSpot kan gereeld uitgevoerde programdele geïdentifiseer en geoptimaliseer word om die werkverrigting te verbeter. HotSpot gebruik onder meer gelaagde samestelling (''tiered compilation''), waar verskillende vlakke van samestelling en optimalisering tydens uitvoering toegepas kan word.<ref name="HotSpot">{{Cite web |title=Java HotSpot Virtual Machine Performance Enhancements |url=https://docs.oracle.com/en/java/javase/25/vm/java-hotspot-virtual-machine-performance-enhancements.html |website=Oracle |language=en |access-date=29 Oktober 2026 }}</ref> === Geheuebestuur === Die JVM spesifiseer verskeie geheuegebiede wat tydens programuitvoering gebruik word. Dit sluit onder meer die '''hoop''' (''heap''), waarin voorwerpe en skikkings gewoonlik gestoor word, en die '''stapel''' (''stack'') vir elke uitvoeringsdraad in. Die JVM-spesifikasie vereis nie 'n bepaalde metode vir die bestuur van ongebruikte voorwerpe nie. Baie moderne JVM-implementerings gebruik egter '''outomatiese geheueherwinning''' (Engels: ''garbage collection'') om geheue wat nie meer deur die program benodig word nie, beskikbaar te stel. Outomatiese geheueherwinning verminder die behoefte aan handmatige geheuevrystelling, maar skakel nie alle moontlike geheueprobleme uit nie.<ref name="JVMSpec" /> === Java-platform en ontwikkelingshulpmiddels === Die JVM vorm deel van 'n groter sagtewareplatform wat die ontwikkeling en uitvoering van Java-programme ondersteun. Die '''Java-ontwikkelingspakket''' (''Java Development Kit'', JDK) bevat onder meer die Java-samesteller, die JVM en hulpmiddels vir die ontwikkeling, ontleding en uitvoering van Java-programme. Die term '''Java-uitvoeringsomgewing''' (''Java Runtime Environment'', JRE) verwys tradisioneel na die komponente wat nodig is om Java-programme uit te voer, sonder die volledige stel ontwikkelingshulpmiddels. Die JVM en die Java-programmeertaal is nou verwant, maar nie identies nie. Ander programmeertale, waaronder Kotlin en Scala, kan ook programme na JVM-versoenbare bytekode saamstel.<ref name="JVMSpec" /> == Objekgeoriënteerde programmering == '''Objekgeoriënteerde programmering''' (Engels: ''object-oriented programming'', OOP) is een van Java se belangrikste programmeringsparadigmas. Dit behels die organisering van sagteware rondom objekte wat data en verwante gedrag kombineer. Java ondersteun onder meer klasse, objekte, oorerwing, enkapsulering, polimorfisme en abstraksie.<ref name="JavaOOP">{{Cite web |title=Object-Oriented Programming Concepts |url=https://docs.oracle.com/javase/tutorial/java/concepts/index.html |website=Oracle Java Tutorials |language=en |access-date=29 Oktober 2026 }}</ref> Anders as suiwer objekgeoriënteerde programmeertale, ondersteun Java ook primitiewe datatipes, statiese metodes en ander taalkonstrukte wat nie die skepping van 'n objek vereis nie. === Klasse en objekte === 'n '''Klas''' (Engels: ''class'') definieer die struktuur en gedrag van 'n bepaalde soort objek. Dit kan velde bevat waarin data gestoor word, asook metodes wat die gedrag van objekte beskryf. 'n '''Objek''' (Engels: ''object'') is 'n instansie van 'n klas. Verskillende objekte van dieselfde klas kan hul eie toestand hê, terwyl hulle die gedrag deel wat deur die klas gedefinieer word. Klasse kan ook konstruktors bevat wat tydens die skepping van nuwe objekte gebruik word om hul aanvanklike toestand te bepaal.<ref name="JLSClasses">{{Cite web |title=The Java Language Specification – Chapter 8: Classes |url=https://docs.oracle.com/javase/specs/jls/se25/html/jls-8.html |website=Oracle |language=en |access-date=29 Oktober 2026 }}</ref> === Enkapsulering === '''Enkapsulering''' (Engels: ''encapsulation'') verwys na die samevoeging van data en verwante metodes binne 'n klas, asook die beheer van toegang tot die interne toestand van objekte. Java verskaf toegangswysigers soos <code>public</code>, <code>protected</code> en <code>private</code> om die sigbaarheid van klasse en hul lede te beheer. Die afwesigheid van 'n eksplisiete toegangswysiger kan pakketvlaktoegang tot gevolg hê. Enkapsulering maak dit moontlik om implementeringsbesonderhede te verberg en die gebruik van 'n klas deur 'n omskrewe koppelvlak te beheer.<ref name="JLSClasses" /> === Oorerwing === '''Oorerwing''' (Engels: ''inheritance'') stel 'n klas in staat om bepaalde eienskappe en gedrag van 'n ander klas te erf. In Java word die sleutelwoord <code>extends</code> gebruik om 'n subklas van 'n bestaande klas af te lei. Die oorspronklike klas staan bekend as die superklas. Java ondersteun enkelvoudige klasurewing: 'n klas kan slegs een direkte superklas hê. 'n Klas kan egter verskeie koppelvlakke implementeer. Die <code>final</code>-wysiger kan gebruik word om te voorkom dat verdere subklasse van 'n klas geskep word. Die <code>sealed</code>-wysiger maak dit moontlik om te beperk watter klasse 'n bepaalde klas mag uitbrei.<ref name="JLSClasses" /> === Polimorfisme === '''Polimorfisme''' (Engels: ''polymorphism'') verwys na die vermoë om verskillende soorte objekte deur 'n gemeenskaplike tipe of koppelvlak te hanteer, terwyl hul onderskeie implementerings verskillende gedrag kan vertoon. Java ondersteun dinamiese metodedispatch, waardeur die implementering van 'n oorskryfbare instansiemetode volgens die werklike tipe van die objek gekies word. 'n Subklas kan 'n geërfde metode '''oorheers''' (Engels: ''override'') deur 'n geskikte nuwe implementering daarvan te verskaf. Java ondersteun ook '''metode-oorlading''' (Engels: ''method overloading''), waar verskeie metodes dieselfde naam kan hê, maar verskillende parameterlyste gebruik. Oorlading en oorheersing is afsonderlike taalmeganismes.<ref name="JLSClasses" /> === Abstrakte klasse en koppelvlakke === '''Abstraksie''' (Engels: ''abstraction'') behels die voorstelling van noodsaaklike eienskappe en gedrag sonder dat alle implementeringsbesonderhede aan die gebruiker daarvan blootgestel word. 'n '''Abstrakte klas''' kan abstrakte metodes bevat waarvan die implementering aan geskikte subklasse oorgelaat word. Abstrakte klasse kan ook gewone metodes en velde bevat. 'n '''Koppelvlak''' (Engels: ''interface'') beskryf 'n tipe waaraan klasse of ander koppelvlakke kan voldoen. Klasse gebruik die sleutelwoord <code>implements</code> om koppelvlakke te implementeer. Moderne Java-koppelvlakke kan benewens abstrakte metodes ook verstekmetodes (''default methods''), statiese metodes en private hulpmetodes bevat.<ref name="JLSInterfaces">{{Cite web |title=The Java Language Specification – Chapter 9: Interfaces |url=https://docs.oracle.com/javase/specs/jls/se25/html/jls-9.html |website=Oracle |language=en |access-date=29 Oktober 2026 }}</ref> Hierdie meganismes bevorder die skeiding van koppelvlakke en implementerings, en ondersteun die ontwikkeling van uitbreibare sagtewarestelsels. == Sintaks == Die sintaks van Java word grootliks beïnvloed deur C++. Java is ontwerp as 'n objek-georiënteerde taal (maar nie as 'n suiwer objek-georiënteerde taal nie, aangesien daar ook primitiewe datatipes bestaan, soos int.) Java se styl van aanmerkings op kode is soortgelyk aan C++, met 'n spesiale sintaks wat ook beskikbaar is om ''JavaDocs'' te skep. == Kritiek == Kritiek gerig op Java sluit in uitvoertyd,<ref>{{Cite web |url=http://www.jelovic.com/articles/why_java_is_slow.htm |title=argiefkopie |access-date= 5 November 2017 |archive-date=11 Februarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211111923/http://www.jelovic.com/articles/why_java_is_slow.htm |url-status=dead }}</ref> die implementasie van generika,<ref>https://web.archive.org/web/20071010002142/http://weblogs.java.net/blog/arnold/archive/2005/06/generics_consid_1.html</ref> hoe getalle wat slegs positief kan wees hanteer word,<ref>https://web.archive.org/web/20090220171410/http://darksleep.com/player/JavaAndUnsignedTypes.html</ref> die implementing van dryfpunt-bewerkings en 'n geskiedenis van sekuriteitsfoute in die hoof JA ''VM Hotspot.'' == Sien ook == * [[Java]], vir ander betekenisse van die begrip Java. * [[JavaScript]], 'n programmeertaal. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Programmeertale]] kf8dc4vqzq42kvrn6wk0lgezmc8tj2z 0 12329 3138918 3132645 2026-10-29T06:42:58Z Rooiratel 90342 Interne skakel 3138918 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Federatiewe Republiek Brasilië |volle_naam = <small>''República Federativa do Brasil'' ([[Portugees]])</small> |algemene_naam = Brasilië |beeld_vlag = Flag of Brazil.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Brazil.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Brazil (orthographic projection).svg |leuse = ''Ordem e Progresso''<br /><small>''([[Portugees]] vir "Orde en vooruitgang")''</small> |volkslied = ''[[Hino Nacional Brasileiro]]''<br /><center>[[Lêer:Hino-Nacional-Brasil-instrumental-mec.ogg]]</center><br />''Vlagvolkslied: Hino à Bandeira Nacional''<ref>{{pt}} {{cite web |url=http://www.eb.mil.br/web/midia-eletronica/hino-a-bandeira-nacional |title=Hino à Bandeira Nacional |author=Exército Brasileiro |accessdate=29 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222123948/http://www.eb.mil.br/web/midia-eletronica/hino-a-bandeira-nacional |archive-date=22 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br /><center>[[Lêer:Brazilian Flag Anthem (Brazilian Army).ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Portugees]]<ref>{{pt}} {{cite web |title=Demografie |publisher=Brasiliaanse Regering |url=http://www.brasil.gov.br/sobre/brazil/brazil-in-numbers/demographics |accessdate=8 Oktober 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111117051415/http://www.brasil.gov.br/sobre/brazil/brazil-in-numbers/demographics |archive-date=17 November 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |hoofstad = [[Brasília]] {{Koördinate|15|47|S|47|52|W}} |latd = 15 |latm = 47 |latNS = S |longd = 47 |longm = 52 |longEW = W |grootste_stad = [[São Paulo]] {{Koördinate|23|33|S|46|38|W}} |regeringsvorm = Federale presidensiële<br />grondwetlike [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[President van Brasilië|President]]<br />• [[Adjunkpresident]] |leiername = [[Luiz Inácio Lula da Silva]]<br />[[Geraldo Alckmin]] |oppervlak_rang = 5^de |oppervlak_grootte = |oppervlak = 8&nbsp;515&nbsp;759<ref>{{pt}} {{cite web |url=http://www.ibge.gov.br/home/geociencias/cartografia/default_territ_area.shtm |title=Área Territorial Brasileira |publisher=Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística |trans-title=Brasiliaanse Territoriale Gebied |accessdate=12 Mei 2018 |quote=Para a superfície do Brasil foi obtido o valor de 8.515.759,090 km2, publicado no DOU nº 124 de 30/06/2017, conforme Resolução Nº 02, de 29 de junho de 2017. |archive-url=https://web.archive.org/web/20170911050719/http://www.ibge.gov.br/home/geociencias/cartografia/default_territ_area.shtm |archive-date=11 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |oppervlakmi² = 3&nbsp;287&nbsp;956 |persent_water = 0,65 |bevolking_skatting = 217&nbsp;240&nbsp;060<ref name="CIA">{{en}} {{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil |title=Brazil |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |accessdate=1 Januarie 2023 |archive-date=2 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102173520/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil |url-status=dead}}</ref> |bevolking_skatting_jaar = 2022 |bevolking_rang = 7^de |bevolking_sensus = 190&nbsp;732&nbsp;694<ref>{{pt}} [http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=1766&id_pagina=1 Censo 2010: população do Brasil é de 190.732.694 pessoas].</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2010 |bevolkingsdigtheid = 25 |bevolkingsdigtheidmi² = 64,7 |bevolkingsdigtheidrang = 193^ste |BBP_PPP = $3&nbsp;958&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=223,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230101190019/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/October/weo-report?c=223,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |archive-date=1 Januarie 2023 |url-status=live |title=Brazil |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2022 |accessdate=1 Januarie 2023}}</ref> |BBP_PPP_rang = 9^de |BBP_PPP_jaar = 2023 |BBP_PPP_per_kapita = $18&nbsp;396<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 88^ste |BBP = $2&nbsp;059&nbsp;miljard<ref name=imf2 /> |BBP_rang = 12^de |BBP_jaar = 2023 |BBP_per_kapita = $9&nbsp;572<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = 104^ste |onafhanklikheidstipe = • Verklaar<br />• Erken<br />• Republiek<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van [[Portugal]]<br />[[7 September]] [[1822]]<br />[[29 Augustus]] [[1825]]<br />[[15 November]] [[1889]]<br />[[5 Oktober]] [[1988]] |MOI = {{wins}} 0,754<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104165246/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |archive-date=4 Januarie 2023 |url-status=live |title=Human Development Report 2021/2022 |publisher=United Nations Development Programme |date=2021 |accessdate=1 Januarie 2023}}</ref> |MOI_rang = 87^ste |MOI_jaar = 2021 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|hoog}} |Gini = 48,9<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=BR |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207003906/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=BR |archive-date=7 Desember 2022 |url-status=live |title=Gini Index – Brazil |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=1 Januarie 2023}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2020 |Gini_kategorie = {{kleur|#990000|hoog}} |geldeenheid = [[Real]] |geldeenheid_kode = BRL |land_kode = BR |tydsone = BRT |utc_afwyking = [[UTC-02:00|-2]] tot [[UTC-05:00|-5]] |tydsone_somer = BRST |utc_afwyking_DST = [[UTC-02:00|-2]] tot [[UTC-05:00|-5]] |internet_domein = [[.br]] |skakelkode = 55 |voetskrif = }} '''Brasilië''' ([[Portugees]]: ''Brasil'', [bɾaˈziw], {{Audio|Pt-br-Brasil.ogg|luister}}), amptelik die '''Federatiewe Republiek Brasilië''' (''República Federativa do Brasil'', {{Audio|Pt-br-República Federativa do Brasil.ogg|luister}}<ref>{{en}} {{cite book |author=José María Bello |title=A History of Modern Brazil: 1889–1964 |url=https://books.google.com/books?id=O26rAAAAIAAJ&pg=PA56 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251121220101/https://books.google.com/books?id=O26rAAAAIAAJ&pg=PA56 |archive-date=21 November 2025 |url-status=live |year=1966 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-0238-6 |page=56}}</ref>), is die grootste land en ook dié land met die grootste bevolking in [[Latyns-Amerika|Latyns]]- en [[Suid-Amerika]]. Dit is verder ook die vyfde grootste land in die wêreld ten opsigte van bevolking en grondgebied. Dié land strek oor die uitgestrekte gebied vanaf Sentraal-Suid-Amerika en die [[Atlantiese Oseaan]]. Dié land strek die verste oos van al die lande in die [[Amerikas]] en grens aan [[Uruguay]], [[Argentinië]], [[Paraguay]], [[Bolivië]], [[Peru]], [[Colombia]], [[Venezuela]], [[Guyana]], [[Suriname]] en die Franse [[département]] [[Frans-Guyana]]. Brasilië grens inderwaarheid aan bykans elke Suid-Amerikaanse land behalwe vir [[Ecuador]] en [[Chili]]<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> en beslaan 47,3% van dié vasteland se oppervlak.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.un.int/brazil/brasil/brazil-land.htm |title=BRAZIL – Land |website=Permanent Missions |publisher=[[Verenigde Nasies]] |at=Geography |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205072940/http://www.un.int/brazil/brasil/brazil-land.htm |archive-date= 5 Desember 2014 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> [[Lêer:Brazil Blue Marble.png|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Brasilië]] [[Lêer:Amanhecer no Hercules --.jpg|duimnael|links|Sonop in die Nasionale Serra dos Órgãos-park, deelstaat Rio de Janeiro. In die agtergrond: die bergpiek ''Dedo de Deus'' («Vinger van God»)]] [[Lêer:Berohokã dress - Memorial dos Povos Indígenas - Brasilia - DSC00596.JPG|duimnael|links|Kunsvolle inheemse tekstiele in die museum ''Memorial dos Povos Indígenas'', Brasília]] Brasilië bevat uitgebreide [[landbou]]gebiede en [[reënwoud]]e. Met sy baie natuurlike hulpbronne en groot arbeidsmark is dié land Suid-Amerika se leidende ekonomiese moondheid.<ref>{{en}} {{cite book |author=Clare Ribando Seelke |title=Brazil-U. S. Relations |url=https://books.google.com/books?id=AedJmV-wedMC&pg=PA1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251124001315/https://books.google.com/books?id=AedJmV-wedMC&pg=PA1 |archive-date=24 November 2025 |url-status=live |year=2010 |publisher=Congressional Research Service |isbn=978-1-4379-2786-3 |page=1}}</ref> Omdat dit 'n kolonie van [[Portugal]] was, is Portugees die [[amptelike taal]] van Brasilië<ref>{{pt}} Brasiliaanse Federale Grondwet, artikel 13 [http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Constituicao/Constituiçao.htm "Constituição Federal"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213194044/http://www.planalto.gov.br/CCIVIL_03/Constituicao/Constitui%C3%A7ao.htm |date=13 Desember 2007 }}, Brasiliaanse Regering (amptelike teks). Besoek op 17 Mei 2007.</ref> – die grootste Portugeessprekende land in die wêreld en die enigste een in die Amerikas.<ref>{{en}} {{cite book |author1=John J. Crocitti |author2=Monique Vallance |title=Brazil Today: An Encyclopedia of Life in the Republic |url=https://books.google.com/books?id=vP9jHaoL_s4C&pg=PR23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251113191618/https://books.google.com/books?id=vP9jHaoL_s4C&pg=PR23 |archive-date=13 November 2025 |url-status=live |year=2011 |publisher=South Dakota State University |isbn=978-0-313-34673-6 |page=23}}</ref> Die naaste Portugeessprekende land is [[Kaap Verde]] in [[Afrika]] en noordoos van Brasilië geleë. Brasilië het die wêreld se tweede grootste [[Christene|Christen]]-bevolking na die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] (151 miljoen) en ook die wêreld se grootste [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] bevolking, 'n sterk geskiedkundige band wat nagelaat is deur die Rooms-Katolieke [[Portugese]] koloniste.<ref name="BBC">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/4243727.stm |archive-url=https://web.archive.org/web/20211211210423/http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/4243727.stm |archive-date=11 Desember 2021 |url-status=live |title=Factfile: Roman Catholics around the world |publisher=[[BBC]] |date=1 April 2005 |accessdate=1 Januarie 2023}}</ref><ref name="CIA" /> == Etimologie == [[Lêer:Caesalpinia-echinata-Rinde.JPG|duimnael|links|Die rooi bas van die brasielhoutboom (''Caesalpinia echinata'')]] Die Portugese landsnaam ''Brasil'' het sy oorsprong in die brasielhoutboom (''Caesalpinia echinata''), in Portugees ''pau-brasil'' genoem, wat in bosse langs die Atlantiese kus aangetref word en deur die inheemse Indiaanse bevolking vir die vervaardiging van pyle en boë gebruik is. Die rooi kleurstof, wat uit die hout ontgin kon word en waarin mans hul liggame geverf het, het 'n belangrike rol in rituele en in oorlogstye gespeel. In die vroeë koloniale tydperk was brasielhout 'n gesogte uitvoerproduk wat die voorindustriële Europese tekstiel- en wolbedryf van 'n karmosynrooi kleurstof voorsien het. Die hout is tot in die 19de eeu ontgin – tot so 'n mate dat die brasielhoutboom destyds as uitgestorwe beskou is. Eers in 1928 is dit herontdek in Pernambuco. Die brasielhoutboom is tans een van die bedreigde spesies in die laaste oorblyfsels van Brasilië se oorspronklike Atlantiese kusbosse, die ''Mata Atlántica''. Die Portugese term ''brasa'' kan vertaal word as "gloed" of "gloeiende kole"; die byvoeglike naamwoord ''brasil'' ("gloedagtig") verwys na die kleur van brasielhout – dit is helder oranjerooi in sy natuurlike toestand, maar verander ná blootstelling – sodra dit gesny word – tot 'n diep rooibruin. == Geografie == [[Lêer:Brazil topo.jpg|duimnael|links|Topografiese kaart van Brasilië]] [[Lêer:Amazon 57.53278W 2.71207S.jpg|duimnael|Die [[Amasonerivier|Amasone se rivierloop]] in die tropiese reënwoud]] [[Lêer:Rio de Janeiro from Sugarloaf mountain, May 2004.jpg|duimnael|[[Rio de Janeiro]], die tweede grootste stad in Brasilië]] Brasilië word geografies deur twee groot landskapsvorme gekenmerk – die uitgebreide laagliggende Amasone-reënwoud in die noorde en die hoogplato in die sentrale gedeelte en die suide van dié land. Die laasgenoemde is 'n meer oop terrein bestaande uit heuwels en lae berge – tuiste van die oorgrote meerderheid van die Brasiliaanse bevolking en ook die gebied waar die landbou hoofsaaklik plaasvind. Langs die Atlantiese kus is daar ook verskeie bergreekse wat hoogtes van soveel as 2&nbsp;900&nbsp;meter bo [[seevlak]] bereik. Die hoogste piek is [[Pico da Neblina]] wat 3&nbsp;014&nbsp;meter bo seespieël in die Guyaanse hooglande uitstyg. Die langste riviere sluit in: die [[Amasonerivier|Amasone]], die grootste rivier in die wêreld in terme van vloeiende watervolume en die tweede langste in die wêreld ná die [[Nylrivier]] in [[Afrika]]; die [[Río Paraná|Paraná]] en sy hoofvertakking, die [[Rio Iguazú|Iguaçurivier]], waar die indrukwekkende [[Iguazú-waterval|Iguaçu-waterval]] (Portugees: ''Cataratas do Iguaçu'') gevind kan word; die [[Rio Negro]]-, [[Rio São Francisco|São Francisco]]-, [[Rio Xingu|Xingu]]-, [[Rio Madeira|Madeira]]- en die [[Rio Tapajós|Tapajós]]-riviere. Brasilië is hoofsaaklik in die trope geleë en daarom toon die [[klimaat]] baie min seisoenale veranderinge. In die suidelikste deel van Brasilië kry 'n mens 'n subtropiese gematigde [[klimaat]], wat nou en dan selfs ryp en [[sneeu]] in die hoër dele kan ervaar. Neerslag is oorvloedig in die vogtige Amasonekom, maar daar word ook droër dele aangetref, veral in die noordooste van dié land. 'n Aantal [[eiland]]e in die Atlantiese Oseaan is ook deel van Brasilië: * [[Sint Petrus en Sint Paulus-argipel]] * Rocas Atol * Fernando de Noronha * Trinidade en Martim Vaz Die Brasiliaanse vasteland word oor die algemeen geografies in vyf kenmerkende streke verdeel: die Noordelike streek, die Noordoostelike streek, die Sentraalwestelike streek, die Suidoostelike streek en die Suidelike streek. * Die Noorde beslaan sowat 45,27% van die oppervlakte van Brasilië en is ook die streek met die kleinste bevolking. Daar is min nywerheidsontwikkelinge en die streek is redelik onderontwikkel (met die uitsondering van [[Manaus]], wat 'n belastingvrye [[nywerheid]]sone bevat). Die streek bevat ook die grootste reënwoude in die wêreld, die [[Amasonereënwoud|Amasone]] waar baie inheemse stamme van Brasilië woon. * Die Noordoostelike streek bevat 'n derde van Brasilië se bevolking. Die mense daar het diverse kulture met sommiges wat sterk wortels het uit die Portugese koloniale tydperk en ander met 'n sterk Afro-Brasiliaanse kultuur en dan is daar ook diegene wie se kultuur deur hul inheemse Brasiliaanse Indiaanse afkoms beïnvloed word. Dit is ook die armste streek van Brasilië en beleef lang droë klimaatstoestande. * Die Sentraalwestelike streek is die tweede grootste streek in Brasilië maar het 'n lae bevolkingsdigtheid. Dit is hier waar die Brasiliaanse hoofstad Brasília geleë is. Die streek bevat die [[Pantanal]], die wêreld se grootste moerasgebied, asook 'n klein deel van die Amasone-reënwoud in die noordwestelike deel daarvan. 'n Groot deel van die streek is begroei deur die Cerrado, die grootste grasvlakte in die wêreld, wat twee duidelik onderskeibare seisoene beleef: 'n reënseisoen (vanaf Oktober tot April) en 'n droë seisoen (vanaf Mei tot September). Dit is ook die belangrikste landbougebied in dié land. Die belangrikste stede hier is: Brasília, [[Goiânia]], [[Campo Grande]] en [[Cuiabá]]. * Die Suidoostelike streek is die welvarendste en digbevolkste streek. Dit het meer inwoners as enige ander Suid-Amerikaanse land en bevat een van die grootste metropolitaanse gebiede in die wêreld, waarvan die hoofstede dié land se twee grootstes is; [[São Paulo]] en [[Rio de Janeiro]]. Die streek bevat 'n groot diversiteit insluitende die groot sakegebied van São Paulo, die geskiedkundige stede van Minas Gerais, die wêreldbekende strande van Rio de Janeiro en die hoogs aangeskrewe kus van [[Espírito Santo]]. * Die Suidelike streek is die welvarendste (in terme van die BBP per capita), met die hoogste lewenstandaard in dié land. Dit is ook die koudste streek van Brasilië. Baie [[Europa|Europese]] immigrante het hulself hier gevestig, naas Portugese van die Europese vasteland en [[Asore]]ane hoofsaaklik [[Duitsers]], [[Italianers]] en mense van [[Slawiërs|Slawiese]] afkoms. Die inwoners van hierdie streek se kultuur toon sterk invloede vanuit dié kulture. == Geskiedenis == === Vroeë geskiedenis === [[Lêer:Serra da Capivara - Several Paintings 2b.jpg|duimnael|[[Grotkuns|Grottekeninge]] in die nasionale park Serra da Capivara]] [[Lêer:Map of indigenous peoples of Brazil (16th C.).jpg|duimnael|Kaart van die [[Indiane|inheemse volke]] op die vooraand van [[kolonialisme]]]] Daar word geglo dat Brasilië vir ten minste 10&nbsp;000 jaar lank deur semi-nomadiese stamme bevolk was voordat die eerste Portugese ontdekkingsreisigers onder leiding van Pedro Álvares Cabral vroeg saans op 22 April 1500 daar voet aan wal gesit het.<ref>{{en}} [http://www.britannica.com/ Britannica], [http://www.britannica.com/eb/article-9018462/Pedro-Alvares-Cabral Pedro Álvares Cabral], besoek op 20 Junie 2007</ref> Die vroegste spore van menslike lewe is in die deelstaat Piauí ontdek. Terwyl navorsers aanneem dat Paleo-Indiaanse groepe omstreeks 10&nbsp;000 v.C. die suidpunt van die Suid-Amerikaanse vasteland bereik het, word die oudste menslike oorskot, wat deur argeoloë in Brasiliaanse kusgebiede opgegrawe is, gedateer op omstreeks 8&nbsp;000 v.C. Geografiese en klimatiese besonderhede is oorspronklik as rede aangevoer vir die beweerde feit dat groter, hoogs ontwikkelde beskawings met hoër bevolkingsdigtheid, vergelykbaar aan die Inka-beskawing in die Andes-bergreeks, in die Amasonebekken nooit kon ontstaan nie. So is oorspronklik aangeneem dat Brasilië in die voorkoloniale periode 'n yl bevolkte gebied was met klein groepe nomadiese en halfnomadiese bewoners – hoofsaaklik jagters en vissers. Tot 'n beperkte mate is – volgens ouer hipoteses – grond bewerk. Meer onlangse navorsing deur Brasiliaanse en Britse wetenskaplikes van die Universiteit van Exeter in Engeland, waarvan eerste bevindings in 2018 gepubliseer is, dui egter daarop dat randgebiede in die suidelike Amasonebekken, geleë in die deelstaat Mato Grosso, deur voor-kolumbiaanse bevolkings ontsluit is vir intensiewe boerdery. 'n Stelselmatig beplande netwerk van paaie het nedersettings in 'n gebied van 400&nbsp;000&nbsp;km² met mekaar verbind – as deel van 'n infrastruktuur vir 'n beraamde bevolking van een miljoen.<ref>{{de}} [http://www.spiegel.de/wissenschaft/mensch/amazonas-reste-von-80-alten-siedlungen-entdeckt-a-1200281.html ''spiegel.de, 28 Maart 2018: Amazonas – Reste von 81 alten Siedlungen entdeckt. Besoek op 8 Julie 2018'']</ref><ref>{{en}} [https://www.exeter.ac.uk/news/research/title_648742_en.html ''University of Exeter – Research news: Parts of the Amazon thought uninhabited were actually home to up to a million people. Besoek op 8 Julie 2018''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180401123915/http://www.exeter.ac.uk/news/research/title_648742_en.html |date= 1 April 2018 }}</ref> === Koloniale tydperk === ==== Portugese verkenning en vroeë koloniale beleid ==== [[Lêer:Desembarque de Pedro Álvares Cabral em Porto Seguro em 1500 by Oscar Pereira da Silva (1865–1939).jpg|duimnael|Pedro Álvares Cabral land in Porto Seguro, 1500]] [[Lêer:Brazil 16thc map restored cut.jpg|duimnael|Antieke kaart van Brasilië wat in 1519 deur Portugese ontdekkersreisigers opgestel is]] Volgens die [[Verdrag van Tordesillas]], wat deur bemiddeling van die pous in 1494 tussen Spanje en Portugal gesluit is, het die destyds nog onbekende Brasilië deel uitgemaak van Portugal se eksklusiewe belangesfeer in die Nuwe Wêreld. As 'n feitlik onbekende land was Brasilië aanvanklik van min belang vir Portugal, maar sou nogtans tot sy grootste en belangrikste kolonie ontwikkel. Oor die loop van drie eeue is dit deur die Portugese hervestig en is die houtbronne eers ontgin en later ook landboubedrywighede in die vorm van suikerriet en [[Koffieboon|koffiebone]] gevestig en is [[goud]] ook daar ontgin. Die kolonie se mannekrag het aanvanklik bestaan uit [[Slawerny|slawe]] vanuit die oorspronklike boorlinge en ná 1550, hoofsaaklik vanuit [[Afrika]].<ref name="UNESCO">{{en}} [[Unesco]] [http://portal.unesco.org/ci/en/ev.php-URL_ID=8161&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Slavery in Brazil], besoek op 20 Junie 2007</ref> Admiraal Cabral se vloot het in Maart 1500 die hawe van [[Lissabon]] verlaat en was met dertien skepe en 'n bemanning van 1&nbsp;500 die grootste wat tot dusver na die Suid-Atlantiese gebiede gestuur is. Die Portugese was van plan om hulle handelsbelange in [[Indië]] met swaar gewapende skepe teen [[Arabiere|Arabiese]] mededingers en plaaslike heersers te beskerm. Die ontdekking van Brasilië was min of meer 'n toeval: op 2 April 1500 het Cabral se manne naby die huidige Porto Seguro vir die eerste keer land raakgesien. Op 22 April 1500 het die Portugese voet aan wal gesit en op vreedsame [[Indiane]] afgekom, maar daar was klaarblyklik geen rykdomme in hierdie land nie. Op 3 Mei het Cabral weer seile gespan om Indië betyds te bereik. Brasilië het wél die aandag getrek van Portugese handelaars wat met plaaslike Indiane handel begin dryf het. 'n Verskeidenheid Europese goedere is teen inheemse hout geruil. Hierdie simmetriese betrekkinge tussen Europeërs en inheemse Brasiliane het eers drasties begin verander nadat Portugal besluit het om kusgebiede te koloniseer. Om setlaars na 'n oorsese besitting te stuur was 'n ongewone stap in Portugal se oorsese handelsbeleid. Met sy betreklik klein bevolking het die land sover moontlik steeds voorkeur gegee aan die vestiging van klein kommersiële nedersettings, met forte om hulle teen aanvalle te beskerm. Setlaarkolonies het geen rol in die land se koloniale en handelsbeleid gespeel nie. In die geval van Brasilië het eksterne faktore bygedra tot 'n heel ander ontwikkeling. Portugal se Europese mededingers het die onderontwikkelde Portugese besitting in toenemende mate as basis vir Portugal se Asiatiese handelsroetes misbruik – roetes wat juis deur die suidelike Atlantiese Oseaan geloop het. Aanvanklik is gebruik gemaak van 'n feodale meganisme wat uit die tyd van die Reconquista, die Christelike herverowering van die Iberiese skiereiland uit die hande van Moslemheersers. So is kusgebiede in sogenaamde kapteinskappe verdeel wat aan privaat entrepreneurs oorhandig is. Nadat min sukses aan hierdie instrument beskore was, is die besluit geneem om Brasilië as setlaarkolonie te ontwikkel.<ref>{{en}} Francisco Vidal Luna and Herbert S. Klein: ''The Economic and Social History of Brazil since 1889''. New York: Cambridge University Press 2014, bl. 1</ref> ==== Nederlands-Brasilië ==== Verskeie Europese moondhede het pogings onderneem om kolonies in Brasilië te vestig. Nederland was die enigste van hulle wat daarin geslaag het om voet in die deur te kry – al was dit maar vir 'n kort tydperk. Tussen 1630 en 1654 is die gebied rondom [[Recife]] in die noordooste oorgeneem deur die [[Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande]] en het die kolonie as [[Nederlands-Brasilië]] bekend gestaan. Die verskillende [[Nederland]]se goewerneurs van die kolonie het probeer om soveel moontlik immigrante na die gebied te lok, met gematigde sukses. Uiteindelik is die [[Nederlanders]], wat nie deur die moederland bygestaan kon word nie vanweë die [[Eerste Anglo-Nederlandse oorlog]], in 1654 verdryf deur die Portugese wat die gebied weer by hulle kolonie ingelyf het.<ref>{{en}} Benjamin Schmidt, [http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=U-OshMIPD48C&oi=fnd&pg=RA1-PR9&dq=Brazil+New-Holland&ots=9FJObDNV9h&sig=VbZc8YrrocUWo7fmJwQa88t2esM#PPA211,M1, Innocence Abroad: The Dutch Imagination and the New World, 1570–1670], besoek op 20 Junie 2007</ref> ==== Die Portugese koningshuis in Brasiliaanse ballingskap ==== Vroeg in die 19de eeu is Brasilië en sy Portugese moederland deur die [[Napoleontiese Oorloë]] in Europa geraak. [[Napoleon Bonaparte|Napoléon Bonaparte]] se poging om die Verenigde Koninkryk deur middel van 'n seeblokkade af te sny van toegang tot vastelandse Europese hawens is gedeeltelik gedwarsboom deur Portugal wat – weens sy eeue oue politieke en militêre alliansie met Engeland – alle hawens oop gehou het vir Engelse skepe. Frankryk en Spanje het in die Verdrag van Fontainebleau, wat op 28 Oktober 1807 onderteken is, besluit om Portugal binne te val en die land tussen hulle op te deel. In die najaar van 1807 het Franse magte, wat deur Spanje ondersteun is, die Portugese grens oorskry. Op 30 November het die Franse besetters Lissabon ingeneem. Die Portugese koningshof het reeds op 27 November uit Lissabon gevlug op pad na die veilige Brasilië. Altesaam 15&nbsp;000 persone het hulle vergesel. Die Portugese koning Dom João VI het die stadshouder van Lissabon aangewys om die stad sonder verset aan die Franse troepe te oorhandig. Vervolgens het Rio de Janeiro enkele jare lank as hoofstad van die Portugese Wêreldryk gedien. Die koning se ballingskap was die begin van een van die moeilikste periodes in die Portugese geskiedenis. In die somer van 1808 het Britse magte begin om Napoleon se troepe weer uit die land te verdryf. Oorlogshandelinge het jare lank op die hele Iberiese Skiereiland voortgeduur en is op 'n indrukwekkende manier gedokumenteer in die Spaanse skilder Francisco de Goya se siklus ''Desastres de la Guerra''.<ref>{{de}} [http://www.portugalmania.de/2007/11/vor-200-jahren-die-truppen-napoleons-erobern-portugal/ ''www.portugalmania.de, 25 November 2007: Vor 200 Jahren: Die Truppen Napoleons erobern Portugal. Besoek op 8 Julie 2018'']</ref> === Betrekkinge met die Verenigde Koninkryk en onafhanklikheid === [[Lêer:Independência ou Morte (1888).jpg|duimnael|links|Proklamasie van Brasilië se onafhanklikheid deur Prins Pedro op 7 September 1822]] [[Lêer:Debret31.jpg|duimnael|upright|Keiser [[Pedro I van Brasilië]] (1822–1831)]] [[Lêer:Fala do trono.jpg|duimnael|upright|Keiser [[Pedro II van Brasilië]] (1831–1889)]] Brasilië se status is tydelik verhoog tot dié van 'n verenigde koninkryk onder die Portugese kroon. Na [[João VI van Portugal]] se terugkeer na die bevryde Lissabon het die oorblywende koninklike regering in Rio de Janeiro stappe gedoen om die Koninkryk Brasilië te ontbind en sy status weer na kroonkolonie te verlaag. Dit het gelei tot 'n reeks kleinskaalse konflikte wat bekend staan as die Brasiliaanse Onafhanklikheidsoorlog. Op 7 September 1822 het kroonprins [[Pedro I van Brasilië]] (later Pedro IV van Portugal) onafhanklikheid verklaar en die onafhanklike Koninkryk Brasilië tot stand gebring. 'n Verdrag, wat die koninkryk se onafhanklikheid erken het, is op 29 Augustus 1825 met die Verenigde Koninkryk en Portugal onderteken. Aangesien die kroon steeds in die hande van die [[Huis van Braganza-Sakse-Koburg en Gotha|Huis van Braganza]] was, het die onafhanklikheid meer 'n verdeling van die [[Portugese Ryk]] in twee dele verteenwoordig en verskil dit ietwat met van die ander onafhanklikheidsbewegings wat elders in die [[Amerikas]] voorgekom het. Die Brasiliaanse Ryk was teoreties 'n [[demokrasie]] volgens die Britse styl, al het die magsverdeling tussen die keiser en die parlement meer ooreenkomste met die destydse [[Keiserryk Oostenryk]] gehad. Slawerny is in 1888 afgeskaf deur die "Goue Wet" wat deur [[Prinses Isabel]] uitgevaardig is. Grootskaalse immigrasie uit Europa het daarna die basis geskep vir verdere nywerheidsontwikkeling. Pedro I is opgevolg deur sy seun [[Pedro II van Brasilië|Pedro II]] — wat op sy oudag vasgevang is in 'n politiese stryd tussen die weermag en die kabinet, 'n krisis wat ontstaan het as gevolg van die Paraguayaanse Oorlog. Om 'n [[burgeroorlog]] tussen die weermag en die vloot te voorkom het Pedro II op 15 November 1889 van sy troon afstand gedoen toe 'n federale republiek tot stand gebring is deur veldmaarskalk Deodora da Fonseca. In die laat 19de en vroeë 20ste eeue het Brasilië meer as vyf miljoen Europese, Arabiese en [[Japan]]nese immigrante gelok. Die tydperk het dan ook die verdere nywerheidsontwikkeling en kolonisering van die binneland teweeg gebring. Brasiliaanse demokrasie is drie keer omvergegooi en deur diktatorskappe vervang tussen 1930–1934 en 1937–1945 onder die bewind van Getúlio Vargas en tussen 1964–1985 onder opeenvolgende generaals wat deur die militêre bewind aangestel is met die hulp van die Verenigde State. === Republiekwording en die tydperk van die wêreldoorloë === [[Lêer:Proclamação da República by Benedito Calixto 1893.jpg|duimnael|links|Proklamasie van die republiek in 1889]] [[Lêer:Vargas e Roosevelt.jpg|duimnael|Getúlio Vargas (links) saam met die Amerikaanse president [[Franklin D. Roosevelt]] in Rio de Janeiro, 1936]] Die eerste Brasiliaanse republiek met 'n federatiewe grondwet (24 Februarie 1891), die Verenigde State Brasilië (Portugees: ''República dos Estados Unidos do Brasil'') is deur maarskalk [[Deodoro da Fonseca|Manuel Deodoro da Fonseca]] geproklameer, met die [[Verenigde State van Amerika]] as sy model. Die republikeinse regerings het die vinnige ontwikkeling van die Brasiliaanse ekonomie bevorder en grenskonflikte met die buurstate is op 'n vreedsame manier besleg. Die groot internasionale aanvraag na [[koffie]], een van Brasilië se hoofsaaklike uitvoerprodukte, het aanvanklik die ekonomiese welvaart van dié land verseker en die landbou het hom veral op hierdie gewas toegespits. Weens sterk mededinging van Asiatiese produsente het die plaaslike [[rubber]]bedryf egter al in 1914 in 'n ernstige krisis beland wat uiteindelik die hele ekonomie geraak het. Tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] was Brasilië sedert 1917 amptelik 'n lid van die [[Geallieerdes van die Eerste Wêreldoorlog|geallieerde koalisie]] teen [[Duitse Keiserryk|Duitsland]], maar het egter geen aktiewe rol by die oorlogshandelinge gespeel nie. Die aanvraag na koffie het ná die einde van die oorlog skerp gedaal en die politieke stabiliteit is deur [[rewolusie]]s in die deelstate [[São Paulo (deelstaat)|Sāo Paulo]] en [[Rio Grande do Sul]] bedreig. Tydens die twintigerjare het groot dele van die bevolking daarvoor gepleit om 'n einde aan die [[oligargie]]se regeringstelsel te maak. Met die tweede krisis van die koffiebedryf in 1930 het die bevolking onder die leiding van [[Getúlio Vargas]], die sogenaamde "Vader van die Armes", in opstand teen die regering gekom en Vargas het die amp van [[President van Brasilië|presidentskap]] oorgeneem. In die eerste maande van sy regering het die Brasiliaanse ekonomie begin herstel. In 1937 is Vargas tot lewenslange president en "welwillende diktator" uitgeroep. Nadat die Verenigde State druk op hom geplaas het, het Vargas in 1942 oorlog teen [[Nazi-Duitsland]] en die ander [[Spilmoondhede]] verklaar. 'n Afdeling van sowat 25&nbsp;000 Brasiliaanse soldate is na [[Italië]] gestuur en het onder meer aan die Slag van Monte Cassino deelgeneem. Ná die oorlog is Vargas deur die Brasiliaanse weermag as president ontslaan. === Die tydperk ná 1945 === [[Lêer:Sessaoconstituinte.jpg|duimnael|Laaste vergadering van die Grondwetgewende Parlement in 1988]] [[Lêer:BRICS leaders meet on the sidelines of 2016 G20 Summit in China.jpg|duimnael|Die [[BRICS]]-leiers in 2016: [[Michel Temer|Temer]], [[Narendra Modi|Modi]], [[Xi Jinping|Xi]], [[Wladimir Poetin|Poetin]] en [[Jacob Zuma|Zuma]] (v.l.n.r.)]] Net vyf jaar later is Vargas deur die Brasiliaanse volk vir 'n tweede ampstermyn gekies. Hy het 'n duidelik [[Sosialisme|Sosialistiese]] beleid gevolg, maar nadat die Verenigde State en regsgesinde politieke kringe steeds meer druk op hom geplaas het om te bedank, het hy in 1954 selfmoord gepleeg. Sy opvolger [[Juscelino Kubitschek]] het saam met die Partido Trabalhista Brasileiro (PTB) daarin geslaag om buitelandse beleggers na dié land te lok en in die laat vyftigerjare het die Brasiliaanse ekonomie weer vinniger begin groei. President Kubitschek se ambisieuse projek om 'n nuwe hoofstad [[Brasília]] in die sentrum van dié land te stig, het die staatsfinansies erg verswak. Jânio da Silva Quadros het die presidentsverkiesing in 1960 gewen en 'n beleid van politieke onafhanklikheid (veral teenoor die VSA) en volhoubare staatsfinansies gevolg. Maar slegs enkele maande nadat hy die ampseed afgelê het, het hy in 1961 ten gunste van sy adjunkpresident Joāo Goulart afgedank. Met die onbloedige rewolusie van 1964 wat deur 'n aantal goewerneurs in die deelstate gesteun is, is 'n einde aan die presidentskap van die links-liberale Goulart gemaak en 'n militêre bewind het die mag oorgeneem. Brasilië het tot een van die gewildste bestemmings vir internasionale beleggings ontwikkel en 'n groot aantal multinasionale maatskappye het hulle in dié land gevestig. Sedert 1985 word Brasilië internasionaal as 'n demokrasie, en spesifiek 'n presidensiële demokrasie, erken. Die status is in 1993 deur 'n volkstemming bevestig, toe die kiesers gevra is om te kies tussen 'n presidensiële demokrasie of 'n parlementêre stelsel: kiesers het ook toe besluit om nie dié land se [[grondwetlike monargie]] te herstel nie. In 2009 het Brasilië saam met [[Rusland]], [[Indië]] en die [[Volksrepubliek China]] die BRIC-organisasie gestig, wat in 2010 [[Suid-Afrika]] opgeneem en sy naam in [[BRICS]] verander het. In 2014 het Brasilië die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi]] aangebied, die tweede keer ná [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]]. Net twee jaar later is die [[Olimpiese Somerspele 2016|Olimpiese Somerspele van 2016]] in Rio de Janeiro beslis, die eerste in Suid-Amerika en die tweede in Latyns-Amerika ná die [[Olimpiese Somerspele 1968|Olimpiese Somerspele van 1968]] in [[Meksikostad]]. == Regering en politiek == === Staatsvorm === [[Lêer:Alberto Fernández y Luiz Inácio Lula da Silva en São Paulo 2022 (3) (cropped).jpg|duimnael|links|upright|[[Luiz Inácio Lula da Silva]], Brasilië se president sedert 2023]] [[Lêer:Homologação do tombamento de obras do Niemeyer (35035168191).jpg|duimnael|Die [[Palácio do Planalto]], amptelike werkplek van die president]] [[Lêer:Congresso Nacional durante o nascer do sol.jpg|duimnael|[[Brasiliaanse Nasionale Kongres|Brasilië se Nasionale Kongres]] is die bekendste landmerk in die hoofstad, [[Brasília]]]] Die hoofstad van Brasilië is Brasília. Volgens die grondwet wat in 1988 bekragtig is, is Brasilië 'n federale presidensiële verteenwoordigende demokratiese republiek, waar die president, wat vir 'n ampstermyn van vier jaar regstreeks deur die volk verkies word, beide die [[staatshoof]] en regeringshoof is en ook die kabinet saamstel. Sedert 1998 mag die president, wat oor verreikende uitvoerende bevoegdhede beskik, vir 'n tweede ampstermyn herverkies word. Die Unie se uitvoerende gesag word deur die regering uitgeoefen met die president as hoof. Wetgewende gesag berus by die Nasionale Kongres (''Congresso Nacional''), wat in twee kamers verdeel word. Die 513 afgevaardigdes van die Kamer van Afgevaardigdes van Brasilië (''Câmara dos Deputados'') word elke vier jaar verkies in 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging deur deelstate. Die lede van die Federale Senaat (''Senado Federal'') word volgens 'n meerderheidsstelsel vir 'n agt-jaar tydperk verkies. Die gewone wetgewende proses vereis deelname van die uitvoerende gesag, wat die reg het om nuwe wetgewing te veto. Nadat die grondwet aanvanklik 'n oorgangsklousule behels het, is in 1993 'n referendum oor Brasilië se staats- (monargie of republiek) en sy regeringsvorm (presidensiële of parlementêre stelsel) gehou. Die kiesers het hulle met 'n algehele meerderheid vir 'n republikeinse staatsvorm (87 persent) en 'n presidensiële regeringstelsel (69 persent) uitgespreek. Die administratiewe strukture van die staat is 'n federasie; Brasilië het egter die munisipaliteite as outonome politiese eenhede ingesluit wat die federasie drieledig maak en die Unie, die deelstate en die munisipaliteite insluit. Die regstelsel is gebaseer op Romeinse Reg. === Politieke ontwikkeling === [[Lêer:Chamber of Deputies of Brazil 2.jpg|duimnael|Die tweede kamer van die Brasiliaanse Nasionale Kongres, die ''Câmara dos Deputados'' (Kamer van Afgevaardigdes), vergader in die hoofstad Brasília]] Brasilië was tussen 1964 en 1985 onder militêre bewind. In hierdie periode het veral indigene Brasilianers slagoffers van menseregvergrype geword, terwyl die ekonomiese ontwikkeling deur 'n reeks grootskaalse en ekologies onsensitiewe prestige-projekte gekenmerk was – waaronder die grootpad Transamazônica, die [[waterkrag]]sentrale Itaipú, die [[kernkrag]]sentrale in Angra dos Reis en talle snelweë. Die ekonomiese gevolge was 'n reuse-skuldlas (Brasilië se buitelandse skulde was die hoogste van alle lande) en sukkelende staatsondernemings. Onder die voormalige president Bolsonaro en sy minister van onderwys Abraham Weintraub het die krisis in die onderwyssektor drasties vererger nadat die regering sy planne bekend gemaak het om die tersiêre onderwysbegroting met dertig persent te besnoei. 'n Besuiniging van staatsbesteding vir die primêre en sekondêre onderwyssektor word eweneens oorweeg. As rede word die ekonomiese krisis aangevoer waaronder Brasilië in 2019 verkeer. Kritici beweer dat die besluite ideologies gemotiveerd is nadat universiteite reeds gedurende die verkiesingsveldtog 'n leidende rol in die opposisiebeweging teen Bolsonaro gespeel het. In Mei 2019 het honderdduisende studente en dosente aan betogings teen die regering se onderwysbeleid deelgeneem. Ondanks kritiese stemme uit die buiteland en sy omstrede beleid ten opsigte van die ekonomiese ontsluiting van die Amasonereënwoud het die destydse president Bolsonaro in meningspeilings betreklik groot steun geniet. So het Brasilië in 2019 vordering gemaak ten opsigte van die destydse regering se vier ekonomiese hoofdoelwitte: * die opening van markte, * die vermindering van burokrasie, * die privatisering van staatsondernemings (soos die energieverskaffer Eletrobras) en * die konsolidasie van staatsfinansies (onder meer deur die beoogde hervorming van die land se pensioenstelsel). === Partystelsel === Alhoewel dié land se demokrasie op 'n veelpartystelsel berus, beskik Brasiliaanse partye nie oor ideologies gebaseerde programme nie – 'n gebrek wat van hulle swak regeringspartye maak. Gewoonlik moet hulle ná verkiesings koalisieregerings vorm wat neig om onstabiel en kortstondig te wees. Wetsontwerpe vereis dus onderhandelinge met ander partye. Die groot aantal kleiner partye, wat in die Brasiliaanse parlement verteenwoordig is, lei net soos [[korrupsie]] tot 'n onstabiele politieke situasie en belemmer daarnaas die administrasie van dié land. In die verkiesings van 2006 het altesaam twintig partye setels in die parlement verower, waarby die vyf grootste partye twee derdes van alle afgevaardigdes op hulle verenig. === Administratiewe verdeling === {{Hoofartikel|Deelstate van Brasilië}} Brasilië is 'n [[federasie]] wat bestaan uit 26 deelstate en 1 federale distrik, wat 'n totaal van 27 ''Federale Eenhede'' gee. [[Lêer:Brasilie kaart met streke.PNG|duimnael|Kaart van Brasilië met verskillende streke aangedui]] {| |valign="top"|'''Noordelike Streek''' <ol> <li>[[Roraima]]</li> <li>[[Amapá]]</li> <li>[[Amazonas (Brasilië)|Amazonas]]</li> <li>[[Pará]]</li> <li>[[Tocantins]]</li> <li>[[Acre (staat)|Acre]]</li> <li>[[Rondônia]]</li> </ol> |valign="top"|'''Noordoostelike Streek''' <ol start="8"> <li>[[Maranhão]]</li> <li>[[Piauí]]</li> <li>[[Ceará]]</li> <li>[[Rio Grande do Norte]]</li> <li>[[Paraíba]]</li> <li>[[Pernambuco]]</li> <li>[[Alagoas]]</li> <li>[[Sergipe]]</li> <li>[[Bahia]]</li> </ol> |valign="top"|'''Sentraalwestelike Streek''' <ol start="17"> <li>[[Mato Grosso]]</li> <li>[[Goiás]]</li> <li>[[Federale Distrik (Brasilië)|Distrito Federal]]</li> <li>[[Mato Grosso do Sul]]</li> </ol> |} {| |valign="top"|'''Suidoostelike Streek''' <ol start="21"> <li>[[Minas Gerais]]</li> <li>[[Espírito Santo]]</li> <li>[[Rio de Janeiro (deelstaat)|Rio de Janeiro]]</li> <li>[[São Paulo (staat)|São Paulo]]</li> </ol> |valign="top"|'''Suidelike Streek''' <ol start="25"> <li>[[Paraná (staat)|Paraná]]</li> <li>[[Santa Catarina (staat)|Santa Catarina]]</li> <li>[[Rio Grande do Sul]]</li> </ol> |} Die Brasiliaanse deelstate geniet werklike onafhanklikheid ten opsigte van hul regering, wetgewing, openbare veiligheid en belasting. Die regering van 'n deelstaat word bestuur deur 'n goewerneur wat met 'n meerderheidstem verkies word en het ook sy eie wetgewende liggaam. Elke deelstaat word verdeel in munisipaliteite wat op hul beurt hulle eie wetgewende rade het met 'n [[burgemeester]], wat outonoom en hiërargies onafhanklik is van beide die federale- en deelstaatsregerings. 'n Munisipaliteit kan ander dorpe buiten die munisipale setels insluit wat nie 'n aparte regering het nie. Die regsbank word bestuur vanaf die deelstaat- en federale vlakke binne distrikte wat ''comarcas'' genoem word. Een ''comarca'' kan verskeie munisipaliteite insluit. {{Sienook|Vlae van state van Brasilië}} == Demografie == [[Lêer:Desfile Portela 2014 (906185).jpg|duimnael|Karnaval in Rio de Janeiro]] Brasilië word deur 'n uiters onegalige bevolkingsverspreiding gekenmerk, wat sy oorsake in die geografie en historiese ontwikkeling van dié land het. Die digbevolkte kusgebiede van Noordoos- en Suidoos-Brasilië kontrasteer met die binneland, waar die bevolkingsdigtheid skerp afneem. Groot dele van die Amasonebekken is onbewoon. Die geweste Middel-Weste en Noorde, wat naastenby twee derdes van die Brasiliaanse oppervlak verteenwoordig, het minder inwoners as die metropolitaanse gebied van Sāo Paulo. Brasilië het 'n gemengde bevolking, wat sedert die vroeë 19de eeu onder meer danksy die immigrasie uit Europa en [[Asië]] sterk gegroei het. 'n Groot deel van die blanke inwoners, wat sowat die helfte van die Brasiliaanse bevolking verteenwoordig, is nasate van Portugese immigrante. Ander belangrike groepe wat hulle in dié land gevestig het, is Italianers, [[Spanjaarde]], Duitsers, Oos-Europeërs en [[Japanners]]. Die aandeel van die swart bevolking, oorwegend nasate van slawe wat in die tydperk tussen die 16de en 19de eeu uit Afrika ingevoer is, is veral in die noordooste van Brasilië baie hoog. Meer as drie miljoen swart mense uit [[Angola]], [[Nigerië]], [[Benin]], [[Togo]], [[Ghana]], [[Ivoorkus]] en [[São Tomé en Príncipe]] is deur slawehandelaars na Brasilië gebring, voordat die slawehandel in 1850 verbied is. Baie swart mense het met die Portugese setlaars vermeng, sodat daar nou ook 'n groot bevolking van gemengde herkoms is. Die inheemse Indiane is in die loop van die geskiedenis byna uitgeroei. Omtrent 1500 was daar sowat agt miljoen Indiane in Brasilië. Baie van hulle het ook aan ingevoerde siektes beswyk of het met ander etniese groepe vermeng. Tans is daar na ramings sowat 300&nbsp;000 Indiane. === Tale === [[Lêer:Antiga Casa da Câmara e Cadeia - Museu da Inconfidência - Ouro Preto.jpg|duimnael|'n Gebou in [[Ouro Preto]], die stad is tot [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]] verklaar vanweë sy barokargitektuur]] Brasilië is die enigste Portugeessprekende land in Suid-Amerika. Die plaaslike variant van die Portugese taal het sy eie karakter ontwikkel en verskil van Europese Portugees ten opsigte van sy uitspraak en – in 'n mindere mate – sy woordeskat, spelling en grammatika. Portugees is die enigste ampstaal en word deur sowat 97 persent van die bevolking as [[moedertaal]] gepraat. Net 0,1 persent van die bevolking praat nog een van die sowat 180 tradisionele Indiaanse tale, waarvan [[Guaraní]], [[Tupí]] en Gês die belangrikstes is. Die twee laasgenoemdes word veral in die Amasonesgebied gebesig, waar die Europese invloed beperk gebly het. In die kusgebiede het die Indiaanse tale byna heeltemal verdwyn, alhoewel Guaraní in die koloniale tydperk hier 'n groter rol gespeel het. Belangrike minderheidstale sluit ook immigrantetale soos [[Duits]], [[Italiaans]], [[Spaans]] en [[Japannees]] in. Buite groot hotelle en die vernaamste toeristebestemmings is [[Engels]]e taalvaardighede van Brasiliane beperk. Kommunikasie in Spaans is soms moontlik in die mees suidelike landsdele. Enige kennis van Portugees, hoe beperk dit ook mag wees, is nuttig vir beide toeriste en sakereisigers en word deur inheemses met dankbaarheid aanvaar. === Religie === [[Lêer:Candomble Pernambuco.jpg|duimnael|Candomblé-tempel in [[Recife]]]] In 2000 was 73,6 persent van die bevolking Rooms-Katoliek, 15,4 persent [[Protestantisme|Protestant]] en 7,4 persent ongebonde. Vanweë die sendingwerk van veral Amerikaanse evangeliese groeperings neem die aantal Protestante vinnig toe.<ref>{{de}} [http://www.ked-bayern.de/Brasilien/obrasil.htm#Länderpapier%20Brasilien Kirchlicher Entwicklungsdienst Bayern – Länderpapier Brasilien] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626194501/http://www.ked-bayern.de/Brasilien/obrasil.htm#Länderpapier%20Brasilien |date=26 Junie 2007 }}</ref> Die persentasie Rooms-Katolieke Brasiliane was in 1960 nog 93 persent en het tussen 1980 en 2007 van 89 tot 64 persent afgeneem. Die regering se betrekkinge met die Rooms-Katolieke bly veral weens die [[aborsie]]-vraagstuk gespanne nadat president [[Luiz Inácio Lula da Silva]] vir 'n liberalisering van Brasilië se aborsiewette gepleit het. Daar is ook minderhede van [[Boeddhisme|Boeddhiste]], [[Baha’i]], [[Moslem]]s en [[Jode]]. Inheemse Indiaanse en Afro-Brasiliaanse religies soos Candomblé en Umbanda speel 'n belangrike rol. Die omgewing van die hoofstad Brasilia is die sentrum van 'n aantal esoteriese bewegings. === Etniese samestelling === 46 persent van die bevolking is nasate van Portugese, Italiaanse, Duitse en ander Europese immigrante; 43 persent is van gemengde afkoms; 8 persent is swartes en 2 persent van ander afkoms (onder wie 0,6 persent Asiate, hoofsaaklik nasate van Japannese immigrante). Volgens die sensus van 2000 was daar 734&nbsp;131 Indiane van sowat 200 verskillende volke. Net ses inheemse etniese groepe het meer as 10&nbsp;000 lede: [[Guaraní (volk)|Guaraní]] (sowat 46&nbsp;000, insluitende Ñandeva, Kaiowa en Mbya), Ticuna (32&nbsp;600), Kaingang (28&nbsp;800), Terena (15&nbsp;800), Guajajara (13&nbsp;100) en Yanomami (11&nbsp;700, insluitende Waika, Sanumá en Ninam). == Ekonomie == === Land van uiterstes === [[Lêer:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|duimnael|[[São Paulo]], die vierde grootste stad in die wêreld en die finansiële hoofstad van dié land]] [[Lêer:Sao Paulo Stock Exchange.jpg|duimnael|Die ''Bolsa de Valores de São Paulo (BOVESPA)'' – die grootse effektebeurs in Suid-Amerika]] [[Lêer:G-LCYD (8471692588).jpg|duimnael|'n Embraer 170-straler van ''[[British Airways]]'', ontwikkel en gebou deur [[Embraer]], die derde grootste vervaardiger van siviele vliegtuie naas [[Airbus]] en [[Boeing]],<ref>{{pt}} {{cite web |title=Embraer vê clientes mais dispostos à compra de aviões |publisher=Exame Magazine |url=https://exame.abril.com.br/negocios/embraer-ve-clientes-mais-dispostos-compra-avioes-554715/ |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722070056/https://exame.abril.com.br/negocios/embraer-ve-clientes-mais-dispostos-compra-avioes-554715/ |archive-date=22 Julie 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> land op [[Glasgow]] se lughawe]] Dikwels word na Brasilië as 'n land van uiterstes verwys, nie net vanweë sy grootheid en uitgestrektheid nie. Met 'n bevolking van meer as 200 miljoen is die land die wêreld se vierde grootste demokrasie en, met 'n bruto binnelandse produk van meer as VSA-$2&nbsp;000 miljard ook een van die tien grootste ekonomieë en nywerheidslande. Brasilië is die derde grootste netto-uitvoerder van landbouprodukte (en sal volgens 'n beraming van die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-organisasie FAO omstreeks 2025 die Verenigde State verbysteek om die eerste plek in te neem). Brasilië is selfvoorsienend wat ru-olie betref – terwyl nuwe reserwes in die vroeë 21ste eeu onder die donker dieptes van die Suidelike Atlantiese Oseaan ontdek is wat van die land omstreeks 2020 moontlik 'n netto-uitvoerder van olie sal maak. Desondanks is Brasilië al dekades lank 'n wêreldleier op die gebied van plantaardige brandstowwe (ook bio- of agro-brandstof genoem). Die helfte van alle voertuie in die land word aangedrewe deur [[etanol]] wat uit suikerriet ontgin is. Brasilië se per capita-varswaterreserwes is die grootstes ter wêreld.<ref>{{en}} Michael Reid: ''Brazil: The Troubled Rise of a Global Power''. New Haven, CT: Yale University Press 2014, bl. 5</ref> === Kenmerke === Brasilië het met sy groot en goed ontwikkelde [[landbou]]-, [[mynbou]]-, vervaardiging- en diensverskaffingsektore en sy groot arbeidsmag die grootste BBP van al die Latyns-Amerikaanse lande en is die kernekonomie van [[Mercosur]], die Suid-Amerikaanse Doeane-unie. Met 'n [[bruto binnelandse produk]] (BBP) van 1&nbsp;400 miljard VSA-$ was Brasilië in 2007 die tiende grootste ekonomie ter wêreld.<ref>{{de}} [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Brasilien/Wirtschaft.html ''Duitse Departement van Buitelandse Sake – Brasilië: Ekonomie''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617040836/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Brasilien/Wirtschaft.html |date=17 Junie 2008 }}</ref> Die BBP per capita het in dieselfde jaar 7&nbsp;600 VSA-$ beloop. Die dienstesektor het met 64 persent die belangrikste bydrae tot die BBP gelewer, terwyl die nywerheidsektor sowat 30 en die landbousektor 6 persent bygedra het. Volgens die [[Internasionale Monetêre Fonds]] en die [[Wêreldbank]] het Brasilië die negende grootste ekonomie in die wêreld ten opsigte van [[koopkragpariteit]] en die elfde grootste ten opsigte van handelsvolumes. Brasilië het sy middelklas ekonomie gediversifiseer met 'n wyd uiteenlopende ontwikkelingsvlakke. Die meeste groot industrieë is gevestig in die Suide en die Suidooste. Die Noordooste is die armste streek van Brasilië, maar nuwe beleggings begin daarheen vloei. Dié land het die afgelope jare sy teenwoordigheid in wêreldmarkte verbreed. Hoofuitvoerprodukte sluit [[vliegtuig|vliegtuie]], koffie, voertuie, sojabone, [[yster]]erts, lemoensap, [[staal]], [[tekstiel]]e, [[skoen]]e en elektriese toerusting in. Brasilië het daarnaas ook voordeel uit die prysverhogings vir natuurlike hulpbronne getrek en was danksy die stewige handelsoorskot in staat om sy buitelandse skuldlas te verminder. Die monetêre beleid, wat op stabiliteit gemik is, het inflasiesyfers aansienlik verlaag. Die BBP het in 2007 met 5,4 persent gegroei en die regering het vroeg in 2007 'n program van stapel gestuur wat die ekonomiese groei verder sal aanwakker, die sogenaamde ''PAC – Programa de Aceleração do Crescimento''. Tot in 2010 is beleggings ter waarde van meer as 500 miljard reais (naastenby 200 miljard €) in veral infrastruktuurprojekte beplan. Staatsbeheerde en privaatondernemings sal die grootste bedrae belê, terwyl die staatsektor 68 miljard reais sal bydra. Brasilië het die gevorderdste nywerheidsektor in Latyns-Amerika. Die nywerheidsektor maak ongeveer 'n derde van die BBP uit en sluit 'n wye verskeidenheid nywerhede in wat wissel van motorvoertuie, staal en petrochemikalieë tot rekenaars, vliegtuie en verbruiksgoedere. Brasilië was in 2001 die sesde belangrikste produsent van koelkaste (3,4 miljoen eenhede), die sewende belangrikste produsent van televisietoestelle (5,5 miljoen eenhede) en die elfde belangrikste produsent van motors (1,5 miljoen eenhede) ter wêreld. Met die verhoogde stabiliteit van die Plano Real, het Brasiliaanse en [[Multinasionaal|multinasionale]] ondernemings hul beleggings in nuwe toerusting en tegnologie drasties verhoog. 'n Groot hoeveelheid van hierdie beleggings is afkomstig vanaf [[Noord-Amerika]]anse ondernemings. Brasilië het ook 'n diverse en gesofistikeerde diensteverskaffingssektor. Tydens die 1990's het die bankwese soveel as 16% tot die BBP bygedra. Ten spyte van die feit dat die finansiële dienstesektor 'n groot opknappingsproses ondergaan, verskaf dit 'n wye reeks dienste en lok dit verskeie nuwe spelers in die mark. Die effektebeurse van São Paulo en Rio de Janeiro is ook in die proses van konsolidasie. Alhoewel Brasilië se ekonomie progressief is en baie belangrik vir die streek is, is die probleme wat met korrupsie, [[armoede]] en ongeletterdheid gepaard gaan, steeds groot struikelblokke vir verdere ontwikkeling. === Huidige verwikkelinge === [[Lêer:Territorial waters - Brazil.svg|duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone van Brasilië]] Na vele dekades van hoë [[inflasie]] en verskeie pogings om dit te beheer, het Brasilië in Julie 1994 'n ekonomiese stabiliseringsprogram onderneem, die Real Plan, tydens die administrasie van Itamar Franco. Die inflasiekoers wat byna 5&nbsp;000% bereik het aan die einde van 1993, het skerp gedaal en in 1998 'n laagtepunt van 2,5% bereik. Die bekragtiging van die Fiskale Verantwoordelikheidswet in 2000 het die [[fiskaal|fiskale]] dissipline van die plaaslike en federale regerings verbeter al was dit ten koste van broodnodige belegging in [[infrastruktuur]] en verbetering van maatskaplike dienste. Tydens die bewind van Fernando Henrique Cardoso (1995–2002), het die regering pogings aangewend om die staatsgedomineerde ekonomie om te skakel na 'n meer markgedrewe een. Die Kongres het verskeie wysigings tot wetgewing goedgekeur om die ekonomie meer toeganklik te maak vir verhoogde deelname deur die privaatsektor en die betrokkenheid van buitelandse beleggers aan te moedig. Teen die einde van 2003 het Brasilië se privatiseringsprogram, wat die verkoop van staal-, elektrisiteits- en telekommunikasiefirmas ingesluit het, meer as $90 miljard ingevorder. In Januarie 1999 het die Brasiliaanse Sentrale Bank aangekondig dat die Real nie meer teen 'n vaste koers teen die [[Amerikaanse dollar]] sou verhandel nie; 'n stap wat 'n grootskaalse devaluasie van die Brasiliaanse geldeenheid meegebring het. Die ekonomie het in 2000 met 4,4% gegroei en 1,3% in 2001. In 2002 het gerugte dat die presidensiële kandidaat wat as die gunsteling beskou was om te wen, Luis Inácio Lula da Silva, nie Brasilië se skuld sou eerbiedig nie, gelei tot 'n vertouenskrisis wat veroorsaak het dat die ekonomie begin agteruitgaan het. Na hy egter verkies is, het Lula sy voorganger se ekonomiese beleid bly volg. In 2003 het president Lula streng maatreëls gevolg en inflasie beheer en surplusse op die lopende rekening nagestreef om sodoende Brasilië se skuldverpligtinge na te kom. Na 'n toename van 0,5% in die BBP in 2003 het Brasilië 'n sterk groei van 4,9% in 2004 getoon wat ietwat afgeneem het tot 2,3% in 2005; internasionale ekonomiese groei en gevolglike verhogings van uitvoere het bygedra tot hierdie prestasie. === Ekonomiese ontwikkeling in 2019 === [[Lêer:Santos Aérea.jpg|duimnael|Santos in die deelstaat São Paulo is die besigste seehawe in Latyn-Amerika]] Danksy suksesvolle privatiserings en die uitreiking van kommersiële konsessies is in die eerste ses maande van 2019 bykomende beleggings ter waarde van R$8,7 miljard (ZAR 31,3 miljard) gemaak. 71 persent van die verwagte totale staatsinkomste (belastinginkomste) vir 2019 kon reeds in die eerste halfjaar ingevorder word. Die groei van die formele arbeidsmag het in Augustus begin versnel, terwyl die inflasiekoers met omstreeks 3,6 persent redelik laag bly. Die Brasiliaanse Reserwebank was sodoende in staat om die rentekoers tot ses persent te verlaag – 'n nuwe rekordsyfer. {| class="wikitable" |+ Verwagte reële verandering in persent<ref>Bronne: Banco do Brasil; Bradesco. [https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/suche,t=brasilien-treibt-marktoeffnung-voran,did=2359684.html ''GTAI Germany Trade and Invest, 4 September 2019: Brasilien treibt Marktöffnung voran. Besoek op 7 November 2019''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107224117/https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/suche,t%3Dbrasilien-treibt-marktoeffnung-voran,did%3D2359684.html |date= 7 November 2019 }}</ref> ! Aanwyser !! 2019 !! 2020 |- | Bruto binnelandse produk || 0,8 || 2,2 |- | Inflasiekoers || 3,6 || 3,9 |- | Invoere (in VSA-$) || 4,5 || 8,7 |- | Uitvoere (in VSA-$) || 1,2 || 5,0 |- | Nywerheidsproduksie || 0,6 || 2,5 |- | Verbruik || 1,3 || 2,5 |- | Beleggings || 3,0 || 5,5 |- | Wisselkoers (R$/VSA-$, teen die einde van die jaar) || 3,8 || 3,8 |} === Kwelvrae === [[Lêer:Vidigal, Rio de Janeiro, Brazil.jpg|duimnael|Die krotbuurt (''favela'') Vidigal lê digby welvarende woonbuurte van Rio de Janeiro]] Die ekonomie staar steeds ernstige uitdagings in die gesig en belangrike hervormings moet nog geïmplementeer word. Ernstige probleme met betrekking tot swak infrastruktuur, inkomsteverdeling, lae kwaliteit openbare dienste, korrupsie, sosiale konflikte en regeringsburokrasie dreig om ekonomiese groei te kniehalter. Die interne openbare skuldlas het 'n hoogtepunt bereik en openbare uitgawes is ook verhoog. Belastings verteenwoordig reeds 'n noemenswaardige deel van die nasionale inkomste en is 'n swaar las vir alle sosiale klasse en verlaag die geleenthede vir belegging. Verder word entrepreneurskap in die wiele gery deur hoë lisensiekostes en komplekse goedkeuringsprosesse. Die huidige ekonomiese groei is laer as dié van vergelykbare Latyns-Amerikaanse lande, asook dié van die Volksrepubliek China en Indië. Brasilië het elf posisies op die [[Wêreldekonomiese Forum]] se ranglys vir Groei Mededingendheidsindeks gesak tussen 2003 tot 2005. Brasilië se landbousektor trek voordeel uit die stygende wêreldmarkpryse vir onder meer [[vleis]] en soja en dié land het tot een van die grootste uitvoerders van landbouprodukte ter wêreld ontwikkel. Die uitbreiding van veeteelt en sojaverbouing het egter rampsalige gevolge vir die Brasiliaanse reënwoud. Volgens amptelike statistieke is tussen Augustus 2003 en Augustus 2004 meer as 26&nbsp;000 vierkante kilometer se tropiese woud afgekap om plek te maak vir sojavelde. Die probleem van grootskaalse ontbossing, wat bydra tot die heersende koers van globale verhitting, het gedurende die presidentskap van Luis Inácio Lula da Silva nog vererger. Volgens natuurbewaringsorganisasies beloop die jaarlikse verlies aan bosgebiede as gevolg van kap-en-brand-praktyke, houtontginning, sojaverbouing, veeteelt en padbou nou jaarliks byna 30&nbsp;000 vierkante kilometer. === Geldeenheid === {{Hoofartikel|Real}} [[Lêer:100 reais 2012 verso.png|duimnael|'n Brasiliaanse 100 Reais-banknoot]] Brasilië se huidige [[geld]]eenheid is die Brasiliaanse real (meervoud: ''Reais'', simbool: R$). Daar is banknote ter waarde van R$1 (wat geleidelik ten gunste van muntstukke uitgefaseer word), R$2, R$5, R$10, R$20, R$50 en R$100. Vanweë die hoë inflasiekoerse van die verlede word tans net beelde van Brasiliaanse diere op die banknote gebruik – die vroeëre hiperinflasie en gereelde vervanging van banknote het daartoe gelei dat afbeeldings van bekende persoonlikhede uit die Brasiliaanse geskiedenis as minder geskik geag is, aangesien die snel wisselende ontwerpe nie meer as 'n verering sou kon beskou word nie. Real-muntstukke in verskillende groottes en kleure word ter waarde van 1, 5, 10, 25 en 50 Centavos en 1 Real geslaan. As gevolg van die hoë inflasiekoerse gedurende die 1980's en vroeë 1990's was dié land gedwing om sy geldeenheid verskeie kere te verander. Tot in 1986 was die Brasiliaanse cruzeiro in gebruik; in hierdie jaar is drie nulle volgens 'n ekonomiese hervormingsplan geskrap en 'n nuwe geldeenheid, die cruzado, ingevoer. Enkele jare later is nog eens drie nulle geskrap by die invoering van nog 'n nuwe geldeenheid, die ''cruzado novo'' ("nuwe cruzado"). In 1990 is die cruzado novo met die herinvoer van die cruzeiro uitgefaseer, maar as gevolg van die heersende hiperinflasie is ook by hierdie geldeenheid in 1993 weereens drie nulle geskrap om die cruzeiro real in te voer. Met 'n nuwe monetêre beleid is die huidige geldeenheid Real in 1994 ingevoer. Die jaarlikse inflasiekoerse het sedertdien duidelik afwaarts gebeur, en Brasiliane het nou aan 'n stabiele geldeenheid gewoond geraak. Op 10 April 2018 was 1 Brasiliaanse real se waarde gelyk aan ZAR3,53.<ref>{{en}} [https://www.xe.com/currencyconverter/convert/?Amount=1&From=BRL&To=ZAR ''www.xe.com: XE Currency Converter: BRL to ZAR. Besoek op 10 April 2018'']</ref> === Handel met Suid-Afrika === Die aansienlike uitbreiding van die volume van die sogenaamde Suid-Suid-handel was een van die merkwaardigste verskynsels in vroeë 21ste eeuse wêreldekonomie. So is ook handels- en beleggingsbande tussen [[Suid-Afrika]] en Brasilië – die leidende ekonomiese moondhede op hulle vastelande – aanmerklik verstewig. Ondanks enkele terugslae soos die wêreldwye finansiële krisis in 2008/2009 en 'n geskil oor Brasiliaanse vleisuitvoere na Suid-Afrika het die twee lande verskillende komparatiewe voordele in die internasionale handel (dit wil sê elkeen kan bepaalde goedere en dienste goedkoper en doeltreffender vir die wêreldmark verskaf) wat baie geleenthede vir tweerigtinghandel en beleggings bied. Brasilië is vir Suid-Afrika reeds die belangrikste handelsvennoot in Latyn-Amerika – al het dit in 2009 nog slegs een persent van die RSA se totale buitelandse handel verteenwoordig. Suid-Afrika voer hoofsaaklik masjiene en uitrusting, minerale en chemiese produkte na Brasilië uit en voer dierprodukte, voedsel en [[tabak]]produkte van daar in.<ref>{{en}} [http://www.tradeforum.org/South-Africa-and-Brazil-Furthering-South-South-Trade/ ''South Africa and Brazil: Furthering South-South trade''. In: ''International Trade Forum Magazine – the Quarterly Magazine of the International Trade Centre'', issue 2/2010. Besoek op 10 April 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180207182236/http://www.tradeforum.org/south-africa-and-brazil-furthering-south-south-trade/ |date= 7 Februarie 2018 }}</ref> == Sosiale en ekologiese vraagstukke == [[Lêer:RiodeJaneiro-Favela.jpg|duimnael|[[Rocinha]], 'n ''favela'' in Rio de Janeiro]] Ten spyte daarvan dat Brasilië 'n groot land is wat ryk is aan natuurlike hulpbronne en 'n baie groot ekonomie, leef meer as 22 miljoen Brasiliane in klaaglike armoede. Die syfer is baie hoër as diegene wat in betreklike armoede leef ook by die syfer ingesluit word. Dit is 'n kritiese kwessie en word deels toegeskryf aan dié land se ekonomiese wanverdeling, een van die hoogste ter wêreld volgens die [[Gini-koëffisiënt]]indeks. Armoede in Brasilië is die sigbaarste in die talle ''favelas'', 'n groot aantal krotbuurte in dié land se metropolitaanse gebiede en ook op die afgeleë platteland waar daar bitter min ekonomiese en maatskaplike vooruitgang plaasvind. Die Noordoostelike streek het kroniese probleme vanweë die halfwoestynklimaat in die binneland en die periodieke droogtes beïnvloed miljoene mense.<ref>{{pt}} [http://www.fundaj.gov.br/docs/pe/pe0114.html Ministério da Educação – Fundação Joaquim Nabuco: ''Seca no Nordeste Brasileiro''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061118031514/http://www.fundaj.gov.br/docs/pe/pe0114.html |date=18 November 2006 }}</ref> Die mees onlangse pogings om hierdie probleme aan te pak is uitgevoer deur president Luiz Inácio Lula da Silva, wat 'n program genaamd Fome Zero voorgestel het om hongersnood uit te wis en het 'n begroting saamgestel vir handjievol programme vir die verspreiding van welvaart, daar is egter baie bespreking en kritiek oor die doeltreffendheid van die stappe. In die afgelope 12 jaar is Brasilië se belastingkoerse geleidelik opgestoot van rondom 28% van dié land se BBP tot meer as 37%.<ref>{{pt}} [http://impostos.portaleconomia.com.br/ Portal Economia – Os Impostos no Brasil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222080554/http://impostos.portaleconomia.com.br/ |date=22 Desember 2008 }}</ref> Ten spyte hiervan was daar onvoldoende (en in sommige gevalle geen) verbetering in openbare dienste wat deur federale of die meeste deelstaats- en munisipale regerings verskaf word nie.<ref>{{pt}} [http://www.fzort.org/mpr/stuff/crescebrasil.html www.fzort.org – ''Por que o Brasil não cresce?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201135715/http://www.fzort.org/mpr/stuff/crescebrasil.html |date= 1 Desember 2012 }}</ref> Ongeveer 16 miljoen mense in Brasilië word amptelik as ongeletterd beskou.<ref>{{pt}} [http://noticias.terra.com.br/brasil/interna/0,,OI110852-EI994,00.html www.terra.com.br: ''Brasil tem 16 milhões de analfabetos'']</ref> === Geweld as determinant in Brasilië se kultuur en leefstyl === [[Lêer:Murder Rio.JPG|duimnael|'n Jong man is by 'n vulstasie in die kop geskiet]] Geweld was van die begin van die Europese kolonisasie af 'n draad wat deur die Brasiliaanse geskiedenis geloop het – aanvanklik geïnstitusionaliseer in slawerny, waarby Brasilië die laaste westerse land was wat dit afgeskaf het. Slawerny as die gewdwonge verskuiwing van mense, kulture en leefstyle van een vasteland na 'n ander het van Brasilië 'n multi-etniese sameglewing gemaak. Maar selfs ná die afskaffing van slawerny het onderdrukking en geweld 'n donker skadu oor die hele Brasiliaanse samelewing gegooi wat ook vandag nog dikwels in die land se rasseverhoudinge weerspieël word – soms op 'n baie subtiele manier, soms as openlike diskriminasie. Al is Brasilië 'n volwaardige demokrasie waarin alle burgers gelyke regte het, ervaar swart Brasilianers nog baie vorme van sosiale ongelykheid en benadeling – in die land se regstelsel, gesondheidssorg, lewensverwagting, toegang tot onderwys, werksgeleenthede en bepaalde vorme van vryetydsbesteding. Soos velkleur in skakerings wissel, word die pyn van diskriminasie in verskillende grade ervaar. Nogtans het die Brasiliaanse samelewing op verskillende terreine 'n inklusiewe benadering tot ras, etnisiteit en klas bevorder. So het kulturele verskynsels, wat aanvanklik beperk was tot swart gemeenskappe, deel van die Brasiliaanse hoofstoomkultuur geword – soos byvoorbeeld [[capoeira]], 'n danskultuur wat oorspronklik deur swart slawe as 'n soort gevegskuns ontwikkel is, maar intussen ook aanklank by ander etniese groepe vind; die godsdiens candomblé; samba-dans; en sokker. === Misdaad === [[Lêer:Palioviatura pmesp.jpg|duimnael|Motors van São Paulo se polisie]] In die afgelope paar dekades het [[misdaad]] dwarsoor Brasilië handuit geruk. Brasiliaanse moordsyfers is vier keer hoër as dié in die VSA en die meeste misdaad bly onopgelos. Misdaad op straat verteenwoordig 'n groot kopseer vir plaaslike inwoners, veral in die aande waar rooftogte op die plattelandse paaie algemeen is. In Rio de Janeiro word die misdaadsituasie as krities beskou. Skietgevegte in die krotbuurte tussen die polisiemagte en kriminele of tussen kriminele bendes gebeur dikwels en neem dikwels die afmetings van [[Guerilla-oorlogvoering|guerilla-oorloë]] aan. Die munisipale regering het geen beheer in die krotbuurte nie, wat dikwels deur dwelmhandelaars regeer word. Ontvoerings kom ook algemeen in Brasiliaanse stede voor en dié land het een van die hoogste ontvoeringsyfers wêreldwyd. Op 20 Augustus 2007 het die destydse president Luiz Inácio Lula da Silva 'n nuwe regeringsprogram aangekondig wat op doeltreffende misdaadbestryding gemik was. Oor 'n tydperk van vyf jaar het die Brasiliaanse regering sowat 6,7 miljard R$ (24,8 miljard ZAR) bestee vir die oprigting van 160 nuwe gevangenisse, die verbetering van [[polisie]]manne en -vroue se werksomstandighede en sosiale maatreëls. Die program het die indiensneming van meer polisiepersoneel en 'n verbeterde opleiding behels, maar ook die bestryding van armoede in die krotbuurte van Brasiliaanse metropole wat die ergste onder misdaad ly. Dit was die eerste keer dat Brasilië 'n poging aangewend het om misdaad ook met sosiale maatreëls onder beheer te kry.<ref>{{de}} dpa, Financial Times Deutschland, 22 Augustus 2007</ref> === Pesdoders === Net soos die eenmalige Amerikaanse president Donald Trump geniet ook Brasilië se voormalige staatshoof Jair Bolsonaro die steun van groot agribesighede en chemiese ondernemings wat pesdoders vervaardig. Terwyl die gebruik van omstrede pesdoders in Brasilië reeds in die tydperk tussen 1990 en 2016 met 770 persent gegroei het, is toelatingsvereistes vir nuwe pesdoders vroeg in 2019 verder verslap en 290 nuwe produkte toegelaat – ondanks die feit dat sowat veertig persent van die land se pesdoders deur Greenpeace as "hoogs giftig" beskryf word en 32 persent daarvan in die Europese Unie verbode is. [[Glifosaat]], die mees gebruikte pesdoder op die Brasiliaanse mark, is in baie ander lande reeds verbied, hoewel nie om wetenskaplike redes nie. Mense en diere betaal 'n hoë prys vir die regering se onverantwoordelike beleid. Die Brasiliaanse Departement van Gesondheid het in 2018 15&nbsp;018 gevalle van pesdodervergiftigings vermeld – maar erken dat die ware syfer merkbaar hoër kan wees. In die eerste maande van 2019 het 500 miljoen heuningbye in Suid-Brasilianse deelstate gesterf.<ref>{{en}} [https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-08-19/bees-are-dropping-dead-in-brazil-and-sending-a-message-to-humans ''Bloomberg, 19 Augustus 2019: Ecology – Bees Are Dropping Dead in Brazil and Sending a Message to Humans. Besoek op 1 September 2019'']</ref> == Boukuns == === Tropiese modernisme === [[Lêer:Copan detail (2480994437).jpg|duimnael|Swierige kurwes, in [[beton]] gegiet, was Brasilië se bydrae tot modernistiese boukuns: Oscar Niemeyer se wolkekrabber ''Edifício Copan'' in [[São Paulo]]]] Toe die befaamde argitek [[Le Corbusier]] in 1929 sy eerste besoek aan Rio de Janeiro gebring het, was Brasilië vir hom 'n opwindende land – alhoewel dit vir hom in baie opsigte nog agterlik was. Hy het hier enkele lesings gehou vir 'n klein sirkel van goed opgeleides wat oor die nodige kennis van Frans beskik het. Hierdie groep bevoorregtes het die Brasiliaanse argitekte [[Lucio Costa]] en [[Oscar Niemeyer]] ingesluit – twee sleutelpersone vir 'n latere argitektoniese stroming waarna as Brasiliaanse of Tropiese modernisme verwys sou word.<ref>{{en}} [https://www.architonic.com/en/story/susanne-fritz-tropical-modernism-the-masters-of-brazilian-modernism/7000479 ''architonic.com, 12 Mei 2010: Tropical Modernism: The Masters of Brazilian Modernism. Besoek op 30 Mei 2018'']</ref> Costa en Niemeyer se eerste opspraakwekkende projek was die Brasiliaanse pawiljoen vir die wêreldtentoonstelling wat in 1939 in [[New York Stad]] gehou is. Vier jaar later het hulle groot belangstelling by argitekte in die [[Noordelike Halfrond]] gewek met hul uitstalling ''Brazil Builds'' wat deur die ''Museum of Modern Art'' georganiseer is. Onder dieselfde naam is vervolgens 'n reisende uitstalling in Europese lande aangebied. Die beplanning en bou van 'n nuwe hoofstad vir Brasilië gedurende die 1950's, [[Brasília]], was die grootste projek van sy soort wat ooit verwesenlik is en onlosmaaklik verbind word met Costa en Niemeyer. Brasília was die hoogtepunt van Brasiliaanse modernisme, maar tragies ook sy einde. Die militêre bewind, wat in Brasilië vanaf die 1960's geregeer het, het baie bekende persoonlikhede, onder wie argitekte soos Niemeyer, in ballingskap gedwing. == Sport == [[Lêer:Brazil and Peru's national rugby union teams.jpg|duimnael|links|Die Brasiliaanse en Peruaanse nasionale rugbyspanne in 2005]] [[Lêer:Brazil 1970.JPG|duimnael|Die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan]] wat die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970]] gewen het word as die beste nasionale sokkerspan ooit beskou<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2007/07/11/sports/soccer/11poll.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002002707/https://www.nytimes.com/2007/07/11/sports/soccer/11poll.html |archive-date=2 Oktober 2025 |url-status=live |title=1970 Brazilian Soccer Team Voted Best Ever |publisher=[[The New York Times]] |author=Jack Bell |date=11 Julie 2007 |accessdate=12 September 2025}}</ref>]] [[Sokker]] is die nasionale [[sport]]soort van Brasilië<ref>{{en}} {{cite book|isbn=0-226-47683-9 |page=61 |first=John |last=Lowell |title=Ring of Liberation: Deceptive Discourse in Brazilian Capoeira |year=1992 |publisher=University of Chicago Press}}</ref> en ook die gewildste een.<ref>{{pt}} {{cite web |url=https://jf.jusbrasil.com.br/noticias/74894/futebol-o-esporte-mais-popular-do-brasil-e-destaque-no-via-legal |title=Futebol, o esporte mais popular do Brasil, é destaque no Via Legal :: Notícias |publisher=Jusbrasil.com.br |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010155159/https://jf.jusbrasil.com.br/noticias/74894/futebol-o-esporte-mais-popular-do-brasil-e-destaque-no-via-legal |archive-date=10 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan]] is een van die wêreld se suksesvolste spanne en het die [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]] reeds vyf keer gewen (in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]]), 'n algehele rekord.<ref>{{en}} {{cite web |title=Football in Brazil |work=Goal Programme |publisher=[[FIFA]] |date=15 April 2008 |url=https://www.fifa.com/associations/association=bra/index.html |accessdate=12 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181019135509/https://www.fifa.com/associations/association=bra/index.html |archive-date=19 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Brasilië het dié toernooi tot dusver ook twee keer aangebied (in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]), maar kon albei toernooie nie wen nie. Daarbenewens het Brasilië die [[Sokker-Konfederasiebeker]] vier keer gewen (in [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 1997|1997]], [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2005|2005]], [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009|2009]] en [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2013|2013]]) en in 2013 aangebied. Verskeie sportsoorte soos strandsokker, futsal en footvolley het in Brasilië as variasies van sokker ontstaan. [[Vlugbal]], [[basketbal]], motorrenne en [[vegkuns]] lok ook groot gehore. Vegkunste soos [[Capoeira]], Vale tudo en Brasiliaanse jiu-jitsu het hul oorsprong in Brasilië en word slegs deur sokker in gewildheid oortref. [[Rugby]] word in Brasilië sedert 1888 gespeel, solank as wat sokker in dié land beoefen word, maar rugby het nooit die aandag ontvang wat sokker geniet nie. In onlangse jare is rugby een van die snelgroeiende sportsoorte in Brasilië en word veral aan universiteite beoefen. Die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]], bekend as die ''Tupis'', word as Suid-Amerika se vierde beste span ná [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] en [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] beskou<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027211746/https://www.world.rugby/rankings |archive-date=27 Oktober 2023 |url-status=live |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=1 Januarie 2023}}</ref> en hulle ding gereeld met ander opkomende rugbyspanne in beide die Amerikaanse Rugbykampioenskap en die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap mee. Brasilië het tot dusver nog nie vir 'n [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer nie. Die [[Brasiliaanse nasionale vrouerugbyspan|vrouerugbyspan]] het in [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]] wél vir hul eerste [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer, maar hulle is in die groepfase uit die toernooi geskakel. In motorwedrenne kon drie Brasiliane die [[Formule Een]] tot dusver agt keer wen: [[Emerson Fittipaldi]] twee (in 1972 en 1974), [[Nelson Piquet]] drie (in 1981, 1983 en 1987) en [[Ayrton Senna]] ook drie (in 1988, 1990 en 1991). Sedert 1972 word die [[Brasiliaanse Grand Prix]] veral op die [[José Carlos Pace-renbaan|Interlagos-renbaan]] in São Paulo gejaag. Rio de Janeiro het die [[Olimpiese Somerspele 2016|Olimpiese Somerspele van 2016]] gehuisves, die eerste in Suid-Amerika en die tweede in Latyns-Amerika ná die [[Olimpiese Somerspele 1968|Olimpiese Somerspele van 1968]] in Meksikostad. Aansluitend het dié stad ook die [[Paralimpiese Somerspele 2016|Paralimpiese Somerspele van 2016]] aangebied, die eerste in beide Latyns- en Suid-Amerika. == Bekende Brasiliane == [[Lêer:Oscar Niemeyer.jpg|duimnael|upright|Oscar Niemeyer in 2008]] * [[Oscar Niemeyer]], argitek * [[Lucio Costa]], argitek en stadsbeplanner * [[Adriana Lima]], model * [[Alessandra Ambrósio]], model * [[Emídio Brasileiro]], skrywer * [[Carmen Miranda]], sangeres en akteur * [[Fernando Meirelles]], filmregisseur * [[Gisele Bündchen]], model * [[Joaquim Maria Machado de Assis]], skrywer * [[Paulo Coelho]], skrywer * [[Pelé]], sokkerspeler * [[Ayrton Senna]] – Formule Een-renjaer * [[Rubens Barrichello]] – Formule Een-renjaer * [[Emerson Fittipaldi]] – Formule Een-renjaer * [[Felipe Massa]] – Formule Een-renjaer == Sien ook == * [[Platynse Oorloë]] == Verwysings == : ''Hierdie artikel, of dele daarvan, is vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel, [[:en:Brazil|"Brazil"]] {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen * {{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Brazil |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231112321/https://www.britannica.com/place/Brazil |archive-date=31 Desember 2022 |url-status=live |title=Brazil |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=1 Januarie 2023}} * {{en}} {{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102173520/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/brazil |archive-date=2 Januarie 2023 |url-status=live |title=Brazil |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |accessdate=1 Januarie 2023}} * {{de}} Fischer Weltalmanach 2006. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 2005 * Green, Beth: A South American cruise. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 15, nr. 3, Maart 1966. == Eksterne skakels == ; Ensiklopediese inligting en media ---- {{CommonsKategorie|Brazil|Brasilië}} * {{en}} {{Wikivoyage|Brazil|Brasilië}} ; Amptelike webwerwe ---- * {{pt}} [http://www.brasil.gov.br/ ''Portal do Governo Brasileiro – Webwerf van die Brasiliaanse regering''] ; Toerisme ---- * [https://www.visitbrasil.com/ ''Visit Brasil – Embratur | Brazilian Tourist Board''] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Brasilië}} | Noord = {{vlagland|Venezuela}} • {{vlagland|Guyana}} • {{vlagland|Suriname}} • {{vlagland|Frans-Guyana}} | Noordoos = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Kaap Verde}} | Oos = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Sint Helena}} | Suidoos = [[Atlantiese Oseaan]] • {{vlagland|Tristan da Cunha}} | Suid = {{vlagland|Paraguay}} • {{vlagland|Argentinië}} • {{vlagland|Uruguay}} | Suidwes = {{vlagland|Bolivië}} | Wes = {{vlagland|Peru}} | Noordwes = {{vlagland|Colombia}} }} {{Lande van Suid-Amerika}} {{G20}} {{Gesagsbeheer}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Brasilie}} [[Kategorie:Brasilië| ]] [[Kategorie:Voormalige Portugese kolonies]] 4caeekzr79u854n9o3i2yj6cevv1tzl 0 17335 3138907 3133476 2026-10-29T06:05:23Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138907 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = {{nowrap|Groot-Visrivier}} |ander_naam = |beeld = Visrivier.jpg |beeld_byskrif = Die Groot-Visrivier loop deur die Dubbeldrift-natuurreservaat |kaart = |kaart_byskrif = <!-- *** Familie *** --> |hoofrivier = |sytak_links = [[Grootbrakrivier|Grootbrak-]], [[Koonaprivier|Koonap-]], [[Tarkarivier|Tarka-]] en [[Katrivier]]e |sytak_regs = [[Klein-Visrivier]], [[Kaprivier]] en [[Baviaansrivier (Oos-Kaap, lat -32,37, long 26,08)|Baviaansrivier]] |oorsprong = Grootbrak se oorsprong: Suid van die [[Oranjerivier|Oranje]] en Noordoos van [[Middelburg, Oos-Kaap|Middelburg]] |monding = |stroomgebied_lande = [[Oos-Kaap]], [[Suid-Afrika]] |lengte = 692 km |hoogte = 2&nbsp;100 m (Grootbrak se oorsprong) |monding_hoogte = 3 m |afloop = |stroomgebied = 30&nbsp;800 km&sup2; |duimdrukkerkaart = Oos-Kaap |duimdrukkeretiketposisie = bokant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 33 |breedtegraad_m = 29 |breedtegraad_s = 37 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 27 |lengtegraad_m = 8 |lengtegraad_s = 22 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Groot-Visrivier''' (''groot'' genoem om dit van die [[Visrivier]] in [[Namibië]] te onderskei) is 'n rivier wat deur die [[Oos-Kaap]]provinsie van [[Suid-Afrika]] vloei. Die [[Portugal|Portugese]] seevaarders het die rivier ''Rio de Infante'' gedoop en dit het as die ''Oub'' (Vis) bekend gestaan onder die plaaslike [[Khoikhoi]]. Die [[Groot-Vispuntvuurtoring‎]] staan by die riviermonding. Die rivier word gevoed deur die [[Grootbrakrivier]], die [[Tarkarivier|Tarka-]], die [[Koonaprivier|Koonap-]], die [[Baviaansrivier (Oos-Kaap, lat -32,37, long 26,08)|Baviaans-]], die [[Klein-Visrivier|Klein-Vis-]] en die [[Katrivier]]e. Naby sy seemonding sluit die [[Kaprivier]] ook van regs aan. == Rol in die geskiedenis van Suid-Afrika == Gedurende die [[19de eeu]] het die rivier die grens van die [[Kaapkolonie]] gevorm en hewige gevegte het hier gewoed tydens die [[Kaapse grensoorloë|Grensoorloë]] van [[1779]] tot [[1878]] tussen die inheemse [[Xhosas|Xhosa-nasie]] aan die een kant en die [[Voortrekker]]boere en die [[1820-Setlaars]] uit [[Engeland]] aan die anderkant. In [[1835]] is die Fingostam toegelaat om hulle op die rivieroewer te vestig. Onder die [[apartheid]]stelsel het die laer gedeeltes van die rivier die westelike grens van die [[Ciskei]]-[[tuisland]] gevorm. == Oranjerivierprojek == Die rivier vloei normaalweg die hele jaar lank op natuurlike wyse al is die oorsprong van die rivier in 'n droë gebied en die vloei kan redelik traag wees sonder die eb en vloei van die seegety. Water van die [[Oranjerivier]]stelsel kan egter nou gebruik word om die rivier se loop tydens droë tye aan te vul. Sedert die 1970's bring die [[Oranjerivierprojek]] water van die Oranjerivier, deur die Groot-Visrivier, vir landbou- en nywerheidsgebruik na die droë Oos-Kaap. Die tonnel wat hiervoor gebou is, was 'n reuse ingenieursonderneming. Die inlaat tot die tonnel is by [[Oviston]] ('n akroniem vir Oranje-Vis-Tonnel). Oviston is aan die suidoostelike oewer van die reuse [[Gariepdam]]. == Visrivier-Sondagsrivieroordragskema == [[Water]] oorgedra vanaf die Oranjerivier na die Groot-Visrivier via die Oranje-Visriviertonnel word weggekeer by die Elansdriftkeerwal in 'n kanaal wat vir 65&nbsp;km saam met steil hellings kronkel en uitmond in die Klein-Visrivier. Die kanaal vloei deur die [[Cookhouse]]tonnel van 13,1&nbsp;km wat deur die Bosberg sny tussen Cookhouse en [[Somerset-Oos]]. Die water vloei vir 40&nbsp;km in die Klein-Visrivier tot by die De Mistkraalkeerwal. Hier word die water uitgekeer in die Skoenmakerskanaal (vermoë 22&nbsp;m³/s) wat uiteindelik uitmond in die Volkerspruit wat op sy beurt na die [[Darlingtondam]] in die [[Sondagsrivier]] vloei.<ref>{{Verwys web |titel=argiefkopie |url=http://www.dwa.gov.za |argief-url=https://web.archive.org/web/20220619155306/http://www.dwa.gov.za/ |argiefdatum=19 Junie 2022 |besoekdatum= 9 Julie 2022 |url-status=dead}}</ref> == Algemeen == [[Cradock]] is 'n belangrike dorp waardeur die Groot-Visrivier vloei. Die kusgebied tussen [[Gqeberha]] en die Groot-Visrivier staan bekend as die Sonskynkus. Ondanks die rivier se naam vind [[hengel]] slegs in die dele naby die see plaas en is dit hoofsaaklik vir ontspanningsdoeleiendes. Die rivier is 'n getyrivier vir ongeveer 20&nbsp;km. 'n Gewilde [[kanovaart|kanobyeenkoms]], die [[Visrivier-kanowedvaart|Visrivier-kanomaraton]], vind jaarliks tussen die [[Grassridgedam]] en Cradock plaas. ==Kyk ook== *[[Dassiedeur]] *[[Osnekspruit]] == Bronne == * Logie, Bartle: Water in the wilderness - a journey down the Great Fish River. Port Elizabeth: Bluecliff Publishing,2006. {{ISBN|0-620-36163-8}} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Great Fish River}} * [http://www.geonames.org/1000144/great%20fish%20river.html Google-kaart van die Groot-Visrivier se seemonding] by Geonames.org (cc-by) {{Riviere van Suid-Afrika}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Oos-Kaap]] [[Kategorie:Riviere in Oos-Kaap]] qwjotoangj7zkv1t5jxcni2m6ms5sim 0 20363 3138770 2922449 2026-10-28T15:18:22Z HistorianSemiAmateur 198369 /* Bekende alumni */ die artikel is vol foute. Juta en Searle is definitief nie oud Gilliane nie. 3138770 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Skool |naam = Gill-kollege |inheemse naam = |logo = Gill-kollege embleem.jpg |onderskrif = |leuse = Sursum prorsusque |gestig = 1869 |gesluit = |tipe = Openbare skool |onderigmedium = Afrikaans en Engels |hoof = Hein van Heerden |adjunkhoof = |stigter = |personeel = 17 |leerlinge = 302 (2013) |grade = 8-12 |adres = |stad = [[Somerset-Oos]] |provinsie = [[Oos-Kaap]] |land = [[Suid-Afrika]] |kleure = |koshuise = Ja |jaarboek = |koerant = |webblad = [http://gillcollege.webs.com/ http://gillcollege.webs.com/] }} [[Lêer:William Gill.jpg|duimnael|links|180px|Dr. [[William Gill]] se ruim erflating het die stigting van Gill-kollege moontlik gemaak. Hy was van 1829 tot sy dood in 1863 distrikgeneesheer van [[Somerset-Oos]].]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege nuwe blok.jpg|duimnael|links|250px|Dié gebou op die Gill-kampus is in 1918 ingewy.]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege eerste gebou.jpg|regs|duimnael|270px|Gill-kollege het in 1869 in dié gebou begin. Die argitek was [[James Bisset]], wat ook onder meer verantwoordelik was vir die [[NG gemeente Graaff-Reinet|NG kerke Graaff-Reinet]] en [[NG gemeente Beaufort-Wes|Beaufort-Wes]].]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege koshuis.jpg|duimnael|links|250px|Gill-kollege se seunskoshuis, voltooi in 1892.]] [[Beeld:Gill College-koshuis.JPG|duimnael|regs|270px|'n Poskaart van omstreeks 1920 met 'n foto van die skool se koshuis.]] [[Lêer:Gill-kollege 1935.jpg|duimnael|regs|300px|Gill-kollege soos die skool daar uitgesien het in 1935 nadat die "nuwe blok" (links op die foto) voltooi is.]] [[Beeld:Somerset-Oos Gill-kollege hoeksteen.jpg|duimnael|regs|220px|Die hoeksteen van die "nuwe" gebou.]] '''Gill-kollege''' is 'n dubbelmedium-, koëd<!-- beide seuns en dogters -->-openbare hoërskool op die [[Oos-Kaap]]se dorp [[Somerset-Oos]]. Dié roemryke onderwysinstelling is in 1869 gestig as ’n hoërskool en universiteitsopleidingsentrum vir seuns en jong mans danksy ’n £23&nbsp;000-erflating van dr. [[William Gill]] (1792-1863), ’n geneesheer en wolboer wat skatryk geword het deur middel van sy [[merino]]plaas naby [[Kookhuis]]. == Agtergrond == Gill het die Somerset Reading Society in [[1832]] gestig as voorloper van die latere dorpsbiblioteek. Hy het geld nagelaat vir die stigting en onderhoud van 'n inrigting van hoër onderwys in die [[Oos-Kaap]]. Die oorspronklike gedagte was dit die Oostelike Provinsie ([[Oos-Kaap]]) se universiteit moes word, maar weens strawwe mededinging van die [[St. Andrew-kollege]] (waaruit die [[Rhodes-universiteit|Rhodes-universiteitskollege]] ontstaan het) in [[Grahamstad]], destyds soos vandag, ’n veel groter en belangriker nedersetting as Somerset-Oos, kon Gill-kollege nie aan die vereiste voldoen nie wat die status van universiteitskollege beperk het tot instellings met meer as 75 studente wat matriek verwerf het. Gevolglik verloor Gill-kollege sy universiteitstatus in 1903 en word 34 jaar ná sy ontstaan slegs ’n hoërskool. ’n Eiesoortige probleem het ontstaan weens verlies van Gill se status: Die kollege kon nie meer baat vind by dr. Gill se erflating nie omdat die testament bepaal het die geld mag slegs aangewend word vir ’n instelling vir hoër (naskoolse) onderwys. Die saak het in die Unieparlement gaan draai en die Privaat Wet op die Gill-kollege-korporasie van 1912 het dit wettig gemaak om die bemaking aan te wend vir naskoolse beurse. Die fonds word tot vandag toe geadministreer deur die Gill-korporasie, wat jaarliks vier of vyf beurse toeken aan studente wat aan ’n Suid-Afrikaanse universiteit wil gaan studeer. == Universiteitstatus verloor == Die bedoeling was dat Gill ’n opleidingsinstelling vir seuns en jong mans sou wees, maar dit het een van die eerste tersiêre instellings geword wat vroue toegelaat het. Een van dié vroue wat uitgeblink het, was Ismay Craib (oftewel mev. [[Basil Schonland]]). Van 1928 af het Gill opnuut net seuns aanvaar en het dit ’n seunskool gebly tot in 1965, toe Gill-kollege en die Hoër Meisieskool Bellevue saamgesmelt het. Die skool het nog altyd leerders van wyd en syd gelok wat in sy koshuise tuisgaan. == Kampus == Die skool besit uitsonderlike, geskiedkundige geboue, onder meer die oorspronklike gebou wat in 1869 in gebruik geneem is en wat nou as skoolbiblioteek dien. Die senior seunskoshuis is in 1892 in gebruik geneem. Die lowerryke skoolterrein is besonder ruim en sluit ook die aangrensende, gelyknamige laerskool in. Bosberg, wat uitttroon bo die dorp, bied 'n skilderagtige agtergrond. == Rektors en skoolhoofde == * Prof. [[Peter MacOwan]], 1869 - 1881 * Prof. Robert MacWilliam, 1881 - 1903 * William J. Gall, 1903 (rektor), 1909 - 1936 (hoof: Hoërskool Gill-kollege) * F.E. de Villiers, 1937 - 1955 * H. Winkler, 1956 - 1960 * S.D. Naudé, 1960 - ? * S.G. Zietsman, 2005 - 2014 * Marina Marais (waarnemend) * Hein van Heerden, [[1 April]] [[2016]] – hede (voorheen vyf jaar adjunkhoof van [[Hoërskool Merensky]], [[Tzaneen]]) == Bekende alumni == Talle bekende Suid-Afrikaners het hier studeer of skoolgegaan, onder andere: * [[1874]] – [[Reinhold Gregorowski]] (1856–1922), regter en staatsprokureur * 1874 – sir [[Malcolm Searle|M.W. Searle]] (1855–1926), regter) ???? * 1874 – sir [[Henricus Hubertus Juta|H.H. Juta]] (1857–1930), regsgeleerde, regter, parlementslid ???? * Sir [[James Rose-Innes]] (1855–1942), hoofregter van Suid-Afrika * Genl. Pierre de Villiers, polisiekommissaris * Genl. [[Johannes Keevy|J.M. Keevy]] (1908–1981), polisiekommissaris * Dr. W.H. Craib, hartspesialis * A.H. Vosloo, administrateur van [[Kaapland]] * Dr. [[A.L. Geyer]] (1894–1969), tweede redakteur van ''[[Die Burger]]'' en SA se hoë kommissaris in [[Londen]] * Ds. [[Petrus Postma]] (1854-1919), predikant in die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] * Ds. [[Martinus Postma]] (1855–1926), predikant en professor in die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] * Dr. [[Willie Landman]] (1909–1986), predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] * Genl. [[Hendrik Klopper|H.B. Klopper]] (1902–1978), generaal en bevelvoerder van die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] * Prof. H.W. Snyman * Ds. [[Henry Lindo Webb]] (1875-1948), predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] * Ds. [[William Loftie Eaton]], leraar van die [[NG gemeente Jamestown]] van 1899–1933 == Galery == ===Hoofde === <gallery> Lêer:WJ Gall Gill-kollege.jpg|W.J. Gall, rektor van 1903 tot 1908 en daarna tot 1936 skoolhoof. Lêer:FE de Villiers Gill-kollege.jpg|Mnr. F.E. de Villiers, skoolhoof van 1937 tot 1955. </gallery> === Leerders en studente === <gallery> Beeld:Reinhold Gregorowski.jpg|[[Reinhold Gregorowski]] (1853–1922), oudleerder en later staatsprokureur en regter. Beeld:Genl JM Keevy.jpg|Genl. [[Johannes Keevy|J.M. Keevy]] (1908–1981), kommissaris van polisie (1962–1968). </gallery> == Bronne == * Potgieter, D.J. (red.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou). == Eksterne skakels == *[http://www.gillcollege.co.za Die skool se webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014165647/http://www.gillcollege.co.za/ |date=14 Oktober 2017 }} [[Kategorie:Oos-Kaap]] [[Kategorie:Skole in die Oos-Kaap]] 3nfk92x0m1xt5npz5zobyjux7a78m2t 3138772 3138770 2026-10-28T15:37:54Z Pynappel 70858 Wysiging deur [[Special:Contributions/HistorianSemiAmateur|HistorianSemiAmateur]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] 2922449 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Skool |naam = Gill-kollege |inheemse naam = |logo = Gill-kollege embleem.jpg |onderskrif = |leuse = Sursum prorsusque |gestig = 1869 |gesluit = |tipe = Openbare skool |onderigmedium = Afrikaans en Engels |hoof = Hein van Heerden |adjunkhoof = |stigter = |personeel = 17 |leerlinge = 302 (2013) |grade = 8-12 |adres = |stad = [[Somerset-Oos]] |provinsie = [[Oos-Kaap]] |land = [[Suid-Afrika]] |kleure = |koshuise = Ja |jaarboek = |koerant = |webblad = [http://gillcollege.webs.com/ http://gillcollege.webs.com/] }} [[Lêer:William Gill.jpg|duimnael|links|180px|Dr. [[William Gill]] se ruim erflating het die stigting van Gill-kollege moontlik gemaak. Hy was van 1829 tot sy dood in 1863 distrikgeneesheer van [[Somerset-Oos]].]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege nuwe blok.jpg|duimnael|links|250px|Dié gebou op die Gill-kampus is in 1918 ingewy.]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege eerste gebou.jpg|regs|duimnael|270px|Gill-kollege het in 1869 in dié gebou begin. Die argitek was [[James Bisset]], wat ook onder meer verantwoordelik was vir die [[NG gemeente Graaff-Reinet|NG kerke Graaff-Reinet]] en [[NG gemeente Beaufort-Wes|Beaufort-Wes]].]] [[Lêer:Somerset-Oos Gill-kollege koshuis.jpg|duimnael|links|250px|Gill-kollege se seunskoshuis, voltooi in 1892.]] [[Beeld:Gill College-koshuis.JPG|duimnael|regs|270px|'n Poskaart van omstreeks 1920 met 'n foto van die skool se koshuis.]] [[Lêer:Gill-kollege 1935.jpg|duimnael|regs|300px|Gill-kollege soos die skool daar uitgesien het in 1935 nadat die "nuwe blok" (links op die foto) voltooi is.]] [[Beeld:Somerset-Oos Gill-kollege hoeksteen.jpg|duimnael|regs|220px|Die hoeksteen van die "nuwe" gebou.]] '''Gill-kollege''' is 'n dubbelmedium-, koëd<!-- beide seuns en dogters -->-openbare hoërskool op die [[Oos-Kaap]]se dorp [[Somerset-Oos]]. Dié roemryke onderwysinstelling is in 1869 gestig as ’n hoërskool en universiteitsopleidingsentrum vir seuns en jong mans danksy ’n £23&nbsp;000-erflating van dr. [[William Gill]] (1792-1863), ’n geneesheer en wolboer wat skatryk geword het deur middel van sy [[merino]]plaas naby [[Kookhuis]]. == Agtergrond == Gill het die Somerset Reading Society in [[1832]] gestig as voorloper van die latere dorpsbiblioteek. Hy het geld nagelaat vir die stigting en onderhoud van 'n inrigting van hoër onderwys in die [[Oos-Kaap]]. Die oorspronklike gedagte was dit die Oostelike Provinsie ([[Oos-Kaap]]) se universiteit moes word, maar weens strawwe mededinging van die [[St. Andrew-kollege]] (waaruit die [[Rhodes-universiteit|Rhodes-universiteitskollege]] ontstaan het) in [[Grahamstad]], destyds soos vandag, ’n veel groter en belangriker nedersetting as Somerset-Oos, kon Gill-kollege nie aan die vereiste voldoen nie wat die status van universiteitskollege beperk het tot instellings met meer as 75 studente wat matriek verwerf het. Gevolglik verloor Gill-kollege sy universiteitstatus in 1903 en word 34 jaar ná sy ontstaan slegs ’n hoërskool. ’n Eiesoortige probleem het ontstaan weens verlies van Gill se status: Die kollege kon nie meer baat vind by dr. Gill se erflating nie omdat die testament bepaal het die geld mag slegs aangewend word vir ’n instelling vir hoër (naskoolse) onderwys. Die saak het in die Unieparlement gaan draai en die Privaat Wet op die Gill-kollege-korporasie van 1912 het dit wettig gemaak om die bemaking aan te wend vir naskoolse beurse. Die fonds word tot vandag toe geadministreer deur die Gill-korporasie, wat jaarliks vier of vyf beurse toeken aan studente wat aan ’n Suid-Afrikaanse universiteit wil gaan studeer. == Universiteitstatus verloor == Die bedoeling was dat Gill ’n opleidingsinstelling vir seuns en jong mans sou wees, maar dit het een van die eerste tersiêre instellings geword wat vroue toegelaat het. Een van dié vroue wat uitgeblink het, was Ismay Craib (oftewel mev. [[Basil Schonland]]). Van 1928 af het Gill opnuut net seuns aanvaar en het dit ’n seunskool gebly tot in 1965, toe Gill-kollege en die Hoër Meisieskool Bellevue saamgesmelt het. Die skool het nog altyd leerders van wyd en syd gelok wat in sy koshuise tuisgaan. == Kampus == Die skool besit uitsonderlike, geskiedkundige geboue, onder meer die oorspronklike gebou wat in 1869 in gebruik geneem is en wat nou as skoolbiblioteek dien. Die senior seunskoshuis is in 1892 in gebruik geneem. Die lowerryke skoolterrein is besonder ruim en sluit ook die aangrensende, gelyknamige laerskool in. Bosberg, wat uitttroon bo die dorp, bied 'n skilderagtige agtergrond. == Rektors en skoolhoofde == * Prof. [[Peter MacOwan]], 1869 - 1881 * Prof. Robert MacWilliam, 1881 - 1903 * William J. Gall, 1903 (rektor), 1909 - 1936 (hoof: Hoërskool Gill-kollege) * F.E. de Villiers, 1937 - 1955 * H. Winkler, 1956 - 1960 * S.D. Naudé, 1960 - ? * S.G. Zietsman, 2005 - 2014 * Marina Marais (waarnemend) * Hein van Heerden, [[1 April]] [[2016]] – hede (voorheen vyf jaar adjunkhoof van [[Hoërskool Merensky]], [[Tzaneen]]) == Bekende alumni == Talle bekende Suid-Afrikaners het hier studeer of skoolgegaan, onder andere: * [[1874]] – [[Reinhold Gregorowski]] (1856–1922), regter en staatsprokureur * 1874 – sir [[Malcolm Searle|M.W. Searle]] (1855–1926), regter) * 1874 – sir [[Henricus Hubertus Juta|H.H. Juta]] (1857–1930), regsgeleerde, regter, parlementslid * Sir [[James Rose-Innes]] (1855–1942), hoofregter van Suid-Afrika * Genl. Pierre de Villiers, polisiekommissaris * Genl. [[Johannes Keevy|J.M. Keevy]] (1908–1981), polisiekommissaris * Dr. W.H. Craib, hartspesialis * A.H. Vosloo, administrateur van [[Kaapland]] * Dr. [[A.L. Geyer]] (1894–1969), tweede redakteur van ''[[Die Burger]]'' en SA se hoë kommissaris in [[Londen]] * Ds. [[Petrus Postma]] (1854-1919), predikant in die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] * Ds. [[Martinus Postma]] (1855–1926), predikant en professor in die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] * Dr. [[Willie Landman]] (1909–1986), predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] * Genl. [[Hendrik Klopper|H.B. Klopper]] (1902–1978), generaal en bevelvoerder van die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] * Prof. H.W. Snyman * Ds. [[Henry Lindo Webb]] (1875-1948), predikant in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] * Ds. [[William Loftie Eaton]], leraar van die [[NG gemeente Jamestown]] van 1899–1933 == Galery == ===Hoofde === <gallery> Lêer:WJ Gall Gill-kollege.jpg|W.J. Gall, rektor van 1903 tot 1908 en daarna tot 1936 skoolhoof. Lêer:FE de Villiers Gill-kollege.jpg|Mnr. F.E. de Villiers, skoolhoof van 1937 tot 1955. </gallery> === Leerders en studente === <gallery> Beeld:Reinhold Gregorowski.jpg|[[Reinhold Gregorowski]] (1853–1922), oudleerder en later staatsprokureur en regter. Beeld:Genl JM Keevy.jpg|Genl. [[Johannes Keevy|J.M. Keevy]] (1908–1981), kommissaris van polisie (1962–1968). </gallery> == Bronne == * Potgieter, D.J. (red.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou). == Eksterne skakels == *[http://www.gillcollege.co.za Die skool se webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171014165647/http://www.gillcollege.co.za/ |date=14 Oktober 2017 }} [[Kategorie:Oos-Kaap]] [[Kategorie:Skole in die Oos-Kaap]] luq7v0tvh68tmgadq4uwrydnywlzypm 0 21260 3138905 3138677 2026-10-29T05:42:41Z ~2026-57827-07 217166 /* Bekende alumni */ 3138905 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Universiteit |naam = Universiteit van Pretoria |beeldgrootte = 270px |beeld = Ou Lettere, f, Tuks.jpg |beeldbyskrif = Die [[Ou Letteregebou|Ou Lettere]]- en Geesteswetenskappegeboue |latyn_naam = |leuse = ''Ad Destinatum Persequor'' |leuseafr = Met ywer en volharding streef ek na die doel |leuseeng = ''With zeal and perseverance I strive towards the goal''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://geocities.com/bona_spes/UP_E.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090806140112/http://geocities.com/bona_spes/UP_E.html |archivedate= 6 Augustus 2009 |title=Pretoria University |publisher=Web.archive.org |date=6 Augustus 2009 |accessdate=1 Junie 2014 |url-status=live }}</ref> |gestig = [[4 Maart]] [[1908]]<ref name="web.up.ac.za">{{en}} [http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2&subid=2&ipklookid=2 History of the University of Pretoria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091101004552/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2&subid=2&ipklookid=2 |date= 1 November 2009 }}. Besoek op 1 Junie 2014.</ref> |gesluit = |tipe = Openbare universiteit<ref name="southafrica.info">{{en}} [http://www.southafrica.info/about/education/universities.htm South Africa's universities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120410035253/http://www.southafrica.info/about/education/universities.htm |date=10 April 2012 }}. Besoek op 1 Junie 2014.</ref> |affiliasie = |befondsing = R2&nbsp;470 miljoen<ref>{{en}} [http://web.up.ac.za/sitefiles/file/publications/2011/UP_Annual_report_2010.pdf University of Pretoria Annual Review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130202050345/http://web.up.ac.za/sitefiles/file/publications/2011/UP_Annual_report_2010.pdf |date= 2 Februarie 2013 }}. Besoek op 1 Junie 2014</ref> (31 Desember 2010) |amptenaar_in_beheer = |voorsitter = |voorsittende beampte= Futhi Mtoba<ref>{{cite web |url=http://www.busa.org.za/people.html |title=Mtšna Futhi Mtoba] |publisher=Busa.org.za |access-date=1 Junie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920142510/http://www.busa.org.za/people.html |archive-date=20 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |kanselier = Wiseman Nkuhlu |president = |visie-president = |superintendent = |provoos = |visie_kanselier = Cheryl de la Rey<ref>{{en}} {{cite web |url=http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8&sub=1&parentid=1&subid=6&ipklookid=2 |title=Chancellor > University of Pretoria |publisher=Web.up.ac.za |date=5 Februarie 1944 |accessdate=1 Junie 2014 |archive-date=22 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140722075957/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8&sub=1&parentid=1&subid=6&ipklookid=2 |url-status=dead}}</ref> |rektor = |prinsipaal = |dekaan = |direkteur = |fakulteit = |personeel = 4&nbsp;099 (voltydse aanstellings) |studentetal = 38&nbsp;934 Kontak<br />18&nbsp;475 Afstand<br />57&nbsp;409 Totaal<ref name="ReferenceB">{{en}} [http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP%20in%20a%20Nutshell%202009.pdf UP in a Nutshell 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130903121532/http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP |date= 3 September 2013 }}. Besoek op 1 Junie 2014.</ref> |voorgraadse studente= 28&nbsp;450<ref name="ReferenceB" /> |nagraadse studente = 10&nbsp;484<ref name="ReferenceB" /> |doktoraal = |ander = |ligging = [[Pretoria]], [[Gauteng]] |stad = [[Pretoria]] |provinsie = [[Gauteng]] |land = [[Suid-Afrika]] |coor = {{Koördinate|25|45|13|S|28|13|47|O|tipe:landmark|aansig=inlyn,titel}} |kampus = 7 Suburban kampusse en fasiliteite 1120&nbsp;ha (2767 akker)<ref name="Campuses &gt; University of Pretoria">{{en}} {{cite web |url=http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=77 |title=Campuses > University of Pretoria |publisher=Web.up.ac.za |accessdate=1 Junie 2014 |archive-date=20 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020100100/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=77 |url-status=dead }}</ref><ref name="campuses">{{en}} {{cite web |url=http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP%20in%20a%20Nutshell%202009.pdf |title=Up in a Nutshell 2009 |format=PDF |accessdate=1 Junie 2014 |archive-date= 3 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903121532/http://web.up.ac.za/sitefiles/file/web-team/UP |url-status=dead }}</ref> |voormalige_name = Transvaal Universiteitskollege (1908–1930)<ref>{{en}} [web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=2History of the University of Pretoria]. Besoek op 1 Junie 2014.</ref> |free_label = |free = |sport = |kleure = {{kleurkas|#16166B}} {{kleurkas|#f5af00}} {{kleurkas|#CF1020}} Blou, rooi en goud |bynaam = ''Tuks'' of ''Tukkies''<ref name="web.up.ac.za" /> |gelukbringer = Oom Gert<ref>{{en}} {{cite web |url=http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=6972&subid=6972 |title=Oom Gert > University of Pretoria |publisher=Web.up.ac.za |accessdate=1 Junie 2014 |archive-date=19 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219223736/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=6972&subid=6972 |url-status=dead }}</ref> |affiliasies = [[Association of African Universities|AAU]]<br />[[Association of Commonwealth Universities|ACU]]<ref>{{cite web |url=http://www.acu.ac.uk/institutions/search?code=ZA&member_search.x=44&member_search.y=17 |title=Members by country |publisher=Acu.ac.uk |access-date=1 Junie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121018104154/http://www.acu.ac.uk/institutions/search?code=ZA |archive-date=18 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br />[[CDIO]]<ref>{{en}} [http://www.cdio.org/ The CDIO INITIATIVE]. Besoek op 1 Junie 2014.</ref><br />[[Foundation of Tertiary Institutions of the Northern Metropolis|FOTIM]]<ref>{{en}} [http://www.fotim.ac.za/members.aspx Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091120060734/http://www.fotim.ac.za/members.aspx |date=20 November 2009 }}. Besoek op 1 Junie 2014.</ref><br />[[Higher Education South Africa|HESA]]<br />[[International Education Association of South Africa|IEASA]] |webtuiste = [http://www.up.ac.za/ up.ac.za] |logo = |voetnotas = }} [[Lêer:Kya rosa.jpg|200px|duimnael|Die Kya Rosa was die eerste tuiste van die universiteit]] Die '''Universiteit van Pretoria''' (algemeen na verwys as '''UP''', '''Tuks''', of '''Tukkies''') is 'n multikampus openbare navorsingsuniversiteit in [[Pretoria]], die administratiewe hoofstad van [[Suid-Afrika]]. == Ontstaan == Die oorsprong van die Universiteit van Pretoria kan teruggevoer word na pogings om hoër onderwys in die Transvaal-streek te vestig lank voor die amptelike stigting daarvan. Soos in Rautenbach<ref name="UPGedenkboek1960">{{cite book |author=Universiteit van Pretoria |editor-last=Rautenbach |editor-first=C.H. |year=1960 |title=Ad destinatum: Gedenkboek van die Universiteit van Pretoria (1910–1960) |location=Johannesburg |publisher=Voortrekkerpers Beperk |isbn= |oclc=}}</ref> genoem, was daar reeds in die 1870's, gedurende die tyd van President Burgers, pogings om "hoger onderwys" in Pretoria te vestig. Hoewel hierdie aanvanklike pogings nie onmiddellik tot stand gekom het nie, het die konsep van 'n universiteit in die streek 'n volgehoue ​​doelwit gebly. Later, in die 1880's en 1890's, is verdere planne voorgestel, met figure soos Superintendent van Onderwys S.J. du Toit en President [[Paul Kruger]] wat gepleit het vir die stigting van 'n universiteit in Pretoria. Die uitbreek van die [[Anglo-Boereoorlog]] het egter hierdie pogings tot 'n skielike stilstand gebring.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Ná die oorlog het die landskap van hoër onderwys in Transvaal begin verskuif. In 1903 is die [[Transvaalse Tegniese Instituut]] (TTI) in Johannesburg gestig, met 'n fokus op tegniese en wetenskaplike onderwys.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Selfs van sy vroeë dae af was daar egter besprekings oor die uitbreiding van die omvang van die TTI om kuns- en wetenskapfakulteite in te sluit, met die idee dat dit moontlik buite Johannesburg ontwikkel kan word. Teen 1906 het die TTI ontwikkel tot die [[Transvaalse Universiteitskollege]] (TUC), wat sy breër aspirasies weerspieël om 'n meer omvattende instelling van hoër onderwys te word.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Rautenbach<ref name="UPGedenkboek1960"/> meld dat die naamsverandering op 7 Julie 1906 plaasgevind het deur die waarnemende Luitenant-Goewerneur, Sir Richard Solomon. Dit was 'n belangrike stap in die rigting van die uiteindelike stigting van die Universiteit van Pretoria. 'n Kernmoment in die universiteit se geskiedenis het gekom met die betrokkenheid van Generaal [[J.C. Smuts]], wat in 1907 die Koloniale Sekretaris in die Transvaalse regering geword het. Smuts het die behoefte erken dat hoër onderwys meer toeganklik moes wees en het 'n stelsel in die vooruitsig gestel waar verskillende leervertakkings op plekke geleë sou wees wat die beste geskik is vir hul ontwikkeling. Hy het 'n "drieledige universiteits"-stelsel voorgestel, met tegniese en mynbou-onderwys in Johannesburg, landbou by Frankenwald (’n groot landgoed wat vir opvoedkundige doeleindes geskenk is), en letterkundige en wetenskapkursusse in Pretoria.<ref name="UPGedenkboek1960"/> In 1907 het Smuts 'n plan geïnisieer om universiteitsklasse in Pretoria te vestig, wat effektief die Pretoria-sentrum van die TUC sou word.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Die Pretoria-sentrum het sy nederige bestaan ​​in Februarie 1908 begin in 'n huis genaamd Kya Rosa, geleë in Skinnerstraat.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Aanvanklik was daar slegs vier professore en 'n klein groepie studente. Die eerste professore was H. Th. Reinink, John Purves, Alfred Croom Paterson en D.F. du Toit Malherbe, wat elk 'n wye reeks vakke gedek het.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Die vroeë dae is gekenmerk deur informaliteit en noue interaksie tussen professore en studente. Rautenbach<ref name="UPGedenkboek1960"/> beskryf die klasse as "min of meer gesellig" as gevolg van die huishoudelike omgewing van Kya Rosa. Ten spyte van die beskeie begin, was die stigting van die Pretoria-sentrum 'n deurslaggewende stap in die rigting van die skepping van 'n afsonderlike universiteit in die stad. In 1910 is 'n belangrike mylpaal bereik toe die Transvaalse Parlement Wet Nr. 1 van 1910 aangeneem het, wat die Transvaalse Universiteitskollege amptelik as 'n aparte entiteit in Pretoria gevestig het.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Hierdie wet het die formele skeiding van die Pretoria-tak van die Johannesburg-tak gemerk. Die TUC in Pretoria was egter steeds nie ten volle onafhanklik nie, aangesien dit grootliks onder beheer van die [[Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop]] gebly het. Groter outonomie is in 1918 toegestaan ​​toe die TUC by die federale [[Universiteit van Suid-Afrika]] aangesluit het.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Volledige onafhanklikheid is uiteindelik op 10 Oktober 1930 bereik, toe die Transvaalse Universiteitskollege die Universiteit van Pretoria geword het.<ref name="UPGedenkboek1960"/> Dit was die hoogtepunt van jare se pogings en die verwesenliking van 'n lang gekoesterde visie. Rautenbach<ref name="UPGedenkboek1960"/> verklaar dat die Universiteit op 13 September 1932 meer spesifiek in diens van Afrikaanssprekendes geplaas is deur amptelike besluit. Oor die volgende dekades het die Universiteit van Pretoria aansienlik gegroei, beide in grootte en omvang. Dit het sy fakulteite uitgebrei, sy kampus ontwikkel en 'n toonaangewende instelling vir hoër onderwys in Suid-Afrika geword. Rautenbach<ref name="UPGedenkboek1960"/> noem dat die Universiteit teen 1960 die grootste residensiële universiteit in die land geword het, 'n bewys van sy merkwaardige groei vanaf sy nederige begin in Kya Rosa. Sedert 1997 het die Universiteit meer navorsingsuitsette elke jaar as enige ander instelling van hoëronderwys in Suid-Afrika geproduseer, soos gemeet deur die Departement van Onderwys se akkreditasiemaatstaf. In 2008 het die universiteit 15,8% van alle meesters- en doktorsgrade in Suid-Afrika toegeken, die hoogste persentasie in Suid-Afrika. == Hede == In die [[1980]]<nowiki/>s het die universiteit sowat 13&nbsp;000 studente gehad, maar in [[2005]] was daar reeds 38&nbsp;499 inwonende studente aan die universiteit geregistreer, teenoor 28&nbsp;093 in [[2000]]. Die verhouding tussen wit en swart was 60:40. Buiten die residensiële studente was daar ook sowat 13&nbsp;000 studente wat vir die universiteit se afstandsonderrigprogramme ingeskryf het, hoofsaaklik in die Fakulteit Opvoedkunde. Van hulle was meer as 95% swart. Klasse het in [[1989]] op die [[Witbank]]-kampus begin. == Fakulteite == Die universiteit het nege fakulteite: * Ekonomiese en Bestuurswetenskappe * [[Opvoedkunde]] * Ingenieurswese, Bou-omgewing en Inligtingstegnologie * Gesondheidswetenskappe * [[Geesteswetenskappe]] * Regte * Natuur- en Landbouwetenskappe * [[Teologie]] * Veeartsenykunde == Hatfieldkampusgeboue == <div style="-moz-column-count: 2"> * [[AE du Toit Auditorium & Anneks UP|AE du Toit Auditorium & Anneks]] * [[Administrasiegebou_UP|Administrasiegebou]] (Die Skip) * [[Musaion en Amfiteater UP|Amfiteater]] * [[Aula]] * [[Margaretha Mes Instituut vir Plantfisiologie|Bateman-gebou]] * [[Boukundegebou UP|Boukunde]] * [[Carl en Emily Fuchs Instituut vir Mikroëlektronika|Carl en Emily Fuchs Instituut vir Mikroëlektronika (CEFIM)]] * [[Chemiegebou UP|Chemiegebou]] * [[Die Lier (UP)|Die Lier]] * [[Dierkundegebou UP|Dierkundegebou]] * [[Dramagebou, UP|Dramagebou]] * [[Eeufeesgebou, UP|Eeufeesgebou]] * [[Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe-gebou, UP|Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe]] (EB) * [[Bosbou- en Landbou Biotegnologie-instituut-geboue UP|FABI 1 & 2 (Bosbou- en Landbou Biotegnologie-instituut)]] * [[Geesteswetenskappegebou UP|Geesteswetenskappegebou]] * [[Geografiegebou UP]] * [[Informatorium, UP|Informatorium]] (Rekenaarsentrum) * [[Ingenieurswese-geboue UP|Ingenieurswese I, II & III]] * [[Inligtingstegnologiegebou, UP|Inligtingstegnologie]] (IT) * [[Kanseliersgebou UP|Kanselliersgebou]] * [[Tukkiewerf|Kapel (Ou Klooster)]] * [[Kliëntedienssentrum (KDS) UP|Kliëntedienssentrum (KDS)]] * [[Tukkiewerf|Kloostersaal]] * [[Klubsaalgebou UP|Klubsaal]] * [[Kommunikasiepatologiegebou UP|Kommunikasiepatologie]] * [[Kya Rosa]] * [[Landbouwetenskappe-gebou UP|Landbouwetenskappe]] * [[Margaretha Mes Instituut vir Plantfisiologie]] * [[Maskerteater]] * [[Merensky II Biblioteek]] * [[Mineralewetenskappegebou UP|Mineraalwetenskappe]] * [[Musaion en Amfiteater UP|Musaion]] * [[Nagraadse Sentrum UP|Nagraadse Sentrum]] * [[Natuurwetenskappe-geboue UP|Natuurwetenskappe I & II]] * Oom Gert se Plek (studentekroeg) * [[Ou Bemarkingsdienstegebou UP|Ou Bemarkingsdienstegebou]] * [[Ou Chemiegebou UP|Ou Chemiegebou]] * [[Ou Landbougebou UP|Ou Landbougebou]] * [[Ou Letteregebou]] * [[Ou Merensky Biblioteek]] (Edoardo Villa Museum) * [[Plantkundegebou UP|Plantkundegebou]] * [[Regsgeleerdheidgebou UP|Regsgeleerdheidgebou]] * [[Roosmaryn]] * [[Tegniese Dienste-gebou UP|Sci-Enza]] * Sanlam-konferensiesentrum * [[Margaretha Mes Instituut vir Plantfisiologie|Stoneman-gebou]] * [[Studentesakegebou UP|Studentesake]] * [[Studentesentrum UP|Studentesentrum]] * [[Swaarmasjienlaboratorium UP|Swaarmasjienlaboratorium]] * [[Tegniese Dienste-gebou UP|Tegniese Dienste-gebou]] * [[Teologiegebou UP|Teologie]] * [[Tukkiewerf]] * [[Van de Graaff-versneller UP|Van de Graaff-versneller]] * [[Margaretha Mes Instituut vir Plantfisiologie|Vetman-gebou]] * [[Visuele Kunste-gebou UP|Visuele Kunste]] * [[Wiskunde-gebou UP|Wiskunde-gebou]] </div> == Koshuise == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Kampus !! Hatfield !! Groenkloof !! Prinshof !! Mamelodi !! Onderstepoort !! Nagraads |- ! Mans | Boekenhout, Kollege, Maroela, Mopanie, Olienhout, Taaibos || Kiaat || Olympus || || || |- ! Dames | Asterhof, Erika, Jasmyn, Katjiepiering, Klaradyn, Madelief, Magrietjie, Nerina || Inca, Lilium, Zinnia || Curlitzia || || || |- ! Gemeng | TuksVillage || || Hippokrates || Tuks Naledi || Onderstepoort || Tuksdorp, Protea, Jacaranda |- |} ==Noemenswaardige personeel== * [[Andries Breytenbach]] (1944-), professor in die Departement Teologie. * [[Julian Müller]] (1946–), emeritus professor in Praktiese Teologie en voormalige adjunkdekaan van die Fakulteit Teologie. == Bekende alumni == [[Lêer:Mimi Coertse Wien.JPG|duimnael|upright|Mimi Coertse in [[Wene]]]] * Dr [[Anton Rupert]] – Miljarder, voormalige UP-Kanselier en Tukkie-van-die-Eeu * Prof dr [[Christiaan Barnard|Chris Barnard]] – Beroemde hartchirurg * Dr [[Mimi Coertse]] – Internasionale Operasanger * Prof Christof Heyns – Spesiale Rapporteur aan die Verenigde Nasies se Raad op Menseregte<ref>[http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8641&articleID=4830 United Nations Human Rights Council appoints Dean of Faculty of Law, University of Pretoria as Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401181817/http://web.up.ac.za/default.asp?ipkCategoryID=8641&articleID=4830 |date= 1 April 2012 }} Besoek op 23 September 2010</ref> * Dr Marius Kloppers – Internasionale [[Hoof- uitvoerende beampte|HUB]] van wêreldwye mynreus [[BHP Billiton]] * Dr [[Chris Stals]] – Sakeleier & voormalige UP-Kanselier * Emeritus Aartsbiskop [[Desmond Tutu]] – Ontvanger van die [[Nobelprys vir Vrede]] * Dr Johan van Zyl – HUB: Sanlam * [[Jacques Freitag]] – Suid-Afrikaanse rekordhouer in hoogspring * [[Tobie Cronjé]] - Afrikaanse akteur * [[Naas Botha]] - oud-Springbokrugbyspeler * [[Jacobus Hendrik Pierneef|Pierneef]] – Suid-Afrikaanse landskapkunstenaar<ref>[http://whoswho.co.za/jacob-pierneef-6653 Who's Who Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151003231605/http://whoswho.co.za/jacob-pierneef-6653 |date= 3 Oktober 2015 }} Besoek op 30 Mei 2015</ref> * [[Jak de Priester]] – Afrikaanse sanger en skrywer<ref>[http://whoswho.co.za/jak-de-priester-6891 Who's Who Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151003233121/http://whoswho.co.za/jak-de-priester-6891 |date= 3 Oktober 2015 }} Besoek op 30 Mei 2015</ref> * [[Adriaan Vlok]] – Minister van Wet en Orde in Suid-Afrika vanaf 1986 tot 1991<ref>[http://whoswho.co.za/adriaan-vlok-5623 Who's Who Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150226144126/http://whoswho.co.za/adriaan-vlok-5623 |date=26 Februarie 2015 }} Besoek op 30 Mei 2015</ref> * [[Joost van der Westhuizen]] – oud-Springbokrugbyspeler<ref>[http://whoswho.co.za/joost-van-der-westhuizen-4396 Who's Who Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150915191159/http://whoswho.co.za/joost-van-der-westhuizen-4396 |date=15 September 2015 }} Besoek op 30 Mei 2015</ref> * [[Margaret Roberts]] – Internasionaal erkende kruiekundige<ref>[http://whoswho.co.za/margaret-roberts-5166 Who's Who Southern Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930154721/http://whoswho.co.za/margaret-roberts-5166 |date=30 September 2015 }} Besoek op 30 Mei 2015</ref> * [[Emilio Eftychis]] -erkende argitek == Sien ook == * [[Lys van universiteite in Suid-Afrika]] == Bronne == * [http://www.up.ac.za/ Amptelike Tukkies-webwerf] * Schirmer, Peter. ''Die beknopte geïllustreerde ensiklopedie van Suid-Afrika'', Sentrale Nuusagentskap (Edms.) Bpk., Johannesburg, 1981 == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|University of Pretoria|Universiteit van Pretoria}} * [http://www.up.ac.za/af/home Die universiteit se webwerf] {{Universiteite in Suid-Afrika}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Universiteit van Pretoria| ]] 8scldfodolvsn4v73djs5y5rhp3ygzh 0 21441 3138844 3134134 2026-10-28T19:37:07Z ~2026-57299-93 217138 /* */ 3138844 wikitext text/x-wiki Die '''openbare betrekkingefunksie''' van [[onderneming]]s is daarvoor verantwoordelik om 'n gunstige openbare beeld van die onderneming te skep. Dit bevorder die ontwikkeling van goeie betrekkinge tussen die publiek (of sy kliënte) en die onderneming. Alle aktiwiteite wat die onderneming aan die gang sit, behoort die deelname van belangegroepe in te sluit om 'n klimaat en omgewing te skep waarbinne dit maklik en sonder probleme kan funksioneer. Goeie verhoudinge met die gemeenskap kan tot verhoogde verkope lei, wat 'n balsak kringloop van ekonomiese vooruitgang in 'n spesifieke gemeenskap tot gevolg sal hê. == Die rol van openbare betrekkinge in ondernemings == 'n Onderneming wat dit kan bekostig, sal sy eie openbare betrekkingedepartement hê om te verseker dat die korrekte klimaat en omgewing geskep word. Kenners in openbare betrekkinge kan ook genader word Belangegroepe sluit in: * Voorsieners van kapitaal: eienaar, vennote, lede, aandeelhouers, ensovoorts. * Finansiële instellings * Werknemers * Klante en kliënte * Handelaars * Verskaffers van grondstowwe * Verskaffers van bystandsdienste * Regering: belasting en wetgewing * Die gemeenskap * Mededingers. Openbare betrekkinge moet verseker dat 'n onderneming status en 'n goeie beeld, sowel as goeie werksverhoudinge met sy belangegroepe het. Hulle moet enige wanopvattings oor die onderneming uit die weg ruim en aktivisme voorkom. Die korrekte skakelbeleid moet geformuleer word om die volgende doelwitte te bereik: === Om 'n gunstige, winsgewende beleggingsklimaat te skep === Voorsieners van kapitaal wil winsgewend belê. Openbare betrekkinge moet die korrekte klimaat en omgewing skep waarbinne dit kan gebeur. Hulle kan ook nuwe beleggers nooi om by 'n vennootskap of beslote korporasie aan te sluit, of om aandele in 'n maatskappy uit te neem. === Om 'n veilige finansieringsgeleentheid te skep === Verskaffers van leenkapitaal moet seker wees dat hulle 'n veilige finansieringsgeleentheid benut as hulle lenings aan 'n spesifieke onderneming toestaan of hul skuldbriewe koop. === Om die geleentheid vir werksekuriteit te bied === Werknemers wil van 'n permanente werk en vaste inkomste verseker wees. Openbare betrekkinge kan vir 'n gunstige atmosfeer in 'n onderneming en 'n ontspanne, goed toegeruste werksomgewing sorg. Dit sal arbeidsprobleme en ongelukkigheid voorkom en die beste werknemers lok. === Om te help om 'n goeie produk te bemark === 'n Goeie produk lok gereelde klante en tevrede kliënte. Openbare betrekkinge kan help om 'n gunstige houding teenoor produkte op te bou deur geskikte reklameveldtogte te onderneem. Op hierdie manier is verbruikers seker dat hul behoeftes bevredig sal word as hulle die produkte koop wat die onderneming aanbied. === Om handelaars te oortuig dat 'n produk sal verkoop === Handelaars sal net 'n produk aanhou as hulle oortuig is dat dit sal verkoop. Openbare betrekkinge moet sorg dat 'n vertrouensverhouding met handelaars wat die produkte koop, gevestig word. Handelaars wil ook seker wees van goeie en doeltreffende rugsteundiens en die beskikbaarheid van onderdele vir die produk. === Om verskaffers te verseker van 'n vaste mark vir grondstowwe of halfverwerkte stowwe === 'n Onderneming kan 'n mark vir grond- of halfverwerkte stowwe bied as hulle die produkte vir vervaardiging nodig het. Verskaffers van sulke stowwe maak op die ondersteuning van die onderneming staat. === Om 'n mark vir verskaffers van hulpdienste te verseker === Openbare betrekkinge moet verseker dat skakeling met verskaffers van hulpdienste, soos vervoer, finansiering, versekering, berging, verspreiding, en reklame gesond is. Hierdie hulpdienste kan vir die onderneming onmisbaar wees en daarom moet hul welwillendheid uitgebrei en aangemoedig word. === Om gesonde skakeling met die regering te verseker === Openbare betrekkinge moet verseker dat die onderneming die wette van die land gehoorsaam en dat betalings aan die staat, byvoorbeeld [[BTW]], [[LBS|lopende betaalstelsel]] en [[inkomstebelasting]], op die toepaslike tye geskied. === Om gesonde skakeling met die gemeenskap te verseker === Enige onderneming, ongeag hóé groot of hóé klein, het 'n invloed op die gemeenskap. Ondernemings gebruik die gemeenskap en bied produkte of dienste aan die gemeenskap. Die openbarebetrekkinge-afdeling het hier 'n belangrike taak, aangesien openbare mening ál hoe belangriker word en 'n bepalende faktor in die voortgesette bestaan van die onderneming kan wees. In baie gevalle moet openbare betrekkinge verseker dat die lede van die gemeenskap opgevoed word om te voorkom dat onkunde omtrent die onderneming en sy produkte 'n negatiewe beeld by hulle skep. Nóg die ligging van 'n onderneming nóg sy produkte moet die plaaslike ekologie versteur en dit is die taak van die openbare betrekkinge-afdeling om toe te sien dat dit nie gebeur nie. Betrokkenheid by gemeenskapsprojekte, soos byvoorbeeld die bou van gesondheidsorgsgeriewe, die finansiering van skoolaktiwiteite, en die oprigting van ontspanningsgeriewe, is 'n manier om die gemeenskap se goedsgesindheid te wen. {{Saadjie}} {{Sakefunksies}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Ekonomie]] 0ucqw6yfmbn6yaewyzay9f16kssx5kh 3138846 3138844 2026-10-28T19:38:56Z Pynappel 70858 Wysiging deur [[Special:Contributions/~2026-57299-93|~2026-57299-93]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:KabouterBot|KabouterBot]] 3134134 wikitext text/x-wiki Die '''openbare betrekkingefunksie''' van [[onderneming]]s is daarvoor verantwoordelik om 'n gunstige openbare beeld van die onderneming te skep. Dit bevorder die ontwikkeling van goeie betrekkinge tussen die publiek (of sy kliënte) en die onderneming. Alle aktiwiteite wat die onderneming aan die gang sit, behoort die deelname van belangegroepe in te sluit om 'n klimaat en omgewing te skep waarbinne dit maklik en sonder probleme kan funksioneer. Goeie verhoudinge met die gemeenskap kan tot verhoogde verkope lei, wat 'n kringloop van ekonomiese vooruitgang in 'n spesifieke gemeenskap tot gevolg sal hê. == Die rol van openbare betrekkinge in ondernemings == 'n Onderneming wat dit kan bekostig, sal sy eie openbare betrekkingedepartement hê om te verseker dat die korrekte klimaat en omgewing geskep word. Kenners in openbare betrekkinge kan ook genader word Belangegroepe sluit in: * Voorsieners van kapitaal: eienaar, vennote, lede, aandeelhouers, ensovoorts. * Finansiële instellings * Werknemers * Klante en kliënte * Handelaars * Verskaffers van grondstowwe * Verskaffers van bystandsdienste * Regering: belasting en wetgewing * Die gemeenskap * Mededingers. Openbare betrekkinge moet verseker dat 'n onderneming status en 'n goeie beeld, sowel as goeie werksverhoudinge met sy belangegroepe het. Hulle moet enige wanopvattings oor die onderneming uit die weg ruim en aktivisme voorkom. Die korrekte skakelbeleid moet geformuleer word om die volgende doelwitte te bereik: === Om 'n gunstige, winsgewende beleggingsklimaat te skep === Voorsieners van kapitaal wil winsgewend belê. Openbare betrekkinge moet die korrekte klimaat en omgewing skep waarbinne dit kan gebeur. Hulle kan ook nuwe beleggers nooi om by 'n vennootskap of beslote korporasie aan te sluit, of om aandele in 'n maatskappy uit te neem. === Om 'n veilige finansieringsgeleentheid te skep === Verskaffers van leenkapitaal moet seker wees dat hulle 'n veilige finansieringsgeleentheid benut as hulle lenings aan 'n spesifieke onderneming toestaan of hul skuldbriewe koop. === Om die geleentheid vir werksekuriteit te bied === Werknemers wil van 'n permanente werk en vaste inkomste verseker wees. Openbare betrekkinge kan vir 'n gunstige atmosfeer in 'n onderneming en 'n ontspanne, goed toegeruste werksomgewing sorg. Dit sal arbeidsprobleme en ongelukkigheid voorkom en die beste werknemers lok. === Om te help om 'n goeie produk te bemark === 'n Goeie produk lok gereelde klante en tevrede kliënte. Openbare betrekkinge kan help om 'n gunstige houding teenoor produkte op te bou deur geskikte reklameveldtogte te onderneem. Op hierdie manier is verbruikers seker dat hul behoeftes bevredig sal word as hulle die produkte koop wat die onderneming aanbied. === Om handelaars te oortuig dat 'n produk sal verkoop === Handelaars sal net 'n produk aanhou as hulle oortuig is dat dit sal verkoop. Openbare betrekkinge moet sorg dat 'n vertrouensverhouding met handelaars wat die produkte koop, gevestig word. Handelaars wil ook seker wees van goeie en doeltreffende rugsteundiens en die beskikbaarheid van onderdele vir die produk. === Om verskaffers te verseker van 'n vaste mark vir grondstowwe of halfverwerkte stowwe === 'n Onderneming kan 'n mark vir grond- of halfverwerkte stowwe bied as hulle die produkte vir vervaardiging nodig het. Verskaffers van sulke stowwe maak op die ondersteuning van die onderneming staat. === Om 'n mark vir verskaffers van hulpdienste te verseker === Openbare betrekkinge moet verseker dat skakeling met verskaffers van hulpdienste, soos vervoer, finansiering, versekering, berging, verspreiding, en reklame gesond is. Hierdie hulpdienste kan vir die onderneming onmisbaar wees en daarom moet hul welwillendheid uitgebrei en aangemoedig word. === Om gesonde skakeling met die regering te verseker === Openbare betrekkinge moet verseker dat die onderneming die wette van die land gehoorsaam en dat betalings aan die staat, byvoorbeeld [[BTW]], [[LBS|lopende betaalstelsel]] en [[inkomstebelasting]], op die toepaslike tye geskied. === Om gesonde skakeling met die gemeenskap te verseker === Enige onderneming, ongeag hóé groot of hóé klein, het 'n invloed op die gemeenskap. Ondernemings gebruik die gemeenskap en bied produkte of dienste aan die gemeenskap. Die openbarebetrekkinge-afdeling het hier 'n belangrike taak, aangesien openbare mening ál hoe belangriker word en 'n bepalende faktor in die voortgesette bestaan van die onderneming kan wees. In baie gevalle moet openbare betrekkinge verseker dat die lede van die gemeenskap opgevoed word om te voorkom dat onkunde omtrent die onderneming en sy produkte 'n negatiewe beeld by hulle skep. Nóg die ligging van 'n onderneming nóg sy produkte moet die plaaslike ekologie versteur en dit is die taak van die openbare betrekkinge-afdeling om toe te sien dat dit nie gebeur nie. Betrokkenheid by gemeenskapsprojekte, soos byvoorbeeld die bou van gesondheidsorgsgeriewe, die finansiering van skoolaktiwiteite, en die oprigting van ontspanningsgeriewe, is 'n manier om die gemeenskap se goedsgesindheid te wen. {{Saadjie}} {{Sakefunksies}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Ekonomie]] rt4ndza7txa66g5bk06sjih6xmunts9 10 21498 3138933 2681897 2026-10-29T07:25:00Z Rooiratel 90342 Verbeter 3138933 wikitext text/x-wiki {{Navigasieboks met invoubare groepe |name = Internet TLD<!-- moet dieselfde as die sjabloon naam wees --> |state = {{{state|expanded}}} |title = [[Lys van Internettopvlakdomeine|Landkodetopvlakdomeine]] |selected = {{{selected|{{{1|}}}}}} |group1 = [[ISO 3166-1 alpha-2|ISO 3166-1]] |state1 = {{{iso3166-1|expanded}}} |abbr1 = ISO 3166-1 |list1 = <div> '''A'''&nbsp;[[.ac]] [[.ad]] [[.ae]] [[.af]] [[.ag]] [[.ai]] [[.al]] [[.am]] [[.ao]] [[.aq]] [[.ar]] [[.as]] [[.at]] [[.au]] [[.aw]] [[.ax]] [[.az]]{{spaces|2}} '''B'''&nbsp;[[.ba]] [[.bb]] [[.bd]] [[.be]] [[.bf]] [[.bg]] [[.bh]] [[.bi]] [[.bj]] [[.bm]] [[.bn]] [[.bo]] [[.br]] [[.bs]] [[.bt]] [[.bw]] [[.by]] [[.bz]]{{spaces|2}} '''C'''&nbsp;[[.ca]] [[.cc]] [[.cd]] [[.cf]] [[.cg]] [[.ch]] [[.ci]] [[.ck]] [[.cl]] [[.cm]] [[.cn]] [[.co]] [[.cr]] [[.cu]] [[.cv]] [[.cw]] [[.cx]] [[.cy]] [[.cz]]{{spaces|2}} '''D'''&nbsp;[[.de]] [[.dj]] [[.dk]] [[.dm]] [[.do]] [[.dz]]{{spaces|2}} '''E'''&nbsp;[[.ec]] [[.ee]] [[.eg]] [[.er]] [[.es]] [[.et]] [[.eu]]{{spaces|2}} '''F'''&nbsp;[[.fi]] [[.fj]] [[.fk]] [[.fm]] [[.fo]] [[.fr]]{{spaces|2}} '''G'''&nbsp;[[.ga]] [[.gd]] [[.ge]] [[.gf]] [[.gg]] [[.gh]] [[.gi]] [[.gl]] [[.gm]] [[.gn]] [[.gp]] [[.gq]] [[.gr]] [[.gs]] [[.gt]] [[.gu]] [[.gw]] [[.gy]]{{spaces|2}} '''H'''&nbsp;[[.hk]] [[.hm]] [[.hn]] [[.hr]] [[.ht]] [[.hu]]{{spaces|2}} '''I'''&nbsp;[[.id]] [[.ie]] [[.il]] [[.im]] [[.in]] [[.io]] [[.iq]] [[.ir]] [[.is]] [[.it]]{{spaces|2}} '''J'''&nbsp;[[.je]] [[.jm]] [[.jo]] [[.jp]]{{spaces|2}} '''K'''&nbsp;[[.ke]] [[.kg]] [[.kh]] [[.ki]] [[.km]] [[.kn]] [[.kp]] [[.kr]] [[.kw]] [[.ky]] [[.kz]]{{spaces|2}} '''L'''&nbsp;[[.la]] [[.lb]] [[.lc]] [[.li]] [[.lk]] [[.lr]] [[.ls]] [[.lt]] [[.lu]] [[.lv]] [[.ly]]{{spaces|2}} '''M'''&nbsp;[[.ma]] [[.mc]] [[.md]] [[.me]] [[.mg]] [[.mh]] [[.mk]] [[.ml]] [[.mm]] [[.mn]] [[.mo]] [[.mp]] [[.mq]] [[.mr]] [[.ms]] [[.mt]] [[.mu]] [[.mv]] [[.mw]] [[.mx]] [[.my]] [[.mz]]{{spaces|2}} '''N'''&nbsp;[[.na]] [[.nc]] [[.ne]] [[.nf]] [[.ng]] [[.ni]] [[.nl]] [[.no]] [[.np]] [[.nr]] [[.nu]] [[.nz]]{{spaces|2}} '''O'''&nbsp;[[.om]]{{spaces|2}} '''P'''&nbsp;[[.pa]] [[.pe]] [[.pf]] [[.pg]] [[.ph]] [[.pk]] [[.pl]] [[.pm]] [[.pn]] [[.pr]] [[.ps]] [[.pt]] [[.pw]] [[.py]]{{spaces|2}} '''Q'''&nbsp;[[.qa]]{{spaces|2}} '''R'''&nbsp;[[.re]] [[.ro]] [[.rs]] [[.ru]] [[.rw]]{{spaces|2}} '''S'''&nbsp;[[.sa]] [[.sb]] [[.sc]] [[.sd]] [[.se]] [[.sg]] [[.sh]] [[.si]] [[.sk]] [[.sl]] [[.sm]] [[.sn]] [[.so]] [[.sr]] [[.ss]] [[.st]] [[.su]] [[.sv]] [[.sx]] [[.sy]] [[.sz]]{{spaces|2}} '''T'''&nbsp;[[.tc]] [[.td]] [[.tf]] [[.tg]] [[.th]] [[.tj]] [[.tk]] [[.tl]] [[.tm]] [[.tn]] [[.to]] [[.tr]] [[.tt]] [[.tv]] [[.tw]] [[.tz]]{{spaces|2}} '''U'''&nbsp;[[.ua]] [[.ug]] [[.uk]] [[.us]] [[.uy]] [[.uz]]{{spaces|2}} '''V'''&nbsp;[[.va]] [[.vc]] [[.ve]] [[.vg]] [[.vi]] [[.vn]] [[.vu]]{{spaces|2}} '''W'''&nbsp;[[.wf]] [[.ws]]{{spaces|2}} '''Y'''&nbsp;[[.ye]] [[.yt]]{{spaces|2}} '''Z'''&nbsp;[[.za]] [[.zm]] [[.zw]] </div> |group2 = [[Geïnternasionaliseerde landkodeinternettopvlakdomeine|Geïnternasionaliseerde landkodetopvlakdomeine]] |state2 = <noinclude>expanded</noinclude> |abbr2 = IDN |list2 = {{Navbox with columns |child |colwidth=20em |colstyle=text-align:left; |listclass=plainlist |col1header=[[Cyrilliese alfabet]] |col1 = * [[.бг]] (''bg'', [[Bulgarye]]) * [[.бел]] (''bel'', [[Wit-Rusland]]) * [[.ею]] (''eyu'', [[Europese Unie]]) * [[.қаз]] (''qaz'', [[Kasakstan]]) * [[.мон]] (''mon'', [[Mongolië]]) * [[.мкд]] (''mkd'', [[Noord-Masedonië]]) * [[.рф]] (''rf'', [[Rusland]]) * [[.срб]] (''srb'', [[Serwië]]) * [[.укр]] (''ukr'', [[Oekraïne]]) | |col2header=[[Arabiese alfabet]] |col2 = * [[.dz|الجزائر.]] (''al-Jazā’ir'', [[Algerië]]) * [[Misr (domain name)|مصر.]] (''Misr'', [[Egipte]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|بھارت.]] (''Bharat'', Indië) * [[.ir#Persian domains|ایران.]] (''[[Iran]]'') * [[.jo|الاردن.]] (''al-Urdun'', [[Jordanië]]) * [[.ps|فلسطين.]] (''Filastin'', [[Palestina]]) * [[.pk#Internationalized county codes|پاکستان.]] (''Pākistān'', [[Pakistan]]) * [[.qa|قطر.]] (''[[Katar]]'') * [[AlSaudiah|السعودية.]] (''al-Saudiah'', [[Saoedi-Arabië]]) * [[Lys van Internettopvlakdomeine#Internationalized country code top-level domains|سوريا.]] (''Sūryā'', [[Sirië]]) * [[Lys van Internettopvlakdomeine#Internationalized country code top-level domains|تونس.]] (''Tunis'', [[Tunisië]]) * [[Emarat|امارات.]] (''Emarat'', [[Verenigde Arabiese Emirate]]) * [[عمان.]] (''ʻUmān'', [[Oman]]) * [[مليسيا.]] (''Maleesya'', [[Maleisië]]) * [[المغرب.]] (''al-Maġrib'', [[Marokko]]) * [[سودان.]] (''Sūdān'', [[Soedan]]) * [[اليمن.]] (''al-Yaman'', [[Jemen]]) | |col3header=[[Brahmiese alfabette]] |col3 = * [[.বাংলা]] (''Bangla'', [[Bangladesj]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ভাৰত]] (''Bharôt'', [[Indië]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ভারত]] (''Bharôt'', [[Indië]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.भारत]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.భారత్]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ભારત]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ਭਾਰਤ]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ଭାରତ]] (''Bhārata'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.இந்தியா]] (''Inthiyaa'', Indië) * [[.la|.ລາວ]] (''Lao'', [[Laos]]) * [[.sg|.சிங்கப்பூர்]] (''Cinkappūr'', Singapoer) * [[.lk#Internationalized top-level domains|.ලංකා]] (''Lanka'', [[Sri Lanka]]) * [[.lk#Internationalized top-level domains|.இலங்கை]] (''Ilangai'', Sri Lanka) * [[.th#Second top domain|.ไทย]] (''Thai'', [[Thailand]]) | |col4header=[[Chinese karakters]] |col4 = * {{lang|zh|[[.cn#Internationalized domain names with Chinese characters|.中国]]}} (''Zhōngguó'', [[Volksrepubliek China|China]]) * {{lang|zh-Hant|[[.cn#Internationalized domain names with Chinese characters|.中國]]}} (''Zhōngguó'', China) * {{lang|zh-Hant|[[.hk|.香港]]}} (''Xiānggǎng''/''Hoeng¹gong²'', [[Hongkong]]) * {{lang|zh-Hant|[[.mo|.澳門]]}} (''Àomén''/''Ou³mun⁴'', [[Makau]]) * {{lang|zh|[[.mo|.澳门]]}} (''Àomén''/''Ou³mun⁴'', Makau) * {{lang|zh|[[.sg|.新加坡]]}} (''Xīnjiāpō'', [[Singapoer]]) * {{lang|zh-tw|[[.tw|.台灣]]}} (''Táiwān'', [[Taiwan]]) * {{lang|zh|[[.tw|.台湾]]}} (''Táiwān'', Taiwan) | |col5header=[[Skryfstelsel|Ander alfabette]] |col5 = * [[.հայ]] (''hay'', [[Armenië]]) * [[.ge|.გე]] (''ge'', [[Georgië]]) * [[.gr|.ελ]] (''el'', [[Griekeland]]) * [[.kr|.한국]] (''Han-guk'', [[Suid-Korea]]) }} |group3 = [[Voorgestelde landkodeinternettopvlakdomeine|Voorgestelde landkodetopvlakdomeine]] |state3 = <noinclude>uitgebrei</noinclude> |abbr3 = Voorgestel |list3 = {{Navbox with columns |child |colwidth=20em |colstyle=text-align:left;white-space:nowrap; |col1 = [[.cy|.κπ]] (''kp'', [[Siprus]]) - {{rtl-lang|he|[[.il|.ישראל]]}} (''Yisrael'', [[Israel]]) - {{lang|ja|[[.jp|.日本]]}} (''Nippon'', [[Japan]]) }} |group4 = Ander |state4 = <noinclude>uitgebrei</noinclude> |abbr4 = Ander |list4 = {{Navbox with columns |child |colheaderstyle = font-weight:normal; |colstyle = white-space:nowrap;text-align:center; |col1header = Voorbehou{{\}}onaangewys |col1 = [[.bl]] [[.bq]] [[.eh]] [[.mf]] |col2header = Aangewys{{\}}ongebruik |col2 = [[.bv]] [[.gb]] [[.sj]] |col3header = Uitgefaseer{{\}}geskrap |col3 = [[.an]] [[.mm|.bu]] [[.cs]] [[.dd]] [[.tp]] [[.um]] [[.yu]] [[.zr]]}} |below = Sien ook: [[Generiese topvlakdomein]]e }} ia7szktpaj68qku1z6p2ipycpmifk2x 3138934 3138933 2026-10-29T07:25:31Z Rooiratel 90342 ? 3138934 wikitext text/x-wiki {{Navigasieboks met invoubare groepe |name = Internet TLD<!-- moet dieselfde as die sjabloon naam wees --> |state = {{{state|expanded}}} |title = [[Lys van Internettopvlakdomeine|Landkodetopvlakdomeine]] |selected = {{{selected|{{{1|}}}}}} |group1 = [[ISO 3166-1 alpha-2|ISO 3166-1]] |state1 = {{{iso3166-1|expanded}}} |abbr1 = ISO 3166-1 |list1 = <div> '''A'''&nbsp;[[.ac]] [[.ad]] [[.ae]] [[.af]] [[.ag]] [[.ai]] [[.al]] [[.am]] [[.ao]] [[.aq]] [[.ar]] [[.as]] [[.at]] [[.au]] [[.aw]] [[.ax]] [[.az]]{{spaces|2}} '''B'''&nbsp;[[.ba]] [[.bb]] [[.bd]] [[.be]] [[.bf]] [[.bg]] [[.bh]] [[.bi]] [[.bj]] [[.bm]] [[.bn]] [[.bo]] [[.br]] [[.bs]] [[.bt]] [[.bw]] [[.by]] [[.bz]]{{spaces|2}} '''C'''&nbsp;[[.ca]] [[.cc]] [[.cd]] [[.cf]] [[.cg]] [[.ch]] [[.ci]] [[.ck]] [[.cl]] [[.cm]] [[.cn]] [[.co]] [[.cr]] [[.cu]] [[.cv]] [[.cw]] [[.cx]] [[.cy]] [[.cz]]{{spaces|2}} '''D'''&nbsp;[[.de]] [[.dj]] [[.dk]] [[.dm]] [[.do]] [[.dz]]{{spaces|2}} '''E'''&nbsp;[[.ec]] [[.ee]] [[.eg]] [[.er]] [[.es]] [[.et]] [[.eu]]{{spaces|2}} '''F'''&nbsp;[[.fi]] [[.fj]] [[.fk]] [[.fm]] [[.fo]] [[.fr]]{{spaces|2}} '''G'''&nbsp;[[.ga]] [[.gd]] [[.ge]] [[.gf]] [[.gg]] [[.gh]] [[.gi]] [[.gl]] [[.gm]] [[.gn]] [[.gp]] [[.gq]] [[.gr]] [[.gs]] [[.gt]] [[.gu]] [[.gw]] [[.gy]]{{spaces|2}} '''H'''&nbsp;[[.hk]] [[.hm]] [[.hn]] [[.hr]] [[.ht]] [[.hu]]{{spaces|2}} '''I'''&nbsp;[[.id]] [[.ie]] [[.il]] [[.im]] [[.in]] [[.io]] [[.iq]] [[.ir]] [[.is]] [[.it]]{{spaces|2}} '''J'''&nbsp;[[.je]] [[.jm]] [[.jo]] [[.jp]]{{spaces|2}} '''K'''&nbsp;[[.ke]] [[.kg]] [[.kh]] [[.ki]] [[.km]] [[.kn]] [[.kp]] [[.kr]] [[.kw]] [[.ky]] [[.kz]]{{spaces|2}} '''L'''&nbsp;[[.la]] [[.lb]] [[.lc]] [[.li]] [[.lk]] [[.lr]] [[.ls]] [[.lt]] [[.lu]] [[.lv]] [[.ly]]{{spaces|2}} '''M'''&nbsp;[[.ma]] [[.mc]] [[.md]] [[.me]] [[.mg]] [[.mh]] [[.mk]] [[.ml]] [[.mm]] [[.mn]] [[.mo]] [[.mp]] [[.mq]] [[.mr]] [[.ms]] [[.mt]] [[.mu]] [[.mv]] [[.mw]] [[.mx]] [[.my]] [[.mz]]{{spaces|2}} '''N'''&nbsp;[[.na]] [[.nc]] [[.ne]] [[.nf]] [[.ng]] [[.ni]] [[.nl]] [[.no]] [[.np]] [[.nr]] [[.nu]] [[.nz]]{{spaces|2}} '''O'''&nbsp;[[.om]]{{spaces|2}} '''P'''&nbsp;[[.pa]] [[.pe]] [[.pf]] [[.pg]] [[.ph]] [[.pk]] [[.pl]] [[.pm]] [[.pn]] [[.pr]] [[.ps]] [[.pt]] [[.pw]] [[.py]]{{spaces|2}} '''Q'''&nbsp;[[.qa]]{{spaces|2}} '''R'''&nbsp;[[.re]] [[.ro]] [[.rs]] [[.ru]] [[.rw]]{{spaces|2}} '''S'''&nbsp;[[.sa]] [[.sb]] [[.sc]] [[.sd]] [[.se]] [[.sg]] [[.sh]] [[.si]] [[.sk]] [[.sl]] [[.sm]] [[.sn]] [[.so]] [[.sr]] [[.ss]] [[.st]] [[.su]] [[.sv]] [[.sx]] [[.sy]] [[.sz]]{{spaces|2}} '''T'''&nbsp;[[.tc]] [[.td]] [[.tf]] [[.tg]] [[.th]] [[.tj]] [[.tk]] [[.tl]] [[.tm]] [[.tn]] [[.to]] [[.tr]] [[.tt]] [[.tv]] [[.tw]] [[.tz]]{{spaces|2}} '''U'''&nbsp;[[.ua]] [[.ug]] [[.uk]] [[.us]] [[.uy]] [[.uz]]{{spaces|2}} '''V'''&nbsp;[[.va]] [[.vc]] [[.ve]] [[.vg]] [[.vi]] [[.vn]] [[.vu]]{{spaces|2}} '''W'''&nbsp;[[.wf]] [[.ws]]{{spaces|2}} '''Y'''&nbsp;[[.ye]] [[.yt]]{{spaces|2}} '''Z'''&nbsp;[[.za]] [[.zm]] [[.zw]] </div> |group2 = [[Geïnternasionaliseerde landkodeinternettopvlakdomeine|Geïnternasionaliseerde landkodetopvlakdomeine]] |state2 = <noinclude>expanded</noinclude> |abbr2 = IDN |list2 = {{Navbox with columns |child |colwidth=20em |colstyle=text-align:left; |listclass=plainlist |col1header=[[Cyrilliese alfabet]] |col1 = * [[.бг]] (''bg'', [[Bulgarye]]) * [[.бел]] (''bel'', [[Wit-Rusland]]) * [[.ею]] (''eyu'', [[Europese Unie]]) * [[.қаз]] (''qaz'', [[Kasakstan]]) * [[.мон]] (''mon'', [[Mongolië]]) * [[.мкд]] (''mkd'', [[Noord-Masedonië]]) * [[.рф]] (''rf'', [[Rusland]]) * [[.срб]] (''srb'', [[Serwië]]) * [[.укр]] (''ukr'', [[Oekraïne]]) | |col2header=[[Arabiese alfabet]] |col2 = * [[.dz|الجزائر.]] (''al-Jazā’ir'', [[Algerië]]) * [[Misr (domain name)|مصر.]] (''Misr'', [[Egipte]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|بھارت.]] (''Bharat'', Indië) * [[.ir#Persian domains|ایران.]] (''[[Iran]]'') * [[.jo|الاردن.]] (''al-Urdun'', [[Jordanië]]) * [[.ps|فلسطين.]] (''Filastin'', [[Palestina]]) * [[.pk#Internationalized county codes|پاکستان.]] (''Pākistān'', [[Pakistan]]) * [[.qa|قطر.]] (''[[Katar]]'') * [[AlSaudiah|السعودية.]] (''al-Saudiah'', [[Saoedi-Arabië]]) * [[Lys van Internettopvlakdomeine#Internationalized country code top-level domains|سوريا.]] (''Sūryā'', [[Sirië]]) * [[Lys van Internettopvlakdomeine#Internationalized country code top-level domains|تونس.]] (''Tunis'', [[Tunisië]]) * [[Emarat|امارات.]] (''Emarat'', [[Verenigde Arabiese Emirate]]) * [[عمان.]] (''ʻUmān'', [[Oman]]) * [[مليسيا.]] (''Maleesya'', [[Maleisië]]) * [[المغرب.]] (''al-Maġrib'', [[Marokko]]) * [[سودان.]] (''Sūdān'', [[Soedan]]) * [[اليمن.]] (''al-Yaman'', [[Jemen]]) | |col3header=[[Brahmiese alfabette]] |col3 = * [[.বাংলা]] (''Bangla'', [[Bangladesj]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ভাৰত]] (''Bharôt'', [[Indië]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ভারত]] (''Bharôt'', [[Indië]]) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.भारत]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.భారత్]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ભારત]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ਭਾਰਤ]] (''Bharat'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.ଭାରତ]] (''Bhārata'', Indië) * [[.in#Internationalized domain names and country codes|.இந்தியா]] (''Inthiyaa'', Indië) * [[.la|.ລາວ]] (''Lao'', [[Laos]]) * [[.sg|.சிங்கப்பூர்]] (''Cinkappūr'', Singapoer) * [[.lk#Internationalized top-level domains|.ලංකා]] (''Lanka'', [[Sri Lanka]]) * [[.lk#Internationalized top-level domains|.இலங்கை]] (''Ilangai'', Sri Lanka) * [[.th#Second top domain|.ไทย]] (''Thai'', [[Thailand]]) | |col4header=[[Chinese karakters]] |col4 = * {{lang|zh|[[.cn#Internationalized domain names with Chinese characters|.中国]]}} (''Zhōngguó'', [[Volksrepubliek China|China]]) * {{lang|zh-Hant|[[.cn#Internationalized domain names with Chinese characters|.中國]]}} (''Zhōngguó'', China) * {{lang|zh-Hant|[[.hk|.香港]]}} (''Xiānggǎng''/''Hoeng¹gong²'', [[Hongkong]]) * {{lang|zh-Hant|[[.mo|.澳門]]}} (''Àomén''/''Ou³mun⁴'', [[Makau]]) * {{lang|zh|[[.mo|.澳门]]}} (''Àomén''/''Ou³mun⁴'', Makau) * {{lang|zh|[[.sg|.新加坡]]}} (''Xīnjiāpō'', [[Singapoer]]) * {{lang|zh-tw|[[.tw|.台灣]]}} (''Táiwān'', [[Taiwan]]) * {{lang|zh|[[.tw|.台湾]]}} (''Táiwān'', Taiwan) | |col5header=[[Skryfstelsel|Ander alfabette]] |col5 = * [[.հայ]] (''hay'', [[Armenië]]) * [[.ge|.გე]] (''ge'', [[Georgië]]) * [[.gr|.ελ]] (''el'', [[Griekeland]]) * [[.kr|.한국]] (''Han-guk'', [[Suid-Korea]]) }} |group3 = [[Voorgestelde landkodeinternettopvlakdomeine|Voorgestelde landkodetopvlakdomeine]] |state3 = <noinclude>expanded</noinclude> |abbr3 = Voorgestel |list3 = {{Navbox with columns |child |colwidth=20em |colstyle=text-align:left;white-space:nowrap; |col1 = [[.cy|.κπ]] (''kp'', [[Siprus]]) - {{rtl-lang|he|[[.il|.ישראל]]}} (''Yisrael'', [[Israel]]) - {{lang|ja|[[.jp|.日本]]}} (''Nippon'', [[Japan]]) }} |group4 = Ander |state4 = <noinclude>expanded</noinclude> |abbr4 = Ander |list4 = {{Navbox with columns |child |colheaderstyle = font-weight:normal; |colstyle = white-space:nowrap;text-align:center; |col1header = Voorbehou{{\}}onaangewys |col1 = [[.bl]] [[.bq]] [[.eh]] [[.mf]] |col2header = Aangewys{{\}}ongebruik |col2 = [[.bv]] [[.gb]] [[.sj]] |col3header = Uitgefaseer{{\}}geskrap |col3 = [[.an]] [[.mm|.bu]] [[.cs]] [[.dd]] [[.tp]] [[.um]] [[.yu]] [[.zr]]}} |below = Sien ook: [[Generiese topvlakdomein]]e }} d9ax6vxlmsbal60n10e1isjt4aawfvy 0 22526 3138935 2427245 2026-10-29T07:26:26Z Rooiratel 90342 /* Sien ook */ Gebruik wikidata vir inter-wiki skakels 3138935 wikitext text/x-wiki Hier volg 'n lys van [[topvlakdomein]]e (Engels: ''Top-level domains (TLDs)'') van die [[Internet]]. {{abc}} {| class="wikitable = sortable" |- !Domein!!Land of entiteit!!Opmerkings |- id=A |[[.ac]]||[[Ascension (eiland)|Ascensioneiland]]||&nbsp; |- |[[.ad]]||[[Andorra]]||&nbsp; |- |[[.ae]]||[[Verenigde Arabiese Emirate]]||&nbsp; |- |[[.af]]||[[Afghanistan]]||&nbsp; |- |[[.ag]]||[[Antigua en Barbuda]]||&nbsp; |- |[[.ai]]||[[Anguilla]]||&nbsp; |- |[[.al]]||[[Albanië]]||&nbsp; |- |[[.am]]||[[Armenië]]||&nbsp; |- |[[.an]]||[[Nederlands-Antille]]||&nbsp; |- |[[.ao]]||[[Angola]]||&nbsp; |- |[[.aq]]||[[Antarktika]]||&nbsp; |- |[[.ar]]||[[Argentinië]]||&nbsp; |- |[[.as]]||[[Amerikaans-Samoa]]||&nbsp; |- |[[.at]]||[[Oostenryk]]||&nbsp; |- |[[.au]]||[[Australië]]||&nbsp; |- |[[.aw]]||[[Aruba]]||&nbsp; |- |[[.az]]||[[Azerbeidjan]]||&nbsp; |- id=B |[[.ba]]||[[Bosnië en Herzegowina]]||&nbsp; |- |[[.bb]]||[[Barbados]]||&nbsp; |- |[[.bd]]||[[Bangladesj]]||&nbsp; |- |[[.be]]||[[België]]||&nbsp; |- |[[.bf]]||[[Burkina Faso]]||&nbsp; |- |[[.bg]]||[[Bulgarye]]||&nbsp; |- |[[.bh]]||[[Bahrein]]||&nbsp; |- |[[.bi]]||[[Burundi]]||&nbsp; |- |[[.bj]]||[[Benin]]||&nbsp; |- |[[.bm]]||[[Bermuda]]||&nbsp; |- |[[.bn]]||[[Broenei]]||&nbsp; |- |[[.bo]]||[[Bolivia]]||&nbsp; |- |[[.br]]||[[Brasilië]]||&nbsp; |- |[[.bs]]||[[Bahamas]]||&nbsp; |- |[[.bt]]||[[Bhoetan]]||&nbsp; |- |[[.bv]]||[[Bouvet]]||&nbsp; |- |[[.bw]]||[[Botswana]]||&nbsp; |- |[[.by]]||[[Belarus]]||&nbsp; |- |[[.bz]]||[[Belize]]||&nbsp; |- id=C |[[.ca]]||[[Kanada]]||&nbsp; |- |[[.cc]]||[[Kokoseilande]]||&nbsp; |- |[[.cd]]||[[Demokratiese Republiek van die Kongo]]||&nbsp; |- |[[.cf]]||[[Sentraal-Afrikaanse Republiek]]||&nbsp; |- |[[.cg]]||[[Kongo]]||&nbsp; |- |[[.ch]]||[[Switserland]]||&nbsp; |- |[[.ci]]||[[Ivoorkus]]||&nbsp; |- |[[.ck]]||[[Cookeilande]]||&nbsp; |- |[[.cl]]||[[Chili]]||&nbsp; |- |[[.cm]]||[[Kameroen]]||&nbsp; |- |[[.cn]]||[[China]]||&nbsp; |- |[[.co]]||[[Colombia]]||&nbsp; |- |[[.cr]]||[[Costa Rica]]||&nbsp; |- |[[.cu]]||[[Kuba]]||&nbsp; |- |[[.cv]]||[[Kaap Verde]]||&nbsp; |- |[[.cx]]||[[Kerseiland]]||&nbsp; |- |[[.cy]]||[[Siprus]]||&nbsp; |- |[[.cz]]||[[Tsjeggië]]||&nbsp; |- id=D |[[.dd]]||[[Duitse Demokratiese Republiek]]||Voormalige DDR. Domein is nooit gebruik nie. |- |[[.de]]||[[Duitsland]]||&nbsp; |- |[[.dj]]||[[Djiboeti]]||&nbsp; |- |[[.dk]]||[[Denemarke]]||&nbsp; |- |[[.dm]]||[[Dominica]]||&nbsp; |- |[[.do]]||[[Dominikaanse Republiek]]||&nbsp; |- |[[.dz]]||[[Algerië]]||&nbsp; |- id=E |[[.ec]]||[[Ecuador]]||&nbsp; |- |[[.ee]]||[[Estland]]||&nbsp; |- |[[.eg]]||[[Egipte]]||&nbsp; |- |[[.eh]]||[[Wes-Sahara]]||&nbsp; |- |[[.er]]||[[Eritrea]]||&nbsp; |- |[[.es]]||[[Spanje]]||&nbsp; |- |[[.et]]||[[Ethiopië]]||&nbsp; |- |[[.eu]]||[[Europese Unie]]||&nbsp; |- id=F |[[.fi]]||[[Finland]]||&nbsp; |- |[[.fj]]||[[Fidji]]||&nbsp; |- |[[.fk]]||[[Falklandeilande]]||&nbsp; |- |[[.fm]]||[[Mikronesië]]||&nbsp; |- |[[.fo]]||[[Faroëreilande]]||&nbsp; |- |[[.fr]]||[[Frankryk]]||&nbsp; |- id=G |[[.ga]]||[[Gaboen]]||&nbsp; |- |[[.gd]]||[[Grenada]]||&nbsp; |- |[[.ge]]||[[Georgië]]||&nbsp; |- |[[.gf]]||[[Frans-Guyana]]||&nbsp; |- |[[.gg]]||[[Guernsey]]||&nbsp; |- |[[.gh]]||[[Ghana]]||&nbsp; |- |[[.gi]]||[[Gibraltar]]||&nbsp; |- |[[.gl]]||[[Groenland]]||&nbsp; |- |[[.gm]]||[[Gambië]]||&nbsp; |- |[[.gn]]||[[Guinee]]||&nbsp; |- |[[.gp]]||[[Guadeloupe]]||&nbsp; |- |[[.gq]]||[[Ekwatoriaal-Guinee]]||&nbsp; |- |[[.gr]]||[[Griekeland]]||&nbsp; |- |[[.gs]]||[[Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande]]||&nbsp; |- |[[.gt]]||[[Guatemala]]||&nbsp; |- |[[.gu]]||[[Guam]]||&nbsp; |- |[[.gw]]||[[Guinee-Bissau]]||&nbsp; |- |[[.gy]]||[[Guyana]]||&nbsp; |- id=H |[[.hk]]||[[Hongkong]]||&nbsp; |- |[[.hm]]||[[Heard- en McDonaldeilande]]||&nbsp; |- |[[.hn]]||[[Honduras]]||&nbsp; |- |[[.hr]]||[[Kroasië]]||&nbsp; |- |[[.ht]]||[[Haïti]]||&nbsp; |- |[[.hu]]||[[Hongarye]]||&nbsp; |- id=I |[[.id]]||[[Indonesië]]||&nbsp; |- |[[.ie]]||[[Ierland]]||&nbsp; |- |[[.il]]||[[Israel]]||&nbsp; |- |[[.im]]||[[Eiland van Man]]||&nbsp; |- |[[.in]]||[[Indië]]||&nbsp; |- |[[.io]]||[[Britse Indiese Oseaangebied]]||&nbsp; |- |[[.iq]]||[[Irak]]||&nbsp; |- |[[.ir]]||[[Iran]]||&nbsp; |- |[[.is]]||[[Ysland]]||&nbsp; |- |[[.it]]||[[Italië]]||&nbsp; |- id=J |[[.je]]||[[Jersey]]||&nbsp; |- |[[.jm]]||[[Jamaika]]||&nbsp; |- |[[.jo]]||[[Jordanië]]||&nbsp; |- |[[.jp]]||[[Japan]]||&nbsp; |- id=K |[[.ke]]||[[Kenia]]||&nbsp; |- |[[.kg]]||[[Kirgisië]]||&nbsp; |- |[[.kh]]||[[Kambodja]]||&nbsp; |- |[[.ki]]||[[Kiribati]]||&nbsp; |- |[[.km]]||[[Comore]]||&nbsp; |- |[[.kn]]||[[St. Kitts en Nevis]]||&nbsp; |- |[[.kp]]||[[Noord-Korea]]||&nbsp; |- |[[.kr]]||[[Suid-Korea]]||&nbsp; |- |[[.kw]]||[[Koeweit]]||&nbsp; |- |[[.ky]]||[[Kaaimanseilande]]||&nbsp; |- |[[.kz]]||[[Kasakstan]]||&nbsp; |- |[[.la]]||[[Laos]]||&nbsp; |- |[[.lb]]||[[Libanon]]||&nbsp; |- |[[.lc]]||[[St. Lucia]]||&nbsp; |- id=L |[[.li]]||[[Liechtenstein]]||&nbsp; |- |[[.lk]]||[[Sri Lanka]]||&nbsp; |- |[[.lr]]||[[Liberië]]||&nbsp; |- |[[.ls]]||[[Lesotho]]||&nbsp; |- |[[.lt]]||[[Litaue]]||&nbsp; |- |[[.lu]]||[[Luxemburg, land|Luxemburg]]||&nbsp; |- |[[.lv]]||[[Letland]]||&nbsp; |- |[[.ly]]||[[Libië]]||&nbsp; |- id=M |[[.ma]]||[[Marokko]]||&nbsp; |- |[[.mc]]||[[Monaco]]||&nbsp; |- |[[.md]]||[[Moldowa]]||&nbsp; |- |[[.mg]]||[[Madagaskar]]||&nbsp; |- |[[.mh]]||[[Marshalleilande]]||&nbsp; |- |[[.mk]]||[[Masedonië]]||&nbsp; |- |[[.ml]]||[[Mali]]||&nbsp; |- |[[.mm]]||[[Mianmar]]||&nbsp; |- |[[.mn]]||[[Mongolië]]||&nbsp; |- |[[.mo]]||[[Macau]]||&nbsp; |- |[[.mp]]||[[Noordelike Mariana-eilande]]||&nbsp; |- |[[.mq]]||[[Martinique]]||&nbsp; |- |[[.mr]]||[[Mauritanië]]||&nbsp; |- |[[.ms]]||[[Montserrat]]||&nbsp; |- |[[.mt]]||[[Malta]]||&nbsp; |- |[[.mu]]||[[Mauritius]]||&nbsp; |- |[[.mv]]||[[Maldive-eilande]]||&nbsp; |- |[[.mw]]||[[Malawi]]||&nbsp; |- |[[.mx]]||[[Meksiko]]||&nbsp; |- |[[.my]]||[[Maleisië]]||&nbsp; |- |[[.mz]]||[[Mosambiek]]||&nbsp; |- id=N |[[.na]]||[[Namibië]]||&nbsp; |- |[[.nc]]||[[Nieu-Kaledonië]]||&nbsp; |- |[[.ne]]||[[Niger]]||&nbsp; |- |[[.nf]]||[[Norfolkeiland]]||&nbsp; |- |[[.ng]]||[[Nigerië]]||&nbsp; |- |[[.ni]]||[[Nicaragua]]||&nbsp; |- |[[.nl]]||[[Nederland]]||&nbsp; |- |[[.no]]||[[Noorweë]]||&nbsp; |- |[[.np]]||[[Nepal]]||&nbsp; |- |[[.nr]]||[[Nauru]]||&nbsp; |- |[[.nu]]||[[Niue]]||&nbsp; |- |[[.nz]]||[[Nieu-Seeland]]||&nbsp; |- id=O |[[.om]]||[[Oman]]||&nbsp; |- id=P |[[.pa]]||[[Panama]]||&nbsp; |- |[[.pe]]||[[Peru]]||&nbsp; |- |[[.pf]]||[[Frans-Polinesië]]||&nbsp; |- |[[.pg]]||[[Papoea-Nieu-Guinee]]||&nbsp; |- |[[.ph]]||[[Filippyne]]||&nbsp; |- |[[.pk]]||[[Pakistan]]||&nbsp; |- |[[.pl]]||[[Pole]]||&nbsp; |- |[[.pm]]||[[Saint-Pierre et Miquelon]]||&nbsp; |- |[[.pn]]||[[Pitcairneilande]]||&nbsp; |- |[[.pr]]||[[Puerto Rico]]||&nbsp; |- |[[.ps]]||[[Palestina]]||&nbsp; |- |[[.pt]]||[[Portugal]]||&nbsp; |- |[[.pw]]||[[Palau]]||&nbsp; |- |[[.py]]||[[Paraguay]]||&nbsp; |- id=Q |[[.qa]]||[[Katar]]||&nbsp; |- id=R |[[.re]]||[[Réunion]]||&nbsp; |- |[[.ro]]||[[Roemenië]]||&nbsp; |- |[[.ru]]||[[Russiese Federasie]]||&nbsp; |- |[[.rw]]||[[Rwanda]]||&nbsp; |- id=S |[[.sa]]||[[Saoedi-Arabië]]||&nbsp; |- |[[.sb]]||[[Solomoneilande]]||&nbsp; |- |[[.sc]]||[[Seychelle]]||&nbsp; |- |[[.sd]]||[[Soedan]]||&nbsp; |- |[[.se]]||[[Swede]]||&nbsp; |- |[[.sg]]||[[Singapoer]]||&nbsp; |- |[[.sh]]||[[Sint Helena]]||&nbsp; |- |[[.si]]||[[Slowenië]]||&nbsp; |- |[[.sj]]||[[Svalbard]] en [[Jan Mayen]]||&nbsp; |- |[[.sk]]||[[Slowakye]]||&nbsp; |- |[[.sl]]||[[Sierra Leone]]||&nbsp; |- |[[.sm]]||[[San Marino]]||&nbsp; |- |[[.sn]]||[[Senegal]]||&nbsp; |- |[[.so]]||[[Somalië]]||&nbsp; |- |[[.sr]]||[[Suriname]]||&nbsp; |- |[[.st]]||[[Sao Tomé en Principe]]||&nbsp; |- |[[.su]]|| Voormalige [[Sowjetunie]]||&nbsp; |- |[[.sv]]||[[El Salvador]]||&nbsp; |- |[[.sy]]||[[Sirië]]||&nbsp; |- |[[.sz]]||[[eSwatini]]||&nbsp;Voormalige Swaziland |- id=T |[[.tc]]||[[Turks- en Caicos-eilande]]||&nbsp; |- |[[.td]]||[[Tsjad]]||&nbsp; |- |[[.tf]]||[[Franse Suidelike en Antarktiese Gebiede]]||&nbsp; |- |[[.tg]]||[[Togo]]||&nbsp; |- |[[.th]]||[[Thailand]]||&nbsp; |- |[[.tj]]||[[Tadjikistan]]||&nbsp; |- |[[.tk]]||[[Tokelau]]||&nbsp; |- |[[.tm]]||[[Turkmenistan]]||&nbsp; |- |[[.tn]]||[[Tunisië]]||&nbsp; |- |[[.to]]||[[Tonga]]||&nbsp; |- |[[.tp]]||[[Oos-Timor]]||&nbsp; |- |[[.tr]]||[[Turkye]]||&nbsp; |- |[[.tt]]||[[Trinidad en Tobago]]||&nbsp; |- |[[.tv]]||[[Tuvalu]]||&nbsp; |- |[[.tw]]||[[Taiwan]]||&nbsp; |- |[[.tz]]||[[Tanzanië]]||&nbsp; |- id=U |[[.ua]]||[[Oekraïne]]||&nbsp; |- |[[.ug]]||[[Uganda]]||&nbsp; |- |[[.uk]]||[[Verenigde Koninkryk]]||&nbsp; |- |[[.um]]||[[Klein afgeleë eilande van die Verenigde State van Amerika]]||&nbsp; |- |[[.us]]||[[Verenigde State van Amerika]]||&nbsp; |- |[[.uy]]||[[Uruguay]]||&nbsp; |- |[[.uz]]||[[Oesbekistan]]||&nbsp; |- id=V |[[.va]]||[[Vatikaanstad]]||&nbsp; |- |[[.vc]]||[[St. Vincent en die Grenadines]]||&nbsp; |- |[[.ve]]||[[Venezuela]]||&nbsp; |- |[[.vg]]||[[Britse Maagde-eilande]]||&nbsp; |- |[[.vi]]||[[Amerikaanse Maagde-eilande]]||&nbsp; |- |[[.vn]]||[[Viëtnam]]||&nbsp; |- |[[.vu]]||[[Vanuatu]]||&nbsp; |- id=W |[[.wf]]||[[Wallis en Futuna]]||&nbsp; |- |[[.ws]]||[[Wes-Samoa]]||&nbsp; |- id=Y |[[.ye]]||[[Jemen]]||&nbsp; |- |[[.yt]]||[[Mayotte]]||&nbsp; |- |[[.yu]]||[[Joego-Slawië]]|| Voormalige Joego-Slawië (nou Serwië en Montenegro). |- id=Z |[[.za]]||[[Suid-Afrika]]||&nbsp; |- |[[.zm]]||[[Zambië]]||&nbsp; |- |[[.zr]]|| [[Zaïre]] || Voormalige Zaïre (nou [[Demokratiese Republiek van Kongo]]) |- |[[.zw]]||[[Zimbabwe]]||&nbsp; |- |} == Sien ook == * [[Domeinnaamstelsel]] * [[Internet TLD]] {{commonscat|Top-level domains}} {{Internet TLD}} [[Kategorie:Internettopvlakdomeine|Internettopvlakdomeine]] [[Kategorie:Lyste|Internet topvlakdomeine]] mp0z6hneuq9nq7comazpij6os0xelh8 2 31227 3138748 330870 2026-10-28T13:52:11Z Djoen 3023 Vervang bladsyinhoud met '[[nl:Gebruiker:Djoen]] [[eo:Vikipediisto:Jerun]]' 3138748 wikitext text/x-wiki [[nl:Gebruiker:Djoen]] [[eo:Vikipediisto:Jerun]] 5xw52ca8v05q8aje7qgswgwnvso686w 0 31782 3138887 3135684 2026-10-29T00:29:05Z VinhChe 217157 /* Bekende boorlinge */ 3138887 wikitext text/x-wiki : <small>''Vir die dorp in die provinsie [[KwaZulu-Natal]], sien [[Ladysmith]].''</small> {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Ladismith | ander_naam = | beeld_stadsilhoeët = PICT3070 Landscape Ladismith.JPG | beeldbyskrif = Die landskap in Ladismith se omgewing | nedersetting_tipe = [[Dorp]] | latd = 33 |latm = 29 |lats = 37 | longd = 21 |longm = 16 |longs = 2 | duimdrukkeretiketposisie= onderkant | provinsie = Wes-Kaap | distrik = Tuinroete | munisipaliteit = Kannaland | stigtingsdatum = [[1852]] | regeringstipe = <!-- Wyknommer --> | leier_party = | leiertitel = <!-- Raadslid --> | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = <ref name=census2011>Som van die hoofplekke [http://census2011.adrianfrith.com/place/174001 Ladismith] en [http://census2011.adrianfrith.com/place/174002 Nissenville] tydens die 2011-sensus.</ref> | oppervlak_totaal_km2 = 25.8 | hoogte_m = | bevolking_totaal = 7127 | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = <ref name=census2011 /> | demografie1_voetnotas = <ref name=census2011 /> | persent_swart = 6.4% | persent_kleurling = 81.3% | persent_asiër = 0.3% | persent_wit = 11.5% | persent_ander = 0.5% <!-- demografie (deel 2) --> | demografie2_voetnotas = <ref name=census2011 /> | demografie2_titel1 = [[Afrikaans]] | demografie2_info1 = 95.7% | demografie2_titel2 = [[Engels]] | demografie2_info2 = 1.9% | demografie2_titel3 = Ander | demografie2_info3 = 2.4% | demografie2_titel4 = | demografie2_info4 = | demografie2_titel5 = | demografie2_info5 = | poskode = 6655 | poskode2 = 6655 | skakelkode = 028 | sensuskode = | webwerf = }} [[Beeld:PICT3099 Hills Ladismith.JPG|duimnael|links|250px|Berge naby Ladismith]] [[Beeld:P1020107 Lavendelfarm Ladismith.JPG|duimnael|links|250px|Die grootste laventelplaas in Suid-Afrika is naby Ladismith geleë]] [[Beeld:Evangelies-Lutherse_kerk_Ladismith.jpg|links|duimnael|270px|Die Evangelies-Lutherse kerk.]] [[Beeld:Ou NG kerk Ladismith kleur.jpg|duimnael|links|270px|Ladismith se ou [[NG gemeente Ladismith|NG kerk]], ontwerp deur [[Carl Otto Hager]], staan nog, hoewel dit sedert 1942 nie meer die gemeente se kerkgebou is nie. Hans Fransen beskryf dit in ''Old Towns and Villages of the Cape'' as "Kaapse Gotiek op sy feestigste".]] '''Ladismith''' is 'n dorp in die [[Kannaland Plaaslike Munisipaliteit|Kannaland munisipaliteit]] van die [[Tuinroete-distriksmunisipaliteit|Tuinroetedistrik]] (provinsie [[Wes-Kaap]], [[Suid-Afrika]]). Die dorp is sowat 300&nbsp;km oos van [[Kaapstad]] aan die [[R62 (Suid-Afrika)|Roete 62]] tussen [[Barrydale]] en [[Calitzdorp]] geleë. Ander belangrike dorpe in die omgewing is [[Laingsburg]] (85&nbsp;km van Ladismith af) en [[Oudtshoorn]] (100&nbsp;km).<ref>{{Cite web |url=http://www.demarcation.org.za/ |title=''Demarcation.org.co.za'' |access-date=14 Junie 2008 |archive-date=26 April 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426025726/http://www.demarcation.org.za/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.karooinfo.com/ |title=''www.karooinfo.com'' |access-date=24 Desember 2015 |archive-date=22 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160422084928/http://www.karooinfo.com/ |url-status=dead }}</ref> Die dorpsnaam word met 'n "i" gespel om verwarring met [[Ladysmith]] in [[KwaZulu-Natal]] te voorkom. == Geskiedenis == Ladismith is in 1852 gestig en vernoem na Lady Juana Maria Smith (1798–1872), die eggenote van die destydse goewerneur van die Kaapprovinsie, sir [[Harry Smith]]. == Wapen == Ladismith het in 1862 'n munisipaliteit geword. Die raad het in 1970 'n wapen by die [[Buro vir Heraldiek]] geregistreer : ''In goud, 'n blou berg met gesplete top belaai met 'n aansiende olifantskop van natuurlike kleur''. Die helmteken is 'n eland met 'n heraldiese fontein tussen sy voorpote, uitkomend uit 'n rooi muurkroon; die wapenspreuk is "Deus saxum meum est".<ref name=bvh>[http://www.national.archsrch.gov.za/sm300cv/smws/sm300dl National Archives of South Africa : Data of the Bureau of Heraldry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260624144322/http://www.national.archsrch.gov.za/sm300cv/smws/sm300dl |date=24 Junie 2026 }}.</ref> == Besienswaardighede == Besienswaardighede sluit die plaaslike kerkgeboue van die Pinksterbeweging en Lutherane en die geboortehuis van die bekende [[Afrikaans]]e digter [[C.J. Langenhoven]] in. Die [[Anysberg Natuurreservaat]] is sowat 70&nbsp;km noordwes van Ladismith geleë. == Ekonomie == Die plaaslike landboubedryf het sy eerste ekonomiese opswaai tydens die 19de eeuse volstruisveertydperk beleef. Vandag staan die gebied as die belangrikste produsent van [[appelkoos|appelkose]] in die [[Suidelike Halfrond]] bekend.<ref>{{Cite web |url=http://www.kapstadt.de/touren/ladysmith/index.htm |title=''www.kapstadt.de: Ladysmith in Südafrika'' |access-date=14 Junie 2008 |archive-date=21 Maart 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090321153658/http://www.kapstadt.de/touren/ladysmith/index.htm |url-status=dead }}</ref> Daarnaas dra ook skaapteelt, melkboerdery, [[pruim]]e, nektariene en [[perske]]s by tot die ekonomiese welvaart van die gebied. Danksy die vrugbare landbougrond in die valleie en besproeiing verskil die gebied van Ladismith duidelik van sy barre omgewing. == Toerisme == Ladismith is 'n vertrekpunt vir toere na die [[Swartberg]]e en rondritte na die ou sendingstasies [[Zoar, Wes-Kaap|Zoar]] en [[Amaliënstein]], wat deur die [[Berlynse Sendinggenootskap]] gestig en na die [[Duitsland|Duitse]] weldoeneres Amalie von Stein vernoem is, die indrukwekkende [[Seweweekspoort]] en die verruklike [[Hoeko]]vallei. Die natuurskoon van die streek het 'n aantal kunstenaars gelok wat hier hul ateljees geopen het. == Kookkuns == Die plaaslike restourante bied outentieke plattelandse kos aan. == Bekende boorlinge == * [[Maria Kloppers]], stigter van die Kinderhawe in Observatory, [[Johannesburg]]. * [[Hannes la Grange]], eerste Suid-Afrikaner wat die [[Suidpool]] bereik. * [[Abraham H. de Vries]], skrywer. * [[Morkel van Tonder]], Afrikaanse radio-omroeper. * [[Linda Rode]], Suid-Afrikaanse skrywer, vertaler, en samesteller van kinderliteratuur. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] * [[NG gemeente Ladismith]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC4}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Nedersettings in die Wes-Kaap]] 681achgw5u4zt5cvz6jvynmx9ohv3o2 0 31817 3138955 3135695 2026-10-29T09:03:02Z InternetArchiveBot 131157 Red 4 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138955 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Homeros | beeld = Homer British Museum.jpg | beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | beeldonderskrif = Homeros. Romeinse voorstelling van sy voorkoms. | geboortenaam = | geboortedatum = ca. 8ste eeu v.C., volgens [[Herodotus]]<br />[[Smyrna]] | geboorteplek = Melesigenes, soos vertel in Pseudo-Herodotus | sterftedatum = ''onbekend'' | sterfteplek = Ios | plek van graf = | blyplek = Smyrna, Cyme (Aeolis), Chios | burgerskap = | nasionaliteit = [[Antieke Griekeland]] | vakgebied = Samestelling van mondelinge poësie as reisende kunstenaar, uitvoer van 'n skool vir Rapsodies, die Homeridae, op Chios | werkplek = | alma mater = | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = Ilias, Odyssee, Homeriese Himne, Epiese siklus, ander Homerika | beïnvloed deur = Rapsodiese mondelinge poësie | invloed op = Klassieke werke (Westerse kanon) | toekennings = | handtekening = | webblad = | voetnotas = }} '''Homeros''', ook '''Homerus''' ([[Grieks|Oudgrieks]]: Ὅμηρος, ''Hómēros''), is 'n [[Antieke Griekeland|Griekse]] [[digter]] en [[sanger]] wat volgens meeste bronne rondom die 8ste eeu v.C.<ref name="her">Herodotos 2.53.</ref> geleef het. Die ''[[Ilias]]'' en ''[[Odusseia]]'', die oudste bekende en bewaarde [[letterkunde|literêre]] werke uit die Griekse letterkunde, is van die vernaamste [[Epos|eposse]] wat aan hom toegeskryf word. Hy het eposse gedig waarin 'n groot aantal oorgelewerde verhale oor helde, gode en mitiese vertellinge uit die Griekse kultuur verwerk is. Die vormende invloed wat die Homeriese eposse op die Griekse kultuur gehad het, word wyd erken en gee aan Homeros die titel van die onderwyser van Griekeland.<ref>{{cite book| last= Heubeck |first= Alfred| last2= West |first2= Stephanie |last3= Hainsworth |first3= J. B.|title=A Commentary on Homer's Odyssey|publisher=Oxford University Press|location= [[Oxford]]|year= 1988|page=3| isbn= 0-19-814047-9}}</ref> Homeros se werke, waarvan ongeveer die helfte uit toesprake bestaan, verskaf modelle vir oorredende skryfwerk en gesprekvoering, wat regdeur die Griekse Antieke en Middeleeuse tydperke nagevolg is. Homeriese fragmente beslaan amper helfte van die identifiseerbare Griekse [[papirus]]rolle wat tot nog toe gevind is.<ref>{{cite book| author= Finley, Moses|title=The World of Odysseus| url= https://archive.org/details/worldofodysseus0000finl_x7g8|publisher=New York Review of Books|location= [[New York]]|year= 2002|pages=[https://archive.org/details/worldofodysseus0000finl_x7g8/page/11 11]–2| isbn=978-1-59017-017-5}}; Finley se syfers is ontleen aan die korpus van literêre papiri wat voor 1963 gepubliseer is.</ref> Desondanks al die werke, is daar heelwat bespiegeling onder geleerdes of hy, indien wel, die enigste skrywer van die werke was. Verskeie leidrade uit antieke bronne wil die teendeel bewys. Onsekerheid heers ook oor waar en wanneer hy geleef het. [[Herodotus]] skat dat Homeros ongeveer 400 jaar voor hom (Herodotos) geleef het, wat sy leeftyd rondom 850 v.C. plaas.<ref name="her" /> Die Nederlandse geskiedkundige Kees Ruijgh meen dat Homeros reeds in die negende eeu v.C. moet geleef het. Ander antieke bronne beweer weer dat hy nader aan die veronderstelde tyd van die [[Trojaanse Oorlog]] geleef het, rondom die vroeë 12de eeu v.C.<ref>{{cite journal|author= Graziosi, Barbara|title=Inventing Homer|location=[[Cambridge]]|year=2002|pages=98-101}}</ref> Die meeste hedendaagse geleerdes plaas Homeros egter tussen die 7de en 8ste eeu v.C. Die onsekerhede rondom Homeros se biografie, of hy wel bestaan het of nie, asook wie werklik verantwoordelik is vir al die Homeriese werke staan bekend as die [[Homeriese kwessie]]. == Tydvak == [[Lêer:Townley Homer.jpg|duimnael|links|Gedeelte van 'n 11de-eeuse manuskrip "the Townley Homer." Die skrif aan die bo- en regtekant is scholia.]] Om die Homeriese tydvak te bepaal moet daar gekyk word na die konteks waarin die woord "Homeros" gebruik word. Indien die werke in geheel of gedeeltelik aan 'n blinde digter genaamd Homeros toegeskryf word, en werklik deur so 'n persoon geskep is, moet biografiese datums, 'n eeu of geskiedkundige tydperk bestaan, wat as die Homeriese tydvak beskryf kan word. Indien Homeros egter beskou word as 'n mitiese karakter, die legendariese stigter van 'n gilde [[Rapsodis|rapsodiste]] genaamd die Homeridae, beteken "Homeros" die werke toegeskryf aan die rapsodiste van die gilde. Die rapsodiste het hulle werke meestal binne die bestek van 'n eeu of paar eeue saamgestel. Die woord "Homeros" word ook gekoppel aan die tradisionele elemente van digkuns, wat aan die rapsodiste bekend was. Die elemente is deur hulle aangewend om mondelinge poësie mee te skep en so inligting rakende die kultuur van Mukeense Griekeland oor te dra. Hierdie inligting word algemeen "Die wêreld van Homeros" (of van die ''Odusseia'' of die ''Ilias'') genoem. Die Homeriese tydvak sal in hierdie geval 'n aantal historiese tydvakke dek, vernaam die Mukeense era, wat die eerste weergawe van die ''Ilias'' voorafgaan. Ten laaste is gevind dat meeste van die ''[[Ilias]]'' en ''Odusseia'' se geografiese en materiële inhoud ooreenstem met die Laat-Egeïese [[Bronstydperk]], die bloeitydperk van [[Troje]]. Die gebeure het afgespeel voor die ingebruikneming van die Griekse alfabet. Saam met die vraag oor of 'n biografiese persoon, naamlik Homeros bestaan het, en watter rol hy gespeel het met die ontwikkeling van die onderskeie bekende tekste, word die kwessie geopper of 'n eenvormige teks van die ''Ilias'' en ''Odusseia'' ooit bestaan het. Daar moet in ag geneem word dat die gedrukte tekste woord vir woord die produk is van geleerdes se insette die afgelope drie eeue. Elke uitgawe van die ''Ilias'' en ''Odusseia'' verskil ietwat van mekaar vanweë die feit dat redakteurs staat maak op verskillende manuskripte en fragmente. Hulle neem ook verskillende besluite rakende die mees akkurate teks om te gebruik. Die term "akkuraatheid" dui op 'n wesenlike veronderstelling dat 'n oorspronklike eenvormige teks bestaan het. Die manuskripte van die tans beskikbare volledige werk dateer nie verder terug as die 10de eeu nie. Hierdie tekste bevind hulself aan die stertkant van 'n verdwene duisendjarige ketting van kopieë. Die kopieë is oorgeskryf soos elke generasie manuskripte gedisintegreer het, verlore geraak het of vernietig is. Hierdie talle manuskripte verskil so min van mekaar dat 'n enkele oorspronklike manuskrip gepostuleer kan word.<ref>ʼn Opsomming van die bronne en 'n analise van die tekstuele eenvormigheid kan gevind word in {{harvnb|Murray|1960|loc=Hoofstuk 12 The Text of Homer From Known to Unknown}}.</ref> Die leemte in die ketting word oorbrug deur die [[Scholion|scholia]] (aantekeninge) in die bestaande manuskripte. Die scholia toon aan dat die oorspronklike manuskrip in die tweede eeu v.C. deur [[Aristargos van Samothrake]] gepubliseer is. As bibliotekaris van die [[Biblioteek van Alexandrië]] het hy 'n taamlike uiteenlopendheid in die Homeriese werke bespeur, en gepoog om 'n meer outentieke kopie saam te stel. Hy het in die proses verskeie manuskripte versamel. Die een wat hy op die ou einde vir regstelling gekies het, was die [[Koine]] manuskrip, wat later deur Murray vertaal is as die "Vulgata." Aristargos is bekend vir sy konserwatiewe keuses van bronne en het versreëls gemerk wat volgens hom nie Homeros se werk is nie. Die hele laaste boek van die ''Odusseia'' is so deur hom gemerk. [[Lêer:P. Oxy. 20.jpg|duimnael|Fragment uit die 2e boek van die ''[[Ilias]]'']] Die Koine weergawe is op sy beurt weer van Zenodotos, die eerste bibliotekaris in Aleksandrië, afkomstig. Hy het sy merk gemaak aan die begin van die 3de eeu v.C. Zenodotos het ook probeer om outentisiteit terug te besorg aan die manuskripte wat hy in 'n chaotiese toestand gevind het. Hy stel die voorbeeld deur gedeeltes wat hy as oneg beskou te merk, en voeg gedeeltes by wat hy as vermis beskou. Nie Zenodotos of Aristargos maak melding van enige outentieke hoofkopie van waaruit regstellings gemaak kan word nie. Hulle benadering was intuïtief en die huidige indeling van 24 boeke elk vir die ''Ilias'' en ''Odusseia'' is deur Zenodotos in plek gesit. Murray verwerp die idee dat 'n gesaghebbende teks vir die ''Vulgata'' bestaan het tydens Zenodotos se leeftyd. Hy maak gebruik van fragmente en aanhalings van Homeros uit ander werke waarvan ongeveer 200 in bestaan was tydens sy navorsing. Sommige van die tekste stem ooreen met huidige tekste, party omskryf die tekste en ander word glad nie verteenwoordig nie. Murray haal aan uit ''Achilles se skild'' wat ook verskyn in ''Herkules se skuld'' in [[Hesiodos]]. Hy maak die gevolgtrekking dat die epiese gedigte in 'n "vloeibare toestand" verkeer het en stel 150 v.C. voor as die datum waartydens die tekste verdig tot die ''Vulgata''. Murray sê ook dat "Homeros" in die vyfde eeu v.C. die betekenis gedra het van die "outeur van die Ilias en ''Odusseia''", maar dat mens nie seker kan wees van wat met daardie woorde bedoel is nie.<ref>{{harvnb|Murray|1960|pp=297–298}}</ref> Die vroegste vermelding van 'n Homeriese werk is deur [[Kallinos]], 'n digter wat rondom 750 v.C. geleef het. Hy skryf die epos ''Thebais'' aan Homeros toe – 'n heldedig oor die [[Epigone]] se aanval op Thebe. Die ''Thebais'' is geskryf in die tyd toe die Griekse alfabet in gebruik geneem is, maar kon oorspronklik 'n mondelinge gedig gewees het. Verder word die Ilias in Herodotos genoem met betrekking tot die vroeg sesde eeu v.C., maar daar word nie genoem van watter Ilias gepraat word nie. Dit wil voorkom of al die antieke bronne vasberade blyk te wees dat Homeros bestaan het. Die skrywer van ''Apollo se loflied'' identifiseer homself in die laaste vers van die gedig as 'n blinde man van Chios. Nieteenstaande hierdie inligting is daar nog steeds gronde om aan te voer dat Homeros slegs 'n mitologiese karakter is – die sogenaamde stigter van die Homeridae. [[Martin Litchfield West]] maak aanspraak daarop dat "Homeros" nie die naam van 'n geskiedkundige digter is nie, eerder 'n fiktiewe saamgestelde naam.<ref>{{cite journal|author= West, Martin|title=The Invention of Homer|journal=Classical Quarterly|volume=49|year=1999|issue=364}}</ref> Oliver Taplin verkondig weer in die '' Oxford History of the Classical World'' se hoofstuk oor Homeros dat sy lewe grootliks bewysbaar fiktief is.<ref>{{cite book | editor1-first=John | editor1-last=Boardman | editor2-first=Jasper | editor2-last=Griffin | editor3-first=Oswyn| editor3-last=Murray | title=The Oxford History of the Classical World | url=https://archive.org/details/oxfordhistoryofc00john | first=Oliver | last=Taplin | chapter=2 Homer | location=Oxford; New York | publisher=Oxford University Press | year=1986 | page=[https://archive.org/details/oxfordhistoryofc00john/page/50 50]}}</ref> Nog 'n aanval op die biografiese besonderhede kom van G.S. Kirk wat sê dat die Oudheid niks definitiefs geweet het van die lewe en persoonlikheid van Homeros nie.<ref>{{cite book | first=G.S. | last=Kirk | title=The Iliad: A Commentary | location=Cambridge | publisher=Cambridge University Press | volume=I: boeke 1-4 | year=1985 | page=1}}</ref> Taplin weer, verkies om van Homeros te praat as 'n geskiedkundige konteks vir die gedigte. Sy datum vir hierdie konteks lê tussen 750 – 650 v.C. sonder om Murray se "vloeibare toestand in oorweging te bring." Die "Ilias" word algemeen beskou as die oudste werk van [[Westerse letterkunde]]. Volgens Murray is daar 'n baie skraal kans dat die ''Ilias'' en ''Odusseia'' uit die vroeë bronne, met of sonder Homeros, dieselfde is as die wat ons vandag ken. Gregory Nagy kies die sesde eeu v.C. as die datum waarop die eposse vasgelê is, eerder as Murray se 150 v.C. Hy baseer dit op die feit dat die ''Ilias'' voorgedra is tydens die Panathenaia, wat in 566 v.C. begin het.<ref>{{cite journal|author= Nagy, Gregory|title=Homeric Poetry and Problems of Multiformity: The "Panathenaic Bottleneck|url= https://archive.org/details/sim_classical-philology_2001-04_96_2/page/109|journal=Classical Philology|volume=96|year=2001|pages=109–119|doi=10.1086/449533}}</ref> Die bogenoemde sienings is almal egter filologies van aard. Ongeag of Homeros bestaan het of nie, en of die Homeriese tekste naby is aan die wat vandag bestaan, kan [[filologie]] nie op sy eie enige lig werp op die ooreenkomste tussen die Mukeense kultuur en die geografiese en materiële dekor van Homeros se wêreld nie. [[Argeologie]] steun egter die teorie dat heelwat gedetailleerde inligting oorleef het in die vorm van formules en stereotiepe stukke, wat kreatief gekombineer is deur die rapsodiste van latere eeue. 'n Aantal gekombineerde argeologiese en filologiese werke is al oor die onderwerp geskryf, soos Denys Page se "History and the Homeric Iliad" en Martin Nilsson se "The Mycenaean Origin of Greek Mythology." Die taalkundige Calvert Watkins gaan so ver as om 'n oorgeërfde [[Proto-Indo-Europese taal]]oorsprong te gaan soek vir sekere epitetons en die epiese gedig.<ref>{{cite book | first=Calvert | last=Watkins | title=How to Kill a Dragon: Aspects of Indo-European Poetics | location=New York; Oxford | publisher=Oxford University Press; Internet Archive | year=1995 | url=https://archive.org/stream/HowToKillCEragonAspectsOfIndo-EuropeanPoetics/Watkins1995_Indo_EuropeanPoetics#page/n3/mode/2up}}</ref> Indien hy reg is, kan die stereotipe temas en gedigte van rapsodiste heelwat ouer wees as die [[Trojaanse Oorlog|Trojaanse oorlog]], wat in daardie geval slegs die nuutste geleentheid sou wees vir 'n epos. Dit is moeilik om Homeros voor te stel as 'n enkele skrywer van 'n versameling werke, aangesien dit vandag historiese gebeure beskryf wat meestal werklikheid was, behalwe vir die ooglopende [[mitologie]]. Homeriese studies is die tameletjie van [[filosofie]], want dit het nie 'n begin of einde nie. Maak nie saak wat as die eerste kwessie gekies word nie, dit lei onmiddellik na 'n verdere kwessie. Die versameling kwessies staan bekend as die [[Homeriese kwessie]]. == Lewe en legendes == === Die vitae Homeri, "Homeros se lewens" === [[Lêer:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Homer and his Guide (1874).jpg|duimnael|''Homeros en sy gids,'' deur [[William-Adolphe Bouguereau]] (1825-1905), beeld Homeros uit op [[Berg Ida]], omring deur honde en gelei deur die bokwagter Glaukos (soos oorvertel in die Pseudo-Herodotos)]] Verskeie tradisies oorleef wat bewerings maak rakende Homeros se geboorteplek en agtergrond. [[Lucianus]] die satirikus beskryf hom, in sy ''[[Ware geskiedenis]]'', as 'n [[Babilonië]]r genaamd Tigranes wat die naam Homeros aanneem na hy as "gyselaar" ("homeros") geneem is deur die Grieke.<ref>Lucian, ''Verae Historiae'' 2.20, gesiteer en vertaal in {{harvnb|Graziosi|2002|p=127}}</ref> Wanneer Keiser [[Hadrianus]] die [[Orakel]] by [[Delphi]] oor Homeros uitvra, antwoord die [[Putia]] dat hy van [[Ithaka]] is – hy is die seun van Epikaste en [[Telemachos]] uit die ''[[Odusseia]]''.<ref>{{cite book | first=Herbert W.| last=Parke | title=Greek Oracles | year=1967 | location=UK | publisher=Hutchinson Educational | pages=136–137 siteer die ''Certamen'', 12 | isbn=0-09-084111-5}}</ref> Hierdie stories verskyn in die verskeie "lewens van Homeros,"<ref>{{cite book | first=F. | last=Stoessl | chapter='Homeros' | title=Der Kleine Pauly: Lexikon der Antike in fünf Bänden: Bd. 2| publisher=Deutscher Taschenbuch Verlag | location=München | year=1979 | page=1202}}</ref> en is sedert die Aleksandrynse era met die verloop van tyd saamgestel.<ref name=Kirk190>{{cite book|first=G.S.|last=Kirk|authorlink=Geoffrey Kirk|title=Homer and the Epic: A Shortened Version of the Songs of Homer|url=https://archive.org/details/homerepicshorten0000kirk|publisher=Cambridge University Press|year=1965|location=London|page=[https://archive.org/details/homerepicshorten0000kirk/page/190 190]|isbn=0-521-09356-2}}</ref> "Homeros se lewens" verwys dus na 'n versameling van langer fragmente oor die onderwerp, geskryf deur merendeels anonieme skrywers. Sommige van die fragmente is toegewys aan meer bekende skrywers. Thomas W. Allen versamel al die vitae in die 20ste eeu en kombineer dit tot 'n standaard verwysingswerk wat deel word van die ''Homeri Opera'', "Homeros se werke". Die eerste publikasie verskyn in 1912 deur [[Oxford University Press]].<ref>{{cite book | editor-first=Thomas W. | editor-last=Allen | title=Homeri Opera | location=Oxonii | publisher=Typographeo Clarendoniano | volume=Tomus V: Hymnos Cyclum Fragmenta Margiten Batrachomyomachiam Vitas Continens | year=1912 | language=Latyn en Oudgrieks}}</ref> Allen teken verskeie vitae op, wat uit verskillende bronne bymekaargemaak is: * ''Vita Herodotea'', ble. 192-218, beter bekend as die ''Pseudo-Herodotos'', moontlik omrede dit nie van Herodotos is nie * ''Certamen Homeri et Hesiodi'', ble. 225-238 met fragmente op ble. 218-221 * Die twee ''Plutarchi vitae'' (nou ''Pseudo-Plutarchus''), ble. 238-244 en ble. 244-245 onderskeidelik * Sekere vitae geïdentifiseer as IV (elders bekend as ''Vita Scorialenses'',<ref>Die naam beteken enige vita in 'n manuskrip by die Real Biblioteca del Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, "Koninklike Biblioteek van die Klooster van Sint Lorenzo van Escorial," Koninklik aangesien dit in die koning se paleis is in El Escorial, naby [[Madrid]]. Die paleis was op 'n tyd 'n klooster.</ref>) ble. 245–246, V (''Vita Scorialensis II''), ble 247–250, VI (''Vita Romana'',<ref>So genoem aangesien die manuskrip in die Biblioteca Nazionale Centrale di Roma is, voorheen bekend as die Biblioteca Nazionale Centrale Vittorio Emanuele II.</ref>) ble. 250-253 en ten laaste VII, wat eintlik drie uittreksels is van Eustathius, ble. 253-254 en 255, John Tzetzes, ble. 254-255, en [[Suda]], ble. 256-268, nou bekend as Hesuchios van Milete. Nagy herorganiseer die lys in elf dele, Vita 1 tot Vita 10, met [[Plutarchus]] verdeel in 3a en 3b. Hy sluit bykomend Vita 11 in, uit die Chrestomatieë van Proclus, ble. 99-102.<ref>{{harvnb|Nagy|2010|p=29}}</ref> === Etimologie === Die oorsprong van die naam "Homeros" is onbekend, oënskynlik Grieks. Talle Griekse woorde is egter leenwoorde, benaderings of omskrywings van vreemde woorde. Dit het veral voorgekom by name uit die ooste waar daar kontak was met sprekers van tale uit die dele. [[Darius I van Persië|Darius]] is byvoorbeeld deur die Grieke, homself en die ander [[Oudpersies]]e sprekers, Dārayava(h)uš, "hou die goeie ferm vas" genoem. Die onttroonde koning van Thebe, [[Kadmos]], na bewering 'n Fenesiër, is moontlik as 'n Oosterling beskou vanweë die Hebreeuse/Fenisiese "qdm" – "die ooste". [[Priamos]] is waarskynlik afkomstig van die [[Luwies]]e "Priya-muwa-", wat "uitsonderlik braaf" beteken. Verskeie name besit 'n vreemde herkoms maar pas ook via Grieks binne ontlenings aan [[Proto-Indo-Europees]]. Min riglyne is beskikbaar om die taalkundige te ondersteun met die identifisering van die waarskynlikste oorsprong. Etimologieë vir die naam "Homeros" strek dus wyer as net die Grieke. Aan die een kant kon hy 'n vergriekste Fenisiese naam gehad het. West veronderstel 'n [[Fenisiese alfabet|Fenisiese]] prototipe van Homeros se naam as 'n patroniem (vadersnaam), Homeridae (manlike opvolger uit die geslag van Homeros), ''*benê ômerîm'' ("seuns van sprekers" – professionele storievertellers).<ref name="east_face_622">{{cite book | first=M.L. | last=West | title=The East Face of Helicon: West Asiatic Elements in Greek Poetry and Myth | url=https://archive.org/details/eastfaceofhelico0000west | publisher=Clarendon Press | location=Oxford | year=1997 | page=[https://archive.org/details/eastfaceofhelico0000west/page/622 622]}}</ref> In hierdie geval sal die vadersnaam dui op die gilde. In Grieks sal die "Homer" in Homeridae in die enkelvoudvorm moes wees, die veronderstelde enkele afstammeling van 'n stamgroep, wat 'n oorgeërfde ambag beoefen. Die hipotetiese Semitiese voorouers is egter in die meervoudsvorm. Waar "ben" vir een "vader" gebruik kan word kan die id- konstruksie nooit 'n meervoudige vader aandui nie. Aan die ander kant is Proto-Indo-Europese etimologieë beskikbaar. Die digter se naam is homofoon met die Griekse {{lang|grc|ὅμηρος}} (''hómēros''), "gyselaar" (of "borg").<ref>{{harvnb|Liddell|Scott|1940|loc=[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Do(%2Fmhros ὅμηρος]}}</ref> Die woord kom uit die Attiese dialek en was algemeen in gebruik. In Pseudo-Herodotos en [[Plutarchus]] se vitae besit die woord die ietwat obskure betekenis van "blind", wat weer geïnterpreteer word as "hy wat vergesel; hy wat gedwing word om te volg" met betrekking tot 'n gids.<ref>{{cite encyclopedia | first=P. | last=Chantraine | encyclopedia=Dictionnaire étymologique de la langue grecque | title=Homer | language=French | publisher=Klincksieck | location=Paris | year=1968 | volume=2 (3–4) | page=797}} Hierdie langgehuldigde siening is die een wat deur baie Griekse etimologiese woordeboeke oorgeneem is. Kyk ook die woordgeskiedenis van die naam Homeros in {{harvnb|Liddell|Scott|1940|loc=[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aalphabetic+letter%3D*o%3Aentry+group%3D33%3Aentry%3D*%28%2Fomhros Ὅμηρος]}}</ref> Die woord se geografiese lokaliteit word verduidelik deur 'n veronderstelling dat dit meestal gebruik is in Eolië, aan die kus van Klein-Asië, die omgewing waar Homeros opgetree het, en dus tot die Eoliese dialek behoort.<ref>{{harvnb|Silk|1987|p=4}}. Silk veralgemeen dit na "Eoliessprekende gebiede," maar die enigste gebied in die Pseudo-Herodotos genoem is Kyme. Hy het egter volgens die bron oor die hele gebied opgetree en verskeie stede in die omgewing beweer dat hulle sy tuiste was.</ref> Die letter Eta klassifiseer die woord as Oos-Grieks, teenoor die Wes-Griekse Kretensiese vorm, wat 'n Alfa gebruik. Ionies en Atties is ook Oos-Griekse dialekte. Regdeur die Pseudo-Herodotos is {{lang|grc|ὅμηρος}} (''hómēros'') sinoniem met die standaard Griekse {{lang|grc|τυφλός}} (''tuphlós''), wat 'blind' beteken. Proclus se Chrestomathia sê spesifiek "die ''tuploi'' is deur die Eoliërs ''homeroi'' genoem".<ref>Allen bl. 99.</ref> Die uitbeelding van Homeros as 'n blinde sanger-digter in bestaande literatuur begin met die laaste vers in die [[Delos|Deliese]] ''Lofsang aan Apollo'', die derde [[Homeriese lofsange|Homeriese Lofsang]].<ref>Homeric Hymns 3:172–3</ref> Dit is later deur [[Thukydides]] aangehaal ter ondersteuning van die standpunt.<ref>Thukydides, ''Die Peloponnesiese oorlog'' 3:104</ref> Die skrywer van die lofsang beweer dat hy 'n blinde sanger-digter vanaf Chios is. Verder aanvaar kenners ook al vir 'n geruime tyd dat 'n gedeelte uit die ''Odusseia'' selfverwysend is<ref>{{harvnb|Graziosi|2002|p=133}}</ref> waar 'n blinde sanger-digter, [[Demodokos]], in die Faiakiese koning se hof verhale van Troje oorvertel aan 'n gestrande [[Odusseus]].<ref>Odussee, 8:64ff.</ref> Ten spyte van die aandrang uit oorgeblewe bronne dat Homeros blind was, is daar verskeie ernstige besware teen die teorie. Van die vitae meen dat hy nie blind was nie. As hy nie kon skryf nie, was hy ongeletterd en nie in staat om werke saam te stel nie. 'n Lang gedig sal buite die bestek van menslike geheue wees sonder geskrewe wenke. Verder is die beelde in die gedig baie grafies en 'n blinde man sou nooit die tonele uit die beelde kon ervaar het nie. Antwoorde bestaan wel op die besware.<ref>{{cite journal | first=Alexander | last=Beecroft | title=Blindness and Literacy in the Lives of Homer | journal=Classical Quarterly | volume=61.1 | pages=1–18 | year=2011 | doi=10.1017/S0009838810000352 | url=http://www.academia.edu/647687/BLINDNESS_AND_LITERACY_IN_THE_LIVES_OF_HOMER}}</ref> Die voorbeeld van die blinde John Milton, wat ''Paradise Lost'' gedikteer en saamgestel het, toon dat 'n blinde mens 'n heldedig kan skep. Albert B. Lord se ''The Singer of Tales'', wat handel oor moderne rapsodiste wat eposse sing, bewys dat eposse op daardie skaal spontaan, in moderne tye, saamgestel is uit gememoriseerde elemente. Die kwessie rakende geskrewe wenke kan verklaar word as aangeneem word dat Homeros later in sy lewe blind geword het, wat ook die Pseudo-Herodotos se uitgangspunt is. Hiervolgens begin Homeros, na hy sy sig verloor het, 'n loopbaan as 'n swerwende [[rapsodis]] of impromptu digter by openbare sametrekke. Hy neem na bewering, aan die begin of vroeg in sy nuwe loopbaan, die verhoognaam "die blinde man" aan, wat hom in die kategorie plaas van blinde profete wat met geïnspireerde innerlike visie sien, en so 'n mate van goddelike glorie aan die optrede verleen. Die vitae bly egter uiteenlopend oor die betekenis van die naam. Nog 'n verklaring is dat dit verdeel kan word in Hom-eros, met 'Hom' van die Griekse 'homou' ("saam"),<ref>{{harvnb|Liddell|Scott|1940|loc=[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aalphabetic+letter%3D*o%3Aentry+group%3D41%3Aentry%3Do%28mou%3D ὁμοῦ]}}</ref> en die tweede –ar- in 'arariskein' ("bring bymekaar"),<ref>{{harvnb|Liddell|Scott|1940|loc=[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aalphabetic+letter%3D*a%3Aentry+group%3D295%3Aentry%3Da%29rari%2Fskw ἀραρίσκω]}}</ref> met die Eta in -eros uit Oos-Grieks. Dit kan moontlik die betekenis dra van die saambring van die blinde man en sy gids. Gregoray Nagy maak gebruik van die frase, phone homereusai, "pas [die lied] by die stem" uit Hesiodos, moontlik 'n tydgenoot van Homeros. Dit sal aan "Homeros" die betekenis gee van "hy wat [die lied] byeenvoeg".<ref>{{harvnb|Nagy|1979|pp=296–300}}</ref> Indien die naam oorweeg word as 'n kategorie of klassifikasie, laat dit die moontlikheid bestaan dat enige rapsodis daaronder kon klassifiseer, en daar dus geen biografiese oorspronklike naam Homeros bestaan het nie. West sê dat 'n moontlikheid bestaan waar Homeros nie die naam van 'n historiese Griekse digter was nie, maar eerder die verbeelde stamvader van die Homeridai. Name van gildes met agtervoegsels –idai en –adai is nie normaalweg gegrond op die naam van 'n geskiedkundige persoon nie.<ref name="east_face_622"/> === Kulturele agtergrond === [[Lêer:Af Western Asia Minor Greek Colonization af.svg|duimnael|links|Antieke Griekse kus van Anatolië]] William Ihne kon, na die bestudering van die bronne, 19 plekke uit die oudheid identifiseer wat Homeros as burger beskou het, selfs Athene. Die aanspraak word gemaak omdat Smirna, wat Homeros as boorling beskou, 'n kolonie van Athene was. Die rede vir die veelvuldige aansprake is die gevolg van onderlinge burgerlike wedywering om hierdie eer.<ref>{{harvnb|Smith|1876|loc=Homerus}}</ref> Ihne kies Smirna omrede sommige van die vitae die woord "Homeros" as Eolies identifiseer en die stad 'n Eoliese geskiedenis het. Met die keuse word voorkeur gegee aan die langste, mees gedetailleerde vita, die Pseudo-Herodotos, een van die bronne wat Smirna as oorspronklik Eolies eien. Die Eoliërs is een van die drie vernaamste etniese groepe uit antieke Griekeland. Die [[Ioniërs]] en [[Doriërs]] is die ander twee. Eoliërs is grotendeels afkomstig uit Tessalië maar het ook vroeër, na die Trojaanse oorlog, Beotië as tuiste gehad. Die okkupasie geskied in die selfde tyd as die besetting van [[Peloponnesos]] deur die Doriërs. Eoliërs het 'n eie Oos-Griekse dialek gepraat. Hesiodos is as Beotiër deel van hierdie groep. Dit kom duidelik na vore in sy werke met die Eoliese gedeeltes wat van toepassing is op Homeros se naam. Die Eoliërs koloniseer die noordwestelike kus van Klein-Asië en doop hulle gebiede [[Eolië]] en Lesbos.<ref>{{harvnb|Smith|1876|loc=Aeolis}}</ref> Die nedersettings daar was reeds deur afstammelinge uit die Trojaanse oorlog bewoon en volgens Pseudo-Herodotos is die oorlewering en geskiedenis deur die Eoliërs lewendig gehou. Eolië het gestrek vanaf die kus teenoor Lesbos tot by [[Smirna]] op die rand van [[Ionië]]. Die Eoliese bond, Smirna ingesluit, het uit 12 stede bestaan terwyl die [[Ioniese bond]] in die suide gelê het, ook met 12 stede. In ongeveer 688 v.C. word Smirna deur die [[Kolofon]]e oorgeneem na hulle blykbaar vertoef het vir 'n fees. Smirna word gevolglik 'n Ioniese kolonie.<ref>{{harvnb|Smith|1876|loc=Smyrna}}</ref> Die twee bonde se politieke relevansie kom tot 'n einde met die uitgang van die 5de eeu v.C. Dit volg op die aansluiting of geforseerde aansluiting van die stede rondom die [[Egeïese See|Egeïese see]] tot die [[Deliese bond]] – 'n Koine groepering onder Atheense leierskap. Elke stad moes manskappe, skepe of geld bydrae tot 'n gesamentlike weermag. Die besonderhede en gesamentlike gebeure is die onderwerp van [[Thukydides]] se ''Geskiedenis van die Peloponnesiese oorlog''. Inskripsies uit daardie tyd lewer 'n basis vir die bestudering van die Eoliese taal. Hiervolgens kan Buck drie dialekte onderskei, Tessalies, Beoties en Lesbies.<ref>{{harvnb|Buck|1928|pp=147–156}}</ref> Die Ioniese stede in Klein-Asië het 'n Ioniese dialek gepraat. In die grensgebiede tussen Ionië en Eolië het die dialekte mekaar verdring en 'n Ionies-Eoliese mengsel tot gevolg gehad, soortgelyk aan die in die Homeriese gedigte.<ref>{{cite book | first=Lesley | last=Beaumont | chapter=Smyrna | editor-first=Nigel | editor-last=Wilson | title= Encyclopedia of Ancient Greece | year=2013 | location=New York | publisher=Routledge}}</ref> [[Chios]] was byvoorbeeld altyd lid van die Ioniese bond<ref>{{harvnb|Smith|1876|loc=Chios}}</ref> en tog bevat die dialek daar 'n paar aspekte wat van Eoliese oorsprong is.<ref>{{harvnb|Buck|1928|p=143}}</ref> Die selfde soort vermenging het nie op die Ionies-Doriese grens in die suidwestelike Anatolië voorgekom nie. Weens die feit dat Lesbies met die verloop van tyd meer Ioniese aspekte in digkuns bygekry het, betoog Janko vir 'n noordwaartse uitbreiding van die Ioniese dialek en populasie ten koste van die Eoliërs.<ref>{{harvnb|Janko|1982|p=178}}</ref> Eolies het geleidelik met Ionies saamgesmelt. Na die 5de eeu v.C. het beide egter begin saamsmelt met die nou wydverspreide susterdialek van Ionies genaamd [[Atties]], asook Koine, wat in die Hellenistiese era daaruit ontwikkel. Atties maak sy verskyning in Ioniese werke in die 4de eeu v.C. en vervang Ionies teen ongeveer 100 v.C. Die nuwe koninkryk van [[Pergamum]] verkry in 281 v.C. die Eoliese kus van Anatolië en verdeel die Lesbiese dialek sodoende in twee. Lesbies verdwyn teen die 3de eeu v.C. uit die koninkryk maar leef tot die 1e eeu n.C. buite die koninkryk voort as die laaste Eoliese dialek.<ref>{{cite book | first=Robert | last=Browning | title=Medieval & Modern Greek | location=Cambridge | publisher=University of Cambridge | edition=2nd | year=1983 | page=51}}</ref> G.S Kirk is ietwat skepties oor die biografiese inligting in die vitae, hy gee egter beperkte krediet aan sekere van die omstandighede. Daarin word redelik gereeld genoem dat Homeros in die [[Ionië|Ioniese]] streek van Klein-Asië, in [[Smirna]] of op die eiland [[Chios]], gebore is en op die [[Kuklade|Kukladiese]] eiland [[Ios]] gesterf het.<ref name=Kirk190/> Die gebiede was op daardie tydstip Eolies of ten minste gedeeltelik Eolies. Smirna is toe nog nie deur die Ioniërs oorgeneem nie. Chios is bewoon deur pre-Hellenistiese stamgenote uit Tessalië met 'n onbekende taal, wat Eolies kon wees. Die band met Chios dateer ten minste terug tot met [[Semonides]] van [[Amorgos]], wat die gedeelte uit die ''Ilias'' 6.146 aanhaal as deur "die man van Chios".<ref>{{cite book | author=Semonides | chapter=Fragment 19 | edition=2nd | editor-first=Martin L. | editor-last=West | title=Iambi et Elegi Graeci ante Alexandrum cantati | url=https://archive.org/details/iambietelegigrae0002unse_l5q2 | location=Oxford | publisher=Clarendon Press | year=1989}}</ref> ʼn Eponieme sanger-digters[[gilde]] bekend as die [[Homeridae]] (Homeros se seuns)<ref>Gilbert Murray, ''The Rise of the Greek Epic'', bl. 307</ref> was ook daar doenig en kan hul herkoms terug neem na 'n voorganger met die naam. Op Ios was sekere Eoliese woorde in gebruik, onder andere Homêreôn, een van die Iosiese maande.<ref>{{harvnb|Liddell|Scott|1940|loc=[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D*(omhrew%2Fn Ὁμηρεών]}}</ref> Daar word gesinspeel op die verband met Smirna deur die oorspronklike naam wat in verskillende vitae aan hom gegee is: Melesigenes, "gebore uit die Melesrivier", 'n rivier wat deur die stad vloei. Die gedigte lewer ook bewyse op van 'n familiariteit met die natuurlike omgewing en plekname van [[Klein-Asië]];<ref>{{cite book | first=John Adams | last=Scott | title=The Unity of Homer | year=1965 | location=New York | publisher=Biblio & Tanner Publications | pages=4–8}}</ref> Homeros verwys byvoorbeeld na weilandvoëls by die mond van die [[Kaystrosrivier]],<ref>''[[Ilias]]'' 2.459–63</ref> 'n storm in die [[Ikaros|Ikariese see]]<ref>''Ilias'' 2.144–6</ref> en noem dat vroue in [[Lidië]] en [[Karië]] ivoor met skarlaken bevlek.<ref>''Iliad'' 4.142</ref> Hy moes ook oor geografiese kennis van die hele Mukeense Griekeland beskik het soos bewys is deur die ontdekking van meeste van die plekke. [[Wilhelm Dörpfeld]], die klassieke argeoloog,<ref>''"Troja und Ilion"'' en ''"Alt-Ithaka: Ein Beitrag zur Homer-Frage, Studien und Ausgrabungen aus der insel Leukas-Ithaka"''</ref> stel voor dat Homeros meeste van die plekke wat hy in sy heldedigte beskryf, soos [[Mukene]] en [[Troje]], besoek het. Volgens [[Diodorus Siculus]] het Homeros selfs [[Egipte]] besoek.<ref>The Historical Library of Diodorus Siculus, Boek I, hoofstuk VI.</ref> === Biografie === [[Lêer:Chios NASA satellite image.jpg|duimnael|Chios]] Sommige vitae, byvoorbeeld Thamyris<ref>''[[Ilias]]'', 2.595</ref> en [[Hesiodos]], beeld Homeros uit as 'n swerwende minstreel wat tot sover as [[Chalkis]] gereis het om op te tree by die begrafnisspele van [[Amphidamas]].<ref>Hesiodos, ''Werke en dae'', 654–5; {{cite book | first=Martin P. | last=Nilsson | authorlink=Martin P. Nilsson | title=Homer & Mycenae | location=Philadelphia | publisher=University of Pennsylvania Press | year=1972 | pages=207ff.}}</ref> Verder word 'n beeld geskep van 'n blinde [[bedelary|bedelende]] sanger wat hom met gewone mense soos skoenmakers, vissers, pottebakkers, seemanne en bejaardes in die bymekaarkomplekke van hawedorpe opgehou het.<ref>{{cite book | first=Joachim | last=Latacz | title=Homer: His Art and His World | url=https://archive.org/details/homerhisarthiswo0000lata | first2=James P., tr. | last2=Holoka | publisher=University of Michigan Press | location=Ann Arbor | year=1996 | page=[https://archive.org/details/homerhisarthiswo0000lata/page/29 29]}}</ref> Die gedigte lewer egter bewyse op van sangers in die howe van die adelstand, wat 'n sterk aristokratiese ondertoon tot gevolg het. Die afwesigheid van enige vername nie-adellike protagoniste versterk die tema. Dit kom ook na vore in gevalle soos die afranseling van die nie-adellike [[Tersites]] deur koning [[Odusseus]] oor hy durf waag het om sy meerderes te kritiseer. Die kwessies laat geleerdes verdeeld oor tot watter kategorie, indien enige, die hofsanger of swerwende minstreel, die historiese "Homeros", behoort.<ref>{{harvnb|Graziosi|2002|p=134}}</ref> Meeste van die 12 vitae is nie werklik gemoeid met historiese egtheid nie en lewer uiteenlopende stories oor Homeros se oorsprong, meeste daarvan deels in misterie gehul ook. Homeros word in sekere gevalle byvoorbeeld beskryf as die seun van die Melesrivier en 'n nimf. Pseudo-Plutarchus steun egter minder op mitologie en stel 'n alternatiewe stamboom voor waarvolgens Homeros en Hesiodos neefs is. Die enigste weergawe wat aanneem dat Homeros 'n werklike persoon was in 'n bestaande natuurlike omgewing, sonder om mitologie te betrek, is die effens langdradige Pseudo-Herodotos. In die vitae word Cleanax van [[Argos]], 'n kolonis van [[Kyme]], voogskap gegee oor 'n wees gelate Chretheis. Sy was die dogter van afgestorwe vriende en medekoloniste. Hy stuur haar later uit skaamte, weens 'n buite egtelike swangerskap, na die nuwe kolonie van Smirna sodat sy vriend Ismenias van Beotië na haar kan omsien. Tydens die bywoning van 'n fees op die oewer van die Melesrivier skenk sy onverwags geboorte aan 'n seun, wat sy Melesi-genes doop, "riviergeborene". Hierna verlaat sy die sorg van Ismenias en word as enkelmoeder 'n trekarbeider. In die tyd kry sy werk by Phemius, 'n skoolhoof, om wol te verwerk wat hy by studente as betaling ontvang. Hulle ontwikkel 'n verhouding en hy oortuig haar om by hom te bly (syn-oikein) met die belofte dat hy die kind as sy eie seun sal aanneem, ondersteun en opvoed. Melisigenes blyk begaafd en baie suksesvol op skool te wees. Met sy ouers se dood jare later erf hy die skool en laat sy huis se deure gasvry oop vir reisende handelaars. Een van die handelaars, Mentes, oortuig hom om die skool te verkoop en as seeman op sy skip te kom werk. Volgens oorlewering verwyl hy sy tyd in die hawens met navorsing en die maak van aantekeninge. Na hy 'n oogsiekte ontwikkel word hy in Itaka by 'n vriend van die kaptein gelos vir behandeling en om aan te sterk. Hy gebruik dié tyd om die storie van Odusseus na te vors. Hy herstel mettertyd maar beleef later 'n terugslag, wat hom permanent blind laat. [[Lêer:Izmir turkey.jpg|duimnael|links|Izmir (Smirna)]] Met sy aftrede op Smirna besluit die nou blinde Melisigenes op 'n loopbaan as resiteerder van poësie. Sy hulpbronne raak algaande uitgeput en hy gaan op reis op soek na beter geleenthede. In Neonteichus, 'n kolonie van Kyme, vertoef hy voor 'n skoenwinkel om te bedel deur gedeeltes in [[Daktilus (poësie)|daktiliese]] [[heksameter]] saam te voeg en voor te dra. So begin 'n gewoonte waarmee hy die res van sy lewe sal volhou. Hy gebruik poësie om oor gewone sake te kommunikeer en sodoende sy vaardigheid bekend te stel. Die skoenmaker, Tychius, open sy deure vir hom en laat hom toe om in sy winkel te resiteer. Hy word vir 'n tyd lank 'n trekpleister in Neontychus maar kom nie werklik op die been nie en keer terug na Kyme. Met sy terugtog word hy in Larissa betaal om 'n epitaaf te skryf vir Midas, die afgestorwe koning van Frigië, se graf. Terug in Kyme gaan hy voort met die voordrag van sy poësie in salonne. Hy word so suksesvol dat hy die sittende stadsraad vra vir geldelike ondersteuning met die byvoordeel dat hy die stad beroemd sal maak. Een van die raadslede argumenteer dat as hulle homeroi, “blinde mans”, ondersteun, hulle binnekort met 'n menigte van hulle in Kyme te make sal hê. Die voorstel word afgeskiet en hy vertrek kort daarna gefrustreerd na die Ioniese stad [[Fokaia]]. Daar word hy bekend en kry die naam Homeros, "die blinde man". Hoewel hy 'n gereelde gesig raak in Fokaia se salonne blyk sukses hom te ontwyk. Hy gaan 'n ooreenkoms aan met ene Thestorides dat dié hom sal onderhou in ruil vir die outeurskap van sy werke. Thestorides skryf al die werke neer soos dit mondelings deur Homeros geskep word. Na 'n wyle verbreek Thestorides die ooreenkoms en vertrek onder dekmantel na Chios waar hy 'n skool oprig en Homeros se gedigte onder 'n ander naam voordra. Homeros ontvang woord hiervan maar sy poging om na Chios te reis word deur vissermanne van die hand gewys. Hy kry egter 'n geleentheid saam met houtkappers, wat hom na die strand van Eritrië neem. Daar kry hy 'n verdere geleentheid saam met ander vissermanne na 'n onbekende strand. Die onbekende strand blyk toe Troas naby die berg Ida te wees. Homeros word deur 'n trop honde aangeval na hy agter die klank van bokke aanloop en word deur die bokwagter Glaukos gered. Na hy die nag die bokwagter met gedigte trakteer langs die kampvuur word hy die volgende oggend aan sy meester voorgestel. Glaukos se meester stel hom aan as huisonderwyser vir sy kinders. Hier bereik hy vir die eerste keer sukses en dig meeste van sy poësie. Thestorides laat staan sy skool in Chios na hy te hore kom van Homeros se sukses, waarna Homeros die see weer oorsteek terug na die eiland. Daar begin Homeros 'n nuwe skool, floreer, trou, kry twee dogters en skryf die ''Ilias'' en ''Odusseia''. Op 'n toer na die Griekse vasteland vertoef hy in Samos vir die feeste aldaar. Op pad na Athene in die lente word sy skip van koers af gewaai tot in Ios. Wagtende op gunstige winde word hy siek en sterf. Die skrywer van die vitae gaan hierna verder en beweer dat Homeros Eolies was en nie Ionies nie. Sy geboortedatum word aangegee as 622 jaar voor Xerxes. Die bewering, indien waar, sal Homeros se skryfwerk onwaarskynlik maak indien dit in die Griekse alfabet gedoen is. == Werke aan Homeros toegeskryf == Deur 'n werk aan iemand toe te skryf is nie dieselfde as om die outeurskap van 'n werk te bevestig nie. Die verskil is dat 'n mate van twyfel bestaan. Die Grieke van die 6de en vroeg 5de eeu v.C. het onder die werke van "Homeros" verstaan dat dit die totale versameling van [[epos|heldetradisie]] behels, soos beliggaam in die [[heksameter]]vers.<ref>{{harvnb|Murray|1960|p=93}}</ref> Die totale [[Epiese Siklus]] is daarby ingesluit. Die genre sluit verder gedigte in oor die [[Trojaanse Oorlog|Trojaanse oorlog]], soos die ''Ilias Mikra'' (''Klein Illias''), die ''Nostoi'' (''Terugkomste van die Grieke''), die ''Kypria'' en ''Epigonoi'' (''Nasate'') asook die [[Thebe, Griekeland|Thebiese]] gedigte oor [[Oidipus]] en sy seuns. Ander werke, soos die versameling ''Homeriese lofliedere'', die komiese mini-epos ''[[Batrachomyomachia]]'' (''Die oorlog tussen paddas en muise'') en die ''Margites'' (''Die Gek'') word ook aan hom toegeskryf hoewel dit deesdae as onwaarskynlik gereken word. Twee ander gedigte, die ''Gevangeneming van Oechalia'' en die ''Phocais'' is ook aanvanklik aan Homeros toegeskryf. Die identiteite van die outeurs van dié onderskeie werke blyk egter selfs meer problematies te wees as die outeurskap van die twee groot eposse. === Eposse === [[Herodotos]] benoem beide die ''Ilias'' en ''Odusseia'' as werke deur Homeros.<ref>11.116.</ref> Hy haal gedeeltes aan uit die twee eposse wat identies is aan hedendaagse weergawes. Die gedeelte wat uit die ''Ilias'' aangehaal word meld dat Paris in Sidon verpoos het voor hy Helene na Troje geneem het. Die feit dat die ''Kypria'' noem dat Paris van Sparta direk na Troje toe is laat Herodotos die gevolgtrekking maak dat dit nie deur Homeros geskryf is nie en laat sodoende die twyfel ontstaan. In ''[[Werke en dae]]'' noem Herodotos dat Homeros na [[Euboia]] is om deel te neem aan die spele in [[Chalkis]], wat aangebied is deur die seuns van Amphidamas.<ref>Reëls 646-662.</ref> Hy wen met 'n himne en dra sy prys op aan die [[Muse]]s van [[Berg Helikon]] waar hy met sy poësie begin het. Een van die vitae, die "Certamen", neem die tema verder. Dit meld dat Homeros en Hesiodos tydgenote is. Albei het die begrafnisspele van Amphidamas bygewoon, wat deur sy seun Ganyctor gereël is, en albei het aan die wedstryd van sophia, "vernuf", deelgeneem. In die wedstryd word van 'n deelnemer verwag om 'n vraag aan die teenstaander te vra en dié moet in gedig antwoord. Die beoordelaar kon nie tot 'n wenner besluit nie en laat elkeen uit hul eie gedigte voordra. Hesiodos resiteer uit ''Werke en dae'' en Homeros uit die ''Ilias''. Siende dat die ''Werke en dae'' hierdie spele en sy deelname daarin beskryf, is dié storie hoogs onwaarskynlik. Hesiodos tree as oorwinnaar uit die stryd aangesien sy gedig oor vrede handel en Homeros sʼn oor oorlog. Na die wedstryd sit Homeros sy digkuns, resitering en omswerwinge voort. Die ''Certamen'' maak melding van die ''[[Tebaïs]]'' en haal die eerste reël daaruit aan. Dit verskil nie wesenlik van die eerste reël in die ''Ilias'' soos dit tans daar uit sien nie en bevat 7&nbsp;000 reëls. Die [[Epigoni]] bestaan uit 'n ooreenstemmende eerste reël met insgelyk 7&nbsp;000 reëls in totaal. Die ''Certamen'' wys op die toeskrywing aan Homeros met "sommige sê ..." Homeros skryf vervolgens die epitaaf vir Midas se grafsteen, met 'n silwer bak as betaling, en daarna die ''Odusseia'' in 12&nbsp;000 reëls – teenoor die 12&nbsp;110 van die hedendaagse weergawe. Die ''Ilias'' is alreeds op daardie stadium deur hom neergepen in 15&nbsp;500 reëls (die hedendaagse weergawe is 15&nbsp;693). Net die drie eposse op hul eie bestaan uit 34&nbsp;500 reëls sonder enige verwysing na die res van die enorme Epiese siklus. Hierna vertrek hy na Athene en [[Argos]], waar hy reëls 559-568 van die 2de boek uit die ''Ilias'' voordra met die byvoeging van nog twee wat nie in die hedendaagse weergawe verskyn nie. Hy vertrek daarna na [[Delos]] waar hy die ''Lofsang aan Apollo'' voordra en verkry burgerskap tot die Ioniese state. Ten laaste vertrek hy na [[Ios]] waar hy op klei gly en 'n noodlottig val. === Ilias === {{Hoofartikel|Ilias}} [[Lêer:Homeric Greece af.svg|duimnael|links|Griekeland volgens die ''[[Ilias]]'']] [[Lêer:Beginning Iliad.svg|duimnael|Die sewe beginverse van Homeros se ''Ilias'']] Die ''Ilias'' (so genoem na die ander naam vir Troje, Ilion) beskryf 'n kort episode uit die stryd. Die voorgeskiedenis van die episode word slegs terloops aangeraak: die ontvoering van [[Helena]], die dogter van [[Leda]] en [[Zeus]], wat met koning [[Menelaüs]] van [[Sparta]] getroud was, deur [[Paris]], die seun van koning [[Priamus]] van Troje; die veldtog om Helena te bevry onder leiding van [[Agamemnon]] en die gebeurtenisse tydens die eerste ses jaar van die beleg. Die eintlike tema van die ''Ilias'' is die wrok wat [[Achilles]] jeens die Griekse leier [[Agamemnon]] koester, wat spruit uit 'n rusie oor 'n slavin wat hulle buitgemaak het. Achilles onttrek hom as gevolg hiervan uit die stryd, wat rampspoedige gevolge vir die Grieke tot gevolg het. Die dood van Achilles se wapenmakker [[Patroklos]] bring mee dat Achilles weer tot die stryd toetree om hom te wreek op die held [[Hektor]]. Die laaste episode handel oor Hektor se uitvaart. Die storie van die dood van Achilles toe hy getref word in die spreekwoordelike Achilleshiel en die inval van Troje deur van die [[Trojaanse perd]] gebruik te maak, kom nie in die ''Ilias'' voor nie. === ''Odusseia'' === {{Hoofartikel|Odusseia}} [[Lêer:Beginning Odyssey.svg|duimnael|Die nege beginverse van Homeros se ''Odusseia'']] Die 24 boeke van die ''Odusseia'' (afgelei vanaf die naam [[Odusseus]] van 'n Griekse koning van die eiland [[Ithaka]]) is 'n [[raamvertelling]], waarin die verhaal vertel word van die tien jaar se terugreis deur Odusseus. Die kader vorm die vertelling van die terugkeer van die held vanaf die eiland van die [[nimf]], [[Kalipso]], Odusseus se verblyf aan die paleis van die Faiake en sy uiteindelike tuiskoms in sy koninkryk Ithaka. Daar reken hy af met die etlike hofmakers van sy vrou [[Penelope]], wat getrou op hom gewag het. === Epiese siklus === Die term "[[Epiese siklus]]" (''Epikos Kuklos'') verwys na 'n reeks van 10 gedigte deur verskillende skrywers neergepen, wat die Griekse mitologie in sy geheel dek. Die bedoeling is om 'n onderling verbinde reeks van stories weer te gee. Temas vir [[Griekse drama]]s is ook hieruit gekies. Die naam verskyn in die ''Chrestomathia'' van Eutychios Proklos, 'n samevatting van Griekse literatuur. Dit is verder slegs bekend deur verkorte fragmente wat deur [[Photios I van Konstantinopel]] geskryf is maar geen etimologie word verskaf nie. Evelyn White veronderstel dat hulle in die tyd van die ''Ilias'' en ''Odusseia'' geskryf is en 'n duidelik nabootsende struktuur het.<ref name="Evelyn-White 1914 xxx">{{harvnb|Evelyn-White|1914|p=xxx}}</ref> Volgens dié siening sou Homeros nie nodig gehad het om meer as die ''Ilias'', of die ''Ilias'' en ''Odusseia'', te skryf nie. Die Homeridae word verantwoordelik gehou vir die orige. Die eenheid in tema en struktuur spruit voort uit die noue band tussen die skrywers in die gilde. Proclus stem nie saam met die outeurskappe van die "Certamen" nie. Hy verskaf wel die name van ander skrywers, waar hulle beskikbaar is, in sy bronne. Die tien eposse, waarvan slegs verkorte weergawes van Proclus se samevattings en verspreide fragmente van ander skrywers nog bestaan, is as volg: * Eerste en oudste is die ''[[Titaan (mitologie)|Titane]]stryd'' (''[[Titanestryd|Titanomachie]]''), agt fragmente hiervan is volgens oorlewering deur of Eumelus van [[Korinthe]], 760-740 v.C., of [[Arctinus van Melete]], 776 v.C.<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=481–482}}</ref> * Die Tebise siklus bestaan uit drie eposse:<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|p=xxix}}</ref> ** ''Oedipus se storie'' (''Oedipodeia''), 6&nbsp;600 reëls deur [[Kinaithon]] 764 v.C.<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=484–485}}</ref> ** ''Tebaïs'', toegeskryf aan Homeros<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=485–487}}</ref> ** ''Epigonoi'', toegeskryf aan Homeros<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=486–489}}</ref> * Die Trojaanse siklus bestaan uit die ''Illias'', ''Odusseia'' en ses ander eposse:<ref name="Evelyn-White 1914 xxx"/> ** Die ''Kypria'' bestaande uit 11 boeke en toegeskryf aan of Homeros, of 'n jonger tydgenoot genaamd Stasinos, of ene Hegesias<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=489–507}}</ref> ** '' Aithiopis'', bestaande uit 5 boeke en volgend op die ''Ilias'', wat op sy beurt weer volg op die ''Kypria''<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=506–509}}</ref> ** ''Ilias Mikra'' (''Klein Ilias''), met 5 boeke, deur Lesches van [[Mutilene]] – 660 v.C.<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=508–519}}</ref> ** ''Iliou persis'' (''Ilium se verwoesting'') deur Arctinos<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=520–525}}</ref> ** ''Nostoi'' (''Terugkomste'') deur Agias van [[Troizin]] – 740 v.C.<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=524–529}}</ref> ** ''Telegoneia'' deur Eugamon van Sirene – 567 v.C.<ref>{{harvnb|Evelyn-White|1914|pp=530–532}}</ref> == Identiteit en outeurskap == {{Sienook|Homeriese kwessie}} [[Lêer:Homer by Philippe-Laurent Roland (Louvre 2004 134 cor).jpg|duimnael|upright|Standbeeld van Homeros, Philippe-Laurent Roland]] Die idee dat Homeros slegs vir die twee uitsonderlike eposse, die ''[[Ilias]]'' en die ''[[Odusseia]]'', verantwoordelik was, is nie oor saamgestem tot 350 v.C. nie.<ref>{{citation|author=Gilbert Murray |title=The Rise of the Greek Epic |edition=4 |year=1934 |publisher=Oxford University Press |page=299}}</ref> Hoewel heelwat geleerdes dit onwaarskynlik vind dat die onderskeie eposse deur dieselfde persoon geskryf is,<ref>Gregory Nagy: "Homer the Preclassic", ''passim''</ref> argumenteer ander<ref>{{citation|author=W. B. Stanford |title=The Ulysses Theme |publisher=Ann Arbor Paperbacks |year=1968}}</ref> dat die stilistiese ooreenkomste tussen die twee te sterk is om 'n teorie van veelvuldige outeurskap te ondersteun. Een van die standpunte wat die verskille tussen die twee eposse probeer oorbrug, beweer dat die ''Ilias'' geskryf is deur Homeros as jong volwassene terwyl die ''Odusseia'' deur hom geskryf is as ou man. Meeste geleerdes is dit eens dat die ''Ilias'' en ''Odusseia'' as ouer materiaal rondom die begin van die 8ste eeu v.C. deur 'n proses van standaardisering en verfyning gegaan het. Dit blyk dat die [[Athene|Atheense]] [[tiran]], [[Hippargos (seun van Pisistratus)|Hippargos]] 'n groot aandeel in die standaardisering gehad het met sy hervorming van die voordrag van Homeriese digkuns tydens die Panathenaia. Verskeie [[Die Klassici|klassici]] stem saam dat hierdie hervorming die lewering van 'n [[kanon (teks)|kanonieke]] geskrewe teks tot gevolg gehad het. 'n Paar akademici ondersteun nog die idee dat Homeros 'n werklike persoon was. Aangesien niks bekend is oor Homeros se lewe nie word algemeen gegrap dat die gedigte "nie deur Homeros geskryf is nie, maar deur 'n ander man met dieselfde naam."<ref>{{citation |title=History of Psychology: A Sketch and an Interpretation |url=http://psychclassics.yorku.ca/Baldwin/History/preface.htm#f4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260519183633/http://psychclassics.yorku.ca/Baldwin/History/preface.htm#f4 |archive-date=19 Mei 2026 |url-status=live |author=James Mark Baldwin |volume=1 |year=1913}}</ref> <ref>{{citation |url=http://www.worldwideschool.org/library/books/lit/literarystudies/LiteraryBlunders/chap7.html |title=Schoolboys' Blunders |author=Henry Wheatley |access-date=15 Desember 2014 |archivedate=25 Februarie 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070225153904/http://www.worldwideschool.org/library/books/lit/literarystudies/LiteraryBlunders/chap7.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20070225153904/http://www.worldwideschool.org/library/books/lit/literarystudies/LiteraryBlunders/chap7.html |argiefdatum=25 Februarie 2007 |url-status=dead }}</ref> [[Samuel Butler (romanskrywer)|Samuel Butler]] redeneer, gebaseer op literêre waarnemings, dat 'n jong Siciliaanse vrou die ''Odusseia'' geskryf het,<ref>{{citation|author=Butler, Samuel |year=1897 |title=The authoress of the Odyssey : where and when she wrote, who she was, the use she made of the Iliad, and how the poem grew under her hands |location=London |publisher=Longmans, Green}}</ref> 'n idee wat verder geneem word deur [[Robert Graves]] in sy roman ''Homer's Daughter'' en Andrew Dalby in ''Rediscovering Homer''.<ref>{{citation |url=http://chs.harvard.edu/CHS/article/display/1313 |author=Mary Ebbott |title=Butler's Authoress of the Odyssey: gendered readings of Homer, then and now |journal=Classics@ |issue=3 |access-date=15 Desember 2014 |archivedate=19 Junie 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160619131331/http://chs.harvard.edu/CHS/article/display/1313 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160619131331/http://chs.harvard.edu/CHS/article/display/1313 |argiefdatum=19 Junie 2016 |url-status=dead }}</ref> Onafhanklik van die vraag oor enkele outeurskap, bestaan die amper universele eensgesindheid, na die werk van [[Milman Parry]],<ref name =Parry>{{citation|editor=Adam Parry |title=The Making of Homeric Verse: The Collected Papers of Milman Parry |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |year=1987}}</ref> dat die Homeriese gedigte afhanklik is van 'n [[mondelinge tradisie]]. Dit is 'n geslagte-oue tegniek wat die gesamentlike nalatenskap was van baie sanger-digters (''aoidoi''). 'n Analise van die struktuur en woordeskat van die ''Ilias'' en ''Odusseia'' toon dat die gedigte heelwat metodiese frases bevat wat tipies is van onvoorbereide epiese tradisies; selfs volledige strofes word met tye herhaal. Parry en sy student, [[Albert Lord]], toon aan dat die soort uitvoerige mondelinge tradisie, vreemd in hedendaagse literêre kulture, tipies is van [[epos|epiese digkuns]] in 'n oorheersend kulturele milieu. Die klem val hier op "mondelings" en "tradisioneel". Parry skop af met "tradisioneel": die herhalende gedeeltes taal wat volgens hom oorgedra is aan die sanger-digter, vanaf sy voorgangers, en handig te pas gekom het met komposisie. Parry noem die herhalende gedeeltes "formules". Presies wanneer die gedigte 'n vaste struktuur begin aanneem, is oop vir debat. Die konvensionele oplossing is die "transkripsie hipotese", waartydens 'n nie-geletterde "Homeros" sy gedig iewers tussen 8ste en 6de eeu v.C. aan 'n geletterde skribent dikteer. Die [[Griekse alfabet]] is vroeg in die 8ste eeu v.C. in gebruik geneem wat dit dus moontlik maak dat Homeros self een van die eerste generasie skrywers was. Die klassisis Barry B. Powell maak die voorstel dat die Griekse alfabet rondom 800 v.C. deur 'n enkele persoon, wat homself die "bewerker" genoem het, geskep is om juis mondelinge epiese digkuns op skrif vas te lê.<ref>{{citation|title=Signs of Meaning: Reviewing Powell's ''Writing'' and citing Powell's ''Homer and the Origin of the Greek Alphabet'' |journal=Science |volume=324 |page=38 |date=3 April 2009}}</ref> Meer radikale Homeriste, soos Gregory Nagy, betoog dat 'n kanonieke teks van die Homeriese gedigte as "skriftuur" nie voor die [[Hellenisme]] (3de tot 1ste eeu v.C.) bestaan het nie. Nuwe metodes poog om die kwessie verder op te klaar. Deur die kombinering van inligtingkunde en statistiek, stilometrie, word verskeie linguistiese eenhede ontleed: woorde, woordsoorte en klanke. 'n Eerste studie deur Dietmar Najock, gegrond op die frekwensie van Griekse letters,<ref>{{citation |author=Najock Dietmar |year=1995 |chapter=Letter Distribution and Authorship in Early Greek Epics |title=Revue informatique et Statistique dans les Sciences Humaines |volume=XXXI, 1 à 4 |page=129-154 |url=http://promethee.philo.ulg.ac.be/RISSHpdf/Annee1995/Articles/DNajock.pdf |access-date=15 Desember 2014 |archivedate=5 September 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905045703/http://promethee.philo.ulg.ac.be/RISSHpdf/Annee1995/Articles/DNajock.pdf |argief-url=https://web.archive.org/web/20160303231233/http://promethee.philo.ulg.ac.be/RISSHpdf/Annee1995/Articles/DNajock.pdf |argiefdatum= 3 Maart 2016 |url-status=dead }}</ref> belig spesifiek die onderlinge verband tussen die ''Ilias'' en ''Odusseia''. In ag genome die herverdeling van die letters, toon 'n nuwe studie van Stephan Vonfelt<ref>{{citation |author=Vonfelt Stephan |date=2010 |title=Archéologie numérique de la poésie grecque |publisher=Université de Toulouse |url=http://graphoscopie.free.fr/corpus/Arch.pdf |access-date=15 Desember 2014 |archivedate=17 Desember 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131217002555/http://graphoscopie.free.fr/corpus/Arch.pdf |argief-url=https://web.archive.org/web/20131217002555/http://graphoscopie.free.fr/corpus/Arch.pdf |argiefdatum=17 Desember 2013 |url-status=dead }}</ref> die eenheid in Homeros se werke aan teenoor die van Hesiodos. Die talle vrae wat die moderne bewerings meebring laat die debat egter nog wawyd oop. == Homeriese studies == Homeriese studies is een van die oudste onderwerpe in die akademie en dateer terug na die Oudheid. Die doelwitte van Homeriese studies het met die loop van die millennia verander. Tydens die laaste paar eeue is gefokus op die proses waarvolgens die Homeriese gedigte tot stand gekom het en hoe dit met die verloop van tyd aan ons oorgedra is, mondelings en later skriftelik. Van die belangrikste bewegings in hedendaagse Homeriese studies, in die 19de en vroeg 20ste eeu, is "Analise" en "Unitarisme, denkrigtings wat aan die een kant die wisselvalligheid en aan die anderkant die artistieke eenheid van Homeros belig. Van die 20ste eeu af en later ontstaan die "Mondelinge teorie", die studie van die meganismes en invloed van mondelinge oordrag, en "Neo-analise", die studie van die verwantskappe tussen Homeros en ander vroeë epiese materiaal. === Homeriese dialek === Homeriese Grieks is die weergawe van [[Grieks]] wat deur Homeros gebruik is in die ''[[Ilias]]'' en die ''[[Odusseia]]''. Dit is 'n argaïese vorm van [[Ionies|Ioniese Grieks]] met ontlenings aan sekere ander [[dialek]]te, soos [[Eolies|Eoliese Grieks]]. Dit dien later as basis vir "Epiese Grieks", die taal van "epiese digkuns", soos tipies in die daktiliese heksameter van digters soos [[Hesiodos]] voorkom. Anders as met latere vorme van die taal, is 'n ware bepaalde [[lidwoord]] in meeste gevalle nie beskikbaar nie.<ref>{{citation|author=Goodwin, William W. |year=1879 |title=A Greek Grammar |page=204 |publisher=St Martin's Press}}</ref> Komposisies geskryf in Epiese Grieks dateer moontlik sover terug as die 3de eeu v.C. Die afname in gebruik was onafwendbaar met die opkoms van Koine. === Homeriese styl === [[Lêer:Victen Roman muse mosaic.jpg|duimnael|upright=1.25|Homeros in die geselskap van [[Kalliope]], die [[Muse]] van epiese digkuns (replika van [[Romeinse ryk|Roomse imperiale]] mosaïek, c. 240 v.C., uit Vichten)]] [[Aristoteles]] maak in sy ''[[Poëtika]]'' die opmerking dat Homeros uniek was tussen die digters van sy tyd; hy fokus op 'n enkele oorkoepelende tema of geleentheid in die epiese siklus.<ref>Aristoteles, ''Poëtika,'' 1451a 16–29. Cf. [[Aristoteles]], "On the Art of Poetry" in T.S. Dorsch (tr.), ''Aristotle, Horace, Longinus: Classical Literary Criticism'', Penguin, Harmondsworth, 1965. Hoofstuk 8 bl. 42–43</ref> Die vernaamste eienskappe van Homeros se styl word duidelik geartikuleer deur [[Matthew Arnold]]: {{Caanhaling| [T]he translator of Homer should above all be penetrated by a sense of four qualities of his author:—that he is eminently rapid; that he is eminently plain and direct, both in the evolution of his thought and in the expression of it, that is, both in his syntax and in his words; that he is eminently plain and direct in the substance of his thought, that is, in his matter and ideas; and finally, that he is eminently noble.<ref>{{citation|author=Matthew Arnold |chapter=On Translating Homer (Oxford Lecture, 1861) |editor=Lionel Trilling |title=The Portable Matthew Arnold |year=1949 |publisher=Viking Press |location=New York |page=204–228}}</ref> }} Vrylik vertaal: {{Caanhaling| Die vertaler van Homeros moet bo alles getref word deur 'n gewaarwording van vier eienskappe van sy skrywer: – dat hy by uitstek snel van tempo is; dat hy by uitstek gewoon en reguit is, in beide die ontwikkeling van sy gedagtes en ook in die weergee daarvan, dit wil sê, in sy sintaksis sowel as sy woorde; dat hy by uitstek gewoon en reguit is in die wese van sy denke, dit wil sê, in sy onderwerp en idees; en ten laaste dat hy by uitstek grootmoedig is. }} Homeros se buitengewone tempo lê in sy gebruik van die [[heksameter]]vers. Dit is 'n kenmerk van vroeë letterkunde dat die ontwikkeling van die gedagte, of die grammatikale vorm van die sin, deur die struktuur van die vers gelei word; Die ooreenstemming wat gevolglik bereik word tussen die ritme en sintaksis, lewer 'n snelvloeiende gang, wat selde verkry word as intervalle geskep word sonder direkte verwysing na die metrum. Die feit dat Homeros oor hierdie tempo beskik sonder om eentonig en weifelend te raak, lewer miskien die beste bewyse van sy ongeëwenaarde poëtiese vernuf. Die gewoonheid en direktheid van denke en uiting wat tipies van hom is, is sonder twyfel toe te skryf aan die kwaliteite van sy tyd; die skrywer van die ''Ilias'' (eenders as [[Voltaire]], met wie Arnold hom graag vergelyk) het egter hierdie gawes in 'n uitsonderlike mate besit. Die ''Odusseia'' is in die aspek egter op 'n waarneembare laer vlak as die ''Ilias''. Tempo of gemak van beweging en gewoonheid van uitdrukking en denke was nié kenmerkend van die groot epiese digters soos [[Vergilius]], [[Dante Alighieri|Dante]]<ref>Dante laat Virgillius vir Homeros voorstel, met 'n swaard in die hand, as ''poeta sovrano'' (uitnemende digter) en voor Horatius, Ovidius en Lukanus loop. Cf. ''Inferno'' IV, 88</ref> en [[John Milton|Milton]] nie. Hulle hoort in teendeel tot die heelwat meer beskeie epies-liriese skool wat so gereeld al aan Homeros ook toegewys is. Die bewys dat Homeros nie tot daardie skool hoort nie – en dat sy digkuns nie in die ware sin van die woord ballades is nie – lê, ten opsigte van styl, by die meer verhewe artistieke struktuur van sy digkuns. Dit word beskryf deur Arnold se vierde eienskap: die eienskap van grootmoedigheid. Dit is sy grootmoedige en kragtige styl, volgehou met elke verandering van idee en onderwerp, wat Homeros finaal onderskei van alle vorme van ballades en gewilde [[Epos|epiese digkuns]]. Net soos met die Franse eposse, byvoorbeeld die ''[[Chanson de Roland]]'', is Homeriese digkuns inheems en as gevolg van die beweeglikheid en gevolglike eenvoud, onderskeidbaar van die werke van Dante, Milton en [[Vergilius]]. Dit kan verder ook onderskei word van hierdie kunstenaars se werke deur die vergelykbare afwesigheid van onderlinge motief en sentiment. In Vergilius se werke is die besef van die grootheid van [[Rome]] en [[Italië]] die leidende motief vir passievolle retoriek, gedeeltelik bedek deur die deurdagte delikaatheid van sy taalgebruik. Dante en Milton is selfs nog groter vertolkers van godsdiens en politiek uit hulle era. Selfs die Franse eposse lewer 'n gevoel van vrees en haat teenoor die [[Saraseen|Sarasene]]; in Homeros se werke is die belang egter suiwer dramaties. Daar bestaan nie 'n sterk weersin in ras of godsdiens nie; die oorlog wentel nie om politieke gebeure nie; die inname van Troje lê buite die bestek van die ''Ilias''; en selfs die protagoniste is nie vergelykbaar met die vernaamste Griekse nasionale helde nie. Dit blyk sover nog die belangrikste motivering in Homeros se werke menslike gevoelens, [[emosie]] en [[drama]] is; sy werke word inderwaarheid meermale beskou as "dramas". == Homeros in Afrikaans == ;Spreekwoorde * ''ʼn Homeriese gelag'': Onbedaarlike of skaterende gelag. Die spreekwoord se oorsprong kom uit die ''Ilias''. Die gode het onbedaarlik gelag toe hulle die mismaakte Hefiastos al hinkende sien aankom. Hy is die Griekse god van vuur en smeerwerk.<ref name="Prinsloo">{{citation|author=Prinsloo, Anton F.|title=Spreekwoorde en waar hulle vandaan kom|publisher=Pharos|year=2009|isbn=9781868901364}}</ref> * ''ʼn Homeriese vergelyking'': 'n Vergelyking waarin die vergelykende beeld in alle detail en besonderhede uitgewerk is.<ref name="Prinsloo"/> * ''Ook Homeros slaap soms'': Die knapste mense kan hulself ook soms vergis. Die gesegde is na aanleiding van die woorde van Horatius, 'n Latynse digter.<ref name="Prinsloo"/> ;Vertalings en verwerkings * {{citation|author=Vos C.|title=Fragmente uit die Ilias – Homeros|year=2014|publisher=Protea Boekhuis|location=Pretoria|isbn = 978-1-4853-0181-3}} * {{citation|author=Van Rensburg J.P.J|title=Homerus: Die Ilias – Uit die Oorspronklike Grieks Vertaal|publisher=Pro Ecclesia-Drukkery|year=1952|location=Stellenbosch|asin=B002DFR864}} * {{citation|author=Van Rensburg J.P.J|title=Homerus: Die Odusseia – Uit die Oorspronklike Grieks Vertaal|publisher=Human en Rousseau|year=1963|location=Kaapstad en Pretoria}} == Sien ook == {{Portaal|Letterkunde}} {{Kolomme2|Kolom1= * [[Achajers]] * [[Achilles]] * ''[[Aeneis]]'' * [[Aristargos van Samothrake]] * [[Epiese Siklus]] * [[Epiek]] * [[Griekse mitologie]] * [[Hektor]] * [[Homeriese kwessie]] * [[Homeriese studies]] * [[Ithaka]] * [[Odusseus]] |Kolom2= * [[Pisistratus]] * [[Rapsode]] * [[Trojaanse Oorlog]] * [[Troje]] ;Moderne geleerdes * [[Milman Parry]] * [[Heinrich Schliemann]] * [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff]] * [[Friedrich August Wolf]] }} == Verwysings == {{Verwysings/sandput|30em}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * [http://www.gutenberg.org/browse/authors/h#a705 Werke deur Homeros] by die Gutenberg-projek * [http://www.gpc.edu/~shale/humanities/literature/world_literature/homer.html Versameling van skakels oor Homeros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060304022428/http://www.gpc.edu/~shale/humanities/literature/world_literature/homer.html |date= 4 Maart 2006 }} * [http://www.ellopos.net/elpenor/greek-language.asp Griekse lesse gebaseer op Homeros] * [http://www.ellopos.net/elpenor/lessons/pharr.asp Clyde Pharr, Homeros en die studie van Grieks] * [http://madeinatlantis.com/athens/homer.htm Homeros] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514200822/http://madeinatlantis.com/athens/homer.htm |date=14 Mei 2011 }} * [http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/iliad1.htm SORGLL: Homer, Iliad, Boek I, 1-52; gelees deur Stephen Daitz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511193759/http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/iliad1.htm |date=11 Mei 2011 }} * {{gr}}[http://benbijnsdorp.info Antieke literêre tekste vertaal in Nederlands] {{Wikiquote}} {{en-vertaal|Homer}} {{nl-vertaal|Homerus}} {{Voorbladster}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Ou Griekse digters]] [[Kategorie:Mense in die 8ste eeu v.C.]] [[Kategorie:Griekse mitologie]] amgbjtd0k9ir5fbsht1t126p5089i6m 0 36091 3138796 3136579 2026-10-28T17:40:28Z Aliwal2012 39067 3138796 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Lephalale | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Dorp]] | beeld_stadsilhoeët = | beeldbyskrif = | latd = 23 |latm = 40 |lats = | longd = 27 |longm = 45 |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Waterberg | munisipaliteit = Lephalale | stigtingsdatum = [[1960]] | regeringstipe = [[Plaaslike Munisipaliteit]] | leier_party = [[ANC]] | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 58.0% | persent_kleurling = 3.3% | persent_asiër = 1.1% | persent_wit = 37.2% | persent_ander = 0.4% <!-- demografie (deel 2) --> | demografie2_voetnotas = | demographics2_title1 = [[Afrikaans]] | demographics2_info1 = 39.0% | demographics2_title2 = [[Noord-Sotho]] | demographics2_info2 = 22.1% | demographics2_title3 = [[Engels]] | demographics2_info3 = 12.0% | demographics2_title4 = [[Tswana]] | demographics2_info4 = 7.6% | demographics2_title5 = Ander | demographics2_info5 = 19.2% | poskode = 0555 | poskode2 = 0555 | skakelkode = 014 | sensuskode = 978038 | webwerf = http://www.lephalale.gov.za/ }} '''Lephalale''', voorheen '''Ellisras''', is 'n steenkoolmynboudorp in die weste van die [[Limpopo (provinsie)|Limpopoprovinsie]], in die noorde van [[Suid-Afrika]]. == Geskiedenis == Lephalale is een van die jongste dorpe in Suid-Afrika. Die dorp is in 1960 op die plaas Waterkloof uitgelê en het in 1986 munisipale status verwerf. == Distrik == Die dorp is die hart van die [[Bosveld]] se [[wildsvleis|wildbedryf]]; daar is 'n groot verskeidenheid en oorvloed wild in die omgewing. Trofeejagters kom van oor die hele wêreld na Lephalale. Veeboerdery is gevestig in die distrik terwyl [[grondboontjie|grondbone]] en [[tabak]] ook verbou word. Die jaarlikse Bosveldfees word ook hier gehou. == Steenkool == [[Steenkool]] is in die 1920's op die plaas Grootgeluk ontdek toe daar vir [[water]] geboor is. Die reserwes is ongelooflik groot; daar word beraam dat ongeveer die helfte van Suid-Afrika se reserwes hier geleë is. Die steenkool vorm deel van die [[Waterberg-steenkoolveld]]. [[Yskor]] bedryf 'n oopgroefmyn by Grootgeluk wat steenkool verskaf aan [[Matimba-kragstasie]], die grootste lugverkoelde kragstasie ter wêreld. Die myn en kragstasie is in die 1970's gebou. Van die steenkool word as hoëgraadse metallurgiese [[kooks]] vir Yskor se aanlegte verwerk.<ref>[[Op Pad in Suid-Afrika]]. [[B.P.J. Erasmus]]. 1995 {{ISBN|1-86842-026-4}}</ref> == Medupi Kragsentrale == Die nuwe multi-miljard [[Medupi Kragsentrale]] is onlangs in die omgewing voltooi. == Sien ook == * [[Gereformeerde kerk Magol]] * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] * [[NG gemeente Albertyn]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC36}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] 0tuocpbzr8fqr51p6bnucdfdvz2fwfw 3138917 3138796 2026-10-29T06:38:19Z Aliwal2012 39067 /* Geskiedenis */ 3138917 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Lephalale | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Dorp]] | beeld_stadsilhoeët = | beeldbyskrif = | latd = 23 |latm = 40 |lats = | longd = 27 |longm = 45 |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Waterberg | munisipaliteit = Lephalale | stigtingsdatum = [[1960]] | regeringstipe = [[Plaaslike Munisipaliteit]] | leier_party = [[ANC]] | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 58.0% | persent_kleurling = 3.3% | persent_asiër = 1.1% | persent_wit = 37.2% | persent_ander = 0.4% <!-- demografie (deel 2) --> | demografie2_voetnotas = | demographics2_title1 = [[Afrikaans]] | demographics2_info1 = 39.0% | demographics2_title2 = [[Noord-Sotho]] | demographics2_info2 = 22.1% | demographics2_title3 = [[Engels]] | demographics2_info3 = 12.0% | demographics2_title4 = [[Tswana]] | demographics2_info4 = 7.6% | demographics2_title5 = Ander | demographics2_info5 = 19.2% | poskode = 0555 | poskode2 = 0555 | skakelkode = 014 | sensuskode = 978038 | webwerf = http://www.lephalale.gov.za/ }} '''Lephalale''', voorheen '''Ellisras''', is 'n steenkoolmynboudorp in die weste van die [[Limpopo (provinsie)|Limpopoprovinsie]], in die noorde van [[Suid-Afrika]]. == Geskiedenis == Lephalale is een van die jongste dorpe in Suid-Afrika. Die dorp is in 1960 op die plaas Waterkloof uitgelê en het in 1986 as Ellisras munisipale status verwerf. == Distrik == Die dorp is die hart van die [[Bosveld]] se [[wildsvleis|wildbedryf]]; daar is 'n groot verskeidenheid en oorvloed wild in die omgewing. Trofeejagters kom van oor die hele wêreld na Lephalale. Veeboerdery is gevestig in die distrik terwyl [[grondboontjie|grondbone]] en [[tabak]] ook verbou word. Die jaarlikse Bosveldfees word ook hier gehou. == Steenkool == [[Steenkool]] is in die 1920's op die plaas Grootgeluk ontdek toe daar vir [[water]] geboor is. Die reserwes is ongelooflik groot; daar word beraam dat ongeveer die helfte van Suid-Afrika se reserwes hier geleë is. Die steenkool vorm deel van die [[Waterberg-steenkoolveld]]. [[Yskor]] bedryf 'n oopgroefmyn by Grootgeluk wat steenkool verskaf aan [[Matimba-kragstasie]], die grootste lugverkoelde kragstasie ter wêreld. Die myn en kragstasie is in die 1970's gebou. Van die steenkool word as hoëgraadse metallurgiese [[kooks]] vir Yskor se aanlegte verwerk.<ref>[[Op Pad in Suid-Afrika]]. [[B.P.J. Erasmus]]. 1995 {{ISBN|1-86842-026-4}}</ref> == Medupi Kragsentrale == Die nuwe multi-miljard [[Medupi Kragsentrale]] is onlangs in die omgewing voltooi. == Sien ook == * [[Gereformeerde kerk Magol]] * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] * [[NG gemeente Albertyn]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC36}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] frvo5nx9m7pr0aydk4pnal7e96djkp6 3138922 3138917 2026-10-29T06:46:22Z Aliwal2012 39067 /* Medupi-kragsentrale */ 3138922 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Lephalale | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Dorp]] | beeld_stadsilhoeët = | beeldbyskrif = | latd = 23 |latm = 40 |lats = | longd = 27 |longm = 45 |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Waterberg | munisipaliteit = Lephalale | stigtingsdatum = [[1960]] | regeringstipe = [[Plaaslike Munisipaliteit]] | leier_party = [[ANC]] | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 58.0% | persent_kleurling = 3.3% | persent_asiër = 1.1% | persent_wit = 37.2% | persent_ander = 0.4% <!-- demografie (deel 2) --> | demografie2_voetnotas = | demographics2_title1 = [[Afrikaans]] | demographics2_info1 = 39.0% | demographics2_title2 = [[Noord-Sotho]] | demographics2_info2 = 22.1% | demographics2_title3 = [[Engels]] | demographics2_info3 = 12.0% | demographics2_title4 = [[Tswana]] | demographics2_info4 = 7.6% | demographics2_title5 = Ander | demographics2_info5 = 19.2% | poskode = 0555 | poskode2 = 0555 | skakelkode = 014 | sensuskode = 978038 | webwerf = http://www.lephalale.gov.za/ }} '''Lephalale''', voorheen '''Ellisras''', is 'n steenkoolmynboudorp in die weste van die [[Limpopo (provinsie)|Limpopoprovinsie]], in die noorde van [[Suid-Afrika]]. == Geskiedenis == Lephalale is een van die jongste dorpe in Suid-Afrika. Die dorp is in 1960 op die plaas Waterkloof uitgelê en het in 1986 as Ellisras munisipale status verwerf. == Distrik == Die dorp is die hart van die [[Bosveld]] se [[wildsvleis|wildbedryf]]; daar is 'n groot verskeidenheid en oorvloed wild in die omgewing. Trofeejagters kom van oor die hele wêreld na Lephalale. Veeboerdery is gevestig in die distrik terwyl [[grondboontjie|grondbone]] en [[tabak]] ook verbou word. Die jaarlikse Bosveldfees word ook hier gehou. == Steenkool == [[Steenkool]] is in die 1920's op die plaas Grootgeluk ontdek toe daar vir [[water]] geboor is. Die reserwes is ongelooflik groot; daar word beraam dat ongeveer die helfte van Suid-Afrika se reserwes hier geleë is. Die steenkool vorm deel van die [[Waterberg-steenkoolveld]]. [[Yskor]] bedryf 'n oopgroefmyn by Grootgeluk wat steenkool verskaf aan [[Matimba-kragstasie]], die grootste lugverkoelde kragstasie ter wêreld. Die myn en kragstasie is in die 1970's gebou. Van die steenkool word as hoëgraadse metallurgiese [[kooks]] vir Yskor se aanlegte verwerk.<ref>[[Op Pad in Suid-Afrika]]. [[B.P.J. Erasmus]]. 1995 {{ISBN|1-86842-026-4}}</ref> == Medupi-kragstasie == Konstruksiewerk aan die nuwe multi-miljard [[Medupi-kragstasie]] is onlangs in die omgewing voltooi teen 'n beraamde koste van R145 miljard. == Sien ook == * [[Gereformeerde kerk Magol]] * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] * [[NG gemeente Albertyn]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC36}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] s7hayoez8mcn98hg1x3ush5hwy6mpon 3138923 3138922 2026-10-29T06:49:26Z Aliwal2012 39067 /* Steenkool */ 3138923 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Lephalale | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Dorp]] | beeld_stadsilhoeët = | beeldbyskrif = | latd = 23 |latm = 40 |lats = | longd = 27 |longm = 45 |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Waterberg | munisipaliteit = Lephalale | stigtingsdatum = [[1960]] | regeringstipe = [[Plaaslike Munisipaliteit]] | leier_party = [[ANC]] | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 58.0% | persent_kleurling = 3.3% | persent_asiër = 1.1% | persent_wit = 37.2% | persent_ander = 0.4% <!-- demografie (deel 2) --> | demografie2_voetnotas = | demographics2_title1 = [[Afrikaans]] | demographics2_info1 = 39.0% | demographics2_title2 = [[Noord-Sotho]] | demographics2_info2 = 22.1% | demographics2_title3 = [[Engels]] | demographics2_info3 = 12.0% | demographics2_title4 = [[Tswana]] | demographics2_info4 = 7.6% | demographics2_title5 = Ander | demographics2_info5 = 19.2% | poskode = 0555 | poskode2 = 0555 | skakelkode = 014 | sensuskode = 978038 | webwerf = http://www.lephalale.gov.za/ }} '''Lephalale''', voorheen '''Ellisras''', is 'n steenkoolmynboudorp in die weste van die [[Limpopo (provinsie)|Limpopoprovinsie]], in die noorde van [[Suid-Afrika]]. == Geskiedenis == Lephalale is een van die jongste dorpe in Suid-Afrika. Die dorp is in 1960 op die plaas Waterkloof uitgelê en het in 1986 as Ellisras munisipale status verwerf. == Distrik == Die dorp is die hart van die [[Bosveld]] se [[wildsvleis|wildbedryf]]; daar is 'n groot verskeidenheid en oorvloed wild in die omgewing. Trofeejagters kom van oor die hele wêreld na Lephalale. Veeboerdery is gevestig in die distrik terwyl [[grondboontjie|grondbone]] en [[tabak]] ook verbou word. Die jaarlikse Bosveldfees word ook hier gehou. == Steenkool == [[Steenkool]] is in die 1920's op die plaas Grootgeluk ontdek toe daar vir [[water]] geboor is. Die reserwes is ongelooflik groot; daar word beraam dat ongeveer die helfte van Suid-Afrika se reserwes hier geleë is. Die steenkool vorm deel van die [[Waterberg-steenkoolveld]]. [[Exxaro]] bedryf 'n oopgroefmyn by Grootgeluk wat steenkool verskaf aan [[Matimba-kragstasie]], die grootste lugverkoelde kragstasie ter wêreld. Die myn en kragstasie is in die 1970's gebou. Van die steenkool word as hoëgraadse metallurgiese [[kooks]] vir Yskor se aanlegte verwerk.<ref>[[Op Pad in Suid-Afrika]]. [[B.P.J. Erasmus]]. 1995 {{ISBN|1-86842-026-4}}</ref> == Medupi-kragstasie == Konstruksiewerk aan die nuwe multi-miljard [[Medupi-kragstasie]] is onlangs in die omgewing voltooi teen 'n beraamde koste van R145 miljard. == Sien ook == * [[Gereformeerde kerk Magol]] * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] * [[NG gemeente Albertyn]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC36}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] mheslow9apsqhv02ul0ua2t5vbtb5zy 0 36131 3138731 2963395 2026-10-28T12:32:27Z Aliwal2012 39067 /* Januarie tot Maart */ 3138731 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Location map of the United Kingdom and the European Union.svg|teks=Referendum in die VK oor sy verblyf in die EU.}} {{Wikinews-kategorie}} Die '''jaar 2016''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Vrydag]] begin het. Dit was die 16de jaar van die [[21ste eeu]] n.C. en in teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad. == Gebeure == * [[1 Januarie]] – [[Nederland]] neem die voorsitterskap van die [[Europese Unie]] by [[Luxemburg]] oor. * 1 Januarie – Die aantal [[Franse geweste]] word amptelik van 27 tot 18 verminder. * [[26 Februarie]] – [[Gianni Infantino]] word [[FIFA]] se nuwe president. * [[3 Maart|3]]–[[24 Maart]] – Referendum oor die [[vlag van Nieu-Seeland]]. * [[7 Maart]] – Die motorvervaardiger [[BMW]] vier sy honderdste verjaarsdag. * [[8 Maart]]–[[3 April]] – Die [[T20I-wêreldbeker 2016|6de T20I-wêreldbeker]] word in [[Indië]] aangebied en deur [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] gewen; [[Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan|Wes-Indië]] wen die [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|5de T20I-vrouewêreldbeker]]. * [[19 Maart]] – 'n Boeing 737-800 van die lugredery FlyDubai stort neer en ontplof tydens 'n tweede landingspoging in [[Rostof aan die Don]], [[Rusland]]. Al 55 passasiers en ses bemanningslede is op slag dood. * [[24 Maart]] – Tydens die referendum oor die [[vlag van Nieu-Seeland]] stem die bevolking teen die goedkeuring van ’n nuwe nasionale vlag en ten gunste van die huidige nasionale vlag wat sedert 1902 gebruik word. * [[3 April]] – Die [[Panama-verslag]] word vrygestel. * [[5 Mei]] – [[Hemelvaartsdag]]. * [[8 Mei]] – [[Moedersdag]]. * [[9 Mei]] – Oorgang van [[Mercurius]]. * [[22 Mei]] – [[Opposisie (astronomie)|Opposisie]] van die [[planeet]] [[Mars (planeet)|Mars]]. * [[1 Junie]] – Die [[Gotthard-basistonnel]] van 57.09 km word geopen in [[Switserland]]. * [[10 Junie]]–[[10 Julie]] – Die [[Europese Sokkerkampioenskap 2016]] word in [[Frankryk]] aangebied. * [[23 Junie]] – In die derde referendum in die geskiedenis van die [[Verenigde Koninkryk]] stem kiesers teen die land se voortgesette lidmaatskap van die [[Europese Unie]]. * [[1 Julie]] – [[Slowakye]] neem die voorsitterskap van die [[Europese Unie]] by Nederland oor. * 1 Julie – [[Letland]] sluit by die [[OESO]] aan. * [[3 Augustus]] – [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2016]]. * [[5 Augustus]] – Die [[Olimpiese Somerspele 2016]] begin in [[Rio de Janeiro]], [[Brasilië]]. * [[21 Augustus]] – Afsluiting van die [[Olimpiese Somerspele 2016]]. * [[4 September]] – [[Moeder Teresa]] word deur [[Pous Franciskus]] heilig verklaar. * [[7 September]] – Openingseremonie van die [[Paralimpiese Somerspele 2016]]. * [[9 September]] – Die regering van [[Noord-Korea]] voer sy vyfde en tot op daardie stadium grootste kernwapentoets uit. Wêreldleiers veroordeel die daad, met [[Suid-Korea]] wat dit as "maniese roekeloosheid" beskryf. * [[18 September]] – Afsluiting van die [[Paralimpiese Somerspele 2016]]. * [[13 Oktober]] – Ná [[Bhumibol Adulyadej]] se afsterwe word sy seun [[Maha Vajiralongkorn]] nuwe koning van [[Thailand]]. * [[8 November]] – Die [[Republikeinse Party (Verenigde State)|Republikein]] [[Donald Trump]] wen die [[Amerikaanse presidentsverkiesing 2016|Amerikaanse presidentsverkiesing]] teen die [[Demokratiese Party (Verenigde State)|Demokraat]] [[Hillary Clinton]]. * [[14 November]] – 'n Skaars [[supermaan]] verskyn op hierdie nag in die ruimte. * [[30 November]] – Die [[IUSTC|Internasionale Unie van Suiwer en Toegepaste Chemie]] (IUSTC) verander die name van die [[chemiese element]]e 113, 115, 117 en 118 tot [[nihonium]] (Nh), [[moskovium (element)|moskovium]] (Mc), [[tennessien]] (Ts) en [[oganesson]] (Og) onderskeidelik. == Geboortes == * [[5 Februarie]] – [[Jigme Namgyel Wangchuck]], Bhoetanese prins. * [[2 Maart]] – Prins Oskar van Swede, Sweedse prins. * [[19 April]] – Prins Alexander van Swede, Sweedse prins. == Sterftes == [[Lêer:David-Bowie Chicago 2002-08-08 photoby Adam-Bielawski-cropped.jpg|duimnael|upright|[[David Bowie]] oorlede op 10 Januarie]] [[Lêer:Muhammad Ali NYWTS.jpg|duimnael|upright|[[Muhammad Ali]] oorlede op 3 Junie]] [[Lêer:Andrzej Wajda OFF Plus Camera 2012(2).jpg|duimnael|upright|[[Andrzej Wajda]] oorlede op 9 Oktober]] [[Lêer:Leonard Cohen 2008.jpg|duimnael|upright|[[Leonard Cohen]] oorlede op 7 November]] [[Lêer:Fidel Castro2.jpg|duimnael|upright|[[Fidel Castro]] oorlede op 25 November]] ===Januarie tot Maart=== * [[10 Januarie]] – [[David Bowie]], Britse sanger, liedjieskrywer en vervaardiger (* [[1947]]). * [[14 Januarie]] – [[Alan Rickman]], Britse akteur (* [[1946]]). * [[26 Januarie]] – [[Colin Vearncombe]], beter bekend onder sy verhoognaam Black, Engelse sanger en liedjieskrywer (* [[1962]]). * [[4 Februarie]] – [[Edgar Mitchell]], Amerikaanse ruimtevaarder (* [[1930]]). * [[13 Februarie]] – [[Antonin Scalia]], regter van die hooggeregshof van die Verenigde State (* [[1936]]). * [[15 Februarie]] – [[Ernst de Jong]], Suid-Afrikaanse kunstenaar (* [[1934]]). * [[16 Februarie]] – [[Boutros Boutros-Ghali]], [[Egipte|Egiptiese]] politikus en sesde sekretaris-generaal van die [[Verenigde Nasies]] (* [[1922]]). * [[18 Februarie]] – [[Klippies Kritzinger]], [[Springbokke|Springbokrugbyspeler]] (* [[1948]]). * [[19 Februarie]] – [[Umberto Eco]], Italiaanse skrywer en filosoof (* [[1932]]). * [[19 Februarie]] – [[Harper Lee]], Amerikaanse skrywer van ''[[To Kill a Mockingbird]]'' en [[Pulitzerprys]]-wenner (* [[1926]]). * [[22 Februarie]] – [[Annique Theron]], sakevrou en stigter van Annique (* [[1929]]). * [[22 Februarie]] – [[Kupido (sanger)|Kupido]], Suid-Afrikaanse sanger en liedjieskrywer (* [[1953]]). * [[23 Februarie]] – [[Anton Prinsloo]], Afrikaanse taalwetenskaplike en skrywer (* [[1941]]). * [[24 Februarie]] – [[Leon Rousseau]], Afrikaanse skrywer en uitgewer (* [[1931]]). * [[28 Februarie]] – [[Jan van der Merwe (wetenskaplike)|Jan van der Merwe]], Suid-Afrikaanse [[wiskundige]] en [[fisikus]] (* [[1922]]). * [[6 Maart]] – [[Nancy Reagan]], Amerikaanse aktrise en [[Eerste Dame]] van die Verenigde State (* [[1921]]). * [[13 Maart]] – [[Hilary Putnam]], Amerikaanse filosoof (* [[1926]]). * [[18 Maart]] – [[Guido Westerwelle]], Duitse politikus (* [[1961]]). * [[22 Maart]] – [[Eli Louw]], Suid-Afrikaanse minister van vervoer en tot 1994 Suid-Afrika se laaste wit speaker (* [[1927]]). * [[24 Maart]] – [[Johan Cruijff]], [[Nederland]]se sokkerspeler en -afrigter (* [[1947]]). * [[28 Maart]] – [[Jo Onderstall]], Suid-Afrikaanse amateur-plantkundige (* [[1929]]). * [[31 Maart]] – [[Hans-Dietrich Genscher]], Duitse politikus (* [[1927]]). * [[31 Maart]] – [[Zaha Hadid]], [[Verenigde Koninkryk|Brits]]-[[Irak]]kese argitek (* [[1950]]). * ? Maart – [[Johan Kloppers]], beroepsveldwagter, behulpsaam met ontwikkeling van die moderne [[Nasionale Krugerwildtuin]]. (* [[1933]]). ===April tot Junie=== * [[17 April]] – [[Ann Nosworthy]], Suid-Afrikaanse olieskilder (* [[1927]]). * [[20 April]] – [[Victoria Wood]], Britse aktrise (* [[1953]]). * [[21 April]] – [[Prince]], Amerikaanse popster (* [[1958]]). * 21 April – [[Dene Smuts]], Suid-Afrikaanse tydskrifredakteur en parlementslid (* [[1949]]). * [[26 April]] – [[Ken Higgins]], Suid-Afrikaanse pianis (* [[1936]]). * ''dag onbekend'' in Mei – [[Louis Shill]], Suid-Afrikaanse politikus (* [[1930]]). * [[2 Mei]] – [[Nelie Smith]], [[Springbokke|Springbokrugbyspeler]] en Suid-Afrika se een-en-dertigste [[Springbokkapteins|Springbokkaptein]] (* [[1934]]). * [[6 Mei]] – [[Margot Honecker]], Duitse politikus (* [[1927]]). * [[11 Mei]] – [[Winnie Rust]], Afrikaanse skrywer (* [[1939]]). * [[18 Mei]] – [[Samuel Pauw]], Suid-Afrikaanse modernistiese en postmodernistiese argitek (* [[1936]]). * [[25 Mei]] - [[Yang Jiang]], Chinese dramaturg, skrywer en vertaler. (* [[1911]]). * [[3 Junie]] – [[Muhammad Ali]], voormalige Amerikaanse bokser en swaargewigwêreldkampioen (* [[1942]]). * [[16 Junie]] – [[Charles Thompson (jazzmusikant)|Charles Thompson]], Amerikaanse [[jazz]]musikant en -komponis. (* [[1918]]) * [[25 Junie]] – [[Wille Martin]], Afrikaanse skrywer (* [[1934]]). * [[25 Junie]] – [[Adam Small]], Afrikaanse digter en dramaturg (* [[1936]]). * [[27 Junie]] – [[Bud Spencer]], [[Italië|Italiaanse]] akteur (* [[1929]]). * [[27 Junie]] – [[Alvin Toffler]], Amerikaanse [[futuris]], joernalis en skrywer (* [[1928]]). * [[29 Junie]] – [[Margaret Bakkes]], Afrikaanse skrywer (* [[1931]]). * [[29 Junie]] – [[Jan Hettema]], Olimpiese fietsryer en Springboktydrenjaer (* [[1933]]). ===Julie tot Oktober=== * [[2 Julie]] – [[Elie Wiesel]], [[Roemeens]]-gebore Amerikaanse [[Jood]], skrywer, professor, [[Nobelprys]]-wenner en [[Holocaust]] oorlewende (* [[1928]]). * [[12 Julie]] – [[L.A.P.A. Munnik]], Suid-Afrikaanse geneesheer en politikus (* [[1925]]). * [[13 Julie]] – [[Bernardo Provenzano]], Italiaanse mafioso (* [[1933]]). * [[18 Julie]] – [[Lofty Nel]], Suid-Afrikaanse [[Springbokke|Springbokrugbyspeler]] (* [[1935]]). * [[19 Julie]] – [[Aubrey Kruger]], Suid-Afrikaanse tekenaar en uitvinder (* [[1935]]). * 19 Julie – [[Garry Marshall]], Amerikaanse akteur (* [[1934]]). * [[27 Julie]] – [[Einojuhani Rautavaara]], Finse komponis (* [[1928]]). * [[30 Julie]] – [[Gloria DeHaven]], Amerikaanse aktrise (* [[1925]]). * [[15 Augustus]] – [[Makhenkesi Stofile]], Suid-Afrikaanse politikus (* [[1944]]). * [[16 Augustus]] – [[João Havelange]], Brasiliaanse sportbestuurder en [[FIFA]] se sewende president (* [[1916]]). * [[22 Augustus]] – [[Toots Thielemans]], Belgiese jazz-musikant, komponis en kitaarspeler (* [[1922]]). * [[1 September]] – [[Jon Polito]], Amerikaanse akteur (* [[1950]]). * [[2 September]] – [[Islam Karimof]], eerste president van [[Oesbekistan]] (* [[1938]]). * [[5 September]] – [[Phyllis Schlafly]], Amerikaanse prokureur en konserwatiewe aktivis (* [[1924]]). * [[8 September]] – [[Johan Botha (tenoor)|Johan Botha]], Suid-Afrikaanse [[tenoor]] (* [[1965]]). * 8 September – [[Bonaventure Hinwood]], Katolieke priester en Afrikaanse digter. (* [[1930]]). * [[9 September]] – [[James Stacy]], Amerikaanse akteur (* [[1936]]). * [[16 September]] – [[Edward Albee]], Amerikaanse dramaturg (* [[1928]]). * [[18 September]] – [[Mandoza]], Suid-Afrikaanse [[kwaito]]-musikant (* [[1978]]). * [[19 September]] – [[Allister Sparks]], Suid-Afrikaanse koerantman (* [[1933]]). * [[28 September]] – [[Shimon Peres]], Israelse politikus (voormalige president en premier) (* [[1923]]). * [[2 Oktober]] – [[Neville Marriner]], Engelse [[violis]] en [[dirigent]] (* [[1924]]). * [[4 Oktober]] – [[Gideon Toury]], Israelse taalkundige (* [[1942]]). * [[9 Oktober]] – [[Andrzej Wajda]], Poolse teater- en filmregisseur (* [[1926]]). * [[13 Oktober]] – [[Bhumibol Adulyadej]], koning van [[Thailand]] (* [[1927]]). * [[14 Oktober]] – [[Kathryn Adams Doty]], Amerikaanse akteur (* [[1920]]). * [[18 Oktober]] – [[Anthony Addabbo]], Amerikaanse akteur (* [[1960]]). * [[20 Oktober]] – [[Mieke Telkamp]], Nederlandse sangeres (* [[1934]]). * [[28 Oktober]] – [[Tim Couzens]], Suid-Afrikaanse skrywer (* [[1944]]). ===November en Desember=== * [[1 November]] – [[Nico Carstens]], Suid-Afrikaanse [[trekklavier]]speler, [[komponis]] en [[boeremusiek|boereorkesleier]] (* [[1926]]). * [[2 November]] – [[Jans Rautenbach]], Suid-Afrikaanse draaiboekskrywer, film-vervaardiger en regisseur (* [[1936]]). * [[3 November]] – [[Clive Derby-Lewis]], Suid-Afrikaanse politikus, vir sy aandeel in die Chris Hani-moord gevonnis (* [[1936]]). * [[4 November]] – [[Dot Serfontein]], Suid-Afrikaanse skrywer (* [[1925]]). * [[7 November]] – [[Leonard Cohen]], Kanadese sanger, liedjieskrywer, musikant, digter en romanskrywer (* [[1934]]). * [[7 November]] – [[Samuel Sitta]], Tanzaniese politikus (* [[1942]]). * [[12 November]] – [[Lupita Tovar]], Amerikaanse aktrise (* [[1910]]). * [[15 November]] – [[Sixto Durán Ballén]], [[Ecuador]]iaanse politikus en voormalige president (1992–1996) (* [[1921]]). * [[16 November]] – [[Jay Forrester]], Amerikaanse digitale rekenaarbaanbreker (* [[1918]]). * [[25 November]] – [[Fidel Castro]], Kubaanse rewolusionêr en staatsman (* [[1926]]). * [[25 November]] – [[Trevor Goddard]], voormalige [[Proteas|Springbok]]krieketkaptein (* [[1931]]). * [[8 Desember]] – [[John Glenn]], Amerikaanse ruimtevaarder, politikus en Marinierskorpsvegvlieënier (* [[1921]]). * [[13 Desember]] – [[Zubaida Tharwat]], Egiptiese aktrise (* 1940). * [[18 Desember]] – [[Zsa Zsa Gabor]], Hongaars-Amerikaanse aktrise (* [[1917]]). * [[25 Desember]] – [[George Michael]], Britse popster (* [[1963]]). * [[27 Desember]] – [[Annanias Mathe]], Suid-Afrikaanse reeksverkragter en gewapende rower van [[Mosambiek]] (* [[1976]]). * [[28 Desember]] – [[Judith Mason]], Suid-Afrikaanse kunstenaar (* [[1938]]). * [[28 Desember]] – [[Debbie Reynolds]], Amerikaanse aktrise (* [[1932]]). * [[31 Desember]] – [[Prins Dmitri Romanof|Dmitri Romanowitsj Romanof]], Russiese prins, bankier, filantroop en skrywer (* [[1926]]). [[Kategorie:2016| ]] [[Kategorie:21ste eeu]] qhzimj8tdhhcjwyea3291p5324z7t2q 3 36297 3138971 3105694 2026-10-29T10:43:03Z Puvircho 6492 /* Vlag van Griekeland */ Antwoord 3138971 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|2 | argief1 = [[/Argief1|Deel 1]] | argief2 = [[/Argief2|Deel 2]] }} == [[Vlag van Sirië]] == Goeienaand Puvircho, sien jy kans om die [[vlag van Sirië]] ná die politieke veranderinge op datum te bring? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:00, 21 Februarie 2025 (UTC) :Baie dankie Puvircho! Danksy jou werk is dit nou selfs 'n geskikte voorbladkandidaat. Ek hoop maar regtig jy kry tyd om na jou mooi vlagreeks terug te keer, ons het hier ook iets mooi broodnodig soos vlae. Ek wag veral vir vlae soos dié van [[Vlag van Swede|Swede]] en [[Vlag van Ysland|Ysland]], maar ook van rugbylande soos [[Vlag van Italië|Italië]], [[Vlag van Portugal|Portugal]], [[Vlag van Roemenië|Roemenië]] en [[Vlag van Spanje|Spanje]]. Ek sal ook enige tyd help, sien bv. [[Vlag van Griekeland]]. Is daar enige kans, asb.? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 31 Maart 2025 (UTC) == Rugby == Goeienaand Puvircho, ek hoop regtig dit gaan goed daar aan jou kant! Naas al die mooi vlagartikels het jy ook baie oor rugbytoernooie soos [[Superrugby]] en die [[Verenigde Rugbykampioenskap]] bygedra. By albei toernooie is die laaste seisoenartikel in 2020 geskep. Sien jy kans om weer rugby-artikels te skryf? Soos by vlae sal ek help waar ek kan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 10 Mei 2025 (UTC) == [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]] == {{Gebruikervoorblad|Brasiliaanse nasionale rugbyspan}} :Geluk Puvircho! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:52, 9 September 2025 (UTC) == Vlagartikels in 2026 == 'n Voorspoedige nuwe jaar 2026 Puvircho! Ek vertrou dit gaan goed aan jou kant! Sien jy kans om in hierdie jaar die mooi reeks oor Europese vlae voort te sit? Van hulle sal mooi voorbladartikels wees (ek gaan help waar ek kan). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:31, 11 Januarie 2026 (UTC) == [[Vlag van Italië]] == Goeienaand Puvircho, hoe gaan dit daar aan jou kant? Sien jy kans om dié vlagartikel te voltooi? Ek dink maar dit sal mooi pas by al die onlangse Italiaanse sportnuus (in krieket hul deelname aan die [[T20I-wêreldbeker 2026]], in rugby hul eerste oorwinning oor Engeland ooit, in sokker mis hulle hul derde agtereenvolgende [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi, in Februarie en Maart die suksesvolle huisvesting van beide die [[Olimpiese Winterspele 2026]] en die [[Paralimpiese Winterspele 2026]]). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 April 2026 (UTC) :As dit jou help en motiveer om voort te gaan, sal ek ook na die een of ander ou voorbladartikel kyk en hulle bywerk. Die Afrikaanse Wikipedia is uniek met al ons voorbladartikels oor nasionale vlae, waarvan baie geskryf is deur jou ek ek help graag waar ek kan. Hoop dit gaan goed daar aan jou kant. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 7 Junie 2026 (UTC) ::Dagsê, alles wel met my – ek vertrou met jou ook? Ek het nog dryf, maar my tyd is, soos jy waarskynlik reeds agtergekom het, beperk die laaste ruk. My werkslading het toegeneem en ek moet tussendeur tyd maak vir my gesin ook. Ek sal doen wat ek kan, maar ek kan geen tydlyne belowe nie. Ek wil graag die vlagreeks afhandel. [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] ([[Gebruikerbespreking:Puvircho|kontak]]) 09:05, 17 Junie 2026 (UTC) ::Goeienaand Puvircho, baie dankie vir jou boodskap en navraag. Ek verstaan heeltemal, dieselfde aan my kant ook. Ja, die lewe verloop spoedig, ook met baie sport deesdae. Ek dink baie aan jou vlagreeks, veral as hulle die stadions instap. Ek sal nooit my opgewondenheid vergeet toe ek die eerste vlagartikels (Kanada, Meksiko en die VSA), geskryf deur jou, as voorbladartikels kon benoem. Interessant waarna die mense nou sit en kyk daar in Noord-Amerika. Soos jy weet was daar nog altyd 'n sterk verband tussen sport en nasionale vlae. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:00, 22 Junie 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Hoop jy dink daaraan om aan die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]] deel te neem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:39, 5 Mei 2026 (UTC) == [[Vlag van Griekeland]] == {{Gebruikervoorblad|Vlag van Griekeland}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ek vertrou dit gaan goed daar aan jou kant? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 25 Oktober 2026 (UTC) :Beste Puvircho, kan jy dalk vir my 'n e-pos stuur? Groot asseblief! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 15:40, 26 Oktober 2026 (UTC) ::Goeiedag @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. Dalk ’n dom vraag, maar waarheen stuur ek? Groete [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] ([[Gebruikerbespreking:Puvircho|kontak]]) 10:43, 29 Oktober 2026 (UTC) o5w9i8ub5vexqkdt0gw57i6qxwpnqqt 3138973 3138971 2026-10-29T10:45:48Z SpesBona 2720 /* Vlag van Griekeland */ aw 3138973 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|2 | argief1 = [[/Argief1|Deel 1]] | argief2 = [[/Argief2|Deel 2]] }} == [[Vlag van Sirië]] == Goeienaand Puvircho, sien jy kans om die [[vlag van Sirië]] ná die politieke veranderinge op datum te bring? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:00, 21 Februarie 2025 (UTC) :Baie dankie Puvircho! Danksy jou werk is dit nou selfs 'n geskikte voorbladkandidaat. Ek hoop maar regtig jy kry tyd om na jou mooi vlagreeks terug te keer, ons het hier ook iets mooi broodnodig soos vlae. Ek wag veral vir vlae soos dié van [[Vlag van Swede|Swede]] en [[Vlag van Ysland|Ysland]], maar ook van rugbylande soos [[Vlag van Italië|Italië]], [[Vlag van Portugal|Portugal]], [[Vlag van Roemenië|Roemenië]] en [[Vlag van Spanje|Spanje]]. Ek sal ook enige tyd help, sien bv. [[Vlag van Griekeland]]. Is daar enige kans, asb.? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 31 Maart 2025 (UTC) == Rugby == Goeienaand Puvircho, ek hoop regtig dit gaan goed daar aan jou kant! Naas al die mooi vlagartikels het jy ook baie oor rugbytoernooie soos [[Superrugby]] en die [[Verenigde Rugbykampioenskap]] bygedra. By albei toernooie is die laaste seisoenartikel in 2020 geskep. Sien jy kans om weer rugby-artikels te skryf? Soos by vlae sal ek help waar ek kan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 10 Mei 2025 (UTC) == [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]] == {{Gebruikervoorblad|Brasiliaanse nasionale rugbyspan}} :Geluk Puvircho! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:52, 9 September 2025 (UTC) == Vlagartikels in 2026 == 'n Voorspoedige nuwe jaar 2026 Puvircho! Ek vertrou dit gaan goed aan jou kant! Sien jy kans om in hierdie jaar die mooi reeks oor Europese vlae voort te sit? Van hulle sal mooi voorbladartikels wees (ek gaan help waar ek kan). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:31, 11 Januarie 2026 (UTC) == [[Vlag van Italië]] == Goeienaand Puvircho, hoe gaan dit daar aan jou kant? Sien jy kans om dié vlagartikel te voltooi? Ek dink maar dit sal mooi pas by al die onlangse Italiaanse sportnuus (in krieket hul deelname aan die [[T20I-wêreldbeker 2026]], in rugby hul eerste oorwinning oor Engeland ooit, in sokker mis hulle hul derde agtereenvolgende [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi, in Februarie en Maart die suksesvolle huisvesting van beide die [[Olimpiese Winterspele 2026]] en die [[Paralimpiese Winterspele 2026]]). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 April 2026 (UTC) :As dit jou help en motiveer om voort te gaan, sal ek ook na die een of ander ou voorbladartikel kyk en hulle bywerk. Die Afrikaanse Wikipedia is uniek met al ons voorbladartikels oor nasionale vlae, waarvan baie geskryf is deur jou ek ek help graag waar ek kan. Hoop dit gaan goed daar aan jou kant. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:15, 7 Junie 2026 (UTC) ::Dagsê, alles wel met my – ek vertrou met jou ook? Ek het nog dryf, maar my tyd is, soos jy waarskynlik reeds agtergekom het, beperk die laaste ruk. My werkslading het toegeneem en ek moet tussendeur tyd maak vir my gesin ook. Ek sal doen wat ek kan, maar ek kan geen tydlyne belowe nie. Ek wil graag die vlagreeks afhandel. [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] ([[Gebruikerbespreking:Puvircho|kontak]]) 09:05, 17 Junie 2026 (UTC) ::Goeienaand Puvircho, baie dankie vir jou boodskap en navraag. Ek verstaan heeltemal, dieselfde aan my kant ook. Ja, die lewe verloop spoedig, ook met baie sport deesdae. Ek dink baie aan jou vlagreeks, veral as hulle die stadions instap. Ek sal nooit my opgewondenheid vergeet toe ek die eerste vlagartikels (Kanada, Meksiko en die VSA), geskryf deur jou, as voorbladartikels kon benoem. Interessant waarna die mense nou sit en kyk daar in Noord-Amerika. Soos jy weet was daar nog altyd 'n sterk verband tussen sport en nasionale vlae. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:00, 22 Junie 2026 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Hoop jy dink daaraan om aan die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]] deel te neem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:39, 5 Mei 2026 (UTC) == [[Vlag van Griekeland]] == {{Gebruikervoorblad|Vlag van Griekeland}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ek vertrou dit gaan goed daar aan jou kant? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 25 Oktober 2026 (UTC) :Beste Puvircho, kan jy dalk vir my 'n e-pos stuur? Groot asseblief! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 15:40, 26 Oktober 2026 (UTC) ::Goeiedag @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. Dalk ’n dom vraag, maar waarheen stuur ek? Groete [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] ([[Gebruikerbespreking:Puvircho|kontak]]) 10:43, 29 Oktober 2026 (UTC) :::Goeiemiddag Puvircho, ek is bly om van jou te hoor! Jammer, ek het die skakel vergeet: [[Spesiaal:Stuur e-pos/SpesBona|Stuur e-pos]]. Groete. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:45, 29 Oktober 2026 (UTC) r804c3rlt7rkqnwnys2ephfu0ixamfv 0 37084 3138738 3136769 2026-10-28T13:30:03Z Oesjaar 7467 Orde. 3138738 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Mantis |fossil_range= | image = The mantis which eats a Bee20080829.jpg | image2 = Podagrion 2019 07 03 0030.jpg | image2_caption = 'n Chinese mantis (''Tenodera aridifolia'') verslind [[by]]-prooi (bo), en 'n eierpakkie of oöteek met 'n parasiet[[Hymenoptera|wespe]] (onder) | domain = [[Eukaryota]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Dictyoptera]] | ordo = '''Mantodea''' | subdivision_ranks = Families | subdivision = * Amorphoscelididae * Chaeteessidae * Empusidae * Eremiaphilidae * Hymenopodidae * Mantidae * Mantoididae * Metallyticidae * Liturgusidae }} 'n '''Mantis''' is 'n [[insek]] wat tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea behoort.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/362942/mantid] 2008 [[Encyclopædia Britannica]], Inc.</ref> Daar is meer as 2&nbsp;400 verskillende [[spesie]]s bekend, wat in om en by 30 [[familie (biologie)|families]] onderverdeel word. Die mantis het vroeër as die hottentotsgot of hotnotsgot bekendgestaan, maar dié benamings is mettertyd as rassisties ervaar en dien daarom vermy te word. In populêre literatuur staan die mantis ook as die bidsprinkaan bekend, 'n naam wat veral aftrek begin kry het ná die publikasie van [[André P. Brink]] se gelyknamige boek in 2005. Hierdie insekte word dwarsoor die wêreld in gematigde en tropiese [[habitat]]te aangetref. Die mantisse se naaste verwante ordes is die [[termiet]]e (voorheen Isoptera) en naverwante [[kakkerlakke]] (Blattodea) wat tans onder die Blattodea verenig word. Hierdie drie groepe word onder een superorde, die [[Dictyoptera]], verenig. Die mantis is 'n vleisvretende insek met vier vlerke, 'n besonder lang voorborsstuk en voorpote met hake. Die voorpote word omhoog gehou en aangewend om die insek se prooi te vang en vas te klem. Afgesien van die opvallende voorpote waarmee die mantis sy prooi vang, is die sterk, verlengde borsstuk en die beweeglike driehoekige kop sy belangrikste kenmerke. Hulle vreet veral insekte en ander klein diere, maar ook soms klein voëltjies.<ref>{{webaanhaling|url=http://www.bioone.org/doi/10.1676/16-100.1|titel=Bird Predation By Praying Mantises: A Global Perspective {{Outeur|Martin Nyffeler, Michael R. Maxwell, J. V. Remsen, Jr.}} The Wilson Journal of Ornithology 129(2):331-344. 2017 }}</ref> Die wyfies vreet die mannetjies gewoonlik tydens paring op. Van die grootste spesies kan tot 16 cm lank word, maar die meeste spesies is heelwat kleiner. Mantisse van die familie ''Mantodea'' is die mees spesieryke groep. == Bou == [[lêer:MantisLegGBMNH.jpg|duimnael|regs|Samestelling van die voorpoot]] Mantisse is oor die algemeen lang, slanke insekte met opvallende verlengde voorborssegmente (protoraks) waaraan die voorpote geheg is en waarop die kop gedra word. Die middelste ([[mesotoraks]]) en agterste borssegment ([[metatoraks]]) besit elkeen 'n paar lang, dun looppote en ʼn paar vlerke. Dit vorm min of meer ʼn geheel met die agterlyf. Die gedeelte sorg vir voortbeweging en voortplanting, terwyl die voorste gedeelte vir voedselvoorsiening gebruik word. Die voorpote is besonder sterk ontwikkel. In die rustende posisie word hulle op kenmerkende manier onder die borsstuk gehou. Ondanks die voorpote se ingewikkelde bou, bevat dit al die onderdele van 'n normale insektepoot. Die heup (koksa) is baie lank en beweeglik, wat meebring dat die poot ver na voor gestrek kan word. Die dy ([[femur]]) is deur middel van die dyring ([[troganter)]] aan die heup verbind en het skerp stekels aan die onderkant. Dit vorm saam met die skeen (tibia), wat ook stekels het en in 'n skerp haak eindig, die eintlike vangapparaat. Die skeen eindig in ʼn normale voet ([[tarsus]]) van 5 litte ([[tarsalia]]). Die betreklik klein kop het, behalwe 3 puntoë ([[oselli]]), ʼn paar groot saamgestelde oë wat die kop vanweë hulle ligging 'n driehoekige vorm gee. Die voelers is meestal draadvormig. Mannetjies het egter soms kamvormige voelers. Die monddele is van die sogenaamde bytend-kouende soort en stem in baie opsigte met dié van kakkerlakke ooreen. Die meeste mantisse het goed ontwikkelde vlerke, maar by ʼn aantal spesies is dit baie kort. By sommige genera is die wyfiemantis selfs heeltemal sonder vlerke. Die smal voorvlerke is stewiger as die agtervlerke, wat baie breed is omdat die agterste gedeelte beter ontwikkel is. In rus word die gedeelte soos 'n waaier opgevou sodat die agtervlerke heeltemal deur die smal voorvlerke bedek kan word. Die agterlyf bestaan uit 10 segmente. Mannetjies se agterlywe is slank, maar die wyfies is dikwels baie breed, ten einde die eiertjies te huisves. Die laaste segment het 'n paar gelede aanhangsels (cerci). Die voortplantingsorgane is op die punt van die agterlyf. == Lewenswyse == [[lêer:Ischnomantis fatiloqua.jpg|duimnael|regs|''Ischnomantis fatiloqua'' in [[Noordwes]]]] Mantisse maak jag op ander insekte, en hul jagmetode is baie passief. Dikwels wag hulle vir lang tydperke bewegingloos totdat die prooi in die nabyheid is, of hulle loop met 'n kenmerkende skommelbeweging stadig in die rigting van hulle prooi, wat hulle as 't ware bekruip. Sodra die prooi binne trefafstand is, word die voorpote blitsvinnig na vore geskiet en die slagoffer met die tang vol stekels wat deur die dy en skeen gevorm word, gegryp. Die oë speel by die vang van die prooi 'n belangrike rol. Omdat hulle ver uitmekaar sit en vanweë die beweeglikheid van die kop op die prooi vasgenael kan word, is die mantis in staat om die afstand tussen hom en die prooi noukeurig te peil. Die insek word onmiddellik ná dit gevang is, opgevreet. Wanneer 'n mannetjie 'n wyfie van dieselfde spesie ontmoet, word sy voortplantingsdrang dadelik geaktiveer. Om nie self opgevreet te word nie, moet die mannetjie die wyfie baie versigtig van agter nader. Wanneer hy op die wyfie spring, klou hy op haar rug vas. Indien die mannetjie nie vinnig optree nie, word hy terstond deur die wyfie opgevreet. Indien die sprong suksesvol is, volg 'n kort liefdespel met die voelers. Daarna volg die eintlike paring, wat 'n paar uur kan duur. Die mannetjie dra sy sperma in die vorm van 'n sakkie na die vroulike geslagsopening oor. Na paring word die mannetjie altyd deur die wyfie opgevreet. Sy begin dikwels selfs tydens paring al met haar "maaltyd". Die mannetjie, teen die tyd sonder kop en voorbors, voltooi die bevrugting nietemin. [[lêer:Idolomantis diabolica-subadult female.JPG|duimnael|regs|Die duiwelsblom (''Idolomantis diabolicum''), 'n spesie van [[Oos-Afrika]]]] Die wyfie begin reeds gou na paring om die eerste eierkapsule, wat 100 tot 200 eiertjies kan bevat, te lê. Die pakkie ([[oöteek]]) bestaan uit 'n skuimagtige massa wat vinnig hard word ná die eiertjies gelê is. Die onderskeie spesies het verskillende [[eierkapsules]] en kan gewoonlik daaraan uitgeken word. Hoewel die wyfie gewoonlik net een keer paar, kan sy verskeie eierkapsules lê. Ná verloop van tyd broei die eiertjies uit en verlaat die jong larwes die kapsule. Die tydsduur vir die uitbroei van die eiertjies hang hoofsaaklik van die temperatuur af. Die larwes is reeds soos die volwassenes gebou, maar het nog geen vlerke of geslagsorgane nie (onvolkome gedaanteverwisseling). Die [[larwes]] begin dadelik na voedsel soek. Aanvanklik is hulle op klein insekte soos bladluise en klein vlieë aangewese, maar hulle vervel mettertyd en word aansienlik groter. Die proses herhaal hom 'n paar keer totdat die insekte na 5 tot 7 vervellings volwasse is. Die meeste mantisse is, wat vorm en kleur betref, besonder goed by hul omgewing aangepas – tot voordeel van hul eie jagmetode en veiligheid. Baie mantisse is groen en enkele spesies het 'n bladvormige verbreding aan die protoraks en pote. Ander het weer verbrede vlerke wat bruin en gekrul is, sodat hulle baie na verdorde blare lyk. Daar is ook spesies waarvan die larwes dieselfde kleur het as die blomme waartussen hulle gewoonlik beweeg, en waar hulle vir insekte op die uitkyk kan wees. Daar is ook spesies waarvan die liggaam lank en dun is, en wat oorwegend bruin van kleur is. Hulle lyk byna soos lopende takke en is tussen die plantegroei feitlik onsigbaar. Sommige spesies in [[Suidoos-Asië]] en [[Australië]] is glansend metaalgroen van kleur. In die woestyngebiede van [[Afrika]] kom spesies voor wat baie kort en breed gebou is en met hulle lang pote baie vinnig kan loop. Baie mantisse vertoon ʼn dreigende of verskrikte houding wanneer hulle gesteur of aangeval word. Hulle lig hul bolywe op en sprei hulle angswekkende vangpote en vlerke plotseling en dreigend uit. By 'n aantal soorte word vlekke op die agtervlerke en voorpote ontbloot wat die skrikbeeld versterk. Een van die bekendste voorbeelde is die [[duiwelsblom]] (''Idolomantis diabolicum'') uit [[Oos-Afrika]]. == Indeling == Daar word 8 families en 32 subfamilies onderskei, waarvan die familie Mantidae met 21 subfamilies verreweg die grootste is. Die bekendste en wydste verspreide spesie is ongetwyfeld ''Mantis religiosa'', wat in Suid-[[Europa]] voorkom en ook in [[Japan]] aangetref word. Van die algemeenste spesies wat in Afrika voorkom, is die groot, groen mantis, ''Sphodromantis gastrica'', wat in groen bome en bosse woon, waar hulle hoofsaaklik van ruspes leef. Ander spesies is die liggroen ''Miomantis'' en die bruinmantis, ''[[Tarachodes]] perloides''. <gallery> Gottesanbeterin in Drohhaltung im Geo-Naturpark Bergstraße-Odenwald.jpg|'n ''Mantis religiosa''-wyfie neem 'n dreigende houding aan Common Green Mantis (Sphodromantis gastrica) female ... (52703613743).jpg|''Sphodromantis gastrica''-wyfie in [[Pilanesberg- Nasionale Park|Pilanesberg- N.P.]] in [[Noordwes]] Tarachodes sp, d, Pretoria.jpg|Drie puntoë is sigbaar tussen die voelers van dié ''Tarachodes''-spesie </gallery> == Verwysings == {{Verwysings}} == Bron == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409524}} band {{Gesagsbeheer}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Insekte]] 56al6bxyldxs4b340l5s3i4j2sr52ud 3138739 3138738 2026-10-28T13:35:27Z Oesjaar 7467 Skakel 3138739 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Mantis |fossil_range= | image = The mantis which eats a Bee20080829.jpg | image2 = Podagrion 2019 07 03 0030.jpg | image2_caption = 'n Chinese mantis (''Tenodera aridifolia'') verslind [[by]]-prooi (bo), en 'n eierpakkie of oöteek met 'n parasiet[[Hymenoptera|wespe]] (onder) | domain = [[Eukaryota]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Dictyoptera]] | ordo = '''Mantodea''' | subdivision_ranks = Families | subdivision = * Amorphoscelididae * Chaeteessidae * Empusidae * Eremiaphilidae * Hymenopodidae * [[Mantidae]] * Mantoididae * Metallyticidae * Liturgusidae }} 'n '''Mantis''' is 'n [[insek]] wat tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea behoort.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/362942/mantid] 2008 [[Encyclopædia Britannica]], Inc.</ref> Daar is meer as 2&nbsp;400 verskillende [[spesie]]s bekend, wat in om en by 30 [[familie (biologie)|families]] onderverdeel word. Die mantis het vroeër as die hottentotsgot of hotnotsgot bekendgestaan, maar dié benamings is mettertyd as rassisties ervaar en dien daarom vermy te word. In populêre literatuur staan die mantis ook as die bidsprinkaan bekend, 'n naam wat veral aftrek begin kry het ná die publikasie van [[André P. Brink]] se gelyknamige boek in 2005. Hierdie insekte word dwarsoor die wêreld in gematigde en tropiese [[habitat]]te aangetref. Die mantisse se naaste verwante ordes is die [[termiet]]e (voorheen Isoptera) en naverwante [[kakkerlakke]] (Blattodea) wat tans onder die Blattodea verenig word. Hierdie drie groepe word onder een superorde, die [[Dictyoptera]], verenig. Die mantis is 'n vleisvretende insek met vier vlerke, 'n besonder lang voorborsstuk en voorpote met hake. Die voorpote word omhoog gehou en aangewend om die insek se prooi te vang en vas te klem. Afgesien van die opvallende voorpote waarmee die mantis sy prooi vang, is die sterk, verlengde borsstuk en die beweeglike driehoekige kop sy belangrikste kenmerke. Hulle vreet veral insekte en ander klein diere, maar ook soms klein voëltjies.<ref>{{webaanhaling|url=http://www.bioone.org/doi/10.1676/16-100.1|titel=Bird Predation By Praying Mantises: A Global Perspective {{Outeur|Martin Nyffeler, Michael R. Maxwell, J. V. Remsen, Jr.}} The Wilson Journal of Ornithology 129(2):331-344. 2017 }}</ref> Die wyfies vreet die mannetjies gewoonlik tydens paring op. Van die grootste spesies kan tot 16 cm lank word, maar die meeste spesies is heelwat kleiner. Mantisse van die familie ''Mantodea'' is die mees spesieryke groep. == Bou == [[lêer:MantisLegGBMNH.jpg|duimnael|regs|Samestelling van die voorpoot]] Mantisse is oor die algemeen lang, slanke insekte met opvallende verlengde voorborssegmente (protoraks) waaraan die voorpote geheg is en waarop die kop gedra word. Die middelste ([[mesotoraks]]) en agterste borssegment ([[metatoraks]]) besit elkeen 'n paar lang, dun looppote en ʼn paar vlerke. Dit vorm min of meer ʼn geheel met die agterlyf. Die gedeelte sorg vir voortbeweging en voortplanting, terwyl die voorste gedeelte vir voedselvoorsiening gebruik word. Die voorpote is besonder sterk ontwikkel. In die rustende posisie word hulle op kenmerkende manier onder die borsstuk gehou. Ondanks die voorpote se ingewikkelde bou, bevat dit al die onderdele van 'n normale insektepoot. Die heup (koksa) is baie lank en beweeglik, wat meebring dat die poot ver na voor gestrek kan word. Die dy ([[femur]]) is deur middel van die dyring ([[troganter)]] aan die heup verbind en het skerp stekels aan die onderkant. Dit vorm saam met die skeen (tibia), wat ook stekels het en in 'n skerp haak eindig, die eintlike vangapparaat. Die skeen eindig in ʼn normale voet ([[tarsus]]) van 5 litte ([[tarsalia]]). Die betreklik klein kop het, behalwe 3 puntoë ([[oselli]]), ʼn paar groot saamgestelde oë wat die kop vanweë hulle ligging 'n driehoekige vorm gee. Die voelers is meestal draadvormig. Mannetjies het egter soms kamvormige voelers. Die monddele is van die sogenaamde bytend-kouende soort en stem in baie opsigte met dié van kakkerlakke ooreen. Die meeste mantisse het goed ontwikkelde vlerke, maar by ʼn aantal spesies is dit baie kort. By sommige genera is die wyfiemantis selfs heeltemal sonder vlerke. Die smal voorvlerke is stewiger as die agtervlerke, wat baie breed is omdat die agterste gedeelte beter ontwikkel is. In rus word die gedeelte soos 'n waaier opgevou sodat die agtervlerke heeltemal deur die smal voorvlerke bedek kan word. Die agterlyf bestaan uit 10 segmente. Mannetjies se agterlywe is slank, maar die wyfies is dikwels baie breed, ten einde die eiertjies te huisves. Die laaste segment het 'n paar gelede aanhangsels (cerci). Die voortplantingsorgane is op die punt van die agterlyf. == Lewenswyse == [[lêer:Ischnomantis fatiloqua.jpg|duimnael|regs|''Ischnomantis fatiloqua'' in [[Noordwes]]]] Mantisse maak jag op ander insekte, en hul jagmetode is baie passief. Dikwels wag hulle vir lang tydperke bewegingloos totdat die prooi in die nabyheid is, of hulle loop met 'n kenmerkende skommelbeweging stadig in die rigting van hulle prooi, wat hulle as 't ware bekruip. Sodra die prooi binne trefafstand is, word die voorpote blitsvinnig na vore geskiet en die slagoffer met die tang vol stekels wat deur die dy en skeen gevorm word, gegryp. Die oë speel by die vang van die prooi 'n belangrike rol. Omdat hulle ver uitmekaar sit en vanweë die beweeglikheid van die kop op die prooi vasgenael kan word, is die mantis in staat om die afstand tussen hom en die prooi noukeurig te peil. Die insek word onmiddellik ná dit gevang is, opgevreet. Wanneer 'n mannetjie 'n wyfie van dieselfde spesie ontmoet, word sy voortplantingsdrang dadelik geaktiveer. Om nie self opgevreet te word nie, moet die mannetjie die wyfie baie versigtig van agter nader. Wanneer hy op die wyfie spring, klou hy op haar rug vas. Indien die mannetjie nie vinnig optree nie, word hy terstond deur die wyfie opgevreet. Indien die sprong suksesvol is, volg 'n kort liefdespel met die voelers. Daarna volg die eintlike paring, wat 'n paar uur kan duur. Die mannetjie dra sy sperma in die vorm van 'n sakkie na die vroulike geslagsopening oor. Na paring word die mannetjie altyd deur die wyfie opgevreet. Sy begin dikwels selfs tydens paring al met haar "maaltyd". Die mannetjie, teen die tyd sonder kop en voorbors, voltooi die bevrugting nietemin. [[lêer:Idolomantis diabolica-subadult female.JPG|duimnael|regs|Die duiwelsblom (''Idolomantis diabolicum''), 'n spesie van [[Oos-Afrika]]]] Die wyfie begin reeds gou na paring om die eerste eierkapsule, wat 100 tot 200 eiertjies kan bevat, te lê. Die pakkie ([[oöteek]]) bestaan uit 'n skuimagtige massa wat vinnig hard word ná die eiertjies gelê is. Die onderskeie spesies het verskillende [[eierkapsules]] en kan gewoonlik daaraan uitgeken word. Hoewel die wyfie gewoonlik net een keer paar, kan sy verskeie eierkapsules lê. Ná verloop van tyd broei die eiertjies uit en verlaat die jong larwes die kapsule. Die tydsduur vir die uitbroei van die eiertjies hang hoofsaaklik van die temperatuur af. Die larwes is reeds soos die volwassenes gebou, maar het nog geen vlerke of geslagsorgane nie (onvolkome gedaanteverwisseling). Die [[larwes]] begin dadelik na voedsel soek. Aanvanklik is hulle op klein insekte soos bladluise en klein vlieë aangewese, maar hulle vervel mettertyd en word aansienlik groter. Die proses herhaal hom 'n paar keer totdat die insekte na 5 tot 7 vervellings volwasse is. Die meeste mantisse is, wat vorm en kleur betref, besonder goed by hul omgewing aangepas – tot voordeel van hul eie jagmetode en veiligheid. Baie mantisse is groen en enkele spesies het 'n bladvormige verbreding aan die protoraks en pote. Ander het weer verbrede vlerke wat bruin en gekrul is, sodat hulle baie na verdorde blare lyk. Daar is ook spesies waarvan die larwes dieselfde kleur het as die blomme waartussen hulle gewoonlik beweeg, en waar hulle vir insekte op die uitkyk kan wees. Daar is ook spesies waarvan die liggaam lank en dun is, en wat oorwegend bruin van kleur is. Hulle lyk byna soos lopende takke en is tussen die plantegroei feitlik onsigbaar. Sommige spesies in [[Suidoos-Asië]] en [[Australië]] is glansend metaalgroen van kleur. In die woestyngebiede van [[Afrika]] kom spesies voor wat baie kort en breed gebou is en met hulle lang pote baie vinnig kan loop. Baie mantisse vertoon ʼn dreigende of verskrikte houding wanneer hulle gesteur of aangeval word. Hulle lig hul bolywe op en sprei hulle angswekkende vangpote en vlerke plotseling en dreigend uit. By 'n aantal soorte word vlekke op die agtervlerke en voorpote ontbloot wat die skrikbeeld versterk. Een van die bekendste voorbeelde is die [[duiwelsblom]] (''Idolomantis diabolicum'') uit [[Oos-Afrika]]. == Indeling == Daar word 8 families en 32 subfamilies onderskei, waarvan die familie Mantidae met 21 subfamilies verreweg die grootste is. Die bekendste en wydste verspreide spesie is ongetwyfeld ''Mantis religiosa'', wat in Suid-[[Europa]] voorkom en ook in [[Japan]] aangetref word. Van die algemeenste spesies wat in Afrika voorkom, is die groot, groen mantis, ''Sphodromantis gastrica'', wat in groen bome en bosse woon, waar hulle hoofsaaklik van ruspes leef. Ander spesies is die liggroen ''Miomantis'' en die bruinmantis, ''[[Tarachodes]] perloides''. <gallery> Gottesanbeterin in Drohhaltung im Geo-Naturpark Bergstraße-Odenwald.jpg|'n ''Mantis religiosa''-wyfie neem 'n dreigende houding aan Common Green Mantis (Sphodromantis gastrica) female ... (52703613743).jpg|''Sphodromantis gastrica''-wyfie in [[Pilanesberg- Nasionale Park|Pilanesberg- N.P.]] in [[Noordwes]] Tarachodes sp, d, Pretoria.jpg|Drie puntoë is sigbaar tussen die voelers van dié ''Tarachodes''-spesie </gallery> == Verwysings == {{Verwysings}} == Bron == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409524}} band {{Gesagsbeheer}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Insekte]] 4dic8mifs5mfc1ptkjdyio5t4s9ayha 3138747 3138739 2026-10-28T13:51:42Z Oesjaar 7467 /* Lewenswyse */ Skakel 3138747 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Mantis |fossil_range= | image = The mantis which eats a Bee20080829.jpg | image2 = Podagrion 2019 07 03 0030.jpg | image2_caption = 'n Chinese mantis (''Tenodera aridifolia'') verslind [[by]]-prooi (bo), en 'n eierpakkie of oöteek met 'n parasiet[[Hymenoptera|wespe]] (onder) | domain = [[Eukaryota]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Dictyoptera]] | ordo = '''Mantodea''' | subdivision_ranks = Families | subdivision = * Amorphoscelididae * Chaeteessidae * Empusidae * Eremiaphilidae * Hymenopodidae * [[Mantidae]] * Mantoididae * Metallyticidae * Liturgusidae }} 'n '''Mantis''' is 'n [[insek]] wat tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea behoort.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/362942/mantid] 2008 [[Encyclopædia Britannica]], Inc.</ref> Daar is meer as 2&nbsp;400 verskillende [[spesie]]s bekend, wat in om en by 30 [[familie (biologie)|families]] onderverdeel word. Die mantis het vroeër as die hottentotsgot of hotnotsgot bekendgestaan, maar dié benamings is mettertyd as rassisties ervaar en dien daarom vermy te word. In populêre literatuur staan die mantis ook as die bidsprinkaan bekend, 'n naam wat veral aftrek begin kry het ná die publikasie van [[André P. Brink]] se gelyknamige boek in 2005. Hierdie insekte word dwarsoor die wêreld in gematigde en tropiese [[habitat]]te aangetref. Die mantisse se naaste verwante ordes is die [[termiet]]e (voorheen Isoptera) en naverwante [[kakkerlakke]] (Blattodea) wat tans onder die Blattodea verenig word. Hierdie drie groepe word onder een superorde, die [[Dictyoptera]], verenig. Die mantis is 'n vleisvretende insek met vier vlerke, 'n besonder lang voorborsstuk en voorpote met hake. Die voorpote word omhoog gehou en aangewend om die insek se prooi te vang en vas te klem. Afgesien van die opvallende voorpote waarmee die mantis sy prooi vang, is die sterk, verlengde borsstuk en die beweeglike driehoekige kop sy belangrikste kenmerke. Hulle vreet veral insekte en ander klein diere, maar ook soms klein voëltjies.<ref>{{webaanhaling|url=http://www.bioone.org/doi/10.1676/16-100.1|titel=Bird Predation By Praying Mantises: A Global Perspective {{Outeur|Martin Nyffeler, Michael R. Maxwell, J. V. Remsen, Jr.}} The Wilson Journal of Ornithology 129(2):331-344. 2017 }}</ref> Die wyfies vreet die mannetjies gewoonlik tydens paring op. Van die grootste spesies kan tot 16 cm lank word, maar die meeste spesies is heelwat kleiner. Mantisse van die familie ''Mantodea'' is die mees spesieryke groep. == Bou == [[lêer:MantisLegGBMNH.jpg|duimnael|regs|Samestelling van die voorpoot]] Mantisse is oor die algemeen lang, slanke insekte met opvallende verlengde voorborssegmente (protoraks) waaraan die voorpote geheg is en waarop die kop gedra word. Die middelste ([[mesotoraks]]) en agterste borssegment ([[metatoraks]]) besit elkeen 'n paar lang, dun looppote en ʼn paar vlerke. Dit vorm min of meer ʼn geheel met die agterlyf. Die gedeelte sorg vir voortbeweging en voortplanting, terwyl die voorste gedeelte vir voedselvoorsiening gebruik word. Die voorpote is besonder sterk ontwikkel. In die rustende posisie word hulle op kenmerkende manier onder die borsstuk gehou. Ondanks die voorpote se ingewikkelde bou, bevat dit al die onderdele van 'n normale insektepoot. Die heup (koksa) is baie lank en beweeglik, wat meebring dat die poot ver na voor gestrek kan word. Die dy ([[femur]]) is deur middel van die dyring ([[troganter)]] aan die heup verbind en het skerp stekels aan die onderkant. Dit vorm saam met die skeen (tibia), wat ook stekels het en in 'n skerp haak eindig, die eintlike vangapparaat. Die skeen eindig in ʼn normale voet ([[tarsus]]) van 5 litte ([[tarsalia]]). Die betreklik klein kop het, behalwe 3 puntoë ([[oselli]]), ʼn paar groot saamgestelde oë wat die kop vanweë hulle ligging 'n driehoekige vorm gee. Die voelers is meestal draadvormig. Mannetjies het egter soms kamvormige voelers. Die monddele is van die sogenaamde bytend-kouende soort en stem in baie opsigte met dié van kakkerlakke ooreen. Die meeste mantisse het goed ontwikkelde vlerke, maar by ʼn aantal spesies is dit baie kort. By sommige genera is die wyfiemantis selfs heeltemal sonder vlerke. Die smal voorvlerke is stewiger as die agtervlerke, wat baie breed is omdat die agterste gedeelte beter ontwikkel is. In rus word die gedeelte soos 'n waaier opgevou sodat die agtervlerke heeltemal deur die smal voorvlerke bedek kan word. Die agterlyf bestaan uit 10 segmente. Mannetjies se agterlywe is slank, maar die wyfies is dikwels baie breed, ten einde die eiertjies te huisves. Die laaste segment het 'n paar gelede aanhangsels (cerci). Die voortplantingsorgane is op die punt van die agterlyf. == Lewenswyse == [[lêer:Ischnomantis fatiloqua.jpg|duimnael|regs|''Ischnomantis fatiloqua'' in [[Noordwes]]]] Mantisse maak jag op ander insekte, en hul jagmetode is baie passief. Dikwels wag hulle vir lang tydperke bewegingloos totdat die prooi in die nabyheid is, of hulle loop met 'n kenmerkende skommelbeweging stadig in die rigting van hulle prooi, wat hulle as 't ware bekruip. Sodra die prooi binne trefafstand is, word die voorpote blitsvinnig na vore geskiet en die slagoffer met die tang vol stekels wat deur die dy en skeen gevorm word, gegryp. Die oë speel by die vang van die prooi 'n belangrike rol. Omdat hulle ver uitmekaar sit en vanweë die beweeglikheid van die kop op die prooi vasgenael kan word, is die mantis in staat om die afstand tussen hom en die prooi noukeurig te peil. Die insek word onmiddellik ná dit gevang is, opgevreet. Wanneer 'n mannetjie 'n wyfie van dieselfde spesie ontmoet, word sy voortplantingsdrang dadelik geaktiveer. Om nie self opgevreet te word nie, moet die mannetjie die wyfie baie versigtig van agter nader. Wanneer hy op die wyfie spring, klou hy op haar rug vas. Indien die mannetjie nie vinnig optree nie, word hy terstond deur die wyfie opgevreet. Indien die sprong suksesvol is, volg 'n kort liefdespel met die voelers. Daarna volg die eintlike paring, wat 'n paar uur kan duur. Die mannetjie dra sy sperma in die vorm van 'n sakkie na die vroulike geslagsopening oor. Na paring word die mannetjie altyd deur die wyfie opgevreet. Sy begin dikwels selfs tydens paring al met haar "maaltyd". Die mannetjie, teen die tyd sonder kop en voorbors, voltooi die bevrugting nietemin. [[lêer:Idolomantis diabolica-subadult female.JPG|duimnael|regs|Die duiwelsblom (''Idolomantis diabolicum''), 'n spesie van [[Oos-Afrika]]]] Die wyfie begin reeds gou na paring om die eerste eierkapsule, wat 100 tot 200 eiertjies kan bevat, te lê. Die pakkie ([[oöteek]]) bestaan uit 'n skuimagtige massa wat vinnig hard word ná die eiertjies gelê is. Die onderskeie spesies het verskillende [[eierkapsules]] en kan gewoonlik daaraan uitgeken word. Hoewel die wyfie gewoonlik net een keer paar, kan sy verskeie eierkapsules lê. Ná verloop van tyd broei die eiertjies uit en verlaat die jong larwes die kapsule. Die tydsduur vir die uitbroei van die eiertjies hang hoofsaaklik van die [[temperatuur]] af. Die larwes is reeds soos die volwassenes gebou, maar het nog geen vlerke of geslagsorgane nie (onvolkome gedaanteverwisseling). Die [[larwes]] begin dadelik na voedsel soek. Aanvanklik is hulle op klein insekte soos bladluise en klein vlieë aangewese, maar hulle vervel mettertyd en word aansienlik groter. Die proses herhaal hom 'n paar keer totdat die insekte na 5 tot 7 vervellings volwasse is. Die meeste mantisse is, wat vorm en kleur betref, besonder goed by hul omgewing aangepas – tot voordeel van hul eie jagmetode en veiligheid. Baie mantisse is groen en enkele spesies het 'n bladvormige verbreding aan die protoraks en pote. Ander het weer verbrede vlerke wat bruin en gekrul is, sodat hulle baie na verdorde blare lyk. Daar is ook spesies waarvan die larwes dieselfde kleur het as die blomme waartussen hulle gewoonlik beweeg, en waar hulle vir insekte op die uitkyk kan wees. Daar is ook spesies waarvan die liggaam lank en dun is, en wat oorwegend bruin van kleur is. Hulle lyk byna soos lopende takke en is tussen die plantegroei feitlik onsigbaar. Sommige spesies in [[Suidoos-Asië]] en [[Australië]] is glansend metaalgroen van kleur. In die woestyngebiede van [[Afrika]] kom spesies voor wat baie kort en breed gebou is en met hulle lang pote baie vinnig kan loop. Baie mantisse vertoon ʼn dreigende of verskrikte houding wanneer hulle gesteur of aangeval word. Hulle lig hul bolywe op en sprei hulle angswekkende vangpote en vlerke plotseling en dreigend uit. By 'n aantal soorte word vlekke op die agtervlerke en voorpote ontbloot wat die skrikbeeld versterk. Een van die bekendste voorbeelde is die [[duiwelsblom]] (''Idolomantis diabolicum'') uit [[Oos-Afrika]]. == Indeling == Daar word 8 families en 32 subfamilies onderskei, waarvan die familie Mantidae met 21 subfamilies verreweg die grootste is. Die bekendste en wydste verspreide spesie is ongetwyfeld ''Mantis religiosa'', wat in Suid-[[Europa]] voorkom en ook in [[Japan]] aangetref word. Van die algemeenste spesies wat in Afrika voorkom, is die groot, groen mantis, ''Sphodromantis gastrica'', wat in groen bome en bosse woon, waar hulle hoofsaaklik van ruspes leef. Ander spesies is die liggroen ''Miomantis'' en die bruinmantis, ''[[Tarachodes]] perloides''. <gallery> Gottesanbeterin in Drohhaltung im Geo-Naturpark Bergstraße-Odenwald.jpg|'n ''Mantis religiosa''-wyfie neem 'n dreigende houding aan Common Green Mantis (Sphodromantis gastrica) female ... (52703613743).jpg|''Sphodromantis gastrica''-wyfie in [[Pilanesberg- Nasionale Park|Pilanesberg- N.P.]] in [[Noordwes]] Tarachodes sp, d, Pretoria.jpg|Drie puntoë is sigbaar tussen die voelers van dié ''Tarachodes''-spesie </gallery> == Verwysings == {{Verwysings}} == Bron == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409524}} band {{Gesagsbeheer}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Insekte]] m8e9es8qruoyhkrwv0ncxsf7c0jjpr2 3138946 3138747 2026-10-29T07:55:55Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Mantodea]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 3138946 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Mantis |fossil_range= | image = The mantis which eats a Bee20080829.jpg | image2 = Podagrion 2019 07 03 0030.jpg | image2_caption = 'n Chinese mantis (''Tenodera aridifolia'') verslind [[by]]-prooi (bo), en 'n eierpakkie of oöteek met 'n parasiet[[Hymenoptera|wespe]] (onder) | domain = [[Eukaryota]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Dictyoptera]] | ordo = '''Mantodea''' | subdivision_ranks = Families | subdivision = * Amorphoscelididae * Chaeteessidae * Empusidae * Eremiaphilidae * Hymenopodidae * [[Mantidae]] * Mantoididae * Metallyticidae * Liturgusidae }} 'n '''Mantis''' is 'n [[insek]] wat tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea behoort.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/362942/mantid] 2008 [[Encyclopædia Britannica]], Inc.</ref> Daar is meer as 2&nbsp;400 verskillende [[spesie]]s bekend, wat in om en by 30 [[familie (biologie)|families]] onderverdeel word. Die mantis het vroeër as die hottentotsgot of hotnotsgot bekendgestaan, maar dié benamings is mettertyd as rassisties ervaar en dien daarom vermy te word. In populêre literatuur staan die mantis ook as die bidsprinkaan bekend, 'n naam wat veral aftrek begin kry het ná die publikasie van [[André P. Brink]] se gelyknamige boek in 2005. Hierdie insekte word dwarsoor die wêreld in gematigde en tropiese [[habitat]]te aangetref. Die mantisse se naaste verwante ordes is die [[termiet]]e (voorheen Isoptera) en naverwante [[kakkerlakke]] (Blattodea) wat tans onder die Blattodea verenig word. Hierdie drie groepe word onder een superorde, die [[Dictyoptera]], verenig. Die mantis is 'n vleisvretende insek met vier vlerke, 'n besonder lang voorborsstuk en voorpote met hake. Die voorpote word omhoog gehou en aangewend om die insek se prooi te vang en vas te klem. Afgesien van die opvallende voorpote waarmee die mantis sy prooi vang, is die sterk, verlengde borsstuk en die beweeglike driehoekige kop sy belangrikste kenmerke. Hulle vreet veral insekte en ander klein diere, maar ook soms klein voëltjies.<ref>{{webaanhaling|url=http://www.bioone.org/doi/10.1676/16-100.1|titel=Bird Predation By Praying Mantises: A Global Perspective {{Outeur|Martin Nyffeler, Michael R. Maxwell, J. V. Remsen, Jr.}} The Wilson Journal of Ornithology 129(2):331-344. 2017 }}</ref> Die wyfies vreet die mannetjies gewoonlik tydens paring op. Van die grootste spesies kan tot 16 cm lank word, maar die meeste spesies is heelwat kleiner. Mantisse van die familie ''Mantodea'' is die mees spesieryke groep. == Bou == [[lêer:MantisLegGBMNH.jpg|duimnael|regs|Samestelling van die voorpoot]] Mantisse is oor die algemeen lang, slanke insekte met opvallende verlengde voorborssegmente (protoraks) waaraan die voorpote geheg is en waarop die kop gedra word. Die middelste ([[mesotoraks]]) en agterste borssegment ([[metatoraks]]) besit elkeen 'n paar lang, dun looppote en ʼn paar vlerke. Dit vorm min of meer ʼn geheel met die agterlyf. Die gedeelte sorg vir voortbeweging en voortplanting, terwyl die voorste gedeelte vir voedselvoorsiening gebruik word. Die voorpote is besonder sterk ontwikkel. In die rustende posisie word hulle op kenmerkende manier onder die borsstuk gehou. Ondanks die voorpote se ingewikkelde bou, bevat dit al die onderdele van 'n normale insektepoot. Die heup (koksa) is baie lank en beweeglik, wat meebring dat die poot ver na voor gestrek kan word. Die dy ([[femur]]) is deur middel van die dyring ([[troganter)]] aan die heup verbind en het skerp stekels aan die onderkant. Dit vorm saam met die skeen (tibia), wat ook stekels het en in 'n skerp haak eindig, die eintlike vangapparaat. Die skeen eindig in ʼn normale voet ([[tarsus]]) van 5 litte ([[tarsalia]]). Die betreklik klein kop het, behalwe 3 puntoë ([[oselli]]), ʼn paar groot saamgestelde oë wat die kop vanweë hulle ligging 'n driehoekige vorm gee. Die voelers is meestal draadvormig. Mannetjies het egter soms kamvormige voelers. Die monddele is van die sogenaamde bytend-kouende soort en stem in baie opsigte met dié van kakkerlakke ooreen. Die meeste mantisse het goed ontwikkelde vlerke, maar by ʼn aantal spesies is dit baie kort. By sommige genera is die wyfiemantis selfs heeltemal sonder vlerke. Die smal voorvlerke is stewiger as die agtervlerke, wat baie breed is omdat die agterste gedeelte beter ontwikkel is. In rus word die gedeelte soos 'n waaier opgevou sodat die agtervlerke heeltemal deur die smal voorvlerke bedek kan word. Die agterlyf bestaan uit 10 segmente. Mannetjies se agterlywe is slank, maar die wyfies is dikwels baie breed, ten einde die eiertjies te huisves. Die laaste segment het 'n paar gelede aanhangsels (cerci). Die voortplantingsorgane is op die punt van die agterlyf. == Lewenswyse == [[lêer:Ischnomantis fatiloqua.jpg|duimnael|regs|''Ischnomantis fatiloqua'' in [[Noordwes]]]] Mantisse maak jag op ander insekte, en hul jagmetode is baie passief. Dikwels wag hulle vir lang tydperke bewegingloos totdat die prooi in die nabyheid is, of hulle loop met 'n kenmerkende skommelbeweging stadig in die rigting van hulle prooi, wat hulle as 't ware bekruip. Sodra die prooi binne trefafstand is, word die voorpote blitsvinnig na vore geskiet en die slagoffer met die tang vol stekels wat deur die dy en skeen gevorm word, gegryp. Die oë speel by die vang van die prooi 'n belangrike rol. Omdat hulle ver uitmekaar sit en vanweë die beweeglikheid van die kop op die prooi vasgenael kan word, is die mantis in staat om die afstand tussen hom en die prooi noukeurig te peil. Die insek word onmiddellik ná dit gevang is, opgevreet. Wanneer 'n mannetjie 'n wyfie van dieselfde spesie ontmoet, word sy voortplantingsdrang dadelik geaktiveer. Om nie self opgevreet te word nie, moet die mannetjie die wyfie baie versigtig van agter nader. Wanneer hy op die wyfie spring, klou hy op haar rug vas. Indien die mannetjie nie vinnig optree nie, word hy terstond deur die wyfie opgevreet. Indien die sprong suksesvol is, volg 'n kort liefdespel met die voelers. Daarna volg die eintlike paring, wat 'n paar uur kan duur. Die mannetjie dra sy sperma in die vorm van 'n sakkie na die vroulike geslagsopening oor. Na paring word die mannetjie altyd deur die wyfie opgevreet. Sy begin dikwels selfs tydens paring al met haar "maaltyd". Die mannetjie, teen die tyd sonder kop en voorbors, voltooi die bevrugting nietemin. [[lêer:Idolomantis diabolica-subadult female.JPG|duimnael|regs|Die duiwelsblom (''Idolomantis diabolicum''), 'n spesie van [[Oos-Afrika]]]] Die wyfie begin reeds gou na paring om die eerste eierkapsule, wat 100 tot 200 eiertjies kan bevat, te lê. Die pakkie ([[oöteek]]) bestaan uit 'n skuimagtige massa wat vinnig hard word ná die eiertjies gelê is. Die onderskeie spesies het verskillende [[eierkapsules]] en kan gewoonlik daaraan uitgeken word. Hoewel die wyfie gewoonlik net een keer paar, kan sy verskeie eierkapsules lê. Ná verloop van tyd broei die eiertjies uit en verlaat die jong larwes die kapsule. Die tydsduur vir die uitbroei van die eiertjies hang hoofsaaklik van die [[temperatuur]] af. Die larwes is reeds soos die volwassenes gebou, maar het nog geen vlerke of geslagsorgane nie (onvolkome gedaanteverwisseling). Die [[larwes]] begin dadelik na voedsel soek. Aanvanklik is hulle op klein insekte soos bladluise en klein vlieë aangewese, maar hulle vervel mettertyd en word aansienlik groter. Die proses herhaal hom 'n paar keer totdat die insekte na 5 tot 7 vervellings volwasse is. Die meeste mantisse is, wat vorm en kleur betref, besonder goed by hul omgewing aangepas – tot voordeel van hul eie jagmetode en veiligheid. Baie mantisse is groen en enkele spesies het 'n bladvormige verbreding aan die protoraks en pote. Ander het weer verbrede vlerke wat bruin en gekrul is, sodat hulle baie na verdorde blare lyk. Daar is ook spesies waarvan die larwes dieselfde kleur het as die blomme waartussen hulle gewoonlik beweeg, en waar hulle vir insekte op die uitkyk kan wees. Daar is ook spesies waarvan die liggaam lank en dun is, en wat oorwegend bruin van kleur is. Hulle lyk byna soos lopende takke en is tussen die plantegroei feitlik onsigbaar. Sommige spesies in [[Suidoos-Asië]] en [[Australië]] is glansend metaalgroen van kleur. In die woestyngebiede van [[Afrika]] kom spesies voor wat baie kort en breed gebou is en met hulle lang pote baie vinnig kan loop. Baie mantisse vertoon ʼn dreigende of verskrikte houding wanneer hulle gesteur of aangeval word. Hulle lig hul bolywe op en sprei hulle angswekkende vangpote en vlerke plotseling en dreigend uit. By 'n aantal soorte word vlekke op die agtervlerke en voorpote ontbloot wat die skrikbeeld versterk. Een van die bekendste voorbeelde is die [[duiwelsblom]] (''Idolomantis diabolicum'') uit [[Oos-Afrika]]. == Indeling == Daar word 8 families en 32 subfamilies onderskei, waarvan die familie Mantidae met 21 subfamilies verreweg die grootste is. Die bekendste en wydste verspreide spesie is ongetwyfeld ''Mantis religiosa'', wat in Suid-[[Europa]] voorkom en ook in [[Japan]] aangetref word. Van die algemeenste spesies wat in Afrika voorkom, is die groot, groen mantis, ''Sphodromantis gastrica'', wat in groen bome en bosse woon, waar hulle hoofsaaklik van ruspes leef. Ander spesies is die liggroen ''Miomantis'' en die bruinmantis, ''[[Tarachodes]] perloides''. <gallery> Gottesanbeterin in Drohhaltung im Geo-Naturpark Bergstraße-Odenwald.jpg|'n ''Mantis religiosa''-wyfie neem 'n dreigende houding aan Common Green Mantis (Sphodromantis gastrica) female ... (52703613743).jpg|''Sphodromantis gastrica''-wyfie in [[Pilanesberg- Nasionale Park|Pilanesberg- N.P.]] in [[Noordwes]] Tarachodes sp, d, Pretoria.jpg|Drie puntoë is sigbaar tussen die voelers van dié ''Tarachodes''-spesie </gallery> == Verwysings == {{Verwysings}} == Bron == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409524}} band {{Gesagsbeheer}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Insekte]] [[Kategorie:Mantodea]] c6s6aj65nc0gbz28xd1hg6xztdkqf00 0 38130 3138978 2977221 2026-10-29T11:02:26Z Rooiratel 90342 3138978 wikitext text/x-wiki {{Tabel_distrikte_van_Suid-Afrika |naam=Waterberg |provinsie=[[Limpopo]] |kode=DC36 |tipe=Distriksmunisipaliteit |munisipaliteite=[[Bela-Bela Plaaslike Munisipaliteit|Bela-Bela]], [[Lephalale Plaaslike Munisipaliteit|Lephalale]], [[Modimolle Plaaslike Munisipaliteit|Modimolle]], [[Mogalakwena Plaaslike Munisipaliteit|Mogalakwena]], [[Mookgophong Plaaslike Munisipaliteit|Mookgophong]], [[Thabazimbi Plaaslike Munisipaliteit|Thabazimbi]], |hoofstad=[[Modimolle]] (Nylstroom) |burgemeester= |bevolking=679 336 <small>(2011)</small><ref name=census2011>[http://census2011.adrianfrith.com/place/936 ''Sensus-2011'' Waterberg-distriksmunisipaliteit]</ref> |tale=[[Noord-Sotho]], [[Tswana]], [[Tsonga]] |area=44 913<small>(2011)</small><ref name=census2011></ref> |beeld_ligging=Map_of_Limpopo_with_Waterberg_highlighted_(2011).svg }} Die '''Waterberg-distriksmunisipaliteit''' is een van die 5 distriksmunisipaliteite in [[Limpopo]]. Die setel van die munisipaliteit is in [[Modimolle]] (Nylstroom). Die meeste inwoners in die munisipale gebied is [[Noord-Sotho]]sprekend. Die munisipaliteit se kode is DC36. == Geografie == === Bure === Die munisipaliteit word begrens deur: * [[Vhembe-distriksmunisipaliteit|Vhembe]] (DC34) in die noordooste * [[Capricorn-distriksmunisipaliteit|Capricorn]] (DC35) in die ooste * [[Sekhukhune-distriksmunisipaliteit|Sekhukhune]] (DC47) in die suidooste * [[Nkangala-distriksmunisipaliteit|Nkangala]] (DC31) in die suidooste * [[Metsweding-distriksmunisipaliteit|Metsweding]] (DC46) in die suide * [[Bojanala Platinum-distriksmunisipaliteit|Bojanala Platinum]] (DC37) in die suide * [[Ngaka Modiri Molema-distriksmunisipaliteit|Ngaka Modiri Molema]] (DC38) in die suidweste * die republiek van [[Botswana]] in die noordweste === Plaaslike munisipaliteite === Die munisipaliteit bestaan uit die volgende plaaslike munisipaliteite: {| class="wikitable" !Plaaslike munisipaliteit !Kode !Bevolking !% |- |[[Mogalakwena Plaaslike Munisipaliteit|Mogalakwena]] ||LIM367 ||307 682 ||45.29% |- |[[Lephalale Plaaslike Munisipaliteit|Lephalale]] ||LIM362 ||115 767 ||17.04% |- |[[Modimolle–Mookgophong Plaaslike Munisipaliteit|Modimolle–Mookgophong]] ||LIM368 ||107 699 ||15.34% |- |[[Thabazimbi Plaaslike Munisipaliteit|Thabazimbi]] ||LIM361 ||85 234 ||12.55% |- |[[Bela-Bela Plaaslike Munisipaliteit|Bela-Bela]] ||LIM366 ||66 500 ||9.79% |} == Demografie == Die volgende statistiek is van die sensus in 2011. {| class="wikitable" !Taal !Bevolking !% |- |[[Noord-Sotho]] ||371 471 ||56.39% |- |[[Tswana]] ||75 809 ||11.51% |- |[[Tsonga]] ||54 416 ||8.26% |- |[[Afrikaans]] ||51 039 ||7.75% |- |[[Ndebele]] ||26 243 ||3.98% |- |[[Suid-Sotho]] ||19 569 ||2.97% |- |[[Engels]] ||15 323 ||2.33% |- |[[Ander tale van Suid-Afrika|Ander]] ||14 812 ||2.25% |- |[[Xhosa]] ||12 147 ||1.84% |- |[[Zoeloe]] ||8 262 ||1.25% |- |[[Venda (taal)|Venda]] ||6 718 ||1.02% |- |[[Swazi]] ||1 469 ||0.22% |} === Geslag === {| class="wikitable" !Geslag !Bevolking !% |- |Vroulik ||336 168 ||49.48% |- |Manlik ||343 168 ||50.52% |} === Etniese groepering === {| class="wikitable" !Etniese groepering !Bevolking !% |- |Swart ||619 889 ||91.25% |- |Blank ||51 362 ||7.56% |- |Kleurling ||3 298 ||0.49% |- |Asiaties ||2 929 ||0.43% |- |Ander ||1 858 ||0.27% |} === Ouderdom === {| class="wikitable" !Ouderdom !Bevolking !% |- |00 - 04 ||66 353 ||10.80% |- |05 - 09 ||73 363 ||11.95% |- |10 - 14 ||74 634 ||12.15% |- |15 - 19 ||71 809 ||11.69% |- |20 - 24 ||54 886 ||8.94% |- |25 - 29 ||50 047 ||8.15% |- |30 - 34 ||41 052 ||6.68% |- |35 - 39 ||38 574 ||6.28% |- |40 - 44 ||32 041 ||5.22% |- |45 - 49 ||26 397 ||4.30% |- |50 - 54 ||20 278 ||3.30% |- |55 - 59 ||14 944 ||2.43% |- |60 - 64 ||15 509 ||2.53% |- |65 - 69 ||11 318 ||1.84% |- |70 - 74 ||10 039 ||1.63% |- |75 - 79 ||5 460 ||0.89% |- |80 - 84 ||4 550 ||0.74% |- |85 - 89 ||1 727 ||0.28% |- |90 - 94 ||725 ||0.12% |- |95 - 99 ||322 ||0.05% |- |100 plus ||111 ||0.02% |} == Politiek == === Verkiesingsuitslae === Verkiesingsuitslae vir die munisipaliteit in die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2004]]. * Bevolking 18 en ouer: 355 225 [57.84% van die totale bevolking] * Totale stemme: 196 790 [32.04% van die totale bevolking] * Stempersentasie: 55.40% van die persentasie van die stemgeregtigdes {| class="wikitable" !Party !Stemme !% |- |[[African National Congress|ANC]] ||166 373 ||84.54% |- |[[Demokratiese Alliansie|DA]] ||14 654 ||7.45% |- |[[Vryheidsfront Plus|VF+]] ||3 965 ||2.01% |- |[[United Democratic Movement|UDM]] ||3 405 ||1.73% |- |[[Afrika Christen Demokratiese Party|ACDP]] ||1 932 ||0.98% |- |[[Pan Africanist Congress of Azania|PAC]] ||1 679 ||0.85% |- |[[Nuwe Nasionale Party|NNP]] ||952 ||0.48% |- |[[Azanian People's Organisation|Azapo]] ||928 ||0.47% |- |[[United Christian Democratic Party|UCDP]] ||573 ||0.29% |- |[[Onafhanklike Demokrate|OD]] ||567 ||0.29% |- |[[Inkatha Vryheidsparty|IVP]] ||460 ||0.23% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|NA]] ||407 ||0.21% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|SOPA]] ||165 ||0.08% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|EMSA]] ||140 ||0.07% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|CDP]] ||127 ||0.06% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|PJC]] ||121 ||0.06% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|UF]] ||111 ||0.06% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|TOP]] ||95 ||0.05% |- |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|NLP]] ||55 ||0.03% |- |[[Minority Front|MF]] ||43 ||0.02% |- |[[Keep It Straight and Simple Party|KISS]] ||38 ||0.02% |- ! Totaal ||196 790 ||100.00% |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www. waterberg.gov.za/ Waterberg-dm webblad] * [http://www.statssa.gov.za/census01/html/default.asp StatsSA sensus 2001 blad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051212080936/http://www.statssa.gov.za/census01/html/default.asp |date=12 Desember 2005 }} * [http://www.elections.org.za/Elections2004_Static.asp OVK 2004 verkiesingsuitslae] {{Distrikte van Suid-Afrika}} {{Limpopo Munisipaliteite}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Distrikte van Suid-Afrika]] ord0a0hr0fv4saszzn0qnvrs2mio8k7 0 44690 3138921 3083839 2026-10-29T06:45:50Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138921 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Haffi Haff | beeld = Haffi Haff (5925960160).jpg | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = Haffi Haff sing in 'n mikrofoon, met 'n plat pet en 'n donkerbril, terwyl 'n danser langs hom optree | beeldonderskrif = Haffi Haff in 2011 | agtergrondkleur = solo | geboortenaam = Hafsteinn Þór Guðjónsson<ref name="visir" /> | alias = Haffi, H2 | geboortedatum = 28 September 1984<ref name="glatkistan" /> | geboorteplek = [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]<ref name="glatkistan" /> | oorsprong = [[Seattle]], [[Washington (deelstaat)|Washington]], [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]<ref name="sgn" /> | sterfdatum = <!-- Slegs vir indiwidue --> | sterfplek = <!-- Slegs vir indiwidue --> | genre = Pop, [[Elektroniese musiek|elektroniese musiek]] | beroep = Sanger, platejoggie, choreograaf | instrument = | jare_aktief = 2008-hede | etiket = Hands Up Music | assosiasies = | webwerf = | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Haffi Haff''', die verhoognaam van '''Hafsteinn Þór Guðjónsson''' (gebore 28 September 1984), is 'n sanger, platejoggie en choreograaf wat in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gebore is, in [[Seattle]] grootgeword het en sedert 2006 in [[Ysland]] werksaam is.<ref name="glatkistan" /><ref name="sgn" /> Sy musiekloopbaan het in 2008 begin toe hy met "The Wiggle Wiggle Song", wat Svala Björgvinsdóttir vir hom geskryf het, aan Laugardagslögin, Ysland se voorseleksie vir die [[Eurovision-sangfees]], deelgeneem het.<ref name="ew2008" /><ref name="trolli" /> Sy enigste album, ''Freak'', het in 2010 verskyn.<ref name="apple" /> Hy het ook die hindernisprogram ''Wipeout'' in Ysland gewen, in Januarie 2020 die slotaflewering van die dansprogram ''Allir geta dansað'' gehaal en in 2022 weer aan die voorseleksie deelgeneem, dié keer met die lied "Gía".<ref name="visir" /><ref name="mbl2022" /><ref name="ew2022" /> == Jeug en agtergrond == Hy is op 28 September 1984 in die Verenigde State gebore, waar hy die grootste deel van sy lewe gewoon het.<ref name="glatkistan" /> Hy het as die kind van Yslandse immigrante in Seattle grootgeword.<ref name="sgn" /> Sy pa, Guðjón Guðjónsson, is 'n skipper wat twee [[Krap|krapskepe]] in Seattle besit en wat in 2016 in [[Arizona]] gewoon het; sy ma, Fanney Amelía Gunnlaugsdóttir, woon in Ysland.<ref name="visir" /><ref name="visir2016" /> Hy was agt jaar oud toe hy sy pa die eerste keer op 'n vaart langs die kus van [[Alaska]] vergesel het, en hy het daarna somers op die krapskip gewerk.<ref name="visir" /><ref name="visir2016" /> Hy het sy vermoë om uiteenlopende en veeleisende take aan te pak, aan daardie somers op see toegeskryf: die werk het hom selfbeheersing en dissipline geleer, en hy het mettertyd meer verantwoordelikheid gekry en so die ander bemanningslede se respek verwerf.<ref name="visir" /> Een van die onvergeetlikste en terselfdetyd skrikwekkendste voorvalle was 'n botsing met 'n ander skip, waarna die bemanning verwag het dat hulle skip enige oomblik kon sink.<ref name="visir" /> Op skool het hy homself anders as die ander kinders uitgedruk en wou hy hom op 'n besondere manier klee. Party van die kinders het hom gay begin noem nog voor hy geweet het wat die woord beteken, en hy het geweet dat hy anders as die ander seuns was, maar het dit eers in sy tienerjare vir homself erken. Hy het hom aanvanklik as biseksueel beskryf omdat hy nog nie die moed gehad het om homself gay te noem nie.<ref name="mblpod" /> Hy het twee jaar lank modeontwerp in [[Los Angeles]] studeer en wou aanvanklik [[Modeontwerp|ontwerper]] word.<ref name="sgn" /><ref name="visir" /> In 2006 het hy na Ysland verhuis en het sedertdien met die een voet daar gebly.<ref name="glatkistan" /> Hy het Seattle steeds as sy tuiste beskou, maar Ysland is volgens hom die plek waar hy herbore is, en hy het met een doel daar aangekom: om die land oor te neem.<ref name="sgn" /> Die verhoognaam het ontstaan nadat hy as grootmens na Ysland teruggekeer het. Hy kon Hafsteinn, Þór, Steini of Haffi Þór gebruik het, maar wou 'n naam hê waarmee hy nie met iemand anders verwar sou word nie. Hy het eers Haffi gekies, maar op pad terug van 'n uitgaanaand waar iemand anders ook Haffi geroep is, het hy besluit dat hy van toe af Haffi Haff sou wees.<ref name="mblpod" /> Haffi Haff is vir hom 'n alter ego wat hy veral op die verhoog uithaal, en in die daaglikse lewe vra hy mense om hom eerder Hafsteinn Þór te noem.<ref name="visir2016" /> == Loopbaan == === Deurbraak in 2008 === In 2008 het hy met die Engelse lied "The Wiggle Wiggle Song", wat Svala Björgvinsdóttir vir hom geskryf het, aan Laugardagslögin, Ysland se voorseleksie vir die Eurovision-sangfees, deelgeneem.<ref name="ew2008" /><ref name="trolli" /> Die voorrondes is tussen 6 Oktober en 15 Desember 2007 gehou; hy het uit die elfde een deurgedring, maar is in die vierde kwarteindronde uitgeskakel.<ref name="ew2008" /> Vir dié optrede het hy inspirasie by Páll Óskar Hjálmtýsson se Eurovision-bydrae "Minn hinsti dans" gaan haal.<ref name="mbl2022" /> Die lied was baie gewild, en sy musiekloopbaan het daarmee begin.<ref name="trolli" /> Sowel sy lied as Mercedes Club se "Ho ho ho we say hey hey hey", wat in dieselfde wedstryd opgevoer is, het groot treffers op die Yslandse lyste geword, en die twee deelnemers het in Junie 2008 'n gesamentlike enkelsnit, "See Me Now", vrygestel.<ref name="esctoday" /> Die ''Seattle Gay News'' het in Desember 2009 berig dat hy sedert sy deurbraak vir skares van meer as 50&nbsp;000 mense opgetree het en twee nommereen-treffers in Ysland gehad het.<ref name="sgn" /> Hy het sy musiek as voortdurend veranderend beskryf, maar altyd binne die elektroniese veld, en het Depeche Mode, [[Marilyn Manson]], [[Andy Warhol]] en [[Britney Spears]] as invloede genoem.<ref name="sgn" /> Op 31 Desember 2009 was hy die hoofkunstenaar by 'n oujaarsaandfees in die nagklub Neighbours in Seattle, waar hy ook 'n EP van sewe snitte verkoop het.<ref name="sgn" /> === ''Freak'' en die enkelsnitte van 2010 en 2011 === Sy album ''Freak'' het op 2 Junie 2010 by Hands Up Music verskyn, met twaalf snitte en 'n speeltyd van 43 minute.<ref name="apple" /> Die enkelsnitte "Freak", "Jealousy", "Give Me Sexy" en "Control Ft Iris Holm" het in Mei en Junie 2010 daarnaas verskyn.<ref name="deezer" /> Bob Cluness het die album in ''The Reykjavík Grapevine'' afgekraak. Hy het die hiperseksuele verhoogkarakter as belaglik en vervelig beskryf en die musiek, wat die skryfspan StopWaitGo grotendeels geskryf het, as vreemd steriel afgemaak, hoewel hy "Control" as energiek uitgesonder het.<ref name="grapevine" /> Die musiekskrywer Dr. Gunni het "Buried Alive" van die album op sy lys van die 25 beste Yslandse liedjies van 2010 geplaas.<ref name="drgunni" /> In 2011 het hy op twee van Hera Björk se Pride-enkelsnitte by Hands Up Music verskyn: "Feel the Love Tonight, Gay Pride Song of 2011" in Junie en "Finnum Astina, Gay Pride Song of Reykjavik", saam met Blaz Roca, in Julie.<ref name="pride1" /><ref name="pride2" /> === Televisie en ander werk === Hy het die hindernisprogram ''Wipeout'' in Ysland oortuigend gewen, tot verbasing van die meeste mense, en hy het sy sukses daarin aan die somers op see toegeskryf.<ref name="visir" /><ref name="visir2016" /> Teen 2016 was hy minder in die kollig. Hy het steeds met musiek gewerk, maar ook videokuns gemaak, foto's geneem, gebou en grimering onderrig.<ref name="visir2016" /> Hy het in daardie jaar twee maande in Seattle deurgebring, waar hy by Changes, een van die oudste gay-kroeë in die stad, opgetree het, en hy was as vrywilliger by die fees Hinsegin dagar betrokke.<ref name="visir2016" /> Hy is ook as choreograaf bekend en het gereeld op Vrydae gesellige dans met bejaardes by die Hrafnista-ouetehuis gedoen.<ref name="dv2019" /> Aan die einde van 2019 het hy saam met sy dansmaat Sophie Louise Webb aan die tweede reeks van die dansprogram ''Allir geta dansað'' deelgeneem.<ref name="dv2019" /> Die beoordelaars het hulle in Januarie 2020 vol punte vir 'n foksdraf op [[Frank Sinatra]] se "Witchcraft" gegee, waarna hy in trane uitgebars het, en sy optredes het hom tot in die slotaflewering gebring.<ref name="visir2020" /><ref name="mbl2022" /> === Söngvakeppnin 2022 === In 2022 het hy 'n tweede keer probeer om Ysland by die Eurovision-sangfees te verteenwoordig. Hy het die lied "Gía" op 26 Februarie 2022 in die eerste halfeindronde van Söngvakeppnin in die Gufuneshöllin opgevoer.<ref name="mbl2022" /><ref name="ew2022" /> Sigurður Ásgeir Árnason en Steinar Jónsson het die musiek geskryf, en hy het die teks saam met Árnason geskryf.<ref name="ew2022" /> Die lied gaan volgens hom oor insluiting en neutraliteit, en hy het hul optrede as 'n drieminuut-vreugdebom beskryf.<ref name="mbl2022" /> Hy het met 4&nbsp;828 stemme, oftewel 14% van die stemme, vyfde geëindig en is uitgeskakel.<ref name="ew2022" /> 'n Engels-Yslandse weergawe van die lied het onder die titel "Volcano" verskyn.<ref name="ew2022" /> Later in 2022 het die enkelsnit "I Wanna Dance" verskyn, 'n samewerking met Svala en Örlygur Smári.<ref name="trolli" /><ref name="deezer" /> == Persoonlike lewe == Hy is openlik gay. In 2009 het hy gesê dat hy gay mense in 'n goeie lig wil verteenwoordig en dat hy die skeldwoord ''fag'' vir homself toegeëien het sodat niemand dit teen hom kon gebruik nie.<ref name="sgn" /> In 2022 het hy gesê dat hy homself nie meer volgens seksuele oriëntasie wil definieer nie en dat mense eerder moet let op wat hulle in gemeen het as op wat hulle van mekaar skei.<ref name="mblpod" /> Hy was ses en 'n half jaar lank in 'n verhouding met Julian, 'n landskapsargitek wat in [[Calgary]] in [[Kanada]] gewoon het. Hulle het mekaar in 2013 ontmoet terwyl Julian op 'n sesmaande-ruilprogram in Ysland was. Hulle was lank in 'n afstandsverhouding en wou in Seattle gaan saamwoon, maar die verhouding het in 2019 verbrokkel.<ref name="visir2016" /><ref name="dv2019" /> Ná die verbrokkeling het hy hom tot die Christelike geloof gewend. 'n 76-jarige vriendin in Seattle het hom na 'n kerkdiens genooi, en hy het daarna elke Sondag kerk begin bywoon. Op 15 Desember 2019 het hy vir die eerste keer by 'n diens in die Hallgrímskirkja in Reykjavik gehelp, wat hy as 'n groot eer beskryf het.<ref name="dv2019" /> Hy let goed op sy gesondheid en het in 2016 gesê dat hy beplan om 115 jaar oud te word: hy hardloop, oefen tuis en eet gesond, en omdat hy sy liggaam voortdurend wil gebruik, besit hy nie eens 'n bank nie.<ref name="visir2016" /> Hy het 10&nbsp;km van die Reykjavikse maraton in 51 minute voltooi. In Januarie 2015 het hy 'n baard begin kweek omdat hy vir 'n þorrablót-fees in Seattle geboek was.<ref name="visir2016" /> Hy beskryf homself as 'n minimalis wat min besittings wil hê en klere jare lank hou.<ref name="mblpod" /> Hy bring 'n aansienlike deel van elke jaar in die Verenigde State deur, wat hy as sy tweede vaderland beskou.<ref name="visir2016" /> == Diskografie == === Album === * ''Freak'' (2 Junie 2010, Hands Up Music)<ref name="apple" /> === Enkelsnitte === Tensy anders aangedui, kom die vrystellingsdatums hieronder van Deezer.<ref name="deezer" /> {| class="wikitable" ! Datum !! Titel !! Aantekeninge |- | Junie 2008 || "See Me Now" || saam met Mercedes Club<ref name="esctoday" /> |- | 23 Mei 2010 || "Freak" || |- | 1 Junie 2010 || "Jealousy" || |- | 2 Junie 2010 || "Give Me Sexy" || |- | 2 Junie 2010 || "Control Ft Iris Holm" || saam met Iris Holm |- | 23 Junie 2011 || "Feel the Love Tonight, Gay Pride Song of 2011" || Hera Björk saam met Haffi Haff<ref name="pride1" /> |- | 25 Julie 2011 || "Finnum Astina, Gay Pride Song of Reykjavik" || Hera Björk saam met Blaz Roca en Haffi Haff<ref name="pride2" /> |- | 31 Desember 2019 || "Ástin Mín" || |- | 16 April 2021 || "That Old Song" || |- | 30 September 2022 || "I Wanna Dance" || saam met Svala en Örlygur Smári<ref name="trolli" /> |} == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="visir">{{Verwys nuus |van=Eyvindsson |voornaam=Roald |titel=Haffi Haff: Sjómennskan heillar enn |vertaalde-titel=Die matroos fassineer steeds |koerant=Vísir |datum=4 Junie 2011 |taal=is |url=https://www.visir.is/g/2011706049983 |besoekdatum=25 Oktober 2026 |argiefurl=https://web.archive.org/web/20200523144950/https://www.visir.is/g/2011706049983 |argiefdatum=23 Mei 2020 |url-status=lewend}}</ref> <ref name="sgn">{{Verwys nuus |van=Knittel |voornaam=Shaun |titel=SGN Exclusive Interview: Haffi Haff rocks Seattle's New Year's Eve |vertaalde-titel=SGN-eksklusiewe onderhoud: Haffi Haff rock Seattle se oujaarsaand |koerant=Seattle Gay News |datum=25 Desember 2009 |taal=en |url=http://www.sgn.org/sgnnews37_52/page21.cfm |besoekdatum=25 Oktober 2026 |argiefurl=https://web.archive.org/web/20170711233122/http://www.sgn.org/sgnnews37_52/page21.cfm |argiefdatum=11 Julie 2017 |url-status=dead |argief-url=https://web.archive.org/web/20170711233122/http://www.sgn.org/sgnnews37_52/page21.cfm}}</ref> <ref name="glatkistan">{{Verwys web |titel=Afmælisbörn 28. september 2022 |vertaalde-titel=Verjaarsdagkinders 28 September 2022 |webwerf=Glatkistan |datum=28 September 2022 |taal=is |url=https://glatkistan.com/2022/09/28/afmaelisborn-28-september-2022/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="visir2016">{{Verwys nuus |van=Gísladóttir |voornaam=Sólveig |titel=Ætlar að verða 115 ára |vertaalde-titel=Beplan om 115 te word |koerant=Vísir |datum=9 September 2016 |taal=is |url=https://www.visir.is/g/2016619417d/aetlar-ad-verda-115-ara |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="mblpod">{{Verwys nuus |titel=Krakkarnir kölluðu hann homma áður en hann vissi hvað það var |vertaalde-titel=Die kinders het hom gay genoem voor hy geweet het wat dit was |koerant=Morgunblaðið |datum=10 Oktober 2022 |taal=is |url=https://www.mbl.is/smartland/stars/2022/10/10/krakkarnir_kolludu_hann_homma_adur_en_hann_vissi_hv/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="mbl2022">{{Verwys nuus |titel=Haffi sótti innblástur til Páls Óskars |vertaalde-titel=Haffi het inspirasie by Páll Óskar gaan haal |koerant=Morgunblaðið |datum=26 Februarie 2022 |taal=is |url=https://www.mbl.is/folk/frettir/2022/02/26/haffi_sotti_innblastur_til_pals_oskars/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="dv2019">{{Verwys nuus |titel=Nýtt líf Haffa Haff: Guð og Jesús Kristur besta fíkniefnið |vertaalde-titel=Haffi Haff se nuwe lewe: God en Jesus Christus is die beste dwelm |koerant=DV |datum=14 Desember 2019 |taal=is |url=https://www.dv.is/fokus/folk/2019/12/14/ny-imynd-haffa-haff-gud-og-jesus-kristur-besta-fikniefnid/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="visir2020">{{Verwys nuus |van=Pálsson |voornaam=Stefán Árni |titel=Haffi Haff brotnaði niður þegar þau Sophie fengu fullkomna einkunn |vertaalde-titel=Haffi Haff het ingegee toe hy en Sophie vol punte gekry het |koerant=Vísir |datum=13 Januarie 2020 |taal=is |url=https://www.visir.is/g/20201102642d |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="ew2008">{{Verwys web |titel=Laugardagslögin 2008: Haffi Haff - "The wiggle wiggle song" |webwerf=Eurovisionworld |taal=en |url=https://eurovisionworld.com/national/iceland/laugardagslogin-2008/haffi-haff-the-wiggle-wiggle-song |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="ew2022">{{Verwys web |titel=Söngvakeppnin 2022: Haffi Haff - "Gía" |webwerf=Eurovisionworld |taal=en |url=https://eurovisionworld.com/national/iceland/songvakeppnin-2022/haffi-haff-gia |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="esctoday">{{Verwys web |van=Pinto |voornaam=Sónia |titel=Eurovision Iceland: Haffi Haff and Mercedes Club release song together |webwerf=ESCToday |datum=26 Junie 2008 |taal=en |url=https://esctoday.com/12113/iceland_haffi_haff_and_mercedes_club_release_song_together/ |besoekdatum=25 Oktober 2026 |argiefurl=https://web.archive.org/web/20081011080919/http://www.esctoday.com/news/read/12113 |argiefdatum=11 Oktober 2008 |url-status=lewend}}</ref> <ref name="grapevine">{{Verwys nuus |van=Cluness |voornaam=Bob |titel=Haffi Haff: Freak |koerant=The Reykjavík Grapevine |datum=21 September 2010 |taal=en |url=https://grapevine.is/music/album-review/2010/09/21/haffi-haff-review/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="drgunni">{{Verwys web |van=Hjálmarsson |voornaam=Gunnar Lárus |titel=2010: Allskonar árins |vertaalde-titel=2010: Allerlei van die jaar |webwerf=Dr. Gunni |taal=is |url=http://this.is/drgunni/gerast0910.html |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="apple">{{Verwys web |titel=Freak - Album by Haffi Haff |webwerf=Apple Music |taal=en |url=https://music.apple.com/us/album/freak/376165221 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="deezer">{{Verwys web |titel=Haffi Haff: albums, songs, concerts |webwerf=Deezer |taal=en |url=https://www.deezer.com/en/artist/2466531 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="pride1">{{Verwys web |titel=Hera Björk - Feel the Love Tonight, Gay Pride Song of 2011 |webwerf=Deezer |taal=en |url=https://www.deezer.com/album/6378338 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="pride2">{{Verwys web |titel=Hera Björk - Finnum Astina, Gay Pride Song of Reykjavik (feat. Blaz Roca & Haffi Haff) |webwerf=Deezer |taal=en |url=https://www.deezer.com/album/6777748 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> <ref name="trolli">{{Verwys web |titel=Svala, Haffi Haff – I Wanna Dance |webwerf=Trölli.is |datum=9 Oktober 2022 |taal=is |url=https://trolli.is/svala-haffi-haff-i-wanna-dance/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{IMDb|4297901}} * [http://www.myspace.com/haffihaff Amptelike MySpace-profiel] {{en}} * [http://www.myspace.com/iamhafsteinn Persoonlike MySpace-profiel] {{en}} * {{Facebook|haffihaffmusic}} * {{Instagram|haffihaff}} * {{Twitter|haffihaff}} {{DEFAULTSORT:Haffi Haff}} [[Kategorie:Yslandse musici]] [[Kategorie:Amerikaanse musici]] [[Kategorie:Geboortes in 1984]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:LGBT]] hpeglpo3vivtvuh441hpn85j4gg3abj 0 54925 3138924 2963245 2026-10-29T06:53:43Z ~2026-57631-64 217170 /* Eksterne skakels */ 3138924 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Manie Jackson | beeld = | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = | agtergrondkleur = solo | geboortenaam = | alias = | geboortedatum = 30 Desember 1979 | geboorteplek = [[Pretoria]], [[Suid-Afrika]] | oorsprong = <!-- Gebruik slegs as geen geboorteplek beskikbaar --> | sterfdatum = | sterfplek = | genre = Afrikaans, Country, Pop, Oldies | beroep = Sanger & Liedjieskrywer | instrument = Stem | jare_aktief = | etiket = Select-musiek / Sony Select | assosiasies = | webwerf = | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Manie Jackson''' (gebore 30 Desember 1979) is 'n [[Afrikaans]]e Country-sanger. Tydens die 2011 [[SAMA]]-toekennings is hy vir die beste countrymusiekalbum bekroon. Hy is al 4 keer benoem vir 'n Huisgenoot Tempo Toekenning en 3 keer vir die [[Ghoema-musiektoekennings|Ghoema-toekennings]]. Hy het reeds 8 ateljeealbums vrygestel onder Select Musiek waarvan almal Goud, Platinum, Trippel Goud en Dubbel Platinum status bereik het met hul verkope, en sy algehele verkope strek al verby 350 000 eenhede. Hy is tans onder die Top 10 grootste verkopers in die Afrikaanse Musiekbedryf, en sy lewendige optredes is ook baie gewild. Hy is ook die mees bekroonde kunstenaar van alle tye met die amptelike SA Country Top 10 se Melodie-toekennings. Sy duet album, In Duet Met Ons Legendes, is 'n album waarop hy kragte saamsnoer met van Suid-Afrika se grootste legendes, soos [[Bles Bridges]], [[Gé Korsten]], [[Carike Keuzenkamp]], [[Bobby Angel]], [[Min Shaw]], [[Lance James]], [[Clive Bruce]], Jody Wayne, Barbara Ray, [[die Briels]] en meer. Hy reik in 2017 sy 8ste album uit,Palms van my hande en 2018 sy jongste album, Op 'n hoë noot. Hy verwerf ook 2018 'n Ghoema toekenning as gewildste sanger, soos deur die publiek bepaal. Manie Jackson ontvang ook n Ude Jurgens toekenning vanaf Oostenryk/Duitsland vir sy lied, Leef vir hom. Hy is woonagtig in Vaalpark naby Sasolburg in die Vrystaat. == Diskografie == * Manie Jackson, 2010 – Dubbel Platinum * Liefde En Genade, 2011 – Platinum * Sprei Jou Vlerke, 2012 – Goud * Tydlose Treffers, 2013 – Platinum * 'n Spesiale Aand Met Manie Jackson, 2013 – DVD * n Spesiale Aand Met Manie Jackson, 2013 – CD * Onthou My, 2014 – Goud * Dankie Heer, 2015 – Goud * In Duet Met Ons Legendes, 2016 – Goud * Grootste Treffers, 2017 - DVD * Platinum Treffers, 2017 * Palms van my hande, 2017 * Op 'n hoë noot, 2018 * My beste en meer, 2019 == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars]] == Eksterne skakels == * Manie Jackson se amptelike webtuiste * [https://web.archive.org/web/20211128230036/http://www.maniejackson.co.za/index.html/ www.maniejackson.co.za] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Jackson, Manie}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]] [[Kategorie:Geboortes in 1979]] [[Kategorie:Lewende mense]] 3f6kcc7eqnlcj2iosi6q4zsx485vze1 0 59947 3138773 3063106 2026-10-28T15:40:35Z JMK 649 etim 3138773 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | naam = Afrika-selakant | bewaringstatus = CR | statusstelsel = IUCN2.3 | statusverwysing = <ref name=IUCN>{{Cite iucn | author = Musick JA | title = ''Latimeria chalumnae'' | page = e.T11375A3274618 | date = 2000 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2000.RLTS.T11375A3274618.en | access-date = 19 February 2022 }}</ref> | bewaringstatus2 = CITES_A1 | bewaringstatus2_stelsel = CITES | bewaringstatus2_verwysing = <ref>{{cite web|title=Appendices {{!}} CITES|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|access-date=2022-01-14|website=cites.org}}</ref> | beeld = Latimeria chalumnae01.jpg | byskrif = ''Latimeria chalumnae'' | takson = Latimeria chalumnae | outeur = [[James Leonard Brierley Smith|J.L.B. Smith]], 1939 | verspreidingskaart = Latimeria distribution RUS.png | verspreidingskaart_byskrif = ''L. chalumnae'' voorkoms in rooi }} Die '''Afrika-selakant''' (''Latimeria chalumnae'') is 'n [[vis]] wat in klein getalle in die [[Indiese Oseaan]] voorkom. Weens hul verwantskappe en opsigtelike ooreenkomste met [[Coelacanthiformes|selakante]] wat sedert die vroeë [[Devoon]] ontstaan het, word hulle "[[lewende fossiel]]e" genoem. In Engels staan dit onder meer as die ''African coelacanth'' bekend. Die genusnaam herdenk die ontdekker, [[Marjorie Courtenay-Latimer]], en die spesienaam die [[Chalumnarivier]], waar die [[Tipe (biologie)|spesietipe]] in 1938 gevind is. == Fossielspesies == [[lêer:Gessetal2023_Serenichthys_reconstruction.png|duimnael|links|''Serenichthys kowiensis'' is 'n uitgestorwe selakantspesie, waarvan fossiele naby [[Grahamstad]] ontdek is.]] [[Fossiel]]e van selakante was lank reeds bekend; 120 is reeds gevind. Die ouderdom van die fossiele wissel van 380 tot 70 miljoen jaar en die takson is as uitgestorwe beskou. Die eerste fossiel is in [[1882]] in [[Engeland]] gevind. Ander is daarna in [[Europa]], Noord- en Suid-Amerika, [[Groenland]] en [[Australië]] ontdek, terwyl drie fossielspesies in Suid-Afrika ontdek is, een naby [[Port Alfred]]. ==Ontdekking en beskrywing== Marjorie Courtenay-Latimer was die kurator van die [[Oos-Londen]]se Museum. Sy het ‘n ooreenkoms met die plaaslike vissers gehad dat hulle enige vreemde visse wat gevang word onder haar aandag sou bring. Na so ‘n oproep op [[22 Desember]] [[1938]] van Hendrik Goosen, kaptein van die vissersboot ''Nerine'', het sy die selakant op die vissersboot gevind en onmiddellik besef dat dié vangs iets besonders is. Sy het moeite gedoen om die vis van 1,5&nbsp;m te bewaar sodat prof. [[J.L.B. Smith]], 'n [[Igtiologie|igtioloog]] (viskenner) van Grahamstad, dit kon ondersoek. Hy het die vis as ‘n selakant geïdentifiseer en dit as ''Latimeria chalumnae'' geklassifiseer. Hy het onmiddellik met ‘n soektog na die tuiste van die selakant begin. Hy het 'n pamflet verspei in drie tale, Engels, Frans en Portugees, wat 'n beloning van ₤100 uitloof aan enige persoon wat 'n tweede eksemplaar kon vind. Kapt. Eric Hunt het die pamflette namens prof. Smith op die [[Comore-eilande]] versprei. Veertien jaar later is sy moeite beloon toe ‘n selakant op [[20 Desember]] [[1952]] gevang word by [[Anjouan]] op die Comore-eilande. Hunt het onmiddellik vir prof. Smith laat weet van die vangs. Die vis was aan die plaaslike bevolking bekend as die ''gombessa'', maar hulle het dit nie geëet of daarmee handel gedryf nie omdat dit baie olierig was. ==Huidige verspreiding== Sedertdien, na baie navorsing, is bykans 200 van die visse gevang en afgeneem in hulle natuurlike habitat naby [[Madagaskar]], [[Kenia]], [[Indonesië]] en in Jessor Canyon naby [[Sodwanabaai]]. Die klein [[duikboot]] ''Geo'' is gebruik om die selakant in Januarie 1987 naby die Comore te bestudeer. Drie selakante is gedurende 2000 by Jessor Canyon deur Peter Timm geïdentifiseer. Sedertdien is nog ses visse geïdentifiseer; die visse kan aan die lyf se diepblou kleur en reëlmatige wit vlekke uitgeken word. Die selakante wat by [[Sulawesi]]-eiland in Indonesië gevang is, toon 'n grysbruin en geskimmelde liggaamskleur, en word as ''Latimeria menadoensis'' geklassifiseer. == Voorkoms == Die kop en liggaam is donker, amper metaalagtig blou, en die liggaam is oortrek met verspreide wit of ligblou vlekke. As die vis vrek, verander die kleur na 'n donker swart-bruin. Die vis word sowat 1,8&nbsp;m lank en weeg om en by 98&nbsp;kg. Die selakant het twee dorsale vinne, twee pektorale vinne, twee bekkenvinne en twee anale vinne. Na aanleiding van die bekken- en anale vinne het dit die bynaam ''old fourlegs'', oftewel "ou vierbeen", gekry. Die kieue is redelik klein, wat aandui dat die vis 'n lae [[suurstof]]verbruik het. ==Anatomie== 'n Holte in die snoet, die sg. rostrale orgaan, is met 'n jellieagtige stof gevul, en het drie porieë wat na buite lei. Dit word gebruik om swak elektriese strome te gewaar wat bydra tot opsporing van die prooi wat heel ingesluk word.<ref name=SAIAB>Uitstalling van SA Instituut vir Akwatiese Biodiversiteit (SAIAB) in Grahamstad</ref> Die swemblaas is met vet gevul, en dié is ligter as seewater om die dier meer drywend te maak. Die vis het geen ruggraat nie, maar pleks daarvan 'n groot notokoord van die skedel af tot by die punt van die stertvin. Hierdie taai, buigsame buis van kraakbeen is met 'n olierige vloeistof gevul wat die liggaam by gebrek aan 'n werwelkolom ondersteun. Die spiraalklep in die ingewande bevorder vertering deurdat dit die oppervlakarea vir opname van voedingstowwe vergroot. Hierdie kenmerk is ook by sommige haaie aanwesig.<ref name=SAIAB/> Daar is altesaam agt vinne. Die eerste rugvin lyk soos dié van meeste visse en kan afgevou of opgehef word. Die tweede rugvin en ander vinne beskik egter oor 'n goedontwikkelde gespierde ledemaatstruktuur, wat die vinne toelaat om te buig of soos 'n spaan geroteer te word. Die stoot- of stertvin het 'n klein middellob benewens die boonste en onderste lobbe. Die liggaam is met harde skubbe bedek. Dié het aan die buitenste oppervlak klein tandagtige groeisels, dentikels genoem, wat die selakant teen beserings teen rotse sowel as roofdiere beskerm.<ref name=SAIAB/> == Habitat en gewoontes == Die selakant is snags wakker en rus bedags in grotte en canyons in groepe van 2 tot 16 individue. Hulle verkies diep water selfs tot by 600&nbsp;m. In die nag kan hulle tot 8&nbsp;km ver swem. Wanneer hulle kos soek, neem hulle 'n bykans vertikale posisie aan, die kop naby die bodem en die stert aan die bokant. Hulle bly 2 tot 3 minute lank in dié posisie. == Voortplanting == [[Lêer:Coelacanth egg.jpg|duimnael|regs|Die eier van 'n selakant wat inwendig uitbroei is ook die grootste van enige vissoort]] Die selakant is eier-lewendbarend ([[ovivivipaar]]). Die [[Eier (biologie)|eiers]] word in die [[wyfie]] bevrug en die kleintjies word gebore nadat hulle in die wyfie uitgebroei en sowat 36–38&nbsp;cm lank geword het. Die eiers is sowat 9&nbsp;cm in deursnee en weeg 325&nbsp;g elk. Dit is die grootste eier van enige vis. Die selakant is geklassifiseer as 'n [[kritiek bedreigde spesie]] en dit is onwettig om dit te vang of daarmee handel te dryf. == Taksonomie == Die Afrika-selakant (''L. chalumnae'') resorteer soos die Indonesiese spesie onder die genus ''Latimeria''.<ref name="Holder et al 1999" /> [[DNS]]-ontleding het egter getoon dat die selakante wat by [[Soelawesi]]-eiland in Indonesië gevang is, 'n tweede [[spesie]] verteenwoordig, en dié is as ''Latimeria menadoensis'' beskryf. In September 1997 en Julie 1998 is twee selakante naamlik aan die kus van Manado Toea-eiland, aflandig van Soelawesi in Indonesië ontdek. Die Indonesiese selakante is onder meer deur hul grysbruin eerder as blou lyfkleur van ''L. chalumnae'' onderskeibaar.<ref name="Holder et al 1999">{{Cite journal |last1=Holder |first1=Mark T. |last2=Erdmann |first2=Mark V. |last3=Wilcox |first3=Thomas P. |last4=Caldwell |first4=Roy L. |last5=Hillis |first5=David M. |date=1999-10-26 |title=Two living species of coelacanths?|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_1999-10-26_96_22/page/12616 |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |language=en|volume=96|issue=22|pages=12616–12620|doi=10.1073/pnas.96.22.12616|issn=0027-8424 |pmid=10535971 |pmc=23015 |bibcode=1999PNAS...9612616H |doi-access=free}}</ref> ==Genetika== Die [[genoom]] van ''Latimeria chalumnae'' is in 2013 georden ten einde insig in evolusie van [[tetrapoda|vierpotiges]] te verkry.<ref name="The African coelacanth genome provi">{{cite journal | vauthors = Amemiya CT, Alföldi J, Lee AP, Fan S, Philippe H, Maccallum I, Braasch I, Manousaki T, Schneider I, Rohner N, Organ C, Chalopin D, Smith JJ, Robinson M, Dorrington RA, Gerdol M, Aken B, Biscotti MA, Barucca M, Baurain D, Berlin AM, Blatch GL, Buonocore F, Burmester T, Campbell MS, Canapa A, Cannon JP, Christoffels A, De Moro G, Edkins AL, Fan L, Fausto AM, Feiner N, Forconi M, Gamieldien J, Gnerre S, Gnirke A, Goldstone JV, Haerty W, Hahn ME, Hesse U, Hoffmann S, Johnson J, Karchner SI, Kuraku S, Lara M, Levin JZ, Litman GW, Mauceli E, Miyake T, Mueller MG, Nelson DR, Nitsche A, Olmo E, Ota T, Pallavicini A, Panji S, Picone B, Ponting CP, Prohaska SJ, Przybylski D, Saha NR, Ravi V, Ribeiro FJ, Sauka-Spengler T, Scapigliati G, Searle SM, Sharpe T, Simakov O, Stadler PF, Stegeman JJ, Sumiyama K, Tabbaa D, Tafer H, Turner-Maier J, van Heusden P, White S, Williams L, Yandell M, Brinkmann H, Volff JN, Tabin CJ, Shubin N, Schartl M, Jaffe DB, Postlethwait JH, Venkatesh B, Di Palma F, Lander ES, Meyer A, Lindblad-Toh K | display-authors = 6 | title = The African coelacanth genome provides insights into tetrapod evolution | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2013-04-18_496_7445/page/n60 | journal = Nature | volume = 496 | issue = 7445 | pages = 311–6 | date = April 2013 | pmid = 23598338 | pmc = 3633110 | doi = 10.1038/nature12027 | bibcode = 2013Natur.496..311A }}</ref> Weens hul liggaamskenmerke is daar lank geglo dat selakante die naaste verwante aan die eerste vierpotiges op land sou wees.<ref name="Amemiya et a2013l">{{cite journal | vauthors = Amemiya CT, Alföldi J, Lee AP, Fan S, Philippe H, Maccallum I, Braasch I, Manousaki T, Schneider I, Rohner N, Organ C, Chalopin D, Smith JJ, Robinson M, Dorrington RA, Gerdol M, Aken B, Biscotti MA, Barucca M, Baurain D, Berlin AM, Blatch GL, Buonocore F, Burmester T, Campbell MS, Canapa A, Cannon JP, Christoffels A, De Moro G, Edkins AL, Fan L, Fausto AM, Feiner N, Forconi M, Gamieldien J, Gnerre S, Gnirke A, Goldstone JV, Haerty W, Hahn ME, Hesse U, Hoffmann S, Johnson J, Karchner SI, Kuraku S, Lara M, Levin JZ, Litman GW, Mauceli E, Miyake T, Mueller MG, Nelson DR, Nitsche A, Olmo E, Ota T, Pallavicini A, Panji S, Picone B, Ponting CP, Prohaska SJ, Przybylski D, Saha NR, Ravi V, Ribeiro FJ, Sauka-Spengler T, Scapigliati G, Searle SM, Sharpe T, Simakov O, Stadler PF, Stegeman JJ, Sumiyama K, Tabbaa D, Tafer H, Turner-Maier J, van Heusden P, White S, Williams L, Yandell M, Brinkmann H, Volff JN, Tabin CJ, Shubin N, Schartl M, Jaffe DB, Postlethwait JH, Venkatesh B, Di Palma F, Lander ES, Meyer A, Lindblad-Toh K | display-authors = 6 | title = The African coelacanth genome provides insights into tetrapod evolution | journal = Nature | volume = 496 | issue = 7445 | pages = 311–6 | date = April 2013 | pmid = 23598338 | pmc = 3633110 | doi = 10.1038/nature12027 | url =https://archive.org/details/sim_nature-uk_2013-04-18_496_7445/page/n60| bibcode = 2013Natur.496..311A }}</ref> Genetiese ordening het egter aangedui dat [[longvis]]se die naaste verwant sou wees.<ref name="Amemiya et a2013l" /> Die volle ordening en annotasie van die inskrywing is op die [[Ensembl]]-genoomblaaier beskikbaar.<ref>{{cite web|url=http://www.ensembl.org/Latimeria_chalumnae/Info/Index|title=Ensembl genome browser 78: Latimeria chalumnae - Description}}</ref> == Galery == <gallery> Coelacanth off Pumula on the KwaZulu-Natal South Coast, South Africa, on 22 November 2019.png Coelacanth CAS 1.JPG Coelacanth in Kuwait by Prof Dr Norman Ali Khalaf July 2019.jpg Coelancant.jpg Coelancanth-ih-KMMA-zij.jpg Fish, Natural History Museum, London - DSCF0435.JPG Ha - Latimeria chalumnae 2.jpg La Bussiere Coelacanthus.jpg </gallery> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van visse]] * [[Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name]] * [[Lys van varswater visfamilies]] * [[Lys van visfamilies]] == Bronne == * Coastal Fishes of Southern Africa. [[Phil Heemstra|Phil]] & Elaine Heemstra. 2004. {{ISBN|1-920033-01-7}} * [[Ensiklopedie van Suidelike Afrika]], [[Eric Rosenthal]], 1967. * [[Dierkunde]]: 'n Funksionele Benadering. P.A.J. Ryke. Tweede Uitgawe. 1982. {{ISBN|0-409-09201-0}} * QUEST: Science for South Africa. Band 8, Nommer 1. ISSN 1729-830X * QUEST: Science for South Africa. Band 9, Nommer 3. ISSN 1729-830X == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakel == * {{Commons-kategorie inlyn|Latimeria chalumnae}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Vleisvinvisse]] [[Kategorie:Visse wat in 1939 beskryf is]] mjjftmgaqwrd82921d2u6gfnqek4uhy 0 60390 3138952 2867667 2026-10-29T08:56:26Z Rooiratel 90342 Nie meer wees nie 3138952 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Molen Venemansmolen inhoudsmaten mud schepel kop (spint).jpg|250px|duimnael|Links na regs: Mud, skepel, kop.]] [[Lêer:Molen Walderveense molen, rekening Mulder.jpg|250px|duimnael|Rekening uit 1916 vir graan in mud gelewer..]] '''Mud''' is ‘n ou inhoudsmaat vir droë ware. Reeds in 1681 het die [[VOC]] standaarde neergelê vir inhoudsmate. Met die Britse oorname van die gesag het die Nederlandse stelsel van mate en gewigte bly bestaan, alhoewel die Britse stelsel in die dorpe stadig in gebruik gekom het. Soos die boere na die binneland getrek het, is die Nederlandse stelsel ook daar toegepas. Eers met die aanvaarding van die Wet op Mate en Gewigte in 1922 het [[Suid-Afrika]] werklike eenvormigheid ten opsigte van mate en gewigte gekry. Met Wet nr. 76 van 1973 het Suid-Afrika die metrieke stelsel van mate en gewigte aanvaar. Die ou Nederlandse mate wat vir droë ware soos koring, meel en aartappels op die Suid-Afrikaanse platteland gebruik is, was die volgende: * 1 mud * =3 '''boesel''' * =4 '''skepel''' * 1 skepel= 2 emmers * 1 boesel = 2 blikke Die gewig van ‘n mud het gewissel tussen die 75 en 100 [[kilogram]], afhangende van die produk, tyd in die geskiedenis en die plek waar daar geweeg is. ‘n Emmer is gebruik as inhoudsmaat vir meel en het ongeveer 11,3 kilogram geweeg. == Bronnelys == * Briel, Rudi: [[Albertinia]]. 100 jaar. 1902-2002. Albertinia: Lourette, 2002. {{ISBN|0-620-28944-9}} * ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'', deel 11. Kaapstad: Nasou, 1975. {{ISBN|0-625-00327-6}} [[Kategorie:Maateenhede]] qanv8dpi88gatpqrghvkc5cbrinwf41 3138953 3138952 2026-10-29T08:56:54Z Rooiratel 90342 3138953 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Molen Venemansmolen inhoudsmaten mud schepel kop (spint).jpg|250px|duimnael|Links na regs: Mud, skepel, kop.]] [[Lêer:Molen Walderveense molen, rekening Mulder.jpg|250px|duimnael|Rekening uit 1916 vir graan in mud gelewer..]] '''Mud''' is ‘n ou inhoudsmaat vir droë ware. Reeds in 1681 het die [[VOC]] standaarde neergelê vir inhoudsmate. Met die Britse oorname van die gesag het die Nederlandse stelsel van mate en gewigte bly bestaan, alhoewel die Britse stelsel in die dorpe stadig in gebruik gekom het. Soos die boere na die binneland getrek het, is die Nederlandse stelsel ook daar toegepas. Eers met die aanvaarding van die Wet op Mate en Gewigte in 1922 het [[Suid-Afrika]] werklike eenvormigheid ten opsigte van mate en gewigte gekry. Met Wet nr. 76 van 1973 het Suid-Afrika die metrieke stelsel van mate en gewigte aanvaar. Die ou Nederlandse mate wat vir droë ware soos koring, meel en aartappels op die Suid-Afrikaanse platteland gebruik is, was die volgende: * 1 mud * =3 '''boesel''' * =4 '''skepel''' * 1 skepel= 2 emmers * 1 boesel = 2 blikke Die gewig van ‘n mud het gewissel tussen die 75 en 100 [[kilogram]], afhangende van die produk, tyd in die geskiedenis en die plek waar daar geweeg is. ‘n Emmer is gebruik as inhoudsmaat vir meel en het ongeveer 11,3 kilogram geweeg. == Bronnelys == * Briel, Rudi: [[Albertinia]]. 100 jaar. 1902-2002. Albertinia: Lourette, 2002. {{ISBN|0-620-28944-9}} * ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'', deel 11. Kaapstad: Nasou, 1975. {{ISBN|0-625-00327-6}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Maateenhede]] 3y3tafnppy1v0df5mlp283ijwjcowir 0 63655 3138874 3138696 2026-10-28T22:40:49Z SpesBona 2720 SpesBona het bladsy [[Okinawa-eilande]] na [[Okinawa-eiland]] geskuif: Korrekte titel: Die artikel beskryf een eiland: Okinawa 3138696 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Eilande | naam = Okinawa-eiland | beeld naam = Okinawa.jpg | beeld byskrif = Kaart van Okinawa-eiland | beeld grootte = | liggingkaart = | inheemse naam = 沖縄本島 | inheemse naam skakel = | bynaam = | ligging = [[Stille Oseaan]] | koördinate = {{Koördinate|26|30|N|127|56|O|aansig=inlyn,titel}} | argipel = [[Ryukyu-eilande]] | totale eilande = | hoofeilande = | oppervlak = 1&nbsp;201,03 [[Vierkante kilometer|vk km]] | hoogste berg = | hoogte = | land = Japan | land admin afdelingstitel = Prefektuur | land admin afdelings = Okinawa | land admin afdelingstitel 1 = | land admin afdelings 1 = | land admin afdelingstitel 2 = | land admin afdelings 2 = | land hoofstad = | land grootste stad = Naha | land grootste stad bevolking = 313&nbsp;970 | land leiertitel = | land leiernaam = | land 1 = | land 1 admin afdelingstitel = | land 1 admin afdelings = | land 1 hoofstad = | land 1 grootste stad = | land 1 grootste stad bevolking = | land 1 leiertitel = | land 1 leiernaam = | land 2 = | land 2 admin afdelingstitel = | land 2 admin afdelings = | land 2 hoofstad = | land 2 grootste stad = | land 2 grootste stad bevolking = | land 2 leiertitel = | land 2 leiernaam = | bevolking = 1&nbsp;384&nbsp;762 | bevolking as of = 2009 | digtheid = 1&nbsp;015,79 | etniese groepe = | addisionele inligting = }} [[Lêer:Ryukyu map.jpg|duimnael|links|Kaart van die Ryukyu-eilande met Okinawa]] [[Lêer:Map-okinawa-pref.png|duimnael|links|Kaart van die Okinawa Prefektuur]] '''Okinawa-eiland''' ([[Japannees]]: 沖縄本島 ''Okinawajima'', "Okinawa-hoofeiland") is 'n eiland in die [[Stille Oseaan]] en behoort aan [[Japan]]. Dit vorm deel van die [[Ryukyu-eilande]]. Gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die [[Slag van Okinawa]] hier plaasgevind. {{Japan-saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Eilande van Japan]] tfh7a060587kbsef2827couivqft7ry 0 66216 3138903 2612056 2026-10-29T05:37:04Z ~2026-57827-07 217166 /* Bekende alumni */ 3138903 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} {{Inligtingskas Skool |naam = Pretoria Boys High School |inheemse naam = |logo = |onderskrif = |leuse = Virtute et Labore (Latyn: "Deur Moed en Arbeid") |gestig = 1901 |gesluit = |tipe = Openbare skool |hoof = Antony Reeler |adjunkhoof = |stigter = Lord Milner |personeel = +/- 100 voltydse personeel |leerlinge = +/- 1500 leerders |grade = |adres = |stad = Pretoria |provinsie = Gauteng |land = Suid-Afrika |kleure = Rooi, wit en groen |koshuise = |jaarboek = |koerant = |webblad = http://www.boyshigh.com/ }} [[Lêer:PBHS-facade.jpg|duimnael|Die skool se hoofgebou.]] '''Pretoria Boys High School''', ook bekend as '''Boys High''' of '''PBHS''', is 'n openbare [[Engels]]-medium skool vir seuns in [[Brooklyn]], [[Pretoria]] in die [[Gauteng]]provinsie van [[Suid-Afrika]]. Die skool se kenmerkende rooi baksteengeboue is as 'n nasionale monument verklaar. Die geboue is in die neoklassieke styl gebou en dateer uit 1909. Die hoofgebou van die skool, geleë op Waterkloofkop, sit in die verte reg teenoor die [[Uniegebou]] op [[Meintjieskop]]. Die skool het tans sowat 1500 leerders, insluitende 300 koshuisgangers. Daar is drie koshuise op die skoolterrein: ''Rissik House'' en ''Salomo House'' is in 1909 saam met die oorspronklike skoolkompleks voltooi, terwyl ''School House'' eers 'n paar jaar later gebou is. Sportgeriewe sluit in [[rugby]]-, [[krieket]]- en [[hokkie]]velde, 'n [[gimnasium]], twee [[swembad]]dens (een vir [[waterpolo]]), Olimpiese standaard [[atletiek]]gronde, verskeie [[tennis]]- en [[muurbal]]bane, 'n paar [[basketbal]]bane, 'n AstroTurf-baan, en 'n muur vir [[rotsklim]]. Die skoolterrein sluit ook 'n tweede kampus (Pollock kampus) in met 'n aangeplante dennebos, 'n skietbaan wat nou vir boogskiet gebruik word, 'n amfiteater en 'n kunsmatige meer (Loch Armstrong). Die gronde vorm 'n beskermde voëlreservaat en is die tuiste van verskeie voëlspesies. Die skool het 'n goed gevestigde musikale tradisie en beskik oor 'n formele simfonie-orkes, jazz-ensemble, Dixie-orkes, koor, pyporkes en folkgroep. == Bekende alumni == * [[John Smit]], Springbokkaptein en -rugbyspeler. * [[Elon Musk]], internet- en ruimtelanseringsentrepreneur. * [[Emilio Eftychis]] erkende argitek == Eksterne skakels == * {{Amptelike URL}} {{Koördinate|25|45|38|S|28|13|26|O|aansig=titel}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboue en strukture in Pretoria]] [[Kategorie:Skole in Gauteng]] e995jnu23ca7zqum59tvpdxinvlezyh 3138904 3138903 2026-10-29T05:37:47Z ~2026-57827-07 217166 /* Bekende alumni */ 3138904 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} {{Inligtingskas Skool |naam = Pretoria Boys High School |inheemse naam = |logo = |onderskrif = |leuse = Virtute et Labore (Latyn: "Deur Moed en Arbeid") |gestig = 1901 |gesluit = |tipe = Openbare skool |hoof = Antony Reeler |adjunkhoof = |stigter = Lord Milner |personeel = +/- 100 voltydse personeel |leerlinge = +/- 1500 leerders |grade = |adres = |stad = Pretoria |provinsie = Gauteng |land = Suid-Afrika |kleure = Rooi, wit en groen |koshuise = |jaarboek = |koerant = |webblad = http://www.boyshigh.com/ }} [[Lêer:PBHS-facade.jpg|duimnael|Die skool se hoofgebou.]] '''Pretoria Boys High School''', ook bekend as '''Boys High''' of '''PBHS''', is 'n openbare [[Engels]]-medium skool vir seuns in [[Brooklyn]], [[Pretoria]] in die [[Gauteng]]provinsie van [[Suid-Afrika]]. Die skool se kenmerkende rooi baksteengeboue is as 'n nasionale monument verklaar. Die geboue is in die neoklassieke styl gebou en dateer uit 1909. Die hoofgebou van die skool, geleë op Waterkloofkop, sit in die verte reg teenoor die [[Uniegebou]] op [[Meintjieskop]]. Die skool het tans sowat 1500 leerders, insluitende 300 koshuisgangers. Daar is drie koshuise op die skoolterrein: ''Rissik House'' en ''Salomo House'' is in 1909 saam met die oorspronklike skoolkompleks voltooi, terwyl ''School House'' eers 'n paar jaar later gebou is. Sportgeriewe sluit in [[rugby]]-, [[krieket]]- en [[hokkie]]velde, 'n [[gimnasium]], twee [[swembad]]dens (een vir [[waterpolo]]), Olimpiese standaard [[atletiek]]gronde, verskeie [[tennis]]- en [[muurbal]]bane, 'n paar [[basketbal]]bane, 'n AstroTurf-baan, en 'n muur vir [[rotsklim]]. Die skoolterrein sluit ook 'n tweede kampus (Pollock kampus) in met 'n aangeplante dennebos, 'n skietbaan wat nou vir boogskiet gebruik word, 'n amfiteater en 'n kunsmatige meer (Loch Armstrong). Die gronde vorm 'n beskermde voëlreservaat en is die tuiste van verskeie voëlspesies. Die skool het 'n goed gevestigde musikale tradisie en beskik oor 'n formele simfonie-orkes, jazz-ensemble, Dixie-orkes, koor, pyporkes en folkgroep. == Bekende alumni == * [[John Smit]], Springbokkaptein en -rugbyspeler. * [[Elon Musk]], internet- en ruimtelanseringsentrepreneur. * [[Emilio Eftychis]] -erkende argitek == Eksterne skakels == * {{Amptelike URL}} {{Koördinate|25|45|38|S|28|13|26|O|aansig=titel}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboue en strukture in Pretoria]] [[Kategorie:Skole in Gauteng]] svd0ylpn749ppmkthamg77sf3dy4fbr 0 66570 3138965 2539859 2026-10-29T10:07:05Z Breogan2008 29584 Replace File:Wayuu.png with File:Wayuu language map.svg (updated map by the same author) 3138965 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Taal |naam=Wayuu |inheemsenaam=''Wayuunaiki'' |uitspraak=[wajunaiki] |familiekleur=Amerikaans |state={{vlagland|Colombia}}<br />{{vlagland|Venezuela}} |sprekers=321&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/language/guc |title=Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Wayuu |publisher=[[Ethnologue]] |accessdate=21 Augustus 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724192238/https://www.ethnologue.com/language/guc |archive-date=24 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |rang= |skrif=[[Latynse alfabet]] |fam1=[[Arawaktale|Arawak]] |fam2=[[Noord-Arawaktale|Noord-Arawak]] |nasie={{vlagland|Venezuela}}<br /><small>Nasionale taal sedert 1999</small><br />{{vlagland|Colombia}}<br /><small>Mede-[[amptelike taal]] van [[La Guajira]] sedert 1992</small> |agentskap=Centro Etnoeducativo Kamüsüchiwo'u |iso1=|iso2=guc|iso3=guc |kaart=[[Lêer:Wayuu language map.svg|250px|Verspreiding van Wayuu]] }} '''Wayuu''' (''Wayuunaiki'', [wajunaiki]) is die belangrikste [[Inheemse tale van die Amerikas|inheemse taal]] in [[Venezuela]] en [[Colombia]] wat deur sowat 321&nbsp;000 mense gepraat word. Dit is nou verwant aan die kleiner Venezuelaanse taal – [[Añú]] (30–50 sprekers); albei behoort aan die [[Arawaktale]]. Hulle vorm saam deel van die Noord-Arawak-taalfamilie. Wayuu word veral op die Guajira-skiereiland in die noordooste van Colombia en in die noordweste van Venezuela aan die [[Karibiese See]] net noord van die [[Maracaibomeer]] gepraat. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Incubator|guc}} {{Incubator|guc|Wiktionary}} {{Commons-kategorie inlyn|Wayuu language}} {{Taalsaadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Inheemse tale van die Amerikas]] [[Kategorie:Tale van Colombia]] [[Kategorie:Tale van Venezuela]] cbepejnv728npbuwtvxtxqiov298dj8 0 67462 3138859 2914394 2026-10-28T19:59:51Z Wieralee 49622 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Sosna - spała żywiczarska.jpg]] → [[File:Pinus sylvestris Sosna zwyczajna spała żywiczarska 2004-04.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 3138859 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Résine.jpg|280px|duimnael|regs|Hars van 'n ''[[Pinus]]''-soort]] [[Lêer:Protium Sp. MHNT.BOT.2016.24.54.jpg|280px|duimnael|''Protium'' sp.]] '''Hars''' is 'n taai, klewerig, [[plant]]aardig produk wat hoofsaaklik van [[Pinophyta|naaldbome]] geoes word. Daar bestaan ook kunsmatige stowwe wat ''hars'' genoem word. Voorbeelde van sulke kunshars is: [[poliuretaan]]-hars en epoksie-hars. Hars word soms met [[gom]] verwar. Die verskil is dat hars oplosbaar is in [[alkohol]], gom daarteen is oplosbaar in [[water]]. Van die produkte wat van hars vervaardig word sluit in: * [[Wierook]] * [[Mirre]] Sommige natuurharse soos skellak en Oosterse lak word reeds baie lank gebruik en die terminologie (lak, vernis, hars, balsem, ensovoorts) dateer van oudsher. Dit word egter nie altyd konsekwent vir natuurharse gebruik nie, maar ook vir sommige kunsstowwe. Hars is 'n produk wat deur sommige houtgewasse soos dennebome afgeskei word wanneer hulle beskadig word. Die hars is aanvanklik vloeibaar, maar verhard vinnig onder die invloed van lug. Daardeur beskerm die hars die boom teen die indringing van [[skimmel]] en dies meer. By die verharding van hars vind talle chemiese omsettings soos polimerisasie en oksidasie plaas. Die stewige stof word gewoonlik hars of vernis genoem. Tegnies word 'n onderskeid gemaak tussen lakvernis (kortweg lak genoem) en chemiese vernis. Lak word hard vanweë die verdamping van ʼn oplosmiddel, terwyl chemiese vernis hard word vanweë chemiese omsetting. Kunsstowwe wat deur chemiese reaksies verhard raak, word dikwels ook kunshars genoem. Onder natuurhars word drie soorte onderskei, naamlik: - Wateroplosbare hars, soos gom, wat uit suikers opgebou is; lak word nie by die verwerking van gom verkry nie. - Alkoholoplosbare hars, soos balsem, terpentyn en skellak. - Olie-oplosbare hars, soos [[barnsteen]], Oosterse lak, kolofonium en kopalhars; almal bestaan uit die sogenaamde koolwaterstowwe (C- en H-verbindings). == Bereiding en gebruike == [[Lêer:Pinus sylvestris Sosna zwyczajna spała żywiczarska 2004-04.jpg|280px|duimnael|regs|Die oes van hars van Skotse denne (''P. sylvestris'') in Pole]] Alkoholoplosbare hars word van die [[balsemspar]] (''Abies balsamea'') verkry en dikwels kanadabalsem genoem. Dit bly vloeibaar in die aanwesigheid van die [[ester]]s van [[Bensoësuur|bensoë]]- en [[kaneelsuur]] en word vir die hegting van lense gebruik omdat dit dieselfde brekingsindeks as glas het. Olie-oplosbare hars bly vloeibaar in die aanwesigheid van olies soos terpentynolie. Dergelike produkte word verkry uit bome soos die [[lariksboom]] (''Larix decidua''), die [[silwerspar]] (''Abies elba'') en die [[sparden]] (''Pinus pinaster''). Venesiaanse lak is van die lariksboom afkomstig en is die hoofbestanddeel van seëllak. Dit voldoen goed aan die vereistes wat vir seëllak gestel word, naamlik dat dit maklik moet smelt by verhitting en hard moet wees sodat dit nie maklik afslyt nie. Die seëllak word met pigmente van sinnaber (HgS) gekleur, waardeur dit die kenmerkende rooi kleur verkry. Ander bestanddele wat vir seëllak gebruik kan word, is byewas, skellak en kolofonium. [[Mastik]] word uit die ''Pistacia''-boom verkry, wat inheems is in die [[Middellandse See]]-gebied. Dit word byvoorbeeld vir die afdekking van skilderye gebruik. Kolofonium (vioolhars) is uit die suide van die [[VSA]] afkomstig en word uit 'n [[denneboom]] (''Pinus palustris'') verkry. Een van die produkte is gomhars, wat verkry word deur die bas te sny en die gom uit te tap. Die hars word dan verhit, waardeur terpentyn ontsnap en die hars agterbly. Houthars word verkry deur dennehout te maat en dit met ʼn oplosmiddel te behandel. Die hars is baie hard en raak klewerig by verhitting. Deur die bindings in die koolwaterstofskelet kan die hars net as lynolie in die lug verhard. Barnsteen is versteende hars wat ontstaan het uit harse wat lank gelede in die grond beland het. As gevolg van geologiese prosesse is dit omgesit in 'n harde, onoplosbare, nie-smeltbare produk. Dit word uit [[Oos-Europa]] verkry en as siersteen gebruik. == Oosterse lak == Oosterse lak word in [[China]] en [[Noord-Amerika]] uit die [[vernisboom]] (''Rhus vernicifera'') gewin. Later is die bome egter ook in Japan gekweek en daar is feitlik geen verskil tussen Chinese en Japanse lak nie. Vir die bereiding van die lak word die bome se bas gedeeltelik gestroop en die melkagtige sap opgevang. Die sap word ingedamp en gesuiwer, waarna dit gekleur word. Die hars verhard in vogtige lug in die afwesigheid van lig. Dit word deur die Oosterlinge gekleur en vir die versiering van hout en vase gebruik. == Skellak == Skellak is van dierlike oorsprong. Dit is 'n afskeidingsproduk van die [[lakskildluis]] (''Laccifera lacca''), wat op sommige soorte [[wildevyebome]] (''Ficus laceifera'') voorkom. Die takkies van die boom raak mettertyd oordek met 'n klewerige laag wat deur die luise afgeskei word. Die takkies word versamel en die kleeflak met behulp van 'n oplosmiddel verwyder, waarna dit verder met water behandel word. By die behandeling kom 'n rooi kleurstof (lakrooi) vry, wat verwyder word. Die oorblywende lak word gesmelt, gefiltreer en afgekoel. Die kleur hiervan wissel van liggeel tot donkerbruin en die lak word soms gebleik om wit skellak te verkry. Skellak word vir die behandeling van hout gebruik, en is verder ʼn goeie isolator van elektrisiteit. == Bronnelys == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409613}}, volume 20, bl. 131 {{commons|Resin}}{{Normdata}} [[Kategorie:Natuurlike materiale]] grk4myyfc3u5ve5xftog3lozl47ufrj 0 71344 3138960 2772806 2026-10-29T09:30:56Z Aliwal2012 39067 uitgebrei uit Britse wiki 3138960 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Reservaat |reservaat_naam = Nylsvley-natuurreservaat |ander_naam = |iucn_kategorie = |beeld = Scenery in Nylsvley nature reserve 3.jpg |beeld_byskrif = Vleiland met [[fluitjiesriet]] |kaart = |kaart_byskrif = |land = [[Suid-Afrika]] |provinsie = [[Limpopo]] |naaste_dorp = [[Modimolle]] |duimdrukkerkaart = Limpopo |duimdrukkeretiketposisie = regs |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = Die reservaat in Limpopoprovinsie |breedtegraad = 24 |breedtegraad_m = 39 |breedtegraad_s = 17 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 28 |lengtegraad_m = 41 |lengtegraad_s = 28 |lengtegraad_OW = O |oppervlak = 3 100 ha |openingsjaar = |besoekerstal = |besoekersjaartal = |bestuursliggaam = |webblad = }} Die '''Nylsvley-natuurreservaat''' is 3&nbsp;100 hektaar groot en geleë in [[Limpopo]] tussen [[Modimolle]] en [[Mokopane]]. Die [[Nylrivier (Suid-Afrika)|Nylrivier]] vloei deur die reservaat, en vorm seisoenaal 'n breë vleiland waar dit die reservaat verlaat<ref>{{Cite web |url=http://www.limpoposouth.co.za/P20050520145545229.htm# |title=Nylsvley-natuurreservaat |access-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130913020720/http://www.limpoposouth.co.za/P20050520145545229.htm# |archive-date=2013-09-13 |url-status=dead }}</ref> en inkorporeer een van die grootste enkele [[ekosisteem|ekosisteme]] in Suid-Afrika vir watervoëls.<ref>[http://www.wrc.org.za/Lists/Knowledge%20Hub%20Items/Attachments/5388/2007_Jan_07_1996b_ABSTRACT.pdf Hydrological and hydraulic modelling of the Nyl River floodplain] (PDF) Besoek op 18 Maart 2012.</ref> [[Maroelakop]] (1&nbsp;157&nbsp;m) is die hoogste punt in die reservaat. 'n Kampeerplek is naby die ingangshek geleë. == Lees ook == * [[Ramsar-konvensie]] * [[Ramsar-vleilande in Suid-Afrika]] == Bron == *{{cite book |last= Stuart|first= Chris & Mathilde |title= National Parks and Nature Reserves|year= 2012|publisher= Struik Travel and Heritage|location= |isbn= 978-1-77007-742-3}} == Eksterne skakels == * [http://www.nylsvley.co.za/ Vriende van Nylsvley] * [http://www.sa-venues.com/game-reserves/np_nylsvley.htm Nylsvley-natuurreservaat, Limpopo] {{Normdata}} [[Kategorie:Natuurreservate in Limpopo]] m4mylcjkddskbsb01qzxbcnfu1hkpfo 3138962 3138960 2026-10-29T09:39:02Z Aliwal2012 39067 3138962 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Reservaat |reservaat_naam = Nylsvley-natuurreservaat |ander_naam = |iucn_kategorie = |beeld = Scenery in Nylsvley nature reserve 3.jpg |beeld_byskrif = Vleiland met [[fluitjiesriet]] |kaart = |kaart_byskrif = |land = [[Suid-Afrika]] |provinsie = [[Limpopo]] |naaste_dorp = [[Modimolle]] |duimdrukkerkaart = Limpopo |duimdrukkeretiketposisie = regs |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = Die reservaat in Limpopoprovinsie |breedtegraad = 24 |breedtegraad_m = 39 |breedtegraad_s = 17 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 28 |lengtegraad_m = 41 |lengtegraad_s = 28 |lengtegraad_OW = O |oppervlak = 3 100 ha |openingsjaar = |besoekerstal = |besoekersjaartal = |bestuursliggaam = |webblad = }} Die '''Nylsvley-natuurreservaat'''<ref>{{verwys boek |van= Stuart|voornaam= Chris & Mathilde |titel= National Parks and Nature Reserves|jaar= 2012|uitgewer= Struik Travel and Heritage|plek= Kaapstad|isbn= 978-1-77007-742-3}}</ref> is 3&nbsp;100 hektaar groot en geleë in [[Limpopo]] tussen [[Modimolle]] en [[Mokopane]]. Die [[Nylrivier (Suid-Afrika)|Nylrivier]] vloei deur die reservaat, en vorm seisoenaal 'n breë vleiland waar dit die reservaat verlaat<ref>{{Cite web |url=http://www.limpoposouth.co.za/P20050520145545229.htm# |title=Nylsvley-natuurreservaat |access-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130913020720/http://www.limpoposouth.co.za/P20050520145545229.htm# |archive-date=2013-09-13 |url-status=dead }}</ref> en inkorporeer een van die grootste enkele [[ekosisteem|ekosisteme]] in Suid-Afrika vir watervoëls.<ref>[http://www.wrc.org.za/Lists/Knowledge%20Hub%20Items/Attachments/5388/2007_Jan_07_1996b_ABSTRACT.pdf Hydrological and hydraulic modelling of the Nyl River floodplain] (PDF) Besoek op 18 Maart 2012.</ref> [[Maroelakop]] (1&nbsp;157&nbsp;m) is die hoogste punt in die reservaat. 'n Kampeerplek is naby die ingangshek geleë. == Sien ook == * [[Ramsar-konvensie]] * [[Ramsar-vleilande in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.nylsvley.co.za/ Vriende van Nylsvley] * [http://www.sa-venues.com/game-reserves/np_nylsvley.htm Nylsvley-natuurreservaat, Limpopo] {{Normdata}} [[Kategorie:Natuurreservate in Limpopo]] 7p6wq1bwrzy1lkmork90ax38yftphmd 0 71943 3138969 2230901 2026-10-29T10:32:41Z Aliwal2012 39067 3138969 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Taizhou |ander_naam= |inheemse_naam=台州 |nedersetting_tipe=Stad |bynaam= |beeld_stadsilhoeët=Taizhou City 01.jpg |beeldgrootte=260px |beeldbyskrif='n Uitsig oor Taizhou. |beeld_vlag= |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_kaart= |kaartgrootte=200px |kaartbyskrif= |duimdrukkerkaart=Volksrepubliek China |duimdrukkeretiketposisie=onderkant |duimdrukkerkaartgrootte=250 |duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging in die Volksrepubliek China |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Volksrepubliek China}} |onderafdelingtipe1=[[Provinsies van die Volksrepubliek China|Provinsie]] |onderafdelingtipe2= |onderafdelingnaam1=[[Zhejiang]] |onderafdelingnaam2= |regeringvoetnotas= |regeringstipe= |leiertitel=[[Kommunistiese Party van China]] Sekretariskomitee |leiernaam=Zhang Hongming (张鸿铭) |stigtingstitel= |stigtingsdatum= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2= |oppervlak_land_km2=9411 |oppervlak_water_km2=80000 |oppervlak_land_myl2=3634 |oppervlak_water_myl2=30000 |oppervlak_water_persent= |oppervlak_stedelik_km2=1264 |oppervlak_stedelik_myl2=488 |oppervlak_metro_km2=1538 |oppervlak_metro_myl2=594 |hoogtevoetnotas= |hoogte_m=1382 |hoogte_voet=4534 |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|28|40|00|N|121|21|00|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2010 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=5&nbsp;968&nbsp;800 |bevolkingsdigtheid_km2= |bevolkingsdigtheid_myl2= |bevolking_metro=1&nbsp;575&nbsp;252 |bevolkingsdigtheid_metro_km2=1200 |bevolkingsdigtheid_metro_myl2=3200 |bevolking_stedelik=1&nbsp;125&nbsp;180 |bevolkingsdigtheid_stedelik_km2=730 |bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2=1900 |bevolkingnota= |tydsone=SST |utcafset=+08:00 |tydsone_DST= |uctafset_DST= |skakelkode=576 |voetnotas= |webwerf=[http://www.zjtz.gov.cn/ ''zjtz.gov.cn''] }} '''Taizhou''' ([[Chinees]]: 台州) is 'n [[stad]] in die [[Volksrepubliek China|Chinese]] [[Provinsies van die Volksrepubliek China|provinsie]] [[Zhejiang]] met 'n bevolking van 5&nbsp;968&nbsp;800 in 2010. Die stad is geleë in die ooste van China aan die [[Oos-Chinese See]]. Taizhou is 'n nuutontwikkelde nywerheidstad en vervoerknooppunt tussen [[Shanghai]], [[Wenzhou]] en [[Ningbo]]. [[Kategorie:Kusstede]] [[Kategorie:Nedersettings in die Volksrepubliek China]] htqn58lrg4c3l6ypbm0vy8kd94p60xp 3138981 3138969 2026-10-29T11:17:02Z Aliwal2012 39067 SpesBona sê ons moet meer artikels uit Duits vertaal 3138981 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Taizhou |ander_naam= |inheemse_naam=台州 |nedersetting_tipe=Stad |bynaam= |beeld_stadsilhoeët=Taizhou City 01.jpg |beeldgrootte=260px |beeldbyskrif='n Uitsig oor Taizhou. |beeld_vlag= |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_kaart= |kaartgrootte=200px |kaartbyskrif= |duimdrukkerkaart=Volksrepubliek China |duimdrukkeretiketposisie=onderkant |duimdrukkerkaartgrootte=250 |duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging in die Volksrepubliek China |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Volksrepubliek China}} |onderafdelingtipe1=[[Provinsies van die Volksrepubliek China|Provinsie]] |onderafdelingtipe2= |onderafdelingnaam1=[[Zhejiang]] |onderafdelingnaam2= |regeringvoetnotas= |regeringstipe= |leiertitel=[[Kommunistiese Party van China]] Sekretariskomitee |leiernaam=Zhang Hongming (张鸿铭) |stigtingstitel= |stigtingsdatum= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2= |oppervlak_land_km2=9411 |oppervlak_water_km2=80000 |oppervlak_land_myl2=3634 |oppervlak_water_myl2=30000 |oppervlak_water_persent= |oppervlak_stedelik_km2=1264 |oppervlak_stedelik_myl2=488 |oppervlak_metro_km2=1538 |oppervlak_metro_myl2=594 |hoogtevoetnotas= |hoogte_m=1382 |hoogte_voet=4534 |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|28|40|00|N|121|21|00|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2010 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=5&nbsp;968&nbsp;800 |bevolkingsdigtheid_km2= |bevolkingsdigtheid_myl2= |bevolking_metro=1&nbsp;575&nbsp;252 |bevolkingsdigtheid_metro_km2=1200 |bevolkingsdigtheid_metro_myl2=3200 |bevolking_stedelik=1&nbsp;125&nbsp;180 |bevolkingsdigtheid_stedelik_km2=730 |bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2=1900 |bevolkingnota= |tydsone=SST |utcafset=+08:00 |tydsone_DST= |uctafset_DST= |skakelkode=576 |voetnotas= |webwerf=[http://www.zjtz.gov.cn/ ''zjtz.gov.cn''] }} '''Taizhou''' ([[Chinees]]: 台州市; pinyin: Tāizhōu Shì) is 'n [[stad|prefektuurvlakstad]] in die [[Volksrepubliek China|Chinese]] [[Provinsies van die Volksrepubliek China|provinsie]] [[Zhejiang]] met 'n bevolking van 5&nbsp;968&nbsp;800 in 2010. Die stad is geleë in die ooste van China aan die [[Oos-Chinese See]]. Taizhou is 'n nuutontwikkelde nywerheidstad en vervoerknooppunt tussen [[Shanghai]], [[Wenzhou]] en [[Ningbo]]. Taizhou is geleë in die middel van die oorwegend Wu-sprekende kusprovinsie Zhejiang en het 'n subtropiese, effens vogtige seeklimaat. Die landoppervlakte van die stad is 9 625 km² en die wateroppervlakte is 80 000 km². Taizhou het 'n bevolking van 6 622 888 (volgens die sensus van 2020). Die werklike stedelike sentrum van Taizhou het 'n bevolking van 1 485 502 gehad in 2020. ==Administratiewe struktuur== Op distriksvlak bestaan Taizhou uit drie distrikte, drie distriksvlakstede en drie distrikte: *Jiaojiang-distrik (椒江区), 338 km², bevolking 826 074; *Huangyan-distrik (黄岩区), 988 km², 707 453 inwoners; *Luqiao-distrik (路桥区), 308 km², 628 934 inwoners; *Linhai-stad (临海市), 2 182 km², bevolking 1 114 146; *Wenling-stad (温岭市), 958 km², 1 416 199 inwoners; *Yuhuan-stad (玉环县), 405 km², bevolking 644 014; *Sanmen-distrik (三门县), 1 014 km², 379 469 inwoners, hoofstad: Haiyou-dorp (海游镇); *Tiantai-distrik (天台县), 1 432 km², 474 711 inwoners; *Xianju-distrik (仙居县), 2 000 km², bevolking 431 888. == Infrastruktuur == Taizhou is gerieflik geleë en het goeie infrastruktuur. Geleë suid van die Sjanghai Ekonomiese en Tegniese Ontwikkelingsone, tussen Wenzhou en Ningbo, is Taizhou die vervoersentrum van die Zhejiang-provinsie. Die Ningbo-Taizhou-Wenzhou-hoofweg en die Taizhou-Jinhua-hoofweg loop deur Taizhou. Taizhou het sy eie lughawe (Huangyan) en is ongeveer halfpad tussen die lughawens van Ningbo (150 km) en Wenzhou geleë. Die Ling Jiang, die derde grootste rivier in die Zhejiang-provinsie, en die Yongning Jiang vloei deur die stad. Binnelandse waterwegvervoer is goed ontwikkel. In Oktober 2009 is die spoorwegverbinding van Hangzhou-Ningbo via Taizhou na Wenzhou in die suide geopen. Taizhou het drie treinstasies in Sanmen, Wenling en Huangyan (Sentraal Taizhou). Die lyn is as 'n hoëspoedlyn gebou, maar is nog nie op alle afdelings as sodanig vrygestel nie. Tans neem dit 2,5 uur om van Huangyan na Hangzhou te reis. Na voltooiing sal hierdie tyd aansienlik verkort word. Vir die toekoms word 'n tak na Jinhua beplan. Die stad se kuslyn bied 'n aantal uitstekende hawens. Haimen-hawe (Jiaojiang) is die derde grootste in Zhejiang-provinsie na die hawens van Wenzhou en Ningbo. Die hawe se hanteringskapasiteit is 200 miljoen ton per jaar. 'n [[Kernkrag]]stasie is naby Sanmen in aanbou. == Ekonomie == Danksy die gunstige klimaat het Taizhou een van die bekendste plekke vir vrugteverbouing in China geword. [[Mandaryn]]e, myrica rubra, pipa, aarbeie, tee en groente is Taizhou se belangrikste produkte. Die pitlose mandaryne en tee wat hier verbou word, het verskeie staatstoekennings ontvang. Die Yuhuan-[[pomelo]] is regoor China bekend. Daarbenewens het Taizhou die land se grootste blomkoolproduksie. Sedert die implementering van China se hervormings- en openingsbeleid het Taizhou groot vordering gemaak in ekonomiese en sosiale ontwikkeling. Nywerheid word veral gekenmerk deur vinnige groei. Verskeie handelsmerke is landwyd bekend, soos [[Geely]], Jonway en Qianjiang (motorbedryf), Feiyue ([[naaimasjien]]e), Xingxing (vrieskaskonstruksie) en Supor (kombuistoestelle). === Bankwese === Die banksektor in Taizhou is veral ontwikkel en gespesialiseer in ligte nywerheid. Anders as die meeste Chinese stede, wat gewoonlik net een streek-kommersiële bank het, het Taizhou altesaam drie plaaslike kommersiële banke wat hul hooftakke hier het. ''Taizhou City Commercial Bank'' staan veral uit van die tipiese Chinese bankspektrum weens sy gevorderde metodes en hoogs doeltreffende organisasie. Een rede is waarskynlik die geheelprivate eienaarskapstruktuur. === Skeepswerwe === Talle [[Skeepsbou|skeepswerwe]] het langs die Jiao Jiang-rivier gevestig. Veral in die bloeijare van skeepsbou tot 2008 het die aantal skeepswerwe toegeneem. Sedert 2008 het baie skeepsboumaatskappye ekonomiese probleme ondervind. Sommige van die skeepswerwe bou skepe vir Westerse skeepseienaars onder streng kwaliteitstoesig. Die meeste skeepswerwe bou egter minderwaardige skepe. == Besienswaardighede == Twee derdes van Taizhou se landoppervlakte is bergagtige land wat deur baie riviere deurkruis word en, saam met die vlaktes, 'n bekoorlike landskap vorm. Tiantai-berg is die oorsprong van die Tiantai-skool van Boeddhisme en die suidelike skool van Daoïsme. Taizhou staan bekend as die plek van oorsprong van koöperasies in China. Ander besienswaardighede in die streek sluit in die Guoqing-tempel, die Klipbalkwaterval en die Kunsglas-uitstallingsaal. Stone Dam-dorpie is die plek op die vasteland van China wat deur die eerste sonlig van die 21ste eeu verlig is. Daarbenewens is die ''Fantawild Land'' pretpark sedert Julie 2022 in die stad geleë. [[Kategorie:Kusstede]] [[Kategorie:Nedersettings in die Volksrepubliek China]] je3wv26mkjab95ptbg32ubpjzb5v9f7 0 72360 3138897 2861859 2026-10-29T04:15:33Z CommonsDelinker 1161 "African_Cup_of_Nations_2013.png" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Sreejithk2000|Sreejithk2000]] verwyder is omrede: Temporary deletion for [[:c:COM:HMS|history merging]] of different uploads of the same file ([[:c:COM:CSD#G5|G5]]) 3138897 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas internasionale sokkerkompetisie | titel = Afrikanasiesbeker 2013 | jaar = 2013 | bo = Suid-Afrika 2013 | beeld = Afrikanasiesbeker 2013.png | grootte = 200px | onderskrif = | land = Suid-Afrika | datums = 19 Januarie – 10 Februarie | konfederasies = 1 | num_spanne = 16 | stadions = 5 | stede = 5 | kampioen = Nigerië | aantal = 3 | tweede = Burkina Faso | derde = Mali | vierde = Ghana | wedstryde = 32 | doele = 69 | bywoning = 729000 | top_puntemaker = {{vlagikoon|Nigerië}} [[Emmanuel Emenike]]<br />{{vlagikoon|Ghana}} [[Wakaso Mubarak]] (4 doele elk) | speler = {{vlagikoon|Burkina Faso}} [[Jonathan Pitroipa]] | vorige = [[Afrikanasiesbeker 2012|2012]] | volgende = [[Afrikanasiesbeker 2015|2015]] }} Die '''Afrikanasiesbeker 2013''' is van [[19 Januarie]] tot en met [[10 Februarie]] [[2013]] in [[Suid-Afrika]] aangebied. Dit was die 29ste aanbieding van die [[CAF]] se [[Afrikanasiesbeker]]-toernooi en die tweede keer wat Suid-Afrika die geleentheid kry om as gasheer op te tree nadat hulle ook die [[Afrikanasiesbeker 1996|1996-toernooi]] aangebied het. [[Lêer:Coppa Africa.svg|duimnael|links|upright|Die Afrikanasiesbekertrofee waarom meegeding is]] 16 spanne vanuit verskeie [[Afrika]]lande het aan die toernooi deelgeneem. [[Nigerië]] het die trofee gewen nadat hulle [[Burkina Faso]] op [[10 Februarie]] in die [[ENB-stadion]] met 1–0 geklop en sodoende hulle derde Afrikatitel ingepalm het; Nigerië het daarmee regstreeks vir die [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2013]] in [[Brasilië]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/confederationscup/qualifiers/index.html |title=Qualifiers – FIFA Confederations Cup Brazil 2013 |publisher=[[FIFA]] |accessdate=18 Februarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150719024016/http://www.fifa.com/confederationscup/qualifiers/index.html |archive-date=19 Julie 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Mali]] het in die derde en [[Ghana]] in die vierde plek geëindig. Die verdedigende kampioen [[Zambië]] is reeds in die groepfase uitgeskakel. Suid-Afrika se [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Bafana-Bafana]] het die uitklopfase gehaal, maar hulle is deur Mali in die kwarteindrondte met 1 (1) teen 1 (3) uitgeskakel. == Toewysing == === Aanvanklike toewysing aan Libië === Op 4 September 2006 het CAF aangekondig dat die Afrikanasiesbeker in 2010 in [[Angola]], in 2012 in [[Gaboen]] en [[Ekwatoriaal-Guinee]] en 2014 in [[Libië]] aangebied sou word. Op 14 Mei 2010 het die uitvoerende komitee bekend gemaak dat dit vanaf 2013 in onewe jare gespeel sou word om nie in dieselfde jaar van die [[Sokker-Wêreldbeker]] aangebied te word nie.<ref>{{en}} [http://www.cafonline.com/football/news/5564-caf-executive-committee-decisions-can-in-odd-years-from-2013.html Afrikanasiesbeker van 2013 in onewe jare]</ref> Hiervolgens sou Libië dan die toernooi in 2013, ’n jaar vroeër as aanvanklik beplan, aanbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/8685251.stm |title=Africa Cup of Nations Cup to move to odd-numbered years |publisher=[[BBC]] |date=16 Mei 2010 |accessdate=4 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191222191348/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/8685251.stm |archive-date=22 Desember 2019 |url-status=live|df=dmy-all}}</ref> === Toewysing aan Suid-Afrika === Na die uitbreek van die [[Libiese Burgeroorlog]] in 2011 het CAF in September 2011 besluit om die organisasie van die toernooi van 2013 en 2017 om te ruil. Dit het Suid-Afrika in staat gestel om sy [[infrastruktuur]] en stadions wat vir die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|Sokkerwêreldbeker 2010]] opgebou is aan te wend.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/15089244 |title=South Africa replace Libya as 2013 Nations Cup hosts |publisher=[[BBC]] |date=28 September 2011 |accessdate=4 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160109011133/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/15089244 |archive-date=9 Januarie 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Libië sou dan meer tyd kry om voor te berei waartydens die land onder meer gestabiliseer kon word.<ref>{{nl}} [http://www.sporza.be/cm/sporza/voetbal/buitenland/110928_libie_afrika_cup "Libië verspeelt Afrika Cup 2013 aan Zuid-Afrika"], Sporza.be, 28 September 2011</ref> == Kwalifisering == Die gasheer Suid-Afrika het regstreeks vir die Afrikanasiesbeker 2013 gekwalifiseer. Tydens die kwalifisering het 47 spanne om die oorblywende 15 plekke meegeding. === Kwalifiserende spanne === Die volgende 16 spanne het vir die finale toernooi gekwalifiseer: [[Lêer:2013 ACN Qualification.png|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering: {{sleutel|#000000|Geen deelname}} {{sleutel|#ababab|Nie ’n geassosieerde lid van CAF nie}} {{sleutel|#ff6666|Land het nie gekwalifiseer nie}} {{sleutel|#6600ff|Land het gekwalifiseer}} {{Kleurkas|#ffff00}} Gasheerland [[Suid-Afrika]]]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=80|Verskynings by eindstryde !width=50|Agtereenvolgende deelnames !width=80|Laaste verskyning !width=80|Vorige beste prestasie |- |align="left"|{{vlagland|Algerië}} |15de||1||2010||'''Kampioen''' <small>(1990)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Angola}} |7de||5||2012||Kwarteindstryd <small>(2008, 2010)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Burkina Faso}} |9de||3||2012||Vierde plek <small>(1998)</small> |- |align="left"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |16de||1||2006||'''Kampioen''' <small>(1968, 1974)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ethiopië}} |10de||1||1982||'''Kampioen''' <small>(1962)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ghana}} |19de||5||2012||'''Kampioen''' <small>(1963, 1965, 1978, 1982)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Ivoorkus}} |20ste||5||2012||'''Kampioen''' <small>(1992)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Kaap Verde}} |1ste||1||–||Debuut |- |align="left"|{{vlagland|Mali}} |8ste||4||2012||Naaswenner <small>(1972)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Marokko}} |15de||2||2012||'''Kampioen''' <small>(1976)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Niger}} |2de||2||2012||Groepfase <small>(2012)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Nigerië}} |17de||1||2010||'''Kampioen''' <small>(1980, 1994)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Suid-Afrika}} |8ste||1||2008||'''Kampioen''' <small>(1996)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Togo}} |7de||1||2006||Groepfase <small>(1972, 1984, 1998, 2000, 2002, 2006)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Tunisië}} |16de||11||2012||'''Kampioen''' <small>(2004)</small> |- |align="left"|{{vlagland|Zambië}} |16de||5||2012||'''Kampioen''' <small>(2012)</small> |} == Stadions == Die wedstryde is in vyf stede en in vyf stadions gespeel: <center> {| class="wikitable" style="text-align:center" width="500px" !colspan=2| [[Johannesburg]] !colspan=2| [[Durban]] !colspan=2| [[Port Elizabeth]] |- |colspan=2| [[ENB-stadion]] |colspan=2| [[Moses Mabhidastadion]] |colspan=2| [[Nelson Mandelabaaistadion]] |- |colspan=2| <small>{{Koördinate|26|14|5.3|S|27|58|56.6|O|region:ZA_type:landmark|aansig=inlyn|name=ENB-stadion}}</small> |colspan=2| <small>{{Koördinate|29|49|44.4|S|31|1|49.3|O|region:ZA_type:landmark|aansig=inlyn|name=Moses Mabhidastadion}}</small> |colspan=2| <small>{{Koördinate|33|56|16.1|S|25|35|58.3|O|region:ZA_type:landmark|aansig=inlyn|name=Nelson Mandelabaaistadion}}</small> |- |colspan=2| Kapasiteit: '''94&nbsp;700''' |colspan=2| Kapasiteit: '''54&nbsp;000''' |colspan=2| Kapasiteit: '''48&nbsp;000''' |- |colspan=2| [[Lêer:FIFA World Cup 2010 Uruguay Ghana.jpg|200px]] |colspan=2| [[Lêer:FIFA World Cup 2010 Germany Australia.jpg|200px]] |colspan=2| [[Lêer:Nelson Mandela Stadium in Port Elizabeth.jpg|200px]] |- !colspan=6 text-align="center"|{{location map+ |Suid-Afrika |float=center |width=400 |places= {{location map~ |Suid-Afrika |lat=-26.234797 |long=27.982353 |label=[[Johannesburg]]|position=bottom}} {{location map~ |Suid-Afrika |lat=-29.829444 |long=31.030278 |label=[[Durban]] |position=top}} {{location map~ |Suid-Afrika |lat=-33.937778 |long=25.598889 |label=[[Port Elizabeth|Port&nbsp;Elizabeth]] |position=right}} {{location map~ |Suid-Afrika |lat=-25.5786 |long=27.1607 |label=[[Rustenburg]] |position=left}} {{location map~ |Suid-Afrika |lat=-25.46172 |long=30.929689 |label=[[Nelspruit]] |position=top}} }} |- !colspan="3"| [[Nelspruit]] !colspan="3"| [[Rustenburg]] |- |colspan="3"| [[Mbombela-stadion]] |colspan="3"| [[Royal Bafokeng-stadion]] |- |colspan="3"| <small>{{Koördinate|25|27|42|S|30|55|47|O|region:ZA_type:landmark|aansig=inlyn|name=Mbombela-stadion}}</small> |colspan="3"| <small>{{Koördinate|25|34|43.5|S|27|9|39.4|O|region:ZA_type:landmark|aansig=inlyn|name=Royal Bafokeng-stadion}}</small> |- |colspan="3"| Kapasiteit: '''41&nbsp;000''' |colspan="3"| Kapasiteit: '''42&nbsp;000''' |- |colspan="3"| [[Lêer:FIFA World Cup 2010 Italy New Zealand.jpg|200px]] |colspan="3"| [[Lêer:Royal Bafokeng Stadium, Phokeng.jpg|200px]] |}</center> == Wedstrydbal == Die Afrikanasiesbeker 2013 se amptelike wedstrydbal is vervaardig deur [[Adidas]] en genoem ''Katlego'', wat “sukses” in [[Tswana]] beteken. Dié naam is deur Afrikasokkerondersteuners gekies deur ’n aanlynstemming bo twee alternatiewe name, naamlik ''Khanya'' (“lig”) en ''Motswako'' (“mengel”).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.adidas.co.za/goallin/news/2012/10/za-afconball-gai-news |title=Adidas unveils the official match ball of the Orange Africa Cup of Nations 2013, South Africa |publisher=Adidas Suid-Afrika |date=25 Oktober 2012 |accessdate=19 Januarie 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130413002051/http://www.adidas.co.za/goallin/news/2012/10/za-afconball-gai-news |archive-date=13 April 2013}}</ref> == Formaat == Die Afrikanasiesbeker 2013 is oor 23 dae tussen 16 verskillende nasies oor 32 wedstryde uitgespeel. Dit het op 19 Januarie 2013 op die ENB-stadion in Johannesburg met ’n wedstryd tussen die gasheer Suid-Afrika en Kaap Verde afgeskop. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 10 Februarie met die eindstryd tussen Nigerië en Burkina Faso, waartydens Nigerië die Afrikanasiesbekertrofee ingepalm het. === Kalender === Die volgende tabel dui die Afrikanasiesbeker 2013 se daaglikse program aan. ’n Pers blokkie dui op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />Januarie ! scope=col |Sa<br />19 ! scope=col |So<br />20 ! scope=col |Ma<br />21 ! scope=col |Di<br />22 ! scope=col |Wo<br />23 ! scope=col |Do<br />24 ! scope=col |Vr<br />25 ! scope=col |Sa<br />26 ! scope=col |So<br />27 ! scope=col |Ma<br />28 ! scope=col |Di<br />29 ! scope=col |Wo<br />30 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 19 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| |- align=center | align=left|Groep A <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| |- align=center |align=left|Groep B <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| |- align=center |align=left|Groep C <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 30 -->| |- align=center |align=left|Groep D <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Januarie/Februarie ! scope=col |Do<br />31 ! scope=col |Vr<br />1 ! scope=col |Sa<br />2 ! scope=col |So<br />3 ! scope=col |Ma<br />4 ! scope=col |Di<br />5 ! scope=col |Wo<br />6 ! scope=col |Do<br />7 ! scope=col |Vr<br />8 ! scope=col |Sa<br />9 ! scope=col |So<br />10 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 31 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}''' |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 31 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 3 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#3399ff| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto;" wikitable right | colspan=2 |'''Legende''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#3399ff|Derde plek}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepfase === Die Afrikanasiesbeker 2013 is deur 16 nasionale sokkerspanne uitgespeel. Vir die groepfase is die 16 deelnemende spanne in vier groepe van vier spanne elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span drie wedstryde in die groepfase gespeel. Drie punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens aangetekende doele gerangskik. Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel: * Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning; * Een vir ’n gelykop; * geen vir ’n nederlaag. Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee top spanne wat na die uitklopfase deurgedring het. As twee spanne gelyk op punte was, is die rangorde deur hul aantal aangetekende doele bepaal. === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd. Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die agtste eindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B het teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers weer in óf die klein finale óf die eindstryd kon ontmoet het. Elke wedstryd in die uitklopstadium moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná negentig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om die wenner te bepaal. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, 15 minute in elke rigting. As daar steeds nie ’n wenner was ná 120 minute nie, is die wenner deur ’n [[Strafskop (sokker)|strafskopkompetisie]] bepaal. == Wedstryde == {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. Die loting vir die groepfase het op 24 Oktober 2012 in [[Durban]] plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cafonline.com/competition/orange-can-2013_2013/news/15296-can-2013-final-draw-date-change.html |title=CAN 2013 Final draw date change |publisher=[[CAF]] |date=12 September 2012}}</ref> === Groepfase === 16 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die boonste twee spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring. ==== Groep A ==== [[Lêer:AFCON 2013 South vs. Angola.JPG|duimnael|Wedstryd tussen Suid-Afrika en Angola]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width="175"|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Suid-Afrika}} |3||1||2||0||4||2||+2||'''5''' |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Kaap Verde}} |3||1||2||0||3||2||+1||'''5''' |- |align=left|{{vlagland|Marokko}} |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- |align=left|{{vlagland|Angola}} |3||0||1||2||1||4||–3||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Januarie]] [[2013]] |time = 18:00 |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 0–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[ENB-stadion]], [[Johannesburg]] |attendance = 50&nbsp;000 |referee = Djamel Haimoudi (Algerië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[19 Januarie]] [[2013]] |time = 21:00 |team1 = '''{{vlagland|Angola}}''' |score = 0–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[ENB-stadion]], [[Johannesburg]] |attendance = 25&nbsp;000 |referee = Badara Diatta (Senegal)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Januarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 2–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Angola}}''' |goals1 = [[Siyabonga Sangweni|Sangweni]] {{goal|30}}<br />[[Lehlohonolo Majoro|Majoro]] {{goal|62}} |goals2 = |stadium = [[Moses Mabhidastadion]], [[Durban]] |attendance = 40&nbsp;000 |referee = Koman Coulibaly (Mali)}} {{sokkerwedstryd |date = [[23 Januarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |score = 1–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = [[Youssef El-Arabi|El-Arabi]] {{goal|78}} |goals2 = {{goal|35}} [[Luís Carlos Almada Soares|Platini]] |stadium = [[Moses Mabhidastadion]], [[Durban]] |attendance = 25&nbsp;000 |referee = Janny Sikazwe (Zambië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagland|Marokko}}''' |score = 2–2 |report = |team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |goals1 = [[Issam El Adoua|El Adoua]] {{goal|10}}<br />[[Abdelilah Hafidi|Hafidi]] {{goal|82}} |goals2 = {{goal|71}} [[May Mahlangu|Mahlangu]]<br />{{goal|86}} [[Siyabonga Sangweni|Sangweni]] |stadium = [[Moses Mabhidastadion]], [[Durban]] |attendance = 45&nbsp;000 |referee = Bakary Gassama (Gambië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[27 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |score = 2–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Angola}}''' |goals1 = [[Fernando Lopes dos Santos Varela|F. Varela]] {{goal|81}}<br />[[Héldon Ramos|Héldon]] {{goal|90+1}} |goals2 = {{goal|33}} ([[Eie doel|e. d.]]) [[Nando Maria Neves|Nando]] |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 20&nbsp;000 |referee = Slim Jedidi (Tunisië)}} ==== Groep B ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width="175"|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Ghana}} |3||2||1||0||6||2||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Mali}} |3||1||1||1||2||2||0||'''4''' |- |align=left|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] |3||0||3||0||3||3||0||'''3''' |- |align=left|{{vlagland|Niger}} |3||0||1||2||0||4||–4||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Januarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |score = 2–2 |report = |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = [[Emmanuel Agyemang-Badu|Agyemang-Badu]] {{goal|40}}<br />[[Kwadwo Asamoah|Asamoah]] {{goal|50}} |goals2 = {{goal|53}} [[Trésor Mputu|Mputu]]<br />{{goal|68|straf}} [[Dieumerci Mbokani|Mbokani]] |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 7&nbsp;000 |referee = Daniel Bennett (Suid-Afrika)}} {{sokkerwedstryd |date = [[20 Januarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Mali}}''' |score = 1–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Niger}}''' |goals1 = [[Seydou Keita|Keita]] {{goal|84}} |goals2 = |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 20&nbsp;000 |referee = Slim Jedidi (Tunisië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Januarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |score = 1–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Mali}}''' |goals1 = [[Wakaso Mubarak|Wakaso]] {{goal|38|straf}} |goals2 = |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 8&nbsp;000 |referee = Noumandiez Doué (Ivoorkus)}} {{sokkerwedstryd |date = [[24 Januarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Niger}}''' |score = 0–0 |report = |team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 12&nbsp;000 |referee = Bouchaïb El Ahrach (Marokko)}} {{sokkerwedstryd |date = [[28 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagland|Niger}}''' |score = 0–3 |report = |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|6}} [[Asamoah Gyan|Gyan]]<br />{{goal|23}} [[Christian Atsu|Atsu]]<br />{{goal|49}} [[John Boye|Boye]] |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 10&nbsp;000 |referee = Badara Diatta (Senegal)}} {{sokkerwedstryd |date = [[28 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]''' |score = 1–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Mali}}''' |goals1 = [[Dieumerci Mbokani|Mbokani]] {{goal|3|straf}} |goals2 = {{goal|15}} [[Mamadou Samassa|Mah. Samassa]] |stadium = [[Moses Mabhidastadion]], [[Durban]] |attendance = 8&nbsp;000 |referee = Djamel Haimoudi (Algerië)}} ==== Groep C ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width="175"|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Burkina Faso}} |3||1||2||0||5||1||+4||'''5''' |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Nigerië}} |3||1||2||0||4||2||+2||'''5''' |- |align=left|{{vlagland|Zambië}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- |align=left|{{vlagland|Ethiopië}} |3||0||1||2||1||7||–6||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Januarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Zambië}}''' |score = 1–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Ethiopië}}''' |goals1 = [[Collins Mbesuma|Mbesuma]] {{goal|45+3}} |goals2 = {{goal|65}} [[Adane Girma|Adane]] |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 10&nbsp;000 |referee = Eric Otogo-Castane (Gaboen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[21 Januarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' |score = 1–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' |goals1 = [[Emmanuel Emenike|Emenike]] {{goal|23}} |goals2 = {{goal|90+4}} [[Alain Traoré|Al. Traoré]] |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 8&nbsp;500 |referee = Mohamed Benouza (Algerië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Januarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Zambië}}''' |score = 1–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' |goals1 = [[Kennedy Mweene|Mweene]] {{goal|85|straf}} |goals2 = {{goal|57}} [[Emmanuel Emenike|Emenike]] |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 25&nbsp;000 |referee = Gehad Grisha (Egipte)}} {{sokkerwedstryd |date = [[25 Januarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' |score = 4–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Ethiopië}}''' |goals1 = [[Alain Traoré|Al. Traoré]] {{goal|34}}, {{goal|74}}<br />[[Djakaridja Koné|D. Koné]] {{goal|79}}<br />[[Jonathan Pitroipa|Pitroipa]] {{goal|90+5}} |goals2 = |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 35&nbsp;000 |referee = Bernard Camille (Seychelle)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' |score = 0–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Zambië}}''' |goals1 = |goals2 = |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 8&nbsp;000 |referee = Néant Alioum (Kameroen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[29 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagland|Ethiopië}}''' |score = 0–2 |report = |team2 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|80|straf}}, {{goal|90|straf}} [[Victor Moses|Moses]] |stadium = [[Royal Bafokeng-stadion]], [[Rustenburg]] |attendance = 15&nbsp;000 |referee = Bouchaïb El Ahrach (Marokko)}} ==== Groep D ==== [[Lêer:Algeria vs Ivory Coast 2013 AFCON.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Algerië en Ivoorkus]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width="175"|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Ivoorkus}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |align=left|{{vlagland|Togo}} |3||1||1||1||4||3||+1||'''4''' |- |align=left|{{vlagland|Tunisië}} |3||1||1||1||2||4||–2||'''4''' |- |align=left|{{vlagland|Algerië}} |3||0||1||2||2||5||–3||'''1''' |} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Januarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |score = 2–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Togo}}''' |goals1 = [[Yaya Touré|Y. Touré]] {{goal|8}}<br />[[Gervinho]] {{goal|88}} |goals2 = {{goal|45+2}} [[Jonathan Ayité|J. Ayité]] |stadium = [[Royal Bafokeng-stadion]], [[Rustenburg]] |attendance = 2&nbsp;000 |referee = Néant Alioum (Kameroen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[22 Januarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |score = 1–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |goals1 = [[Youssef Msakni|Msakni]] {{goal|90+1}} |goals2 = |stadium = [[Royal Bafokeng-stadion]], [[Rustenburg]] |attendance = 10&nbsp;000 |referee = Bakary Gassama (Gambië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Januarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |score = 3–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |goals1 = [[Gervinho]] {{goal|21}}<br />[[Yaya Touré|Y. Touré]] {{goal|87}}<br />[[Didier Ya Konan|Ya Konan]] {{goal|90}} |goals2 = |stadium = [[Royal Bafokeng-stadion]], [[Rustenburg]] |attendance = 20&nbsp;000 |referee = Rajindraparsad Seechurn (Mauritius)}} {{sokkerwedstryd |date = [[26 Januarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |score = 0–2 |report = |team2 = '''{{vlagland|Togo}}''' |goals1 = |goals2 = {{goal|31}} [[Emmanuel Adebayor|Adebayor]]<br />{{goal|90+5}} [[Dové Womé|Womé]] |stadium = [[Royal Bafokeng-stadion]], [[Rustenburg]] |attendance = 35&nbsp;000 |referee = Hamada Nampiandraza (Madagaskar)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagland|Algerië}}''' |score = 2–2 |report = |team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |goals1 = [[Sofiane Feghouli|Feghouli]] {{goal|64|straf}}<br />[[El Arbi Hillel Soudani|Soudani]] {{goal|70}} |goals2 = {{goal|77}} [[Didier Drogba|Drogba]]<br />{{goal|81}} [[Wilfried Bony|Bony]] |stadium = [[Royal Bafokeng-stadion]], [[Rustenburg]] |attendance = 5&nbsp;000 |referee = Eric Otogo-Castane (Gaboen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[30 Januarie]] [[2013]] |time = 19:00 |team1 = '''{{vlagland|Togo}}''' |score = 1–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Tunisië}}''' |goals1 = [[Serge Gakpé|Gakpé]] {{goal|13}} |goals2 = {{goal|30|straf}} [[Khaled Mouelhi|Mouelhi]] |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 7&nbsp;500 |referee = Daniel Bennett (Suid-Afrika)}} === Uitklopfase === [[Lêer:A la coupe d'Afrique des Nations.jpg|duimnael|Die Nigeriese nasionale sokkerspan nadat hulle die Afrikanasiesbekertrofee ingepalm het]] {{Wedstrydskema laatste 8 | RD1 = Kwarteindrondte | RD2 = Halfeindrondte | RD3 = Eindstryd | RD1-header01 = 2 Februarie – Durban | RD1-team01 = {{vlagland|Suid-Afrika}} | RD1-score01 = 1<br />(1) | RD1-team02 = '''{{vlagland|Mali}}''' | RD1-score02 = '''1<br />(3)''' | RD1-header02 = 3 Februarie – Rustenburg | RD1-team03 = {{vlagland|Ivoorkus}} | RD1-score03 = 1 | RD1-team04 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' | RD1-score04 = '''2''' | RD1-header03 = 3 Februarie – Nelspruit | RD1-team05 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' | RD1-score05 = '''1''' | RD1-team06 = {{vlagland|Togo}} | RD1-score06 = 0 | RD1-header04 = 2 Februarie – Port Elizabeth | RD1-team07 = '''{{vlagland|Ghana}}''' | RD1-score07 = '''2''' | RD1-team08 = {{vlagland|Kaap Verde}} | RD1-score08 = 0 | RD2-header01 = 6 Februarie – Durban | RD2-team01 = {{vlagland|Mali}} | RD2-score01 = 1 | RD2-team02 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' | RD2-score02 = '''4''' | RD2-header02 = 6 Februarie – Nelspruit | RD2-team03 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' | RD2-score03 = '''1<br />(3)''' | RD2-team04 = {{vlagland|Ghana}} | RD2-score04 = 1<br />(2) | RD3-header01 = 10 Februarie – Johannesburg | RD3-team01 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' | RD3-score01 = '''1''' | RD3-team02 = {{vlagland|Burkina Faso}} | RD3-score02 = 0 | RD3-header02 = 9 Februarie – Port Elizabeth | RD3-team03 = '''{{vlagland|Mali}}''' | RD3-score03 = '''3''' | RD3-team04 = {{vlagland|Ghana}} | RD3-score04 = 1 }} ==== Kwarteindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[2 Februarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |score = 2–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}''' |goals1 = [[Wakaso Mubarak|Wakaso]] {{goal|54|straf}}, {{goal|90+5}} |goals2 = |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 8&nbsp;000 |referee = Rajindraparsad Seechurn (Mauritius)}} {{sokkerwedstryd |date = [[2 Februarie]] [[2013]] |time = 20:30 |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]])<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />1–3 |report = |team2 = '''{{vlagland|Mali}}''' |goals1 = [[Tokelo Rantie|Rantie]] {{goal|31}}<br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Siphiwe Tshabalala|Tshabalala]] {{pengoal}}<br />[[Dean Furman|Furman]] {{penmiss}}<br />[[May Mahlangu|Mahlangu]] {{penmiss}}<br />[[Lehlohonolo Majoro|Majoro]] {{penmiss}} |goals2 = {{goal|58}} [[Seydou Keita|Keita]]<br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{pengoal}} [[Cheick Diabaté|Diabaté]]<br />{{pengoal}} [[Adama Tamboura|Tamboura]]<br />{{pengoal}} [[Mahamane Traoré|Ma. Traoré]] |stadium = [[Moses Mabhidastadion]], [[Durban]] |attendance = 45&nbsp;000 |referee = Néant Alioum (Kameroen)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Februarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |score = 1–2 |report = |team2 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' |goals1 = [[Cheick Tioté|Tioté]] {{goal|50}} |goals2 = {{goal|43}} [[Emmanuel Emenike|Emenike]]<br />{{goal|78}} [[Sunday Mba|Mba]] |stadium = [[Royal Bafokeng-stadion]], [[Rustenburg]] |attendance = 25&nbsp;000 |referee = Djamel Haimoudi (Algerië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[3 Februarie]] [[2013]] |time = 20:30 |team1 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' |score = 1–0 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report = |team2 = '''{{vlagland|Togo}}''' |goals1 = [[Jonathan Pitroipa|Pitroipa]] {{goal|105}} |goals2 = |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 27&nbsp;000 |referee = Badara Diatta (Senegal)}} ==== Halfeindrondte ==== {{sokkerwedstryd |date = [[6 Februarie]] [[2013]] |time = 17:00 |team1 = '''{{vlagland|Mali}}''' |score = 1–4 |report = |team2 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' |goals1 = [[Cheick Fantamady Diarra|C. Diarra]] {{goal|75}} |goals2 = {{goal|25}} [[Elderson Echiéjilé|Echiéjilé]]<br />{{goal|30}} [[Brown Ideye|Ideye]]<br />{{goal|44}} [[Emmanuel Emenike|Emenike]]<br />{{goal|60}} [[Ahmed Musa|Musa]] |stadium = [[Moses Mabhidastadion]], [[Durban]] |attendance = 54&nbsp;000 |referee = Bakary Gassama (Gambië)}} {{sokkerwedstryd |date = [[6 Februarie]] [[2013]] |time = 20:30 |team1 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]])<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />3–2 |report = |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = [[Aristide Bancé|Bancé]] {{goal|60}}<br />'''''Strafskoppe'''''<br />[[Bakary Koné|B. Koné]] {{pengoal}}<br />[[Henri Traoré|H. Traoré]] {{pengoal}}<br />[[Paul Koulibaly|Koulibaly]] {{penmiss}}<br />[[Aristide Bancé|Bancé]] {{pengoal}} |goals2 = {{goal|13|straf}} [[Wakaso Mubarak|Wakaso]]<br />'''''Strafskoppe'''''<br />{{penmiss}} [[Isaac Vorsah|Vorsah]]<br />{{pengoal}} [[Christian Atsu|Atsu]]<br />{{pengoal}} [[Harrison Afful|Afful]]<br />{{penmiss}} [[Emmanuel Clottey|Clottey]]<br />{{penmiss}} [[Emmanuel Agyemang-Badu|Agyemang-Badu]] |stadium = [[Mbombela-stadion]], [[Nelspruit]] |attendance = 35&nbsp;000 |referee = Slim Jedidi (Tunisië)}} ==== Klein finale (om die derde plek) ==== {{sokkerwedstryd |date = [[9 Februarie]] [[2013]] |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Mali}}''' |score = 3–1 |report = |team2 = '''{{vlagland|Ghana}}''' |goals1 = [[Mamadou Samassa|Mah. Samassa]] {{goal|21}}<br />[[Seydou Keita|Keita]] {{goal|48}}<br />[[Sigamary Diarra|S. Diarra]] {{goal|90+4}} |goals2 = {{goal|82}} [[Kwadwo Asamoah|Asamoah]] |stadium = [[Nelson Mandelabaaistadion]], [[Port Elizabeth]] |attendance = 6&nbsp;000 |referee = Eric Otogo-Castane (Gaboen)}} ==== Eindstryd ==== {{sokkerwedstryd |date = [[10 Februarie]] [[2013]] |time = 20:30 |team1 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' |score = 1–0 |report = |team2 = '''{{vlagland|Burkina Faso}}''' |goals1 = [[Sunday Mba|Mba]] {{goal|40}} |goals2 = |stadium = [[ENB-stadion]], [[Johannesburg]] |attendance = 85&nbsp;000 |referee = Djamel Haimoudi (Algerië)}} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Afrikanasiesbekerkampioen 2013 |- |align=center|'''{{vlagland|Nigerië}}''' |} == Ranglys == {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=25|Rang !width=165|Span !width=25|Groep !width=25|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=25|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=25|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=25|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:gold" | 1 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Nigerië}} || C || 6 || 4 || 2 || 0 || 11 || 4 || +7 || 14 |- style="background:silver;" | 2 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Burkina Faso}} || C || 6 || 2 || 3 || 1 || 7 || 3 || +4 || 9 |- style="background:#c96;" | 3 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Mali}} || B || 6 || 2 || 2 || 2 || 7 || 8 || –1 || 8 |- style="background:beige;" | 4 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Ghana}} || B || 6 || 3 || 2 || 1 || 10 || 6 || +4 || 11 |- | colspan="11"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel''' |- | 5 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Ivoorkus}} || D || 4 || 2 || 1 || 1 || 8 || 5 || +3 || 7 |- | 6 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Afrika}} || A || 4 || 1 || 3 || 0 || 5 || 3 || +2 || 6 |- | 7 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Kaap Verde}} || A || 4 || 1 || 2 || 1 || 3 || 4 || –1 || 5 |- | 8 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Togo}} || D || 4 || 1 || 1 || 2 || 4 || 4 || ±0 || 4 |- | colspan="11"| '''In die groepfase uitgeskakel''' |- | 9 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Tunisië}} || D || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 4 || –2 || 4 |- | 10 || style="text-align:left;"|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]] || B || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || ±0 || 3 |- | 11 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Marokko}} || B || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || ±0 || 3 |- | 12 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Zambië}} || C || 3 || 0 || 3 || 0 || 2 || 2 || ±0 || 3 |- | 13 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Algerië}} || D || 3 || 0 || 1 || 2 || 2 || 5 || −3 || 1 |- | 14 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Angola}} || A || 3 || 0 || 1 || 2 || 1 || 4 || –3 || 1 |- | 15 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Niger}} || B || 3 || 0 || 1 || 2 || 0 || 4 || −4 || 1 |- | 16 || style="text-align:left;"|{{vlagland|Ethiopië}} || C || 3 || 0 || 1 || 2 || 1 || 7 || −6 || 1 |} == Meeste doele aangeteken == Meeste doele aangeteken: {| class="wikitable" ! Rang !! style="width:160px" | Speler !! Doele |- ! 1 | {{vlagikoon|Nigerië}} [[Emmanuel Emenike]] || style="text-align:center" | 4 |- ! | {{vlagikoon|Ghana}} [[Wakaso Mubarak]] || style="text-align:center" | 4 |- ! 3 | {{vlagikoon|Mali}} [[Seydou Keita]] || style="text-align:center" | 3 |- ! | {{vlagikoon|Burkina Faso}} [[Alain Traoré]] || style="text-align:center" | 3 |- ! 5 | {{vlagikoon|Ghana}} [[Kwadwo Asamoah]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Ivoorkus}} [[Gervinho]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Dieumerci Mbokani]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Nigerië}} [[Sunday Mba]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Nigerië}} [[Victor Moses]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Burkina Faso}} [[Jonathan Pitroipa]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Mali}} [[Mamadou Samassa]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Siyabonga Sangweni]] || style="text-align:center" | 2 |- ! | {{vlagikoon|Ivoorkus}} [[Yaya Touré]] || style="text-align:center" | 2 |} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|2013 Africa Cup of Nations|Afrikanasiesbeker 2013}} * {{en}} [http://www.rsssf.com/tables/2013a.html rsssf.com: ''African Nations Cup 2013''] * {{en}} [https://www.worldfootball.net/all_matches/afrika-cup-2013-suedafrika/ worldfootball.net: ''Africa Cup 1996 South Africa » Schedule''] {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Sport in 2013]] [[Kategorie:Afrikanasiesbeker|2013]] ohuitk6j7bpcdlawt65tldap8t0zvev 0 75588 3138990 3130951 2026-10-29T11:27:28Z Rooiratel 90342 Wysiging deur [[Special:Contributions/HapHaxion|HapHaxion]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Aliwal2012|Aliwal2012]] 2548675 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Voormalige Land |native_name = ''Boesmanland'' |conventional_long_name = |common_name = Boesmanland |continent=Afrika |region=Suidelike Afrika |country=Namibië |era=[[Apartheid]] |status=[[Bantoestan]] |year_start = |year_end = 1989 |date_start = |date_end = 29 Julie |event_start = |event_end = Weer ingelyf in Suidwes-Afrika |p1 = Suidwes-Afrika |flag_p1 = Flag of South Africa (1928-1994).svg |s1 = Namibië |flag_s1 = Flag of Namibia.svg |image_flag = Flag of Bushmanland.svg |image_coat = |image_map = LocationBantoustanBushmenland.PNG |image_map_caption = Ligging van Boesmanland in Suidwes-Afrika |national_motto = |national_anthem = |capital = [[Tsumkwe]] |common_languages = |government_type = Republiek |title_leader = |leader1 = |leader2 = |leader3 = |legislature = |house1 = |house2 = |stat_year1=1964 |stat_area1=23927 |stat_pop1 =12000 |currency = [[Suid-Afrikaanse Rand]] |footnotes = }} '''Boesmanland''' is 'n voormalige tuisland ([[Bantoestan]]) in die noordooste van [[Suidwes-Afrika]]. Dit het 'n oppervlak van sowat 23&nbsp;927 vierkante kilometer beslaan. Die hoofstad was [[Tsumkwe]]. Die tuisland was geskep om die [[San]]prekende mense (die ''Boesmans'') te huisves, en in 1964 het dit meer as 12&nbsp;000 inwoners gehad. [[Lêer:MapBantoustanBushmanland.PNG|duimnael|links|Kaart van Boesmanland]] Die tuisland was nooit volledig onafhanklik nie. Volgens die voorbereiding van die [[Namibië|Namibiese]] onafhanklikheid van [[Suid-Afrika]], is die tuisland in Mei 1989 weer by Suidwes-Afrika heringedeel, en wel as deel van [[Otjozondjoepa]]. == Eksterne skakels == * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Boesmanland|title=Boesmanland|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=24 Junie 2019}} {{Saadjie}} {{SA-Tuisland}} [[Kategorie:Suidwes-Afrikaanse Bantoestans]] p42ckolfaod49uitc8g0v8ayzli08k5 0 75591 3138987 3130957 2026-10-29T11:22:09Z Rooiratel 90342 Wysiging deur [[Special:Contributions/HapHaxion|HapHaxion]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Aliwal2012|Aliwal2012]] 2549925 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Voormalige Land |native_name = ''Hereroland'' |conventional_long_name = |common_name = Hereroland |continent=Afrika |region=Suidelike Afrika |country=Namibië |era=[[Apartheid]] |status=[[Bantoestan]] |year_start = 1970 |year_end = 1989 |date_start = Maart |date_end = 29 Julie |event_start = Stigting |event_end = Weer ingelyf in Suidwes-Afrika |p1 = Suidwes-Afrika |flag_p1 = Flag of South Africa (1928-1994).svg |s1 = Namibië |flag_s1 = Flag of Namibia.svg |image_flag = Flag of Hereroland.svg |image_coat = |image_map = LocationBantoustanHereroland.PNG |image_map_caption = Ligging van Hereroland in Suidwes-Afrika |national_motto = |national_anthem = |capital = [[Okahandja]] |common_languages = |government_type = Republiek |title_leader = |leader1 = |leader2 = |leader3 = |legislature = |house1 = |house2 = |stat_year1=1964 |stat_area1=58997 |stat_pop1 =44000 |currency = [[Suid-Afrikaanse Rand]] |footnotes = }} '''Hereroland''' was 'n vorige [[Bantoestan]] (''tuisland'') in die noordooste van [[Suidwes-Afrika]]. Dit het 'n oppervlak van sowat 58&nbsp;997 vierkante kilometer beslaan. Die hoofstad was [[Okahandja]]. Die tuisland is geskep om die [[Herero]]prekende mense te huisves en in 1964 het dit meer as 44&nbsp;000 inwoners gehad. Ter die voorbereiding van die [[Namibië|Namibiese]] onafhanklikheid van [[Suid-Afrika]], is die tuisland heringelyf by Suidwes-Afrika, en wel as deel van [[Caprivi]] (later genoem [[Sambesi]]). == Eksterne skakels == * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Hereroland|title=Hereroland|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=24 Junie 2019}} {{Saadjie}} {{SA-Tuisland}} [[Kategorie:Suidwes-Afrikaanse Bantoestans]] a6q5fv141pik4751gimdjjxtw1vjw79 0 75595 3138986 3130972 2026-10-29T11:21:44Z Rooiratel 90342 Wysiging deur [[Special:Contributions/HapHaxion|HapHaxion]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Begemotas|Begemotas]] 2966100 wikitext text/x-wiki {{Infoboks Voormalige Land |native_name = ''Namaland'' |conventional_long_name = |common_name = Namaland |continent=Afrika |region=Suidelike Afrika |country=Namibië |era=[[Apartheid]] |status=[[Bantoestan]] |year_start = 1980 |year_end = 1989 |date_start = 1 Julie |date_end = 29 Julie |event_start = Stigting |event_end = Weer ingelyf in Suidwes-Afrika |p1 = Suidwes-Afrika |flag_p1 = Flag of South Africa (1928-1994).svg |s1 = Namibië |flag_s1 = Flag of Namibia.svg |image_flag = Flag of Namaland.svg |image_coat = |image_map = LocationBantoustanNamaland.PNG |image_map_caption = Ligging van Namaland in Suidwes-Afrika |national_motto = |national_anthem = |capital = [[Keetmanshoop]] |common_languages = |government_type = Republiek |title_leader = |leader1 = |leader2 = |leader3 = |legislature = |house1 = |house2 = |stat_year1=1964 |stat_area1=21677 |stat_pop1 =35000 |currency = [[Suid-Afrikaanse Rand]] |footnotes = }} '''Namaland''' was 'n vorige [[Bantoestan]] (''tuisland'') in die suide van [[Suidwes-Afrika]]. Dit het 'n oppervlak van sowat 21&nbsp;677 vierkante kilometer beslaan. Die hoofstad was [[Keetmanshoop]]. Die tuisland was geskep vir die [[Nama]]sprekende mense te huisves en in 1964 het dit meer as 35&nbsp;000 inwoners gehad. Volgens die voorbereiding van die [[Namibië|Namibiese]] onafhanklikheid van [[Suid-Afrika]], is die tuisland heringelyf by Suidwes-Afrika, en wel as deel van [[Karas]], [[Hardap]], [[Khomas]], [[Erongo]] en [[Omaheke]]. {{Saadjie}} {{SA-Tuisland}} [[Kategorie:Suidwes-Afrikaanse Bantoestans]] qdh3kmcvn2tqmk6r6s8y21gv1y0fr7o 0 76041 3138896 2618752 2026-10-29T03:51:52Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138896 wikitext text/x-wiki {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin:0.5em 0 1em 1em;background:#f9f9f9;border:1px #aaaaaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |+<big><big>'''Andorra''' </big></big> |- | style="background:#efefef; text-align:center;" colspan="2"| {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | style="text-align:center;width:140px"| [[Lêer:Andorra topographic map-en.svg|duimnael|regs|300px|Kaart van Andorra]] |} |- | '''[[Kontinent]]''' | [[Europa]] |- | '''Substreek''' | Suidwes Europa |- | '''Geografiese koördinate''' | {{Koördinate|42|30|N|1|30|O|type:country_region:AD}} |- | '''[[Oppervlakte]]''' <br />&nbsp;- Totale <br />&nbsp;- Water | Rang 193ste<br />468 km²<br /> 121,4&nbsp;ha<ref name="gg1">Girard P & Gomez P (2009), [http://www.lacsdespyrenees.com/vallee-Andorre.html Lacs des Pyrénées: Andorre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208233940/http://www.lacsdespyrenees.com/vallee-Andorre.html |date= 8 Desember 2015 }}. {{fr}}</ref> |- | '''Kuslyn''' | 0&nbsp;km (Ingeslote) |- | '''Landsgrense''' | 120,3&nbsp;km |- | '''Lande begrens''' | [[Spanje]] 63,7&nbsp;km <br /> [[Frankryk]] 56,6&nbsp;km |- | '''Hoogste punt''' | Coma Pedrosa, 2 942 m |- | '''Laagste punt''' | Riu Runer, 840 m |- | '''Langste rivier''' | Gran Valira |- | '''Grootste binnelandse watermassa''' | Juclar-meer (23&nbsp;ha)<ref name="gg1" /> |- | '''Grondgebruik''' <br />&nbsp;- Bewerkbare grond<br /><br />&nbsp;- Permanente<br />&nbsp;&nbsp;&nbsp;gewasse<br /><br />&nbsp;- Ander | <br />2,13 %<br /><br />0 %<br /><br />97,87 % (2005 raming) |- | '''Besproeide grond''' | |- | '''[[Klimaat]]''' : | gematig |- | '''Terrein''' : | ongelyke [[berg]]e en nou valleie |- | '''Natuurlike hulpbronne''' | hidro-elektrisiteit, minerale water, hout, ystererts, [[lood]] |- | '''Natuurlike gevare''' | sneeustortings, grondverskuiwings |- | '''Omgewingskwessies''' | ontbossing, oorbeweiding van weivelde, [[lugbesoedeling]], afvalverwydering |} '''Andorra''' is 'n klein ingeslote land in suidwestelike [[Europa]], geleë in die oostelike [[Pireneë]]-gebergte en begrens deur [[Spanje]] en [[Frankryk]]. Met 'n oppervlakte van 468&nbsp;km² is dit die kleinste land in Europa maar ook die grootste van die Europese dwergstate. Andorra is hoofsaaklik bergagtig, waarvan die hoogste die Coma Pedrosa is teen {{Omreken|2942|m|vt|0}}, en die gemiddelde hoogte van Andorra is {{Omreken|1996|m|vt|0}}.<ref>Atlas of Andorra (1991), Andorran Government. {{OCLC|801960401}}. {{ca}}</ref> Die land word deursny deur drie nou valleie in 'n Y-vorm wat ineen vloei by die hoofstroom, die Gran Valira-rivier en die land verlaat vir Spanje (by Andorra se laagste punt van {{Omreken|840|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}). Andorra se [[klimaat]] is soortgelyk aan die van sy bure se gematigde klimate, maar die hoër ligging beteken daar is gemiddeld meer sneeu in die winter, laer humiditeit, en dit is effens koeler in die somer. Daar is gemiddeld 300 dae per jaar sonskyn. Fitogeografies behoort Andorra tot die Atlanties-Europese provinsie van die Sirkum-boreale streek binne die Boreale koninkryk. Volgens die [[WWF]] behoort die streek aan die Pirenese gemengde en [[naaldwoude]] eko-streek. Grondverskuiwings en sneeustortings is die mees prominente natuurlike gevare. Daar is gereelde aardskuddings van onder 2 op die [[Richterskaal]]. Daar is geen historiese aantekeninge van enige skadelike aardskuddings in Andorra nie, maar die Andorrese regering het die moontlikheid van een in die toekoms ondersoek.<ref name="sost1">[https://web.archive.org/web/20110706062233/http://www.sostenibilitat.ad/admin/documents/23102008152321_programa%20activitats%20TARDOR%2008.pdf Conseqüències per a Andorra d'un possible terratrèmol], Programa dactivitats tardor 08, ''el Centre Andorra Sostenible'' , Govern d'Andorra, p.16. {{ca}}</ref> == Berge == Die hele Andorra is bergland en daar is 65 bergspitse in totaal.<ref name="dss">Andorra – The Principality in Figures (2007), p.16, ''Andorra Turisme / Department of Studies and Statistics''</ref> Die hoogste berg is Coma Pedrosa wat tot {{Omreken|2942|m|vt|0|afk=aan}} strek, in die noordweste van Andorra naby die Franse en Spaanse grense. Langs die grens met Frankryk, van wes na oos, is die hoogste berge Pic de Médécourbe ({{Omreken|2914|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), wat die westelike drieledige internasionale grens is van Andorra, Spanje en Frankryk, Pic de Cataperdis ({{Omreken|2805|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) en Pic de Tristaina ({{Omreken|2878|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), Pic de Font Blanca ({{Omreken|2903|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) in die noordweste; Pic de Siguer ({{Omreken|2903|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), Pic de la Serrera ({{Omreken|2914|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) en Pic d'Anrodat ({{Omreken|2730|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) in die noorde; en Pic de Noé ({{Omreken|2737|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), Pic de la Cabaneta ({{Omreken|2818|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) en Roc Mélé ({{Omreken|2811|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) in die ooste. Langs die grens met Spanje, van wes na oos, is die hoogste berge Pic de Médécourbe ({{Omreken|2914|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), Pic de Coma Pedrosa ({{Omreken|2942|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), Port de Cabús ({{Omreken|2301|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) en Pic dels Llacs ({{Omreken|2692|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) in die weste; Pic Negre ({{Omreken|2665|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), Torre dels Soldats ({{Omreken|2761|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), en Pic de la Portelleta ({{Omreken|2905|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) in die suide. In die ooste, naby aan waar die grense van die drie lande ontmoet, lê Pic d’Envalira ({{Omreken|2825|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) en Pic dels Pessons ({{Omreken|2865|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}). 'n Meer, Estany de l'Estanyó, en 'n berg, Pic de l’Estanyó ({{Omreken|2915|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}) lê net oos van El Serrat en kan net bereik word met 'n staproete. == Mere en riviere == Andorra word bykans algeheel gedreineer deur 'n enkele kom wie se belangrikste rivier die Gran Valira is, en die land verlaat in die suide naby die Spaans-Andorrese pad-grenskruising. Daar is twee belangrike sytakke en ses kleiner oop komme. Die komme het die naam voorsien waarvoor die streek tradisioneel bekend is, Die Valleie (Les Valls). Die Valira del Nord is die noordwestelike sytak, en vloei naby aan El Serrat deur die nedersttings van Les Salines, Arans, La Cortinada, Sornàs, Ordino, en La Massana — waar dit ontmoet met die Tristaina River — en uiteindelik deur Les Escaldes waar dit die Valira d'Orient ontmoet en die Gran Valira vorm. Die Valira d'Orient is die noordelike sytak, wat naby aan Grau Roig verby vloei deur Soldeu, Canillo, Encamp, en Les Escaldes waar dit die Madriu-rivier ontmoet en dan die Valira del Nord, vanwaar dit die Gran Valira word. Daar is ook heelwat kleiner dreineringskomme wat oor Andorra se grense met Spanje en Frankryk span. Die vernaamste hiervan is die Pic de Maià-kom wie se belangrikste rivier, die Sant Josep, oostelik vloei uit die land uit in Frankryk in, en is 'n sytak van die Ariège-rivier. Andorra het 172 mere, waarvan die grootste die Estanys de Juclar ({{Omreken|23|ha|akker|1|vert=of}})<ref name="gg1" /> is naby Pic de Noé in die noordooste. == Klimaat == Die klimaat in Andorra wissel grootliks met hoogte. Die valleie het 'n klimaat wat soortgelyk is aan die gematigde klimaat van sy bure, maar as gevolg van die hoër ligging, is die winters geneig om feller te wees, die humiditeit laer en die somers effens koeler. Streke bo die Alpe se boomgrens tussen ongeveer {{Omreken|2100|-|2400|m|vt|0|afk=aan}} het 'n Alpynse klimaat en Alpynse [[toendra]]. Sneeu bedek die noordelike valleie in geheel vir etlike maande. Daar is gemiddeld 300 dae per jaar sonskyn. Gemiddelde daaglikse piek sonbestraling wissel vanaf 150&nbsp;W/m² in Junie tot 280&nbsp;W/m² in Desember.<ref name="wu1">[http://www.wunderground.com/cgi-bin/findweather/getForecast?query=42.511%2C1.543 Andorra – Escaldes,''Weather Underground'']</ref><ref name="catmet">Atles climàtic de Catalunya. Periode 1961–1990. Servei Meteorològic de Catalunya, Generalitat de Catalunya. {{ca}}</ref> Die gemiddelde jaarlikse temperature wissel van {{Omreken|11|C|F}} in Sant Julià de Lòria in die suide, tot {{Omreken|8|C|F}} in La Massana in die middel, en tot {{Omreken|2|C|F}} in Arcalis in die noorde.<ref name="catmet" /> Die gemiddelde daaglikse maksimum en minimum temperature in Escaldes-Engordany is, respektiewelik, {{Omreken|28|C|F}} en {{Omreken|15|C|F}} in Julie, en {{Omreken|11|C|F}} en {{Omreken|-2|C|F}} in Januarie.<ref name="wu1" /> Gemiddelde jaarlikse neerslag is {{Omreken|1071.9|mm|dm|1|afk=aan}} vir die hele land,<ref name="dss" /> maar dit wissel regoor die land. Dit vermeerder met hoogte en van suid na noord. Die droogste gemeente is Sant Julià de Lòria ({{Omreken|800|mm|dm|1|afk=aan|vert=of}} per jaar) in die suide, en die natste is Canillo ({{Omreken|1100|mm|dm|1|afk=aan|vert=of}} per jaar) in die noorde. Die jaarlikse neerslag kan {{Omreken|1220|mm|dm|0|afk=aan}} oorskry op die hoogste berge. Die droogste maande is geneig om Januarie en Februarie te wees, en die natste Mei, Junie en November. Gedurende die somermaande is daar baie min reëndae, maar die reënval kan baie swaar wees aangesien dit gepaard gaan met donderstorms.<ref name="catmet" /> == Natuurlike hulpbronne == Ertslae van [[yster]], [[lood]], [[aluin]], en bouklip is van die hulpbronne wat ontgin word in Andorra, alhoewel die ekonomie op 'n baie groter mate steun op toerisme. Andorra se bergagtige terrein lok jaarliks ongeveer 13 miljoen toeriste, primêr vir skisport en voetslaan. Die grootste aantal besoekers kom van Spanje en Frankryk – 10 743 201 en 3 723 869 onderskeidelik in 2007.<ref name="dss" /> Dit is ook 'n gewilde bestemming vir Britse toeriste, verantwoordelik vir een uit sewe van alle Britse pakketvakansies — meer as vir Switserland, Kanada en Amerika gesamentlik.<ref name="dm">M Clinch, [http://www.dailymail.co.uk/travel/holidaytypeshub/article-591549/A-postcard-Pyrenees.html A postcard from the Pyrenees], ''Daily Mail'' , 2004-01-28.</ref> == Natuurlike gevare == === Sneeustortings === Daar is 'n risiko van sneeustortings van die middel van die winter tot vroeg somer. Sneeustortingbeheermetodes soos sneeuverwydering deur beheerde ontploffings, sneeunette, sneeuheinings, deflekters, vaste versperrings en sneeukompaksie word gebruik om gevaarlike sneeustortings te voorkom.<ref name="meffre1">JF Meffre (2001), [https://web.archive.org/web/20110706062202/http://www.cenma.ad/webcenma/1%20JORNADES/MEFFRE.pdf La Predicció local del perill d'allaus a Andorra], ''La Gestió dels Riscos Naturals'', Jornades del CRECIT, pp.100-106, 13/14 September 2001. {{ca}}</ref><ref>G Furdada, JM Vilaplana, E Tomàs, D Mas (1998). The avalanche of La tartera de la Pica, Andorra. ''Procs. conference on 25&nbsp;years of snow avalanche research'', 203(I):104-107, Ed: E Hestnes, Norwegian Geotechnical Institute, Oslo.</ref> ==== 1996 Arinsal sneeustorting ==== Die Arinsal sneeustorting van 1996 was 'n uitsonderlike kragtige poeiersneeu sneeustorting wat gevolg na 'n hele aantal dae van baie swaar sneeuval en sterk winde.<ref name="bd1">''Bon Dia'' newspaper, February 1996</ref> Om 19:00 op 8 Februarie 1996, tref die sneeustorting die dorpie van Arinsal en vernietig of beskadig baie karre, geboue en hotelle ernstig, insluitend die Crest-hotel, die Rocky Mountain-kroeg en woonstelle bo-op, die Asterics-kroeg, met geringe skade aan drie woonstelblokke onder konstruksie deur 'n Russiese maatskappy, wat nog steeds onder konstruksie is; ontruiming van die inwoners en toeriste in die dorpie is 'n uur en 'n half voor die storting afgehandel, met die gevolg dat geen lewens geëis is nie, maar materiële en ekonomiese skade was groot.<ref name="bd1" /><ref name="meffre2">[http://www.avalanches.fr/construire/risque_2.htm Avalanche d'Arinsal en Andorre du 8 février 1996] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090323040051/http://www.avalanches.fr/construire/risque_2.htm |date=23 Maart 2009 }}, JF Meffre (Consellet tècnic en allaus, Servei de predicció d'allaus d'Andorra). {{fr}}</ref> Na die tyd het die regering die oprig van 'n sneeudam gelas regoor die Arinsal-vallei om toekomstige sneeustortings te voorkom. Die Arinsal-sneeudam, wat {{Omreken|16|m|vt|1|afk=aan}} hoog en {{Omreken|320|m|vt|0|afk=aan}} wyd is, het 52&nbsp;miljoen frank gekos het en {{Omreken|115000|m3|jt3|0|afk=aan}} grond en {{Omreken|11000|m3|jt3|0|afk=aan}} klip is gebruik.<ref name="meffre1" /> ==== 1970 Pas de la Casa sneeustorting ==== Die 1970 Pas de la Casa sneeustorting was 'n poeiersneeustorting wat plaasgevind het na 'n hewige sneeustorm {{Omreken|2|m|vt|sigfig=3}} vars sneeu agter gelos het bo-op die bestaande sneeubedekking op die berghange bo Pas de la Casa. Die sneeustorting het begin teen 'n hoogte van {{Omreken|2640|m|vt|0|afk=aan}} op die boonste hange van die Pic d'Envalira ({{Omreken|2825|m|vt|0|afk=aan|vert=of}}), afwaarts versnel teen die 35°&nbsp;helling en gespoel oor ses van die draaie van die ou CG-2 pad wat teen die berg af kronkel na die dorpie van Pas de la Casa toe, wat lê op 'n hoogte van {{Omreken|2100|m|vt|0|afk=aan}}. Daarna tref dit die dorpie en beskadig verskeie geboue, insluitend 'n reseptuurafdeling waar dit die lewe van 'n verpleegster eis.<ref name="meffre2" /> In 1970 het Pas de la Casa heelwat minder geboue gehad as deesdae, so die skade was redelik beperk. Later jare soos die ontwikkeling van die ski-oord voort gegaan het, is planne bestudeer vir sneeustortingbeheer, maar dit was eers in 1985 dat sterk beskermingstrukture soos {{Omreken|250|m|vt|0|afk=aan}} windbrekers en {{Omreken|500|m|vt|0|afk=aan}} sneeuheinings opgerig is.<ref name="meffre2" /> Die nuwe CG-2 loop deur die Envalira-tonnel, en vermy sodoende Pas de la Casa en die moontlikheid van sneeustortings. === Grondverskuiwings === Grondverskuiwings kom gereeld voor in Andorra; hulle is geneig om te volg na periodes van hewige reënval.<ref name="capons1">R Capons-Llorens (2005), [https://web.archive.org/web/20110706062208/http://www.cenma.ad/webcenma/HORITZO/Horitz%C3%B3%208/H8article5.pdf El relleu postglacial al Principat d'Andorra – Les dinàmiques de vessants i fluviotorrencials]. Jornades del CRECIT – Horitzó, 8(2):25-33. {{ca}}</ref> 'n Grondverskuiwing gedurende spitsverkeer die aand van 25 Januarie 2008 stort {{Omreken|4000|m3|jt3|0|afk=aan}} los grond en klip bo vanaf die berghange af tot op die CG-3 hoofpad (Avinguda del Través de la Massana) tussen La Massana en Ordino, en versper dit vir drie dae, en bedek ook heeltemal 'n opelug parkade en heelwat karre. Die enigste skade was aan eiendom, niemand is beseer nie, maar die inwoners van 'n woonstelblok langs die grondverskuiwing moes ontruim word aangesien die gebou onveilig verklaar is. Die gebou staan steeds leeg. Die oorsaak van die grondverskuiwing is vasgestel as sakking van die aarde as gevolg van onvoldoende grondversterking met die uitgrawe en oprig van die parkade 30 jaar gelede.<ref name="da1">[http://www.diariandorra.ad/media/upload//pdf/obrir.php?file=da26a01_editora_17_505.pdf L'esllavissada prové del desgast natural i l'excavació al pàrquing]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''Diari d'Andorra'' , No.5735, pp.1,3-4, 27 January 2008</ref><ref name="3cat24a">[http://www.3cat24.cat/noticia/247731/societat/Una-esllavissada-talla-la-carretera-de-la-Massana-a-Ordino-i-obliga-a-desallotjar-els-veins Una esllavissada talla la carretera de la Massana a Ordino i obliga a desallotjar els veïns], ''3cat24'' , 26 January 2008, {{ca}}</ref> Op 7 Julie 2009, val 'n rotsstorting {{Omreken|200|m|vt|0|afk=aan}} tot op die CG-3 hoofpad tussen La Massana en Andorra La Vella, en versper die pad naby die ingang van die Pont Pla-tonnel vir drie ure. Skermnette op die berghange keer meeste van die rotsstorting, maar {{Omreken|4|m3|jt3|2|afk=aan}} spoel oor die nette en val op die pad en sypaadjie.<ref name="bd3">M Miño (2009), [http://www.bondia.ad/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=6384%3Auna-esllavissada-aquesta-matinada-obliga-a-tallar-tres-hores-la-carretera-de-la-massana&amp;catid=87%3Asuccessos&amp;Itemid=28 Una esllavissada obliga a tallar tres hores la carretera de la Massana], ''Bon Dia'' newspaper, 7 July 2009. {{ca}}</ref> === Aardbewings === Die Pireneë en Katalonië het gereelde en soms vernietigende [[aardbewing]]s — die grootste tot nog toe aangeteken is die Katalaanse aardbewing van 1428 met 'n geskatte grootte van IX op die MSK-skaal, ekwivalent tot 6.0-6.5 op die Richterskaal.<ref name="igc1">[http://www.igc.cat/web/gcontent/en/sismologia/igc_sismologia_sismicitat_seglexx.html Maximum felt intensities in Catalonia during the XX century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070708134429/http://www.igc.cat/web/gcontent/en/sismologia/igc_sismologia_sismicitat_seglexx.html |date= 8 Julie 2007 }}, Table I: Approximative correspondence between the magnitude (Richter) and the intensity (MSK) felt in the epicentral area.</ref><ref name="igc2">[http://www.igc.cat/web/gcontent/en/sismologia/igc_sismologia_sismicitat_mapa400m.html Sismicitat a Catalunya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070708134151/http://www.igc.cat/web/gcontent/en/sismologia/igc_sismologia_sismicitat_mapa400m.html |date= 8 Julie 2007 }}, Institut Cartogràfic de Catalunya, 1999. {{ca}}</ref> Nogtans is aardbewings met 'n episentrum binne Andorra geneig om kleiner as 2 te wees.<ref name="igc2" /><ref name="igc3">[http://www.igc.cat/web/gcontent/ca/sismologia/sismescomact/llistats/locals/2001/juliol/locals.html Terratrèmols locals de Juliol de 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607205626/http://www.igc.cat/web/gcontent/ca/sismologia/sismescomact/llistats/locals/2001/juliol/locals.html |date= 7 Junie 2008 }}, Institut Geològic de Catalunya. {{ca}}</ref> 'n Aardbewing van grootte 4.2 op 5 Oktober 1999 in nabygeleë Bagnères-de-Luchon (Frankryk) is regoor Andorra gevoel en het openbare opskudding veroorsaak.<ref name="vwc1">[http://www.vilaweb.cat/www/noticia?p_idcmp=1114585 El terratremol espanta tot Andorra, pero no causa danys]{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''VilaWeb.cat'', Maresma i Associats, SL. 1999-10-05. {{ca}}</ref> Die Andorrese regering het die moontlikheid van skadelike aardbewings in Andorra bestudeer.<ref name="sost1" /> == Uiterste punte == ; Breedte- en lengtegraad <ref name="geogandorra">{{Cite web |url=http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |title=argiefkopie |access-date=10 Mei 2013 |archive-date=13 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091113203301/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/publicacions/CD/Anuari/cat/pdf/xifres.PDF |url-status=dead }}</ref> * Noord : Basers de Font Blanca ({{Koördinate|42|39|17|N|1|33|4|O|type:landmark_region:AD|name=Pic d'Arial (North)}}) * Suid : Conangle – Riu Runer ({{Koördinate|42|25|43|N|1|31|2|O|type:landmark_region:AD|name=Conangle (South)}}) * Wes : Coll de l'Aquell ({{Koördinate|42|29|11|N|1|24|32|O|type:landmark_region:AD|name=Coll de l'Aquell (West)}}) * Oos : Riu de la Palomera – Riu Arièja ({{Koördinate|42|34|26|N|1|47|10|O|type:landmark_region:AD|name=La Palomera (East)}}) ; Hoogte<ref name="geogandorra" /> * Maksimum : Pic del Comapedrosa, {{Omreken|2942|m|2|afk=aan}} ({{Koördinate|42|35|N|01|27|O|type:landmark_region:AD|name=Coma Pedrosa (highest)}}) * Minimum : Conflent del riu Runer, {{Omreken|840|m|2|afk=aan}} ({{Koördinate|42|26|N|01|29|O|type:landmark_region:AD|name= Riu Runer (lowest)}}) ; Middelpunt * Geografiese middelpunt : naby Encamp, {{Koördinate|42|32|30|N|01|35|51|O|type:landmark_region:AD|name=Geographical centre of Andorra}} == Sien ook == * {{wikiatlas|Andorra}} == Verwysings == {{Verwysings|colwidth=30em}} {{CIA World Factbook skakel|an|Andorra}}<br /> Hierdie artikel inkorporeer agtergrondnotas vanaf webwerwe of dokumentasie van die Verenigde State van Amerika se Staatsdepartement. {{-}} {{en-vertaal|Geography of Andorra}} [[Kategorie:Geografie van Andorra| ]] marz4ms337ggsi9647jtr125wckyr7n 0 82238 3138864 2958490 2026-10-28T20:29:43Z Sobaka 328 /* Sien ook */ skakel 3138864 wikitext text/x-wiki '''Nanotegnologie''' is die manipulasie van materie op ’n [[Atoom|atomiese]] en [[Molekule|molekulêre]] skaal. Die vroegste, algemeen gebruikte beskrywing van nanotegnologie<ref name=Engines1>{{cite book|last=Drexler|first=K. Eric|title=Engines of Creation: The Coming Era of Nanotechnology|url=https://archive.org/details/enginesofcreatio0000drex|year=1986|publisher=Doubleday|isbn=0-385-19973-2}}</ref><ref name=Nanotsystems>{{cite book|last=Drexler|first=K. Eric|title=Nanosystems: Molecular Machinery, Manufacturing, and Computatin|url=https://archive.org/details/nanosystemsmolec0000drex_x8r8|year=1992|publisher=John Wiley & Sons|location=New York|isbn=0-471-57547-X}}</ref> het verwys na die manipulasie van atome en molekules vir die vervaardiging van produkte op ’n makroskaal (waarna nou ook as molekulêre nanotegnologie verwys word). ’n Breër beskrywing is later opgestel deur die [[National Nanotechnology Initiative]] wat dit nou definieer as die manipulasie van enige deeltjes in die grootteorde van [[nanometer]]s (afkorting nm, ’n miljardste van ’n meter). Dit dek dus nou ’n baie wye veld wat in verskeie soorte wetenskap gebruik word, soos oppervlakwetenskap, organiese chemie, molekulêre biologie, mikrovervaardiging, ens.<ref>{{cite journal|last=Saini|first=Rajiv|last2=Saini |first2=Santosh |last3=Sharma |first3=Sugandha|title=Nanotechnology: The Future Medicine|journal=Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery|year=2010|volume=3|issue=1|pages=32–33|doi=10.4103/0974-2077.63301|pmc=2890134|pmid=20606992}}</ref> Die toepassing daarvan is ewe uiteenlopend. Wetenskaplikes debatteer tans oor die toekomstige implikasies van nanotegnologie. Baie nuwe materiale kan daarmee geskep word soos medisyne, elektronika en biomateriale. Aan die ander kant word baie vrae daaroor gevra nes oor enige ander nuwe tegnologie, soos oor die vlakke van [[giftigheid]] en die uitwerking daarvan op die omgewing.<ref>{{cite journal|author= Cristina Buzea, Ivan Pacheco, and Kevin Robbie|title=Nanomaterials and Nanoparticles: Sources and Toxicity|volume=2|year=2007|journal=Biointerphases|doi=10.1116/1.2815690|pmid=20419892|issue= 4|pages= MR17–71}}</ref> Baie mense voel bogenoemde faktore regverdig spesiale maatreëls om nanotegnologie te reguleer. ==Sien ook== * [[Deblina Sarkar]] * [[Femtotegnologie]] == Verwysings == {{Verwysings}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Nanotechnology|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} [[Kategorie:Tegnologie]] [[Kategorie:Nanotegnologie|Nanotegnologie]] 9bvm227peniiq6v34hmd7nceya2bndt 0 93517 3138928 2970183 2026-10-29T07:02:49Z JMK 649 /* Gevolge */ ondersoek 3138928 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Fosterbende, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|300px|Drie van die vier bendelede: William Foster (links), John Maxim (middel) en Carl Mezar. Die vierde lid was William se vrou Peggy (née Korenico).^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] Die '''Fosterbende''' was ’n groep misdadigers wat tussen 1912 en 1914 ’n reeks geslaagde rooftogte in [[Suid-Afrika]] uitgevoer het. Die vier bendelede het hulself op [[18 September]] [[1914]] in 'n grot in [[Kensington]], [[Johannesburg]], om die lewe gebring nadat hulle ’n skrikbewind aan die [[Witwatersrand]] gevoer het. Genl. [[Koos de la Rey]] het omgekom in die polisie se optrede teen die bende. Dit het onvoorsiene politieke gevolge ingehou. {{clear|left}} == William Foster == William Robert Clem Foster (1886-1914) beroof in 1913<!--of 1912?--> 'n juwelier in [[Kaapstad]]. Hiervoor is hy 'n vonnis van 12 jaar harde arbeid opgelê wat hy in die [[Kgoši Mampuru II-bestuursgebied|Pretoria Sentraal-gevangenis]] sou uitdien. Op 27 Februarie 1914 ontsnap hy egter, nadat hy 'n draadheining oopsny terwyl ander gevangenes die wagte se aandag aflei. Hy sluit hom by John Maxim aan, ’n Amerikaanse avonturier en medepligtige van sy vroeëre misdade wat in Maart 1914 uit dieselde tronk vrygelaat is. Die twee mans werf dan 'n nuweling, die 22-jarige<!--19-jarige?--> Carl Mezar (alias George Smit), wat reeds 'n uitgebreide kriminele rekord het. William se vrou Peggy sou later ook by die groep aansluit. Saam laat hulle 'n spoor van geweld agter. In [[Boksburg]] beroof hulle 'n bank, in [[Roodepoort]] en [[Vrededorp]] breek hulle kluise in poskantore oop en in [[Doornfontein]] val hulle 'n drankwinkel binne. Een van die grootste polisiesoektogte tot op daardie stadium in Suid-Afrika vind plaas. In 'n huis in [[Regent's Park]] ([[Johannesburg]]) is hulle gewaar, maar kom weg. Die polisie trek toe 'n kordon om sekere stadsdele en rig padblokkades op. By een van hierdie barrikades skiet die polisie per ongeluk dr. Gerald Grace dood wat haastig op pad was na 'n pasiënt. Veral is gesoek na 'n motor met drie mans. Met behulp van speurhonde is die bende in 'n grot in die heuwel by [[Kensington]] (Johannesburg) weer vasgepen. Dit was 'n ou prospekteerderstonnel waarin hulle voorrade opgegaar het. Onderhandelinge vir oorgawe het plaasgevind en Foster vra dat sy vrou Peggy en hul babadogtertjie 'n ruk by hulle in die grot kan aansluit. 'n Oomblik later is die dogtertjie uit die grot, skote klap en die polisie vind die vier se lyke. ==Sterftes== Vier moorde, ses selfmoorde, en twee sterftes van onskuldige verbygangers het die dodetal op 12 te staan gebring. Hulle was die volgende: * Alex Charlson, 'n kroegman is doodgeskiet terwyl hy probeer ingryp tydens 'n poging tot bankroof in Boksburg-Noord. * Polisie-sersante Robert Mansfield en Neil McLeod is by die Imperial Bottle Store in Fairview/Doornfontein doodgeskiet. * Speurder Charles Albert Mynott is doodgeskiet toe die polisie die bende by 'n huis in Regent's Park probeer arresteer. * Benewens die vier bendelede wat in hul selfmoordpakt omkom, was daar ook die selfmoord van 'n posmeester en 'n polisie-inspekteur. * Tydens die ondersoek na die rooftog op die Vrededorp-poskantoor is bevind dat die posmeester £72 uit die kluis "geleen" het om sy nuwe motor af te betaal. Hy ontvang 'n opgeskorte vonnis, en pleeg selfmoord toe hy meen dat sy loopbaan hierdeur geruïneer is. * Inspekteur Edward Leach pleeg kort na die gebeure selfmoord. Hy het homself moontlik verkwalik dat hy opdrag gegee het dat Peggy toegelaat word om die grot te betree waar sy sou sterf, óf dat hy nie betyds die bevel aan Langlaagte kon deurgee dat daar nie op voertuie geskiet moet word nie. * Dr. Gerald Grace en generaal Koos de la Rey, kort daarop, was die onskuldige verbygangers wat deur polisiekoeëls gedood is. == Genl. Koos de la Rey == [[Lêer:KoosDeLaRey.jpg|duimnael|200px|Generaal Koos de la Rey]] [[Lêer:CFbeyers.jpg|duimnael|200px|Generaal Christiaan Frederik Beyers]] Genl. De la Rey en genl. [[Christiaan Frederik Beyers|C.F. Beyers]] was op 15 September 1914 van [[Pretoria]] op pad na [[Potchefstroom]] om 'n moontlike rebellie teen die regering te organiseer. Die generaals was heeltemal onbewus van die polisiepatrollies en padblokkades oor die hele [[Witwatersrand]] om die bende rowers en moordenaars vas te trek. Die patrollies het opdrag gehad om alle motors te stop. Maar die generaals het gedink dat hul rebellieplanne uitgelek het en gee daarom aan hul motorbestuurder die bevel om verby die eerste padblokkade te jaag. Ook by die tweede barrikade jaag hulle verby, maar 'n polisieman skiet op die agterwiele van hul motor. 'n Opslagkoeël tref De la Rey in die hart en hy sterf. == Gevolge == In die Afrikanergemeenskap is geglo dat De la Rey se dood nie 'n ongeluk was nie, maar 'n opsetlike sluipmoord en 'n sameswering van die regering om die beplande rebellie in die kiem te smoor. De la Rey se dood en sy begrafnis het bygedra tot die politieke onrus in die land en tot die uitbreek van die Rebellie (die [[Maritz-rebellie]]) op 26 Oktober 1914. Met die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1915|algemene verkiesing van die volgende jaar]] was die dood van De la Rey en die Rebellie nog vars in die geheue van die Afrikanerkiesers en het talle hulle hul rug op genls. [[Louis Botha]] en [[J.C. Smuts]] gedraai. 'n Regterlike kommissie onder voorsitterskap van regter [[Reinhold Gregorowski]] het einde September 1914 'n ondersoek na die aanleidende oorsake van die dood van genl. de la Rey en dr. Grace ingestel. == Bibliografie == *{{cite book | last=May | first=H.J. | last2=van der Colf | first2=A.P. | title=The Foster gang. Die dood van generaal De La Rey. (Afrikaanse verwerking deur A. P. van der Colf.). | publisher=Nasionale Boekhandel | year=1968 | url=https://books.google.com/books?id=JR8YzwEACAAJ | language=af}} *[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], deel 7. Kaapstad: Nasou, 1972. {{ISBN|0-625-00323-3}} * {{cite web | title=Public Enemy Number 1 - The Foster Gang: 1914 | website=africacrime-mystery.co.za | date=2 Februarie 1999 | url=http://www.africacrime-mystery.co.za/fosterga.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/19990202142848/http://www.africacrime-mystery.co.za/fosterga.htm | archive-date=2 Februarie 1999 | url-status=dead |language=en |last=Marsh |first=Rob}} *[http://www.joburg.org.za City of Johannesburg-webwerf] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse moordenaars]] [[Kategorie:Bendes]] 5k5ztm90qeauk6wfq1dc2ujvwxqrtkk 3138930 3138928 2026-10-29T07:08:44Z JMK 649 /* Gevolge */ 3138930 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Fosterbende, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|300px|Drie van die vier bendelede: William Foster (links), John Maxim (middel) en Carl Mezar. Die vierde lid was William se vrou Peggy (née Korenico).^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] Die '''Fosterbende''' was ’n groep misdadigers wat tussen 1912 en 1914 ’n reeks geslaagde rooftogte in [[Suid-Afrika]] uitgevoer het. Die vier bendelede het hulself op [[18 September]] [[1914]] in 'n grot in [[Kensington]], [[Johannesburg]], om die lewe gebring nadat hulle ’n skrikbewind aan die [[Witwatersrand]] gevoer het. Genl. [[Koos de la Rey]] het omgekom in die polisie se optrede teen die bende. Dit het onvoorsiene politieke gevolge ingehou. {{clear|left}} == William Foster == William Robert Clem Foster (1886-1914) beroof in 1913<!--of 1912?--> 'n juwelier in [[Kaapstad]]. Hiervoor is hy 'n vonnis van 12 jaar harde arbeid opgelê wat hy in die [[Kgoši Mampuru II-bestuursgebied|Pretoria Sentraal-gevangenis]] sou uitdien. Op 27 Februarie 1914 ontsnap hy egter, nadat hy 'n draadheining oopsny terwyl ander gevangenes die wagte se aandag aflei. Hy sluit hom by John Maxim aan, ’n Amerikaanse avonturier en medepligtige van sy vroeëre misdade wat in Maart 1914 uit dieselde tronk vrygelaat is. Die twee mans werf dan 'n nuweling, die 22-jarige<!--19-jarige?--> Carl Mezar (alias George Smit), wat reeds 'n uitgebreide kriminele rekord het. William se vrou Peggy sou later ook by die groep aansluit. Saam laat hulle 'n spoor van geweld agter. In [[Boksburg]] beroof hulle 'n bank, in [[Roodepoort]] en [[Vrededorp]] breek hulle kluise in poskantore oop en in [[Doornfontein]] val hulle 'n drankwinkel binne. Een van die grootste polisiesoektogte tot op daardie stadium in Suid-Afrika vind plaas. In 'n huis in [[Regent's Park]] ([[Johannesburg]]) is hulle gewaar, maar kom weg. Die polisie trek toe 'n kordon om sekere stadsdele en rig padblokkades op. By een van hierdie barrikades skiet die polisie per ongeluk dr. Gerald Grace dood wat haastig op pad was na 'n pasiënt. Veral is gesoek na 'n motor met drie mans. Met behulp van speurhonde is die bende in 'n grot in die heuwel by [[Kensington]] (Johannesburg) weer vasgepen. Dit was 'n ou prospekteerderstonnel waarin hulle voorrade opgegaar het. Onderhandelinge vir oorgawe het plaasgevind en Foster vra dat sy vrou Peggy en hul babadogtertjie 'n ruk by hulle in die grot kan aansluit. 'n Oomblik later is die dogtertjie uit die grot, skote klap en die polisie vind die vier se lyke. ==Sterftes== Vier moorde, ses selfmoorde, en twee sterftes van onskuldige verbygangers het die dodetal op 12 te staan gebring. Hulle was die volgende: * Alex Charlson, 'n kroegman is doodgeskiet terwyl hy probeer ingryp tydens 'n poging tot bankroof in Boksburg-Noord. * Polisie-sersante Robert Mansfield en Neil McLeod is by die Imperial Bottle Store in Fairview/Doornfontein doodgeskiet. * Speurder Charles Albert Mynott is doodgeskiet toe die polisie die bende by 'n huis in Regent's Park probeer arresteer. * Benewens die vier bendelede wat in hul selfmoordpakt omkom, was daar ook die selfmoord van 'n posmeester en 'n polisie-inspekteur. * Tydens die ondersoek na die rooftog op die Vrededorp-poskantoor is bevind dat die posmeester £72 uit die kluis "geleen" het om sy nuwe motor af te betaal. Hy ontvang 'n opgeskorte vonnis, en pleeg selfmoord toe hy meen dat sy loopbaan hierdeur geruïneer is. * Inspekteur Edward Leach pleeg kort na die gebeure selfmoord. Hy het homself moontlik verkwalik dat hy opdrag gegee het dat Peggy toegelaat word om die grot te betree waar sy sou sterf, óf dat hy nie betyds die bevel aan Langlaagte kon deurgee dat daar nie op voertuie geskiet moet word nie. * Dr. Gerald Grace en generaal Koos de la Rey, kort daarop, was die onskuldige verbygangers wat deur polisiekoeëls gedood is. == Genl. Koos de la Rey == [[Lêer:KoosDeLaRey.jpg|duimnael|200px|Generaal Koos de la Rey]] [[Lêer:CFbeyers.jpg|duimnael|200px|Generaal Christiaan Frederik Beyers]] Genl. De la Rey en genl. [[Christiaan Frederik Beyers|C.F. Beyers]] was op 15 September 1914 van [[Pretoria]] op pad na [[Potchefstroom]] om 'n moontlike rebellie teen die regering te organiseer. Die generaals was heeltemal onbewus van die polisiepatrollies en padblokkades oor die hele [[Witwatersrand]] om die bende rowers en moordenaars vas te trek. Die patrollies het opdrag gehad om alle motors te stop. Maar die generaals het gedink dat hul rebellieplanne uitgelek het en gee daarom aan hul motorbestuurder die bevel om verby die eerste padblokkade te jaag. Ook by die tweede barrikade jaag hulle verby, maar 'n polisieman skiet op die agterwiele van hul motor. 'n Opslagkoeël tref De la Rey in die hart en hy sterf. == Gevolge == In die Afrikanergemeenskap is geglo dat De la Rey se dood nie 'n ongeluk was nie, maar 'n opsetlike sluipmoord en 'n sameswering van die regering om die beplande rebellie in die kiem te smoor. De la Rey se dood en sy begrafnis het bygedra tot die politieke onrus in die land en tot die uitbreek van die Rebellie (die [[Maritz-rebellie]]) op 26 Oktober 1914. Met die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1915|algemene verkiesing van die volgende jaar]] was die dood van De la Rey en die Rebellie nog vars in die geheue van die Afrikanerkiesers en het talle hulle hul rug op genls. [[Louis Botha]] en [[J.C. Smuts]] gedraai. 'n Regterlike kommissie onder voorsitterskap van regter [[Reinhold Gregorowski]] is einde September 1914 vir 'n ondersoek na die aanleidende oorsake van die dood van genl. de la Rey en dr. Grace aangestel. == Bibliografie == *{{cite book | last=May | first=H.J. | last2=van der Colf | first2=A.P. | title=The Foster gang. Die dood van generaal De La Rey. (Afrikaanse verwerking deur A. P. van der Colf.). | publisher=Nasionale Boekhandel | year=1968 | url=https://books.google.com/books?id=JR8YzwEACAAJ | language=af}} *[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], deel 7. Kaapstad: Nasou, 1972. {{ISBN|0-625-00323-3}} * {{cite web | title=Public Enemy Number 1 - The Foster Gang: 1914 | website=africacrime-mystery.co.za | date=2 Februarie 1999 | url=http://www.africacrime-mystery.co.za/fosterga.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/19990202142848/http://www.africacrime-mystery.co.za/fosterga.htm | archive-date=2 Februarie 1999 | url-status=dead |language=en |last=Marsh |first=Rob}} *[http://www.joburg.org.za City of Johannesburg-webwerf] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse moordenaars]] [[Kategorie:Bendes]] s170lz2i5t3aavphe16dyyt317wljjk 1 96107 3138984 1749003 2026-10-29T11:18:51Z Rooiratel 90342 Opskrif 3138984 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == tuislande vs "Bantoestan" == Is hierdie artikel nou oor tuislande of "Bantoestan" wat maar net 'n spotnaam vir tuislande is?--[[Spesiaal:Bydraes/41.151.23.73|41.151.23.73]] 20:58, 30 Januarie 2015 (UTC) gp7er9ju3d78hkqt8xekl9xchqn4q4f 3138985 3138984 2026-10-29T11:19:19Z Rooiratel 90342 /* Flags */ nuwe afdeling 3138985 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == tuislande vs "Bantoestan" == Is hierdie artikel nou oor tuislande of "Bantoestan" wat maar net 'n spotnaam vir tuislande is?--[[Spesiaal:Bydraes/41.151.23.73|41.151.23.73]] 20:58, 30 Januarie 2015 (UTC) == Flags == @[[Gebruiker:HapHaxion|HapHaxion]] why did you change some of the flags? What was wrong with the old ones? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:19, 29 Oktober 2026 (UTC) kftxcfdnckt5l6fclrbsc0ivx8504m9 0 104062 3138715 3138714 2026-10-28T12:00:41Z JMK 649 /* Behuisingkwessie */ 3138715 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] 18bwqvuzfnfbcizj12xnmyjrq3v5nwc 3138721 3138715 2026-10-28T12:16:04Z JMK 649 verw 3138721 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] phud93spsx2ar0vfgls3tystccslzm3 3138737 3138721 2026-10-28T13:05:32Z JMK 649 byskrif 3138737 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] 3hkj7cfx6qy3xyc2l3vr13lua97b6hf 3138757 3138737 2026-10-28T14:07:04Z JMK 649 koshuise 3138757 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadese gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] qcapqpsmow3206wpy69p4waqzuhisxu 3138767 3138757 2026-10-28T14:45:25Z JMK 649 skool 3138767 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Prinshofskool vir Gesiggestremdes, in Prinshofstraat, is 'n gespesialiseerde skool wat onderrig en ondersteuning aan blinde en swaksiende leerders bied. Die dubbelmediumskool, geleë te 19 Prinshofstraat, volg die hoofstroom-kurrikulum van Graad R tot Graad 12. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Kampus== Die Prinshof-kampus het in 1910 ontstaan as die Pretoria-kollege vir Veeartsenykunde. Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadse gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] f7cgvl1bdpzp4l20pjc0hm4514kfefj 3138768 3138767 2026-10-28T14:47:25Z JMK 649 3138768 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Prinshofskool vir Gesiggestremdes is 'n gespesialiseerde skool wat onderrig en ondersteuning aan blinde en swaksiende leerders bied. Die dubbelmediumskool, geleë te 19 Prinshofstraat, volg die hoofstroom-kurrikulum van Graad R tot Graad 12. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Prinshof-kampus== Die kampus het in 1910 ontstaan as die Pretoria-kollege vir Veeartsenykunde. Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadse gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] 5jx1soke9i12z27ro1fektkvhxlsh55 3138769 3138768 2026-10-28T15:07:33Z JMK 649 verw 3138769 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Prinshofskool vir Gesiggestremdes is 'n gespesialiseerde skool wat onderrig en ondersteuning aan blinde en swaksiende leerders bied. Die dubbelmediumskool, geleë te 19 Prinshofstraat, volg die hoofstroom-kurrikulum van Graad R tot Graad 12. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Prinshof-kampus== Die kampus het in 1910 ontstaan as die Pretoria-kollege vir Veeartsenykunde. Mettertyd het die kampus egter uitgebrei om ander fakulteite in te sluit, soos Gesondheidswetenskappe, Ingenieurswese, en Natuur- en Landbouwetenskappe.<ref>[https://storymaps.arcgis.com/stories/b0525f2d206546f4a104508cc47dc975 Journey Through Time: University of Pretoria], Gerron Mason en Liam Gunning, 15 Mei 2023</ref> Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadse gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] c64x90bmzv7cypzur639394r8wcvp00 3138801 3138769 2026-10-28T18:13:40Z JMK 649 kampusgeboue 3138801 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Prinshofskool vir Gesiggestremdes is 'n gespesialiseerde skool wat onderrig en ondersteuning aan blinde en swaksiende leerders bied. Die dubbelmediumskool, geleë te 19 Prinshofstraat, volg die hoofstroom-kurrikulum van Graad R tot Graad 12. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Prinshof-kampus== Die kampus het in 1910 ontstaan as die Pretoria-kollege vir Veeartsenykunde. Mettertyd het die kampus egter uitgebrei om ander fakulteite in te sluit, soos Gesondheidswetenskappe, Ingenieurswese, en Natuur- en Landbouwetenskappe.<ref>[https://storymaps.arcgis.com/stories/b0525f2d206546f4a104508cc47dc975 Journey Through Time: University of Pretoria], Gerron Mason en Liam Gunning, 15 Mei 2023</ref> Die Patologiegebou in 1945 op die kampus vir Gesondheidswetenskappe gebou. Die Tswelopele-kompleks ten bedrae van R173 miljoen is in 2016 deur minister [[Aaron Motsoaledi]] as nuutste toevoeging tot die kampus geopen. Dit huisves administratiewe ruimtes, moderne navorsingsgeriewe, 'n lesingsaalkompleks met 1&nbsp;600 sitplekke, oop studieareas en navorsingsruimtes vir departemente soos Anatomie, Fisiologie en Farmakologie. Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadse gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] 98a4at3r08cc5cq1w7rc2v4i26gm54p 3138802 3138801 2026-10-28T18:39:10Z JMK 649 /* Prinshof-kampus */ korr 3138802 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Prinshofskool vir Gesiggestremdes is 'n gespesialiseerde skool wat onderrig en ondersteuning aan blinde en swaksiende leerders bied. Die dubbelmediumskool, geleë te 19 Prinshofstraat, volg die hoofstroom-kurrikulum van Graad R tot Graad 12. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Prinshof-kampus== Die Prinshof-kampus van die Universiteit van Pretoria is in 1942 gestig toe die mediese skool vir opleiding van mediese, tandheelkundige en gesondheidsorgstudente geopen is. Die Patologiegebou is in 1945 op die kampus vir Gesondheidswetenskappe gebou. Die Tšwelopele-kompleks ten bedrae van R173 miljoen is in 2016 deur minister [[Aaron Motsoaledi]] as nuutste toevoeging tot die kampus geopen. Dit huisves administratiewe ruimtes, moderne navorsingsgeriewe, 'n lesingsaalkompleks met 1&nbsp;600 sitplekke, oop studieareas en navorsingsruimtes vir departemente soos Anatomie, Fisiologie en Farmakologie. Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadse gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] ex2i3qq56xhnprwe65frlq1h0hu3tl6 3138847 3138802 2026-10-28T19:40:07Z JMK 649 /* Prinshof-kampus */ afdelings 3138847 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Prinshofskool vir Gesiggestremdes is 'n gespesialiseerde skool wat onderrig en ondersteuning aan blinde en swaksiende leerders bied. Die dubbelmediumskool, geleë te 19 Prinshofstraat, volg die hoofstroom-kurrikulum van Graad R tot Graad 12. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Prinshof-kampus== Die Prinshof-kampus van die Universiteit van Pretoria is in 1942 gestig toe die mediese skool vir opleiding van mediese, tandheelkundige en gesondheidsorgstudente geopen is. Die Patologiegebou is in 1945 op die kampus vir Gesondheidswetenskappe gebou, en huisves vandag die Kliniese Navorsingseenheid (CRU). Die gebou vir Basiese Mediese Wetenskappe (BMS) is in 1967 opgerig. Die HW Snyman-gebou is in die 1970's gebou en in 1990's en 2014 aangepas en uitgebrei. Die Prinshof-IT-laboratoriums is in 2013 amptelik geopen om 'n hele jaargroep van die fakulteit in een sessie te akkommodeer. Dit is toegewei aan elektroniese assesserings en rekenaargebaseerde toetse. Die Tšwelopele-kompleks ten bedrae van R173 miljoen is in 2016 deur minister [[Aaron Motsoaledi]] as nuutste toevoeging tot die kampus geopen. Dit huisves administratiewe ruimtes, moderne navorsingsgeriewe, 'n lesingsaalkompleks met 1&nbsp;600 sitplekke, oop studieareas en navorsingsruimtes vir departemente soos Anatomie, Fisiologie en Farmakologie. Die Skool vir Geneeskunde bestaan vandag uit die Skool vir Tandheelkunde (insluitend die Mond- en Tandhospitaal), Verwante gesondheidsberoepe en verpleegopleiding, en die Departement Anatomie. Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadse gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] bihqq5nzzkwmsu3m2f2hk7xfnwlwyt4 3138854 3138847 2026-10-28T19:51:55Z JMK 649 inleiding 3138854 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Prinshof | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Prinshof 349-Jr, Arcadia, Sunnyside, Muckleneuk.jpg | beeldbyskrif = Prinshof lê aan die Daspoortrand (voorgrond) | latd = 25 |latm = 44 |lats = 2 | longd = 28 |longm = 11 |longs = 56 | provinsie = Gauteng | distrik = | munisipaliteit = Stad Tshwane | stigtingsdatum = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 71.6% | persent_kleurling = 4.9% | persent_asiër = 2.1% | persent_wit = 20.9% | persent_ander = 0.5% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 15.6% | demografie2_titel2 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info2 = 15.3% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 15.1% | demografie2_titel4 = [[Tswana]] | demografie2_info4 = 10.2% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 43.9% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 799035059 | webwerf = }} '''Prinshof''', 'n gebied en subplek in [[Pretoria]], is 'n prominente gesondheids-, akademiese en sosiale spilpunt wat groot mediese sentrums, universiteitsgeriewe en gemeenskapsruimtes huisves. Die gebied word ook as '''Prinshof 349-Jr''' aangedui, synde plaasgedeelte 349 van die Jr-registrasieafdeling van die voormalige Transvaalse Provinsiale Administrasie (TPA). Dit is geografies tussen Daspoortrand aan die weste- en [[Meintjieskop]] aan die oostekant, en weerskante van die [[Apiesrivier]] geleë. Die M5 (Voortrekkerweg) en M22 (Soutpansbergweg) is die hoofdeurgangsroetes. ==Dienslewering== Dit is die tuiste van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe van die [[Universiteit van Pretoria]], die [[Steve Biko Akademiese Hospitaal]] (voorheen die ''Pretoria Akademiese Hospitaal'') en die Tshwane-distrikshospitaal. 'n Voetgangertonnel verbind die twee hospitale, wat deurgang aan personeel en pasiënte bied. Die Prinshofskool vir Gesiggestremdes is 'n gespesialiseerde skool wat onderrig en ondersteuning aan blinde en swaksiende leerders bied. Die dubbelmediumskool, geleë te 19 Prinshofstraat, volg die hoofstroom-kurrikulum van Graad R tot Graad 12. Die Pretoria Munisipale Ontspanningsklub ("Munies") is 'n sport- en ontspanningsfasiliteit wat netbal-, rolbal- en basketbalgeriewe aanbied. Die gebruik van sale, lapas en spyseniering vir funksies kan ook hier bespreek word. ==Prinshof-kampus== Die Prinshof-kampus van die Universiteit van Pretoria is in 1942 gestig toe die mediese skool vir opleiding van mediese, tandheelkundige en gesondheidsorgstudente geopen is. Die Patologiegebou is in 1945 op die kampus vir Gesondheidswetenskappe gebou, en huisves vandag die Kliniese Navorsingseenheid (CRU). Die gebou vir Basiese Mediese Wetenskappe (BMS) is in 1967 opgerig. Die HW Snyman-gebou is in die 1970's gebou en in 1990's en 2014 aangepas en uitgebrei. Die Prinshof-IT-laboratoriums is in 2013 amptelik geopen om 'n hele jaargroep van die fakulteit in een sessie te akkommodeer. Dit is toegewei aan elektroniese assesserings en rekenaargebaseerde toetse. Die Tšwelopele-kompleks ten bedrae van R173 miljoen is in 2016 deur minister [[Aaron Motsoaledi]] as nuutste toevoeging tot die kampus geopen. Dit huisves administratiewe ruimtes, moderne navorsingsgeriewe, 'n lesingsaalkompleks met 1&nbsp;600 sitplekke, oop studieareas en navorsingsruimtes vir departemente soos Anatomie, Fisiologie en Farmakologie. Die Skool vir Geneeskunde bestaan vandag uit die Skool vir Tandheelkunde (insluitend die Mond- en Tandhospitaal), Verwante gesondheidsberoepe en verpleegopleiding, en die Departement Anatomie. Die koshuise van die Prinshof-kampus is Curelitzia, 'n voorgraadse dameskoshuis, Huis Ukuthula, 'n voorgraadse manskoshuis, Tuks Bophelong, 'n voorgraadse gemengde koshuis, en Hippokrates, 'n gemengde koshuis vir nagraadse studente.<ref>[https://www.up.ac.za/student-accommodation/prinshof-residences Student Accommodation: Prinshof residences], Universiteit van Pretoria, 2026</ref> ==Behuisingkwessie== Die Melgisedek-geboue<!--ook Melchisedek--> is 'n verwaarloosde en gekaapte munisipale eiendom, wat lank reeds as onveilig vir bewoning beskou word. Die perseel het in 'n informele nedersetting ontwikkel, wat aan ongeveer 450 tot 600 mense huisvesting bied. Die inwoners leef sonder basiese water of elektrisiteit en is aan ernstige sanitêre probleme uitgelewer. In Februarie 2026 het 'n brand vier mense beseer, sodat planne versnel is om die perseel te ontruim en die struktuur te sloop. [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] het gevolglik 'n uitsettingsbevel van die [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|Hooggeregshof]] verkry om bykans 450 mense na tydelike persele met tente en mobiele sanitasiegeriewe in [[Gezina, Pretoria|Gezina]] of [[Capital Park]] te verskuif. Inwoners daar het egter kapsie maak en die haweloses het hul ook teen uitsetting verset. [[Lawyers for Human Rights]], [[AfriForum]] en die [[Vryheidsfront Plus]] het by die dralende omstredenheid betrokke geraak, en in 2026 bly die onwettige inwoners op die perseel gestrand.<ref name="new1">{{cite news |title=Battle over planned squatter camp in Pretoria |url=https://newsday.co.za/south-africa/27263/battle-over-planned-squatter-camp-in-pretoria/ |access-date=28 October 2026 |work=South Africa |agency=Newsday |date=16 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|TSH}} [[Kategorie:Voorstede van Pretoria]] rtevsgolbontueezhizcbpyj7uxwbrt 0 110819 3138908 2942924 2026-10-29T06:08:53Z JMK 649 +prent 3138908 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Reinhold Gregorowski | beeld = Reinhold Gregorowski.jpg | beeldonderskrif = | orde = Hoofregter van [[Zuid-Afrikaansche Republiek|Transvaal]] | termynaanvang = [[31 Maart]] [[1898]] | termyneinde = ''onbekend'' | voorganger = [[John Gilbert Kotzé]] | opvolger = ''onbekend'' | geboortedatum = {{Geboortedatum|1856|4|12}} | geboortejaar = | geboortemaand = | geboortedag = | geboorteplek = [[Somerset-Oos]], [[Kaapkolonie]] | sterftedatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1856|4|12|1922|11|19}} | sterfteplek = [[Pretoria]], [[Transvaal]], [[Unie van Suid-Afrika]] | party = | eggenoot = Mary R. H. Brown (1881–''onbekend'') | kinders = 5 | alma_mater = [[Gill-kollege]]<br />[[Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop]]<br />Gray's Inn | religie = | handtekening = | militer = | lojaliteit = | tak = | diensjare = | rang = | eenheid = | oorloe = | toekennings = }} '''Reinhold Gregorowski''' ([[Somerset-Oos]], [[12 April]] [[1856]], [[Kaapkolonie]] – [[Pretoria]], [[Transvaal]], [[Suid-Afrika]], [[19 November]] [[1922]]) was ’n regter en staatsprokureur. == Herkoms en opleiding == [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, Reinhold Theodor Gregorowski, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|links|212px|Reinhold Theodor Gregorowski, ca 1835, as geordende sendeling van die [[Berlynse Sendinggenootskap]]^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] [[Lêer:Martha Gregorowski, gebore Lawton.jpg|duimnael|links|upright|Gregorowski se moeder, Martha (gebore Lawton), is oorlede toe hy agt jaar oud was.]] Gregorowski was die oudste seun van Reinhold Theodore Gregorowski (Marienburg, Pommere, Wes-Pruise, 7 Junie 1807 – Somerset-Oos, 7 Januarie 1880)<ref>{{af}}{{en}} [http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=3039979&g2_imageViewsIndex=1 Sy grafsteen soos te sien in die versameling van die GGSA]{{Dooie skakel|date=Februarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 17 Mei 2016.</ref> van die [[Berlynse Sendinggenootskap|Berlynse Sending]] en Martha Lawton ([[Liverpool]], 19 Maart 1818 – Somerset-Oos, 21 September 1864). Hy was die sesde oudste van die egpaar se 14 kinders (sewe seuns en sewe dogters) en die derde oudste seun. Sy moeder is oorlede in die ouderdom van 46 jaar toe hy agt jaar oud was en in die agt jaar van sy geboorte tot haar oorlye is nog agt kinders gebore.<ref>{{en}} [https://www.geni.com/people/Martha-Gregorowski/6000000013950332060 Biografiese besonderhede op Geni.com]. URL besoek op 17 Mei 2016.</ref> Hy ontvang sy skoolopleiding aan [[Gill-kollege]] op sy geboortedorp, waar hy in 1874 matrikuleer met sy naam boaan die lys wat ook kandidate bevat soos (later sir) [[Malcolm Searle|M.W. Searle]] (1855–1926, regter) en (later sir) [[Henricus Hubertus Juta|H.H. Juta]] (1857–1930, regsgeleerde, regter, parlementslid). Hy verwerf die Frere-prys vir dié jaar, behaal daarna die B.A. aan die [[Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop]] (voorloper van [[Unisa]]), verwerf die Porterbeurs en gaan vir sy regstudie na [[Engeland]], waar hy toetree tot Gray's Inn. == Loopbaan in die OVS == Op [[10 November]] [[1878]], toe hy 22 jaar oud was, sluit Gregorowski by die Kaapse balie aan en begin die volgende maand in [[Kaapstad]] praktiseer. Later het hy ook in [[Grahamstad]] gepraktiseer. Hy word op [[26 Maart]] [[1881]], drie weke voor sy 25ste verjaardag regter van die [[Oranje-Vrystaat]] en was destyds die jongste van alle Suid-Afrikaanse regters. Van 1883 tot 1885 is hy rapporteur van deel I van die hooggeregshofbeslissings van die OVS. In April 1892 bedank hy om staatsprokureur van die OVS te word met die reg om privaat te praktiseer. Hy beklee dié amp tot 1894 (of 1896, volgens G.P.J. Trümpelmann in die ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'').<ref name="potgieter">{{en}} Potgieter, D.J. (ed.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Kaapstad: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.</ref> == In die ZAR == In 1896 word hy regter in die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]]. As spesiale strafregter behartig Gregorowski in April 1896 in die marksaal in Pretoria die opsienbarende verhoor van [[Lionel Phillips]] en 63 ander, almal lede van die ''Reform Committee'' van [[Johannesburg]] wat ná die mislukking van die [[Jameson-inval]] in Januarie 1896 in hegtenis geneem is. Dit was die belangrikste gebeurtenis in sy regsloopbaan.<ref name="potgieter" /> Phillips, [[John Hays Hammond|J.H. Hammond]], [[George Herbert Farrar|George Farrar]] en kol. [[Francis Rhodes]] word aan hoogverraad skuldig bevind en deur Gregorowski ter dood veroordeel; die ander beskuldigdes word aan ''crimen laesae maistatis'' skuldig bevind en ’n geldstraf opgelê. 'n Paar dae ná die uitspraak word die vier terdoodveroordeeldes deur pres. [[Paul Kruger]] van die ZAR begenadig en ook ’n geldstraf opgelê. Die kern van Gregorowski se uitspraak was dat artikel nege van die Drie-en-dertig Artikele, wat 'n klein geldboete as straf voorskryf vir persone wat planne beraam om die ZAR se veiligheid te bedreig, nie van toepassing was nie omdat daar reeds tot 'n inval oorgegaan is; gevolglik geld die gemene reg met betrekking tot hoogverraad en moet die gemeenregtelike straf vir hoogverraad, naamlik die doodstraf, opgelê word. Venynige kritiek volg op die uitspraak; daar word onder andere beweer dat Gregorowski reeds voor sy benoeming sy geesdrif verklaar het om met die beskuldigdes af te reken en om hulle die doodstraf op te lê. Sy gesindheid word vergelyk met dié van regter [[Eduard Johan Pieter Jorissen|E.J.P. Jorissen]] wat hom aan die saak onttrek het omdat hy hom tevore teen die ''Reformers'' uitgespreek het. In die ''Cape Law Journal'' is geskryf: "Waar die een man nie by die verhoor wil dien nie uit vrees dat sy politieke gevoelens die oorhand mag kry, verlang die ander een na 'n geleentheid om die emosies van 'n al te vurige openbare aanklaer te vereenselwig met die heilige pligsgevoel van 'n regter'." In antwoord op die aantygings wys Gregorowski in die ''Cape Law Journal'' daarop dat hy altyd simpatie met die Uitlanders en ''Reformers'' se strewe gehad het "so lank dit deur eerlike middele geskied het, en tot die misdadige geaardheid daarvan aan die lig gekom het". Gregorowski vermeld dat hy deurgaans met hoofregter [[John Gilbert Kotzé|J.G. Kotzé]] beraadslaag het en dat sy uitspraak Kotzé se goedkeuring weggedra het; ná die uitspraak het hy ook self die begenadiging van die veroordeeldes bepleit. Sedertdien word algemeen aanvaar dat die aantygings teen Gregorowski ongegrond was en sy werk as juris kan dus na waarde geskat word, aldus dr. M. Wiechers, in lewe professor in staats- en volkereg aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]], in die ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel I.<ref>{{af}} De Kock, W.J. 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]], deel I''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.</ref> == Hoofregter van die ZAR == In Mei 1896 word Gregorowski 'n regter van die Transvaalse Hooggeregshof, maar in September 1897 bedank hy as regter en word staatsprokureur, nes die geval vroeër in die Vrystaat was. In Februarie 1898 tree J.G. Kotzé ná die regterlike krisis as hoofregter van die ZAR af en word Gregorowski as sy opvolger aangewys met indienstreding op [[31 Maart]] [[1898]]. Terwyl hy die amp van hoofregter van die ZAR beklee, ken die [[Portugal|Portugese]] regering die grootkruis van die Orde van die Onbevlekte Ontvangenis aan hom toe. Hy beklee die amp van hoofregter tot die besetting van Pretoria in die [[Tweede Vryheidsoorlog|Tweede Anglo-Boereoorlog]]. Ná die Driejarige Oorlog praktiseer hy van Mei 1902 in Pretoria as advokaat in die hooggeregshof in Pretoria omdat die regime van lord [[Alfred Milner]] hom nie heraangestel het nie. Met die toekenning van verantwoordelike bestuur aan Transvaal verteenwoordig hy van 1907 (die eerste verkiesing) tot 1910 ([[Uniewording]]), as lid van [[Het Volk]]-party, die setel Suidwes-Pretoria in die Transvaalse Wetgewende Vergadering. == Ná Uniewording == Ná [[Uniewording]] word hy op [[1 Maart]] [[1913]] regter van die Transvaalse provinsiale afdeling van die hooggeregshof en beklee dié amp tot sy dood. In dié hoedanigheid word hy benoem tot voorsitter van die regterlike kommissie wat einde September 1914 ondersoek instel na die aanleidende oorsake van die dood van genl. [[Koos de la Rey|J.H. de la Rey]] en dr. G. Grace van Johannesburg tydens die [[Maritz-rebellie|1914-rebellie]]. Dr. Wiechers beskryf Gregorowski as 'n juris met besonderse intellektuele gawes en al sy uitsprake getuig van selfstandigheid en skerp insig. Omdat hy in 'n bewoë tydperk dikwels belangrike openbare pligte moes vervul, is hy soms heeltemal ten onregte as politieke skyf gebruik. Hy het 'n belangrike bydrae gelewer tot die Suid-Afrikaanse regbank se tradisie van onafhanklikheid en onkreukbaarheid. == Gesinslewe == In 1881 is Gregorowski getroud met Mary R. H. Brown, die dogter van T. Brown van Haddington, Skotland; uit die huwelik is vyf kinders gebore. Die oudste van sy twee seuns sterf in die Johannesburgse onluste van 1922. Later in dié jaar sterf Gregorowski in die tuig na 'n aanval van beroerte op die Pretoriase stasie toe hy onderweg van sy plaas by Skurweberg na Johannesburg was. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronne == * {{af}} De Kock, W.J. 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]], deel I''. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk. * {{en}} Potgieter, D.J. (ed.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]''. Kaapstad: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd. {{DEFAULTSORT:Gregorowski, Reinhold}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse regters]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici]] 3t668anqpyrphcxv48ylrcjdm7e6jwk 0 114090 3138915 2687203 2026-10-29T06:30:06Z JMK 649 beter KI-prent 3138915 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Benedictus & Alma Kok (1964), valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|Benedictus Kok en gade Alma in 1964 in Bloemfontein]] [[Lêer:Benedictus Kok handtekening.svg|duimnael|regs|Handtekening]] '''Benedictus Kok''' (*[[15 Desember]] [[1907]], [[Heilbron]] - †[[27 November]] [[1998]], [[Bloemfontein]]) was 'n professor en hoof van die Departement Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van die Vrystaat]], waar hy later ook Dekaan van die Fakulteit Lettere en rektor van die universiteit word. Hy is die eerste persoon wat vanuit die rektorspos ook as kanselier van die universiteit aangewys word. Kok skryf ook onder die [[skuilnaam|skuilname]] Sigeuner, Décor (as toneel- en musiekkritikus) en Libretto (musiek- en plateresensies). == Lewe en werk == Benedictus Kok is op 15 Desember 1907 op Heilbron in die [[Vrystaat]] gebore. Hy word groot en ondergaan sy skoolopleiding op [[Frankfort]], waar hy ook matrikuleer. Hy studeer in Bloemfontein verder aan die [[Grey-universiteitskollege|Grey-Universiteitskollege]]<ref name=":0">http://esat.sun.ac.za/index.php/Benedictus_Kok</ref> en behaal in [[1927]] die B.A.-graad en in [[1928]] die Hoër Onderwysdiploma. Op universiteit is hy lid van die tennisspan en blink ook uit in atletiek. Na kwalifikasie gee hy onderwys in Afrikaans en Engels aan die Hoërskool Parys en hy skryf ook in [[1931]] die skool se skoollied.<ref>Hoërskool Parys-webwerf: http://hs.parys.co.za/index.php/skool-en-meer/geskiedenis-history {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161105045136/http://hs.parys.co.za/index.php/skool-en-meer/geskiedenis-history |date= 5 November 2016 }}</ref> Van [[1934]] tot [[1937]] studeer hy in [[Amsterdam]] en later aan die Ryksuniversiteit van Utrecht, waar hy in [[1936]] die Drs.Litt.-graad behaal. Terwyl hy student in [[Nederland]] is, verteenwoordig hy hierdie land in rugbywedstryde teen [[Frankryk]] en [[Duitsland]].<ref name=":1">Spaarwater, Pieter Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/12/16/5/8.html</ref> In [[1939]] behaal hy ’n doktorsgraad aan die Universiteit van die Vrystaat. Hy beklee vanaf 1939 ’n lektoraat in Nederlands aan die Grey-Universiteitskollege en word in [[1942]] aangestel as die opvolger van [[D.F. Malherbe]] as professor in Afrikaans aan hierdie universiteit. In 1942 promoveer hy (D.Litt.-graad) aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] met ’n proefskrif oor “''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal''”. Hy is reeds professor wanneer hy begin om sang- en klavierlesse te neem en hy slaag al sy eksamens met lof. Saam met die SAUK-orkes vertolk hy onder andere die tenoor-hoofrolle in opvoerings van “''Die Messias''” van Handel en “''Elias''” van [[Felix Mendelssohn]].<ref name=":1" /> Van [[1951]] tot [[1967]] is hy dekaan van die Fakulteit Lettere en hy word dan in 1967 as rektor van die universiteit aangestel. Van 1976 af is hy die universiteit se kanselier en hy is die eerste persoon wat vanuit die rektorspos aangestel word as kanselier.<ref name=":0" /> Aan die einde van [[1989]] tree hy af as kanselier. Hy is getroud met Alma Martha Boshoff en hulle het ’n seun, Ordino, en twee dogters, Meritza en Marietta. Hy is op Vrydag 27 November 1998 in Bloemfontein oorlede.<ref>SA History: http://www.sahistory.org.za/dated-event/prof-benedictus-kok-90-former-rector-university-orange-free-state-dies-bloemfontein</ref><ref>Venter, Joe “Oud-rektor van Kovsies sterf” “Rapport” 29 November 1998</ref> Benewens sy werk as dosent lewer hy gereeld praatjies oor die radio oor die taal, musiek en sang, terwyl hy ook onder die skuilnaam Décor optree as toneel- en musiekkritikus vir [[Volksblad|''Die Volksblad'']]. Hy is ook boekresensent en skryf selfs gereeld die hoofartikel wat op Saterdae in die koerant verskyn. Later skryf hy musiek- en plateresensies onder die naam Libretto. Op 21 Oktober 1981 lewer hy die heel eerste [[D.F. Malherbe]]-gedenklesing onder die titel “''D.F. Malherbe: Sy lewe en strewe''”. Vir jare is hy orrelis van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG Kerk]] Bloemheuwel en van Bloemfontein-Noord, waar hy ook as koorleier en orkesleier optree. As kranige sportman is hy in [[1938]] lid van die Suid-Afrikaanse studente rugbyspan wat in Duitsland gespeel het, terwyl hy ook uitblink in atletiek en tennis. Hy het ’n basiese kennis van twaalf tale, wat benewens Afrikaans en Engels ook Spaans, Italiaans en Frans insluit == Skryfwerk == Sy proefskrif, “'''''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal'''''”, word in 1942 gepubliseer. Hy skryf verskeie kortverhale en sy kortverhaal “''Wyn van die lewe''” word opgeneem in die versamelbundel “''Die slagter van Samaria''” onder redaksie van P.J. van der Watt. Hy is in [[1941]] redakteur van die huldigingsbundel “'''''D.F. Malherbe, die mens en sy kuns'''''” en in [[1959]] redakteur van die bundel “'''''Afrikaans, ons pêrel van groot waarde'''''”, wat verskeie herdrukke beleef. Hy is ook mederedakteur van die boeke “'''''Kruim en kors'''''” en “'''''D.F. Malherbe in beeld en woord'''''”. <ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/search?q=au%3AKok%2C+Benedictus.&qt=hot_author</ref> == Eerbewyse == By geleentheid van sy 75e verjaarsdag in [[1982]] word ’n uitgawe van die universiteit se tydskrif ''Acta Academica'' aan hom opgedra. In [[1990]] word erelidmaatskap van die [[Afrikaanse Skrywerskring]] aan hom toegeken.<ref>“Erelidmaatskap van die Afrikaanse Skrywerskring aan prof. dr. Benedictus Kok, 21 Februarie 1990” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990</ref> Talle straatname en geboue in Bloemfontein word na hom vernoem. == Publikasies == * 1942: ''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal'' === Redakteur === * 1941: ''D.F. Malherbe: Die mens en sy kuns'' * 1959: ''Afrikaans, ons pêrel van groot waarde'' * 1964: ''Kruim en kors'' (saam met [[S.P.E. Boshoff]] en F.J. Snyman) * 1981: ''D.F. Malherbe in beeld en woord'' (saam met [[F.V. Lategan]] en R. de Beer) == Bronne == === Boeke === * Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992 * Van der Watt, P.J. “Die slagter van Samaria” Voortrekkerpers Tiende druk 1965 === Tydskrifte en koerante === * Volksblad Hoofartikel: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/1998/12/1/10/11.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kok, Benedictus}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Musiekkritici]] [[Kategorie:Geboortes in 1907]] [[Kategorie:Sterftes in 1998]] ogt1ami6797wbkw055muck1qlg07jcj 3138916 3138915 2026-10-29T06:38:12Z JMK 649 nota 3138916 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Benedictus & Alma Kok (1964), valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|Benedictus Kok en gade Alma in 1964 in Bloemfontein^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] [[Lêer:Benedictus Kok handtekening.svg|duimnael|regs|Handtekening]] '''Benedictus Kok''' (*[[15 Desember]] [[1907]], [[Heilbron]] - †[[27 November]] [[1998]], [[Bloemfontein]]) was 'n professor en hoof van die Departement Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van die Vrystaat]], waar hy later ook Dekaan van die Fakulteit Lettere en rektor van die universiteit word. Hy is die eerste persoon wat vanuit die rektorspos ook as kanselier van die universiteit aangewys word. Kok skryf ook onder die [[skuilnaam|skuilname]] Sigeuner, Décor (as toneel- en musiekkritikus) en Libretto (musiek- en plateresensies). == Lewe en werk == Benedictus Kok is op 15 Desember 1907 op Heilbron in die [[Vrystaat]] gebore. Hy word groot en ondergaan sy skoolopleiding op [[Frankfort]], waar hy ook matrikuleer. Hy studeer in Bloemfontein verder aan die [[Grey-universiteitskollege|Grey-Universiteitskollege]]<ref name=":0">http://esat.sun.ac.za/index.php/Benedictus_Kok</ref> en behaal in [[1927]] die B.A.-graad en in [[1928]] die Hoër Onderwysdiploma. Op universiteit is hy lid van die tennisspan en blink ook uit in atletiek. Na kwalifikasie gee hy onderwys in Afrikaans en Engels aan die Hoërskool Parys en hy skryf ook in [[1931]] die skool se skoollied.<ref>Hoërskool Parys-webwerf: http://hs.parys.co.za/index.php/skool-en-meer/geskiedenis-history {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161105045136/http://hs.parys.co.za/index.php/skool-en-meer/geskiedenis-history |date= 5 November 2016 }}</ref> Van [[1934]] tot [[1937]] studeer hy in [[Amsterdam]] en later aan die Ryksuniversiteit van Utrecht, waar hy in [[1936]] die Drs.Litt.-graad behaal. Terwyl hy student in [[Nederland]] is, verteenwoordig hy hierdie land in rugbywedstryde teen [[Frankryk]] en [[Duitsland]].<ref name=":1">Spaarwater, Pieter Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/12/16/5/8.html</ref> In [[1939]] behaal hy ’n doktorsgraad aan die Universiteit van die Vrystaat. Hy beklee vanaf 1939 ’n lektoraat in Nederlands aan die Grey-Universiteitskollege en word in [[1942]] aangestel as die opvolger van [[D.F. Malherbe]] as professor in Afrikaans aan hierdie universiteit. In 1942 promoveer hy (D.Litt.-graad) aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] met ’n proefskrif oor “''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal''”. Hy is reeds professor wanneer hy begin om sang- en klavierlesse te neem en hy slaag al sy eksamens met lof. Saam met die SAUK-orkes vertolk hy onder andere die tenoor-hoofrolle in opvoerings van “''Die Messias''” van Handel en “''Elias''” van [[Felix Mendelssohn]].<ref name=":1" /> Van [[1951]] tot [[1967]] is hy dekaan van die Fakulteit Lettere en hy word dan in 1967 as rektor van die universiteit aangestel. Van 1976 af is hy die universiteit se kanselier en hy is die eerste persoon wat vanuit die rektorspos aangestel word as kanselier.<ref name=":0" /> Aan die einde van [[1989]] tree hy af as kanselier. Hy is getroud met Alma Martha Boshoff en hulle het ’n seun, Ordino, en twee dogters, Meritza en Marietta. Hy is op Vrydag 27 November 1998 in Bloemfontein oorlede.<ref>SA History: http://www.sahistory.org.za/dated-event/prof-benedictus-kok-90-former-rector-university-orange-free-state-dies-bloemfontein</ref><ref>Venter, Joe “Oud-rektor van Kovsies sterf” “Rapport” 29 November 1998</ref> Benewens sy werk as dosent lewer hy gereeld praatjies oor die radio oor die taal, musiek en sang, terwyl hy ook onder die skuilnaam Décor optree as toneel- en musiekkritikus vir [[Volksblad|''Die Volksblad'']]. Hy is ook boekresensent en skryf selfs gereeld die hoofartikel wat op Saterdae in die koerant verskyn. Later skryf hy musiek- en plateresensies onder die naam Libretto. Op 21 Oktober 1981 lewer hy die heel eerste [[D.F. Malherbe]]-gedenklesing onder die titel “''D.F. Malherbe: Sy lewe en strewe''”. Vir jare is hy orrelis van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG Kerk]] Bloemheuwel en van Bloemfontein-Noord, waar hy ook as koorleier en orkesleier optree. As kranige sportman is hy in [[1938]] lid van die Suid-Afrikaanse studente rugbyspan wat in Duitsland gespeel het, terwyl hy ook uitblink in atletiek en tennis. Hy het ’n basiese kennis van twaalf tale, wat benewens Afrikaans en Engels ook Spaans, Italiaans en Frans insluit == Skryfwerk == Sy proefskrif, “'''''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal'''''”, word in 1942 gepubliseer. Hy skryf verskeie kortverhale en sy kortverhaal “''Wyn van die lewe''” word opgeneem in die versamelbundel “''Die slagter van Samaria''” onder redaksie van P.J. van der Watt. Hy is in [[1941]] redakteur van die huldigingsbundel “'''''D.F. Malherbe, die mens en sy kuns'''''” en in [[1959]] redakteur van die bundel “'''''Afrikaans, ons pêrel van groot waarde'''''”, wat verskeie herdrukke beleef. Hy is ook mederedakteur van die boeke “'''''Kruim en kors'''''” en “'''''D.F. Malherbe in beeld en woord'''''”. <ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/search?q=au%3AKok%2C+Benedictus.&qt=hot_author</ref> == Eerbewyse == By geleentheid van sy 75e verjaarsdag in [[1982]] word ’n uitgawe van die universiteit se tydskrif ''Acta Academica'' aan hom opgedra. In [[1990]] word erelidmaatskap van die [[Afrikaanse Skrywerskring]] aan hom toegeken.<ref>“Erelidmaatskap van die Afrikaanse Skrywerskring aan prof. dr. Benedictus Kok, 21 Februarie 1990” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990</ref> Talle straatname en geboue in Bloemfontein word na hom vernoem. == Publikasies == * 1942: ''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal'' === Redakteur === * 1941: ''D.F. Malherbe: Die mens en sy kuns'' * 1959: ''Afrikaans, ons pêrel van groot waarde'' * 1964: ''Kruim en kors'' (saam met [[S.P.E. Boshoff]] en F.J. Snyman) * 1981: ''D.F. Malherbe in beeld en woord'' (saam met [[F.V. Lategan]] en R. de Beer) == Bronne == === Boeke === * Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992 * Van der Watt, P.J. “Die slagter van Samaria” Voortrekkerpers Tiende druk 1965 === Tydskrifte en koerante === * Volksblad Hoofartikel: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/1998/12/1/10/11.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kok, Benedictus}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Musiekkritici]] [[Kategorie:Geboortes in 1907]] [[Kategorie:Sterftes in 1998]] kjgd014qd2bx5bvset44ztilcmxytof 3138920 3138916 2026-10-29T06:45:14Z JMK 649 skakels 3138920 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Benedictus & Alma Kok (1964), valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|Benedictus Kok en gade Alma in 1964 in Bloemfontein^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] [[Lêer:Benedictus Kok handtekening.svg|duimnael|regs|Handtekening]] '''Benedictus Kok''' (*[[15 Desember]] [[1907]], [[Heilbron]] - †[[27 November]] [[1998]], [[Bloemfontein]]) was 'n professor en hoof van die Departement Afrikaans-Nederlands aan die [[Universiteit van die Vrystaat]], waar hy later ook Dekaan van die Fakulteit Lettere en rektor van die universiteit word. Hy is die eerste persoon wat vanuit die rektorspos ook as kanselier van die universiteit aangewys word. Kok skryf ook onder die [[skuilnaam|skuilname]] Sigeuner, Décor (as toneel- en musiekkritikus) en Libretto (musiek- en plateresensies). == Lewe en werk == Benedictus Kok is op 15 Desember 1907 op Heilbron in die [[Vrystaat]] gebore. Hy word groot en ondergaan sy skoolopleiding op [[Frankfort]], waar hy ook matrikuleer. Hy studeer in Bloemfontein verder aan die [[Grey-universiteitskollege|Grey-Universiteitskollege]]<ref name=":0">http://esat.sun.ac.za/index.php/Benedictus_Kok</ref> en behaal in [[1927]] die B.A.-graad en in [[1928]] die Hoër Onderwysdiploma. Op universiteit is hy lid van die tennisspan en blink ook uit in atletiek. Na kwalifikasie gee hy onderwys in Afrikaans en Engels aan die Hoërskool Parys en hy skryf ook in [[1931]] die skool se skoollied.<ref>Hoërskool Parys-webwerf: http://hs.parys.co.za/index.php/skool-en-meer/geskiedenis-history {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161105045136/http://hs.parys.co.za/index.php/skool-en-meer/geskiedenis-history |date= 5 November 2016 }}</ref> Van [[1934]] tot [[1937]] studeer hy in [[Amsterdam]] en later aan die Ryksuniversiteit van Utrecht, waar hy in [[1936]] die Drs.Litt.-graad behaal. Terwyl hy student in [[Nederland]] is, verteenwoordig hy hierdie land in rugbywedstryde teen [[Frankryk]] en [[Duitsland]].<ref name=":1">Spaarwater, Pieter Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/12/16/5/8.html</ref> In [[1939]] behaal hy ’n doktorsgraad aan die Universiteit van die Vrystaat. Hy beklee vanaf 1939 ’n lektoraat in Nederlands aan die Grey-Universiteitskollege en word in [[1942]] aangestel as die opvolger van [[D.F. Malherbe]] as professor in Afrikaans aan hierdie universiteit. In 1942 promoveer hy (D.Litt.-graad) aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] met ’n proefskrif oor “''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal''”. Hy is reeds professor wanneer hy begin om sang- en klavierlesse te neem en hy slaag al sy eksamens met lof. Saam met die SAUK-orkes vertolk hy onder andere die tenoor-hoofrolle in opvoerings van “''Die Messias''” van Handel en “''Elias''” van [[Felix Mendelssohn]].<ref name=":1" /> Van [[1951]] tot [[1967]] is hy dekaan van die Fakulteit Lettere en hy word dan in 1967 as rektor van die universiteit aangestel. Van 1976 af is hy die universiteit se kanselier en hy is die eerste persoon wat vanuit die rektorspos aangestel word as kanselier.<ref name=":0" /> Aan die einde van [[1989]] tree hy af as kanselier. Hy is getroud met Alma Martha Boshoff en hulle het ’n seun, Ordino, en twee dogters, Meritza en Marietta. Hy is op Vrydag 27 November 1998 in Bloemfontein oorlede.<ref>SA History: http://www.sahistory.org.za/dated-event/prof-benedictus-kok-90-former-rector-university-orange-free-state-dies-bloemfontein</ref><ref>Venter, Joe “Oud-rektor van Kovsies sterf” “Rapport” 29 November 1998</ref> Benewens sy werk as dosent lewer hy gereeld praatjies oor die radio oor die taal, musiek en sang, terwyl hy ook onder die skuilnaam Décor optree as toneel- en musiekkritikus vir [[Volksblad|''Die Volksblad'']]. Hy is ook boekresensent en skryf selfs gereeld die hoofartikel wat op Saterdae in die koerant verskyn. Later skryf hy musiek- en plateresensies onder die naam Libretto. Op 21 Oktober 1981 lewer hy die heel eerste [[D.F. Malherbe]]-gedenklesing onder die titel “''D.F. Malherbe: Sy lewe en strewe''”. Vir jare is hy orrelis van die [[NG gemeente Bloemheuwel]] en van [[NG gemeente Bloemfontein-Noord|Bloemfontein-Noord]], waar hy ook as koorleier en orkesleier optree. As kranige sportman is hy in [[1938]] lid van die Suid-Afrikaanse studente rugbyspan wat in Duitsland gespeel het, terwyl hy ook uitblink in atletiek en tennis. Hy het ’n basiese kennis van twaalf tale, wat benewens Afrikaans en Engels ook Spaans, Italiaans en Frans insluit == Skryfwerk == Sy proefskrif, “'''''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal'''''”, word in 1942 gepubliseer. Hy skryf verskeie kortverhale en sy kortverhaal “''Wyn van die lewe''” word opgeneem in die versamelbundel “''Die slagter van Samaria''” onder redaksie van P.J. van der Watt. Hy is in [[1941]] redakteur van die huldigingsbundel “'''''D.F. Malherbe, die mens en sy kuns'''''” en in [[1959]] redakteur van die bundel “'''''Afrikaans, ons pêrel van groot waarde'''''”, wat verskeie herdrukke beleef. Hy is ook mederedakteur van die boeke “'''''Kruim en kors'''''” en “'''''D.F. Malherbe in beeld en woord'''''”. <ref>Worldcat: http://www.worldcat.org/search?q=au%3AKok%2C+Benedictus.&qt=hot_author</ref> == Eerbewyse == By geleentheid van sy 75e verjaarsdag in [[1982]] word ’n uitgawe van die universiteit se tydskrif ''Acta Academica'' aan hom opgedra. In [[1990]] word erelidmaatskap van die [[Afrikaanse Skrywerskring]] aan hom toegeken.<ref>“Erelidmaatskap van die Afrikaanse Skrywerskring aan prof. dr. Benedictus Kok, 21 Februarie 1990” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990</ref> Talle straatname en geboue in Bloemfontein word na hom vernoem. == Publikasies == * 1942: ''Die vergelyking in die Afrikaanse volkstaal'' === Redakteur === * 1941: ''D.F. Malherbe: Die mens en sy kuns'' * 1959: ''Afrikaans, ons pêrel van groot waarde'' * 1964: ''Kruim en kors'' (saam met [[S.P.E. Boshoff]] en F.J. Snyman) * 1981: ''D.F. Malherbe in beeld en woord'' (saam met [[F.V. Lategan]] en R. de Beer) == Bronne == === Boeke === * Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992 * Van der Watt, P.J. “Die slagter van Samaria” Voortrekkerpers Tiende druk 1965 === Tydskrifte en koerante === * Volksblad Hoofartikel: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/1998/12/1/10/11.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kok, Benedictus}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse taalkundiges]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Musiekkritici]] [[Kategorie:Geboortes in 1907]] [[Kategorie:Sterftes in 1998]] 4yahzmsu70a83xz463tedams7urxi5a 0 118030 3138878 1519944 2026-10-28T22:43:33Z Xqbot 7405 dubbele aanstuur na [[Okinawa-eiland]] reggemaak 3138878 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Okinawa-eiland]] buf7caxgi0p7x6pfoyskg18wjrcxj20 0 119037 3138855 2886013 2026-10-28T19:56:15Z Oesjaar 7467 /* Tegniese besonderhede */ Skakel 3138855 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas SBD Dauntless |subsjabloon= |beeld= Lêer:Dauntless bomb drop.jpg |byskrif= |tipe= Verkenner en duikbomwerper |vervaardiger= Douglas |ontwerper= Ed Heinemann |eerste vlug= 1 Mei 1940 |bekendstelling= |vrygestel= |onttrek= |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[Amerikaanse Vloot]] |meer gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou= 5 936 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas SBD Dauntless''' was 'n verkennings[[vliegtuig]] en duik[[bomwerper]] wat tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] deur die [[Amerikaanse Vloot]] gebruik is. Die Dauntless het diens gedoen op die [[vliegdekskip]] [[USS Hornet (CV-8)|USS ''Hornet'']]. == Tegniese besonderhede == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Besonderhede van die Dougals SBD-5 Dauntless: ! Item ! Statistiek |- | Aantal motors | 1 |- | Tipe motor | [[Skroef (lugvaart)|Skroef]] |- | Vervaardiger | [[Wright R-1820 Cyclone]] stermotor |- | Kraglewering per motor | 1&nbsp;200 perdekrag |- | Vlerkspan |12,65 m |- | Lengte |10,06 m |- | Hoogte |3,94 m |- | Maks. opstygmassa |4&nbsp;853 kg |- | Maksimumsnelheid |406 km/h op 4&nbsp;200 m |- | Operasionele hoogte |7400&nbsp;m |- | Togafstand met bomvrag van 454&nbsp;kg. | 1&nbsp;794km |- |Bewapening |Twee 0.50 Browing masjiengewere in neus,<br /> twee 0.30 in agterste skiettoring |- |Bomvrag | Een 454&nbsp;kg bom of twee 227&nbsp;kg<br /> of twee 45&nbsp;kg bomme of twee 113&nbsp;kg dieptebomme |- |} == Bronnelys == * ''Bombers 1939–1945'' Kenneth Munson, Bounty Books 2012 {{ISBN|978-0-7537-2172-8}} {{Normdata}} [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] [[Kategorie:Bomwerpers]] [[Kategorie:Vliegtuie van die Tweede Wêreldoorlog]] 9zlac08v71hgvq1ckwaxo1qnqyay7m8 0 119695 3138948 2924432 2026-10-29T08:33:56Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138948 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Hydroponics (33185459271).jpg|duimnael|300px|regs|Plante neem water en voedingstowwe op wat deur 'n [[PVC]]-pyp in 'n hidroponikastelsel vloei]] [[Lêer:Tomato P5260299b.jpg|duimnael|200px|regs|Grootskaalse hidroponikakweking van tamaties]] '''Hidroponika''' of '''waterkweking''' is 'n soort [[hortologie]] wat 'n metode behels om plante, gewoonlik oeste of medisinale plante, sonder grond te laat groei met behulp van [[mineraal|minerale]] voedingstowwe opgelos in water. Die plant se wortels kry die stowwe wat nodig is om te groei uit die voedingsoplossing. Die term hidroponika is afkomstig van die [[Grieks]]e woorde "hidro", wat water beteken, en "ponos", wat werk beteken.<ref name=Gericke>{{cite book|last1=Gericke|first1=William F.|title=The Complete Guide to Soilless Gardening|date=1940|publisher=Putnam|location=London|isbn=978-1-163-14049-9|pages=9–10, 38 & 84|edition=1st|url=https://archive.org/details/soillessgardenin031829mbp}}</ref> == Geskiedenis == [[Lêer:Hanging Gardens of Babylon by Ferdinand Knab (1886).png|duimnael|200px|regs|Hangende Tuine van Babilon, skildery deur Ferdinand Knab]] Die oudste voorbeelde van hidroponika dateer van die [[Hangende Tuine van Babilon]] en die drywende tuine van [[China]].<ref name="epicgardening">{{cite web |url=http://www.epicgardening.com/history-of-hydroponics/ |title=History of Hydroponics |publisher=Epic Gardening |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125312/https://www.epicgardening.com/history-of-hydroponics/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Francis Bacon (wetenskaplike, 1561)|Sir Francis Bacon]], 'n [[Engelse]] wetenskaplike, filosoof en politikus, het in die 1620's navorsing gedoen oor grondlose tuinmaaktegnieke, en sy werk oor die onderwerp is in 1927 gepubliseer.<ref name="howstuffworks">{{cite web |url=http://home.howstuffworks.com/lawn-garden/professional-landscaping/alternative-methods/hydroponics.htm/printable |title=History of Hydroponics and Soil-less Gardening |publisher=howstuffworks.com |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170928103500/http://home.howstuffworks.com/lawn-garden/professional-landscaping/alternative-methods/hydroponics.htm/printable |archive-date=28 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1699 het die Engelse wetenskaplike John Woodward geëksperimenteer met die groei van [[kruisement]] in verskeie wateroplossings. Hy het gevind die plante groei beter in 'n wateroplossing wat met grond gemeng is as in gedistilleerde water, as gevolg van die minerale wat deur die grond in die water vrygestel word.<ref name="howstuffworks" /> Die vroegste moderne verwysing na hidroponika (in die laaste 100 jaar) was deur William Frederick Gericke in 1929.<ref name=popscience>{{cite book|last1=Dunn|first1=H.H.|title=Plant "Pills" Grow Bumper Crops|date=1929|publisher=Popular Science Monthly|pages=29, 30, 150 & 151|url=https://books.google.com.au/books?id=VigDAAAAMBAJ&pg=PA29}}</ref> Gericke was werksaam by die Universiteit van Kalifornië in die [[VSA]]. Hy het 'n idee gehad dat plante verbou kan word in 'n oplossing van voedingstowwe en water in plaas daarvan om dit in grond te plant. Sy kollegas het nie gedink dit sou suksesvol wees nie, maar hy het hulle verkeerd bewys deur 'n [[tamatie]]plant van sewe meter hoog met behulp van slegs water en voedingstowwe te laat groei.<ref name="epicgardening" /> Gericke het oor 'n tydperk van vyf jaar ongeveer 5&nbsp;000 eksperimente gedoen en gevind dat verskillende kombinasies van [[stikstof]], [[fosfor]], [[magnesium]], [[yster]], [[kalium]], [[swael]] en [[kalsium]] gebruik kan word vir die voeding van verskillende plante.<ref name="popscience" /> In die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die [[Amerika]]anse weermag hidroponika gebruik om vars tamaties en [[blaarslaai]] te kweek vir troepe wat op onvrugbare grond op die [[Pasifiese eilande]] gestasioneer was. Teen die 1950's was daar lewensvatbare kommersiële hidroponikaplase in die VSA, [[Brittanje]], [[Afrika]] en [[Asië]].<ref name=wjoac7>{{cite book|last1=Paul K. Wahome, Tajudeen O. Oseni, Michael T. Masarirambi and Victor D. Shongwe|first1=|title=Effects of Different Hydroponics Systems and Growing Media on the Vegetative Growth, Yield and Cut Flower Quality of Gypsophila (Gypsophila paniculata L.), by Paul K. Wahome, Tajudeen O. Oseni, Michael T. Masarirambi and Victor D. Shongwe|date=2011|publisher=World Journal of Agricultural Sciences 7 (6): pg 692-698|location=Luyengo, Swaziland|url=https://www.idosi.org/wjas/wjas7(6)/9.pdf}}</ref> Navorsing wat in 2008 deur P. Melgarejo, J.J. Martinez, F. Hernandez, D.M. Salazar en R. Martinez in [[Eswatini]] gedoen is, het getoon die kweking van [[Ficus|vye]] (''Ficus carica'') deur middel van hidroponika gelei het tot 'n 18-voudige toename in vrugte-opbrengs in vergelyking met konvensionele boerderytegnieke, en sodoende die winsgewendheid verbeter. Daarbenewens het hulle gevind hidroponika bring 'n vermindering van ongeveer 90% in watergebruik mee.<ref name="wjoac7" /> == Hedendaagse gebruik == [[Lêer:Hydroponics01.jpg|duimnael|200px|regs|'n Klein tuisgemaakte hidroponikastelsel]] Deesdae is hidroponika een van die vinniggroeiendse grondlose boerderypraktyke op 'n globale vlak. Die wêreldwye hidroponikamark sal na raming groei teen 'n saamgestelde jaarlikse groeikoers van 6,7% gedurende die 2017-2022-voorspellingstydperk.<ref name="mondor">{{cite web |url=https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/hydroponics-market |title=Global Hydroponics Market – By Type, Crop Type and Geography Market Shares, Forecasts and Trends (2017–2022) |publisher=Mordor Intelligence |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200101062832/https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/hydroponics-market |archive-date=1 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Europa]] is tans die grootste mark vir die implementering van gevorderde tegnieke in hidroponiese kweekhuistuinbou. Daar is talle kleiner kommersiële hidroponikastelsels beskikbaar wat kleiner gebruikers in staat stel om 'n hidroponiese tuin vir eie gebruik te begin.<ref name="smallgarden">{{cite web |url=http://smallgarden-ideas.com/hydroponics-systems |title=Modern hydroponics systems for kitchen garden |publisher=Small Garden Ideas |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106054719/http://smallgarden-ideas.com/hydroponics-systems |archive-date= 6 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Daar is ook baie mense wêreldwyd wat hul eie hidroponiese stelsels vir die kweek van groente en kruie self bou, vir binnenshuise gebruik of buite in hul tuine.<ref name="diy">{{cite web |url=http://www.instructables.com/id/DIY-Hydroponics/ |title=DIY Hydroponics |publisher=www.instructables.com |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511080137/https://www.instructables.com/id/DIY-Hydroponics/ |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Toekomstige gebruik == Die wêreld se bevolking is aan die toeneem, en daar word voorspel dit sal toeneem van ongeveer 7,4&nbsp;miljard in 2017<ref name="worldometers">{{cite web |url=http://www.worldometers.info/world-population/ |title=Current World Population |publisher=Worldometers |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516215953/https://www.worldometers.info/world-population/ |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> tot 9,3&nbsp;miljard teen 2050.<ref name="saharaforestproject">{{cite web |url=http://saharaforestproject.com/the-global-challenges-2/ |title=The global challenges |publisher=Sahara Forest Project: 2017 |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125309/http://www.saharaforestproject.com/the-global-challenges-2/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 2017 was daar meer as 800&nbsp;miljoen mense wat deur voedselonsekerheid in die gesig staar is, wat beteken dat hulle óf honger ly óf nie weet waar hulle volgende maaltyd vandaan gaan kom nie.<ref name="saharaforestproject" /> Tradisionele landboumetodes gebruik groot hoeveelhede vars water vir besproeiing, asook fossielbrandstowwe om masjinerie aan te dryf. Die voortsetting van die huidige landboumetodes is nie op langer termyn volhoubaar om in die menslike behoeftes te voorsien nie. Hidroponika word beskou as 'n tegnologie wat kan bydra tot die vermindering van hierdie omgewingsprobleme wat die mensdom in die gesig staar, omdat dit minder vars water gebruik, minder ruimte in beslag neem en voedsel aan gemeenskappe in dorre streke kan voorsien.<ref name="Mission2015biodiversity">{{cite web |url=http://web.mit.edu/12.000/www/m2015/2015/hydro_agriculture.html |title=Hydroponics |publisher=Mission 2015: Biodiversity |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715193712/http://web.mit.edu/12.000/www/m2015/2015/hydro_agriculture.html |archive-date=15 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> == Hidroponiese stelsels == [[Lêer:Hungarian wax peppers roots being revealed IMG 5673.JPG|duimnael|150px|Waterkultuur]] [[Lêer:Systeme FLOOD&DRAIN 573px.jpg|duimnael|150px|Diagram van 'n eb-en-vloedstelsel]] [[Lêer:Drip emitter.jpg|duimnael|150px|regs|'n Drupstelsel.]] [[Lêer:Grow box-hydroponic system PNr°0074.jpg|duimnael|150px|regs|'n Deurlopendevloei-stelsel]] [[Lêer:Systeme AEROPONIC 573px.jpg|duimnael|150px|regs|Diagram van 'n aëroponiese stelsel]] Daar is ses basiese tipes<ref name="homehydro">{{cite web |url=http://www.homehydrosystems.com/hydroponic-systems/systems.html |title=The basic Hydroponic System types |publisher=Home Hydro Systems |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191105095855/http://www.homehydrosystems.com/hydroponic-systems/systems.html |archive-date= 5 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><ref name="simplyhydro">{{cite web |url=http://www.simplyhydro.com/system.htm |title=Basic Hydroponic Systems and How They Work |publisher=Simply Hydroponics and Organics Online |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309190520/http://www.simplyhydro.com/system.htm |archive-date= 9 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> hidroponiese stelsels, met honderde variasies op hierdie basiese soorte stelsels.<ref name="kibin">{{cite web |url=https://www.kibin.com/essay-examples/the-types-and-characteristics-of-the-hydroponic-technique-systems-PfHU0km0 |title=The Types and Characteristics of the Hydroponic Technique Systems |publisher=Kibin |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125306/https://www.kibin.com/essay-examples/the-types-and-characteristics-of-the-hydroponic-technique-systems-PfHU0km0 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Alle hidroponiese metodes is egter 'n variasie (of 'n kombinasie) van hierdie ses: === Pitstelsels === Die pitstelsel is 'n passiewe stelsel, en die eenvoudigste van al ses tipes hidroponiese stelsels omdat dit nie enige bewegende dele het nie, en dus nie elektrisiteit gebruik nie. Die plante word in 'n groeimedium geplaas, en 'n pitstelsel suig die voedingsoplossing deur middel van 'n pit, vanuit 'n reservoir, op na die plante deur kapillêre werking. === Waterkultuur === Die waterkultuurstelsel is die eenvoudigste van die aktiewe hidroponiese stelsels. Die plante word geplaas in 'n groeimedium, in houertjies wat op 'n platform gemonteer is. Die platform kan van polistireen gemaak word om direk op die voedingsoplossing te dryf, sodat die plantwortels altyd in die water is wanneer die watervlak daal, of dit kan 'n vaste platform bo-op 'n houer wees. In 'n stelsel met 'n vaste platform moet die vlak van die voedingsoplossing beheer word sodat die wortels nie uitdroog nie. 'n Lugpomp blaas lug deur 'n lugklep wat in die voedingsoplossing geplaas word en verskaf suurstof aan die wortels van die plante. === Eb-en-vloedstelsels (vloed en dreineer) === Die eb-en-vloedstelsel werk deur die tydelike oorstroming van die groeibak, waarin die plante in 'n groeimedium gehuisves word, met die voedingsoplossing. Dit word gevolg deur die dreinering van die oplossing terug in 'n reservoir. Hierdie aksie word gewoonlik met 'n waterpomp gedoen wat aan 'n tydskakelaar gekoppel is. === Drupstelsels (herwinning of herwinningloos) === 'n Tydskakelaar beheer 'n waterpomp, wat die voedingsoplossing op die groeimedium aan die basis van elke plant laat drup deur middel van 'n druplyn of druppyp. In 'n herwinningstelsel word die oortollige voedingsoplossing, wat afloop, herlei na 'n reservoir vir [[hergebruik]]. 'n Herwinninglose stelsel versamel nie die voedingsoplossing wat afloop nie. Die drupstelsel is die mees gebruikte hidroponiese stelsel ter wêreld omdat dit baie veelsydig is en 'n doeltreffende soort hidroponiese stelsel is. Herwinninglose drupstelsels word meestal deur kommersiële vervaardigers gebruik. Die tydsberekening van die drupsiklus word beheer sodat net genoeg van die voedingsoplossing op die groeimedium gedrup word en daar nie regtig enige van die voedingsoplossing verlore gaan nie.<ref name="homehydrodrip">{{cite web |url=http://www.homehydrosystems.com/hydroponic-systems/drip_systems.html |title=Hydroponic Drip System |publisher=Home Hydro Systems |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019135738/http://www.homehydrosystems.com/hydroponic-systems/drip_systems.html |archive-date=19 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> === Deurlopende vloei === Deurlopendevloeistelsels het 'n konstante vloei van die voedingsoplossing, en daar is geen tydskakelaar vir die waterpomp nie. Die voedingsoplossing word gepomp na die groeibak (gewoonlik 'n buis) en vloei oor die wortels van die plante, en dreineer dan terug na die reservoir. In hierdie stelsel word die plante gewoonlik in klein groeimandjies geplant, en die plantwortels hang in die vloeiende voedingsoplossing. Die wortels sal baie vinnig uitdroog indien die pompaksie onderbreek word. Die N.F.T. (''Nutrient Film Technique'') is 'n variasie van 'n deurlopendevloeistelsel wat in die 1960's ontwikkel is as 'n navorsingshulpmiddel deur die [[Nederland]]se navorser H.C.M. de Stigter. Hierdie tegniek is verder ontwikkel deur dr. Allen Cooper van die Glasshouse Crops Research Institute (GCRI) in die [[Verenigde Koninkryk]]. In die 1970's het 'n aantal grootskaalse Britse produsente begin om hierdie tegniek te gebruik, hoofsaaklik vir die groei van tamaties en blaarslaai, maar deur die jare het byna al die grootskaalse vervaardigers oorgeskakel na die gebruik van mediagebaseerde stelsels.<ref name="hydroau">{{cite web |url=http://www.hydroponics.com.au/what-are-the-fundamentals-of-setting-up-an-nft-system/ |title=PH&G October 2014 / Issue 148: What are the fundamentals of setting up an NFT system? |publisher=Practical Hydroponics & Greenhouses |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020134418/http://www.hydroponics.com.au/what-are-the-fundamentals-of-setting-up-an-nft-system |archive-date=20 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> === Aëroponiese stelsel === In 'n aëroponiese stelsel hang die plantwortels in die lug en word dit bespuit met die voedingsoplossing. Bespuiting word gewoonlik elke paar minute gedoen. Die wortels sal vinnig uitdroog as die spuitsiklusse onderbreek word. Tegnieke vir die kweek van plante sonder 'n groeimedium is in die 1920's ontwikkel deur plantkundiges wat 'n primitiewe aëroponiese stelsel gebruik het om plantwortelstrukturering te bestudeer, aangesien dit makliker was om plantwortels wat in die lug hang te bestudeer as dié wat in die grond is. Navorsing vir die gebruik van hierdie metode vir die verbouing van gewasse het in die 1970's begin, en in die 1980's gewild geraak nadat ''The Land Pavilion'' by Epcot in Disney World naby [[Orlando, Florida|Orlando]], [[Florida]], in 1982 geopen is.<ref name="hsworksaero">{{cite web |url=http://home.howstuffworks.com/lawn-garden/professional-landscaping/alternative-methods/aeroponics1.htm |title=How Aeroponics Works |publisher=HowStuffWorks |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170904191653/http://home.howstuffworks.com/lawn-garden/professional-landscaping/alternative-methods/aeroponics1.htm |archive-date= 4 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> == Groeimedia == Die doel van die groeimedium in hidroponika is nie om voedingswaarde vir die plante te bied nie, maar om die wortels te ondersteun en die plante regop te hou.<ref name="hhmedia">{{cite web |url=http://www.homehydrosystems.com/mediums/mediums_page.html |title=Growing Mediums and Hydroponics |publisher=Home Hydro Systems |access-date=11 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019135810/http://www.homehydrosystems.com/mediums/mediums_page.html |archive-date=19 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Verskillende media is gepas vir verskillende groeitegnieke. === Mineraalwol === [[Lêer:Rockwool 4lbs per ft3 fibrex5.jpg|duimnael|100px|regs|Mineraalwol]] Mineraalwol of "steenwol" is een van die gewildste groeimedia wat deur hidroponiese vervaardigers gebruik word. Mineraalwol vir die gebruik in hidroponika word vervaardig deur basaltiese rots te smelt en dit dan te spin om vesels te vorm. 'n Bindmiddel word by die vesels gevoeg en dan saamgepers om groot blokke te vorm. Alhoewel mineraalwol deur groot produsente as die ideale groeimedium beskou word vanweë die materiaal se unieke struktuur, is daar ook kommer oor die gebruik van dié produk. Mineraalwol is nie bioafbreekbaar nie en omdat dit irriterend vir die vel, oë en longe kan wees, moet 'n stofmasker, veiligheidsbril en handskoene gedra word tydens hantering. Dié materiaal kan ook die [[pH]]-balans van die voedingsoplossing versteur, en die pH moet gereeld nagegaan word wanneer mineraalwol as groeimedium gebruik word.<ref name="advnutrw">{{cite web |url=http://www.advancednutrients.com/articles/using-rockwool-for-hydroponics/ |title=Special Considerations When Using Rockwool For Hydroponics |publisher=Advanced Nutrients |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125333/https://www.advancednutrients.com/articles/using-rockwool-for-hydroponics/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Perliet en vermikuliet === [[Lêer:Schultz Horticultural Perlite.jpg|duimnael|100px|regs|Perliet]] [[Lêer:Vermiculite1.jpg|duimnael|100px|regs|Vermkuliet]] [[Perliet]] is 'n stof wat gemaak word van vulkaniese rots. [[Vermikuliet]] is 'n natuurlike mineraal wat ontgin word en deur 'n afskilferingsproses berei word vir die gebruik in hidroponika. Perliet het 'n goeie kapillêre werking, wat dit ideaal maak vir gebruik in pittipe hidroponiese stelsels. Vermikuliet behou te veel water en kan die wortels van die plant versmoor as dit alleen gebruik word. Perliet en vermikuliet word dikwels gemeng om die voordele van albei mediums te benut. Die stof van perliet kan nadelig wees vir 'n mens se gesondheid as dit ingeasem word, en daarom moet 'n stofmasker tydens die hantering van hierdie medium gedra word.<ref name="GPN">{{cite web |url=http://www.gpnmag.com/article/alternative-hydroponic-substrates/ |title=Alternative Hydroponic Substrates |publisher=Greenhouse Product News |accessdate=12 Maart 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170513034935/http://www.gpnmag.com/article/alternative-hydroponic-substrates/ |archive-date=13 Mei 2017 |url-status=dead}}</ref> Beide perliet en vermikuliet is [[anorganiese chemie|anorganiese material]]. === Klapperhaar en klappervesel === [[Lêer:Brick of coco coir.JPG|duimnael|100px|regs|Klappervesel in blokvorm]] Klapperhaar en klappervesel is 'n organiese materiale afkomstig van die vrug van die [[kokospalm]]. Klapperhaar kom voor aan die buitekant van die doppe van kokosneute en klappervesel word gemaak deur van gemaalde klapperdoppe. Hierdie hormoonryke materiaal versnel ontkieming, verbeter wortelontwikkeling en dra by tot die vermindering van swamgroei. Klappervesel is beskikbaar in verskeie vorms, waarvan saamgeperste blokke die gewildste is. Hierdie blokke word in 'n houer met water geplaas om dit voor gebruik los te maak.<ref name="hwcoco">{{cite web |url=http://www.hydroworld.co.za/coconut-fiber-hydroponic-medium.htm |title=Coconut Fiber/Coco Coir |publisher=HydroWorld.co.za |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170907002044/http://www.hydroworld.co.za/coconut-fiber-hydroponic-medium.htm |archive-date= 7 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> === Kleikorrels (LECA) === [[Lêer:Leca pellets.jpg|duimnael|100px|regs|Kleikorrels (LECA)]] Kleikorrels of hidrokorrels<ref name="grodan">{{cite web |url=http://grodan101.com/faq/how-do-i-prepare-hydrokorrels-use-my-hydroponic-plants-i-need-know-if-i-should-remove-seedling |title=How do I prepare the Hydrokorrels for use with my hydroponic plants? |publisher=Grodan |accessdate=12 Maart 2017 |archive-date=17 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217223222/http://grodan101.com/faq/how-do-i-prepare-hydrokorrels-use-my-hydroponic-plants-i-need-know-if-i-should-remove-seedling |url-status=dead }}</ref> is ook bekend as LECA ([[Engels]] vir ''light expanded clay aggregate''), en word vervaardig deur die vermenging van natrium met klei, wat afgevuur word in 'n roterende oond om die natrium af te brand. Dit vorm ronde kleikorrels van verskillende groottes met 'n harde dop en 'n byekorftekstuur aan die binnekant. Dit bied uitstekende filtrasie- en belugtingseienskappe en het 'n [[Neutralisasie|neutrale]] pH.<ref name="hpzaleca">{{cite web |url=https://hydroponic.co.za/hydroponics/leca/ |title=LECA (Light Expanded Clay Aggregate) |publisher=hydroponic.co.za |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125308/https://hydroponic.co.za/hydroponics/leca/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Sand === Sand is 'n baie algemeen gebruikte groeimedium in hidroponika. Omdat sand swaar is, word dit gewoonlik gebruik vir die kweek van groter gewasse en bome, en dit word soms met ander media soos perliet, vermikuliet en klappervesel gemeng. Sand word algemeen as groeimedium by Disney World se Epcot-sentrum-kweekhuis in [[Florida]], VSA gebruik.<ref name="hhmedia" /> === Rysdoppe === Rysdoppe word al sedert die 1970's gebruik as groeimedium, maar het eers in die afgelope jare begin aandag trek as 'n ''groen'' groeimedium omdat dit 'n hernubare en volhoubare produk is.<ref name="ghm_rhulls">{{cite web |url=http://www.greenhousemag.com/article/gmpro-1210-rice-hulls-media-component// |title=Consider rice hulls as a media component |publisher=Greenhouse Management |access-date=12 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125313/https://www.greenhousemag.com/article/gmpro-1210-rice-hulls-media-component/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Gruis === Gruis was een van die eerste groeimedia wat in kommersiële hidroponiese stelsels gebruik is. Gruis is goedkoop, werk goed en is gewoonlik maklik om in die hande te kry. Dit verskaf baie lug aan die plantwortels, maar het nie goeie waterhouvermoë nie. Die grootste nadeel van gruis is dat dit swaar is.<ref name="GPN" /> === Houtsaagsels === Houtsaagsels word wêreldwyd vir hidroponika gebruik, meestal naby bosbougebiede, grootliks as gevolg van dié materiaal se bekostigbaarheid en hoë waterhouvermoë.<ref name=Maboloke>{{cite book|last1=Maboloke|first1=Abram Maatjie|title=Growth, Yield and Quality of Hydroponically Grown Tomatoes as Affected by Different Particle Sizes of Sawdust, submitted in accordance with the requirements for the degree of Master of Science in the subject of Agriculture, by Adram Maatjie Maboloke|date=2015|publisher=[[Unisa|University of South Africa]]|location=Pretoria|pages=47|url=http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/20053/dissertation_maatjie_ma.pdf.pdf?sequence=4}}</ref> In [[Suid-Afrika]] word houtsaagsels op 'n groot skaal gebruik as 'n hidroponiese medium. Dit is goedkoop, maklik verkrygbaar en as gevolg van die produk se lae koste kan dit weggegooi word na elke groeisiklus. Navorsing wat deur die hidroponikakenner Ben Safronovitz in Suid-Afrika op tamaties gedoen is, toon egter dat die gebruik van houtsaagsels in hidroponika kleiner vrugte en laer produksie lewer as perliet en klappervesel.<ref name=Safronovitz>{{cite book|last1=Safronovitz|first1=Ben|title=The effect of various growth mediums on the development and production of plants in hydroponics systems, by Ben Safronovitz|date=2011|publisher=PH&G March-April 2011, Issue 117|url=http://www.hydroponics.com.au/issue-117-comparing-growing-media/}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Plantvoeding == In hidroponmika verkry die plant sy voedingstowwe uit die voedingsoplossing wat met die plantwortels in aanraking kom. Daar is 24 elemente wat noodsaaklik is vir plante. Koolstof, waterstof en suurstof word uit die lug en uit die water geabsorbeer, maar die oorblywende elemente word hoofsaaklik deur die plantwortels opgeneem.<ref name="adv_nut">{{cite web |url=http://www.advancednutrients.com/articles/quick-guide-to-hydroponics-indoor-gardening/ |title=Quick Guide To Hydroponics Indoor Gardening |publisher=Advanced Nutrients |access-date=13 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125329/https://www.advancednutrients.com/articles/quick-guide-to-hydroponics-indoor-gardening/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hidroponiese voedingstof is 'n soort kunsmis wat spesiaal vir gebruik in hidroponika geformuleer is, en bevat al die stowwe wat die plant normaalweg uit die grond sou opneem. Dit is in poeier- of vloebare vorm beskikbaar en word met water gemeng om die voedingsoplossing te maak. Verskillende soorte plante vereis verskillende verhoudings voedingstowwe in verskillende stadiums in hul groeisiklusse, en daarom moet die voedingsoplossing aangepas word vir die spesifieke groeisiklus van die plant. Sommige hidroponiese voedingstowwe word aangebied as "voeding vir die groeistadium" en sommige as "voeding vir die bloeistadium".<ref name="luvgarden">{{cite web |url=http://luv2garden.com/hydroponic_nutrients.htm |title=Hydroponic and Aeroponic Fertilizer |publisher=Luv2Garden |access-date=13 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125312/https://luv2garden.com/hydroponic_nutrients.htm |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die vermoë van die plant om die voedingstowwe op te neem word beïnvloed deur die pH-vlak van die voedingsoplossing. Die pH-vlak moet dus gemonitor en beheer word om te verseker dat die plante hul volle potensiaal bereik. Die ideale pH-vlak vir hidroponika is 5,5-6,5, in vergelyking met 'n ideale pH-vlak van 6,2-7,2 vir grond.<ref name="fifth_season">{{cite web |url=http://fifthseasongardening.com/are-your-hydroponic-plants-eating-their-nutrients |title=Are your hydroponic plants eating their nutrients? |publisher=Fifth Season Gardening Company |access-date=13 Maart 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125313/https://fifthseasongardening.com/are-your-hydroponic-plants-eating-their-nutrients |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Watergehalte == Die gehalte van die water wat gebruik word, is 'n bepalende faktor in die sukses van 'n hidroponiese stelsel. Baie van die probleme in hidroponiese stelsels word dikwels deur die watertoevoer veroorsaak. Dit is noodsaaklik om die watergehalte te toets of te laat toets voordat dit in 'n hidroponiese stelsel gebruik word. Sommige waterbronne bevat onsuiwerhede wat nie geskik is vir hidroponika nie. Kraanwater bevat byvoorbeeld kalsium, magnesium en ander elemente wat in ag geneem moet word aangesien hierdie elemente ook in die voedingsoplossing voorkom. Die hoeveelheid minerale in kraanwater wissel van dorp tot dorp, en alhoewel dit veilig vir menslike gebruik is, is dit nie noodwendig veilig vir plante in 'n hidroponiese stelsel nie. Daarbenewens bevat kraanwater [[chloor]], wat nadelig vir sommige plantsoorte is. Dam- en rivierwater bevat gewoonlik [[bakterie]]ë en grondgedraagde [[Patogeen|patogene]] wat skadelik vir plante kan wees. Reënwater is gewoonlik skoon genoeg vir die gebruik in hidroponika, mits dit op die regte manier opgegaar word. Reënwater wat in sementtenks opgegaar word, kan somtyds minerale wat uit die sement geloog het bevat, en water wat van 'n sinkdak opgegaar is, of in sinktenks opgegaar is, kan dalk sinkelemente bevat. In gebiede waar daar baie [[lugbesoedeling]] is, kan reënwater ook moontlik ander onsuiwerhede bevat wat nie geskik is vir hidroponika nie.<ref name="wegrow">{{cite web|url=http://wegrowhydro.com/water-supply/ |title=Water Quality: Role in Hydroponics |publisher=We Grow Hydroponics |accessdate=13 Maart 2017}}</ref> Die ideale watertemperatuur vir hidroponika is 18-26°&nbsp;C.<ref name="gardknowhow">{{cite web |url=https://www.gardeningknowhow.com/special/containers/hydroponic-water-temperature.htm |title=Hydroponic Water Temperature: What Is The Ideal Water Temp For Hydroponics |publisher=Gardening Know How |access-date=13 Maart 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009125304/https://www.gardeningknowhow.com/special/containers/hydroponic-water-temperature.htm |archive-date= 9 Oktober 2019 |url-status=live }}</ref> == Bykomende verbeterings == === Groeikamers === As plaagprobleme verminder en voedingstowwe voortdurend na die wortels gevoer word, is produktiwiteit in hidroponika hoog, Kwekers kan egter opbrengs verder verhoog deur 'n plant se omgewing te manipuleer deur gesofistikeerde [[groeikamer]]s te bou.<ref name="Air">{{cite journal|last1=Peiro|first1=Enrique|last2=Pannico|first2=Antonio|last3=Colleoni|first3=Sebastian George|last4=Bucchieri|first4=Lorenzo|last5=Rouphael|first5=Youssef|last6=De Pascale|first6=Stefania|last7=Paradiso|first7=Roberta|last8=Godia|first8=Francesc|title=Air distribution in a fully-closed higher plant growth chamber impacts crop performance of hydroponically-grown Lettuce|journal=Frontiers in Plant Science|date=2020|volume=11|issue=537|page=537 |doi=10.3389/fpls.2020.00537|pmc=7237739|pmid=32477383|s2cid=|doi-access=free }}</ref> === CO₂-verryking === Om opbrengs verder te verhoog, spuit die eienaars van sommige verseëlde kweekhuise [[koolstofdioksied|CO₂]] in hul omgewing in om groei en plantvrugbaarheid te help verbeter. == Fotogalery == <gallery> Beeld:Epcot - Mickey pumpkins by pgoings.jpg|Pampoene word in 'n Mickey-vorm gegroei by Epcot se The Land Pavilion Beeld:2009-03-30 Lettuce roots.jpg|Die wortels van 'n [[blaarslaai]]plant wat in 'n NFT-buis groei Beeld:Hydroponic Greenhouse in Armenia 1.jpg|'n Hidroponiese kweekhuis in [[Armenië]] Beeld:Hydroponic onions, NASA -- 17 June 2004.jpg|'n [[NASA]]-navorser bestudeer hidroponiese uie, met blaarslaai links en radyse regs </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|4}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Hidroponika| ]] 2r57fqdy9bsjjpfdiowd8za87am24s1 0 120081 3138851 2884177 2026-10-28T19:50:26Z Oesjaar 7467 Nie meer wees nie! 3138851 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Yokosuka D4Y |subsjabloon= |beeld=Lêer:D4Y3 pulling up.jpg |byskrif= <center>Yokosuka D4Y3 Model 33 "Suisei" in vlug.</center> |tipe= Duikbomwerper |vervaardiger= Yokosuka |ontwerper= |eerste vlug= November 1940 |bekendstelling= |vrygestel=1942 |onttrek=1945 |status= Uit diens onttrek |hoofgebruiker= [[Japannese Keiserlike Vloot|Japannese Vlootlugmag]] |meer gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou= 2&nbsp;038 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} Die '''Yokosuka D4Y''' was 'n eenmotorige duik[[bomwerper]] wat deur die [[Japannese Keiserlike Vloot]] gebruik is tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]]. Die [[vliegtuig]] het in November 1940 sy nooiensvlug afgelê. Dit was die eerste vliegtuig vir die Japannese Vlootlugmag sedert 1932 wat met 'n inlynenjin toegerus is, tot op daardie stadium is sterenjins gebruik. == Tegniese besonderhede == {| class="wikitable" style="text-align:center; background:#faf5ff;" |+ Besonderhede van die Yokosuka D4Y2 Model 12: ! Item ! Statistiek |- | Aantal motors | 1 |- | Tipe motor | Skroef |- | Vervaardiger | Aichi Atsuta 32 omgekeerde V-tipe |- | Kraglewering per motor | 1&nbsp;400 perdekrag |- | Vlerkspan |11,49 m |- | Lengte |10,22 m |- | Hoogte |3,74 m |- | Maks. opstygmassa |4&nbsp;353 kg |- | Maks. snelheid |589&nbsp;km/h op 5&nbsp;250&nbsp;m |- | Operasionele hoogte | 10&nbsp;720m |- | Togafstand | 1&nbsp;205&nbsp;km |- |Bewapening |Twee 7.7 mm masjiengewere in bokant van enjin,<br /> een 7.7 mm masjiengeweer agter in kajuit. |- |Bomvrag | 250&nbsp;kg in bomlaai,<br /> een 30&nbsp;kg bom onder elke vlerk. |- |} == Bron == * ''Bombers 1939–1945'' Kenneth Munson, Bounty Books 2012 {{ISBN|978-0-7537-2172-8}} [[Kategorie:Bomwerpers]] [[Kategorie:Vliegtuie van die Tweede Wêreldoorlog]] 123q92yypbj4w172xoylp77jh0s9dz6 3138852 3138851 2026-10-28T19:51:08Z Oesjaar 7467 /* Tegniese besonderhede */ Skakel 3138852 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Yokosuka D4Y |subsjabloon= |beeld=Lêer:D4Y3 pulling up.jpg |byskrif= <center>Yokosuka D4Y3 Model 33 "Suisei" in vlug.</center> |tipe= Duikbomwerper |vervaardiger= Yokosuka |ontwerper= |eerste vlug= November 1940 |bekendstelling= |vrygestel=1942 |onttrek=1945 |status= Uit diens onttrek |hoofgebruiker= [[Japannese Keiserlike Vloot|Japannese Vlootlugmag]] |meer gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou= 2&nbsp;038 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} Die '''Yokosuka D4Y''' was 'n eenmotorige duik[[bomwerper]] wat deur die [[Japannese Keiserlike Vloot]] gebruik is tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]]. Die [[vliegtuig]] het in November 1940 sy nooiensvlug afgelê. Dit was die eerste vliegtuig vir die Japannese Vlootlugmag sedert 1932 wat met 'n inlynenjin toegerus is, tot op daardie stadium is sterenjins gebruik. == Tegniese besonderhede == {| class="wikitable" style="text-align:center; background:#faf5ff;" |+ Besonderhede van die Yokosuka D4Y2 Model 12: ! Item ! Statistiek |- | Aantal motors | 1 |- | Tipe motor | [[Skroef (lugvaart)|Skroef]] |- | Vervaardiger | Aichi Atsuta 32 omgekeerde V-tipe |- | Kraglewering per motor | 1&nbsp;400 perdekrag |- | Vlerkspan |11,49 m |- | Lengte |10,22 m |- | Hoogte |3,74 m |- | Maks. opstygmassa |4&nbsp;353 kg |- | Maks. snelheid |589&nbsp;km/h op 5&nbsp;250&nbsp;m |- | Operasionele hoogte | 10&nbsp;720m |- | Togafstand | 1&nbsp;205&nbsp;km |- |Bewapening |Twee 7.7 mm masjiengewere in bokant van enjin,<br /> een 7.7 mm masjiengeweer agter in kajuit. |- |Bomvrag | 250&nbsp;kg in bomlaai,<br /> een 30&nbsp;kg bom onder elke vlerk. |- |} == Bron == * ''Bombers 1939–1945'' Kenneth Munson, Bounty Books 2012 {{ISBN|978-0-7537-2172-8}} [[Kategorie:Bomwerpers]] [[Kategorie:Vliegtuie van die Tweede Wêreldoorlog]] 5gy5ae78u0j3t0uy1sqiot5rib0dzi9 0 120145 3138819 2867898 2026-10-28T19:12:20Z Oesjaar 7467 Nie meer wees nie! 3138819 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Nakajima B6N |subsjabloon= |beeld= Lêer:B6N in flight.jpg |byskrif= <center>B6N in vlug.</center> |tipe= Torpedobomwerper |vervaardiger= Nakajima |ontwerper= |eerste vlug= Maart 1942 |bekendstelling= |vrygestel= |onttrek= 1945 |status= |hoofgebruiker= Japannese Vlootlugmag |meer gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou= 1&nbsp;268 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Nakajima B5N]] |variante met eie artikels= }} Die '''Nakajima B6N''' was 'n eenmotorige [[bomwerper]] wat ook [[torpedo]]'s kon dra en deur die [[Japannese Keiserlike Vloot|Japannese Vlootlugmag]] gebruik is tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]]. Die [[vliegtuig]] het sy nooiensvlug op Maart 1942 voltooi. == Tegniese besonderhede == {| class="wikitable" style="text-align:center; background:#faf5ff;" |+ Besonderhede van die Nakajima B6N2 Tenzan: ! Item ! Statistiek |- | Aantal motors |1 |- | Tipe motor |Skroef |- | Vervaardiger |Mitsubishi Kasei 25 stermotor |- | Kraglewering per motor |1&nbsp;850 perdekrag |- | Vlerkspan |14,90 m |- | Lengte |10,86 m |- | Hoogte |3,80 m |- | Maks. opstygmassa |5&nbsp;650 kg |- | Maks. snelheid |482 km/h op 4&nbsp;900 m |- | Operasionele hoogte |9&nbsp;040 m |- | Togafstand |2&nbsp;646 km |- |Bewapening |Een 7,7 mm masjiengeweer<br />in bakboordvlerk,<br />een agter in kajuit. |- | Bomvrag |Een 800&nbsp;kg [[torpedo]] of ses<br />100&nbsp;kg bomme onder die romp. |- |} == Bron == * ''Bombers 1939–1945'' Kenneth Munson, Bounty Books. 2012. {{ISBN|978-0-7537-2172-8}} {{Lugvaart-saadjie}} [[Kategorie:Bomwerpers]] [[Kategorie:Vliegtuie van die Tweede Wêreldoorlog]] gisr0oiphemlw03bxphptjw4j5s9dhj 3138821 3138819 2026-10-28T19:13:12Z Oesjaar 7467 /* Tegniese besonderhede */ Skakel 3138821 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Nakajima B6N |subsjabloon= |beeld= Lêer:B6N in flight.jpg |byskrif= <center>B6N in vlug.</center> |tipe= Torpedobomwerper |vervaardiger= Nakajima |ontwerper= |eerste vlug= Maart 1942 |bekendstelling= |vrygestel= |onttrek= 1945 |status= |hoofgebruiker= Japannese Vlootlugmag |meer gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou= 1&nbsp;268 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Nakajima B5N]] |variante met eie artikels= }} Die '''Nakajima B6N''' was 'n eenmotorige [[bomwerper]] wat ook [[torpedo]]'s kon dra en deur die [[Japannese Keiserlike Vloot|Japannese Vlootlugmag]] gebruik is tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]]. Die [[vliegtuig]] het sy nooiensvlug op Maart 1942 voltooi. == Tegniese besonderhede == {| class="wikitable" style="text-align:center; background:#faf5ff;" |+ Besonderhede van die Nakajima B6N2 Tenzan: ! Item ! Statistiek |- | Aantal motors |1 |- | Tipe motor |[[Skroef (lugvaart)|Skroef]] |- | Vervaardiger |Mitsubishi Kasei 25 stermotor |- | Kraglewering per motor |1&nbsp;850 perdekrag |- | Vlerkspan |14,90 m |- | Lengte |10,86 m |- | Hoogte |3,80 m |- | Maks. opstygmassa |5&nbsp;650 kg |- | Maks. snelheid |482 km/h op 4&nbsp;900 m |- | Operasionele hoogte |9&nbsp;040 m |- | Togafstand |2&nbsp;646 km |- |Bewapening |Een 7,7 mm masjiengeweer<br />in bakboordvlerk,<br />een agter in kajuit. |- | Bomvrag |Een 800&nbsp;kg [[torpedo]] of ses<br />100&nbsp;kg bomme onder die romp. |- |} == Bron == * ''Bombers 1939–1945'' Kenneth Munson, Bounty Books. 2012. {{ISBN|978-0-7537-2172-8}} {{Lugvaart-saadjie}} [[Kategorie:Bomwerpers]] [[Kategorie:Vliegtuie van die Tweede Wêreldoorlog]] cg8dv98fxicar2dbsm3iqo9evqzszrd 3 124717 3138956 3132022 2026-10-29T09:11:08Z Rooiratel 90342 /* Mylpale */ Antwoord 3138956 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|8 | argief1 = [[/argief2018|2018]] | argief2 = [[/argief2019|2019]] | argief3 = [[/argief2020|2020]] | argief4 = [[/argief2021|2021]] | argief5 = [[/argief2022|2022]] | argief6 = [[/argief2023|2023]] | argief7 = [[/argief2024|2024]] | argief8 = [[/argief2025|2025]] }} == Isis Fashion Awards en Septimius Awards == Hallo Rooiratel, Wikipedia-moderator Daniuu het Hoyanova op 1 April 2025 geblokkeer. Hierdie besluit is heeltemal korrek. https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Hoyanova Omdat Hoyanova baie dinge verkeerd gedoen het en heeltemal wangedra het. Een van die dinge wat Hoyanova ook verkeerd gedoen het, was om hierdie bladsy te skep: https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Checklijst_langdurig_structureel_vandalisme/Glenn_Roggeman_%26_Jan-Willem_Breure Herstel asseblief die Isis Fashion Awards en Septimius Awards bladsye. https://en.wikipedia.org/wiki/Septimius_Awards https://en.wikipedia.org/wiki/Isis_Fashion_Awards ([[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ([[Gebruikerbespreking:Stangoringa|kontak]]) 01:32, 30 Januarie 2026 (UTC)) :In my opinie behoort die artikels nie herskep te word nie, dit hoort nie in 'n ensiklopedie nie! Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 03:25, 30 Januarie 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ek het die "Septimius Awards" en "Isis Fashion Awards" bladsye weereens geskrap omdat volgens jou skakel oor die LTA ondersoek is albei "scam festivals" en hoort nie op Wikipedia nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:29, 3 Februarie 2026 (UTC) == Kontakblad == Hi Rooiratel! Aan die regterkant is die kontakblad-skakel dood. Dit wys na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wat sê "Hierdie bladsy bestaan ​​nie." Dit is geskrap. Kan jy help asb? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 16:35, 14 Februarie 2026 (UTC) :Ek dink nie die bladsy het ooit op afwiki bestaan nie. As jy wil kan jy die enwiki bladsy vertaal [[:en:Wikipedia:Contact_us]] of gebruik as 'n basis vir 'n afwiki kontakbladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:02, 15 Februarie 2026 (UTC) ::Eintlik sien ek daar is: [[Wikipedia:Kontak]]. Maar dit is nie gekoppel aan dieselfde wikidata item as die een op enwiki nie. ::Ek sal dit uitsorteer. (Ook die skakel wat na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wys, verander na die korrekte bladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:05, 15 Februarie 2026 (UTC) :::{{Uitgevoer}} dankie @[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]]. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:23, 15 Februarie 2026 (UTC) :::: Wie gaan info-af-at-wikimedia.org antwoord? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:37, 15 Februarie 2026 (UTC) :::::Baie dankie! Ek het die kat in die hoenderhok gelos en verdwyn toe! Ek was gister bietjie van die lug af. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], hoe werk die Wiki stigting? Is Woordgenoot nog aktief? Groete. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 06:21, 16 Februarie 2026 (UTC) ::::::Geen idee nie. Miskien stuur die e-posadres 'n epos en sien of iemand dit antwoord. Dalk is daar so 'n e-posadres vir elke wiki wat deur wikimedia bestuur word. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:00, 16 Februarie 2026 (UTC) == Krugerwildtuin == Hi Rooiratel. Dankie vir jou werk aan die [[Krugerwildtuin]] se ruskampe. Ek het eers geskrik en gewonder waar is my kamplysies heen? Die sjabloon werk baie beter, nogmaals dankie. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:52, 25 Februarie 2026 (UTC) :Hi @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] geen problem. Bly dinge is nou makliker. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:01, 26 Februarie 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> ==OWID interactive graphs== {{owidslider |start = <!-- defaults to most recent --> |list = Template:OWID/Wine production#gallery |location = commons |caption = |title = |language = |file = [[File:Wine production, World, 2023 (cropped).svg|link=|thumb|upright=1.6|Wine production]] |startingView = World }} Wondering if this is sufficient consensus to add OWID interactive graphs to AF WP?[https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026#Interaktiewe_OWID-grafieke] They are live in about 10 languages. [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:OWID#Steps_to_activate_in_a_WP Here are instructions to install] and they are fully translatable. Once we have them running here we can finish all the needed interface translation bits. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:11, 22 Julie 2026 (UTC) :Hi Rooiratel. Ek het [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] by Wikimedia 2026 ontmoet. Hy het my vinnig die ''OWID interactive graphs''-funksie gewys, en ek is oortuig dat dit betekenisvolle waarde sal toevoeg tot ons Wikipedia. Ek steun dat dit by ons geïmplementeer word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:49, 22 Julie 2026 (UTC) ::Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] the example looks really cool. I don't think there even needs to be consensus to add this to our wiki. If you are willing to do the work and add all the templates etc. then I will support you. Minor issues can be resolved as we go along. If there are any serious objections (which I can't understand why there would be) then worst case we roll back, but that is a highly unlikely scenario. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:33, 30 Julie 2026 (UTC) :::We need a local interface admin to add the code [https://dag.wikipedia.org/wiki/MiidiyaWiki:Gadget-owidslider.js here] to [[MediaWiki:Gadget-owidslider.js]] :::And then add <code>owidslider [ResourceLoader|default|categories=Pages using gadget owidslider]|owidslider.js|owidslider.css</code> to [[MediaWiki:Gadgets-definition]], which will create a [[mw:Template gadget]]:-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 19:10, 30 Julie 2026 (UTC) ::::Done, and done. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:52, 1 Augustus 2026 (UTC) {{uitkeep}} Excellent, can you translate this single SVG? https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:48, 2 Augustus 2026 (UTC) :Also am needing this translated after the af heading https://mdwiki.org/wiki/MediaWiki:Gadget-owidslider.js :Can you log onto MDWiki and then I can give you editing abilities to update it... [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:57, 2 Augustus 2026 (UTC) ::That website does not really work for me. None of the CSS is loading, and it is impossible to navigate. ::My suggestion is to provide a list of the English text strings you want translated and give it to someone here to give you the translated Afrikaans text. Probably not me since language is not my area of expertise. Try @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], or @[[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]]. Once you have the translated text, you can edit it on the mdwiki website, since you already have it working on your end. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:23, 4 Augustus 2026 (UTC) :I've translated the .svg file. But I have never liked this svgtranslate tool. It is a cool idea, but it doesn't solve spacing issues. It has even now introduced a weird spacing issue between the "No data" and "0 t" text items for no reason. In my opinion svg files should always be manually translated, and depending on the translation, it might require the translated version to look drastically different to the original. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:19, 4 Augustus 2026 (UTC) ::Yes the SVG translation tool is not perfect. We can however look at improving it :-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:50, 4 Augustus 2026 (UTC) Need this text translated (the bits between the 's) <pre style="overflow: auto"> af: { OWIDSliderFrameBack: 'Return to map', OWIDSliderFrameBackDesktop: 'Return to article', OWIDSliderFrameImageCredit: 'Media credits', OWIDSliderFrameCopyLink: 'Copy Direct Link', OWIDSliderSliderLabel: 'Select image', OWIDSliderSelectRegion: 'Select region', OWIDSliderPlayLabel: 'Show slideshow', OWIDSliderShowRegionGraph: "Graph", OWIDSliderShowRegionMap: "Map", OWIDSliderShowRegionLine: "Line", OWIDSliderLoading: 'Loading... $1%' }, </pre> [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 13:00, 4 Augustus 2026 (UTC) :Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] I have been away for a while. I will look at this in the next few days. Ping me if I forget. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:46, 26 Augustus 2026 (UTC) ::Thanks :-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 23:19, 26 Augustus 2026 (UTC) :::Hi RR, ek het die vertaling gedoen en reeds aan Doc James gestuur. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:24, 29 Augustus 2026 (UTC) ::::We are almost there. Just need to fix the world regions drop down, as these are not translated yet. [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 23:17, 29 Augustus 2026 (UTC) == Afrikaanse Projekblad vir Wikimania 2026 terugvoer == Hi Rooiratel. Sal jy vir my 'n projek blad "Wikipedia:Terugvoer van Wikimania 2026" kan skep. Ek is nie seker hoe om dit te doen nie en wil nie per ongeluk 'n artikel in die hoof ensiklopedie self skep nie. Dankie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:40, 9 Augustus 2026 (UTC) :Hi het toe reggekom, baie meer eenvoudig as wat ek gedink het. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:38, 15 Augustus 2026 (UTC) ::Hi Sobaka, bly jy het reg gekom! Jammer, ek was baie besig met die nie-virtuele wêreld! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:47, 26 Augustus 2026 (UTC) == Mylpale == Hallo. Help asb. Hoe het jy [https://af.wikipedia.org/wiki/Afrikaanse_Wikipedia#/media/L%C3%AAer:Mylpale.svg hierdie grafiek] gemaak? Ek moet iemand help met 'n kompetisie. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:36, 26 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]. Ek sien jy het die boodskap geskrap. Ek weet nie of jy toe reggekom het of nie. Maar om jou te antwoord, op die bladsy van die lêer is die python-kode wat ek gebruik het om die grafiek te skep. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:21, 26 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie. Ek het reggekom met Wiki Stats. Die persoon vra nou of dit moontlik is om heelgetal artikels van 'n wiki te sien, minus aansture en besprekingsbladsye? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:47, 27 Oktober 2026 (UTC) :::Ja, sien [[Spesiaal:Statistiek]]. Die "Inhoudelike bladsye" is wat jy soek. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:11, 29 Oktober 2026 (UTC) == Gesagsbeheer == Hallo Rooiratel, ek hoop dit gaan goed. Ek het {{ss|Normdata}} na {{ss|Gesagsbeheer}} en {{ss|Normdata-identifiseerders}} na {{ss|Gesagslêers}} na aanleiding van die terminologie in die Afrikaanse literatuur. Sien ook [[gesagsbeheer]] en [[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman]]. Laat weet as ek 'n fout gemaak het. Ek weet nie of jy 'n robot gebruik om {{ss|Normdata}} by artikels te voeg nie, maar dalk wil jy dit wysig om die nuwe sjabloonnaam te gebruik. Die ou naam sal in elk geval aanhou werk, aangesien ek 'n aanstuur met die skuif agter gelaat het. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 27 Oktober 2026 (UTC) eih37tgoczmxxww2ibxt7wrq8ly74sr 3138958 3138956 2026-10-29T09:12:05Z Rooiratel 90342 /* Gesagsbeheer */ Antwoord 3138958 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|8 | argief1 = [[/argief2018|2018]] | argief2 = [[/argief2019|2019]] | argief3 = [[/argief2020|2020]] | argief4 = [[/argief2021|2021]] | argief5 = [[/argief2022|2022]] | argief6 = [[/argief2023|2023]] | argief7 = [[/argief2024|2024]] | argief8 = [[/argief2025|2025]] }} == Isis Fashion Awards en Septimius Awards == Hallo Rooiratel, Wikipedia-moderator Daniuu het Hoyanova op 1 April 2025 geblokkeer. Hierdie besluit is heeltemal korrek. https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Hoyanova Omdat Hoyanova baie dinge verkeerd gedoen het en heeltemal wangedra het. Een van die dinge wat Hoyanova ook verkeerd gedoen het, was om hierdie bladsy te skep: https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Checklijst_langdurig_structureel_vandalisme/Glenn_Roggeman_%26_Jan-Willem_Breure Herstel asseblief die Isis Fashion Awards en Septimius Awards bladsye. https://en.wikipedia.org/wiki/Septimius_Awards https://en.wikipedia.org/wiki/Isis_Fashion_Awards ([[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ([[Gebruikerbespreking:Stangoringa|kontak]]) 01:32, 30 Januarie 2026 (UTC)) :In my opinie behoort die artikels nie herskep te word nie, dit hoort nie in 'n ensiklopedie nie! Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 03:25, 30 Januarie 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ek het die "Septimius Awards" en "Isis Fashion Awards" bladsye weereens geskrap omdat volgens jou skakel oor die LTA ondersoek is albei "scam festivals" en hoort nie op Wikipedia nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:29, 3 Februarie 2026 (UTC) == Kontakblad == Hi Rooiratel! Aan die regterkant is die kontakblad-skakel dood. Dit wys na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wat sê "Hierdie bladsy bestaan ​​nie." Dit is geskrap. Kan jy help asb? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 16:35, 14 Februarie 2026 (UTC) :Ek dink nie die bladsy het ooit op afwiki bestaan nie. As jy wil kan jy die enwiki bladsy vertaal [[:en:Wikipedia:Contact_us]] of gebruik as 'n basis vir 'n afwiki kontakbladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:02, 15 Februarie 2026 (UTC) ::Eintlik sien ek daar is: [[Wikipedia:Kontak]]. Maar dit is nie gekoppel aan dieselfde wikidata item as die een op enwiki nie. ::Ek sal dit uitsorteer. (Ook die skakel wat na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wys, verander na die korrekte bladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:05, 15 Februarie 2026 (UTC) :::{{Uitgevoer}} dankie @[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]]. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:23, 15 Februarie 2026 (UTC) :::: Wie gaan info-af-at-wikimedia.org antwoord? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:37, 15 Februarie 2026 (UTC) :::::Baie dankie! Ek het die kat in die hoenderhok gelos en verdwyn toe! Ek was gister bietjie van die lug af. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], hoe werk die Wiki stigting? Is Woordgenoot nog aktief? Groete. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 06:21, 16 Februarie 2026 (UTC) ::::::Geen idee nie. Miskien stuur die e-posadres 'n epos en sien of iemand dit antwoord. Dalk is daar so 'n e-posadres vir elke wiki wat deur wikimedia bestuur word. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:00, 16 Februarie 2026 (UTC) == Krugerwildtuin == Hi Rooiratel. Dankie vir jou werk aan die [[Krugerwildtuin]] se ruskampe. Ek het eers geskrik en gewonder waar is my kamplysies heen? Die sjabloon werk baie beter, nogmaals dankie. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:52, 25 Februarie 2026 (UTC) :Hi @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] geen problem. Bly dinge is nou makliker. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:01, 26 Februarie 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> ==OWID interactive graphs== {{owidslider |start = <!-- defaults to most recent --> |list = Template:OWID/Wine production#gallery |location = commons |caption = |title = |language = |file = [[File:Wine production, World, 2023 (cropped).svg|link=|thumb|upright=1.6|Wine production]] |startingView = World }} Wondering if this is sufficient consensus to add OWID interactive graphs to AF WP?[https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026#Interaktiewe_OWID-grafieke] They are live in about 10 languages. [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:OWID#Steps_to_activate_in_a_WP Here are instructions to install] and they are fully translatable. Once we have them running here we can finish all the needed interface translation bits. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:11, 22 Julie 2026 (UTC) :Hi Rooiratel. Ek het [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] by Wikimedia 2026 ontmoet. Hy het my vinnig die ''OWID interactive graphs''-funksie gewys, en ek is oortuig dat dit betekenisvolle waarde sal toevoeg tot ons Wikipedia. Ek steun dat dit by ons geïmplementeer word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:49, 22 Julie 2026 (UTC) ::Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] the example looks really cool. I don't think there even needs to be consensus to add this to our wiki. If you are willing to do the work and add all the templates etc. then I will support you. Minor issues can be resolved as we go along. If there are any serious objections (which I can't understand why there would be) then worst case we roll back, but that is a highly unlikely scenario. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:33, 30 Julie 2026 (UTC) :::We need a local interface admin to add the code [https://dag.wikipedia.org/wiki/MiidiyaWiki:Gadget-owidslider.js here] to [[MediaWiki:Gadget-owidslider.js]] :::And then add <code>owidslider [ResourceLoader|default|categories=Pages using gadget owidslider]|owidslider.js|owidslider.css</code> to [[MediaWiki:Gadgets-definition]], which will create a [[mw:Template gadget]]:-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 19:10, 30 Julie 2026 (UTC) ::::Done, and done. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:52, 1 Augustus 2026 (UTC) {{uitkeep}} Excellent, can you translate this single SVG? https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:48, 2 Augustus 2026 (UTC) :Also am needing this translated after the af heading https://mdwiki.org/wiki/MediaWiki:Gadget-owidslider.js :Can you log onto MDWiki and then I can give you editing abilities to update it... [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:57, 2 Augustus 2026 (UTC) ::That website does not really work for me. None of the CSS is loading, and it is impossible to navigate. ::My suggestion is to provide a list of the English text strings you want translated and give it to someone here to give you the translated Afrikaans text. Probably not me since language is not my area of expertise. Try @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], or @[[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]]. Once you have the translated text, you can edit it on the mdwiki website, since you already have it working on your end. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:23, 4 Augustus 2026 (UTC) :I've translated the .svg file. But I have never liked this svgtranslate tool. It is a cool idea, but it doesn't solve spacing issues. It has even now introduced a weird spacing issue between the "No data" and "0 t" text items for no reason. In my opinion svg files should always be manually translated, and depending on the translation, it might require the translated version to look drastically different to the original. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:19, 4 Augustus 2026 (UTC) ::Yes the SVG translation tool is not perfect. We can however look at improving it :-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:50, 4 Augustus 2026 (UTC) Need this text translated (the bits between the 's) <pre style="overflow: auto"> af: { OWIDSliderFrameBack: 'Return to map', OWIDSliderFrameBackDesktop: 'Return to article', OWIDSliderFrameImageCredit: 'Media credits', OWIDSliderFrameCopyLink: 'Copy Direct Link', OWIDSliderSliderLabel: 'Select image', OWIDSliderSelectRegion: 'Select region', OWIDSliderPlayLabel: 'Show slideshow', OWIDSliderShowRegionGraph: "Graph", OWIDSliderShowRegionMap: "Map", OWIDSliderShowRegionLine: "Line", OWIDSliderLoading: 'Loading... $1%' }, </pre> [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 13:00, 4 Augustus 2026 (UTC) :Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] I have been away for a while. I will look at this in the next few days. Ping me if I forget. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:46, 26 Augustus 2026 (UTC) ::Thanks :-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 23:19, 26 Augustus 2026 (UTC) :::Hi RR, ek het die vertaling gedoen en reeds aan Doc James gestuur. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:24, 29 Augustus 2026 (UTC) ::::We are almost there. Just need to fix the world regions drop down, as these are not translated yet. [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 23:17, 29 Augustus 2026 (UTC) == Afrikaanse Projekblad vir Wikimania 2026 terugvoer == Hi Rooiratel. Sal jy vir my 'n projek blad "Wikipedia:Terugvoer van Wikimania 2026" kan skep. Ek is nie seker hoe om dit te doen nie en wil nie per ongeluk 'n artikel in die hoof ensiklopedie self skep nie. Dankie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:40, 9 Augustus 2026 (UTC) :Hi het toe reggekom, baie meer eenvoudig as wat ek gedink het. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:38, 15 Augustus 2026 (UTC) ::Hi Sobaka, bly jy het reg gekom! Jammer, ek was baie besig met die nie-virtuele wêreld! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:47, 26 Augustus 2026 (UTC) == Mylpale == Hallo. Help asb. Hoe het jy [https://af.wikipedia.org/wiki/Afrikaanse_Wikipedia#/media/L%C3%AAer:Mylpale.svg hierdie grafiek] gemaak? Ek moet iemand help met 'n kompetisie. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:36, 26 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]. Ek sien jy het die boodskap geskrap. Ek weet nie of jy toe reggekom het of nie. Maar om jou te antwoord, op die bladsy van die lêer is die python-kode wat ek gebruik het om die grafiek te skep. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:21, 26 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie. Ek het reggekom met Wiki Stats. Die persoon vra nou of dit moontlik is om heelgetal artikels van 'n wiki te sien, minus aansture en besprekingsbladsye? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:47, 27 Oktober 2026 (UTC) :::Ja, sien [[Spesiaal:Statistiek]]. Die "Inhoudelike bladsye" is wat jy soek. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:11, 29 Oktober 2026 (UTC) == Gesagsbeheer == Hallo Rooiratel, ek hoop dit gaan goed. Ek het {{ss|Normdata}} na {{ss|Gesagsbeheer}} en {{ss|Normdata-identifiseerders}} na {{ss|Gesagslêers}} na aanleiding van die terminologie in die Afrikaanse literatuur. Sien ook [[gesagsbeheer]] en [[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman]]. Laat weet as ek 'n fout gemaak het. Ek weet nie of jy 'n robot gebruik om {{ss|Normdata}} by artikels te voeg nie, maar dalk wil jy dit wysig om die nuwe sjabloonnaam te gebruik. Die ou naam sal in elk geval aanhou werk, aangesien ek 'n aanstuur met die skuif agter gelaat het. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 27 Oktober 2026 (UTC) :Dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ek sal seker maak om die nuwe een te gebruik in die toekoms. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:12, 29 Oktober 2026 (UTC) fosp1vknp1i0zatedj5irgyn3cuhugx 3138992 3138958 2026-10-29T11:29:40Z Dumbassman 62009 /* Mylpale */ Antwoord 3138992 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|8 | argief1 = [[/argief2018|2018]] | argief2 = [[/argief2019|2019]] | argief3 = [[/argief2020|2020]] | argief4 = [[/argief2021|2021]] | argief5 = [[/argief2022|2022]] | argief6 = [[/argief2023|2023]] | argief7 = [[/argief2024|2024]] | argief8 = [[/argief2025|2025]] }} == Isis Fashion Awards en Septimius Awards == Hallo Rooiratel, Wikipedia-moderator Daniuu het Hoyanova op 1 April 2025 geblokkeer. Hierdie besluit is heeltemal korrek. https://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Hoyanova Omdat Hoyanova baie dinge verkeerd gedoen het en heeltemal wangedra het. Een van die dinge wat Hoyanova ook verkeerd gedoen het, was om hierdie bladsy te skep: https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Checklijst_langdurig_structureel_vandalisme/Glenn_Roggeman_%26_Jan-Willem_Breure Herstel asseblief die Isis Fashion Awards en Septimius Awards bladsye. https://en.wikipedia.org/wiki/Septimius_Awards https://en.wikipedia.org/wiki/Isis_Fashion_Awards ([[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ([[Gebruikerbespreking:Stangoringa|kontak]]) 01:32, 30 Januarie 2026 (UTC)) :In my opinie behoort die artikels nie herskep te word nie, dit hoort nie in 'n ensiklopedie nie! Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 03:25, 30 Januarie 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Stangoringa|Stangoringa]] ek het die "Septimius Awards" en "Isis Fashion Awards" bladsye weereens geskrap omdat volgens jou skakel oor die LTA ondersoek is albei "scam festivals" en hoort nie op Wikipedia nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:29, 3 Februarie 2026 (UTC) == Kontakblad == Hi Rooiratel! Aan die regterkant is die kontakblad-skakel dood. Dit wys na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wat sê "Hierdie bladsy bestaan ​​nie." Dit is geskrap. Kan jy help asb? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 16:35, 14 Februarie 2026 (UTC) :Ek dink nie die bladsy het ooit op afwiki bestaan nie. As jy wil kan jy die enwiki bladsy vertaal [[:en:Wikipedia:Contact_us]] of gebruik as 'n basis vir 'n afwiki kontakbladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:02, 15 Februarie 2026 (UTC) ::Eintlik sien ek daar is: [[Wikipedia:Kontak]]. Maar dit is nie gekoppel aan dieselfde wikidata item as die een op enwiki nie. ::Ek sal dit uitsorteer. (Ook die skakel wat na https://af.wikipedia.org/wiki/Contact-url wys, verander na die korrekte bladsy. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:05, 15 Februarie 2026 (UTC) :::{{Uitgevoer}} dankie @[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]]. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:23, 15 Februarie 2026 (UTC) :::: Wie gaan info-af-at-wikimedia.org antwoord? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:37, 15 Februarie 2026 (UTC) :::::Baie dankie! Ek het die kat in die hoenderhok gelos en verdwyn toe! Ek was gister bietjie van die lug af. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], hoe werk die Wiki stigting? Is Woordgenoot nog aktief? Groete. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 06:21, 16 Februarie 2026 (UTC) ::::::Geen idee nie. Miskien stuur die e-posadres 'n epos en sien of iemand dit antwoord. Dalk is daar so 'n e-posadres vir elke wiki wat deur wikimedia bestuur word. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:00, 16 Februarie 2026 (UTC) == Krugerwildtuin == Hi Rooiratel. Dankie vir jou werk aan die [[Krugerwildtuin]] se ruskampe. Ek het eers geskrik en gewonder waar is my kamplysies heen? Die sjabloon werk baie beter, nogmaals dankie. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:52, 25 Februarie 2026 (UTC) :Hi @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] geen problem. Bly dinge is nou makliker. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:01, 26 Februarie 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> ==OWID interactive graphs== {{owidslider |start = <!-- defaults to most recent --> |list = Template:OWID/Wine production#gallery |location = commons |caption = |title = |language = |file = [[File:Wine production, World, 2023 (cropped).svg|link=|thumb|upright=1.6|Wine production]] |startingView = World }} Wondering if this is sufficient consensus to add OWID interactive graphs to AF WP?[https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026#Interaktiewe_OWID-grafieke] They are live in about 10 languages. [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:OWID#Steps_to_activate_in_a_WP Here are instructions to install] and they are fully translatable. Once we have them running here we can finish all the needed interface translation bits. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:11, 22 Julie 2026 (UTC) :Hi Rooiratel. Ek het [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] by Wikimedia 2026 ontmoet. Hy het my vinnig die ''OWID interactive graphs''-funksie gewys, en ek is oortuig dat dit betekenisvolle waarde sal toevoeg tot ons Wikipedia. Ek steun dat dit by ons geïmplementeer word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:49, 22 Julie 2026 (UTC) ::Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] the example looks really cool. I don't think there even needs to be consensus to add this to our wiki. If you are willing to do the work and add all the templates etc. then I will support you. Minor issues can be resolved as we go along. If there are any serious objections (which I can't understand why there would be) then worst case we roll back, but that is a highly unlikely scenario. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:33, 30 Julie 2026 (UTC) :::We need a local interface admin to add the code [https://dag.wikipedia.org/wiki/MiidiyaWiki:Gadget-owidslider.js here] to [[MediaWiki:Gadget-owidslider.js]] :::And then add <code>owidslider [ResourceLoader|default|categories=Pages using gadget owidslider]|owidslider.js|owidslider.css</code> to [[MediaWiki:Gadgets-definition]], which will create a [[mw:Template gadget]]:-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 19:10, 30 Julie 2026 (UTC) ::::Done, and done. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:52, 1 Augustus 2026 (UTC) {{uitkeep}} Excellent, can you translate this single SVG? https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:48, 2 Augustus 2026 (UTC) :Also am needing this translated after the af heading https://mdwiki.org/wiki/MediaWiki:Gadget-owidslider.js :Can you log onto MDWiki and then I can give you editing abilities to update it... [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 20:57, 2 Augustus 2026 (UTC) ::That website does not really work for me. None of the CSS is loading, and it is impossible to navigate. ::My suggestion is to provide a list of the English text strings you want translated and give it to someone here to give you the translated Afrikaans text. Probably not me since language is not my area of expertise. Try @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]], @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], or @[[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]]. Once you have the translated text, you can edit it on the mdwiki website, since you already have it working on your end. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:23, 4 Augustus 2026 (UTC) :I've translated the .svg file. But I have never liked this svgtranslate tool. It is a cool idea, but it doesn't solve spacing issues. It has even now introduced a weird spacing issue between the "No data" and "0 t" text items for no reason. In my opinion svg files should always be manually translated, and depending on the translation, it might require the translated version to look drastically different to the original. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:19, 4 Augustus 2026 (UTC) ::Yes the SVG translation tool is not perfect. We can however look at improving it :-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:50, 4 Augustus 2026 (UTC) Need this text translated (the bits between the 's) <pre style="overflow: auto"> af: { OWIDSliderFrameBack: 'Return to map', OWIDSliderFrameBackDesktop: 'Return to article', OWIDSliderFrameImageCredit: 'Media credits', OWIDSliderFrameCopyLink: 'Copy Direct Link', OWIDSliderSliderLabel: 'Select image', OWIDSliderSelectRegion: 'Select region', OWIDSliderPlayLabel: 'Show slideshow', OWIDSliderShowRegionGraph: "Graph", OWIDSliderShowRegionMap: "Map", OWIDSliderShowRegionLine: "Line", OWIDSliderLoading: 'Loading... $1%' }, </pre> [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 13:00, 4 Augustus 2026 (UTC) :Hi @[[Gebruiker:Doc James|Doc James]] I have been away for a while. I will look at this in the next few days. Ping me if I forget. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:46, 26 Augustus 2026 (UTC) ::Thanks :-) [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 23:19, 26 Augustus 2026 (UTC) :::Hi RR, ek het die vertaling gedoen en reeds aan Doc James gestuur. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:24, 29 Augustus 2026 (UTC) ::::We are almost there. Just need to fix the world regions drop down, as these are not translated yet. [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 23:17, 29 Augustus 2026 (UTC) == Afrikaanse Projekblad vir Wikimania 2026 terugvoer == Hi Rooiratel. Sal jy vir my 'n projek blad "Wikipedia:Terugvoer van Wikimania 2026" kan skep. Ek is nie seker hoe om dit te doen nie en wil nie per ongeluk 'n artikel in die hoof ensiklopedie self skep nie. Dankie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 11:40, 9 Augustus 2026 (UTC) :Hi het toe reggekom, baie meer eenvoudig as wat ek gedink het. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:38, 15 Augustus 2026 (UTC) ::Hi Sobaka, bly jy het reg gekom! Jammer, ek was baie besig met die nie-virtuele wêreld! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:47, 26 Augustus 2026 (UTC) == Mylpale == Hallo. Help asb. Hoe het jy [https://af.wikipedia.org/wiki/Afrikaanse_Wikipedia#/media/L%C3%AAer:Mylpale.svg hierdie grafiek] gemaak? Ek moet iemand help met 'n kompetisie. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:36, 26 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]. Ek sien jy het die boodskap geskrap. Ek weet nie of jy toe reggekom het of nie. Maar om jou te antwoord, op die bladsy van die lêer is die python-kode wat ek gebruik het om die grafiek te skep. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:21, 26 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie. Ek het reggekom met Wiki Stats. Die persoon vra nou of dit moontlik is om heelgetal artikels van 'n wiki te sien, minus aansture en besprekingsbladsye? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:47, 27 Oktober 2026 (UTC) :::Ja, sien [[Spesiaal:Statistiek]]. Die "Inhoudelike bladsye" is wat jy soek. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:11, 29 Oktober 2026 (UTC) ::::Baie dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 11:29, 29 Oktober 2026 (UTC) == Gesagsbeheer == Hallo Rooiratel, ek hoop dit gaan goed. Ek het {{ss|Normdata}} na {{ss|Gesagsbeheer}} en {{ss|Normdata-identifiseerders}} na {{ss|Gesagslêers}} na aanleiding van die terminologie in die Afrikaanse literatuur. Sien ook [[gesagsbeheer]] en [[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman]]. Laat weet as ek 'n fout gemaak het. Ek weet nie of jy 'n robot gebruik om {{ss|Normdata}} by artikels te voeg nie, maar dalk wil jy dit wysig om die nuwe sjabloonnaam te gebruik. Die ou naam sal in elk geval aanhou werk, aangesien ek 'n aanstuur met die skuif agter gelaat het. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 27 Oktober 2026 (UTC) :Dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ek sal seker maak om die nuwe een te gebruik in die toekoms. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:12, 29 Oktober 2026 (UTC) 0wtuodc4zij0yskr88gvbpb6k6s7o55 0 130416 3138831 3138706 2026-10-28T19:22:02Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138831 wikitext text/x-wiki Op [[4 Januarie]] [[2018]] bots 'n [[trein]], wat deur [[Shosholoza Meyl]] bedryf word, met 'n [[Vragvoertuig|vragmotor]] by 'n spooroorgang naby [[Kroonstad]] in die [[Vrystaat]] ([[Suid-Afrika]]). Die trein het ontspoor en verskeie waens het aan die brand geslaan. Een-en-twintig mense is dood en 254 is beseer. == Ongeluk == Teen ongeveer 09:15 [[UTC+02:00|plaaslike tyd]] (07:15 [[Gekoördineerde Universele Tyd|UTC]]) op 4 Januarie 2018<ref name="Sky11195032">{{Verwys web |url=https://news.sky.com/story/four-dead-and-hundreds-injured-in-south-africa-train-crash-11195032 |titel=14 dead and up to 100 injured in South Africa train crash |voornaam=Alix |van=Culbertson |uitgewer=Sky News |besoekdatum=4 Januarie 2018 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20180104144728/https://news.sky.com/story/four-dead-and-hundreds-injured-in-south-africa-train-crash-11195032 |argiefdatum=4 Januarie 2018 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref> was 'n passasierstrein, wat deur Shosholoza Meyl bedryf word, met 429 passasiers van [[Port Elizabeth]] na [[Johannesburg]] onderweg toe dit met 'n vragmotor bots by die spooroorgang by die Geneva-stasie tussen [[Hennenman]] en Kroonstad, sowat 200 [[kilometer]] suidwes van Johannesburg.<ref>{{Verwys nuus |url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2018-01-05-railway-safety-regulator-to-release-preliminary-train-crash-findings-on-monday/ |titel=Railway Safety Regulator to release preliminary train crash findings on Monday |werk=Business Day |datum=5 Januarie 2018 |besoekdatum=6 Januarie 2018 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20180105165915/https://www.businesslive.co.za/bd/national/2018-01-05-railway-safety-regulator-to-release-preliminary-train-crash-findings-on-monday/ |argiefdatum=5 Januarie 2018 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref><ref>{{Verwys nuus |url=http://www.lessentiel.lu/fr/news/monde/story/Au-moins-14-morts-dans-un-accident-de-train-15475810 |titel=Au moins 14 morts dans un accident de train |werk=L'essential |datum=4 Januarie 2018 |besoekdatum=4 Januarie 2018 |taal=fr |argief-url=https://web.archive.org/web/20180104180910/http://www.lessentiel.lu/fr/news/monde/story/Au-moins-14-morts-dans-un-accident-de-train-15475810 |argiefdatum=4 Januarie 2018 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref><ref name="RT414973">{{Verwys web |url=https://www.rt.com/news/414973-train-crash-south-africa/ |titel=14 dead, hundreds injured as train derails in South Africa (PHOTOS) |uitgewer=RT |besoekdatum=4 Januarie 2018 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20180104101331/https://www.rt.com/news/414973-train-crash-south-africa/ |argiefdatum=4 Januarie 2018 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref> Volgens ooggetuies het die vragmotor versuim om by die spooroorgang te stop.<ref>{{Verwys web |url=https://letabaherald.co.za/lnn/345165/sanco-slams-shocking-loss-of-life-in-free-state-train-crash |datum=5 Januarie 2018 |titel=Sanco slams 'shocking' loss of life in Free State train crash |besoekdatum=5 Januarie 2018 |taal=en |argief-url=https://web.archive.org/web/20180105180803/https://letabaherald.co.za/lnn/345165/sanco-slams-shocking-loss-of-life-in-free-state-train-crash |argiefdatum=5 Januarie 2018 |url-status=lewend |datumformaat=dmj-alles}}</ref>  == Verwysings == {{Verwysings|3}} [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika|*]] [[Kategorie:Treinongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Vrystaat]] irbs1inynowesxyyzcmkqhijsmpcdb6 10 136403 3138963 3116540 2026-10-29T09:53:40Z Pynappel 70858 3138963 wikitext text/x-wiki {{Lua|Module:Gesagsbeheer}} == Gebruik == # Voeg sjabloon in sonder om enige parameters te spesifiseer: <kbd><nowiki>{{Gesagsbeheer}}</nowiki></kbd> # Klik op "Wys voorskou" en kyk watter bronne outomaties van Wikidata afgetrek word # As jy van meer bronne weet, voeg hulle by deur parameters by die sjabloon te spesifiseer of deur die item op Wikidata te wysig == Foutopsporing == Daar is twee redes waarom die sjabloon dalk nie op die bladsy vertoon word nadat jy dit bygevoeg het nie: # Die bladsy is nie gekoppel aan sy Wikidata item nie. # Die gekoppelde Wikidata item het nie identifiseerder items nie. (Soos VIAF, ISNI, LCCN ens.) ==Voorbeelde== [[Victor Hugo]]: <kbd><nowiki>{{Gesagsbeheer |VIAF=9847974 |LCCN=n/79/091479 |ISNI=0000 0001 2120 0982 |ORCID= |GND=118554654 |SELIBR=206651 |SUDOC=026927608 |BNF=cb11907966z |BPN= |RID= |BIBSYS=90054094 |ULAN=500032572 |HDS=11461 |LIR= |MBA=c0c99c8f-4779-4c35-9497-67d60a73310a |MGP= |NLA=35212404 |NDL=00443985 |NCL= |NKC=jn19990003739 |Léonore=LH/1320/26 |SBN=IT\ICCU\CFIV\000163 |RLS=000081185 |Botanist= |NARA-person= |NARA-organization= |USCongress= |BNE=XX874892 |CINII=DA00460099 |TLS= |SIKART= |KULTURNAV= |RKDartists=40381 }}</nowiki></kbd> {{Gesagsbeheer|VIAF=9847974 |LCCN=n/79/091479 |ISNI=0000 0001 2120 0982 |ORCID= |GND=118554654 |SELIBR=206651 |SUDOC=026927608 |BNF=cb11907966z |BPN= |RID= |BIBSYS=90054094 |ULAN=500032572 |HDS=11461 |LIR= |MBA=c0c99c8f-4779-4c35-9497-67d60a73310a |MGP= |NLA=35212404 |NDL=00443985 |NCL= |NKC=jn19990003739 |Léonore=LH/1320/26 |SBN=IT\ICCU\CFIV\000163 |RLS=000081185 |Botanist= |NARA-person= |NARA-organization= |USCongress= |BNE=XX874892 |CINII=DA00460099 |TLS= |SIKART= |KULTURNAV= |RKDartists=40381 }} [[Alexander Graham Bell]]: <kbd><nowiki>{{Gesagsbeheer |VIAF=59263727 |LCCN=n/79/113947 |ISNI=0000 0000 8138 6064 |GND=119408643 |SUDOC=066924146 |BNF=13746617f |MBA=9dd93d09-24b4-41f1-a48b-ef48b07499c3 |NDL=00620343 }}</nowiki></kbd> {{Gesagsbeheer |VIAF=59263727 |LCCN=n/79/113947 |ISNI=0000 0000 8138 6064 |GND=119408643 |SUDOC=066924146 |BNF=13746617f |MBA=9dd93d09-24b4-41f1-a48b-ef48b07499c3 |NDL=00620343 }} [[Harry Forbes Witherby]]: <kbd><nowiki>{{Gesagsbeheer |VIAF=66861474 |LCCN=n/87/142671 |ISNI=0000 0001 0911 2808 |GND=117421863 |SUDOC=090162897 }}</nowiki></kbd> {{Gesagsbeheer |VIAF=66861474 |LCCN=n/87/142671 |ISNI=0000 0001 0911 2808 |GND=117421863 |SUDOC=090162897 }} == Sien ook == * [[Hulp:Gesagsbeheer]] ll77n7crhokc9jaexy2kmu5fcbz71p6 10 140433 3138717 2979149 2026-10-28T12:04:35Z Aliwal2012 39067 2026 Verenigde State Grand Prix 3138717 wikitext text/x-wiki <noinclude><!-- UPDATE STATUS Updated for the 2026 United States Grand Prix: - entries, poles, starts, wins, podiums, fastestlaps, careerpoints, seasonpoints, seasonposition Still to be updated: - --></noinclude>{{safesubst:<noinclude />#switch: {{{1|}}} | UPTO = 2026 Verenigde State Grand Prix<noinclude><!-- Try to always make this a corresponding article's name: e.g. "2026 Monaco Grand Prix" instead of "qualifying for the 2026 Monaco Grand Prix", as this may be automatically wikilinked --></noinclude> <!-- Drivers who are contracted to compete in 2026 --> | ALB = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 148 | starts = 145 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 2 | fastestlaps = 1 | careerpoints = 318 | seasonpoints = 5 | seasonposition = 19 }} | ALO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 446 | starts = 443 | poles = 22 | wins = 32 | podiums = 106 | fastestlaps = 26 | careerpoints = 2400 | seasonpoints = 7 | seasonposition = 17 }} | ANT = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 42 | starts = 42 | poles = 7 | wins = 9 | podiums = 18 | fastestlaps = 10 | careerpoints = 515 | seasonpoints = 365 | seasonposition = 1 }} | BEA = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 45 | starts = 45 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 71 | seasonpoints = 23 | seasonposition = 13 }} | BOR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 42 | starts = 41 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 29 | seasonpoints = 10 | seasonposition = 15 }} | BOT = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 265 | starts = 264 | poles = 20 | wins = 10 | podiums = 67 | fastestlaps = 19 | careerpoints = 1797 | seasonpoints = 0 | seasonposition = 22 }} | COL = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 45 | starts = 44 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 32 | seasonpoints = 27 | seasonposition = 12 }} | GAS = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 196 | starts = 195 | poles = 1 | wins = 1 | podiums = 5 | fastestlaps = 3 | careerpoints = 500 | seasonpoints = 42 | seasonposition = 10 }} | HAD = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 39 | starts = 38 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 3 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 156 | seasonpoints = 105 | seasonposition = 8 }} | HAM = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 398 | starts = 398 | poles = 104 | wins = 106 | podiums = 208 | fastestlaps = 69 | careerpoints = 5259.5 | seasonpoints = 241 | seasonposition = 3 }} | HUL = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 272 | starts = 267 | poles = 1 | wins = 0 | podiums = 1 | fastestlaps = 2 | careerpoints = 635 | seasonpoints = 13 | seasonposition = 14 }} | LAW = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 53 | starts = 53 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 121 | seasonpoints = 77 | seasonposition = 9 }} | LEC = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 191 | starts = 189 | poles = 27 | wins = 9 | podiums = 56 | fastestlaps = 15 | careerpoints = 1905 | seasonpoints = 233 | seasonposition = 5 }} | LIN = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 18 | starts = 17 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 38 | seasonpoints = 38 | seasonposition = 11 }} | NOR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 170 | starts = 169 | poles = 19 | wins = 13 | podiums = 49 | fastestlaps = 20 | careerpoints = 1641 | seasonpoints = 211 | seasonposition = 6 }} | OCO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 198 | starts = 198 | poles = 0 | wins = 1 | podiums = 4 | fastestlaps = 1 | careerpoints = 490 | seasonpoints = 7 | seasonposition = 16 }} | PIA = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 88 | starts = 86 | poles = 6 | wins = 9 | podiums = 28 | fastestlaps = 9 | careerpoints = 943 | seasonpoints = 144 | seasonposition = 7 }} | PER = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 303 | starts = 299 | poles = 3 | wins = 6 | podiums = 39 | fastestlaps = 12 | careerpoints = 1638 | seasonpoints = 0 | seasonposition = 23 }} | RUS = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 170 | starts = 170 | poles = 12 | wins = 8 | podiums = 32 | fastestlaps = 13 | careerpoints = 1275 | seasonpoints = 242 | seasonposition = 2 }} | SAI = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 251 | starts = 247 | poles = 6 | wins = 4 | podiums = 29 | fastestlaps = 4 | careerpoints = 1343.5 | seasonpoints = 7 | seasonposition = 18 }} | STR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 211 | starts = 207 | poles = 1 | wins = 0 | podiums = 3 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 325 | seasonpoints = 0 | seasonposition = 21 }} | TSU = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 117 | starts = 114 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 1 | careerpoints = 125 | seasonpoints = 1 | seasonposition = 20 }} | VER = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 251 | starts = 251 | poles = 50 | wins = 73 | podiums = 137 | fastestlaps = 38 | careerpoints = 3680.5 | seasonpoints = 236 | seasonposition = 4 }} <!-- Drivers who last competed in 2025 --> | DOO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 7 | starts = 7 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 0 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} <!-- Drivers who last competed in 2024 --> | MAG = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 187 | starts = 185 | poles = 1 | wins = 0 | podiums = 1 | fastestlaps = 3 | careerpoints = 202 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} | RIC = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 258 | starts = 257 | poles = 3 | wins = 8 | podiums = 32 | fastestlaps = 17 | careerpoints = 1329 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} | SAR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 37 | starts = 36 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 1 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} | ZHO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 68 | starts = 68 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 2 | careerpoints = 16 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> osjjuymyta8gg0bt04e6qtq1offtok8 1 147153 3138876 1704621 2026-10-28T22:40:50Z SpesBona 2720 SpesBona het bladsy [[Bespreking:Okinawa-eilande]] na [[Bespreking:Okinawa-eiland]] geskuif: Korrekte titel: Die artikel beskryf een eiland: Okinawa 1704621 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 166645 3138975 1829524 2026-10-29T10:50:23Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138975 wikitext text/x-wiki [[Lêer:EDU - an Intergovernmental Organization.png|duimnael|Logo van die EDU, 'n intergoewermentele organisasie op die gebied van onderwys en ontwikkeling]] '''Intergoewermentisme''' is 'n beginsel in die internasionale politiek waarvolgens state besluit om in 'n organisasie as soewereine state saam te werk, sonder om van hulle [[soewereiniteit]] aan die organisasie oor te dra nie. Die meeste internasionale organisasies in die wêreld is intergoewermenteel. Die [[Europese Unie]] verenig nogtans intergoewermentele elemente met [[supranasionalisme|supranasionale]] elemente.<ref>{{Verwys web |titel=Euroculturer |url=https://euroculturer.eu/2013/11/04/introducing-the-european-union-between-supranationalism-and-intergovernmentalism/ |argief-url=https://web.archive.org/web/20190125131310/https://euroculturer.eu/2013/11/04/introducing-the-european-union-between-supranationalism-and-intergovernmentalism/ |argiefdatum=25 Januarie 2019 |besoekdatum=28 Julie 2018 |url-status=dead}}</ref> Een van die verskille tussen die twee filosofieë is dat in 'n intergoewermentele organisasie eenstemmigheid nodig is om besluite te neem. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Eurosaadjie}} [[Kategorie:Politieke begrippe]] rxuw7yavp8ok9wiyj21tc93u0aibho8 0 193336 3138980 2957515 2026-10-29T11:15:37Z Rooiratel 90342 3138980 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks | image_alt = Ochromonas sp. (Chrysophyceae), with two unequal (heterokont) flagella. Mastigonemes not represented. | image = Ochromonas.png | image_caption = ''Ochromonas'' sp. ([[Chrysophyceae]]), met twee onewe (heterokonte) flagella. [[Mastigoneme]]s word nie verteenwoordig nie. | taxon = Heterokonta | authority = [[Cavalier-Smith]], 1986<ref>{{cite book |last=Cavalier-Smith |first=T. |chapter=The kingdom Chromista, origin and systematics |editor-last=Round |editor-first=F.E. |editor2-last=Chapman |editor2-first=D.J. |title=Progress in Phycological Research |chapter-url=https://books.google.com/books?id=aTAJAQAAMAAJ |year=1999 |publisher=Elsevier |volume=4 |pages=309–347 |isbn=978-0-948737-00-8}}</ref> | subdivision_ranks = Tipiese klasse | subdivision = '''Gekleurde groepe''' (alge-agtiges)<br/> ''[[Ochrophyta]]'' * [[Axodine|Actinochrysophyceae, of Dictyochophyceae ''s.l.'']] (axodines) * [[Diatoom|Bacillariophyceae]] (diatome) * [[Bolidophyceae]] * [[Chrysomerophyceae]] * [[Chrysophyceae]] (goudwier) * [[Dictyochophyceae]] * [[Eustigmatophyte|Eustigmatophyceae]] * [[Pelagophyceae]] * [[Phaeophyceae]] (bruinwier) * [[Phaeothamniophyceae]] * [[Pinguiophyceae]] * [[Raphidophyceae]] * [[Synchromophyceae]] * [[Synurophyceae]] * [[Xanthophyceae]] (geel-groen alge) '''Kleurlose groepe'''<br/> ''[[Pseudofungi]]'' * [[Oomycetes]] (watermuwwe) * [[Hyphochytriomycetes]] ''[[Bigyra]]'' * [[Bigyromonadea]] * [[Bicosoecea]] * [[Labyrinthulomycetes]] (slymnette) * [[Opalinea]] * [[Proteromonadea]] * ''[[Blastocystis]]'' | synonyms = * Stramenopiles <small>[[David J. Patterson|Patterson]], 1989</small><ref>{{cite book |last=Patterson |first=D.J. |chapter=Stramenopiles: Chromophytes from a protistan perspective |editor-first=J.C. |editor-last=Green |editor2-first=B.S.C. |editor2-last=Leadbeater |editor3-first=W.L. |editor3-last=Diver |title=The chromophyte algae: Problems and perspectives |chapter-url=https://books.google.com/books?id=BdNOAQAAIAAJ |year=1989 |isbn=978-0198577133 |publisher=Clarendon Press |url-access=registration |url=https://archive.org/details/chromophytealgae0000unse }}</ref> * Straminopiles <small>Vørs, 1993</small><ref>{{cite journal | last1 = Vørs | first1 = N | year = 1993 | title = Marine heterotrophic amoebae, flagellates and heliozoa from Belize (Central America) and Tenerife | url = | journal = Journal of Eukaryotic Microbiology | volume = 40 | issue = 3| pages = 272–287 | doi=10.1111/j.1550-7408.1993.tb04917.x}}</ref><ref name="David, 2002">{{cite journal |first=J.C. |last=David |title=A preliminary catalogue of the names of fungi above the rank of order |journal=Constancea |volume=83 |issue= |pages=1–30 |year=2002 |doi= |url=http://ucjeps.berkeley.edu/constancea/83/david/ht.html}}</ref> * Heterokontophyta <small>van den Hoek et al., 1995</small><ref>{{cite book |last=van den Hoek |first=C. |last2=Mann |first2=D.G. |last3=Jahns |first3=H.M. |title=Algae An Introduction to Phycology |url=https://archive.org/details/algaeintroductio0000hoek |publisher=Cambridge University Press |location= |year=1995 |isbn=978-0-521-30419-1 }}</ref> * Stramenopila <small>Alexopoulos et al., 1996</small><ref>{{cite book |last=Alexopoulos |first=C.J. |last2=Mims |first2=C.W. |last3=Blackwell |first3=M. |title=Introductory Mycology |url=https://archive.org/details/introductorymyco0000alex_b8m8_4thed |publisher=Wiley |edition=4th |year=1996 |isbn=978-0471522294 |pages= }}</ref> * Straminipila <small>Dick, 2001</small><ref name="Dick, M. W. 2001">{{cite book |first=M.W. |last=Dick |title=Straminipilous Fungi: Systematics of the Peronosporomycetes Including Accounts of the Marine Straminipilous Protists, the Plasmodiophorids and Similar Organisms |url=https://books.google.com/books?id=xkf8CAAAQBAJ |date=2013 |publisher=Springer |isbn=978-94-015-9733-3}}</ref> * Stramenipila <small>Dick, 2001, [[orth. var.]]</small><ref>[http://www.mycobank.org/BioloMICS.aspx?Link=T&TableKey=14682616000000067&Rec=469798&Fields=All "Stramenipila M.W. Dick (2001)"]. [[MycoBank]]. International Mycological Association.</ref> }} Die '''Heterokonta''' (ook: ''Stramenopiles'') is 'n tak (superfilum) van die [[Harosa]] wat gekenmerk word deur die besit van een 'harige' en een 'gladde' flagellum. Hulle is soms eensellig en lyk dikwels soos alge, maar daar is ook vorme wat baie soos swamme lyk. Hierdie groep bestaan uit 'n aantal subgroepe:<ref>[https://courses.lumenlearning.com/boundless-biology/chapter/groups-of-protists/ lumen learning]</ref> 'n Moontlike indeling is: *Ochrophyta **Die [[diatoom|diatome]] -fotosintetiese alge met 'n wand van [[kiesel]]. **Die goue alge -- wat ander kleurstowwe as chlorofil vir [[fotosintese]] gebruik. **Die bruin alge -- hulle kan baie groot word, soos kelp * Oomycota **Die waterswamme (Oomycetes) wat lank as swamme gesien is maar nie aan hulle verwant is nie; 'n belangrike verteenwoordiger is ''Phytophthora'' wat laatroes by aartappels veroorsaak. * Bigyra ** 'n Paar kleiner groepe == Verwysings == {{Verwysings}} {{biologie-saadjie}} {{Taksonbalk}} 8awqixfaxq8h9ob27u9kdx6i70grfe5 0 206201 3138998 2924141 2026-10-29T11:46:20Z Aliwal2012 39067 3138998 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Dr Nicol Stassen.jpg|duimnael|regs|190px|Dr. Nicol Stassen.]] Dr. '''Nicol Stassen''' (gebore [[8 Junie]] [[1963]]) is 'n [[Afrikaanse skrywer]], navorser en sakeman. Hy is gebaseer by die [[Universiteit van Pretoria]] en spesialiseer in die [[Dorslandtrek]] en die [[Angola-Boere]]. Hy verwerf 'n [[Baccalaureus Artium|B.A.-talegraad]] in [[Afrikaans]], [[Russies]], en [[Duits]], 'n meestersgraad in [[chemiese ingenieurswese]], en 'n doktorsgraad in [[geskiedenis]]. Stassen was voorheen die besturende direkteur van [[Protea Boekhuis]], wat in Augustus 2023 sy deure moes sluit. == Bibliografie == * 2009: ''Afrikaners in Angola, 1928–1975'' * 2010: ''The Boers in Angola, 1928–1975'' * 2011: ''William Chapman – Reminiscences'' * 2018: ''De Jagers in die Dorsland'' == Bronne == * Nel, Ronel: Gaan na hom, elke bundel wat vrede en rus soek. In: [[Taalgenoot]], Winter 2021. * {{webaanhaling|url=https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/boek-de-jagers-in-die-dorsland/|titel=Boek: De Jagers in die Dorsland|datum=17 September 2018|uitgewer=[[Maroela Media]]|toegangsdatum=17 September 2018}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Stassen, Nicol}} [[Kategorie:Geboortes in 1963]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] fo0d22pz7y9r5jl6sbmn2tyy5hanci6 0 213859 3138766 2504374 2026-10-28T14:41:23Z Aliwal2012 39067 /* Sytakke */ Rooisloot (Limpopo, lat -24,13, long 28,92) 3138766 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Mogalakwenarivier |ander_naam = <small>Magalakwin</small> |beeld = Mogalakwenarivier, stroomaf in droë seisoen, Magagamatala, b.jpg |beeld_byskrif = Sanderige bedding van die Mogalakwena in Junie, naby Magagamatala, Limpopo |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |monding = [[Limpoporivier]] |stroomgebied_lande = [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]] |lengte = |hoogte = 1 060 m |monding_hoogte = 634 m |afloop = |stroomgebied = 20&nbsp;248 km² |duimdrukkerkaart = Limpopo |duimdrukkeretiketposisie = regs |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 22 |breedtegraad_m = 27 |breedtegraad_s = 24 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 28 |lengtegraad_m = 55 |lengtegraad_s = 25 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Mogalakwenarivier''' is 'n belangrike [[takrivier]] van die [[Limpoporivier]] in die noordweste van [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]]. Die naam van die rivier beteken "kwaai krokodil" in [[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]] (''bogale'' of ''mogale'' beteken 'kwaai', en ''kwena'', 'krokodil'). Die [[opvanggebied]] van die Mogalakwena word op 20&nbsp;248 km² geskat.<ref>http://www.fao.org/3/y5744e/y5744e07.htm</ref> In sy boloop staan dit as die [[Nylrivier (Suid-Afrika)|Nylrivier]] bekend. Hier vloei dit vir sowat 80 km noordooswaarts, tussen die [[Waterberg]] en [[Kranskop (koppie)|Kranskop]] deur, en vorm 'n groot vloedvlakte wat deels deur die [[Nylsvley-natuurreservaat]] beskerm word. Noord van die vloedvlakte vloei dit noordwaarts en staan as die Mogalakwena bekend. [[lêer:Klein-Magalakwenarivier, laatsomer-2021, Limpopo, e.jpg|duimnael|links|Die [[Klein-Mogalakwena]]rivier naby [[Marken]], Limpopo, is 'n linkersytak van die Mogalakwena. Hier vloei dit nog in Maartmaand na 'n goeie reënjaar.]] == Sytakke == Die [[Mothlakole]], [[Dorpsrivier (Limpopo)|Dorps]], [[Rooisloot (Limpopo, lat -24,13, long 28,92)|Rooisloot]], [[Groot Sandsloot]], [[Witrivier (Limpopo)|Witrivier]], Sterk, [[Mokamolerivier|Mokamole]], [[Klein-Mogalakwena]], [[Matlalane]], Seepabana, [[Ga-Mamoleka]], [[Pholotsi]] en [[Thwathwe]] is sommige van die Mogalakwena se sytakke. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Wikivertaling|taal=en |titel=Mogalakwena River|datum=20180925 }} {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Limpopo]] [[Kategorie:Limpoporiviersytakke]] jgp6gdcclze0platjbyk3zzunmiaz54 0 217724 3138879 2094773 2026-10-28T23:06:01Z ~2026-52972-98 215525 /* */ Geboort Chicago, IL; Sterf 10-28-2.026, Manhattan, New York, NY, op 95. 3138879 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Barbara Barrie | Beeld = Barney Miller 1975.JPG | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Barbara Ann Berman | Alias = | Geboortedatum = [[23 Mei]] [[1931]] | Geboorteplek = [[Chicago]], [[Illinois]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Death date and age|2026|10|28|1931|05|23|df=yes}} | Sterfplek = [[Manhattan]], [[New York]], [[New York (deelstaat)|NY]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 1953–2026 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0057363 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Barbara Barrie''' (23 Mei 1931 - [[28 Oktober]] [[2026]]) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente ''One Potato, Two Potato'' (1964), ''Breaking Away'' (1979), en ''Hercules'' (1997), en in die televisiereeks ''Barney Miller'' (1975). == Filmografie == === Rolprente === * 1964: ''One Potato, Two Potato'' * 1970: ''Original Cast Album: Company'' * 1979: ''Breaking Away'' * 1979: ''The Bell Jar'' * 1987: ''End of the Line'' * 1987: ''Real Men'' * 1988: ''After the Rain'' * 1997: ''Hercules'' * 1999: ''Judy Berlin'' * 2009: ''The Six Wives of Henry Lefay'' * 2018: ''The Magnificent Meyersons'' === Televisiereekse === * 1961: ''Great Ghost Tales'' * 1972: ''The ABC Afternoon Playbreak'' * 1973: ''Diana'' * 1975: ''Barney Miller'' * 1980: ''Breaking Away'' * 1982: ''Tucker's Witch'' * 1983: ''Reggie'' * 1984: ''Double Trouble'' * 1996: ''Suddenly Susan'' === Televisierolprente === * 1972: ''To Be Young, Gifted, and Black'' * 1973: ''Koska and His Family'' * 1975: ''For the Use of the Hall'' * 1977: ''Tell Me My Name'' * 1982: ''Not Just Another Affair'' * 1982: ''Two of a Kind'' * 1982: ''Barefoot in the Park'' * 1984: ''All Together Now'' * 1985: ''The Execution'' * 1986: ''Vital Signs'' * 1988: ''My First Love'' * 1988: ''Winnie'' * 1990: ''Guess Who's Coming for Christmas?'' * 1993: ''The Odd Couple: Together Again'' * 1998: ''A Chance of Snow'' * 2002: ''Broadway Legends'' * 2013: ''Six by Sondheim'' === Video's === * 1999: ''Hercules: Zero to Hero'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0057363|Barbara Barrie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Barrie, Barbara}} [[Kategorie:Geboortes in 1931]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]] 6seiwi8pr3j6ywewia3d4fpvc9ci1qk 3138880 3138879 2026-10-28T23:06:29Z ~2026-52972-98 215525 /* */ New York. 3138880 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Barbara Barrie | Beeld = Barney Miller 1975.JPG | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Barbara Ann Berman | Alias = | Geboortedatum = [[23 Mei]] [[1931]] | Geboorteplek = [[Chicago]], [[Illinois]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Death date and age|2026|10|28|1931|05|23|df=yes}} | Sterfplek = [[Manhattan]], [[New York]], [[New York (deelstaat)|New York]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 1953–2026 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0057363 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Barbara Barrie''' (23 Mei 1931 - [[28 Oktober]] [[2026]]) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente ''One Potato, Two Potato'' (1964), ''Breaking Away'' (1979), en ''Hercules'' (1997), en in die televisiereeks ''Barney Miller'' (1975). == Filmografie == === Rolprente === * 1964: ''One Potato, Two Potato'' * 1970: ''Original Cast Album: Company'' * 1979: ''Breaking Away'' * 1979: ''The Bell Jar'' * 1987: ''End of the Line'' * 1987: ''Real Men'' * 1988: ''After the Rain'' * 1997: ''Hercules'' * 1999: ''Judy Berlin'' * 2009: ''The Six Wives of Henry Lefay'' * 2018: ''The Magnificent Meyersons'' === Televisiereekse === * 1961: ''Great Ghost Tales'' * 1972: ''The ABC Afternoon Playbreak'' * 1973: ''Diana'' * 1975: ''Barney Miller'' * 1980: ''Breaking Away'' * 1982: ''Tucker's Witch'' * 1983: ''Reggie'' * 1984: ''Double Trouble'' * 1996: ''Suddenly Susan'' === Televisierolprente === * 1972: ''To Be Young, Gifted, and Black'' * 1973: ''Koska and His Family'' * 1975: ''For the Use of the Hall'' * 1977: ''Tell Me My Name'' * 1982: ''Not Just Another Affair'' * 1982: ''Two of a Kind'' * 1982: ''Barefoot in the Park'' * 1984: ''All Together Now'' * 1985: ''The Execution'' * 1986: ''Vital Signs'' * 1988: ''My First Love'' * 1988: ''Winnie'' * 1990: ''Guess Who's Coming for Christmas?'' * 1993: ''The Odd Couple: Together Again'' * 1998: ''A Chance of Snow'' * 2002: ''Broadway Legends'' * 2013: ''Six by Sondheim'' === Video's === * 1999: ''Hercules: Zero to Hero'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0057363|Barbara Barrie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Barrie, Barbara}} [[Kategorie:Geboortes in 1931]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]] hq4d5x7kqyfz82fsjvqmlc6c0eaik86 0 235381 3138882 2944066 2026-10-28T23:21:17Z ~2026-52972-98 215525 /* */ Geboort Cleveland, OH, sterf Englewood, NJ. 3138882 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Franklin Cover | Beeld = Franklin Cover in The Jeffersons (cropped).jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Franklin Edward Cover | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1928|11|20}} | Geboorteplek | = [[Cleveland]], [[Ohio|OH]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1928|11|20|2006|2|5}} | Sterfplek = Englewood, [[New Jersey|NJ]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0184429 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Franklin Cover''' (20 November 1928 – 5 Februarie 2006) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''The Stepford Wives'' (1975), ''Wall Street'' (1987), en ''Almost Heroes'' (1998), en in die televisiereeks ''The Jeffersons'' (1975). == Filmografie == === Rolprente === * 1975: ''The Stepford Wives'' * 1987: ''Wall Street'' * 1998: ''Almost Heroes'' === Televisiereekse === * 1975: ''The Jeffersons'' * 1982: ''Tattletales'' === Televisierolprente === * 1982: ''The Day the Bubble Burst'' * 1982: ''A Woman Called Golda'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0184429|Franklin Cover}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cover, Franklin}} [[Kategorie:Geboortes in 1928]] [[Kategorie:Sterftes in 2006]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] q4j4eh0p3u2cc80eu3s95pstcbfoi9z 3138883 3138882 2026-10-28T23:24:57Z ~2026-52972-98 215525 /* */ Aktiewe jare - akteur, 1960-99. 3138883 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Franklin Cover | Beeld = Franklin Cover in The Jeffersons (cropped).jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Franklin Edward Cover | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1928|11|20}} | Geboorteplek | = [[Cleveland]], [[Ohio|OH]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1928|11|20|2006|2|5}} | Sterfplek = Englewood, [[New Jersey|NJ]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = 196-90 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0184429 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Franklin Cover''' (20 November 1928 – 5 Februarie 2006) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''The Stepford Wives'' (1975), ''Wall Street'' (1987), en ''Almost Heroes'' (1998), en in die televisiereeks ''The Jeffersons'' (1975). == Filmografie == === Rolprente === * 1975: ''The Stepford Wives'' * 1987: ''Wall Street'' * 1998: ''Almost Heroes'' === Televisiereekse === * 1975: ''The Jeffersons'' * 1982: ''Tattletales'' === Televisierolprente === * 1982: ''The Day the Bubble Burst'' * 1982: ''A Woman Called Golda'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0184429|Franklin Cover}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cover, Franklin}} [[Kategorie:Geboortes in 1928]] [[Kategorie:Sterftes in 2006]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] 28iibwb9tiibpmlcude615j79kiv4g1 3138884 3138883 2026-10-28T23:26:28Z ~2026-52972-98 215525 /* */ Amerikaans. 3138884 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Franklin Cover | Beeld = Franklin Cover in The Jeffersons (cropped).jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Franklin Edward Cover | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1928|11|20}} | Geboorteplek | = [[Cleveland]], [[Ohio|OH]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1928|11|20|2006|2|5}} | Sterfplek = Englewood, [[New Jersey|NJ]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = 196-90 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0184429 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Franklin Cover''' (20 November 1928 – 5 Februarie 2006) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''The Stepford Wives'' (1975), ''Wall Street'' (1987), en ''Almost Heroes'' (1998), en in die televisiereeks ''The Jeffersons'' (1975). == Filmografie == === Rolprente === * 1975: ''The Stepford Wives'' * 1987: ''Wall Street'' * 1998: ''Almost Heroes'' === Televisiereekse === * 1975: ''The Jeffersons'' * 1982: ''Tattletales'' === Televisierolprente === * 1982: ''The Day the Bubble Burst'' * 1982: ''A Woman Called Golda'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0184429|Franklin Cover}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cover, Franklin}} [[Kategorie:Geboortes in 1928]] [[Kategorie:Sterftes in 2006]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] 84qo6pv0zkdvfpc1r1y8tq1a6j3od6v 3138885 3138884 2026-10-28T23:30:54Z ~2026-52972-98 215525 /* */ 1960-99. 3138885 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Franklin Cover | Beeld = Franklin Cover in The Jeffersons (cropped).jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Franklin Edward Cover | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1928|11|20}} | Geboorteplek = [[Cleveland]], [[Ohio|OH]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1928|11|20|2006|2|5}} | Sterfplek = Englewood, [[New Jersey|NJ]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = 1960-99 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0184429 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Franklin Cover''' (20 November 1928 – 5 Februarie 2006) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''The Stepford Wives'' (1975), ''Wall Street'' (1987), en ''Almost Heroes'' (1998), en in die televisiereeks ''The Jeffersons'' (1975). == Filmografie == === Rolprente === * 1975: ''The Stepford Wives'' * 1987: ''Wall Street'' * 1998: ''Almost Heroes'' === Televisiereekse === * 1975: ''The Jeffersons'' * 1982: ''Tattletales'' === Televisierolprente === * 1982: ''The Day the Bubble Burst'' * 1982: ''A Woman Called Golda'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0184429|Franklin Cover}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cover, Franklin}} [[Kategorie:Geboortes in 1928]] [[Kategorie:Sterftes in 2006]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] n6a63z0vzt7p0kcgsfyg7n7kdr7uv5s 3138886 3138885 2026-10-28T23:59:06Z KabouterBot 89467 Verwyder afkortings van Amerikaanse deelstate 3138886 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Franklin Cover | Beeld = Franklin Cover in The Jeffersons (cropped).jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Franklin Edward Cover | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1928|11|20}} | Geboorteplek = [[Cleveland]], [[Ohio]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1928|11|20|2006|2|5}} | Sterfplek = Englewood, [[New Jersey]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = 1960-99 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0184429 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Franklin Cover''' (20 November 1928 – 5 Februarie 2006) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''The Stepford Wives'' (1975), ''Wall Street'' (1987), en ''Almost Heroes'' (1998), en in die televisiereeks ''The Jeffersons'' (1975). == Filmografie == === Rolprente === * 1975: ''The Stepford Wives'' * 1987: ''Wall Street'' * 1998: ''Almost Heroes'' === Televisiereekse === * 1975: ''The Jeffersons'' * 1982: ''Tattletales'' === Televisierolprente === * 1982: ''The Day the Bubble Burst'' * 1982: ''A Woman Called Golda'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0184429|Franklin Cover}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cover, Franklin}} [[Kategorie:Geboortes in 1928]] [[Kategorie:Sterftes in 2006]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] mxy4ynf5308dkc9fw37jm7xmg9wsrot 0 258710 3138993 2671517 2026-10-29T11:38:37Z JMK 649 opdateer, sluiting 3138993 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Dr Nicol Stassen.jpg|duimnael|links|190px|Dr. [[Nicol Stassen]], stigter en besturende direkteur, het Protea Boekhuis sedert 1992 uitgebou tot een van die grootste drie Afrikaanse uitgewerye en die grootste wat nie aan 'n mediagroep of organisasie behoort nie.]] [[Lêer:Kristèl de Weerd.JPG|duimnael|regs|200px|Kristèl de Weerd het sedert Junie 2008 as Afrikaanse redakteur by Protea Boekhuis gewerk.]] [[Lêer:Deborah Steinmar.jpeg|duimnael|regs|200px|Die skrywer Deborah Steinmair het in 2019 as [[redakteur]] by Protea Boekhuis aangesluit.]] '''Protea Boekhuis''' was van 1999<!--stigting van BK--> tot 2023<!--likwidasiedatum--> in bedryf as ’n onafhanklike [[Suid-Afrika]]anse [[uitgewer]] van hoofsaaklik Afrikaanse maar ook Engelse boeke, onder meer fiksie, niefiksie, naslaanwerke en kinderlektuur. Die skrywer, navorser en sakeman dr. [[Nicol Stassen]] het "Protea Boekhuis" in Oktober 1992 as ’n klein tweedehandseboekwinkeltjie in [[Hatfield, Pretoria]], begin. In 1999 is 'n beslote korporasie gestig, en die onderneming het mettertyd gegroei tot 15 akademiese boekwinkels landwyd in Suid-Afrika. Teen 2019 was Protea Boekhuis die tweede grootste akademiese boekhandelgroep in die land. Die Hatfield-tak het verskeie pryse as die beste akademiese boekwinkel in Suid-Afrika ontvang. ’n Hele paar takke het spesialiseer in algemene, antikwariese en Afrikaanse boeke. Protea Boekhuis in Hatfield was die grootste Afrikaanse boekwinkel in die wêreld en die grootste akademiese boekwinkel in Suid-Afrika. In 1998 het Protea Boekhuis begin om per geleentheid boeke te publiseer. Die uitgewery het mettertyd ’n sakeonderneming in eie reg geword en teen 2019 was dit een van die drie grootste Afrikaanse uitgewers en die grootste Afrikaanse uitgewer wat nie aan ’n mediagroep ([[Media24]] in die geval van die grootste uitgewery) of groot organisasie (Lapa is ’n afdeling van die [[ATKV]]) behoort het nie. Dit was ook een van die 15 grootste uitgewers van algemene boeke in Suid-Afrika. Protea Boekhuis het ’n omvangryke internasionale uitgewersnetwerk in stand gehou deur jaarliks die Frankfurtse Boekebeurs en die Bologna Kinderboekebeurs te besoek. Die uitgewer se boeke is met die jare meermale bekroon, onder meer met die [[Hertzogprys]], die mees prestigeryke boekprys in Suid-Afrika, wat drie keer aan Protea-publikasies toegeken is. Protea Boekhuis se vertalings het amper elke vertaalprys in die land gewen. In 2016 is Protea Boekhuis se duisendste boek, ''The Thirstland Trek, 1874–1881'' (deur die stigter, dr. Stassen), gepubliseer. Die Genealogiese Genootskap van Suid-Afrika het die Afrikaanse weergawe van dié werk in 2019 met ’n trofee bekroon as ’n uitmuntende genealogiepublikasie. Protea Boekhuis het in die publikasie van Afrikaanse poësie en dramas, vertalings van die beste kinderboeke ter wêreld in Afrikaans, toonaangewende niefiksie en die Suid-Afrikaanse geskiedenis gespesialiseer. Etlike bestaande titels is ook deur Protea Boekhuis heruitgegee. ==Sluiting== Stassen Boekwinkels BK wat sedert 1999 as Protea Boekwinkel in Hatfield, Pretoria, handel gedryf het, het in September 2022 'n aansoek om sakeredding ingedien, maar dié fase is eindelik oorgeslaan ten einde direk in finale likwidasie te gaan. Bykans 200 krediteure was gesamentlik R43,5 miljoen verskuldig, en verhaalbare bates het R14 miljoen beloop. 'n Boekvoorraad ter waarde van R27 miljoen moes weens likwidasie aansienlik afgeskryf word. Die grootste krediteure was [[ABSA]], [[Suid-Afrikaanse Inkomstediens|SAID]] en twee opvoedkundige uitgewersgroepe, naamlik die Suid-Afrikaanse afdelings van Pearson Education en Oxford University Press, van wie handboeke op grootmaat bestel is. 'n Amptelike likwidasieveiling is in Julie/Augustus 2023 deur Cahi Auctioneers gehou om die oorblywende kleinhandelbates en boekvoorraad te verkoop. Die fisiese boekwinkelperseel by Burnettstraat 1067 in Hatfield is sedertdien heropen en staan nou onder nuwe bestuur as Aristata Boekwinkel bekend. == Bron == * {{af}} [http://www.proteaboekhuis.com/wp/katalogus/ Protea Boekhuis se webtuiste. (dit bevat 'n skakel na die Boekhuis-katalogus)]. URL besoek op 8 Februarie 2024. {{Normdata}} [[Kategorie:Uitgewery]] [[Kategorie:Beyweraars vir Afrikaanse Wikipedia]] 7f1qlmcmzk2i7huz42g942b6fdjaacg 3139003 3138993 2026-10-29T11:53:09Z JMK 649 verw 3139003 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Dr Nicol Stassen.jpg|duimnael|links|190px|Dr. [[Nicol Stassen]], stigter en besturende direkteur, het Protea Boekhuis sedert 1992 uitgebou tot een van die grootste drie Afrikaanse uitgewerye en die grootste wat nie aan 'n mediagroep of organisasie behoort het nie.]] [[Lêer:Kristèl de Weerd.JPG|duimnael|regs|200px|Kristèl de Weerd het sedert Junie 2008 as Afrikaanse redakteur by Protea Boekhuis gewerk.]] [[Lêer:Deborah Steinmar.jpeg|duimnael|regs|200px|Die skrywer Deborah Steinmair het in 2019 as [[redakteur]] by Protea Boekhuis aangesluit.]] '''Protea Boekhuis''' was van 1999<!--stigting van BK--> tot 2023<!--likwidasiedatum--> in bedryf as ’n onafhanklike [[Suid-Afrika]]anse [[uitgewer]] van hoofsaaklik Afrikaanse maar ook Engelse boeke, onder meer fiksie, niefiksie, naslaanwerke en kinderlektuur. Die skrywer, navorser en sakeman dr. [[Nicol Stassen]] het "Protea Boekhuis" in Oktober 1992 as ’n klein tweedehandseboekwinkeltjie in [[Hatfield, Pretoria]], begin. In 1999 is 'n beslote korporasie gestig, en die onderneming het mettertyd gegroei tot 15 akademiese boekwinkels landwyd in Suid-Afrika. Teen 2019 was Protea Boekhuis die tweede grootste akademiese boekhandelgroep in die land. Die Hatfield-tak het verskeie pryse as die beste akademiese boekwinkel in Suid-Afrika ontvang. ’n Hele paar takke het spesialiseer in algemene, antikwariese en Afrikaanse boeke. Protea Boekhuis in Hatfield was die grootste Afrikaanse boekwinkel in die wêreld en die grootste akademiese boekwinkel in Suid-Afrika. In 1998 het Protea Boekhuis begin om per geleentheid boeke te publiseer. Die uitgewery het mettertyd ’n sakeonderneming in eie reg geword en teen 2019 was dit een van die drie grootste Afrikaanse uitgewers en die grootste Afrikaanse uitgewer wat nie aan ’n mediagroep ([[Media24]] in die geval van die grootste uitgewery) of groot organisasie (Lapa is ’n afdeling van die [[ATKV]]) behoort het nie. Dit was ook een van die 15 grootste uitgewers van algemene boeke in Suid-Afrika. Protea Boekhuis het ’n omvangryke internasionale uitgewersnetwerk in stand gehou deur jaarliks die Frankfurtse Boekebeurs en die Bologna Kinderboekebeurs te besoek. Die uitgewer se boeke is met die jare meermale bekroon, onder meer met die [[Hertzogprys]], die mees prestigeryke boekprys in Suid-Afrika, wat drie keer aan Protea-publikasies toegeken is. Protea Boekhuis se vertalings het amper elke vertaalprys in die land gewen. In 2016 is Protea Boekhuis se duisendste boek, ''The Thirstland Trek, 1874–1881'' (deur die stigter, dr. Stassen), gepubliseer. Die Genealogiese Genootskap van Suid-Afrika het die Afrikaanse weergawe van dié werk in 2019 met ’n trofee bekroon as ’n uitmuntende genealogiepublikasie. Protea Boekhuis het in die publikasie van Afrikaanse poësie en dramas, vertalings van die beste kinderboeke ter wêreld in Afrikaans, toonaangewende niefiksie en die Suid-Afrikaanse geskiedenis gespesialiseer. Etlike bestaande titels is ook deur Protea Boekhuis heruitgegee. ==Sluiting== Stassen Boekwinkels BK wat sedert 1999 as Protea Boekwinkel in Hatfield, Pretoria, handel gedryf het, het in September 2022 'n aansoek om sakeredding ingedien,<ref name=dor1>Notice of Commencement of Business Rescue Proceedings: Stassen Boekwinkels Reg 1999/009102, Rinus Dormehl, Business Rescue Practitioner, 27 September 2022</ref> maar dié fase is eindelik oorgeslaan ten einde direk in finale likwidasie te gaan. Bykans 200 krediteure was gesamentlik R43,5 miljoen verskuldig, en verhaalbare bates het R14 miljoen beloop. 'n Boekvoorraad ter waarde van R27 miljoen moes weens likwidasie aansienlik afgeskryf word. Die grootste krediteure was [[ABSA]], [[Suid-Afrikaanse Inkomstediens|SAID]] en twee opvoedkundige uitgewersgroepe, naamlik die Suid-Afrikaanse afdelings van Pearson Education en Oxford University Press, van wie handboeke op grootmaat bestel is.<ref name=dor1/> 'n Amptelike likwidasieveiling is in Julie/Augustus 2023 deur Cahi Auctioneers gehou om die oorblywende kleinhandelbates en boekvoorraad te verkoop. Die fisiese boekwinkelperseel by Burnettstraat 1067 in Hatfield is sedertdien heropen en staan nou onder nuwe bestuur as Aristata Boekwinkel bekend. == Bron == * {{af}} [http://www.proteaboekhuis.com/wp/katalogus/ Protea Boekhuis se webtuiste. (dit bevat 'n skakel na die Boekhuis-katalogus)]. URL besoek op 8 Februarie 2024. ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Uitgewery]] [[Kategorie:Beyweraars vir Afrikaanse Wikipedia]] ebxd2c17nxb50omq4wpenyb8udle5o1 0 273049 3138829 3138707 2026-10-28T19:20:48Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138829 wikitext text/x-wiki Die '''Leeudoringstad-spoorwegramp''' in 1932 was een van die grootste ontploffings wat ooit in Suid-Afrika plaasgevind het. Elke Vrydag het 'n trein, gelaai met [[dinamiet]] wat by die De Beers-plofstoffabriek in [[Somerset-Wes]] vervaardig is, van die stasie by [[Firgrove]] na die goudmyne van die [[Witwatersrand]] gery. Op Sondag 17 Julie 1932 het hierdie trein soos gebruiklik verby die plaas Louwpan, skaars 'n kilometer wes van [[Leeudoringstad]], verbygegaan. Die vrag van 312&nbsp;ton op 34 waens het bestaan uit dinamietkerse in kissies, lonte en slagdoppies. Verder was daar ses waens met kunsmis en twee met appels. Waarskynlik het oorverhitting van 'n wielas die brand veroorsaak. In die ontploffing wat daarop volg, het vyf mense gesterf en elf is ernstig beseer. ‘n Kudde van 25 beeste het gevrek. Byna geen gebou in die dorp het ongeskonde gebly nie en byna die hele dorp moes herbou word. 'n Sloot van 30&nbsp;m lank<!--of is dit wyd?--> en op plekke tot 5&nbsp;m diep was die gevolg, benewens die verlies van 300&nbsp;m spoorlyn. Wrakstukke van die trein is tot 10&nbsp;km ver van die ramptoneel aangetref en die slag is tot so ver as [[Kokstad]] en [[Pietersburg]] gehoor. As hierdie ontploffing slegs enkele minute later gebeur het, sou dit die hele Leeudoringstad uitgewis het en sou die lewensverlies besonder hoog gewees het. ==Bibliografie== * https://eensgesind.com/leeudoringstad-en-die-trein-van-onheil/ [[Kategorie:Spoorlyne in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Nywerheidsrampe]] [[Kategorie:Treinongelukke in Suid-Afrika]] fd1n0r91lhb6paa8cz7ddw28etq5fbg 0 279197 3138999 2060249 2026-10-29T11:48:41Z Jan van Schilligeham 100462 Oorlede 3138999 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Elke Sommer | Beeld = Elke Sommer 1965.JPG | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Elke von Schletz | Alias = | Geboortedatum = [[5 November]] [[1940]] | Geboorteplek =[[Berlyn]] | Nasionaliteit = [[Duitsland|Duits]] | Sterfdatum = | Sterfplek =[[Los Angeles]] | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 1959–nou | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0813961 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> |Sterftedatum=[[28 Oktober]] [[2026]]}} '''Elke Sommer''' (* [[5 November]] [[1940]] in [[Berlyn]]; † [[28 Oktober]] [[2026]] in [[Los Angeles]]) was 'n [[Duitsland|Duitse]] aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Prize'' (1963), ''A Shot in the Dark'' (1964), ''The Oscar'' (1966), en ''The Wrecking Crew'' (1968). == Filmografie == === Rolprente === * 1959: ''Ragazzi del Juke-Box'' * 1959: ''La Pica sul Pacifico'' * 1960: ''Howlers of the Dock'' * 1960: ''Love, the Italian Way'' * 1961: ''Auf Wiedersehen'' * 1961: ''Geliebte Hochstaplerin'' * 1961: ''Und sowas nennt sich Leben'' * 1961: ''Why Bother to Knock'' * 1961: ''Daniella by Night'' * 1962: ''Café Oriental'' * 1962: ''Das Mädchen und der Staatsanwalt'' * 1962: ''Bahía de Palma'' * 1962: ''Sweet Ecstasy'' * 1962: ''The Phone Rings Every Night'' * 1962: ''Un chien dans un jeu de quilles'' * 1963: ''The Prize'' * 1963: ''Who Stole the Body?'' * 1963: ''Seduction by the Sea'' * 1964: ''A Shot in the Dark'' * 1964: ''Amongst Vultures'' * 1965: ''The Art of Love'' * 1965: ''The Money Trap'' * 1966: ''The Oscar'' * 1966: ''Boy, Did I Get a Wrong Number!'' * 1966: ''The Venetian Affair'' * 1967: ''Deadlier Than the Male'' * 1967: ''The Corrupt Ones'' * 1968: ''The Wrecking Crew'' * 1968: ''They Came to Rob Las Vegas'' * 1968: ''The Wicked Dreams of Paula Schultz'' * 1970: ''The Invincible Six'' * 1971: ''Percy'' * 1971: ''Zeppelin'' * 1972: ''Baron Blood'' * 1973: ''Lisa and the Devil'' * 1973: ''Die Reise nach Wien'' * 1974: ''One or the Other'' * 1974: ''It's Not the Size That Counts'' * 1975: ''Carry on Behind'' * 1975: ''The House of Exorcism'' * 1976: ''One Away'' * 1976: ''Meet Him and Die'' * 1978: ''I Miss You, Hugs and Kisses'' * 1979: ''Jamaican Gold'' * 1979: ''A Nightingale Sang in Berkeley Square'' * 1979: ''The Prisoner of Zenda'' * 1980: ''Exit Sunset Boulevard'' * 1981: ''Der Mann im Pyjama'' * 1984: ''Niemand weint für immer'' * 1984: ''Lily in Love'' * 1986: ''Hollywood Ghost Stories'' * 1992: ''Severed Ties'' * 1996: ''Alles nur Tarnung'' === Televisiereekse === * 1953: ''The Irv Kupcinet Show'' * 1968: ''Treffpunkt Airport'' * 1969: ''The Engelbert Humperdinck Show'' * 1971: ''Jerry Visits'' * 1974: ''Musik! Musik!'' * 1985: ''Jenny's War'' * 1986: ''The Exciting World of Speed and Beauty'' * 1988: ''Adventures Beyond Belief'' * 1994: ''Florian III'' === Televisierolprente === * 1962: ''Le chien'' * 1971: ''Perlico - Perlaco'' * 1972: ''Probe'' * 1972: ''Sommer-Sprossen'' * 1977: ''Nicht von gestern'' * 1981: ''Barbara Woodhouse Goes to Beverly Hills'' * 2000: ''Nicht mit uns'' * 2005: ''Reblaus'' === Video's === * 2017: ''In der Folterkammer des Barons'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0813961|Elke Sommer}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Sommer, Elke}} [[Kategorie:Geboortes in 1940]] [[Kategorie:Duitse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Duitse aktrises van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 1lk4emlrkc898q5xvpkixet7q131yux 3139002 3138999 2026-10-29T11:51:28Z Jan van Schilligeham 100462 Aktiewe jare 1959–2026 3139002 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Elke Sommer | Beeld = Elke Sommer 1965.JPG | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Elke von Schletz | Alias = | Geboortedatum = [[5 November]] [[1940]] | Geboorteplek =[[Berlyn]] | Nasionaliteit = [[Duitsland|Duits]] | Sterfdatum = | Sterfplek =[[Los Angeles]] | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 1959–2026 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0813961 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> |Sterftedatum=[[28 Oktober]] [[2026]]}} '''Elke Sommer''' (* [[5 November]] [[1940]] in [[Berlyn]]; † [[28 Oktober]] [[2026]] in [[Los Angeles]]) was 'n [[Duitsland|Duitse]] aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Prize'' (1963), ''A Shot in the Dark'' (1964), ''The Oscar'' (1966), en ''The Wrecking Crew'' (1968). == Filmografie == === Rolprente === * 1959: ''Ragazzi del Juke-Box'' * 1959: ''La Pica sul Pacifico'' * 1960: ''Howlers of the Dock'' * 1960: ''Love, the Italian Way'' * 1961: ''Auf Wiedersehen'' * 1961: ''Geliebte Hochstaplerin'' * 1961: ''Und sowas nennt sich Leben'' * 1961: ''Why Bother to Knock'' * 1961: ''Daniella by Night'' * 1962: ''Café Oriental'' * 1962: ''Das Mädchen und der Staatsanwalt'' * 1962: ''Bahía de Palma'' * 1962: ''Sweet Ecstasy'' * 1962: ''The Phone Rings Every Night'' * 1962: ''Un chien dans un jeu de quilles'' * 1963: ''The Prize'' * 1963: ''Who Stole the Body?'' * 1963: ''Seduction by the Sea'' * 1964: ''A Shot in the Dark'' * 1964: ''Amongst Vultures'' * 1965: ''The Art of Love'' * 1965: ''The Money Trap'' * 1966: ''The Oscar'' * 1966: ''Boy, Did I Get a Wrong Number!'' * 1966: ''The Venetian Affair'' * 1967: ''Deadlier Than the Male'' * 1967: ''The Corrupt Ones'' * 1968: ''The Wrecking Crew'' * 1968: ''They Came to Rob Las Vegas'' * 1968: ''The Wicked Dreams of Paula Schultz'' * 1970: ''The Invincible Six'' * 1971: ''Percy'' * 1971: ''Zeppelin'' * 1972: ''Baron Blood'' * 1973: ''Lisa and the Devil'' * 1973: ''Die Reise nach Wien'' * 1974: ''One or the Other'' * 1974: ''It's Not the Size That Counts'' * 1975: ''Carry on Behind'' * 1975: ''The House of Exorcism'' * 1976: ''One Away'' * 1976: ''Meet Him and Die'' * 1978: ''I Miss You, Hugs and Kisses'' * 1979: ''Jamaican Gold'' * 1979: ''A Nightingale Sang in Berkeley Square'' * 1979: ''The Prisoner of Zenda'' * 1980: ''Exit Sunset Boulevard'' * 1981: ''Der Mann im Pyjama'' * 1984: ''Niemand weint für immer'' * 1984: ''Lily in Love'' * 1986: ''Hollywood Ghost Stories'' * 1992: ''Severed Ties'' * 1996: ''Alles nur Tarnung'' === Televisiereekse === * 1953: ''The Irv Kupcinet Show'' * 1968: ''Treffpunkt Airport'' * 1969: ''The Engelbert Humperdinck Show'' * 1971: ''Jerry Visits'' * 1974: ''Musik! Musik!'' * 1985: ''Jenny's War'' * 1986: ''The Exciting World of Speed and Beauty'' * 1988: ''Adventures Beyond Belief'' * 1994: ''Florian III'' === Televisierolprente === * 1962: ''Le chien'' * 1971: ''Perlico - Perlaco'' * 1972: ''Probe'' * 1972: ''Sommer-Sprossen'' * 1977: ''Nicht von gestern'' * 1981: ''Barbara Woodhouse Goes to Beverly Hills'' * 2000: ''Nicht mit uns'' * 2005: ''Reblaus'' === Video's === * 2017: ''In der Folterkammer des Barons'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0813961|Elke Sommer}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Sommer, Elke}} [[Kategorie:Geboortes in 1940]] [[Kategorie:Duitse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Duitse aktrises van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] tj6lfhvk8h9l6a6eszlqkxenlrv3eyn 0 282365 3138976 2978711 2026-10-29T10:57:28Z CommonsDelinker 1161 Administrateur [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vervang "Peter_Paul_Rubens_-_The_Deposition_(Galleria_Borghese.jpg" met "Peter_Paul_Rubens_-_The_Deposition_(Galleria_Borghese).jpg" omrede: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6] 3138976 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Museum | Naam = Galleria Borghese | Beeld = Galleria borghese facade.jpg | Onderskrif = | Alt = | map_type           = Italië Rome | map_caption = Ligging van die museum in Rome | coordinates = | Openingsjaar = 1903 | Ligging           = [[Villa Borghese]], [[Rome]], [[Italië]] | Tipe museum = Kunsmuseum | Webtuiste = <!-- use P856, official website, from WikiData --> }} Die '''Galleria Borghese''' (Afrikaans: Borghese Galery) is 'n kunsgalery in [[Rome]], [[Italië]] wat in die voormalige Villa Borghese Pinciana gehuisves word. Die gebou van die galery was aanvanklik met die omringende tuine geïntegreer, maar deesdae word die Villa Borghese-tuine as 'n afsonderlike toeristeaantreklikheid beskou. Die Galleria Borghese huisves 'n groot deel van die Borghese versameling van [[Skilderkuns|skilderye]], [[beeldhouwerk]]e en oudhede wat deur [[Scipione Borghese|Kardinaal Scipione Borghese]], die neef van [[Pous Paulus V]] (regeer 1605–1621), begin is. Die Villa is gebou deur die argitek [[Flaminio Ponzio]], gebaseer op sketse deur Scipione Borghese self, wat dit gebruik het as '' [[Villa|villa suburbana]],'' dit wil sê 'n plattelandse villa aan die rand van Rome. Scipione Borghese was 'n vroeë beskermheer van [[Gian Lorenzo Bernini|Bernini]] en 'n ywerige versamelaar van werke van [[Caravaggio|Michelangelo Merisi da Caravaggio]], wat goed verteenwoordig is in die versameling by wyse van sy ''Seun met 'n Mandjie Vrugte '', ''Die skrywende Sint Jerome'', die ''Die Jong en Siek Bacchus'', en andere. Ander noemenswaardige skilderye sluit [[Titiaan]] se ''Helige en Onhelige Liefde'', [[Raphael]] se ''Begrafnis van Christus'' en werke van [[Peter Paul Rubens]] en Federico Barocci in. ==Van die verlede tot die hede== Die ''Casino Borghese'' is opgerig in 'n gebied wat in die sewentiende eeu buite die mure van [[Rome]] geleë was, met die naaste toegang synde ''Porta del Popolo'' te wees. Aanvanklik het die gronde van die villa 'n gebied met 'n omtrek van byna 3 kilometer bedek. <ref> [https://books.google.com/books?id=-2c5AAAAcAAJ Guida metodica di Roma e suoi contorni], deur Giuseppe Melchiorri , Rome (1836); bladsy 609. </ref> Die hoofgebou is ontwerp deur die Vlaamse argitek Giovanni Vasanzio.<ref> Melchiorri, bladsy 610. </ref> Teen 1644 het John Evelyn dit beskryf as " 'n Elysium van vreugde" met "verskeie fonteine en klein stroompies water". Evelyn het ook die ''Vivarium'' waarin [[volstruis]]e, [[pou]]e, [[swaan|swane]] en [[kraanvoël]]s gehuisves is, en " 'n aantal vreemde diere", beskryf. Prins Marcantonio IV Borghese (1730-1800), wat 'n aanvang geneem het met die hervorming van die park se formele tuinargitektuur na die van 'n Engelse tuin, het in ongeveer 1775 onder leiding van die argitek Antonio Asprucci begin om die verouderde tapisserie en leerbehangsel te vervang en om die ''Casina'' op te knap. Hy het die Borghese beeldhouwerke en oudhede ingevolge 'n nuwe tematiese tema geplaas wat die Borghese opperheerskappy in Rome gevier het. Die rehabilitasie van die villa as 'n outentieke openbare museum in die laat agtiende eeu was die onderwerp van 'n uitstalling by die Getty Navorsingsinstituut in Los Angeles in 2000, <ref>[http: // www. getty.edu/bookstore/titles/prince.html '' Making a Prince's Museum: Drawings for the Late Achttenth Century Redecoration of the Villa Borghese. ''] Getty Research Institute (17 Junie-17 September 2000). Katalogus deur Carole Paul, met 'n essay deur Alberta Campitelli.{{ISBN|978-0-89236-539-5}}</ref> wat gemotiveer is deur die instituut se verkryging van vier en vyftig tekeninge wat met die projek verband hou. In 1808 is prins Camillo Filippo Ludovico Borghese, die swaer van Napoleon,<ref>Hy was getroud met [[Pauline Bonaparte]]; [[Antonio Canova]] se halfnaakte portret van haar as ''Venus Victrix'' word in een van die galerye uitgestal.</ref>gedwing om die Romeinse beeldhouwerke en oudhede van die Borghese aan die keiser te verkoop. Die resultaat is dat die ''Borghese Gladiator'', wat sedert die 1620's bekend is as die mees bewonderenswaardige beeldhouwerk in die Villa Borghese, nou eerder in die [[Louvre|Musée du Louvre]] besigtig en waardeer moet word. Die ''"Borghese Hermaphroditus"'' word ook nou in die Louvre gehuisves. Die Borghese villa is met verloop van tyd uitgebrei, en uiteindelik in 1902 aan die Italiaanse regering verkoop, saam met die Borghese-landgoed en omliggende tuine en parkgebied. ==Versameling== [[Beeld:Tiziano - Amor Sacro y Amor Profano (Galería Borghese, Roma, 1514).jpg|duimnael|regs|420px|''Heilige en Onheilige Liefde'' deur Titiaan. c. 1514]] Die Galleria Borghese beskik oor twintig kamers wat oor twee vloere of verdiepings versprei is. Die hoofvloer word meestal gewy aan klassieke oudhede uit die 1ste tot 3de eeu AD (insluitend 'n beroemde 320-30 n.C. Gladiator-mosaïek van gladiators wat in 1834 by die Borghese landgoed by Torrenova aan die Via Casilina buite Rome aangetref is) asook klassieke en neo-klassieke beeldhouwerke soos die ''Venus Victrix''. Die hoofvertrek van die hoofvloer genaamd die ''Salone'' beskik oor 'n groot ''trompe l'oeil'' plafonfresko deur die [[Sisilië|Sisiliaanse]] kunstenaar Mariano Rossi. Die fresko beeld ''Marcus Furius Camillus uit wat die beleg van die Kapitoolhoogte deur die Galliërs ontset''. Die grotteschi-versierings is deur Pietro Rotari geskilder, en die tekeninge van diere deur Venceslaus Peter Boemo.<ref> Melchiorri, bladsye 610-611. </ref> Die eerste kamer buite die ''Salone'' is die ''Camera di Cerere'', met 'n marmervaas wat ''Oedipus en die Sfinks'' uitbeeld. Die tweede kamer beskik oor 'n plafon met 'n fresko van Francesco Caccianiga saam met die ''Val van Phaeton''. Die derde kamer huisves Bernini se ''Apollo en Daphne''.<ref> Melchiorri, bladsy 611. </ref> === Gian Lorenzo Bernini by die Borghese === Baie van die beeldhouwerke word vertoon in die ruimtes waarvoor hulle bedoel was, insluitende baie werke van [[Gian Lorenzo Bernini]]. Die versameling maak 'n beduidende persentasie van sy produksie van sekulêre beeldhouwerke uit, en begin met vroeë werke soos sy ''Die bok Amalthea met die baba Jupiter en 'n bosgod'' (1615), sy ''Aeneas, Anchises, en Ascanius'' (1618–19) <ref>[http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/b/bernini/gianlore/sculptur/1610/aeneas.html Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1100–1850)<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/b/bernini/gianlore/sculptur/1610/2amalthea.html Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1100–1850)<!-- Bot generated title -->]</ref> asook sy dinamiese ''Verkragting van Proserpine'' (1621–22), ''Apollo en Daphne'' (1622–25) <ref>[http://gallery.euroweb.hu/html/b/bernini/gianlore/sculptur/1620/apollo_d.html Apollo and Daphne by BERNINI, Gian Lorenzo<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051115123053/http://gallery.euroweb.hu/html/b/bernini/gianlore/sculptur/1620/apollo_d.html |date=2005-11-15 }}</ref> en ''Dawid,'' (1623)<ref>[http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/b/bernini/gianlore/sculptur/1620/david.html Web Gallery of Art, image collection, virtual museum, searchable database of European fine arts (1100–1850)<!-- Bot generated title -->]</ref> welke beskou word as belangrike werke van [[barok]]beeldhouwerk. Daarbenewens is verskeie portret-borsbeelde in die galery opgeneem, waaronder een van [[Pous Paul V]], en twee portrette van een van sy vroeë beskermhere, Kardinaal Scipione Borghese (1632). <ref>[http://www.wga.hu/html/b/bernini/gianlore/sculptur/1630/scipione.html Bust of Scipione Borghese by BERNINI, Gian Lorenzo<!-- Bot generated title -->]</ref> Die tweede Scipione Borghese-portret is vervaardig nadat 'n groot kraak in die marmer tydens die skepping van die eerste weergawe ontdek is. ==Nabygeleë museums== Die nabygeleë ''Galleria Nazionale d'Arte Moderna'' kan ook besigtig word. Die galery spesialiseer in 19de en 20ste-eeuse Italiaanse kuns. Die ''[[Nasionale Etruskiese Museum|Museo Nazionale Etrusco]]'' beskik oor 'n versameling voor-Romeinse voorwerpe, wat merendeels bestaan uit voorwerpe van die Etruskiese beskawing wat neffens Rome opgegrawe is. == Hoogtepunte uit die versameling == === Beeldhouwerke === <center> <gallery widths="210px" heights="190px" perrow=3> beeld:Bernini Truth unveiled by Time Gal Borghese.jpg|''Die Waarheid Onthul deur Tyd'' deur Bernini. c. 1645-1652 beeld:Apollo and Daphne (Bernini).jpg|''Apollo en Daphne'' deur Bernini. c. 1622 beeld:RapeOfProserpina.jpg|''Die verkragting van Proserpine'' deur Bernini. c. 1621 beeld:Bernini's David.jpg|''Dawid'' deur Bernini. c. 1623-1624 beeld:Paolina Borghese (Canova).jpg|''Pauline Bonaparte'' deur [[Antonio Canova]]. beeld:Bernini ScipioneBorghese.jpg|''Borsbeeld van Scipione Borghese'' deur Bernini. c. 1632 </gallery> </center> === Skilderye === <center> <gallery widths="210px" heights="190px" perrow=3> beeld:DossoDossi.jpg|''Melissa'' deur Dosso Dossi. c. 1507 beeld:Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Die skrywende Sint Jerome'' deur Caravaggio. c. 1606 beeld:Rafael - A deposição.jpg|''Die afneming'' deur by Raphael. c. 1507 beeld:John the Baptist (Galleria Borghese)-Caravaggio (1610).jpg|''[[Johannes die Doper]]'' deur Caravaggio. c. 1610 beeld:Jacopo da Ponte - The Last Supper - WGA01433.jpg|''Die Laaste Avondmaal'' deur Jacopo Bassano. c. 1546 Beeld:Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna, Kind en die Slang'' deur Caravaggio. c. 1605-1606 beeld:Correggio - Danaë - WGA05341.jpg|''Danae'' deur Correggio. c. 1530 Beeld:Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Seun met 'n Mandjie Vrugte'' deur Caravaggio. c. 1593 Beeld:Domenichino - Diana and her Nymphs - WGA06390.jpg|''Diana en haar Nimfe'' deur Domenichino. c. 1616-1617 beeld:Titian - The Scourging of Christ - WGA22826.jpg|''Die Geseling van Christus'' deur Titiaan. c. 1560 Beeld:Sisto Badalocchio - The Entombment of Christ, 1610.jpg|''Afneming'' deur Sisto Badalocchio. c. 1610 beeld:Paolo Veronese - St John the Baptist Preaching - WGA24813.jpg|''Johannes die Doper'' deur Paolo Veronese. c. 1562 Beeld:Peter Paul Rubens - The Deposition (Galleria Borghese).jpg|''Bewening'' deur Peter Paul Rubens. c. 1602 beeld:Gerrit van Honthorst cat02.jpg|''Die Konsert'' deur Gerrit van Honthorst. c. 1626-1630 Beeld:Antonello da Messina 054.jpg|''Portret van 'n Man'' deur Antonello da Messina. c. 1474-1475 Beeld:Lady with unicorn by Rafael Santi.jpg|''Dame met 'n Eenhoring'' deur [[Raphael]]. c. 1505 beeld:Titian - Venus Blindfolding Cupid - WGA22908.jpg|''Venus Blinddoek Cupid'' deur [[Titiaan]]. c. 1565 beeld:Dominikus von Tizian.jpg|''Sint Dominic'' deur Titiaan. c. 1565 beeld:Parmigianino - Portrait of a Man - WGA17040.jpg|Portret van 'n Man deur [[Parmigianino]]. c. 1528 beeld:Lorenzo Lotto - Madonna and Child with St Ignatius of Antioch and St Onophrius - WGA13663.jpg|''Madonna, Kind en heiliges'' deur Lorenzo Lotto. c. 1508 beeld:Peter Paul Rubens - Susanna and the Elders (Galleria Borghese).jpg|''Susanna en die ouderlinge'' deur [[Peter Paul Rubens]]. c. 1607-1608 beeld:Giovanni Bellini - Madonna and Child - WGA01777.jpg|''Madonna en Kind'' deur [[Giovanni Bellini]]. c. 1510 beeld:Young Sick Bacchus-Caravaggio (1593).jpg|''Die Jong en Siek Bacchus'' deur Caravaggio. c. 1593 beeld:Gianlorenzo Bernini - Self-Portrait as a Young Man - WGA01971.jpg|Selfportret deur [[Gian Lorenzo Bernini]]. c. 1623 </gallery> </center> ==Notas== <!--This article uses the Cite.php citation mechanism. If you would like more information on how to add references to this article, please see http://meta.wikimedia.org/wiki/Cite/Cite.php --> {{Reflist|2}} ==Eksterne skakels== {{commons|Museo e Galleria Borghese}} * [http://galleriaborghese.beniculturali.it/index.php?it/1/home Amptelike webtuiste] * [http://www.theartpostblog.com/en/amor-sacro-e-amor-profano-painting-tiziano/ Amor sacro e amor profano (Heilige en Onheilige Liefde)] Beskrywing van die skildery. * [http://www.romeartlover.it/Vasi187.html Argitektuur en tuine by die Villa Borghese of Kasino] * [https://web.archive.org/web/20080820012428/http://www.duchs.com/travel/italy/rome/attractions/Galleria_Borghese Resensies van Galleria Borghese] * [https://maps.google.com/maps?q=10+via+del+corso,+rome&ll=41.914150,12.492453&spn=0.003777,0.008929&t=k&hl=en Satellietfoto] — die Galleria Borghese is die villa wat in die middel van die foto voorkom en wat deur die tuine omring word. * [https://web.archive.org/web/20070915142309/http://roma.cercachetrovi.it/?q=galleria-borghese Kaart van die area, met verbandhoudende dienste] {{Koördinate|41|54|50.4|N|12|29|31.2|E|region:IT_type:landmark|aansig=titel}} {{Normdata}} [[Kategorie:Museums in Italië]] [[Kategorie:Rome]] h4143uoky154nkxop5j71yl320oshfu 0 305305 3138899 2978795 2026-10-29T04:39:02Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138899 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Germaine_Schroeder_&_Jean_Reutlinger,_1913.PNG|duimnael| Germaine Schroeder en Jean Reutlinger in 1913]] '''Germaine Schroeder''' (* [[1889]], † [[1983]]) was 'n [[Frankryk|Franse]] [[Boekbindery|boekbinder]]. == Lewe en werk == Germaine Schroeder het vanaf 1913 as 'n boekbinder gewerk<ref>[http://www.alde.fr/lot/5354072 ''Valéry (Paul) illustré. L’Âme et la Danse, Dialogue Socratique illustré.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608050913/http://www.alde.fr/lot/5354072 |date= 8 Junie 2020 }} In: alde.fr</ref> en het voor die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] haar eerste ateljee in Parys in die Rue Denfert-Rochereau 22<ref name="idref.fr">[https://www.idref.fr/177674598 ''Schroeder, Germaine (1889-1983).''] In: [[Système universitaire de documentation]]</ref> opgerig.<ref name="idref.fr"/> Die modeontwerper Jacques Doucet het haar opdrag gegee om die eerste van die talle omslagontwerpe wat deur Pierre Legrain ontwerp is, te handwerk.<ref name="de Proyart">Jean-Baptiste de Proyart: [http://www.deproyart.com/home/238-coco-chanel-misia-sert-germaine-schroeder.html ''Coco Chanel, Misia Sert & Germaine Schroeder.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608050914/http://www.deproyart.com/home/238-coco-chanel-misia-sert-germaine-schroeder.html |date= 8 Junie 2020 }} In: deproyart.com</ref> Germaine Schroeder was destyds in 'n verhouding met die Franse fotograaf Jean Reutlinger. Hulle publiseer saam [[gedigte]] in die tydskrif ''La Vasque''.<ref>[http://expositions.bnf.fr/portraits/grand/046_1.htm ''John Léo (dit Jean) Reutlinger (1891-22 août 1914). Portrait de la poétesse Germaine Schroeder dans son appartement du 52, rue Madame.''] In: [[Bibliothèque nationale de France]]</ref> Toe die Eerste Wêreldoorlog begin, is Reutlinger in militêre diens opgeneem. Hy het Germaine Schroeder gevra om sy garnisoen te besoek en aan haar talle persoonlike dokumente gegee. Reutlinger sterf in die [[Ardenne|Ardennen]] op 22 Augustus 1914,<ref>Geert Buelens: ''Europas Dichter und der Erste Weltkrieg''. Suhrkamp, Frankfurt 2014, {{ISBN|978-3-518-73707-1}}, S.&nbsp;87.</ref> waarna Schroeder na sy boedel omgesien.<ref>Jean-Pierre Bourgeron: ''Les Reutlinger. Photographes à Paris 1850–1937''. Grove Art, Paris 1979, {{ISBN|2-903097-02-X}}, S.&nbsp;55, 56.</ref> Teen 1925 het die boekbinder 'n reputasie verwerf wat haar kliënte soos die politikus Louis Barthou, [[Coco Chanel]], en die skrywer [[Jean Cocteau]] verdien het.<ref name="de Proyart"/> In dieselfde jaar wys sy haar werk by die ''Exposition internationale des Arts Décoratifs et industriels modernes''.<ref>[https://issuu.com/brunomanuelalbano/docs/cnum_4xae94.7 ''Exposition internationale des Arts décoratifs et industriels modernes, Band 7.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200616065715/https://issuu.com/brunomanuelalbano/docs/cnum_4xae94.7 |date=16 Junie 2020 }} S.&nbsp;224.</ref> Schroeder trou met die Franse dramaturg, draaiboekskrywer en voormalige hoof van die tydskrif ''La Revue'',<ref>Sylviane Coyault: [https://books.google.fr/books?id=IFNtgOYkD5AC&pg=PA152 ''Giraudoux européen de l’entre-deux-guerres.''] Université de Clermont-Ferrand II. Centre de recherches sur les littératures modernes et contemporaines, Association des amis de Jean Giraudoux. Presses Univ Blaise Pascal, 2008, {{ISBN|978-2-84516-376-8}}, S.&nbsp;152.</ref> Bernard Zimmer. Daarna gaan sy voort met haar werkswinkel onder haar nooiensvan Schroeder. In 1930 skuif sy die ateljee na ''7 rue Bonaparte'' en daarna na ''3 rue des Grands-Augustins''. In 1936 neem Mademoiselle Magdelaine die werkswinkel oor.<ref name="idref.fr"/> Uit die huwelik met Bernard Zimmer kom die seuns Jacques (* voor of in 1924)<ref>C. Delagrave, G. Duffy (Hrsg.): [https://books.google.com.au/books?id=k04SAAAAIAAJ&pg=PA784 ''Zimmer (Bernard).''] In: ''Qui êtes-vous? Annuaire des comtemporains; notices biographiques 1924.'' Maison Ehret, Paris 1924, S.&nbsp;784.</ref> en Pierre (* 1927, filmakteur).<ref>[https://alchetron.com/Pierre-Zimmer ''Pierre Zimmer.''] In: alchetron.com vom 5. Januar 2018.</ref> == Nalatenskap == Volgens die skrywer en bibliotekaresse Yves Peyré was Schroeder “een van die eerste boekbinders wat [[Art Deco]] aangepak het. […] Germaine Schroeder is aan die voorpunt van die uitvinders van Art Deco. "<ref>[http://www.alde.fr/lot/5354072 ''Valéry (Paul) illustré. L’Âme et la Danse, Dialogue Socratique illustré.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608050913/http://www.alde.fr/lot/5354072 |date= 8 Junie 2020 }} In: alde.fr<br />Originaltext: Germaine Schroeder est lun des premiers relieurs à se risquer sur la voie de l’Art déco. […] Germaine Schroeder est au premier plan des inventeurs de l’Art déco. (Y. Peyré).</ref> Kunsskrywer en versamelaar Ernest de Crauzat het in 1932 geoordeel dat die bindings van Germaine Schroeder "briljant van kleur en goed uitgevoer is" en dat dit "'n baie eerbare plek in hedendaagse produksie" was.<ref>[http://www.alde.fr/lot/5354072 ''Valéry (Paul) illustré. L’Âme et la Danse, Dialogue Socratique illustré.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608050913/http://www.alde.fr/lot/5354072 |date= 8 Junie 2020 }} In: alde.fr<br />Originaltext: En 1932, Ernest de Crauzat (Écrivain d’art et collectionneur ) écrivait que les reliures de Germaine Schroeder, „brillantes de couleurs, et de bonne exécution, tiennent une place fort honorable dans la production contemporaine.“</ref> == Literatuur == * Julien Fléty: ''Dictionnaire des relieurs français ayant oefening de 1800 à nos jours.'' Technorama, 1988, {{ISBN|978-2-90491-807-0}}. * Mel Byars: ''The Design Encyclopedia.'' John Wiley & Sons, Hoboken 1994, {{ISBN|978-0-47102-455-2}}, p. &nbsp; 504. * Gordon Norton Ray, George Thomas Tanselle (red. ): ''Die Art Deco-boek in Frankryk.'' Bibliografiese vereniging van die Universiteit van Virginia, Charlottesville 2005, {{ISBN|1-88363-112-2}}, p. &nbsp; 100, 132, 157. * ''Reliure: Les Grands Articles d'Universalis.'' Encyclopaedia Universalis, Boulogne-Billancourt 2017, {{ISBN|978-2-34100-695-8}}, p. &nbsp; 36. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Schroeder, Germaine}} [[Kategorie:Franse kunstenaars]] [[Kategorie:Boekbinders]] [[Kategorie:Geboortes in 1889]] [[Kategorie:Sterftes in 1983]] ei97pw9aiqo1xkbz6d3ad822htoymth 0 305739 3138775 2693396 2026-10-28T15:58:47Z JMK 649 selakant 3138775 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Chalumnarivier |ander_naam = Tyolomnqa |beeld = |beeld_byskrif = |kaart = |kaart_byskrif = |oorsprong = |monding = [[Indiese oseaan]] |stroomgebied_lande = [[Oos-Kaap]] |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = 1 m |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Suid-Afrika |duimdrukkeretiketposisie = regs |diumdrukkerkaartgrootte = 280 |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 33 |breedtegraad_m = 13 |breedtegraad_s = 29 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 27 |lengtegraad_m = 34 |lengtegraad_s = 57 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Chalumnarivier''' ([[Xhosa]]: ''Tyolomnqa'') is 'n [[rivier]] in die [[Oos-Kaap]], [[Suid-Afrika]] wat in die [[Indiese Oseaan]] naby [[Oos-Londen]] uitmond.<ref>{{en}} [http://eprints.ru.ac.za/1996/1/FRASER-MSc-TR05-95.pdf Coastal dune dynamics and management]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ontstaan en roete == Twee riviere vloei saam om die Chalumnarivier te vorm by {{koördinate|33.0764|S|27.4307|O}} op die kusplato van die voormalige [[Ciskei]], vanwaar dit verder ooswaarts kronkel. Vir sy laaste kilometers swenk die rivier suidwaarts op pad see toe. Dit mond uit in 'n getymeer slegs 3,5&nbsp;km suidwes van [[Kayser's Beach]]. Die [[Tipe (biologie)|spesietipe]] van die merkwaardige [[Afrika-selakant|selakant]] is in 1938 naby die monding van die rivier gevang, en dan ook daarna vernoem, ''L. chalumnae''. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.geonames.org/946996/tyolomnqa.html Google-kaart van Chalumnarivier se monding] by Geonames.org (cc-by) {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Oos-Kaap]] ml8xnpeig6r5z9hpzpstht1pwv3eny0 3138787 3138775 2026-10-28T16:06:56Z JMK 649 etim 3138787 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Chalumnarivier |ander_naam = Tyolomnqa |beeld = |beeld_byskrif = |kaart = |kaart_byskrif = |oorsprong = |monding = [[Indiese oseaan]] |stroomgebied_lande = [[Oos-Kaap]] |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = 1 m |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Suid-Afrika |duimdrukkeretiketposisie = regs |diumdrukkerkaartgrootte = 280 |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 33 |breedtegraad_m = 13 |breedtegraad_s = 29 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 27 |lengtegraad_m = 34 |lengtegraad_s = 57 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Chalumnarivier''' ([[Xhosa]]: ''Tyolomnqa'') is 'n [[rivier]] in die [[Oos-Kaap]], [[Suid-Afrika]] wat in die [[Indiese Oseaan]] naby [[Oos-Londen]] uitmond.<ref>{{en}} [http://eprints.ru.ac.za/1996/1/FRASER-MSc-TR05-95.pdf Coastal dune dynamics and management]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Die rivier is vernoem na die ''ilitye lomnqa'' (oftewel "wonderklip") aangesien 'n alleenstaande rots hier op die andersins sanderige strand aanwesig is. == Ontstaan en roete == Twee riviere vloei saam om die Chalumnarivier te vorm by {{koördinate|33.0764|S|27.4307|O}} op die kusplato van die voormalige [[Ciskei]], vanwaar dit verder ooswaarts kronkel. Vir sy laaste kilometers swenk die rivier suidwaarts op pad see toe. Dit mond uit in 'n getymeer slegs 3,5&nbsp;km suidwes van [[Kayser's Beach]]. In 1938 is die [[Tipe (biologie)|spesietipe]] van die merkwaardige [[Afrika-selakant|selakant]] op ongeveer 80&nbsp;meter diepte naby die riviermonding gevang, en dan ook die volgende jaar daarna vernoem, ''L. chalumnae''. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.geonames.org/946996/tyolomnqa.html Google-kaart van Chalumnarivier se monding] by Geonames.org (cc-by) {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Oos-Kaap]] tou5riuhfdul9vw3kxnzyz736msuwym 0 315550 3138788 2771787 2026-10-28T16:12:12Z Ziv 115288 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Juliet on the BalconyFXD.jpg]] → [[File:Thomas Francis Dicksee - Juliet on the Balcony - FXD (McManus Art Gallery and Museum).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name and exact description 3138788 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Thomas Francis Dicksee - Juliet on the Balcony - FXD (McManus Art Gallery and Museum).jpg|duimnael|[[Juliet]] lewer 'n allenspraak op die balkon, onbewus daarvan dat [[Romeo]] luister in ''[[Romeo en Juliet]]<ref name="folger" />'']] '''Alleenspraak''' is gedagtes wat hardop gesê is, sonder om 'n ander persoon aan te spreek, 'n [[monoloog]] wat aan jouself gerig is.<ref name="Hasegawa" /> Alleenspraak word gebruik as 'n instrument in [[drama]] om 'n karakter se gedagtes aan die gehoor bekend te maak. Dit kan of direk aan gespreek word of om in vertroue te neem.<ref name="cambridge" /> [[Elizabethaanse teater|Engelse Renaissance-drama]] het alleenspraak met groot effekte gebruik;<ref name="cambridge" /> Die alleenspraak "To be, or not to be" is byvoorbeeld die middelpunt van [[William Shakespeare|Shakespeare]] se ''[[Hamlet]]''. == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="Hasegawa">{{Cite book|last=Hasegawa|first=Yoko|url=|title=Soliloquy in Japanese and English|date=2010|publisher=John Benjamins Pub. Co|year=|isbn=978-90-272-8753-3|location=Amsterdam|pages=2|oclc=697617483}}</ref> <ref name="cambridge">{{Cite book|last=Braunmuller|first=A. R.|url=|title=The Cambridge companion to English Renaissance drama|last2=Hattaway|first2=Michael|date=2003|publisher=Cambridge University Press|others=|year=2003|isbn=0-521-82115-0|edition=2nd|location=Cambridge, U.K.|pages=23|oclc=50761151}}</ref> <ref name="folger">{{Cite web |title=Romeo and Juliet - Act 2, scene 2 {{!}} Folger Shakespeare Library |url=https://www.folger.edu/explore/shakespeares-works/romeo-and-juliet/read/2/2/ |access-date=2025-04-28 |website=www.folger.edu |language=en-US}}</ref> }} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Letterkunde]] qxby1djjrtriiamb908a6h5rgzv5x2j 0 367926 3138988 2909935 2026-10-29T11:22:28Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138988 wikitext text/x-wiki '''Isaq Schrijver''' ([[floruit|fl.]] 1689 &ndash; 1705/06) was 'n [[Nederland]]se [[vaandrig]] en Suid-Afrikaanse ontdekkingsreisiger. Hy is gebore en getoë in [[Leiden]] maar beide sy ouers is naby [[Aken]] in Duitsland gebore. Daar is baie min bekend oor sy opvoeding, hy was in 1667 'n seesoldaat. In Februarie 1684 het Schrijver 'n verkenningsekspedisie na [[Namakwaland]] gelei. Hy was op daardie stadium 'n sersant in die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] en gebaseer in die [[Kaap van Goeie Hoop]]. Hulle het so ver gegaan as [[Garies]] en het monsters van [[koper]]erts na [[Kaapstad]] teruggebring. == Berging van die ''Nossa Senhora dos Milagros'' == Schrijver het ook gehelp met die bergingsoperasie van die ''[[Nossa Senhora dos Milagros (skip)|Nossa Senhora dos Milagros]]'' wat in die nag van 16 April 1686 by [[Struisbaai]] op die rotse geloop het. Dit was 'n Portugese skip en het 'n bemanning van 150 gehad, met Don Emmanual Da Silva as die bevelvoerder. Die skip was van [[Goa]] af op pad terug na [[Portugal]]. Aan boord van die skip was diplomatieke geskenke van Narai, koning van [[Siam]], vir die Koning van Portugal, [[Louis XIV van Frankryk]], en [[Karel II van Engeland]]. Daar was ook drie Siamese ambassadeurs aanboord; hulle was deur die bemanning aan hulle lot oorgelaat. Twee van hulle is 'n maand later in 'n verswakte toestand gevind, die derde het gesterf.<ref>[http://upetd.up.ac.za/thesis/available/etd-06142004-094752/unrestricted/09chapter9.pdf] Inleiding en Inhoud Opgawe - Claassens Tesis.PDF</ref> Goewerneur [[Simon van der Stel]] het 'n groep mense gestuur om die berging te doen bestaande uit luitenant [[Olof Bergh]], Isaq Schrijver en ander persone. Hulle doel was om te berg wat hulle kon. Hulle bring egter goedere van waarde terug na die goewerneur en stories oor diefstal het gou die ronde gedoen. Die situasie is vererger en bevestig deur pogings om van die gebergde items aan die inwoners van Kaapstad te verkoop en goedere wat opgegrawe is in die tuin van Olof Bergh. Bergh het later skuld erken en aantygings gemaak dat Van der Stel self ook betrokke was. Bergh het 'n vonnis van drie en 'n halfjaar gekry wat hy op [[Robbeneiland]] uitgedien het terwyl Schrijver onskuldig bevind is. == Ekspedisie == Op 4 Januarie 1689 het Schrijver op sy mees lonende ekspedisie vertrek, twee jaar nadat hy bevorder is tot vaandrig. Sy doelwit was om handel te dryf met die Inqua [[Khoikhoi]] in die ooste van Kaapland. Hy vertrek met 'n geselskap van ongeveer 20 goed gewapende soldate en twee waens op 'n tog van ongeveer 1600&nbsp;km. Die botanis en kruiekenner, Heinrich Bernhard Oldenland (1663–99), was deel van die geselskap. Oldenland het onder andere medisyne bestudeer aan die [[Universiteit van Leiden]] en is in 1693 as hooftuinier in die V.O.C. se tuin in Kaapstad aangestel. Interessant genoeg was Oldenland ook deur die regering aangestel in die pos van superintendent vir paaie, brûe en geboue. Die tog het meer as drie maande geduur en het so ver as [[Aberdeen]] gegaan. Hulle het op 10 April 1689 terug gekeer met 'n trop van 1 000 beeste wat geruil is van die [[Xhosa]]-Khoi stamme. Geen persoon het sy lewe verloor gedurende die tog nie. Vroeëre reisigers was verplig om oor die [[Outenikwaberge]] te gaan naby [[Mosselbaai]] om die bykans ondeurdringbare ravyne en woude verder oos te vermy. Op daardie stadium was die enigste pad oor die berge die [[Attakwaskloofpas]]. Die kloof is vernoem na die hoofman van die [[Hessekwa]] [[Khoikhoi]]. Schrijver was die pioneer van die roete; hy het 'n olifantpaadjie gevolg tot by die [[Olifantsrivier, Klein Karoo|Olifantsrivier]] in Januarie 1689. Die [[Duiwenhoksrivier]] by [[Heidelberg, Wes-Kaap|Heidelberg]] is deur hom vernoem en ''Schrijvershoek'' naby [[Langebaan]] is na hom vernoem. Hy het in 1699 afgetree op sy plaas ''Schoongezicht'' naby [[Stellenbosch]], die plaas het aansienlik in grote toegeneem met die verkryging van die aangrensende eiendom wat deel van die plaas geword uit die boedel van afgestorwe slawe wat vrygelaat is. ''Schoongezicht'' se geskiedenis is nagevors terug tot in 1692 toe Simon van der Stel 17 hektaar grond aan die bevryde slawe van [[Angola]], Manuel en Antonia, Louis van [[Bengale]] asook Isaq Schrijver geskenk het. Schrijver het met Marie Elizabeth van Coningshoven in die huwelik getree. Daarna reis hy weer na die noorde om vir [[koper]] te soek. Hy keer 'n paar jaar later terug en sterf uiteindelik op die plaas en word deur Marie Elizabeth oorleef. Sy trou later met Jacob Groenewald. Die plaas bly in die familie se besit vir ten minste 'n 100 jaar, eienaarskap verwissel 'n paar keer in die drie eeue van die plaas se bestaan. Coenraad Fick het die gewel Kaapse styl huis in 1830 gebou. In die 1920's is die plaas deur 'n mev. English gekoop, sy restoureer al die geboue en verbeter die wingerde en hernoem die plaas ''Lanzerac'', na die wynbou streek in [[Frankryk]]. In 1958 het die entrepreneur David Rawdon die plaas na 'n suksesvolle hotel oorgeskakel. In 1990 het die besigheidsman [[Christo Wiese]] die eiendom gekoop en dit verander na 'n wynmakersplaas met 'n hotel.<ref>{{Verwys web |titel=Lanzerac Manor and Winery - Located in the heart of Cape Winelands |url=http://www.lanzerac.co.za/history.htm |argief-url=https://web.archive.org/web/20080114095658/http://www.lanzerac.co.za/history.htm |argiefdatum=14 Januarie 2008 |besoekdatum=22 Januarie 2021 |url-status=dead}}</ref> Kopies van Schrijver se joernale oor sy ekspedisies het behoue gebly en word bewaar in die Kaapse argiewe. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * Standard Encyclopaedia of Southern Africa (vol.9) - NASOU, (Cape Town 1973) * Mossop, E.E. ''Journals of the expeditions of the Honourable Ensigns Olof Bergh (1682 and 1683) and Isaq Schrijver (1689)''. Van Riebeeck Society, Cape Town, 1931. {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Schrijver, Isaq}} [[Kategorie:Geboortes in die 1600's]] [[Kategorie:Sterftes in 1706]] 89lrltys15ga3psawjeuj0fxn4600z4 0 368117 3138996 2811932 2026-10-29T11:40:41Z Pynappel 70858 3138996 wikitext text/x-wiki [[Lêer:2008-05-01_a_Basenji_03.jpg|duimnael|'n Basenji]] Die '''basenji''' is een van die oudste honderasse op aarde. Die honde is gemiddeld 40cm hoog op hul pote. Hulle het ‘n pels wat bestaan uit kort, gladde, syerige hare wat óf koffiekleurig met wit óf swart met wit óf koffiekleurig, swart en wit is. Kenmerke is die geplooide voorkop, gekrulde stert, groot regopstaande ore, skerp snoet en bruin oë. Merkwaardig van hierdie ras is dat hulle nie blaf nie. Die enigste klanke wat hulle voortbring is ‘n huilende geluid wat sterk laat dink aan [[jodel]]. Hierdie ras is afkomstig uit die oerwoud van Midde-Afrika waar hulle as jaghonde gebruik is. Ook die [[farao]]’s van [[Egipte]] was reeds met die honde bekend. Afbeeldings van die honde is in [[Toetankamen]] se graf gevind. Sedertdien het die ras geen veranderinge ondergaan nie. == Sien ook == *[[Africanis]] == Bronnelys == *Green, Lawrence G.: These wonders to behold. Experiences and discoveries of an author in search of the grain of truth in Africa’s strangest tales; and views on certain deep mysteries of Africa, solved and unsolved or never to be solved. Kaapstad: Howard Timmins, 1959. {{Normdata}} [[Kategorie:Honde]] lxtcd8z5uvwgotihx7h4vylp7kisl10 0 369085 3138827 2922300 2026-10-28T19:19:19Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138827 wikitext text/x-wiki 'n '''Treinongeluk in Pretoria''' het op [[21 April]] [[2010]] plaasgevind toe treinwaens vir 19 km weggehardloop het vanaf Centurionstasie en verderaan ontspoor het by [[Pretoriastasie]]. Drie mense is dood en sewe is ernstig beseer. == Geskiedenis == [[Lêer:Rovos Rail observation car type A-28 twin diner. (8668378643).jpg|duimnael|'n Rovos-treinwa in 2004]] Op 21 April 2010 was 'n luukse toeristetrein wat deur Rovos Rail bedryf word, by die Centurionstasie waar die [[elektriese lokomotief]] omgeruil word vir 'n [[Klas 25-stoomlokomotief|Klas 25NC]] 4-8-4 [[stoomlokomotief]]. Tydens die oorskakeling het die passasierswaens vir 19 km (12 myl) buite beheer geloop totdat hulle by Pretoria gewelddadig ontspoor het. Die ongeluk het buite die [[Bloutrein]]depot plaasgevind.<ref name="BBC8635303">{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8635303.stm|title=Rovos Rail train derails in South Africa: Two dead|date=21 April 2010|publisher=BBC News Online|access-date=15 Mei 2010}}</ref> Daar was 59 passasiers en dertig treinpersoneel aan boord van die waens.<ref name="Indy">{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/africa/britons-unhurt-as-vintage-safari-train-derails-in-south-africa-1950307.html|title=Britons unhurt as vintage safari train derails in South Africa|date=21 April 2010|publisher=The Independent|access-date=16 Mei 2010}}</ref> Drie van die treinpersoneel is dood, en ongeveer [[Suid-Afrikaanse rand|R15 000 000]] ([[Pond sterling|£ 1 338,000]]) se skade is aan die waens aangerig. == Ondersoek == Die Suid-Afrikaanse owerhede het 'n raad van ondersoek ingestel. [[Metrorail]] en die Suid-Afrikaanse spoorwegveiligheidsreguleerder was in die raad van ondersoek verteenwoordig. 'n Aanvanklike beoordeling van die oorsaak van die ongeluk was dat die ongekoppelde waens onvoldoende remkrag gehad het om die weghol te voorkom.<ref name="BBC8637093">{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/8637093.stm|title=South Africa probe into luxury Rovos Rail train crash|date=22 April 2010|publisher=BBC News Online|access-date=16 Mei 2010}}</ref> Na verneem word, was die handremme op die waens nie aangewend nie. Aangesien die trein nie gelyk gestaan het nie, moes skotte ook onder die wiele van die waens geplaas word, wat nie gedoen is nie.<ref name="Iol">{{Cite web|url=http://www.iol.co.za/index.php?from=rss_South+Africa&set_id=1&click_id=13&art_id=vn20100424080133347C977285|title=Rovos, Transnet get 'improvement directive'|last=Hosken|first=Graeme|date=24 April 2010|agency=SAPA|publisher=IOL|access-date=16 Mei 2010}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Treinongelukke in Suid-Afrika]] ogvt9la18b3vgz2esl73qcy53qpsh81 0 384183 3138793 3037021 2026-10-28T16:27:13Z Teslo1230 217118 3138793 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Persoon |image=Camille Muffat.jpg |name=Camille Muffat |birth_name=Camille Marie Manuella Muffat |geboortedatum={{Geboortedatum|1989|10|28}} |geboorteplek=[[Nice]], [[Frankryk]]|sterfdatum={{Sterfdatum en ouderdom|1989|10|28|2015|3|9}} |sterfplek=[[Villa Castelli]], [[La Rioja]], [[Argentinië]] |doodsoorsaak=[[Villa Castelli -vliegtuigongeluk]] |lyk_ontdek=13 Maart 2015<br>[[Villa Castelli]], [[La Rioja]], [[Argentinië]] |resting place=Gairaut begraafplaas |nasionaliteit=[[Frankryk]] |beroep=[[Swem]] |burgerskap=[[Argentinië]] }} '''Camille Muffat''' ([[Nice]], [[Frankryk]], [[28 Oktober]] [[1989]] - Villa Castelli, La Rioja, [[Argentinië]], [[9 Maart|9]] [[Maart]] [[2015]]) <ref>{{Cite web|url=http://www.latercera.com/noticia/mundo/2015/03/678-620008-9-medallistas-olimpicos-franceses-fallecieron-en-choque-de-helicopteros-en.shtml|title=Franse Olimpiese medaljewenners het omgekom in 'n helikopterongeluk in Argentinië|date=9 Maart 2015|publisher=La Tercera|access-date=14 Augustus 2021|archive-date= 5 Maart 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305021641/http://www.latercera.com/noticia/mundo/2015/03/678-620008-9-medallistas-olimpicos-franceses-fallecieron-en-choque-de-helicopteros-en.shtml|url-status=dead}}</ref> was 'n [[Frankryk|Franse]] swemster en kampioen tydens die [[Olimpiese Somerspele 2012|Olimpiese Spele]] in Londen in die 400 meter vryslag. == Biografie == === Vroeë jare === Camille Muffat debuteer op 17-jarige ouderdom met 'n silwermedalje by die Europese Swemkampioenskappe in 2006. 'n Jaar later, in die 2007 Europese swemkampioenskappe, verower sy haar eerste goue medalje in die 200m vryslag met 'n tyd van 2:09.05 en ook 'n bronsmedalje in die 400m vryslag. In 2008 verower sy nog twee medaljes by die 2008 Europese kortbad swemkampioenskappe en by die Europese swemkampioenskappe. In 2009 het sy slegs aan die Mediterreense Spele in deelgeneem en goud in die 200m vryslag gewen. In 2010, nadat sy die silwermedalje by die Europese swemkampioenskappe gewen het, maak Muffat die sprong na die Wêreldkampioenskap vir kort swembaddens, en wen 'n brons- en goue medalje, laasgenoemde in die 200m vryslag. == Afgelope paar jare == Nadat sy in 2011 aan die Wêreldswemkampioenskap deelgeneem het waarin sy twee bronsmedaljes wen, neem sy in 2012 aan haar eerste Olimpiese Spele deel. Daar het sy die goue medalje in die 400 m vryslag gewen en 'n nuwe Olimpiese rekord opgestel. <ref>{{Cite web|url=http://www.cbssports.com/olympics/eye-on-olympics/19682586/another-swimming-record-falls-camille-muffat-wins-gold-in-the-400-free|title=Meer swemrekords val: Muffat in 400 gratis; van der Burgh in 100 borsslag|last=Matt Norlander|date=29 Julie 2012|publisher=[[CBS]]|language=inglés|access-date=18 Februarie 2014|archive-date=22 Februarie 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222152633/http://www.cbssports.com/olympics/eye-on-olympics/19682586/another-swimming-record-falls-camille-muffat-wins-gold-in-the-400-free|url-status=dead}}</ref> Ook wen sy die silwermedalje in die 200m vryslag en bronsmedalje in die 4×200m vryslag, met 'n totale tyd van 7:47.49. Op [[1 Januarie]] [[2013]] is Muffat aangewys as Ridder van die [[Erelegioen|Legioen van Eer]] van [[Frankryk]]. <ref>{{Cite web|url=http://www.nicematin.com/derniere-minute/legion-dhonneur-aschieri-muffat-et-agnel-dans-la-promo-du-1er-janvier.1099542.html|title=Legioen van eer: Aschieri, Muffat en Agnel in die promosie van 1 Januarie|date=1 Januarie 2013|publisher=nicematin|language=afrikaáns|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927144042/http://www.nicematin.com/derniere-minute/legion-dhonneur-aschieri-muffat-et-agnel-dans-la-promo-du-1er-janvier.1099542.html|archive-date=27 September 2013|access-date=18 Februarie 2014}}</ref> Op 12 Julie 2014 het die koerant ''L'Équipe'' 'n onderhoud met Muffat gepubliseer, waar sy haar uittrede aankondig. <ref>[http://www.marca.com/2014/07/12/mas_deportes/natacion/1405159266.html?a=e4b07a8f8ec5358ab210c41b4772c2d1&t=1405205136 Camille Muffat, oro olímpico en 400 metros libres, se retira de la natación]</ref> == Dood == 'n Vliegtuigongeluk eis haar lewe en dié van nege ander mense toe twee helikopters op [[9 Maart]] [[2015]] in Villa Castelli, La Rioja in [[Argentinië]], bots. Sy was besig om 'n werklikheidsprogram te verfilm. <ref>{{Cite web|url=http://segundoenfoque.com.ar/322/06/mueren-los-integrantes-de-supervivencia-al-desnudo-naked-and-afraid/|title=Die lede van Survival (Dropped) sterf.|date=9 Maart 2015|publisher=Segundo Enfoque|archive-url=https://archive.is/20150310032708/http://segundoenfoque.com.ar/322/06/mueren-los-integrantes-de-supervivencia-al-desnudo-naked-and-afraid/|archive-date=10 Maart 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.infobae.com/2015/03/09/1714867-la-reaccion-la-prensa-francesa-el-accidente-argentina|title=Die reaksie van die Franse pers na die ongeluk in Argentinië|date=9 Maart 2015|publisher=Infobae|access-date=14 Augustus 2021|archive-date=13 Augustus 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210813092935/https://www.infobae.com/2015/03/09/1714867-la-reaccion-la-prensa-francesa-el-accidente-argentina/|url-status=dead}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Camille_Muffat}} * [http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mu/camille-muffat-1.html Ficha de Camille Muffat en sports reference] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200417062848/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mu/camille-muffat-1.html |date=17 April 2020 }} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 1989]] [[Kategorie:Sterftes in 2015]] hmdq9fx1oxau57qrxpz58kv8omt59tc 0 390201 3138926 3058933 2026-10-29T06:56:28Z Aliwal2012 39067 3138926 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Exxarologo.jpg|raamloos|regs]] '''Exxaro Resources''' (voorheen deel van '''Kumba Resources''') is 'n groot [[steenkool]]- en swaarmineraalmynmaatskappy in [[Suid-Afrika]] . Die maatskappy bedryf fasiliteite en kantore in [[Afrika]], [[Asië]], [[Europa]] en [[Australië]]. Die maatskappy is op die [[JSE|Johannesburgse Aandelebeurs]] genoteer en het op 31 Desember 2016 bates van R59,931&nbsp;miljard en 'n markkapitalisasie van R32,05&nbsp;miljard gehad. == Agtergrond == Die maatskappy was voorheen bekend as Kumba Resources Limited en het in November 2006 sy naam na Exxaro Resources Limited verander. Die maatskappy is gevestig in [[Pretoria-Wes]], Suid-Afrika. Exxaro Resources Limited is 'n filiaal van Main Street 333 Proprietary Limited.<ref>{{Cite web|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/snapshot/snapshot.asp?ticker=EXX:SJ|title=Exxaro Resources Ltd|year=2012|work=Bloomberg BusinessWeek|publication-place=[[United Kingdom]]|accessdate=24 October 2012}}</ref> Exxaro Resources het in Oktober 2012 planne vir 'n "myn van die toekoms"-konsep aangekondig. Die myn teiken nul afvalvrystellings, nul uitvloeisel, was-tot-nul en volhoubare ingenieurswese.<ref>{{Cite web|url=http://www.miningweekly.com/article/mine-of-future-launch-set-for-november-2012-10-09|title='Mine of future' launch set for November|year=2012|publisher=Mining Weekly|publication-place=Suid- Afrika|accessdate=24 Oktober 2012|archivedate=3 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103194333/http://www.miningweekly.com/article/mine-of-future-launch-set-for-november-2012-10-09|url-status=dead}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{commons category|Exxaro}} *[http://www.exxaro.com/ Exxaro ] *[http://www.Toliarasands.com/ Toliara Sands] *[http://www.kumba.co.za/ Kumba Iron Ore] {{Normdata}} [[Kategorie:Mynbou in Suid-Afrika]] qvjnlln6i90u7fe3ch65roit42lrbj3 3138929 3138926 2026-10-29T07:03:11Z Aliwal2012 39067 3138929 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Exxarologo.jpg|raamloos|regs]] '''Exxaro Resources''' (voorheen deel van '''Kumba Resources''') is 'n groot [[steenkool]]- en swaarmineraalmynmaatskappy in [[Suid-Afrika]] . Die maatskappy bedryf fasiliteite en kantore in [[Afrika]], [[Asië]], [[Europa]] en [[Australië]]. Die maatskappy is op die [[JSE|Johannesburgse Aandelebeurs]] genoteer en het op 31 Desember 2016 bates van R59,931&nbsp;miljard en 'n markkapitalisasie van R32,05&nbsp;miljard gehad. == Agtergrond == Die maatskappy was voorheen bekend as Kumba Resources Limited en het in November 2006 sy naam na Exxaro Resources Limited verander. Die maatskappy is gevestig in [[Pretoria-Wes]], Suid-Afrika. Exxaro Resources Limited is 'n filiaal van Main Street 333 Proprietary Limited.<ref>{{Verwys web|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/snapshot/snapshot.asp?ticker=EXX:SJ|titel=Exxaro Resources Ltd|jaar=2012|werk=Bloomberg BusinessWeek|plek=[[Verenigde Koninkryk]]|besoekdatum=24 October 2012}}</ref> Exxaro Resources het in Oktober 2012 planne vir 'n "myn van die toekoms"-konsep aangekondig. Die myn teiken nul afvalvrystellings, nul uitvloeisel, was-tot-nul en volhoubare ingenieurswese.<ref>{{Verwys web|url=http://www.miningweekly.com/article/mine-of-future-launch-set-for-november-2012-10-09|titel='Mine of future' launch set for November|jaar=2012|uitgewer=Mining Weekly|besoekdatum=24 Oktober 2012|argiefdatum=3 November 2012|argiefurl=https://web.archive.org/web/20121103194333/http://www.miningweekly.com/article/mine-of-future-launch-set-for-november-2012-10-09|url-status=dood}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{commons category|Exxaro}} *[http://www.exxaro.com/ Exxaro ] *[http://www.Toliarasands.com/ Toliara Sands] *[http://www.kumba.co.za/ Kumba Iron Ore] {{Normdata}} [[Kategorie:Mynbou in Suid-Afrika]] ffe5l59xemcq52dmeldzu2vzw11epgx 0 390621 3138970 3079819 2026-10-29T10:32:53Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138970 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Indira Gandhi Int. Lughawe | image = Indira Gandhi International Airport Logo.svg | image-width = 250 | image2 = Sculpture of hasta mudras at Indira Gandhi International Airport.jpg | image2-width = 250 | location = Palam, [[Delhi]], [[Indië]] | owner-oper = Delhi International Airport Limited (GMR Group-AAI-[[Fraport]] konsortium) | city-served = Nasionale hoofstadstreek | opened = {{Begin datum en ouderdom|df=y|1962|p=y}} | hub = <div> * [[Air India]] * Alliance Air * Go First * [[IndiGo]] * [[Jet Airways]] en ander </div> | coordinates = {{koördinate|28|34|07|N|077|06|44|O|region:IN|aansig=inlyn,titel}} | pushpin_label = '''DEL''' | IATA = DEL | ICAO = VIDP | type = Openbaar | elevation-f = 777 | elevation-m = 237 | website = {{url|www.newdelhiairport.in|Delhi Airport}} | pushpin_map = Indië | metric-rwy = Yes | metric-elev = yes | r1-number = 09/27 | r1-length-m = 2 813 | r1-surface = Teer | r2-number = 10/28 | r2-length-m = 3 810 | r2-surface = Teer | r3-number = 11R/29L | r3-length-m = 4 430 | r3-surface = Teer | r4-number = 11L/29R | r4-length-m = 4 400 | r4-surface = In aanbou | stat-year = April 2022 - Maart 2023 | stat1-header = Passasiers | stat1-data = 65 327 833 ({{Increase}} (66.1%) | stat2-header = Internasionale passasiers | stat2-data = 15 652 343 ({{Increase}} 41.6%) | stat3-header = Lugbewegings | stat3-data = 429 964 ({{Increase}} 34.5%) | stat4-header = Vrag (ton) | stat4-data = 895 918 ({{Decrease}} 3.1%) | footnotes = Bron: [[Lughawensowerheid van Indië]] (AAI)<ref name="traffic_stats1">{{cite web |url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k22Annex3.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20261011124525/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k22Annex3.pdf |archive-date=11 Oktober 2026 |url-status=live |title=Traffic News for the month of March 2021: Annexure-III |work=Airports Authority of India |date=14 May 2021 |access-date=14 May 2021 |page=3}}</ref><ref name="traffic_stats2">{{cite web |url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k22Annex2.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907115508/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k22Annex2.pdf |archive-date=7 September 2025 |url-status=live |title=Traffic News for the month of March 2021: Annexure-II |work=Airports Authority of India |date=14 May 2021 |access-date=14 May 2021 |page=3}}</ref><ref name="traffic_stats3">{{cite web |url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k22Annex4.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20260203055417/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k22Annex4.pdf |archive-date=3 Februarie 2026 |url-status=live |title=Traffic News for the month of March 2021: Annexure-IV |work=Airports Authority of India |date=14 May 2021 |access-date=14 May 2021 |page=3}}</ref> | focus_city = [[FedEx Express]] }} '''Indira Gandhi Internasionale Lughawe''' ([[IATA]]: '''DEL''', [[ICAO]]: '''VIDP''') is die primêre internasionale [[lughawe]] wat [[Delhi]], [[Indië]] bedien. Die lughawe, versprei oor 'n gebied van 2&nbsp;066 hektaar,<ref name="igicustoms">{{Verwys web |url=http://www.igiacustoms.gov.in/igi-airport.htm |titel=About IGI Airport |webwerf=web.archive.org |argief-url=https://web.archive.org/web/20240615033344/https://web.archive.org/web/20120419022746/http://www.igiacustoms.gov.in/igi-airport.htm |argiefdatum=15 Junie 2024 |url-status=dead |besoekdatum=24 Mei 2022}}</ref> is geleë in Palam, Delhi, 16&nbsp;km vanaf die sentrum van [[Nieu-Delhi]].<ref name="AIP">{{citation|url=http://www.aai.aero/public_notices/aaisite_test/eAIP/PUB/2012-04-01/html/index-en-GB.html|title=eAIP India|publisher=OF Airports Authority of India|date=1 April 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140331042733/http://www.aai.aero/public_notices/aaisite_test/eAIP/PUB/2012-04-01/html/index-en-GB.html|archive-date=31 March 2014}}</ref><ref name="newdelhiairport1">{{Cite web |url=http://www.newdelhiairport.in/fact-sheet.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823184345/http://www.newdelhiairport.in/fact-sheet.aspx |archive-date=23 Augustus 2019 |url-status=live |title=Fact Sheet |publisher=Newdelhiairport.in |access-date=5 May 2014}}</ref> Dit is vernoem na [[Indira Gandhi]], die voormalige Eerste Minister van Indië, en is die besigste lughawe van Indië in terme van passasiersverkeer sedert 2009.<ref>{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/news/Delhi-s-airport-busier-than-Mumbai-s-by-40-flights-a-day/502562 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140104211016/http://www.indianexpress.com/news/Delhi-s-airport-busier-than-Mumbai-s-by-40-flights-a-day/502562 |archive-date=4 Januarie 2014 |url-status=live |title=Delhi Airport busier than Mumbai by 40 flights a day |newspaper=The Indian Express |date=16 August 2009 |access-date=5 May 2014}}</ref> Dit is ook die besigste lughawe in die land wat vragverkeer betref, wat [[Chhatrapati Shivaji Maharaj Internasionale Lughawe|Mumbai]] laat in 2015 verbygesteek het. Dit is die tweede besigste lughawe in die wêreld volgens sitplekkapasiteit,<ref>{{cite news |title=IGI airport world's second busiest in seat capacity, flight frequency |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/igi-worlds-2nd-busiest-in-seat-capacity-flight-frequency/articleshow/91270448.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129090924/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/igi-worlds-2nd-busiest-in-seat-capacity-flight-frequency/articleshow/91270448.cms |archive-date=29 Januarie 2026 |url-status=live |access-date=4 May 2022 |work=The Times of India |date=3 May 2022 |language=en}}</ref><ref name="ITMay2022">{{cite news |title=Delhi's IGI airport is now world's second busiest airport |url=https://www.indiatoday.in/cities/delhi/story/delhi-news-igi-airport-second-busiest-world-official-airline-guide-1944447-2022-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260111190937/https://www.indiatoday.in/cities/delhi/story/delhi-news-igi-airport-second-busiest-world-official-airline-guide-1944447-2022-05-02 |archive-date=11 Januarie 2026 |url-status=live |access-date=3 May 2022 |work=India Today |date=2 May 2022 |language=en}}</ref><ref name="OAG">{{cite web |title=Busiest Airports in the World 2022 |url=https://www.oag.com/busiest-airports-world#:~:text=Busiest%20Global%20Airport%20in%20the%20World%20%2D%20April%202022&text=Whilst%20Atlanta%20retains%20its%20position,in%202019%20before%20the%20pandemic |archive-url=https://web.archive.org/web/20261008074950/https://www.oag.com/busiest-airports-world#:~:text=Busiest%20Global%20Airport%20in%20the%20World%20%2D%20April%202022&text=Whilst%20Atlanta%20retains%20its%20position,in%202019%20before%20the%20pandemic |archive-date=8 Oktober 2026 |url-status=live |website=OAG Aviation |access-date=3 May 2022 |language=en-gb}}</ref> met 'n sitplekkapasiteit van 3&nbsp;611&nbsp;181 sitplekke, en die besigste lughawe in Asië volgens passasiersverkeer wat byna 37,14 miljoen passasiers in 2021 hanteer het.<ref name="ITMay2022" /> <ref name="OAG" /> [[Lêer:An internal view of Indira Gandhi International Airport.jpg|duimnael|Binne 'n terminaal van die Indira Gandhi Internasionale Lughawe]] Die lughawe is voorheen deur die [[Indiese Lugmag]] bedryf, voordat die bestuur daarvan na die [[Lughawensowerheid van Indië]] oorgeplaas is.<ref>{{cite news|date= 9 April 2011|url=http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-opinion/article1663173.ece|title=Why they should stay with the Air Force|archive-url=https://web.archive.org/web/20200312015546/https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-opinion/Why-they-should-stay-with-the-Air-Force/article20169377.ece|archive-date=12 March 2022|work=Business Line|access-date=3 May 2022}}</ref> In Mei 2006 is die bestuur van die lughawe oorgedra aan Delhi International Airport Limited (DIAL), 'n konsortium gelei deur die GMR Group.<ref>{{cite magazine|url=http://www.outlookindia.com/pti_news.asp?id=381981|title=Mumbai, Delhi airport management to be handed over to pvt cos|date=2 May 2006|magazine=Outlook|access-date=5 May 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060514064757/http://www.outlookindia.com/pti_news.asp?id=381981|archive-date=14 May 2006}}</ref> In September 2008 het die lughawe 'n nuwe aanloopbaan van 4430 meter ingewy. Met die aanvang van bedrywighede by Terminaal 3 in 2010, het dit Indië en Suid-Asië se grootste lugvaartsentrum geword. Die Terminaal 3-gebou het 'n kapasiteit van 34 miljoen passasiers jaarliks en was die wêreld se 8ste grootste passasiersterminaal na voltooiing.<ref name="newdelhiairport1"/> Die lughawe gebruik 'n gevorderde stelsel genaamd Airport Collaborative Decision Making (A-CDM) om opstygings en landings op tyd en voorspelbaar te hou.<ref>{{cite press release|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=101523|title=Advance System at IGIA|publisher=Press Information Bureau, Government of India, Ministry of Civil Aviation|date=12 December 2013|access-date=12 December 2013}}</ref> Sekere internasionale lughawens, insluitend Delhi se Indira Gandhi Internasionale Lughawe, het die spesiale "2021 COVID-19 Airport Excellence"-toekenning ontvang vir die behoorlike toepassing van [[Covid-19-pandemie]]-riglyne, insluitend die gebruik van gesigmaskers, handreiniger, sosiale afstand, higiëneprosedures by sekuriteit, sosiale afstand by sekuriteit/immigrasie, terminaalnetheid en skoon badkamers.<ref name="Covid-19">{{cite news |title=Delhi's IGI bags special award |url=https://www.hindustantimes.com/world-news/dohas-hamad-international-airport-world-s-best-delhi-s-igi-bags-special-award-rankings-101628598875845-amp.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250722131941/https://www.hindustantimes.com/world-news/dohas-hamad-international-airport-world-s-best-delhi-s-igi-bags-special-award-rankings-101628598875845-amp.html |archive-date=22 Julie 2025 |url-status=live |access-date=11 August 2021}}</ref> == Fasiliteite == === Aanloopbane === Delhi-lughawe het drie byna-parallelle aanloopbane: aanloopbaan 11/29, 4 430 meter x 60 m met CAT IIIB instrumentlandingstelsel (ILS) aan beide kante, aanloopbaan 10/28, 3 810 m x 46 m, en aanloopbaan 09/27, 2 813 m x 45 m. Die 09/27 aanloopbaan van die Delhi-lughawe was die lughawe se eerste aanloopbaan ooit, die Britte het die 2 816 meter lange en 60 meter breë aanloopbaan in die voor-onafhanklikheidera gebou en dit ook tydens die Tweede Wêreldoorlog gebruik.<ref>{{Cite news |last=ANI |date=5 January 2022 |title=End of British-era: Delhi's IGI Airport refurbishes runway |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/end-of-british-era-delhi-s-igi-airport-refurbishes-runway-122010500712_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129091817/https://www.business-standard.com/article/current-affairs/end-of-british-era-delhi-s-igi-airport-refurbishes-runway-122010500712_1.html |archive-date=29 Januarie 2026 |url-status=live |access-date=11 January 2022}}</ref> Benewens die [[Chaudhary Charan Singh Internasionale Lughawe]] in [[Lucknow]] en [[Jaipur Internasionale Lughawe]] in [[Jaipur]], is Delhi-lughawe die enigste lughawe in Indië wat toegerus is met die CAT III-B ILS.<ref>{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/india/report-aai-commits-more-airports-for-cat-iii-ils-compliance-2311836 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251201014557/http://www.dnaindia.com/india/report-aai-commits-more-airports-for-cat-iii-ils-compliance-2311836 |archive-date=1 Desember 2025 |url-status=live |title=AAI commits more airports for CAT III ILS compliance |newspaper=Daily News and Analysis |access-date=4 May 2018 |date=4 February 2017 |agency=ANI}}</ref> In die winter van 2005 was daar 'n rekordgetal ontwrigtings by Delhi-lughawe as gevolg van mis/rookmis. Sedertdien het sommige binnelandse lugrederye hul vlieëniers opgelei om onder CAT-II-toestande van 'n minimum 350 meter sigbaarheid te werk. Op 31 Maart 2006 het IGI die eerste Indiese lughawe geword wat twee aanloopbane gelyktydig bedryf, na 'n toetslopie wat behels het dat 'n SpiceJet-vliegtuig op aanloopbaan 28 land en 'n [[Jet Airways]]-vliegtuig gelyktydig vanaf aanloopbaan 27 opstyg. Die aanvanklik-voorgestelde modus wat gelyktydige opstyging in westelike rigting behels om die hantering van verkeerskapasiteit te verhoog, het verskeie byna misslae oor die westekant van die lughawe veroorsaak waar die middellyne van aanloopbane 10/28 en 9/27 kruis.<ref name="IG3">{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Now-separate-runways-at-Delhi-airport/articleshow/2632880.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129091911/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Now-separate-runways-at-Delhi-airport/articleshow/2632880.cms |archive-date=29 Januarie 2026 |url-status=live |title=Now separate runways at Delhi airport |newspaper=The Times of India |date=19 December 2007 |access-date=4 May 2018 |author=Saurabh Sinha |author2=Neha Lalchandani |agency=TNN |place=New Delhi}}</ref> Die gebruik van die aanloopbaan is op 25 Desember 2007 verander na afsonderlike afhanklike modus, wat 'n paar dae ná die beslissende amperse mis waarby 'n [[Airbus A330]]-200 van [[Qatar Airways]] en 'n IndiGo [[Airbus A320|A320]]-vliegtuig betrokke was. Die nuwe metode het die gebruik van aanloopbaan 28 vir alle vertrekke en aanloopbaan 27 vir alle aankomste behels. Op 21 Augustus 2008 het die lughawe sy derde aanloopbaan, 11/29, ingewy, wat {{nowrap|₹ 10 miljard}} gekos het<ref>{{cite news|author=Express News Service|url=http://www.expressindia.com/latest-news/Air-India-Boeing-opens-Rs-1-000-cr-runway-at-IGIA/351712|title=Air India Boeing opens Rs 1,000 cr runway at IGIA|newspaper=Express India|date=22 August 2008|access-date=29 October 2012}} {{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> en 4&nbsp;430 meter lank is. Die aanloopbaan het een van die wêreld se langste geplaveide drempelverplasings van 1 460 meter. Dit verminder op sy beurt die beskikbare landingslengte op aanloopbaan 29 tot 2 970 meter. Die doel van hierdie groot drumpelverplasing is om geraas wat gegenereer word deur vliegtuie oor nabygeleë buurte te verminder. Die aanloopbaan verhoog die lughawe se kapasiteit om tot 100 vlugte te hanteer vanaf die vorige 45–60 vlugte per uur. Die nuwe aanloopbaan is op 25 September 2008 vir kommersiële bedrywighede oopgestel en het teen die einde van Oktober dieselfde jaar geleidelik met volle bedrywighede begin.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-logistics/Delhirsquos-airport-opens-third-runway-for-round-the-clock-operation/article20146291.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129091949/https://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-logistics/Delhirsquos-airport-opens-third-runway-for-round-the-clock-operation/article20146291.ece |archive-date=29 Januarie 2026 |url-status=live |title=Delhi's airport opens third runway for round-the-clock operation |newspaper=Business Line |access-date=4 May 2018 |date=31 October 2008}}</ref> Sedert 2012 word al drie aanloopbane gelyktydig bedryf om verkeer gedurende dagure te hanteer.<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Indira-Gandhi-International-Airport-to-use-3-runways-together/articleshow/14398748.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129091931/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Indira-Gandhi-International-Airport-to-use-3-runways-together/articleshow/14398748.cms |archive-date=29 Januarie 2026 |url-status=live |title=Indira Gandhi International Airport to use 3 runways together |newspaper=The Times of India |date=26 June 2012 |access-date=4 May 2018 |author=Neha Lalchandani |agency=TNN |place=New Delhi}}</ref> Slegs aanloopbane 11/29 en 10/28 word gedurende nagure (2300–0600 IST) bedryf met enkelaanloopbaanlandingsbeperking tydens westelike verkeersvloei wat laatnag (0300 IST) geroteer word en weekliks omgekeer word om naglandingsgeraas te versprei en te versag oor nabygeleë woongebiede.<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/mix-up-forces-air-india-plane-to-do-high-speed-reject-at-delhi-airport-as-another-plane-was-landing-on-a-merging-runway/articleshow/58062712.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20170408195947/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/mix-up-forces-air-india-plane-to-do-high-speed-reject-at-delhi-airport-as-another-plane-was-landing-on-a-merging-runway/articleshow/58062712.cms |archive-date=8 April 2017 |url-status=live |title=Mix-up forces Air India plane to do high-speed reject at Delhi Airport |newspaper=The Times of India |author=Saurabh Sinha |place=New Delhi |agency=TNN |date=7 April 2017 |access-date=4 May 2018}}</ref> Om in die vraag van toenemende lugverkeer te bevredig, is die meesterplan vir die bou van 'n vierde parallelle aanloopbaan langs die bestaande aanloopbaan 11/29 goedgekeur.<ref>{{cite news |url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/delhi-airport-new-look-bigger-terminals-internal-rail-but-brace-for-chaos-first/story-ibgsrN5QCtHgfc0xzFA0aK.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316103509/https://www.hindustantimes.com/delhi-news/delhi-airport-new-look-bigger-terminals-internal-rail-but-brace-for-chaos-first/story-ibgsrN5QCtHgfc0xzFA0aK.html |archive-date=16 Maart 2025 |url-status=live |title=Delhi airport new look: Bigger terminals, internal rail but brace for chaos first |newspaper=Hindustan Times |author=Faizan Haider |date=23 August 2017 |place=Delhi |access-date=4 May 2018}}</ref> === Terminale === [[Lêer:(1)_Interior_of_New_Delhi_Airport.jpg|duimnael|Binne die binnelandse vertrekterminaal]] [[Lêer:Indira_Gandhi_International_Airport.JPG|duimnael|Terminaal 1D by Indira Gandhi Internasionale Lughawe]] Indira Gandhi Internasionale Lughawe dien as 'n belangrike spilpunt of 'n fokusbestemming vir verskeie Indiese rederye, insluitend [[Air India]], Air India Regional, IndiGo, SpiceJet, GoAir en Vistara. Ongeveer 80 lugrederye bedien hierdie lughawe. Tans is daar drie aktief-geskeduleerde passasiersterminale, insluitend 'n toegewyde [[Hadj]]-terminaal (Terminaal 2), sowel as 'n vragterminaal. Onlangs het die Delhi-lughawe-operateur DIAL 'n e-instapfasiliteit vir passasiers by al die drie terminale van die lughawe ingestel, waardeur alle instaphekke kontaklose e-instaphekke met instapkaartskandeerders sal hê, wat passasiers sal toelaat om hul fisiese of e-instapkaarte te flits om vlugbesonderhede te verifieer, voor hul aanbeweeg na die sekuriteitskontroles.<ref>{{Cite news|title=DIAL introduces e-boarding facility at all three terminals of Delhi airport|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/dial-introduces-e-boarding-facility-at-all-three-terminals-of-delhi-airport/articleshow/88256036.cms|access-date=31 December 2021}}</ref> [[Lêer:Domestic_Terminal_of_IGI.jpg|duimnael| Binnekant van die binnelandse vertrekterminaal]] ==== Terminaal 1 ==== Terminaal 1 word tans gebruik deur die laekoste binnelandse vervoerders, soos SpiceJet en IndiGo. In 2022 is Terminaal 1D volledig uitgebrei met 'n aankomsaal, met die doel om sy jaarlikse passasiershanteringskapasiteit van die vorige 18 miljoen tot 30 miljoen te verbeter.<ref name="auto">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/DIAL-plans-4th-runway-at-IGI-by-2020-new-terminal-too/articleshow/51533722.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828213707/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/DIAL-plans-4th-runway-at-IGI-by-2020-new-terminal-too/articleshow/51533722.cms |archive-date=28 Augustus 2025 |url-status=live |title=DIAL plans 4th runway at IGI by 2020, new terminal too |work=The Times of India |access-date=29 May 2017}}</ref><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/t1-expansion-delayed-by-a-year-as-covid-19-hits-air-traffic-badly/articleshow/78851581.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260502090500/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/t1-expansion-delayed-by-a-year-as-covid-19-hits-air-traffic-badly/articleshow/78851581.cms |archive-date=2 Mei 2026 |url-status=live |title=Delhi: T1 expansion delayed by a year as Covid-19 hits air traffic badly |work=The Times of India |access-date=15 January 2021}}</ref> Die binnelandse aankomsteterminaal 1C is gesluit, wat 1D as die enigste bedryfsterminaal gelaat het, dus is dit herdoop na Terminaal 1. ==== Terminaal 2 ==== Terminaal 2 is op 1 Mei 1986 geopen teen 'n koste van ₹95 crores en is vir internasionale vlugte gebruik tot Julie 2010 toe bedrywighede na Terminaal 3 verskuif het. Hierna het die terminaal vir slegs drie maande per jaar in werking gebly vir Hadj-vlugte.<ref name="TIES">{{cite news |url=http://indianexpress.com/article/business/delhi-indira-gandhi-international-airport-indigo-spicejet-goair-terminal1-terminal-2-delhi-airport-domestic-flights-4894585/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508185625/http://indianexpress.com/article/business/delhi-indira-gandhi-international-airport-indigo-spicejet-goair-terminal1-terminal-2-delhi-airport-domestic-flights-4894585/ |archive-date=8 Mei 2018 |url-status=live |title=IGI T2: GoAir shifts to new terminal 2 from October 29, but IndiGo, SpiceJet reluctant |newspaper=The Indian Express |date=17 Oktober 2017 |access-date=8 Mei 2018 |author=Express Web Desk |place=New Delhi}}</ref> In 2017, nadat Terminaal 2 opgeknap is teen 'n koste van ₹100 crores,<ref name="TIES"/> het DIAL alle bedrywighede van GoAir en uitgesoekte bedrywighede van IndiGo na daardie terminaal verskuif om voort te gaan met uitbreidingswerk van Terminaal 1.<ref>{{cite news |url=http://www.business-standard.com/article/current-affairs/delhi-airport-t1-upgrade-goair-shifts-to-t2-no-nod-from-indigo-spicejet-117102800310_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20251214053311/http://www.business-standard.com/article/current-affairs/delhi-airport-t1-upgrade-goair-shifts-to-t2-no-nod-from-indigo-spicejet-117102800310_1.html |archive-date=14 Desember 2025 |url-status=live |title=Delhi airport T1 upgrade: GoAir shifts to T2; no nod from IndiGo, Spicejet |newspaper=Business Standard |author=Arindam Majumder |date=28 October 2017 |access-date=7 March 2018}}</ref><ref>{{cite news |url=http://indianexpress.com/article/cities/delhi/delhi-airport-goair-to-shift-operations-to-t2-from-october-29-4889163/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180308042741/http://indianexpress.com/article/cities/delhi/delhi-airport-goair-to-shift-operations-to-t2-from-october-29-4889163/ |archive-date=8 Maart 2018 |url-status=live |title=Delhi airport: GoAir to shift operations to T2 from October 29 |newspaper=The Indian Express |date=13 Oktober 2017 |access-date=7 Maart 2018 |agency=Press Trust of India}}</ref> ==== Terminaal 3 ==== Terminaal 3 is 'n geïntegreerde terminaal wat vir beide internasionale en binnelandse vlugte gebruik word. Die Indiese vervoerders wat internasionale vlugte bedryf, is Air India, [[IndiGo]], [[SpiceJet]], GoAir en Vistara. Wat binnelandse bedrywighede betref, word Terminaal 3 deur Air India, AirAsia India, Vistara en uitgesoekte vlugte van SpiceJet en IndiGo gebruik. GoAir en uitgesoekte vlugte van IndiGo gebruik Terminaal 2 vir hul binnelandse bedrywighede. ==== Algemene lugvaartterminaal ==== Indië se eerste algemene lugvaartterminaal is in September 2020 by hierdie lughawe in gebruik geneem. Die terminaal maak voorsiening vir die beweging en verwerking van passasiers wat deur huurvlugte of privaatvliegtuie vanaf die lughawe vlieg.<ref>{{cite news |title=India's first General Aviation Terminal for private jets opens at Delhi Airport – Exclusive landing |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indias-first-general-aviation-terminal-for-private-jets-opens-at-delhi-airport/exclusive-landing/slideshow/78183585.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20260222200252/https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/indias-first-general-aviation-terminal-for-private-jets-opens-at-delhi-airport/exclusive-landing/slideshow/78183585.cms |archive-date=22 Februarie 2026 |url-status=live |access-date=18 February 2022 |work=The Economic Times}}</ref><ref>{{cite news |title=Indias first General Aviation terminal facility for Private Jets launched at Delhi Airport |url=https://www.gmrairports.com/Indias-first-General-Aviation-terminal-facility-for-Private-Jets-launched-at-Delhi-Airport.aspx |access-date=18 February 2022 |website=Ggmrairports.com |archive-date=18 Februarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220218115600/https://www.gmrairports.com/Indias-first-General-Aviation-terminal-facility-for-Private-Jets-launched-at-Delhi-Airport.aspx |url-status=dead }}</ref> === Vraghantering === Die lugvragkompleks is 1 km vanaf Terminaal 3 af geleë. Dit bestaan uit afsonderlike brownfield- en greenfield-vragterminale.<ref name="GBCAR">{{cite web |url=https://www.newdelhiairport.in/dial-invites-expression-of-interest-(ieoi)-for-cargo-village-project-at-igi-airport.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20190608084548/https://www.newdelhiairport.in/dial-invites-expression-of-interest-(ieoi)-for-cargo-village-project-at-igi-airport.aspx |archive-date=8 Junie 2019 |url-status=live |title=DIAL invites Expression of Interest (IEoI) for Cargo Village Project at IGI Airport |publisher=Official Website of Delhi Airport |date=10 February 2013 |access-date=8 May 2018 |place=New Delhi}}</ref> Die vragbedrywighede by die brownfield-terminaal word bestuur deur Celebi Delhi Cargo Management India Pvt. Ltd., wat 'n gesamentlike onderneming is tussen Delhi International Airport Private Ltd (DIAL) en die Turkse maatskappy Celebi Ground Handling (CGH).<ref>{{cite web|url=http://www.celebicargo.in/delhi/corporate|title=Corporate: Celebi Delhi Cargo Terminal Management India Pvt Ltd|website=Celebi Cargo India|access-date=8 May 2018|archive-date= 9 Mei 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509012958/http://www.celebicargo.in/delhi/corporate|url-status=dead}}</ref> Die kontrak is aan CGH toegeken om die bestaande vragterminaal te ontwikkel, te moderniseer en te finansier en om die terminaal vir 'n tydperk van vyf-en-twintig jaar deur DIAL in November 2009 te bedryf.<ref name="PPZ">{{cite web |url=http://www.itln.in/air-cargo-terminals-striving-for-ppp-boost |archive-url=https://web.archive.org/web/20251203092125/http://www.itln.in/air-cargo-terminals-striving-for-ppp-boost |archive-date=3 Desember 2025 |url-status=live |title=Air cargo terminals Striving for PPP boost |publisher=Indian Transport and Logistics News |access-date=8 May 2018}}</ref> Dit het sy bedrywighede in Junie 2010 begin. Benewens die bestaande terminaal, word 'n nuwe greenfield-terminaal in fases ontwikkel deur Delhi Cargo Service Centre (DCSC), ook 'n gesamentlike onderneming tussen DIAL en Cargo Service Centre (CSC). Die Greenfield-vragterminaalprojek bestaan uit twee terminale wat op 'n perseel van onderskeidelik 48 000 vierkante meter en 28 500 vierkante meter gebou is. Fase 1A van die projek is voltooi en is ten volle in werking.<ref name="GBCAR"/> Sodra die hele projek voltooi is, sal hierdie twee nuwe terminale 'n jaarlikse hanteringskapasiteit van 1,25 miljoen ton hê. Die vragbedrywighede van die lughawe het die "e-Asia 2007"-toekenning in 2007 ontvang vir implementering van e-handel / elektroniese data-uitruiling in die lugvragsektor.<ref>{{cite web|url=http://www.newdelhiairport.in/pr-DIAL-Cargo-gets-international-e-ASIA-2007-Award-IGI-Airport-becomes-the-First-Indian-Airport-to-get-this-award.aspx|title=DIAL Cargo gets international 'e ASIA 2007 Award' I.G.I. Airport becomes the First Indian Airport to get this award|access-date=26 January 2016|date=22 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202032453/http://www.newdelhiairport.in/pr-DIAL-Cargo-gets-international-e-ASIA-2007-Award-IGI-Airport-becomes-the-First-Indian-Airport-to-get-this-award.aspx|archive-date=2 February 2017|url-status=dead}}</ref> == Toekomstige uitbreiding == Terminale 4, 5 en 6 sal op 'n later stadium gebou word, wat deur 'n groei in verkeer aangedui sal word. Sodra dit voltooi is, sal alle internasionale vlugte na hierdie drie nuwe terminale beweeg. Terminaal 3 sal dan slegs vir die hantering van binnelandse lugverkeer gebruik word. ’n Nuwe vraghanteringsgebou word ook beplan. Volgens Delhi International Airport Limited (DIAL), sal hierdie nuwe terminale die lughawe se jaarlikse passasiersvolumekapasiteit tot 100 miljoen verhoog.<ref name="TH">{{cite news |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/New-terminal-to-take-off-at-Delhi-airport/article16265555.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209192517/http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/New-terminal-to-take-off-at-Delhi-airport/article16265555.ece |archive-date=9 Desember 2025 |url-status=live |title=New terminal to take off at Delhi airport |date=23 June 2010 |access-date=20 January 2017 |newspaper=The Hindu]author=Urvashi Sarkar}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [https://www.newdelhiairport.in Indira Gandhi Internasionale Lughawe], amptelike webwerf * [https://www.newdelhiairport.in GMR Delhi Internasionale Lughawe Beperk (DIAL)] [[Kategorie:Koördinate op Wikidata]] [[Kategorie:Lughawens in Indië]] [[Kategorie:Geboue en strukture in Indië]] frjtcx7ykhdo3jtuu9w4wytnhbom2g9 0 393246 3138830 3138708 2026-10-28T19:21:23Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138830 wikitext text/x-wiki Die '''Waterval-Boven-spoorwegramp''' van [[1949]] is die ergste treinongeluk wat in Suid-Afrika plaasgevind het. Op [[15 November]] net ná middernag was 'n passasierstrein met net meer as 500 mynwerkers van die [[Witwatersrand]] na [[Maputo]] onderweg. Die trein het bestaan uit 16 rytuie getrek deur twee lokomotiewe. In die donker stormagtige nag en in gietende reën ontspoor die trein op die spoorbrug oor die [[Elandsrivier (Krokodil, Mpumalanga)|Elandsrivier]]. Ses rytuie stort 25 m in die diepte op die rotse en in die water neer: 63 man sterf, 116 word ernstig beseer en 348 oorleef die ramp. == Sien ook == * [[Grootste rampe in Suid-Afrika]] == Bibliografie == * Burman, Jose: Disaster struck South Africa. Kaapstad: Struik, 1971. {{ISBN|0-86977-010-1}} [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Treinongelukke in Suid-Afrika]] l4cumcnpvf8rndzbiwxzfj8i0x067io 0 393685 3138805 3053977 2026-10-28T18:46:34Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138805 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] ro2i8w6rdcjzhvkt69xhp90wcux7yah 3138806 3138805 2026-10-28T18:53:15Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138806 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] 1pz14k8w1wgyna367w1amp2basvxd0o 3138808 3138806 2026-10-28T18:56:41Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138808 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] hxf8k6gwmnfcnu623xivlmrrxi5o3d9 3138812 3138808 2026-10-28T19:01:11Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138812 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die Gevegslugpatrollie (CAP) oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] la2yqrv558q4dlrenrjm4z9wng63gt1 3138813 3138812 2026-10-28T19:02:40Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138813 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] ge2fvulycacai755ipvwcdeaf4a6b48 3138814 3138813 2026-10-28T19:06:54Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138814 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] addpoqebirzvom4q605g8d5redzohwq 3138815 3138814 2026-10-28T19:09:02Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Voeg kaart by. 3138815 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] kgluf7ro8su8uy8zix26mhdw9asmiks 3138818 3138815 2026-10-28T19:11:27Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138818 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] ghgditygmtugthb6b5ohjfd8w5bjl8b 3138823 3138818 2026-10-28T19:15:43Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138823 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] 9sd6kxxuukhrcdyali1r5j9rxqjrjyt 3138826 3138823 2026-10-28T19:18:14Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138826 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] gzkc7kqc1m9puxhd3q8qx7yz834xtge 3138836 3138826 2026-10-28T19:23:58Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138836 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] l055jghd3ciquc9p535c0q8b35wpgwm 3138838 3138836 2026-10-28T19:26:46Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138838 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en Dauntlesses, het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] onl6ebjne1kx89tkxqdbkztmz2thicd 3138841 3138838 2026-10-28T19:29:42Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Skakel 3138841 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] d4mpra1lyg17kxedgtov4oi34ln3yza 3138842 3138841 2026-10-28T19:32:59Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138842 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag ontdek en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder het en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] 22g8xudtwlc7zh26er4rx32tjna6uwk 3138843 3138842 2026-10-28T19:34:45Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138843 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] balx6vd4ogfytlwy8x0vo8weftowchn 3138848 3138843 2026-10-28T19:44:57Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138848 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] 4du685tpz0rml1c4d7rkatyvlxmkvu4 3138850 3138848 2026-10-28T19:46:50Z Oesjaar 7467 /* Slag van die Filippynse See */ Verbeter 3138850 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] ekjlveu7e1c22nps0bx4ez9s288lf75 3138853 3138850 2026-10-28T19:51:27Z Oesjaar 7467 /* Opvolgaanvalle */ Verbeter 3138853 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. 'n Verkenningsvliegtuig het sy skepe in die oggend van die 22ste opgemerk en die Japannese verdedigers gewaarsku. Hulle het ongeveer 60 Zero-vliegtuie en 'n paar [[Yokosuka D4Y]] "Judy"-duikbomwerpers die lug in gestuur om die 51 naderende Hellcats te onderskep. == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] f7p5aew9pflsc9muubdygsl7q17qxg7 3138931 3138853 2026-10-29T07:21:16Z Oesjaar 7467 /* Opvolgaanvalle */ Verbeter 3138931 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. 'n Verkenningsvliegtuig het sy skepe in die oggend van die 22ste opgemerk en die Japannese verdedigers gewaarsku. Hulle het ongeveer 60 Zero-vliegtuie en 'n paar [[Yokosuka D4Y]] "Judy"-duikbomwerpers die lug in gestuur om die 51 naderende Hellcats te onderskep. Hulle het 6 Hellcats afgeskiet, maar self 24 Zeros en 5 Judys verloor. Die Japannese het nog genoeg vliegtuie oor gehad om twee aanvalle teen die taakgroep te loods. Tydens die eerste lugaanval, wat uit ongeveer 20 torpedobomwerpers bestaan ​​het, is al die vliegtuie deur vegvliegtuie en lugafweervuur ​​afgeskiet; die tweede groep – bestaande uit 23 Zeros, 9 Judys en 9 Jills – het nooit die Amerikaanse skepe gevind nie. Hulle is onderskep, en die Hellcats het 10 Zeros en 7 Jills afgeskiet.<ref>Faltum, p. 72; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] ccfo7sqji5jk0ar60j7a3qmphui6wgz 3138949 3138931 2026-10-29T08:37:55Z Oesjaar 7467 /* Opvolgaanvalle */ Verbeter 3138949 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. 'n Verkenningsvliegtuig het sy skepe in die oggend van die 22ste opgemerk en die Japannese verdedigers gewaarsku. Hulle het ongeveer 60 Zero-vliegtuie en 'n paar [[Yokosuka D4Y]] "Judy"-duikbomwerpers die lug in gestuur om die 51 naderende Hellcats te onderskep. Hulle het 6 Hellcats afgeskiet, maar self 24 Zeros en 5 Judys verloor. Die Japannese het nog genoeg vliegtuie oor gehad om twee aanvalle teen die taakgroep te loods. Tydens die eerste lugaanval, wat uit ongeveer 20 torpedobomwerpers bestaan ​​het, is al die vliegtuie deur vegvliegtuie en lugafweervuur ​​afgeskiet; die tweede groep – bestaande uit 23 Zeros, 9 Judys en 9 Jills – het nooit die Amerikaanse skepe gevind nie. Hulle is onderskep, en die Hellcats het 10 Zeros en 7 Jills afgeskiet.<ref>Faltum, p. 72; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> Die taakgroep het op 27 Junie by Eniwetok gearriveer en drie dae later vertrek om die Bonin-eilande weer aan te val; hulle is intussen versterk deur Taakgroep 58.2. Die aanval het op 3–4 Julie plaasgevind; die nege oorblywende Zero-vliegtuie en agt torpedobomwerpers het probeer om die vyand ewe veel skade te berokken, maar het vyf Zero-vliegtuie en sewe bomwerpers verloor sonder om enige skade aan die skepe aan te rig. Die taakgroepe het Taakgroep 58.4, wat ondersteuning verleen het aan die gevegte op Saipan, afgelos en het 'n week lank daar gebly voordat hulle na Eniwetok teruggekeer het. Teen die einde van Julie het Taakgroep 58.1 Japannese basisse op Yap en nabygeleë eilande aangeval, en daarna op 4–5 Augustus weer die Bonin-eilande bestook; op die 9de het die groep na Eniwetok teruggekeer.<ref>Faltum, pp. 72–73; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] 1ngzd6cmyutulpopzi43d3prjjeanin 3138950 3138949 2026-10-29T08:39:46Z Oesjaar 7467 /* Opvolgaanvalle */ Verbeter 3138950 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. 'n Verkenningsvliegtuig het sy skepe in die oggend van die 22ste opgemerk en die Japannese verdedigers gewaarsku. Hulle het ongeveer 60 Zero-vliegtuie en 'n paar [[Yokosuka D4Y]] "Judy"-duikbomwerpers die lug in gestuur om die 51 naderende Hellcats te onderskep. Hulle het 6 Hellcats afgeskiet, maar self 24 Zeros en 5 Judys verloor. Die Japannese het nog genoeg vliegtuie oor gehad om twee aanvalle teen die taakgroep te loods. Tydens die eerste lugaanval, wat uit ongeveer 20 torpedobomwerpers bestaan ​​het, is al die vliegtuie deur vegvliegtuie en lugafweervuur ​​afgeskiet; die tweede groep – bestaande uit 23 Zeros, 9 Judys en 9 Jills – het nooit die Amerikaanse skepe gevind nie. Hulle is onderskep, en die Hellcats het 10 Zeros en 7 Jills afgeskiet.<ref>Faltum, p. 72; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> Die taakgroep het op 27 Junie by Eniwetok gearriveer en drie dae later vertrek om die Bonin-eilande weer aan te val; hulle is intussen versterk deur Taakgroep 58.2. Die aanval het op 3–4 Julie plaasgevind; die nege oorblywende Zero-vliegtuie en agt torpedobomwerpers het probeer om die vyand ewe veel skade te berokken, maar het vyf Zero-vliegtuie en sewe bomwerpers verloor sonder om enige skade aan die skepe aan te rig. Die taakgroepe het Taakgroep 58.4, wat ondersteuning verleen het aan die gevegte op Saipan, afgelos en het 'n week lank daar gebly voordat hulle na Eniwetok teruggekeer het. Teen die einde van Julie het Taakgroep 58.1 Japannese basisse op Yap en nabygeleë eilande aangeval, en daarna op 4–5 Augustus weer die Bonin-eilande bestook; op die 9de het die groep na Eniwetok teruggekeer.<ref>Faltum, pp. 72–73; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] mw3ux860p5ya5z613u8igdnsx0q4gf9 3138951 3138950 2026-10-29T08:40:18Z Oesjaar 7467 /* Opvolgaanvalle */ Verbeter 3138951 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. 'n Verkenningsvliegtuig het sy skepe in die oggend van die 22ste opgemerk en die Japannese verdedigers gewaarsku. Hulle het ongeveer 60 Zero-vliegtuie en 'n paar [[Yokosuka D4Y]] "Judy"-duikbomwerpers die lug in gestuur om die 51 naderende Hellcats te onderskep. Hulle het 6 Hellcats afgeskiet, maar self 24 Zeros en 5 Judys verloor. Die Japannese het nog genoeg vliegtuie oor gehad om twee aanvalle teen die taakgroep te loods. Tydens die eerste lugaanval, wat uit ongeveer 20 torpedobomwerpers bestaan ​​het, is al die vliegtuie deur vegvliegtuie en lugafweervuur ​​afgeskiet; die tweede groep, bestaande uit 23 Zeros, 9 Judys en 9 Jills, het nooit die Amerikaanse skepe gevind nie. Hulle is onderskep, en die Hellcats het 10 Zeros en 7 Jills afgeskiet.<ref>Faltum, p. 72; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> Die taakgroep het op 27 Junie by Eniwetok gearriveer en drie dae later vertrek om die Bonin-eilande weer aan te val; hulle is intussen versterk deur Taakgroep 58.2. Die aanval het op 3–4 Julie plaasgevind; die nege oorblywende Zero-vliegtuie en agt torpedobomwerpers het probeer om die vyand ewe veel skade te berokken, maar het vyf Zero-vliegtuie en sewe bomwerpers verloor sonder om enige skade aan die skepe aan te rig. Die taakgroepe het Taakgroep 58.4, wat ondersteuning verleen het aan die gevegte op Saipan, afgelos en het 'n week lank daar gebly voordat hulle na Eniwetok teruggekeer het. Teen die einde van Julie het Taakgroep 58.1 Japannese basisse op Yap en nabygeleë eilande aangeval, en daarna op 4–5 Augustus weer die Bonin-eilande bestook; op die 9de het die groep na Eniwetok teruggekeer.<ref>Faltum, pp. 72–73; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] l4tg3cdgr2cw38zs0v80l3zq0dcy7y9 3138957 3138951 2026-10-29T09:11:40Z Oesjaar 7467 /* Opvolgaanvalle */ Verbeter 3138957 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. 'n Verkenningsvliegtuig het sy skepe in die oggend van die 22ste opgemerk en die Japannese verdedigers gewaarsku. Hulle het ongeveer 60 Zero-vliegtuie en 'n paar [[Yokosuka D4Y]] "Judy"-duikbomwerpers die lug in gestuur om die 51 naderende Hellcats te onderskep. Hulle het 6 Hellcats afgeskiet, maar self 24 Zeros en 5 Judys verloor. Die Japannese het nog genoeg vliegtuie oor gehad om twee aanvalle teen die taakgroep te loods. Tydens die eerste lugaanval, wat uit ongeveer 20 torpedobomwerpers bestaan ​​het, is al die vliegtuie deur vegvliegtuie en lugafweervuur ​​afgeskiet; die tweede groep, bestaande uit 23 Zeros, 9 Judys en 9 Jills, het nooit die Amerikaanse skepe gevind nie. Hulle is onderskep, en die Hellcats het 10 Zeros en 7 Jills afgeskiet.<ref>Faltum, p. 72; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> Die taakgroep het op 27 Junie by Eniwetok gearriveer en drie dae later vertrek om die Bonin-eilande weer aan te val; hulle is intussen versterk deur Taakgroep 58.2. Die aanval het op 3–4 Julie plaasgevind; die nege oorblywende Zero-vliegtuie en agt torpedobomwerpers het probeer om die vyand ewe veel skade te berokken, maar het vyf Zero-vliegtuie en sewe bomwerpers verloor sonder om enige skade aan die skepe aan te rig. Die taakgroepe het Taakgroep 58.4, wat ondersteuning verleen het aan die gevegte op Saipan, afgelos en het 'n week lank daar gebly voordat hulle na Eniwetok teruggekeer het. Teen die einde van Julie het Taakgroep 58.1 Japannese basisse op Yap en nabygeleë eilande aangeval, en daarna op 4–5 Augustus weer die Bonin-eilande bestook; op die 9de het die groep na Eniwetok teruggekeer.<ref>Faltum, pp. 72–73; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> Daardie selfde dag is Kaptein Sample onthef van sy pos sodat hy bevel oor 'n vliegdekskipdivisie kon oorneem, en kaptein Austin Doyle het hom vervang.<ref name=CO/> Omdat hy nie onder vise-admiraal William Halsey wou dien nie, het Clark sy vlag laat stryk; hy is op 18 Augustus deur vise-admiraal John McCain vervang.<ref>Faltum, p. 192</ref> Clark het egter aan boord van die ''Hornet'' gebly om McCain op enige moontlike wyse by te staan ​​en om, indien nodig, as 'n reserwe-admiraal met ervaring van vliegdekskepe te dien. Agt dae later het Halsey vir Spruance vervang, en Taakmag 58 is herbenoem tot Taakmag 38.<ref>Polmar & Genda, I, pp. 409–410</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] i7go3nqj4j9tbhm99m3f9cqc8wlkgsv 3138959 3138957 2026-10-29T09:12:18Z Oesjaar 7467 /* Opvolgaanvalle */ Verbeter 3138959 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|USS ''Franklin'' (CV-12)}} {{Inligtingskas Skip | beeld = [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway in 1969.jpg|300px]] | beeldstyl = | onderskrif = ''Hornet'' in die [[Stille Oseaan]] in Julie 1969 | naam = ''Hornet'' | klas_en_tipe = Essex-klas vliegdekskip | bouers = Newport News Shipbuilding | gebruik_deur = {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Amerikaanse Vloot]] | voorganger = | opvolger = | besteldatum = 20 Mei 1940 | boudatum = | koste = | aantal_beplan = 32 | aantal_neergelê= 24 | datum_neergelê = 3 Augustus 1942 | tewaterlating = 30 Augustus 1943 | voltooi = | in_gebruik = | in_diens_gestel= 29 November 1943 | onttrek = 15 Januarie 1947 | lot = | tuishawe = | bynaam = | verplasing = 27,500 t (standaard) | lengte = 249.9 m | wydte = 28.3 m | hoogte = | diepgang = 10.41 m | spoed = 33 knope (61 km/h) | bemanning = 2,600 offisiere en manskappe }} Die '''USS ''Hornet'' (CV/CVA/CVS-12)''' is een van 24 [[Essex-klas vliegdekskip|Essex-klas vliegdekskepe]] wat gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] vir die [[Amerikaanse Vloot]] gebou is. Die skip is aanvanklik eers ''Kearsarge'' genoem en is net na die [[USS Hornet (CV-8)]] gekelder is, hernoem as USS ''Hornet''. Die ''Hornet'' is voltooi in 1943 en toegeken aan die ''Fast Carrier Task Force'' (ook bekend as Task Force 38 of 58) in die [[Stille Oseaan]], die Vloot se grootste mag gedurende die Stille Oseaan-oorlog. Vroeg in 1944 het die ''Hornet'' deelgeneem aan onder andere aanvalle op Japannese basisse in [[Nieu-Guinee]], [[Palau]] en Chuuk Lagoon. Die skip het toe deelgeneem aan invalle in die Palau- en [[Mariana-eilande]], ook die [[Slag van die Filippynse See]] in Junie. Die slag het die bynaam die ''Great Marianas Turkey Shoot'' gekry vanweë die groot aantal Japannese vliegtuie wat afgeskiet is. Die skip het toe aan die Filippynse Offensief deelgeneem, laat in 1944, asook die Volcano en [[Ryukyu-eilande]] offensief in die eerste helfte van 1945. Die ''Hornet'' is in Junie ernstig beskadig deur 'n [[tifoon]] en moes na Amerika terugkeer vir herstelwerk. Na die oorlog het die ''Hornet'' deelgeneem aan Operasie ''Magic Carpet'', dit het troepe teruggebring na Amerika en is daarna in 1946 in die reserwevloot geplaas. Die ''Hornet'' was weer uit die reserwevloot gehaal gedurende die [[Koreaanse Oorlog]] van 1950-1953, maar was ongelukkig die grootste gedeelte van die oorlog besig om gemoderniseer te word om straalaangedrewe vliegtuie te kan akkommodeer. Die skip is weer in die laat 1950's gemoderniseer om diens te kan doen as teenduikbootvliegdekskip. Die ''Hornet'' het 'n klein rol gespeel in die [[Viëtnamoorlog]] gedurende die 1960's. Die skip het ook as deel van die [[Apollo-program]] die [[Apollo 11]] en [[Apollo 12]] se bemanning herwin nadat die [[Ruimtevaarder|ruimtevaarders]] van die [[Maan]] af teruggekeer het. Die ''Hornet'' is uit diens onttrek in 1970. Die skip is uiteindelik aangewys as 'n Nasionale Historiese Landmerk asook 'n Kaliforniese Historiese Landmerk en is aan die publiek oopgestel as die USS ''Hornet'' museum in Almeda, [[Kalifornië]] in 1998. == Ontwerp en beskrywing == Die ''Essex''-klas skepe was baie groter as die voorafgaande [[Yorktown-klas vliegdekskip|''Yorktown''-klas vliegdekskepe]], wat hulle in staat gestel het om meer vliegtuie, pantser en bewapening te kon dra.<ref name=c4>Chesneau, p. 104</ref> Die aanvanklike skepe in die klas het 'n totale lengte van 265,8&nbsp;m en 'n lengte van 249,9&nbsp;m by die waterlyn gehad, hoewel dit vir die "langromp"-subklas gewysig is na 'n totale lengte van 270,7&nbsp;m; dit het gevolg toe die boeg herontwerp is om plek te maak vir twee viervoudige 40-millimeter-geskutmonterings, in teenstelling met die enkele montering op die vroeëre "kortromp"-skepe soos die ''Hornet''. Al die skepe het 'n breedte van 28,3&nbsp;m by die waterlyn en 'n diepgang van 9,4&nbsp;m by volvrag gehad.<ref>Raven, pp. 9–10, 16</ref> Hulle het 'n verplasing van 27&nbsp;535&nbsp;t by standaardvrag en 36&nbsp;960&nbsp;t met volvrag gehad. Hulle beplande bemanning het uit ongeveer 268 offisiere en 2 362 manskappe bestaan, maar meer personeel is bygevoeg selfs voordat die skepe voltooi was; die byvoeging van bykomende ligte wapens en ander toerusting het die oorbevolking aansienlik vererger, sodat die ''Hornet'' se susterskip, die ''Intrepid'', in 1945 'n bemanning van 382 offisiere en 3 003 manskappe gehad het.<ref>Friedman, pp. 155–156, 394</ref> Die skepe het oor vier stoomturbines met ratkaste beskik, wat elk een skroefas aangedryf het, en gebruik gemaak het van [[stoom]] wat deur agt Babcock & Wilcox-stoomketels voorsien is. Die turbines is ontwerp om 'n totaal van 110 000 kW krag te lewer, genoeg vir 'n maksimum snelheid van 33 knope (61 km/h). Die skepe het genoeg brandstofolie aan boord gehad vir 'n togafstand van 14&nbsp;100&nbsp;[[seemyl]] teen 'n snelheid van 20 knope (37 km/h).<ref>Brown 1977, p. 61</ref> === Vliegdek organisering === [[Lêer:F6F Hangar cat USS Hornet CV-12 NAN2-54.jpg|duimnael|links|'n Grumman F6F-3 Hellcat vegvliegtuig van VF-15 styg op met 'n katapult van die ''Hornet'' via die loodskatapult, 25 Februarie 1944]] Die kortromp Essex-klas-skepe het 'n vliegdek gehad wat 262,7&nbsp;m lank was en 'n maksimum breedte van 32,9&nbsp;m gehad het. Daaronder was 'n vliegtuigloods van 199,3&nbsp;m × 21,3&nbsp;m met 'n hoogte van 5,5&nbsp;m. Die vliegtuigloods was met die vliegdek verbind deur middel van drie vliegtuig-hysers: twee in die vliegdek self en een wat kon opvou, aan die bakboordkant van die vliegdek, regoor die eilandstruktuur.<ref>Friedman, pp. 140, 394</ref> Die [[Vliegtuigkatapult|katapultkonfigurasies]] vir die vroeë ''Essex''-klas-skepe het van skip tot skip verskil; die ''Hornet'' is gebou met 'n enkele hidrouliese katapult op die voorste gedeelte van die vliegdek, terwyl 'n tweede een dwars op die loodsdek aangebring is.<ref name=c4/> Al die Essex-klas skepe is toegerus met [[vangkabel]]s sodat vliegtuie oor sowel die agterstewe as die boeg kon land.<ref>Friedman, p. 151</ref> Vroeg in die ontwerpproses was dit die bedoeling dat die ''Essex''-klas-skepe meer as 100 vliegtuie sou dra: 27 vegvliegtuie, 37 verkennings- of duikbomwerpers, 18 torpedobomwerpers, drie waarnemings- en twee nutsvliegtuie, asook 21 gedeeltelik uitmekaargehaalde reserwevliegtuie. Vroeë oorlogservaring het die aantal vegvliegtuie tot 36 verhoog, ten koste van verkennings- en nutsvliegtuie, en die aantal reserwevliegtuie tot nege verminder. Teen die middel van 1945 het die luggroep tipies bestaan ​​uit 36 ​​of 37 vegvliegtuie, 'n gelyke aantal veg-bomwerpers, en duik- en torpedobomwerpereskaders van 15 vliegtuie elk – 'n totaal van 103. Teen dié tyd het die vegvliegtuigeskaders ook gespesialiseerde foto-verkennings- en nagvegvliegtuie ingesluit.<ref>Friedman, pp. 138, 154</ref> === Bewapening, pantser en elektronika === [[Lêer:40mm 80-G-416841.jpg|thumb|upright=0.75|Een van die ''Hornet'' se viervoudige 40&nbsp;mm Bofors lugafweerkanonne vuur onder afstandbeheer, 16 Februarie 1945]] Die hoofbewapening van die skepe van die ''Essex''-klas het bestaan ​​uit twaalf [[Kaliber (artillerie)|38-kaliber]] 127&nbsp;mm (5-duim) kanonne vir dubbele gebruik, gerangskik in twee pare dubbelkanontorings, een paar voor en een agter die eilandstruktuur, en vier kanonne in enkelmonterings aan die bakboordkant van die vliegdek. Hierdie kanonne is beheer deur 'n paar Mk 37-vuurleistelsels wat bo-op die eilandstruktuur gemonteer was; elke stelsel was toegerus met 'n Mk 4-vuurleiradar. Die vroeë kort romp ''Essex''-klas-skepe was toegerus met agt viervoudige 40-millimeter Bofors-lugafweerkanonne; een gemonteer elk by die boeg en die agterstewe, vier bo-op die eilandstruktuur en twee aan die bakboordkant van die vliegdek, langs die 5-duim-kanonne. Elke Bofors-lugafweerkanonne is deur sy eie Mk 51-vuurleistelsel beheer. Die vliegdekskepe was ook toegerus met 46 ligte Oerlikon-lugafweerkanonne van 20 millimeter op enkelmonterings langs die kante van die vliegdek en op die eilandstruktuur.<ref>Brown 1997, p. 60; Friedman, pp. 146, 394; Raven, p. 9</ref> Die pantsergordel by die waterlyn van die vliegdekskepe was 3&nbsp;m hoog en 155&nbsp;m lank en dit het die middelste 62% van die romp bedek. Dit was 102&nbsp;mm dik en het na onder toe dunner geword tot 64 mm aan die onderste rand. Die vliegtuigloodsdek was ook 64&nbsp;mm dik en die beskermende dek daaronder was 38&nbsp;mm dik. Dwarsstutte van 102&nbsp;mm het die ente van die gordelpantser afgesluit om die skip se gepantserde sitadel te vorm. Die stuurmeganisme is met 64&nbsp;mm spesiaal behandelde staal beskerm.<ref>Friedman, pp. 143, 398; Faltum, p. 158</ref> Die vliegdekskepe van die ''Essex''-klas is ontwerp met min ruimte vir radar, en die bykomende stelsels wat tydens die bouproses aangebring is, het bygedra tot die algemene oorbevolking van die bemanning en beknoptheid in die skepe se eilandstruktuur. Die ''Hornet'' is voltooi met die meeste van sy radars gemonteer op die driepootmas bo-op die eiland. Dit was toegerus met die SK-vroeëwaarskuwingsradar, die SM-hoogtebepalingsradar en die SG-oppervlaksoekradar. 'n SC-vroeëwaarskuwingsradar was op 'n kort vakwerkmas aan die stuurboordkant van die skoorsteen gemonteer.<ref>Faltum, p. 160; Friedman, p. 144; Raven, pp. 37, 66</ref> === Modifikasies tydens die oorlog === Inligting oor veranderinge aan die aantal 20 mm-kanonne aan boord van die ''Hornet'' tydens die oorlog is nie in die bronne beskikbaar nie, hoewel die ''Hornet'' teen die einde van die oorlog oor 35 enkelmonterings beskik het.<ref>Chesneau, p. 105</ref> Die skip het nie na enige vlootbasis in [[Hawaii]] of aan die Weskus teruggekeer tot in Julie 1945 nie, toe dit in [[San Francisco]], [[Kalifornië]], gearriveer het vir herstelwerk aan skade wat deur 'n [[tifoon]] veroorsaak is; dit is dus onwaarskynlik dat enige groot aanpassings voor daardie tyd aangebring is. Fasiliteite op Ulithi-atol was beperk, maar hulle kon van die nuwe toerusting installeer wat laat in 1944 en in 1945 in gebruik geneem is. Sommige van die skip se Mk 51-vuurleistelsels is moontlik vervang deur Mk 57-stelsels met 'n geïntegreerde Mk 34-vuurbeheerradar, en die Mk 4-vuurbeheerradar bo-op die Mk 37-vuurleistelsels is moontlik opgegradeer na 'n Mk 12-stelsel wat sy montering met 'n Mk 22-hoogtemeter gedeel het. Die SP-hoogtemeter was 'n ligter weergawe van die SM-model en is vanaf Maart 1945 op skepe van die ''Essex''-klas geïnstalleer.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> Terwyl die skip herstel is, het die Vloot van die geleentheid gebruik gemaak om dit volgens die nuutste standaarde op te gradeer. Die SK-radar is opgegradeer na 'n SK-2-model met 'n skottelantenna wat die werkverrigting daarvan verbeter het, en die katapult op die loodsdek is vervang deur een op die vliegdek. Die skip se eiland is herbou om die vlagbrug uit te brei, wat veroorsaak het dat die voorste onderste 40 mm-montering op die eiland verwyder is, en 10 nuwe viervoudige monterings is langs die kante van die vlugdek en die romp bygevoeg vir 'n totaal van 68 kanonne in 17 monterings.<ref>Faltum, pp. 160–161, 164</ref> == Konstruksie en loopbaan == [[Lêer:Launching of USS Hornet (CV-12) 1943.jpg|duimnael|Te waterlating seremonie van die ''Hornet'', 30 Augustus 1943|links]] Die Hoof van Vlootoperasies het op 10 Mei 1940 opdrag gegee vir die bou van drie vliegdekskepe in die ''Essex''-klas, in afwagting daarvan dat die Kongres die ''Two-Ocean Navy Act'' sou aanneem,<ref>Friedman, p. 134</ref> alhoewel die skip wat later as die ''Hornet'' bekend sou staan, oorspronklik die naam ''Kearsarge'' en die rompnommer CV-12 gehad het. Die kontrak om ''Hornett'' te bou is op 9 September 1940 aan Newport News Shipbuilding toegeken, en sy kiel is op 3 Augustus 1942 gelê. Die sewende Hornet (CV-8) is op 26 Oktober 1942 tydens die Slag van Santa Cruz gekelder en die romp van die CV-12 is kort daarna na Hornet hernoem.<ref>Faltum, p. 168</ref> Die skip is op 30 Augustus 1943 te water gelaat, met Annie Reid Knox, die eggenote van Frank Knox, die Sekretaris van die Vloot, as die gelukbringer. Dit is op 29 November 1943 in diens gestel met kaptein Miles R. Browning as bevelvoerder.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Die ''Hornet'' het opleiding en voorbereiding naby [[Bermuda]] ondergaan voordat hy op 14 Februarie 1944 uit Norfolk, [[Virginia]], vertrek het om by Taakmag 58 by die Majuro-atol in die [[Marshalleilande]] aan te sluit, waar hy op 20 Maart aangekom het.<ref name=DANFS/> Twee dae later het die taakmag vertrek om oorlogskepe en vliegvelde in die [[Palau]]-eilande en by Kossol Roads aan te val, ten einde enige bedreiging vir die beplande operasies in [[Nieu-Guinee]] en die [[Admiraliteitseilande]] uit die weg te ruim. Om die uitgange van Kossol te blokkeer en al die skepe in die strandmeer vas te keer, het die torpedo-bomwerpereskaders van die ''Hornet'' en sy medeskepe, die [[USS Lexington (CV-16)|''Lexington'']] en [[USS Bunker Hill (CV-17)|''Bunker Hill'']], geoefen in die lê van seemyne ​​vanuit die lug. Om opsporing te vermy, het die Amerikaanse skepe ver suid van die Japannese vlootbasis by Truk gevaar. Hulle is op die 28ste opgemerk, en admiraal Mineichi Koga, bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, het sy oorlogskepe beveel om na die eiland Tawi-Tawi in die [[Filippyne]] terug te trek en die handelskepe om te versprei.<ref name=DANFS>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref> Toe Taakmag 58 op die oggend van 30 Maart sy teikens nader, het sy vliegdekskepe 'n vegvliegtuigaanval geloods wat 30 [[Mitsubishi A6M Zero]]-vegvliegtuie, wat reeds in die lug was, neergeskiet het. Hulle is kort daarna gevolg deur 39 [[Grumman TBF Avenger]]-torpedobomwerpers, wat elk twee magnetiese myne gedra het, wat die sowat 40 skepe in Kossol Roads doeltreffend vasgekeer het.<ref>Brown 2009, p. 244</ref> Dit was die eerste en enigste keer dat vliegtuie van vliegdekskepe myne gelê het tydens die Stille Oseaan-oorlog.<ref>Polmar & Genda, I, p. 373</ref> Ten spyte van versterkings in die vorm van vegvliegtuie wat oornag aangekom het, het die Amerikaners op 30 en 31 Maart 24 handels- en hulpskepe, met 'n totale tonnemaat van bykans 130 000 bruto registerton (BRT), asook twee ou torpedojaers, vier duikbootjagters en twee herstelskepe gekelder. Amerikaanse vlieëniers het beweer dat hulle 63 vliegtuie neergeskiet en meer as 100 ander op die grond vernietig het, terwyl hulle self 25 vliegtuie verloor het. Op pad terug na Majuro het die vliegdekskepe op 1 April teikens op Woleai aangeval, maar met min sukses.<ref>Brown 2009, pp. 243–244</ref> Voordat Taakmag 58 op 13 April uit Majuro vertrek het, het skoutadmiraal Joseph J. Clark sy vlag op die ''Hornet'' gehys as bevelvoerder van Taakgroep 58.1, wat bestaan ​​het uit sy vlagskip en die drie ligte vliegdekskepe van die ''Independence''-klas: die ''Cowpens'', ''Belleau Wood'' en ''Bataan''. Die taakgroep het opdrag gekry om die vliegvelde by Sarmi, Sawar en Wakde in wes [[Nieu-Guinee]] aan te val, terwyl die ander taakgroepe die amfibiese landings by Hollandia ondersteun het. Daar was min Japannese lugaktiwiteit terwyl die skepe naby Nieu-Guinee was, hoewel die taakgroep se vegvliegtuie wel twee [[Mitsubishi G4M]] bomwerpers (wat deur die Geallieerdes as "Betty" aangedui is) afgeskiet het, terwyl dié na hulle gesoek het. Taakmag 58 het op 25 April na Seeadler hawe op Manuseiland teruggetrek om vir 'n paar dae voorrade aan te vul voordat hulle vertrek het om die kusfasiliteite by Truk aan te val. Die Japanners het die skepe in die nag van 28/29 April opgemerk, maar hul swak aanval later daardie oggend was oneffektief, en die 84 [[Grumman F6F Hellcat]]s van die oggend se vegvliegtuig-veegtog het teen ongeveer 60 Zeros te staan ​​gekom. Slegte weer en digte wolke het verhoed dat die Amerikaners tot laat in die middag volle lugoorheersing verkry, maar hulle kon die Japanese vlootbasis se infrastruktuur oor die daaropvolgende twee dae ernstig beskadig. Hulle het 9 vliegtuie in ongelukke en 27 in gevegte verloor, hoofsaaklik as gevolg van lugafweer, terwyl hulle aanspraak gemaak het op die vernietiging van 59 vliegtuie in die lug en 34 op die grond. Op pad na Majuro is Taakgroep 58.1 getaak om dekking te bied tydens die bombardement van die vliegvelde op Satawan en Ponape deur sekere van die taakmag se begeleidingskepe. Albei eilande was reeds voorheen aangeval en dit blyk dat min bykomende skade aangerig is in ruil vir die verlies van een vliegtuig wat deur lugafweer neergeskiet is. Taakmag 58 het op 4 Mei in Majuro aangekom en die volgende maand voorberei vir die veldtog by die Mariana- en Palau-eilande.<ref>Brown 2009, pp. 246–248; Polmar & Genda, I, pp. 373–374</ref> Die onvriendelike Browning het baie vyande gemaak en sy foute het daartoe gelei dat hy op 29 Mei op grond van feite uit sy pos onthef is,<ref>{{cite journal |last1=Rems |first1=Alan |title=Out of the Jaws of Victory |journal=Naval History |date=1 April 2016 |volume=30 |issue=2 |url=https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/2016/april/out-jaws-victory |access-date=10 April 2019 |language=en|issn=1042-1920}}</ref> hy is deur kaptein William Sample vervang.<ref name=CO>{{cite web |last1=Miles |first1=Dwayne |title=USS Hornet Commanding Officers |url=http://www.its.caltech.edu/~drmiles/commanding_officers.html |website=www.its.caltech.edu |publisher=USS Hornet Association |access-date=10 April 2019}}</ref> === Die Mariana- en Palau-eilande veldtog === Teen Junie het die Hornet se luggroep (Vliegdekskip-luggroep 2) oor 40 Hellcat-vegvliegtuie, insluitend 4 nagvegter-weergawes, 33 [[Curtiss SB2C Helldiver]]-duikbomwerpers en 20 Avengers beskik. Taakgroep 58.1 het die ''Cowpens'' verruil vir die [[USS Yorktown (CV-10)|''Yorktown'']], susterskip van die ''Hornet'', en het dus vir die veldtog oor twee vlootvliegdekskepe en twee ligte vliegdekskepe beskik. Taakmag 58 het op 6 Junie uit Majuro vertrek betyds om ses dae later, drie dae voor die beplande amfibiese aanval op [[Saipan]], met lugaanvalle op die suidelike Marianas te begin; al het die Japanners op 8 Junie uitgevind dat die mag Majuro verlaat het. Die ''Hornet'' se nagvegters het in die nag van 10 Junie begin om Japannese verkenningsvliegtuie af te skiet. Vise-admiraal Marc Mitscher, bevelvoerder van die taakmag, het besluit om die lugaanvalle na 11 Junie te vervroeg, in die hoop om die Japanners onverhoeds te betrap. Die taakgroep se vegvliegtuie het tydens hul patrollievlug 30 Zero-vliegtuie bo [[Guam]] opgemerk en beweer dat hulle almal neergeskiet is, met die Hornet se 16 Hellcats wat 23 daarvan op hul kerfstok gehad het. 'n Voorposlinie van torpedojaers was tussen die vliegdekskepe en Guam ontplooi, en hulle het daardie middag die onderskepping deur die taakgroep se vegvliegtuie van sowat 'n dosyn verkennings- en aanvalsvliegtuie beheer. Die volgende dae het die taakgroep voortgegaan om Guam aan te val ten einde al die vliegtuie wat daar gestasioneer was, sowel as enige versterkings, uit te skakel. Later daardie middag het die ''Hornet'' se vliegtuie 'n versterkingskonvooi van sewe skepe oos van Guam opgemerk, maar dit was te ver weg vir 'n aanval as die vliegtuie in daglig moes land. Daardie nag het die taakgroep die afstand verklein terwyl die konvooi steeds Guam genader het en hulle was slegs 80 seemyl (150 km) daarvandaan toe hulle 20 Hellcats, elk met bomme toegerus, gelanseer het. Hulle vlieëniers was nie opgelei vir missies teen skepe nie en het nie daarin geslaag om die skepe van die konvooi noemenswaardig te beskadig voordat dit Guam bereik het nie.<ref>Brown 2009, pp. 252–255; Faltum, pp. 64–65; Polmar & Genda, I, p. 385; Reynolds, pp. 343–344</ref> Die nuwe bevelvoerder van die Gekombineerde Vloot, admiraal Soemu Toyoda, was onseker of die Amerikaners net die Japannese fasiliteite in die Marianas aanval of nie, totdat die vinnige slagskepe wat Taakmag 58 begelei het, gestuur is om op 13 Junie 'n voorlopige bombardement op Saipan uit te voer. Nog voordat hy die verslag oor die bombardement ontvang het, het hy aan die 1ste Mobiele Vloot bevel gegee om na Guimaras-eiland te beweeg en te begin om hul onervare vlieëniers in 'n meer beskermde omgewing op te lei. Nadat hy die berig oor die bombadering ontvang het, het het toe alle magte opdrag gegee om gereed te maak vir die uitvoering van Plan A-Go, wat op 19 Junie in werking sou tree. Die plan was daarop gemik om die Amerikaanse vloot 'n beslissende nederlaag toe te dien en die Amerikaanse regering te dwing om vrede te maak, nadat die openbare wil om die oorlog voort te sit, getaan het. 'n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal [[Raymond A. Spruance|Raymond Spruance]], die bevelvoerder van die hele operasie, daarvan in kennis gestel. ’n Amerikaanse duikboot het die beweging opgemerk en vise-admiraal Raymond Spruance, die bevelvoerder van die hele operasie, verwittig. Omdat hy nie die Japannese se voornemens geken het nie, het hy geglo dat die Japannese skepe nie voor 17 Junie sou kon aanval nie. Om hierdie geleentheidsvenster te benut om Japannese lugversterkings wat by die Bonin-eilande saamgetrek het te vernietig, het Spruance aan Taakgroepe 58.1 en 58.4 opdrag gegee om op die 14de bymekaar te kom, die lugbasisse daar die volgende dag aan te val en betyds terug te keer om hul magte te konsolideer vir die geveg wat hy vir die 17de verwag het.<ref>Brown 2009, p. 255</ref> Op 15 Junie het vegvliegtuie van die twee taakgroepe vlugte oor [[Iwo Jima]], Hahajima en Chichi Jima uitgevoer en beweer dat hulle 20 Zero-vliegtuie oor Iwo Jima afgeskiet het met die verlies van twee Hellcats. Clark het daardie nag sy nagvegters bo Iwo Jima ontplooi om te verhoed dat die Japanners verkenningsendings of lugaanvalle uitvoer, voordat hy op die 16de verdere lugaanvalle geloods het. Die grootste deel van die versterkings wat vir Plan A-Go bedoel was, was op daardie stadium nog in Japan, maar die Amerikaanse vliegdekskepe het beweer dat hulle altesaam 81 vliegtuie vernietig het, waarvan 40 in die lug, terwyl hulle self vier vliegtuie in gevegte en nog sewe in ongelukke verloor het, voordat hulle later daardie middag uit die gebied vertrek het.<ref>Brown 2009, p. 256; Faltum, pp. 65–66</ref> ==== Slag van die Filippynse See ==== [[Lêer:Battle Philippine sea map-en.svg|duimnael|links|Kaart van die Slag van die Filippynse See (19–20 Junie 1944)]] Vise-admiraal Jisaburō Ozawa, bevelvoerder van die 1ste Mobiele Vloot, het beveel dat Plan A-Go op 16 April 'n aanvang neem, terwyl hy sy magte oos van die Filippyne saamgetrek en van brandstof voorsien het. Teen die aand van die 17de is sy skepe deur 'n Amerikaanse duikboot opgemerk, ongeveer 900 seemyl (1 700 km) wes van Saipan, hoewel Spruance die verslag eers in die vroeë oggendure van 18 Junie ontvang het. Japannese verkenningsvliegtuie het Taakmag 58 daardie middag opgespoor, maar die Amerikaanse vliegtuie, wat 'n korter reikafstand gehad het, kon nie die Japannese vliegdekskepe vind nie. Ozawa het besluit om op die 19de aan te val eerder as om sy onervare vlieëniers bloot te stel aan naglandings waarvoor hulle nie opgelei was nie; hy het suid gedraai om die afstand vanaf die Amerikaners konstant te hou. Spruance het geen idee gehad waar die Japanners was nie, totdat 'n radio-uitsending van Ozawa op die aand van die 18de driehoeksmetries vasgestel is op 'n punt 410 seemyl (760 km; 470 myl) wes van sy taakmag. 'n Martin PBM Mariner-patrolliebomwerper, toegerus met radar, het die 1ste Mobiele Vloot om 01:15 op 19 Junie ontdek, maar die boodskap is eers agt uur later ontvang weens radioprobleme. Die Amerikaners se soektogte vroegoggend was nie suksesvol nie, maar die Japannese het hulle sedert 01:00 ononderbroke dopgehou.<ref>Brown 2009, pp. 257–258; Polmar & Genda, I, pp. 386, 388–391</ref> Daardie nag het die Amerikaners versterkings opgespoor wat van Truk na Guam gevlieg het, en Mitscher het vegvliegtuie van Taakgroep 58.1 beveel om bo Orote-vliegveld te patrolleer. Hellcats van die ''Belleau Wood'' was die eerste wat slaags geraak het met Japannese vliegtuie wat om 07:00 opgestyg het, en hulle moes versterk word deur vegvliegtuie van die ''Hornet'' en ''Yorktown''. Teen 09:30 het hulle beweer dat hulle 45 vegvliegtuie en 5 ander vliegtuie neergeskiet het, terwyl hulle self slegs twee Hellcats verloor het. Op daardie stadium het ''Hornet'' 'n lugaanval van 17 Helldivers en 7 Avengers geloods, begelei deur 'n dosyn Hellcats, wat Orote gebombardeer het sonder om Japannese vliegtuie teë te kom. Om 09:50 is 'n inkomende Japannese lugaanval op radar opgemerk en die vliegdekskepe het teen die wind gedraai om 140 vegvliegtuie te begin lanseer; om 10:04 is die vegvliegtuie wat oor Guam gepatrolleer het, ontbied om die [[luggevegspatrollie]] oor Taakmag 58 te versterk, hoewel hulle te laat was om aan die luggeveg deel te neem. Die luggevegspatrollie, versterk deur die pas ontplooide Hellcats, het die Japanners onderskep, 40 van die 57 betrokke Zeros neergeskiet en die Japannese aanval ernstig ontwrig, wat slegs geringe skade aan een slagskip aangerig het.<ref>Brown 2009, pp. 259–260; Polmar & Genda, I, pp. 391–394</ref> Die ''Hornet'' het Hellcats bygedra wat beweer het dat hulle nege Zeros en drie [[Nakajima B6N]] "Jill"-torpedobomwerpers neergeskiet het.<ref>Tillman 1994, p. 17</ref> Die tweede golf vliegtuie is om 11:07 bespeur, maar ''Hornet'' se vegvliegtuie het nie aan die vernietiging daarvan deelgeneem nie. Die derde golf het foutiewe inligting oor die posisie van die Amerikaanse skepe ontvang en was om 12:40 120 seemyl (220 km; 140 myl) noordwes daarvan. Die meeste van hulle het omgedraai, maar ongeveer 'n dosyn het dit nie gedoen nie en is om 12:56 deur Taakgroep 58.1 opgemerk. Hulle is voorgekeer deur 17 Hellcats van die ''Hornet'' en ''Yorktown'', wat ses Zeros en 'n Jill neergeskiet het; die Hornet se vegvliegtuie het nege vliegtuie neergeskiet in ruil vir een beskadigde Hellcat.<ref>Brown 2009, p. 260; Polmar & Genda, I, p. 394; Tillman 1994, p. 23</ref> Die vierde golf is ook op 'n verkeerde koers gestuur, en die meeste van die vliegtuie het besluit om voort te vlieg en op Guam te land. Hulle het omstreeks 15:00 daar aangekom en is onderskep deur 41 Hellcats van die ''Hornet'', haar susterskip ''Essex'', die ''Cowpens'' en die ''Enterprise''. Hulle het 40 van die 49 vliegtuie neergeskiet; twee van die ''Hornet'' se vlieëniers het vyf Japannese vliegtuie neergeskiet terwyl dié probeer het om te land.<ref>Brown 2009, pp. 260–261; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> 'n Groep van 295 Hellcats, tesame met vyf Avengers en [[Douglas SBD Dauntless|Dauntlesses]], het gedurende die dag teen die Japanners slaags geraak en 208 van die 373 vliegtuie wat vanaf die vliegdekskepe opgestyg het, neergeskiet. Die Amerikaners het sewe Hellcats op see verloor, nege bo Guam, en ses as gevolg van ongelukke; sewe bomwerpers is deur lugafweergeskut bo Guam neergeskiet en twee ander het neergestort. Altesaam het hulle gedurende die dag 31 vliegtuie om verskeie redes verloor. Die Japanners het 35 vliegtuie in ongelukke en aan boord van die twee vliegdekskepe, wat tydens die geveg deur duikbote tot sink gebring is, verloor; daarbenewens is 18 vliegtuie wat op Guam gebaseer was neergeskiet, en 52 is op die grond vernietig. Dit bring die totale verliese op 313 te staan ​​– 'n verliesverhouding van byna presies 10:1 ten gunste van die Amerikaners. Dit was nie sonder rede dat hulle die geveg die "The Marianas Turkey Shoot" genoem het nie.<ref>Brown 2009, p. 262; Polmar & Genda, I, p. 394</ref> Teen skemer het die Japannese noordwes gedraai om te hergroepeer en brandstof te hervul, en die Amerikaners het wes gedraai om die afstand te verklein. Hulle het die terugtrekkende Japannese vloot gedurende die middag van die volgende dag opgespoor en Mitscher het 'n lugaanval beveel, al het dit beteken dat die vliegtuie snags sou moes land. Dit het bestaan ​​uit 54 Avengers en 51 Helldivers, begelei deur 85 Hellcats. Die Japannese vliegdekskepe het hul oorblywende 68 Zero's gelanseer, waarvan almal behalwe drie afgeskiet is, met die verlies van 20 Amerikaanse vliegtuie aan alle oorsake. ''Hornet'' se vliegtuig het die vliegdekskip ''Zuikaku'' erg beskadig, terwyl die ander vliegtuig die vliegdekskip ''Hiyō,'' twee tenkskepe gekelder en drie ander vliegdekskepe en 'n paar ander skepe liggies beskadig het. Clark het sy taakgroep beveel om hul ligte aan te skakel ten einde sy vlieëniers huis toe te lei, nog voordat Mitscher die hele taakmag beveel het om dieselfde te doen. Ten spyte van hierdie voorsorgmaatreëls het ses Hellcats, 35 Helldivers en 28 Avengers verlore gegaan in ongelukke tydens landings op die dek, of het hulle uit brandstof geraak; die meeste van hul bemanningslede is egter daardie nag of in die dae daarna gered.<ref>Brown, pp. 263–265; Polmar & Genda, I, pp. 398–400; Reynolds, pp. 360–364</ref> === Opvolgaanvalle === Nadat hulle op 22 Junie brandstof ingeneem het, het die grootste deel van Taakmag 58 na Eniwetok in die Marshalleilande gevaar, maar Clark het sy taakgroep noord geneem om die Bonin-eilande weer aan te val, ten einde enige versterkings vir die Marianas te onderskep. 'n Verkenningsvliegtuig het sy skepe in die oggend van die 22ste opgemerk en die Japannese verdedigers gewaarsku. Hulle het ongeveer 60 Zero-vliegtuie en 'n paar [[Yokosuka D4Y]] "Judy"-duikbomwerpers die lug in gestuur om die 51 naderende Hellcats te onderskep. Hulle het 6 Hellcats afgeskiet, maar self 24 Zeros en 5 Judys verloor. Die Japannese het nog genoeg vliegtuie oor gehad om twee aanvalle teen die taakgroep te loods. Tydens die eerste lugaanval, wat uit ongeveer 20 torpedobomwerpers bestaan ​​het, is al die vliegtuie deur vegvliegtuie en lugafweervuur ​​afgeskiet; die tweede groep, bestaande uit 23 Zeros, 9 Judys en 9 Jills, het nooit die Amerikaanse skepe gevind nie. Hulle is onderskep, en die Hellcats het 10 Zeros en 7 Jills afgeskiet.<ref>Faltum, p. 72; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> Die taakgroep het op 27 Junie by Eniwetok gearriveer en drie dae later vertrek om die Bonin-eilande weer aan te val; hulle is intussen versterk deur Taakgroep 58.2. Die aanval het op 3–4 Julie plaasgevind; die nege oorblywende Zero-vliegtuie en agt torpedobomwerpers het probeer om die vyand ewe veel skade te berokken, maar het vyf Zero-vliegtuie en sewe bomwerpers verloor sonder om enige skade aan die skepe aan te rig. Die taakgroepe het Taakgroep 58.4, wat ondersteuning verleen het aan die gevegte op Saipan, afgelos en het 'n week lank daar gebly voordat hulle na Eniwetok teruggekeer het. Teen die einde van Julie het Taakgroep 58.1 Japannese basisse op Yap en nabygeleë eilande aangeval, en daarna op 4–5 Augustus weer die Bonin-eilande bestook; op die 9de het die groep na Eniwetok teruggekeer.<ref>Faltum, pp. 72–73; Polmar & Genda, I, pp. 406–407</ref> Daardie selfde dag is kaptein Sample onthef van sy pos sodat hy bevel oor 'n vliegdekskipdivisie kon oorneem, en kaptein Austin Doyle het hom vervang.<ref name=CO/> Omdat hy nie onder vise-admiraal William Halsey wou dien nie, het Clark sy vlag laat stryk; hy is op 18 Augustus deur vise-admiraal John McCain vervang.<ref>Faltum, p. 192</ref> Clark het egter aan boord van die ''Hornet'' gebly om McCain op enige moontlike wyse by te staan ​​en om, indien nodig, as 'n reserwe-admiraal met ervaring van vliegdekskepe te dien. Agt dae later het Halsey vir Spruance vervang, en Taakmag 58 is herbenoem tot Taakmag 38.<ref>Polmar & Genda, I, pp. 409–410</ref> == Galery == [[Lêer:USS Hornet (CVS-12) underway at sea on 9 August 1968 (USN 1116887).jpg|duimnael|USS ''Hornet'' ter see in 1968]] == Verwysings == {{verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skepe betrokke in Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Amerikaanse vliegdekskepe]] 98s97kdf10e6uh07mhij4lnscg0h6ze 3 401853 3138873 3136236 2026-10-28T22:36:09Z SpesBona 2720 /* Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot */ aw 3138873 wikitext text/x-wiki == Dit lewe == Of doen dit? Hoe gaan dit? Wat is jy so stil. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:59, 21 Augustus 2023 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek kap maar aan! Baie besig by die werk, maar het weer onlangs begin inloer hier. Rol maar spam terug en wysig so hier en daar iets. Hoe gaan dit daar? Is jy nog aktief hier? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:10, 21 Augustus 2023 (UTC) :: Gaan baie, baie goed. Was baie besig op die plaas, nou weer rustig. Nog altyd trots om 'n Namibiër te wees. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 17:21, 22 Augustus 2023 (UTC) ::: Ek sit juis en dink die Afrikaanse Wikipedia kort meer dekking van onderwerpe in verband met Namibië. Ek speel nou bietjie rond met ChatGPT en dink dit kan gebruik word om vinnig inhoud hier by te voeg. Maar 'n mens wil ook nie te vinnig werk nie, want alles moet geproeflees word en in wiki-sintaksis geplaas word. Dit lol ook met verwysings oordra. Dalk kan ek of [[Gebruiker:Rooiratel]] 'n program skryf wat die hele proses behartig. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:35, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Yes! Jou bot wat baie sponse en akteurs geskep het, kan sy nie weer loop nie? Ons stagneer op die ranglys teenoor ander wiki's [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:44, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::: [[Gebruiker:Aliwal2012]], ja, dit kan. Ek kan dit selfs weer oor die sponse en akteurs laat loop. Ek dink nie daar was baie sponsartikels oor om te skep nie, maar daar is dalk nog wel baie akteurs waarvoor ons nog nie artikels het nie. Dit sal nie baie moeite wees om weer artikels oor daardie onderwerpe te begin genereer nie. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:53, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::::Dankie, wat van lughawens en lugrederye, ek is nou besig daarmee, maar dis tydrowend. Jy kan net die intro doen, dan sit ek later vleis by? [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:12, 22 Augustus 2023 (UTC) :Ek vra net dat K175 sy bot nagaan, Rooiratel het die naweek 'n klomp sponse oorgedoen wat se taksonomie verkeerd was. Ook, die akteurs het nie bronne nie. Die probleem van ChatGPT is dat dit Wikipedia as verwysing gebruik, het juis met Rooiratel daaroor gepraat (ek het lang artikel daaroor). My laaste opmerking en dit is my mening: indien ons artikel telling opskiet na bv 300,000 met 'n diepte van 10 (tans is dit 41) - wat het ons nou eintlik bereik? Bewys ons kan 'n bot gebruik? Ek vra maar net. Dit is 'n gemeenskap besluit om 'n bot te gebruik, nie 'n enkeling s'n nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:26, 22 Augustus 2023 (UTC) :: [[Gebruiker:Oesjaar]] is dit moontlik dat die taksonomieë by die bron verkeerd was toe die artikels geskep is? Hoe dit ookal sy, ons sit nou met hordes saadjies oor sponse, terwyl ons geen artikel sonder 'n bot sou gehad het nie. Dit is 'n goeie ding. Wat ChatGPT betref: ek stel voor om dit as vertaler te gebruik, en nie as 'n skrywer van oorspronklike artikels nie. Ek het reeds oorspronklike artikels met dit probeer skryf en die probleem is erger as net dat dit Wikipedia as verwysing gebruik. Dit maak ook feite op. Dit is dus buite die kwessie om dit as artikelskrywer te gebruik, maar as vertaler werk dit redelik goed. Wat ons sal bereik met 'n artikeltelling van 300k: 'n voorsprong op inhoudvlak wat vir redakteurs 'n wegspringplek gee om verdere inhoud by te voeg. Die doel van outomaties gegenereerde artikels is nie om voltooide artikels te plaas wat nooit weer gewysig hoef te word nie. Dit is juis die teenoorgestelde en dit gee vir redakteurs inhoud om mee te werk. Kyk hoe baie wysigings het ons nou al met die akteurartikels uitgelok. Hoeveel datumbladsye is sedertdien bygewerk om na die akteurs te skakel? In my opinie is dit alles 'n goeie ding. Maar soos jy sê, dit is 'n gemeenskapsbesluit, en as die gemeenskap daarteen besluit, dan sal ek nie my robot loop nie. Ek dink so 'n besluit sou egter kortsigtig wees. Myns insiens moet ons robotte aan die werk sit en as hulle droogmaak kan ons nog 'n robot aan die werk sit om betrokke artikels en/of wysigings te skrap. Ek dink nie ons verloor enigiets met die robotte nie. Ons maak dalk net 'n paar bydraers gespanne met die oorweldigende aantal wysigings. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:40, 22 Augustus 2023 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Ek stem saam met @[[Gebruiker:K175|K175]] oor die saadjies. Die doel is nie om voorblad status, of reeds goeie artikels te skep met 'n bot nie. Dit skep net die raamwerk vir mense om later te verbeter, en spaar hulle tyd en moeite. Sien byvoorbeeld al die spesie artikels. Duisende is met 'n bot geskep, en daar is nog baie wysigings daarna op die artikels. :::Ek sou voorstel dat as @[[Gebruiker:K175|K175]] nog bot artikels wil skep, dan sal films 'n goeie keuse wees. Ons kan dan al die akteur artikels aan die film artikels skakel en vise versa. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:11, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Inhoud is hoogte maal lengte maal breedte. Oftewel in wikiterme: ::::*breedte=meer saadjies ::::*lengte=hoeveel daaroor gesê word ::::*hoogte=skakels, verwysings, kategorieë, goeie taal, prentjies wat verduidelik, inligtingskassies, logiese verhale. ::::Jy kan aan een dimensie werk maar dit gee 'n inhoud van nul as die ander dimensies nul bly. ::::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:43, 22 Augustus 2023 (UTC) == Gesondheidsvoordele van tee‎ == Dankie vir jou werk maar ongelukkig is dit 'n skoolwedstryd artikel en ek moes jou veranderinge terugrol tot na beoordeling. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:53, 17 Oktober 2023 (UTC) == Jou nuwe sjablone == {{ping|K175}}, verduideik asb net kortliks jou nuwe sjablone sodat 'n ou man soos ek ook dit moontlik kan verstaan! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:52, 6 November 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} dit is alles sjablone wat in die nuwe sjabloon {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik word. {{ss|Grafieke afgeskakel}} is op sy beurt uit die Engelse Wikipedia gekopieer en vertaal en word op besprekingsbladsye vertoon in plaas van die grafieke wat sedert April 2023 gebreek is. Jy kan al die nuwe sjablone as "subsjablone" beskou wat {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik om korrek te vertoon, maar hulle word as aparte sjablone gestoor sodat ander sjablone ook hierdie "subsjablone" kan gebruik. Hoop dit maak sin. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:14, 6 November 2023 (UTC) == Kategorie:Normdata met 0 element == Hello, Why did you remove [[:Kategorie:Normdata met 0 element]] ? It is not empty. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:10, 21 November 2023 (UTC) : {{ping|Vargenau}} daardie kategorie het 'n tikfout in die titel. Ek het nou [[Module:Normdata]] bygewerk sodat dit nie meer bladsye in daardie kategorie sal plaas nie. Die kategorieë wat huidig in daardie kategorie is, sal stelselmatig na die kategorie met die korrekte titel, d.i. [[:Kategorie:Normdata met 0 elemente]], oorgedra word. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:13, 21 November 2023 (UTC) :: {{ping|Vargenau}} jy kan 'n bladsy wat in die ou kategorie is, forseer om na die nuwe kategorie oorgedra te word deur dit te wysig en onmiddellik te stoor (jy hoef nie enige veranderinge aan die bronteks aan te bring nie). – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:15, 21 November 2023 (UTC) :::Thank you. :::I have updated the interwiki link of the category. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:22, 21 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == Hi Adriaan. Dankie vir jou moeite hiermee! Dit word waardeer.--[[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:49, 22 November 2023 (UTC) == cite-sjablone == Hallo K175, Ná jou [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1&action=history wysiging] lewer die "cite book" en "cite journal" nou waarskuwings oor "maintenance" wat gedoen moet word. En die "doi" skakel in die verwysings is nou rooi. Ek weet nie of dit 'n probleem is of nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 12:11, 23 November 2023 (UTC) : {{ping|Jcwf}} dankie, ek dink ek het dit nou reggemaak. Laat weet asb. as daar nog probleme is. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 13:01, 23 November 2023 (UTC) ::Ongelukkig kry ek steeds die waarskuwings. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:02, 23 November 2023 (UTC) ::: {{ping|Jcwf}} kan jy asb. 'n voorbeeld deel? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:03, 23 November 2023 (UTC) :::: Ek dink die probleem is met authors/coauthors. Hierdie parameters werk nie meer nie. Ons moet nou enkelvoud gebruik, bv. author of naam en van, of as daar meer as een outeur is, dan author1, author2, etc. of naam1, van1, naam2, van2, etc. Ek stel voor ons loop 'n bot om alle bestaande gebruike van authors en coauthors so aan te pas. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:23, 23 November 2023 (UTC) :::::Is dit bedoel om ons werk nog meer te bemoeilik? Ek '''''weier om dit te doen'''''[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:29, 23 November 2023 (UTC) == Verwysings == Jy het vir my 'n voorbeeld gevra. OK. As ek die Wikimedia Library gebruik en Science Direct die soekwoord "hydroxylapatite" ('n mineraal) invoer, kry ek 16 298 resultate. As ek die eerste resultaat se "Export"-knoppie kliek kry ek die keuse om die verwysing te exporteer in vier formate: Export: *Save to RefWorks *Export citation to RIS *Export citation to BibTeX *Export citation to text Refworks, RIS en BibTex is formate wat in verwysingsagteware gebruik word. Ek het hierdie sagteware nie en ek weet nie of hier op wiki 'n sjabloon/module gemaak kan word wat dit kan lees. Dit sou die probleem reeds grotendeels oplos omrede hierdie formate ook deur ander uitgewers gebruik word. Maar ek het tot nou altyd die bloot teks opsie gebruik. Wat ek kry is dit: <nowiki> Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste, Journal of Cleaner Production, Volume 362, 2022, 132483, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132483. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652622020844) Abstract: A hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane top internodes (HAP/C-SC) was produced by carbonizing sugarcane top stalks, an agricultural waste residue, and then soaking them in limewater and (NH4)2HPO4 solution in turns. The HAP/C-SC with the surface area of 8.52–28.44 m2/g inherited various macropores from parallel vessels, thick-walled cells of sclerenchyma, thin-walled cells of storage parenchyma, and pits in cell and vessel walls of sugarcane top stalks. When the initial Zn2+ concentration is 5–400 mg/L, the Zn2+ absorption capacity of HAP/C-SC is 19.91, 22.54, and 25.37 mg/g at 25 °C, 35 °C, and 45 °C, respectively, which is equivalent to the Zn2+ absorption capacity of synthetic nano-hydroxyapatite. The HAP/C-SC showed a good removal performance for Zn cations, and the adsorption followed Langmuir model and pseudo-second-order kinetic model well. The Zn-containing hydroxylapatite solid solutions [(ZnxCa1‒x)5(PO4)3(OH)] were considered to be the key mechanism for Zn2+ elimination, which formed through the co-action processes including adsorption, ion exchange (x = 0.06–0.12) and dissolution-precipitation (x = ∼0.27). The M(2) vacancy sites are believed to be energetically more favorable for the Zn ion occupation. The substitution and occupation of M(2) sites by Zn ions may be affected by spatial constraints. Keywords: Sugarcane top; Hierarchical porous microstructure; Hydroxylapatite; Elimination; Zinc ion </nowiki> Dit het 10 outeurs. Op die eerste reël deur kommas geskei. Ek verander dit tot <nowiki> <ref>{{cite journal|authors=Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, </nowiki> Maar nou wil jou groot vriend dat ek dit gaan skryf: <nowiki> <ref>{{cite journal|author1=Zongqiang Zhu|author2=Yuqing Wu|author3=Chengzhi Hu|author4=Lihao Zhang|author5=Hui Ding|author6=Yinian Zhu|author7=Yinming Fan|author8= Huan Deng|author9=Xiaobin Zhou|author10=Shen Tang </nowiki> Dit gaan dit tweemaal so tydrowend maak as wat dit reeds is. Die res is ook bewerkelik. Die tweede reël (ná CRLF) word: <nowiki>|title=Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste ---> sonder komma, want cite journal gaan blêr daaroor. </nowiki> <nowiki>Die volgende reëls gaan dieselfde, behalwe dat Volume met 'n kleinletter moet: |journal=Journal of Cleaner Production |volume= 362 |year=2022 |pages=132483</nowiki> Ek skrap die ISSN-reël en die doi-reël moet verander word in: <nowiki>|doi=10.1016/j.jclepro.2022.132483 --> sonder punt aan die ent </nowiki> Ander uitgewers doen dit effens anders, maar as daar 'n paar modules soos <nowiki>{{Elsevier|}}, {{Wiley|}}, {{De Gruyter|}}</nowiki> geskryf kan word wat die teksformaat omskakel sal dit baie werk spaar en dit makliker maak om verwysings oor te neem. Jy kan nie van gebruikers verwag dat hulle verwysings gaan byvoeg as dit net moeisamer gemaak word nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 22:49, 27 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == {{ping|K175}}, ek soek 'n bietjie hulp asb. Kan jy 'n leë ruimtevlug sjabloon in [[Wenera 7]] plaas asb? Ek sal die data verskaf. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:49, 11 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} {{uitgevoer}}. Jy kan net die sjabloon uit die Engelse artikel kopieer en die inhoud vertaal. Ek het dit nou gedoen vir [[Wenera 7]]. Die sjabloon voeg 'n kategorie by wat ek nie weet hoe om te vertaal nie. Wat is [[en:quadrangle]] in Afrikaans? Ek sien in Nederlands en Duits gebruik hulle die Engelse woord. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:33, 12 Desember 2023 (UTC) ::{{ping|K175}}, dankie. 'n Quadrangle is vierhoek, binneplaas, binneplein of binnehof. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 12 Desember 2023 (UTC) :::{{ping|K175}}, ek het so 'n bietjie gaan oplees op die Engelse Wiki. Hulle (die Russe) dink ek, het die oppervlakte van Venus in 8 vierkante (soos ons dit ken- eintlik reghoeke) op gedeel en elk 'n naam gegee. Wenera 7 het in reghoek genaamd Lavinia Planitia geland. Miskien stel {{ping|Burgert_Behr}} ook hierin belang, Venus is sy voorblad artikel. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:03, 12 Desember 2023 (UTC) == Het hulp nodig met taksoboks dinge == Elke nou en dan is daar twee genera met dieselfde naam (maar in 'n ander familie). Gewoonlik is een 'n plant en die ander 'n mot, maar nie altyd nie. Op enwiki het hulle hierdie sjabloon geskep vir hierdie situasie: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Taxobox_disambiguation Ek het dit vertaal : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taxobox_ondubbelsinnigheid Dit lyk goed as mens byvoorbeeld hier kyk : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taksonomie/Acharia Maar dit verskyn nie reg as dit in 'n taksoboks gebruik word nie. Sien hier vir 'n voorbeeld op enwiki oor hoe dit moet lyk : https://en.wikipedia.org/wiki/User:Rooiratel/Sandbox Hoe kan ek dit kry om soortgelyk te verskyn op afwiki as dit in a taksoboks gebruik word? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:07, 19 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Rooiratel}} kan jy asb. vir my 'n voorbeeld gee van hoe dit tans (verkeerd) lyk wanneer dit binne 'n taksoboks gebruik word? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:29, 19 Desember 2023 (UTC) ::Dankie dat jy daarna kyk. Ek waardeur dit! Sien hier vir 'n voorbeeld van hoe dit nie reg verskyn op afwiki : https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Rooiratel/Sandbox - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:12, 19 Desember 2023 (UTC) ::: {{ping|Rooiratel}} wanneer jy [[Gebruiker:Rooiratel/Sandbox]] wysig dan kan jy sien watter sjablone ontbreek (hulle vertoon onderaan die bladsy in rooi). Ek het al die ontbrekendes nou van enwiki oorgekopieër (maar hulle nie vertaal nie). Kyk gou of dit nou werk? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:13, 19 Desember 2023 (UTC) ::::Vreeslik dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], dit verskyn nou soos op enwiki. Waar het jy die veranderings gemaak? Ek sal dit verder vertaal. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:10, 20 Desember 2023 (UTC) ::::: {{ping|Rooiratel}} ek het die volgende ontbrekende sjablone geskep deur die ooreenstemmende bronkode uit enwiki te knip-en-plak: * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid extinct]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid parent]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid rank]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link target]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link text]] ::::: Laat ek vir jou volgende keer op Discord my screen share en vir jou wys watter proses ek volg om Engelse sjablone met 'n hoë "call stack" van enwiki oor te dra. Maar die proses behels basies: 1. Dra die sjabloon wat jy wil gebruik oor. 2. Gebruik die sjabloon in die plek waar jy dit wil gebruik of in 'n sandput. 3. Gebruik die "Wys voorskou"-funksionaliteit of stoor die bladsy en wysig die bronteks. Onderaan die bronteks verskyn 'n lys van ontbrekende sjablone in rooi skakels wat jy nog moet oordra vir die "eindsjabloon" in 1. om te werk. ::::: Ek vergelyk dit met 'n call stack, waar elke sjabloon 'n funksie is, en die sjabloon wat jy gebruik kan ander sjablone (funksies) call, en jy moet eers all die ontbrekende sjablone (funksies) oor dra sodat jy die eindsjabloon (-funksie) kan call. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:26, 27 Desember 2023 (UTC) ::::::Dankie, ek sal graag dit wil sien. Ek doen gewoonlik iets soortgelyks, maak ek het nie die laaste deel van stap 3 gedoen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:45, 7 Januarie 2024 (UTC) ::::: Tussen hakies, ek het daai bot op Discord afgeskakel want dit het die kanaal begin spam toe ek [[Gebruiker:KabouterBot]] geloop het. Dit het gelyk of dit boodskappe in die verkeerde volgorder plaas en dit het nooit opgehou nie. Daar mag dalk 'n bug in die bot se bronkode wees. Laat ek dit nou weer aanskakel dan hou ons dit maar dop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 27 Desember 2023 (UTC) == Amphibolia == {{ping|Pynappel}}, kan jy asb bogenoemde genus se taksonomie skep? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:03, 28 Desember 2023 (UTC) == Afrikaanse Wikipedia t-hemde == Hallo @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] @Oesjaar wil graag vir die aktiewe gebruikers van die Afrikaanse Wikipedia t-hemde laat druk. Hy het my gevra om almal se hempmates te kry. Die onderstaande tabel is deur die drukkersmaatskappy voorsien. As jy net asb sal laat weet watter grootte reg sal wees. {| class="wikitable" | |S |M |L |XL |2XL |3XL |4XL |5XL |- |½ Chest |50.8 |53.3 |55.8 |58.4 |63.5 |66 |68.5 |71.1 |} Groete @Woordgenoot [[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]] ([[Gebruikerbespreking:Woordgenoot|kontak]]) 10:31, 26 Februarie 2024 (UTC) == Infobox Golfer == Hi K175, hierdie sjabloon bestaan reeds jare lank in Afrikaans. Sien asb [[Sjabloon:Inligtingskas gholfspeler]]. Kom ons hou die wiki Afrikaans waar dit moontlik is! Groete --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:50, 7 April 2024 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek is bewus van die bestaande een, maar dit bevat nie al die velde wat ek in [[Paula Reto]] wou gebruik nie. My plan is om al die gebruike van die ou sjabloon met die nuwe een te vervang en dan die nuwe sjabloon na die ou sjabloon se naam te skuif. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:52, 7 April 2024 (UTC) ::Hoekom voeg jy nie net nuwe parameters by die bestaande een nie...vir iemand soos jy is dit mos soetkoek! Ek hou nie vd Engelse sjabloon nie, boonop is dit 'n onnodige duplikasie. Eina! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:23, 7 April 2024 (UTC) ::: Dit is meer werk om telkens parameters by te voeg en gepaardgaande bronkode-wysigings aan te bring as om net die Engelse bronkode te kopieer en die vertaling van die parameters oor te dra. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:25, 7 April 2024 (UTC) ::::Jy is al telkemale in die verlede gewaarsku [SpesBona o.a.] om nie met sjablone te peuter wat korrek werk nie. Dis nie in h/d wiki se belang om nog 'n (Engelse) een te skep nie, dit verwar nuwe gebruikers. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:38, 7 April 2024 (UTC) ::::: Watter deel van die sjabloon is Engels? Die ou sjabloon werk nie korrek nie: dit bevat nie opskrifte nie, dit vertoon nie die persoon se naam bo-aan nie, die etikette is verkeerd vertaal, dit vertoon nie die hoogste rang nie, ens. Nie seker wat jou probleem is nie. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:45, 7 April 2024 (UTC) == Helena Hettema‎ == {{ping|Pynappel}} daar is baie inligting tot die artikel toegevoeg sonder enige bronne. Hoe gaan ons dit hanteer? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 19 Mei 2024 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} ek dink in die algemeen is geen bronne net 'n probleem dat die inligting nie geverifieer kan word nie. Enige ander bydraer kan dan as hulle lushet self die bronne opspoor en die inligting bevestig en dit wat vals is, verwyder. In die Engelse weergawe voeg hulle oral <nowiki>{{citation needed}}</nowiki> na stellings wat betwis word in. Dit is myns insiens 'n seer oog en 'n mens moet omstrede feite wat nie deur verwysings of bronne ondersteun word nie eerder verwyder. Maar banale feite soos 'n lys van publikasies en ander oninteressanthede kan laat staan word totdat iemand dit betwis en verwyder of met 'n bron staaf. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:05, 24 Mei 2024 (UTC) == Engelse sjabloon == {{ping|Pynappel}} kan jy Jet engine.svg na Afrikaans vertaal? Hier is die byskrifte: 1 = Inlaat, 2 = Laedruk, 3 = Hoëdruk, 4= Verbranding, 5 = Uitlaat, 6 = Warm gedeelte, 7 = Turbines, 8 = Verbrandingkamer, 9 = Koue gedeelte, 10 = Luginlaat As jy my kan touwys maak hoe om dit te doen, sal ek julle baie tyd spaar.! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:44, 19 Mei 2024 (UTC) : <s>{{ping|Oesjaar}} ek sien ek het dit reeds in 2019 gedoen: [[:Lêer:Turboprop operation-af.svg]]. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:39, 30 Maart 2025 (UTC)</s> : {{ping|Oesjaar}} sal probeer onthou om daarby uit te kom. Ek gebruik [[Inkscape]] om SVG-lêers te wysig. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:40, 30 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, iemand het dit reeds vir my gedoen, sien Jet_engine_Afr1.1.svg. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:07, 31 Maart 2025 (UTC) == Sjabloon:Koördinate == Dit lyk of die sjabloon nie meer reg werk nadat jy daaraan gaan krap het nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 16:41, 14 Junie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} hi Burgert, kan jy asb. 'n skakel deel waar dit nie reg vertoon nie? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:18, 14 Junie 2024 (UTC) ::[[Sint Petersburg]], [[Hermitage]] en ek weet nie hoeveel ander nie. Die koördinate staan nie langs die titel nie, maar onderaan. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 07:59, 15 Junie 2024 (UTC) ::: {{ping|BurgertB}} ek het dit nou reggemaak. Laat weet as jy nog enige probleme raakloop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:53, 15 Junie 2024 (UTC) ::::Dankie. Wil jy nie nou maar die sjablone en modules uitlos nie, asb.? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 18:28, 15 Junie 2024 (UTC) ::::: Dit is moeilik, want elke keer as 'n mens 'n sjabloon uit enwiki oordra hiernatoe, moet jy die sjablone waarop dit staatmaak ook bywerk, en dan kan dit ander sjablone wat op dieselfde sjablone staatmaak, breek. Ek kyk gewoonlik na geskakelde bladsye of alles nog reg vertoon, maar dis maklik om iets mis te loop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:35, 15 Junie 2024 (UTC) {{ping|Pynappel}}, die lugkoördinate werk ook nie meer reg nie. Kan jy daarna kyk? Die sjabloon is {{sj|lug3}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 20:27, 20 Julie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} ek het die bronteks van die sjabloon nou bygewerk sodat dit dieselfde as die Engelse weergawe is en dit lyk of dit nou goed vertoon. Laat weet asb. indien jy enige verdere probleme raaksien. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:05, 21 Julie 2024 (UTC) == [[Busisiwe Mkhwebane]] == Hi, sy het hierdie week uit die EFF bedank. Dit was oral in die nuus! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:56, 17 Oktober 2024 (UTC) == Sponse en spesiebokse == {{ping|Pynappel}}, jy het die sponse aanvanklik geskep met taksobokse. Enige kans dat jy die taksobokse met spesiebokse kan vervang? Dit het baie meer voordele. Ek verneem jy is nou 'n Gautenger? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:10, 27 Maart 2025 (UTC) :{{ping|Oesjaar}} nee, ek het reeds gevlug. Kon net 'n jaar uithou. Hulle het my aanhoudend met krag- en wateronderbrekings geteister. Kort-kort loop iemand met 'n transformator weg of die ding ontplof of die oorhoofse kabels breek. Altyd een of ander verskoning. En dan sit jy vir dae sonder water. Dit is omtrent erger. Ja, ek kan die taak verrig, met die robot. Ek sal in die geselshoekie dit onder die gemeenskap se aandag bring. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:56, 28 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dankie vir jou bereidwilligheid! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:08, 30 Maart 2025 (UTC) ::: {{ping|Oesjaar}} geen probleem. Daar ontbreek baie taksonomiesjablone wat benodig word om die spesieboks te vertoon. Ek berei nog 'n taak voor om die ontbrekende sjablone te skep. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 30 Maart 2025 (UTC) == Waar is my robot? == Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 22:28, 3 Augustus 2024 (UTC) : {{ping|Dumbassman}} ek het nie tans enige idees vir take wat per robot verrig kan word nie. Wat het jy in gedagte? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 5 Augustus 2024 (UTC) :: Waarvoor het mens ooit 'n robot nodig? Nuwelinge se gemors skoon te maak natuurlik [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 04:58, 7 Augustus 2024 (UTC) ::: Hah, 10/10. 😜 Bot links: [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Wikipedia_bots_by_framework Program] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:History_of_Wikipedia_bots Geskiedenis] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_policy Reels] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_Approvals_Group BAG] == Sponsfamilies en subfamilies. == {{ping|Pynappel}}, hier is nog 'n klomp sponsfamiles met taksobokse. Kan jy dit regmaak asb? Sien https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Taksoboks&limit=500&offset=0%7C302159&dir=prev Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:49, 10 Junie 2025 (UTC) :Sover ek verstaan kan {{ss|Spesieboks}} slegs vir spesies gebruik word. Of verwys jy na iets anders? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 10 Junie 2025 (UTC) ::Jy is reg oor die Spesieboks, ons gebruik die Outomatiese taksoboks vir genera en hoër. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:08, 11 Junie 2025 (UTC) == Creation of categories == Hello, Thank you for supporting my creation of categories. Can you please give your opinion here: [[:Gebruikerbespreking:Vargenau]] Thank you [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 10:20, 9 Julie 2025 (UTC) == Ons FB-blad == {{ping|Pynappel}}, gaan loer na ons blad: https://www.facebook.com/groups/231160206984566 waar julle bedank is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:45, 24 Julie 2025 (UTC) == Die Duitse artikels... == Terwyl ek met jou gesels, dink jy die IP adres-gebruiker wat so baie Duitse artikels skep sonder bronne gebruik ChatGPT daarvoor? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:48, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit lyk soos vertalings van die inleidende paragrawe van die Engelse weergawes. Dit is onmoontlik om te sê of die gebruiker Chat GPT gebruik, maar dit bly natuurlik 'n moontlikheid. Ek dink nie 'n mens hoef vlot Afrikaans te kan praat om die artikels te skep nie, want die patroon is net "X is Y" met interne skakels waarvan die vertalings maklik via die interwikiskakels verkry kan word. M.a.w. ek weet nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 07:53, 24 Julie 2025 (UTC) ==Vloedgolf veranderinge== {{ping|Pynappel}} Sien die vloedgolf veranderinge, almal van verskillende gebruikersname. Is daar 'n manier om dit te stop? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:30, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dit is moontlik dieselfde persoon of 'n groep wat saamwerk. Het ons 'n "CheckUser" wat kan ondersoek instel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:12, 24 Julie 2025 (UTC) :: Dankie is 'n edit-a-thon by UNW. Het hulle gevra om ons net in die toekoms te waarsku. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:14, 24 Julie 2025 (UTC) == David Woodard == Jy het my bedank omdat ek ’n artikel oor [[David Woodard]] geskep het. Daarna is dit deur Oesjaar verwyder. Ek kan dit net betreur dat die artikel gedelg is. Alhoewel David Woodard ’n twyfelagtige persoon mag wees, maar dit gaan oor ’n baie belangrike beginselsaak wat groter is as die persoon David Woodard. Die enigste doelwit van die "Global Stewards" is om kleiner tale wat nie deur ’n staat beheer word nie, uit te wis. Soos ’n maffia beweer hulle dat hulle minder tale "beskerm", terwyl die werklikheid is dat hulle net die gebruik en ontwikkeling van hierdie tale teenwerk. Minderheidstale is die beste ‘entstof’ wat die mensdom teen totalitarisme het. As hierdie mense daarin slaag om hul doelwitte te bereik, sal alle minderheidstale dieselfde lot ondergaan as [[ǀXam]]. [[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 18:25, 17 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ek stem saam met jou. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] kan jy asb. hierna kyk. Dit lyk my ons artikel handel oor die persoon en sy selfpromosie, wat noemenswaardig is en deur bronne gestaaf word. Ons artikel is deur 'n onpartydige bydraer geskep (Vryheidsfront Minus) en nie deur die selfpromotor self nie. Dit is myns insien nie 'n kandidaat vir spoedige verwydering nie. Indien daar nader besware is dan kan ons dit vir [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] nomineer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 18 Augustus 2025 (UTC) ::Kan jy weer ’n meer beknopte weergawe publiseer, sonder enige onnodige anekdote? [[Gebruiker:Orland|Orland]] se versoeke om die bladsy te verwyder met groot rooi waarskuwingstekens oor ‘spam’, wat Oesjaar kennelik as die waarheid beskou het, is reeds [https://vls.wikipedia.org/w/index.php?title=David_Woodard&oldid=322642 op ander Wikipedias van die hand gewys]. Die waarheid is dat die enigste een wat spam, Orland self is. Ek het dit opgestel met die infokassie en al die nodige verwysings. ::[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 00:01, 20 Augustus 2025 (UTC) :::@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] {{uitgevoer}}. Dit is dalk 'n goeie idee om die bladsy dop te hou indien dit vir verwydering genomineer word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:06, 20 Augustus 2025 (UTC) == Bespreking:Cornel Judels == Yes my maat, mens kan tog die argument maak dat inligting oor die persoon sal die artikel verbeter? Maar ek verstaan hoekom jy dit verwyder het. Hoe gaan dit met jou? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:35, 21 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] jammer, soms raak ek "trigger happy" met die IP-adresse. Maar ek het nou gekyk en ek dink tog daardie kommentaar hoort eerder op Facebook of Reddit: :{{Cquote|Ek is op soek na meer inligting oor Cornel se dood. Ek was vriende met haar in 2007 en wil net graag weet hoe sy oorlede is en of ek moontlik haar ouers kan opspoor? [kontakbesonderhede verwyder]}} :Maar as iemand nie saamstem nie, dan kan hulle my gerus terugrol en ek sal dit dan daar laat. Verder het ek nie juis klagtes nie, dankie! Ek wonder wanneer ons weer 'n skryfkompetisie gaan hou en wie dit gaan reël? Ek sal ongelukkig weer self seker nie tyd hê om deel te neem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:49, 21 Augustus 2025 (UTC) :: Goed om van jou te hoor! Ja, ek dink jy is reg. Ek reken net ek stem nie heeltemal saam met die idee dat die besprekingsblad nie 'n forum is nie. Reken daar is plek om oor die artikel te praat solank dit die artikel kan verbeter. Mooi loop my maat. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:35, 21 Augustus 2025 (UTC) == Banier == Yes my maat. Hoop dit gaan goed? Kan jy my help asb met 'n banier opsit vir die Afrikaanse Skryfwedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:26, 13 April 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ek glo dis [[MediaWiki:Sitenotice]] wat gewysig moet word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:07, 30 April 2026 (UTC) ::Kan jy asb help daarmee. Ek weet nie wat om te doen nie. Hier is die skakel [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:00, 30 April 2026 (UTC) :::Lyk my ek het reggekom. Hoe lyk dit? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:09, 30 April 2026 (UTC) ::::Ek kan dit sien. Lyk goed vir my! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:11, 30 April 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], verander net 30 na 31 Mei asb. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:38, 1 Mei 2026 (UTC) ::::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ook die skakel moet [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] wees en nie [[Skryfwedstryd_2026]] nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:49, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::Baie dankie aan altwee van julle. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 08:53, 1 Mei 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Afrikaans == Hello. I'm looking for translation of description "lied van Käärijä en Basshunter" in Afrikaans for Wikidata item. I already have "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for "single van Käärijä en Basshunter". I would also need "1-track single by Käärijä and Basshunter" for Afrikaans. Would you help? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 20:16, 29 April 2026 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]], ek het op die oomblik slegs toegang tot die aanlyn [https://www.woordeboek.co.za/ WAT], en "enkelspeler" verskyn eintlik glad nie daarin met die musiekbetekenis nie. Wat ek wel kry, is "enkelsnit": {{cquote|'''enkelsnit''' s.nw., enkelsnitte. 1 Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat, of CD wat net twee snitte bevat: ''Lank vóór die groep se eerste album het C.'' ('n sangeres) ''al begin dink hulle gaan 'n sukses wees. "Dit was 1987 en ons een enkelsnit Move Up het baie lugtyd oor die radio gekry"'' (Rapport, 15 Jun. 2008, Tydskrifr., E). Vgl. enkelsnit-cd, enkelsnitplaat. 2 Opname, veral liedjie van 'n kunstenaar, wat dikw. vir die promosie van 'n album uitgereik en as moontlike treffer bemark word, of enigeen v.d. snitte op 'n album wat individueel beskikbaar is: ''Die eerste enkelsnit van die album, wat al baie lugtyd op plaaslike radiostasies gekry het, is "Hey There Delilah"'' (Beeld, 24 Sept. 2007, Jip, E).  ''Dit was vir haar'' ('n rocksanger) ''belangrik om 'n hele album vol liedjies met trefkrag te skryf. "Dit sal 'n jammerte wees as alle kunstenaars net enkelsnitte of treffers probeer opneem"'' (Beeld, 29 Apr. 2015, E).  ''Apple was die middelpunt van die musiekbedryf vir die dekade nadat die iPod bekend gestel is. Toe het iTunes gevolg en verkope van enkelsnitte, pleks van albums, het begin posvat'' (Burg., 24 Jun. 2015, E). '''enkelsnit-CD''' s.nw., enkelsnit-CD's. CD wat net twee snitte bevat: Once in a lifetime ''met die titelsnitliedjie en …'' Soledad ''is Maandag uitgereik … Enkelsnit-CD's bereik dubbelplatinum sodra 50 000 kopieë verkoop word'' (Beeld, 27 Jun. 2002, 3). Vgl. enkelsnit 1. '''enkelsnitplaat''' s.nw., enkelsnitplate. (verouderd) Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat: ''As enkelsnitplate het sy musiek nie verkoop nie. "Ek was aanvanklik teleurgesteld in dit wat ek in die musiekbedryf teëgekom het"'' (Volksbl., 4 Aug. 2015, E). Vgl. enkelsnit 1, kortspeelplaat 1 en 2. }} Ek sou dus "1-track single by Käärijä and Basshunter" as "enkelsnit met 1 snit deur Käärijä en Basshunter" vertaal, maar dalk kan ons by iemand met 'n [[HAT]] (bv. [[Gebruiker:BurgertB]]) hoor of ons ook enkelspeler in hierdie geval kan gebruik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:25, 30 April 2026 (UTC) : Thanks for whole explanation in Afrikaans. I went after [[enkelspeler]] where it says "'n Enkelspeler or enkelsnit is 'n spesiale vrystelling van 'n musiekopname wat minder snitte as 'n langspeler bevat.", so maybe this article is inadequate? Enkelspeler was also used in articles such as "[[Despacito]]" or "[[Viva la vida]]" and it is also used in [[Sjabloon:Inligtingskas liedjie]]. Hard to say. In Polish we have similar problem with "maxi single", where profesional dictionaries show something weird variants, than what is actually used in practise. Btw. looks like I just got "lied van Käärijä en Basshunter", which would be "liedjie van Käärijä en Basshunter"? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 14:59, 30 April 2026 (UTC) ::Guys, in my younger years an ''enkelspeler'' was also known as ''kortspeelplaat''. The album then was a ''langspeelplaat with 6 to 7 songs on. The hit song from the album was released as ''kortspeelplaat. The Album had to be played at 33⅓ rpm and a ''kortspeler'' at 45 rpm! That is about 50 year ago! Best regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:56, 30 April 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] according to [[WAT]] "lied" and "liedjie" are pretty much synonyms although "liedjie" is probably more appropriate for popular music. I think you can pick whichever one you choose. I also think it is OK to go with "enkelspeler" since it's already being used like that on this wiki. ::{{cquote| ::'''lied''' s.nw., liedere; liedjie. ::1 a i Musikale komposisie van woorde en wysie wat 'n eenheid vorm en bedoel is om gesing te word; soms ook, die wysie alleen: Geestelike, godsdienstige, liturgiese liedere. Wêreldlike of profane liedere. 'n Eenstemmige, meerstemmige lied. 'n Dramatiese lied. 'n Vrolike, ernstige, treurige lied. 'n Lied komponeer, skryf. Liedere sing, neurie. ≈ Opname van Afrikaanse liedere en musiekstukke op grammofoonplate (A. Coetzee: Afr. Kultuurgedagte, s.j., 279).  Die kerklied moet lied bly, d.w.s. ritme en rym moet daarby nie ontbreek nie (J.D. du Toit: Werke VII, 1961, 141).  Ons prys u, Heer, in sang en lied! (Ber. Ps. 68: 13, 1944).  Die ... program bied én liedere én chansons aan ... Die publiek sal maar self moet besluit of hulle na liedere of na chansons luister (Burg., 7 Sept. 1989, 17). ::■ Ook fig.: Alles lyk ... vol skoonheid en blydskap ... Daar is 'n lied in jou hart (E. Marais: Keurverh., 1948, 38). ::ii (dikw. met 'n hl. Lied) mv. lieder. (D.) Kunslied (KUNSLIED 2): Sy wye repertorium opera, konsertwerke en lieder (Transv., 1 Febr. 1989, 1).  'n Groep lieder van Sibelius (wat) geen duim agteruit (staan) vir Wolf en Strauss nie (Volksbl., 4 Mrt. 1986, 5).  Die allerbeste voorbeelde van die kunslied is die Lieder van Schubert, Schumann, Franz, Brahms en Wolf (V.d. Spuy – Wise: Musiekgesk., s.j., 161). ::b Geluid of geluide wat aan 'n lied laat dink: Die lied van die sonbesies wat in sy ore sny (A. Coetzee: Naatlos, 1973, 15).  Die wind waai 'n lied van verlatenheid (M. v. Tonder: Sneeu, 1970, 27).  Die gedreun van die verkeer vervaag ... onderwyl ons na die lied van die meulstroom luister (A. Hofmeyr: Meulsloot, 1967, 41).  In die oerwoud van Midde-Afrika (kon hy) die lied van die wildernis ... hoor (R.P. Visser in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 67). ::2 Liriese, soms epies-dramatiese gedig, gew. gekenmerk deur musikaliteit en dikw. spontaneïteit en volkse eenvoud, maar ook met kenmerke v.d. kunslied: Liriese digsoorte soos die lied (waaronder liefdesliedere, treurliedere, volksliedere, natuurliedere, kinderliedere, geestelike liedere, slampamperliedjies, ens.) (A.P. Grové: Woord4, s.j., 122).  By W.E.G. Louw bereik die lied iets jeugdig moois, soos ... in sy "Nagliedjies" (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49).  Bekende liedere in Afr. is ... C.L. Leipoldt se Slampamperliedjies, waarvan sommige getoonset is (Afr. Kernens., 1965, 481). ::Vgl. GESANG 2, LIEDJIE, SANG. ::lied’agtig, liedag’tig b.nw., lie’deraand s.nw., lie’dereaand s.nw., lie’deresanger s.nw., lie’deresiklus s.nw., lie’dereskat s.nw., lie’derkomposisie s.nw., lie’derkonsert s.nw., lie’derkuns s.nw., lie’dersanger s.nw., lie’dersiklus s.nw., lie’derskat s.nw., lie’derteks s.nw., lie’deruitvoering s.nw., lied’kuns s.nw., lied’siklus s.nw., lied’teks s.nw. ::'''liedjie''' s.nw., liedjies. ::1 Vkw. van lied. ::2 Lied van veral ligte, meer volkse aard: Toe die Afrikaanse lied met die luisterliedbeweging begin blom het, was daar baie liedjies van verskeie liedjieskrywers om van te kies (Beeld, 21 Jul. 1986, Kalender, 1).  Vrolik het hy die klavier gespeel en die jolige liedjies ... het tot laat voortgeklink (S. Eyssen in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 62).  Kwasiegeestelike liedjies wat in gees en wese aan die "pop"-lied gegrens het (Handhaaf, Mrt. 1979, 16).  Die vroegste tendensie van Dertig ... is 'n voorliefde om die liedjie te beoefen ... Dit wil meesal 'n eenvoudige, spontane, volkse gediggie wees (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49). ::Vgl. DEUNTJIE. :: UITDR. :: IDIOMATIES ::maak: 'n liedjie maak van (iets) (streektaal; minder gebruiklik) 'n Gewoonte maak van (iets): Hy sal so nou en dan 'n dop steek, maar hy maak nie 'n liedjie daarvan nie (Malmesbury). Van leen het my buurvrou naderhand 'n liedjie gemaak (Wellington). ::lied’jiemaker s.nw., lied’jiesanger s.nw., lied’jiesmaker s.nw. ::}} ::Although I must add I am probably not the best person to ask about language issues. We have some language experts here e.g. [[Gebruiker:BurgertB]], [[Gebruiker:Suidpunt]], [[Gebruiker:Geebee100]], [[Gebruiker:Woordgenoot]] who may be able to assist better on this topic. ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 30 April 2026 (UTC) :::Ek het gedink ek ken ook enkelspeler, maar dit lyk my die Afrikaanse woordeboeke maak 'n onderskeid tussen enkelspeler soos in tennis en enkelsnit vir musiek. Ek sal dus ook maar met enkelsnit gaan. Net vakwoordeboeke soos die Ekonomiese en Wiskundige Woordeboek geen enkelspeler aan in verband met musiek, en ek sal hulle nie kies bo byvoorbeeld die WAT nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:25, 30 April 2026 (UTC) :::: {{re|Pynappel}} {{re|BurgertB}} To summarize. I will use "liedjie van Käärijä en Basshunter" for song and "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for single. I will ask yet if "ateljeealbum van Basshunter" for "studio album by Basshunter" would be correct? The last thing I would need yet is "music video by Basshunter" in Afrikaans. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 05:36, 1 Mei 2026 (UTC) :::::"ateljeealbum van Basshunter" is correct. "music video by Basshunter" is "musiekvideo van Basshunter". There is a difference between "van" and "deur" but I think "van" is OK in this context. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:48, 1 Mei 2026 (UTC) :::::: Yeah I noticed "deur" and wasn't sure why. Is this related to music groups? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 09:18, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::No, it's like English "by" = "deur" and "of" = "van". I think "van" is just less specific. "musiekvideo deur Basshunter" = Basshunter het die musiekvideo gepubliseer. "musiekvideo van Basshunter" = "die musiekvideo kom van/behoort aan Basshunter". It's more of a style question. I don't think it's that important of a distinction. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:27, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::: Thanks. If we have chance, let's get yet "compilation album by Basshunter", "promotional single by Basshunter" and "lyric video by Basshunter", so all will be completed. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 23:34, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::::My opinion: :::::::::* versamelalbum van Basshunter :::::::::* promosionele enkelsnit van Basshunter :::::::::* liriekevideo van Basshunter :::::::::But you can use enkelspeler instead of enkelsnit as discussed above. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 05:12, 2 Mei 2026 (UTC) :::::::::: All added. Big thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 21:14, 3 Mei 2026 (UTC) : Hello. I curios if "videoografie van Basshunter" would be correct? There is no word "Videoografie" at whole AFWP. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 11:34, 22 Mei 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] you have a typo: the correct spelling is ''videografie''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:58, 23 Mei 2026 (UTC) ::: This is why I couldn't find it. Thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 17:08, 26 Mei 2026 (UTC) == Al jou nuwe vergroting van artikels... == {{ping|Pynappel}}, al jou nuwe vergrotings van artikels, vertaal jy dit uit Engels of suiwer KI? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:21, 24 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit is slegs vertalings, maar ek gebruik KI om die vertaling te doen, sodat dit die wikiteks en verwysings natuurlik oordra en die nuwe inligting saam met die ou inligting laat vloei. Dit maak ook klein foutjies reg in die ou teks, baie daarvan weens OCR of omdat die oorspronklike bron baie oud was (bv. Kennis, Wêreldspektrum). Naas vertaling skep dit geen nuwe inhoud nie, dus is die risiko dat dit vals inligting hallusineer, laag. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:23, 24 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}} jy maak my nuuskierig. Watter stukkie sagteware gebruik jy tans hier by ons? Ek het idee gekry... Groete! :::: {{ping|Oesjaar}} ek gebruik Claude Code. Dis soos Claude in die webblaaier, maar dit werk met lêers op jou rekenaar en dit gee vir my die bronteks in 'n nuwe lêer wat ek dan kopieer-en-plak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:07, 24 Augustus 2026 (UTC) == Universiteit Gent vs. Universiteit van Gent == {{ping|Pynappel}}, iets het my al lankal gepla sedert jy jou KI-toertjie gedoen het. Nou weet ek, daar was reeds 'n artikel [[Universiteit van Gent]] voor jy KI produk [[Universiteit Gent]] geskep het. Kan jy asb. die twee versmelt. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 4 September 2026 (UTC) :Graag. Wat is die korrekte titel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:26, 4 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sou dink [[Universiteit van Gent]]... {{ping|BurgertB}}, jou menig hier sal waardeer word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:28, 4 September 2026 (UTC) ::: Volgens Burgert, sonder die van. Groete![[Spesiaal:Bydraes/~2026-48146-54|~2026-48146-54]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-48146-54|talk]]) 03:19, 5 September 2026 (UTC) ::::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:56, 5 September 2026 (UTC) :::::In die Nederlandse Wikipedia, gebruik hulle [[:nl:Universiteit Gent]] of "RijksUniversiteit Gent". Meins insiens is daar geen rede om Afrikaans anders to wees nie. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:38, 13 September 2026 (UTC) == Sleutelbord == {{ping|Pynappel}}, as jy meer waarde wil toevoeg, vertaal die Engelse [https://en.wikipedia.org/wiki/Computer_keyboard Keyboard] in sy totaliteit. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:24, 7 September 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Sleutelbord]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:37, 16 Oktober 2026 (UTC) == Vertaaling== Mag ek voorstel dat die fase "''Gebruik slegs metrieke eenhede''" deur "''Tensy daar gegronde redes tot die teendeel is, gebruik slegs metrieke eenhede''" vervang word. 'n Voorbeeld van 'n gegronde rede is die vertaaling van "four-minute mile". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:49, 13 September 2026 (UTC) :Dankie, ek sal dit in ag neem. Ek glo nie dit was tot dusver nodig met die onderwerpe waarmee ek besig was nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:51, 13 September 2026 (UTC) == Insekte == {{ping|Pynappel}}, siende dat jy deesdae so baie energie het, help asb met insekte. Daar is 83,000 spesies wat gedoen moet word. My vrou is 'n hoërskool onderwyderes in 'n lae inkomste omgewing. As jy weet hoe dit met Afrikaans en Afrikaanse kinders gaan in die omgewing sal jy help... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:04, 28 September 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek sal graag help. Het jy enige voorstelle van databasisse en bronne om te gebruik? Ek kan ook 'n bietjie gaan soek. Ek onthou met die sponse was daar 'n spesifieke databasis net vir sponse, maar ek weet daar is databasisse van alle taksons ook. Wil net hoor of jy solank enige idees en/of voorkeure het. Verskaf ook dalk 'n paar voorbeelde van goeie artikels en saadjies oor insekte sodat ek 'n idee kan kry van watter eienskappe om minimum in 'n saadjie in te sluit. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:28, 28 September 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, nee ongelukkig nie. Ek het net 'n boek van prof. Erik Holm. Laat ek 'n paar vra vrae... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:31, 28 September 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] sien asb. [[Tuinsprinkaan]]. U terugvoer a.u.b.? Veral die afdeling oor verspreiding - onseker of dit as oorspronklike navorsing kwalifiseer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:05, 28 September 2026 (UTC) ::::{{ping|Pynappel}}, ek het 'n prof. se kontakdetails gekry. Hou duim vas! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:30, 28 September 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, Tuinsprinkaan is reg so. Ten minste is dit 'n begin, 'n paar honderd sootgelyke artikels gee mens iets om mee te bemark. Kom ons wag tot ons 'n antwoord van my nuwe kontak kry. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:07, 28 September 2026 (UTC) ::Goed, laat weet wanneer ek die katrol moet laat rol. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:22, 28 September 2026 (UTC) ::: Ek wil met jou kommunikeer via epos oor die insekte. Jy kan vir my 'n epos stuur na: deon.steyn111@gmail.com dan bly jou epos adres beskerm. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:03, 29 September 2026 (UTC) == Skurwepaddas == Hallo Pynappel, Op [[skurwepadda]] skryf jy in 2023 '' Skurwepaddas vorm nie 'n taksonomiese indeling nie, maar is eerder 'n volkstaksonomie''. Maar ek dink dat die herpetoloë dit nou verander het en skurwepaddas aan Bufonidae gelykgestel het. <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> Kan jy dit regstel asseblief? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}. Kyk asb. of dit nou reg is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:06, 16 Oktober 2026 (UTC) {{verwysings}} == Katapult == {{ping|Pynappel}}, terwyl jy met jou speelgoed besig is, kan jy asb. [https://en.wikipedia.org/wiki/Aircraft_catapult Catapult] volledig vertaal? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:35, 10 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Vliegtuigkatapult]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:27, 16 Oktober 2026 (UTC) == Koppeltekens by soortnaam + soortnaam: == Die volgende is nie soortname nie en bly dus los: mak, donker, transgender. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 08:51, 17 Oktober 2026 (UTC) == Driehoek... == {{Ping|pynappel}}, daar is 'n musiekinstrument genaamd Driehoek. Sien [https://en.wikipedia.org/wiki/Triangle_(musical_instrument) Triangle]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:48, 27 Oktober 2026 (UTC) :Ek verstaan, maar ek verstaan nie hoekom [[dwarsfluit]] moet uit nie, en die persoon reageer nie op vrae nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:54, 27 Oktober 2026 (UTC) == Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot == Goeienaand, ek sien jou bot is nou besig om aanlynbronne te argiveer. Ons het reeds die InternetArchiveBot wat dieselfde werk global doen. Myns insiens is dit onnodig om elke liewe aanlynbron te argiveer, veral as hulle oor baie jare heen stabiel is en uitstekend werk. Van my voorbladartikels het meer as 50 aanlynbronne, soms tot 100 of 200 en ek het elke bron nagegaan en gelees, die meeste is steeds aanlyn. As hulle nie aanlyn is nie, verrig die InternetArchiveBot die nodige taak. Buitendien gebruik jou bot 'n ander volgorde, hy plaas die argiefskakel na die titel, die InternetArchiveBot plaas dit heel aan die einde van die sjabloon (waar dit myns insiens hoort en die meeste ander gebruikers dit ook plaas, my mening). Beide die krieket- en rugbyspanne word gereeld deur my hersien, waar nodig en ek kontroleer tydens elke hersiening die argiefskakels (nodig of onnodig) en pas hulle in die ooreenstemmende Duitse artikel aan. Ek is nou nie lus om 50, 100 of 200 aanlynbronne in meer as 50 artikels aan te pas nie. Van hierdie artikels is nou soms met meer as 10&nbsp;000 grepe bygewerk wat myns insiens onnodig is. Ek doen 'n stiptelike ensiklopediese werk en ek kyk ook altyd na die bronne, jou bot plaas nou 'n groot struikelblok vir my werk. Ek plak beslis nie al daardie argiefskakels in Duitse artikels nie. Ek verkies dat jy hierdie taak vir die InternetArchiveBot los, hy doen dit op die korrekte manier en argiveer slegs waar nodig (dooie skakels). Dieselfde geld vir die verandering van die cite-sjablone in verwys-sjablone. Die Afrikaanse Wikipediagemeenskap het nooit oor dié stap besluit nie. In 'n '''gemeenskapsprojek''' verwag ek dat jy met die gemeenskap kommunikeer voordat sulke veranderinge in 100&nbsp;000 artikels gedoen word! Ek verkies die gebruik van cite, omdat dit die standaard in die Engelse Wikipedia is en ook in die Duitse Wikipedia aanvaar word. Gevolglik kan ek maklik dieselfde bron ook in die Duitse artikel gebruik as ek van die artikels hersien wat ek geskryf het. As iemand op die Duitse Wikipedia cite web met enige ander sjabloon (Internetquelle) vervang, mag ek dit terugrol, ander doen dit ook ([https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrew_Stoddart&diff=267994061&oldid=267993863 sien hier]). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:20, 27 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], myns insiens kort elke eksterne skakel 'n argiefskakel sodat 'n leser op enige punt toegang het tot die argief indien die oorspronklike webwerf vir hulle op daardie oomblik vir watter rede ookal ontoeganklik is, sy dit weens 'n tydelike netwerk- of bedienerprobleem, weens die feit dat die webwerf sedertdien glad nie meer bestaan nie, of omdat die webwerf daardie persoon se IP-adres blokkeer. Maar ek verstaan jy voel anders hieroor, so dalk moet ons hierdie gesprek na die geselshoekie skuif en ander opinies kry. Let wel: net omdat 'n argiefskakel in 'n verwysingsjabloon gebruik word, beteken nie die oorspronklike skakel word noodwendig as ontoeganklik beskou nie. Die robot gebruik die <code>url-status</code>-parameter om hierdie aan te dui, met <code>dood</code> of <code>lewendig</code>, en wanneer dit <code>dood</code> is, dan word die skakels in die sjabloon omgeruil, sodat die eerste skakel wat die leser in daardie verwysing sien, die argiefskakel is. :Wat die volgorde van die parameters betref: die het natuurlik geen effek op die werking van die sjabloon nie, en ek het geen voorkeur oor die volgorde nie. As jy vir my 'n voorkeur volgorde kan gee, dan kan ek die bot so programmeer om dit te gebruik. Ek sou egter dink dat die <code>argief-url</code>-parameter naby die <code>url</code>-parameter moet wees omdat hulle logies verwant is. Maar soos ek sê, dit maak geen verskil aan wat die leser sien nie en ek het nie 'n voorkeur nie. :Wat die verwysingsjablone betref: jy kan steeds <code>cite</code> gebruik. Die sjablone lewer presies dieselfde resultaat. Eintlik moet die sjabloon onder die Afrikaanse naam staan, maar met 'n aanstuur vanaf die Engelse naam, sodat gebruikers sjablone oor taalweergawes heen kan kopieer en dit steeds sal werk, soos jy tereg uitwys. Ek dink ons moet selfs aansture van die Duitse en Nederlandse name van sjablone maak - ek dink ek het dit al in die verlede met Nederlandse sjablone gedoen. Dit maak dit ook maklik vir beginners wat nie weet wat die name van die sjablone hier is nie. Maar, die kanonieke sjabloon moet onder die Afrikaanse naam staan. Hierdie is immers die Afrikaanse Wikipedia. Die verwysingsjablone spesifiek word in die visuele redigeerder gebruik en as ons die Engelse <code>cite</code>-sjablone met hul Engelse parameters in die visuele redigeerder gebruik dan vertoon 'n deel van die koppelvlak in Afrikaans en 'n deel in Engels, wat slordig lyk. Jammer as ek die sjablone in van jou artikels hernoem het - as jy vir my kan sê watter dan sal ek dit terugrol. :Oor modules voel ek anders. Dit is rekenaarprogrammeringskode en die praktyk in die industrie is om dit maar in Engels te hou, sodat dit makliker is om saam te werk en te onderhou. Ek het my al lelik vas geloop nadat ek 'n module probeer vertaal het en dan later iets wou verander en dit dan nie meer maklik met die weergawe op enwiki kan vergelyk nie omdat elke lyntjie verskil as gevolg van die vertaling. Ek sal egter ook @Rooiratel se siening hieroor wil kry. Maar modules is nog verder versteek van lesers af, dus is enige Engels daar byna onsigbaar vir 'n leser, terwyl 'n sjabloon wat Engels in die bronteks en in die visuele redigeerder vertoon 'n ander storie is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:33, 27 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou antwoord! Ja, stukkende eksterne skakels laat my ook sedert 'n geruime tyd kopkrap. Blokkerings vir gebruikers uit sekere lande of deur webwerwe om politieke redes verstaan ek baie goed. Mens sien immers wat wêreldwyd gebeur. Nou oor hoe ek dit benader. Tydens elke hersiening wat ek aan die sportartikels doen, verander ek die toegangsdatum om duidelik te maak dat die aanlynskakel onlangs nog gewerk het. Buitendien verkies ek veral BBC, The Guardian en Cricinfo as aanlynbronne, aangesien hulle van die stabielstes is wat ek ken. Daar is BBC-webskakels wat sedert die laat 1990's werk. Om enige verwarring vir lesers te voorkom pas ek ook die toegangsdatum na aanleiding van die argiefdatum aan, en ek let op dat die toegangsdatum nie later as die argiefdatum is nie. Ek het ook klein merke vir myself gevind om aan te dui dat ek InternetArchiveBot se argiefskakel reeds na die Duitse artikel oorgedra het: na die dood/lewending-parameter gebruik ek ook die parameter "|df=dmy-all" wat vir myself te herinner dat ek "reeds hier was", toegangs- en argiefdatum is dan natuurlik dieselfde. As ek agterkom een van die onlangse aanlynbronne werk nie meer nie, gaan soek ek 'n ander wat ook die inhoud dek. En as in krieket Cricinfo nie meer werk nie, het ek 'n baie groter probleem, aangesien dit dié gesaghebbende bron vir al die statistieke is. Derhalwe maak dit vir statistieke nie sin om 'n argiefskakel te plaas nie, hulle moet op datum wees en werk. Byvoorbeeld kan 'n 2026-statistiek nie met 'n 2021-url ooreenstem nie. Dus stel ek voor dat jou bot asb. krieket, rugby, sokker en tennis heeltemal spaar. Dieselfde sou ek ook vir my ander twee groot projekte op die Afrikaanse Wikipedia graag hê: Nasionale vlae en lande/hoofstede. Landsartikels hersien ek van bo na onder sodra daar 'n verandering in die regering of 'n nuwe staatshoof is. Ongelukkig werk CIA se Factbook sedert Januarie/Februarie 2026 nie meer nie, maar sodra ek 'n nuwe hoofbron kry, sal ek dit konsekwent gebruik, die ander bronne vir die inlingskas werk gelukkig. Dalk kan ons dieselfde reeling vir voorbladartikels tref, dan is ek heeltemal tevrede daarmee. Oor die parametervolgorde: Ek ken die volgende "uit my slaap uit": url, title, publisher, author, date, accessdate, archive-url, archive-date en df. ::Eintlik is ek ook ten gunste van 'n suiwer Afrikaanse Wikipedia, maar daar is klein ruimtes wat die hersiening van artikels baie aangenaam maak. Dieselfde parameters oor taalweergawes heen is een daarvan. Ek weet jy het by baie inligtingskassies Engelse parameters bygevoeg om die oorklank uit Engels te vergemaklik. Jare gelede kon ek honderde Japannese sokkerspelers van 'n kassie voorsien omdat die parameters dieselfde is, ek moes slegs enkele woorde aanpas en dit het gewerk. Op die Duitse Wikipedia gebruik ons volgens konsensus in die betrokke portale die Engelse cite web vir krieket en die Duitse Internetquelle vir rugby en ek werk daar met albei. Hier gebruik ek slegs cite web, sonder dat ek die parameters moet vertaal. Die eenvormigheid maak vir my ook sin. Ons kan maar sê dit is die portaalbesluit vir die Afrikaanse Wikipedia. Soos by die bogenoemde sport, nasionale vlae en lande/hoofstede sou dit my voorstel wees, dan is ek ook daarmee heeltemal tevrede: cite web en verwante sjablone bly aanvaarbar en werk soos die ander. Onlangs het ek gesien hoe InternetArchiveBot 'n argiefskakel vir 'n tweede keer kom byvoeg het, aangesien hy die eerste met die Afrikaanse parameters oor die hoof gesien het. Ongelukkig onthou ek nie meer die betrokke artikel nie. ::Die noodsaaklikheid van modules verstaan ek, vir 'n liggingskaart moes ek ook die een of ander oordrag en gelukkig het dit gewerk. Ek sou hulle ook in Engels verkies, aangesien die vertaalde sjablone steeds Engelse modules vereis, anders sou dit nog meer ingewikkeld word om alles te vertaal en daarmee dalk nuwe foute te skep. As iemand die module uit Engels wil hernu, is dit ook makliker om dit nie te moet vertaal nie. ::Hoekom ek hier geskryf het, was my "skok" oor hoe rugbyartikels met soms 20&nbsp;000 grepe gegroei het weens die byvoeging van argiefskakels. Van die artikels oor nasionale spanne is intussen beter as die Engelse artikels en slegs die Duitse kan tred hou (beide krieket en rugby). Op die Afrikaanse Wikipedia doen ek dit veral vir Afrikaans, myns insiens die enige moontlikheid om 'n taal in 'n Engelse aanlynwêreld te laat voortleef is kwaliteit. Soos Voyageur beywer ek my ook om hier inligting aan te bied wat die Engelse artikels nie het nie. Dit is hoekom ek baie stiptelik werk en derhalwe ook die bronne ken en, buiten klein uitsonderings, weet van hul langlewendheid. Ja, ek wil lesers met kwaliteit na die Afrikaanse Wikipedia toe lok, ongeag hul agtergrond of herkoms. ::As ek nou hier is: Onlangs het my 'n ander ding teëgekom: [[:Kategorie:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]. Waar kom dit vandaan? Daar is 'n nuwe probleem met liggingskaarte in die Suidelike Halfrond omdat hulle 'n minus (-) gebruik. Koördinate van bv. Argentinië, Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika vereis egter 'n minus, andersins is die plekke in die Noordelike Halfrond. Ek het reeds daarmee rondgespeel maar ek verstaan nie die oorsaak nie. Dalk kan jy agterkom en vir my sê wat om te doen? Dié probleem wil ek graag verwyder. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:35, 28 Oktober 2026 (UTC) 6jfpnlnw2kq8ux52kv5yi7ifc10o8nz 3138881 3138873 2026-10-28T23:07:32Z SpesBona 2720 /* Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot */ ps 3138881 wikitext text/x-wiki == Dit lewe == Of doen dit? Hoe gaan dit? Wat is jy so stil. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:59, 21 Augustus 2023 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek kap maar aan! Baie besig by die werk, maar het weer onlangs begin inloer hier. Rol maar spam terug en wysig so hier en daar iets. Hoe gaan dit daar? Is jy nog aktief hier? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:10, 21 Augustus 2023 (UTC) :: Gaan baie, baie goed. Was baie besig op die plaas, nou weer rustig. Nog altyd trots om 'n Namibiër te wees. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 17:21, 22 Augustus 2023 (UTC) ::: Ek sit juis en dink die Afrikaanse Wikipedia kort meer dekking van onderwerpe in verband met Namibië. Ek speel nou bietjie rond met ChatGPT en dink dit kan gebruik word om vinnig inhoud hier by te voeg. Maar 'n mens wil ook nie te vinnig werk nie, want alles moet geproeflees word en in wiki-sintaksis geplaas word. Dit lol ook met verwysings oordra. Dalk kan ek of [[Gebruiker:Rooiratel]] 'n program skryf wat die hele proses behartig. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:35, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Yes! Jou bot wat baie sponse en akteurs geskep het, kan sy nie weer loop nie? Ons stagneer op die ranglys teenoor ander wiki's [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:44, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::: [[Gebruiker:Aliwal2012]], ja, dit kan. Ek kan dit selfs weer oor die sponse en akteurs laat loop. Ek dink nie daar was baie sponsartikels oor om te skep nie, maar daar is dalk nog wel baie akteurs waarvoor ons nog nie artikels het nie. Dit sal nie baie moeite wees om weer artikels oor daardie onderwerpe te begin genereer nie. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:53, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::::Dankie, wat van lughawens en lugrederye, ek is nou besig daarmee, maar dis tydrowend. Jy kan net die intro doen, dan sit ek later vleis by? [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:12, 22 Augustus 2023 (UTC) :Ek vra net dat K175 sy bot nagaan, Rooiratel het die naweek 'n klomp sponse oorgedoen wat se taksonomie verkeerd was. Ook, die akteurs het nie bronne nie. Die probleem van ChatGPT is dat dit Wikipedia as verwysing gebruik, het juis met Rooiratel daaroor gepraat (ek het lang artikel daaroor). My laaste opmerking en dit is my mening: indien ons artikel telling opskiet na bv 300,000 met 'n diepte van 10 (tans is dit 41) - wat het ons nou eintlik bereik? Bewys ons kan 'n bot gebruik? Ek vra maar net. Dit is 'n gemeenskap besluit om 'n bot te gebruik, nie 'n enkeling s'n nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:26, 22 Augustus 2023 (UTC) :: [[Gebruiker:Oesjaar]] is dit moontlik dat die taksonomieë by die bron verkeerd was toe die artikels geskep is? Hoe dit ookal sy, ons sit nou met hordes saadjies oor sponse, terwyl ons geen artikel sonder 'n bot sou gehad het nie. Dit is 'n goeie ding. Wat ChatGPT betref: ek stel voor om dit as vertaler te gebruik, en nie as 'n skrywer van oorspronklike artikels nie. Ek het reeds oorspronklike artikels met dit probeer skryf en die probleem is erger as net dat dit Wikipedia as verwysing gebruik. Dit maak ook feite op. Dit is dus buite die kwessie om dit as artikelskrywer te gebruik, maar as vertaler werk dit redelik goed. Wat ons sal bereik met 'n artikeltelling van 300k: 'n voorsprong op inhoudvlak wat vir redakteurs 'n wegspringplek gee om verdere inhoud by te voeg. Die doel van outomaties gegenereerde artikels is nie om voltooide artikels te plaas wat nooit weer gewysig hoef te word nie. Dit is juis die teenoorgestelde en dit gee vir redakteurs inhoud om mee te werk. Kyk hoe baie wysigings het ons nou al met die akteurartikels uitgelok. Hoeveel datumbladsye is sedertdien bygewerk om na die akteurs te skakel? In my opinie is dit alles 'n goeie ding. Maar soos jy sê, dit is 'n gemeenskapsbesluit, en as die gemeenskap daarteen besluit, dan sal ek nie my robot loop nie. Ek dink so 'n besluit sou egter kortsigtig wees. Myns insiens moet ons robotte aan die werk sit en as hulle droogmaak kan ons nog 'n robot aan die werk sit om betrokke artikels en/of wysigings te skrap. Ek dink nie ons verloor enigiets met die robotte nie. Ons maak dalk net 'n paar bydraers gespanne met die oorweldigende aantal wysigings. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:40, 22 Augustus 2023 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Ek stem saam met @[[Gebruiker:K175|K175]] oor die saadjies. Die doel is nie om voorblad status, of reeds goeie artikels te skep met 'n bot nie. Dit skep net die raamwerk vir mense om later te verbeter, en spaar hulle tyd en moeite. Sien byvoorbeeld al die spesie artikels. Duisende is met 'n bot geskep, en daar is nog baie wysigings daarna op die artikels. :::Ek sou voorstel dat as @[[Gebruiker:K175|K175]] nog bot artikels wil skep, dan sal films 'n goeie keuse wees. Ons kan dan al die akteur artikels aan die film artikels skakel en vise versa. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:11, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Inhoud is hoogte maal lengte maal breedte. Oftewel in wikiterme: ::::*breedte=meer saadjies ::::*lengte=hoeveel daaroor gesê word ::::*hoogte=skakels, verwysings, kategorieë, goeie taal, prentjies wat verduidelik, inligtingskassies, logiese verhale. ::::Jy kan aan een dimensie werk maar dit gee 'n inhoud van nul as die ander dimensies nul bly. ::::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:43, 22 Augustus 2023 (UTC) == Gesondheidsvoordele van tee‎ == Dankie vir jou werk maar ongelukkig is dit 'n skoolwedstryd artikel en ek moes jou veranderinge terugrol tot na beoordeling. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:53, 17 Oktober 2023 (UTC) == Jou nuwe sjablone == {{ping|K175}}, verduideik asb net kortliks jou nuwe sjablone sodat 'n ou man soos ek ook dit moontlik kan verstaan! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:52, 6 November 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} dit is alles sjablone wat in die nuwe sjabloon {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik word. {{ss|Grafieke afgeskakel}} is op sy beurt uit die Engelse Wikipedia gekopieer en vertaal en word op besprekingsbladsye vertoon in plaas van die grafieke wat sedert April 2023 gebreek is. Jy kan al die nuwe sjablone as "subsjablone" beskou wat {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik om korrek te vertoon, maar hulle word as aparte sjablone gestoor sodat ander sjablone ook hierdie "subsjablone" kan gebruik. Hoop dit maak sin. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:14, 6 November 2023 (UTC) == Kategorie:Normdata met 0 element == Hello, Why did you remove [[:Kategorie:Normdata met 0 element]] ? It is not empty. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:10, 21 November 2023 (UTC) : {{ping|Vargenau}} daardie kategorie het 'n tikfout in die titel. Ek het nou [[Module:Normdata]] bygewerk sodat dit nie meer bladsye in daardie kategorie sal plaas nie. Die kategorieë wat huidig in daardie kategorie is, sal stelselmatig na die kategorie met die korrekte titel, d.i. [[:Kategorie:Normdata met 0 elemente]], oorgedra word. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:13, 21 November 2023 (UTC) :: {{ping|Vargenau}} jy kan 'n bladsy wat in die ou kategorie is, forseer om na die nuwe kategorie oorgedra te word deur dit te wysig en onmiddellik te stoor (jy hoef nie enige veranderinge aan die bronteks aan te bring nie). – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:15, 21 November 2023 (UTC) :::Thank you. :::I have updated the interwiki link of the category. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:22, 21 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == Hi Adriaan. Dankie vir jou moeite hiermee! Dit word waardeer.--[[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:49, 22 November 2023 (UTC) == cite-sjablone == Hallo K175, Ná jou [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1&action=history wysiging] lewer die "cite book" en "cite journal" nou waarskuwings oor "maintenance" wat gedoen moet word. En die "doi" skakel in die verwysings is nou rooi. Ek weet nie of dit 'n probleem is of nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 12:11, 23 November 2023 (UTC) : {{ping|Jcwf}} dankie, ek dink ek het dit nou reggemaak. Laat weet asb. as daar nog probleme is. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 13:01, 23 November 2023 (UTC) ::Ongelukkig kry ek steeds die waarskuwings. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:02, 23 November 2023 (UTC) ::: {{ping|Jcwf}} kan jy asb. 'n voorbeeld deel? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:03, 23 November 2023 (UTC) :::: Ek dink die probleem is met authors/coauthors. Hierdie parameters werk nie meer nie. Ons moet nou enkelvoud gebruik, bv. author of naam en van, of as daar meer as een outeur is, dan author1, author2, etc. of naam1, van1, naam2, van2, etc. Ek stel voor ons loop 'n bot om alle bestaande gebruike van authors en coauthors so aan te pas. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:23, 23 November 2023 (UTC) :::::Is dit bedoel om ons werk nog meer te bemoeilik? Ek '''''weier om dit te doen'''''[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:29, 23 November 2023 (UTC) == Verwysings == Jy het vir my 'n voorbeeld gevra. OK. As ek die Wikimedia Library gebruik en Science Direct die soekwoord "hydroxylapatite" ('n mineraal) invoer, kry ek 16 298 resultate. As ek die eerste resultaat se "Export"-knoppie kliek kry ek die keuse om die verwysing te exporteer in vier formate: Export: *Save to RefWorks *Export citation to RIS *Export citation to BibTeX *Export citation to text Refworks, RIS en BibTex is formate wat in verwysingsagteware gebruik word. Ek het hierdie sagteware nie en ek weet nie of hier op wiki 'n sjabloon/module gemaak kan word wat dit kan lees. Dit sou die probleem reeds grotendeels oplos omrede hierdie formate ook deur ander uitgewers gebruik word. Maar ek het tot nou altyd die bloot teks opsie gebruik. Wat ek kry is dit: <nowiki> Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste, Journal of Cleaner Production, Volume 362, 2022, 132483, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132483. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652622020844) Abstract: A hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane top internodes (HAP/C-SC) was produced by carbonizing sugarcane top stalks, an agricultural waste residue, and then soaking them in limewater and (NH4)2HPO4 solution in turns. The HAP/C-SC with the surface area of 8.52–28.44 m2/g inherited various macropores from parallel vessels, thick-walled cells of sclerenchyma, thin-walled cells of storage parenchyma, and pits in cell and vessel walls of sugarcane top stalks. When the initial Zn2+ concentration is 5–400 mg/L, the Zn2+ absorption capacity of HAP/C-SC is 19.91, 22.54, and 25.37 mg/g at 25 °C, 35 °C, and 45 °C, respectively, which is equivalent to the Zn2+ absorption capacity of synthetic nano-hydroxyapatite. The HAP/C-SC showed a good removal performance for Zn cations, and the adsorption followed Langmuir model and pseudo-second-order kinetic model well. The Zn-containing hydroxylapatite solid solutions [(ZnxCa1‒x)5(PO4)3(OH)] were considered to be the key mechanism for Zn2+ elimination, which formed through the co-action processes including adsorption, ion exchange (x = 0.06–0.12) and dissolution-precipitation (x = ∼0.27). The M(2) vacancy sites are believed to be energetically more favorable for the Zn ion occupation. The substitution and occupation of M(2) sites by Zn ions may be affected by spatial constraints. Keywords: Sugarcane top; Hierarchical porous microstructure; Hydroxylapatite; Elimination; Zinc ion </nowiki> Dit het 10 outeurs. Op die eerste reël deur kommas geskei. Ek verander dit tot <nowiki> <ref>{{cite journal|authors=Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, </nowiki> Maar nou wil jou groot vriend dat ek dit gaan skryf: <nowiki> <ref>{{cite journal|author1=Zongqiang Zhu|author2=Yuqing Wu|author3=Chengzhi Hu|author4=Lihao Zhang|author5=Hui Ding|author6=Yinian Zhu|author7=Yinming Fan|author8= Huan Deng|author9=Xiaobin Zhou|author10=Shen Tang </nowiki> Dit gaan dit tweemaal so tydrowend maak as wat dit reeds is. Die res is ook bewerkelik. Die tweede reël (ná CRLF) word: <nowiki>|title=Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste ---> sonder komma, want cite journal gaan blêr daaroor. </nowiki> <nowiki>Die volgende reëls gaan dieselfde, behalwe dat Volume met 'n kleinletter moet: |journal=Journal of Cleaner Production |volume= 362 |year=2022 |pages=132483</nowiki> Ek skrap die ISSN-reël en die doi-reël moet verander word in: <nowiki>|doi=10.1016/j.jclepro.2022.132483 --> sonder punt aan die ent </nowiki> Ander uitgewers doen dit effens anders, maar as daar 'n paar modules soos <nowiki>{{Elsevier|}}, {{Wiley|}}, {{De Gruyter|}}</nowiki> geskryf kan word wat die teksformaat omskakel sal dit baie werk spaar en dit makliker maak om verwysings oor te neem. Jy kan nie van gebruikers verwag dat hulle verwysings gaan byvoeg as dit net moeisamer gemaak word nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 22:49, 27 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == {{ping|K175}}, ek soek 'n bietjie hulp asb. Kan jy 'n leë ruimtevlug sjabloon in [[Wenera 7]] plaas asb? Ek sal die data verskaf. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:49, 11 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} {{uitgevoer}}. Jy kan net die sjabloon uit die Engelse artikel kopieer en die inhoud vertaal. Ek het dit nou gedoen vir [[Wenera 7]]. Die sjabloon voeg 'n kategorie by wat ek nie weet hoe om te vertaal nie. Wat is [[en:quadrangle]] in Afrikaans? Ek sien in Nederlands en Duits gebruik hulle die Engelse woord. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:33, 12 Desember 2023 (UTC) ::{{ping|K175}}, dankie. 'n Quadrangle is vierhoek, binneplaas, binneplein of binnehof. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 12 Desember 2023 (UTC) :::{{ping|K175}}, ek het so 'n bietjie gaan oplees op die Engelse Wiki. Hulle (die Russe) dink ek, het die oppervlakte van Venus in 8 vierkante (soos ons dit ken- eintlik reghoeke) op gedeel en elk 'n naam gegee. Wenera 7 het in reghoek genaamd Lavinia Planitia geland. Miskien stel {{ping|Burgert_Behr}} ook hierin belang, Venus is sy voorblad artikel. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:03, 12 Desember 2023 (UTC) == Het hulp nodig met taksoboks dinge == Elke nou en dan is daar twee genera met dieselfde naam (maar in 'n ander familie). Gewoonlik is een 'n plant en die ander 'n mot, maar nie altyd nie. Op enwiki het hulle hierdie sjabloon geskep vir hierdie situasie: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Taxobox_disambiguation Ek het dit vertaal : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taxobox_ondubbelsinnigheid Dit lyk goed as mens byvoorbeeld hier kyk : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taksonomie/Acharia Maar dit verskyn nie reg as dit in 'n taksoboks gebruik word nie. Sien hier vir 'n voorbeeld op enwiki oor hoe dit moet lyk : https://en.wikipedia.org/wiki/User:Rooiratel/Sandbox Hoe kan ek dit kry om soortgelyk te verskyn op afwiki as dit in a taksoboks gebruik word? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:07, 19 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Rooiratel}} kan jy asb. vir my 'n voorbeeld gee van hoe dit tans (verkeerd) lyk wanneer dit binne 'n taksoboks gebruik word? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:29, 19 Desember 2023 (UTC) ::Dankie dat jy daarna kyk. Ek waardeur dit! Sien hier vir 'n voorbeeld van hoe dit nie reg verskyn op afwiki : https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Rooiratel/Sandbox - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:12, 19 Desember 2023 (UTC) ::: {{ping|Rooiratel}} wanneer jy [[Gebruiker:Rooiratel/Sandbox]] wysig dan kan jy sien watter sjablone ontbreek (hulle vertoon onderaan die bladsy in rooi). Ek het al die ontbrekendes nou van enwiki oorgekopieër (maar hulle nie vertaal nie). Kyk gou of dit nou werk? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:13, 19 Desember 2023 (UTC) ::::Vreeslik dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], dit verskyn nou soos op enwiki. Waar het jy die veranderings gemaak? Ek sal dit verder vertaal. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:10, 20 Desember 2023 (UTC) ::::: {{ping|Rooiratel}} ek het die volgende ontbrekende sjablone geskep deur die ooreenstemmende bronkode uit enwiki te knip-en-plak: * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid extinct]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid parent]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid rank]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link target]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link text]] ::::: Laat ek vir jou volgende keer op Discord my screen share en vir jou wys watter proses ek volg om Engelse sjablone met 'n hoë "call stack" van enwiki oor te dra. Maar die proses behels basies: 1. Dra die sjabloon wat jy wil gebruik oor. 2. Gebruik die sjabloon in die plek waar jy dit wil gebruik of in 'n sandput. 3. Gebruik die "Wys voorskou"-funksionaliteit of stoor die bladsy en wysig die bronteks. Onderaan die bronteks verskyn 'n lys van ontbrekende sjablone in rooi skakels wat jy nog moet oordra vir die "eindsjabloon" in 1. om te werk. ::::: Ek vergelyk dit met 'n call stack, waar elke sjabloon 'n funksie is, en die sjabloon wat jy gebruik kan ander sjablone (funksies) call, en jy moet eers all die ontbrekende sjablone (funksies) oor dra sodat jy die eindsjabloon (-funksie) kan call. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:26, 27 Desember 2023 (UTC) ::::::Dankie, ek sal graag dit wil sien. Ek doen gewoonlik iets soortgelyks, maak ek het nie die laaste deel van stap 3 gedoen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:45, 7 Januarie 2024 (UTC) ::::: Tussen hakies, ek het daai bot op Discord afgeskakel want dit het die kanaal begin spam toe ek [[Gebruiker:KabouterBot]] geloop het. Dit het gelyk of dit boodskappe in die verkeerde volgorder plaas en dit het nooit opgehou nie. Daar mag dalk 'n bug in die bot se bronkode wees. Laat ek dit nou weer aanskakel dan hou ons dit maar dop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 27 Desember 2023 (UTC) == Amphibolia == {{ping|Pynappel}}, kan jy asb bogenoemde genus se taksonomie skep? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:03, 28 Desember 2023 (UTC) == Afrikaanse Wikipedia t-hemde == Hallo @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] @Oesjaar wil graag vir die aktiewe gebruikers van die Afrikaanse Wikipedia t-hemde laat druk. Hy het my gevra om almal se hempmates te kry. Die onderstaande tabel is deur die drukkersmaatskappy voorsien. As jy net asb sal laat weet watter grootte reg sal wees. {| class="wikitable" | |S |M |L |XL |2XL |3XL |4XL |5XL |- |½ Chest |50.8 |53.3 |55.8 |58.4 |63.5 |66 |68.5 |71.1 |} Groete @Woordgenoot [[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]] ([[Gebruikerbespreking:Woordgenoot|kontak]]) 10:31, 26 Februarie 2024 (UTC) == Infobox Golfer == Hi K175, hierdie sjabloon bestaan reeds jare lank in Afrikaans. Sien asb [[Sjabloon:Inligtingskas gholfspeler]]. Kom ons hou die wiki Afrikaans waar dit moontlik is! Groete --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:50, 7 April 2024 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek is bewus van die bestaande een, maar dit bevat nie al die velde wat ek in [[Paula Reto]] wou gebruik nie. My plan is om al die gebruike van die ou sjabloon met die nuwe een te vervang en dan die nuwe sjabloon na die ou sjabloon se naam te skuif. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:52, 7 April 2024 (UTC) ::Hoekom voeg jy nie net nuwe parameters by die bestaande een nie...vir iemand soos jy is dit mos soetkoek! Ek hou nie vd Engelse sjabloon nie, boonop is dit 'n onnodige duplikasie. Eina! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:23, 7 April 2024 (UTC) ::: Dit is meer werk om telkens parameters by te voeg en gepaardgaande bronkode-wysigings aan te bring as om net die Engelse bronkode te kopieer en die vertaling van die parameters oor te dra. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:25, 7 April 2024 (UTC) ::::Jy is al telkemale in die verlede gewaarsku [SpesBona o.a.] om nie met sjablone te peuter wat korrek werk nie. Dis nie in h/d wiki se belang om nog 'n (Engelse) een te skep nie, dit verwar nuwe gebruikers. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:38, 7 April 2024 (UTC) ::::: Watter deel van die sjabloon is Engels? Die ou sjabloon werk nie korrek nie: dit bevat nie opskrifte nie, dit vertoon nie die persoon se naam bo-aan nie, die etikette is verkeerd vertaal, dit vertoon nie die hoogste rang nie, ens. Nie seker wat jou probleem is nie. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:45, 7 April 2024 (UTC) == Helena Hettema‎ == {{ping|Pynappel}} daar is baie inligting tot die artikel toegevoeg sonder enige bronne. Hoe gaan ons dit hanteer? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 19 Mei 2024 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} ek dink in die algemeen is geen bronne net 'n probleem dat die inligting nie geverifieer kan word nie. Enige ander bydraer kan dan as hulle lushet self die bronne opspoor en die inligting bevestig en dit wat vals is, verwyder. In die Engelse weergawe voeg hulle oral <nowiki>{{citation needed}}</nowiki> na stellings wat betwis word in. Dit is myns insiens 'n seer oog en 'n mens moet omstrede feite wat nie deur verwysings of bronne ondersteun word nie eerder verwyder. Maar banale feite soos 'n lys van publikasies en ander oninteressanthede kan laat staan word totdat iemand dit betwis en verwyder of met 'n bron staaf. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:05, 24 Mei 2024 (UTC) == Engelse sjabloon == {{ping|Pynappel}} kan jy Jet engine.svg na Afrikaans vertaal? Hier is die byskrifte: 1 = Inlaat, 2 = Laedruk, 3 = Hoëdruk, 4= Verbranding, 5 = Uitlaat, 6 = Warm gedeelte, 7 = Turbines, 8 = Verbrandingkamer, 9 = Koue gedeelte, 10 = Luginlaat As jy my kan touwys maak hoe om dit te doen, sal ek julle baie tyd spaar.! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:44, 19 Mei 2024 (UTC) : <s>{{ping|Oesjaar}} ek sien ek het dit reeds in 2019 gedoen: [[:Lêer:Turboprop operation-af.svg]]. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:39, 30 Maart 2025 (UTC)</s> : {{ping|Oesjaar}} sal probeer onthou om daarby uit te kom. Ek gebruik [[Inkscape]] om SVG-lêers te wysig. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:40, 30 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, iemand het dit reeds vir my gedoen, sien Jet_engine_Afr1.1.svg. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:07, 31 Maart 2025 (UTC) == Sjabloon:Koördinate == Dit lyk of die sjabloon nie meer reg werk nadat jy daaraan gaan krap het nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 16:41, 14 Junie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} hi Burgert, kan jy asb. 'n skakel deel waar dit nie reg vertoon nie? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:18, 14 Junie 2024 (UTC) ::[[Sint Petersburg]], [[Hermitage]] en ek weet nie hoeveel ander nie. Die koördinate staan nie langs die titel nie, maar onderaan. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 07:59, 15 Junie 2024 (UTC) ::: {{ping|BurgertB}} ek het dit nou reggemaak. Laat weet as jy nog enige probleme raakloop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:53, 15 Junie 2024 (UTC) ::::Dankie. Wil jy nie nou maar die sjablone en modules uitlos nie, asb.? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 18:28, 15 Junie 2024 (UTC) ::::: Dit is moeilik, want elke keer as 'n mens 'n sjabloon uit enwiki oordra hiernatoe, moet jy die sjablone waarop dit staatmaak ook bywerk, en dan kan dit ander sjablone wat op dieselfde sjablone staatmaak, breek. Ek kyk gewoonlik na geskakelde bladsye of alles nog reg vertoon, maar dis maklik om iets mis te loop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:35, 15 Junie 2024 (UTC) {{ping|Pynappel}}, die lugkoördinate werk ook nie meer reg nie. Kan jy daarna kyk? Die sjabloon is {{sj|lug3}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 20:27, 20 Julie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} ek het die bronteks van die sjabloon nou bygewerk sodat dit dieselfde as die Engelse weergawe is en dit lyk of dit nou goed vertoon. Laat weet asb. indien jy enige verdere probleme raaksien. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:05, 21 Julie 2024 (UTC) == [[Busisiwe Mkhwebane]] == Hi, sy het hierdie week uit die EFF bedank. Dit was oral in die nuus! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:56, 17 Oktober 2024 (UTC) == Sponse en spesiebokse == {{ping|Pynappel}}, jy het die sponse aanvanklik geskep met taksobokse. Enige kans dat jy die taksobokse met spesiebokse kan vervang? Dit het baie meer voordele. Ek verneem jy is nou 'n Gautenger? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:10, 27 Maart 2025 (UTC) :{{ping|Oesjaar}} nee, ek het reeds gevlug. Kon net 'n jaar uithou. Hulle het my aanhoudend met krag- en wateronderbrekings geteister. Kort-kort loop iemand met 'n transformator weg of die ding ontplof of die oorhoofse kabels breek. Altyd een of ander verskoning. En dan sit jy vir dae sonder water. Dit is omtrent erger. Ja, ek kan die taak verrig, met die robot. Ek sal in die geselshoekie dit onder die gemeenskap se aandag bring. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:56, 28 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dankie vir jou bereidwilligheid! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:08, 30 Maart 2025 (UTC) ::: {{ping|Oesjaar}} geen probleem. Daar ontbreek baie taksonomiesjablone wat benodig word om die spesieboks te vertoon. Ek berei nog 'n taak voor om die ontbrekende sjablone te skep. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 30 Maart 2025 (UTC) == Waar is my robot? == Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 22:28, 3 Augustus 2024 (UTC) : {{ping|Dumbassman}} ek het nie tans enige idees vir take wat per robot verrig kan word nie. Wat het jy in gedagte? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 5 Augustus 2024 (UTC) :: Waarvoor het mens ooit 'n robot nodig? Nuwelinge se gemors skoon te maak natuurlik [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 04:58, 7 Augustus 2024 (UTC) ::: Hah, 10/10. 😜 Bot links: [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Wikipedia_bots_by_framework Program] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:History_of_Wikipedia_bots Geskiedenis] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_policy Reels] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_Approvals_Group BAG] == Sponsfamilies en subfamilies. == {{ping|Pynappel}}, hier is nog 'n klomp sponsfamiles met taksobokse. Kan jy dit regmaak asb? Sien https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Taksoboks&limit=500&offset=0%7C302159&dir=prev Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:49, 10 Junie 2025 (UTC) :Sover ek verstaan kan {{ss|Spesieboks}} slegs vir spesies gebruik word. Of verwys jy na iets anders? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 10 Junie 2025 (UTC) ::Jy is reg oor die Spesieboks, ons gebruik die Outomatiese taksoboks vir genera en hoër. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:08, 11 Junie 2025 (UTC) == Creation of categories == Hello, Thank you for supporting my creation of categories. Can you please give your opinion here: [[:Gebruikerbespreking:Vargenau]] Thank you [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 10:20, 9 Julie 2025 (UTC) == Ons FB-blad == {{ping|Pynappel}}, gaan loer na ons blad: https://www.facebook.com/groups/231160206984566 waar julle bedank is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:45, 24 Julie 2025 (UTC) == Die Duitse artikels... == Terwyl ek met jou gesels, dink jy die IP adres-gebruiker wat so baie Duitse artikels skep sonder bronne gebruik ChatGPT daarvoor? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:48, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit lyk soos vertalings van die inleidende paragrawe van die Engelse weergawes. Dit is onmoontlik om te sê of die gebruiker Chat GPT gebruik, maar dit bly natuurlik 'n moontlikheid. Ek dink nie 'n mens hoef vlot Afrikaans te kan praat om die artikels te skep nie, want die patroon is net "X is Y" met interne skakels waarvan die vertalings maklik via die interwikiskakels verkry kan word. M.a.w. ek weet nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 07:53, 24 Julie 2025 (UTC) ==Vloedgolf veranderinge== {{ping|Pynappel}} Sien die vloedgolf veranderinge, almal van verskillende gebruikersname. Is daar 'n manier om dit te stop? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:30, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dit is moontlik dieselfde persoon of 'n groep wat saamwerk. Het ons 'n "CheckUser" wat kan ondersoek instel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:12, 24 Julie 2025 (UTC) :: Dankie is 'n edit-a-thon by UNW. Het hulle gevra om ons net in die toekoms te waarsku. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:14, 24 Julie 2025 (UTC) == David Woodard == Jy het my bedank omdat ek ’n artikel oor [[David Woodard]] geskep het. Daarna is dit deur Oesjaar verwyder. Ek kan dit net betreur dat die artikel gedelg is. Alhoewel David Woodard ’n twyfelagtige persoon mag wees, maar dit gaan oor ’n baie belangrike beginselsaak wat groter is as die persoon David Woodard. Die enigste doelwit van die "Global Stewards" is om kleiner tale wat nie deur ’n staat beheer word nie, uit te wis. Soos ’n maffia beweer hulle dat hulle minder tale "beskerm", terwyl die werklikheid is dat hulle net die gebruik en ontwikkeling van hierdie tale teenwerk. Minderheidstale is die beste ‘entstof’ wat die mensdom teen totalitarisme het. As hierdie mense daarin slaag om hul doelwitte te bereik, sal alle minderheidstale dieselfde lot ondergaan as [[ǀXam]]. [[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 18:25, 17 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ek stem saam met jou. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] kan jy asb. hierna kyk. Dit lyk my ons artikel handel oor die persoon en sy selfpromosie, wat noemenswaardig is en deur bronne gestaaf word. Ons artikel is deur 'n onpartydige bydraer geskep (Vryheidsfront Minus) en nie deur die selfpromotor self nie. Dit is myns insien nie 'n kandidaat vir spoedige verwydering nie. Indien daar nader besware is dan kan ons dit vir [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] nomineer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 18 Augustus 2025 (UTC) ::Kan jy weer ’n meer beknopte weergawe publiseer, sonder enige onnodige anekdote? [[Gebruiker:Orland|Orland]] se versoeke om die bladsy te verwyder met groot rooi waarskuwingstekens oor ‘spam’, wat Oesjaar kennelik as die waarheid beskou het, is reeds [https://vls.wikipedia.org/w/index.php?title=David_Woodard&oldid=322642 op ander Wikipedias van die hand gewys]. Die waarheid is dat die enigste een wat spam, Orland self is. Ek het dit opgestel met die infokassie en al die nodige verwysings. ::[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 00:01, 20 Augustus 2025 (UTC) :::@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] {{uitgevoer}}. Dit is dalk 'n goeie idee om die bladsy dop te hou indien dit vir verwydering genomineer word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:06, 20 Augustus 2025 (UTC) == Bespreking:Cornel Judels == Yes my maat, mens kan tog die argument maak dat inligting oor die persoon sal die artikel verbeter? Maar ek verstaan hoekom jy dit verwyder het. Hoe gaan dit met jou? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:35, 21 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] jammer, soms raak ek "trigger happy" met die IP-adresse. Maar ek het nou gekyk en ek dink tog daardie kommentaar hoort eerder op Facebook of Reddit: :{{Cquote|Ek is op soek na meer inligting oor Cornel se dood. Ek was vriende met haar in 2007 en wil net graag weet hoe sy oorlede is en of ek moontlik haar ouers kan opspoor? [kontakbesonderhede verwyder]}} :Maar as iemand nie saamstem nie, dan kan hulle my gerus terugrol en ek sal dit dan daar laat. Verder het ek nie juis klagtes nie, dankie! Ek wonder wanneer ons weer 'n skryfkompetisie gaan hou en wie dit gaan reël? Ek sal ongelukkig weer self seker nie tyd hê om deel te neem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:49, 21 Augustus 2025 (UTC) :: Goed om van jou te hoor! Ja, ek dink jy is reg. Ek reken net ek stem nie heeltemal saam met die idee dat die besprekingsblad nie 'n forum is nie. Reken daar is plek om oor die artikel te praat solank dit die artikel kan verbeter. Mooi loop my maat. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:35, 21 Augustus 2025 (UTC) == Banier == Yes my maat. Hoop dit gaan goed? Kan jy my help asb met 'n banier opsit vir die Afrikaanse Skryfwedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:26, 13 April 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ek glo dis [[MediaWiki:Sitenotice]] wat gewysig moet word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:07, 30 April 2026 (UTC) ::Kan jy asb help daarmee. Ek weet nie wat om te doen nie. Hier is die skakel [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:00, 30 April 2026 (UTC) :::Lyk my ek het reggekom. Hoe lyk dit? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:09, 30 April 2026 (UTC) ::::Ek kan dit sien. Lyk goed vir my! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:11, 30 April 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], verander net 30 na 31 Mei asb. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:38, 1 Mei 2026 (UTC) ::::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ook die skakel moet [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] wees en nie [[Skryfwedstryd_2026]] nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:49, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::Baie dankie aan altwee van julle. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 08:53, 1 Mei 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Afrikaans == Hello. I'm looking for translation of description "lied van Käärijä en Basshunter" in Afrikaans for Wikidata item. I already have "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for "single van Käärijä en Basshunter". I would also need "1-track single by Käärijä and Basshunter" for Afrikaans. Would you help? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 20:16, 29 April 2026 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]], ek het op die oomblik slegs toegang tot die aanlyn [https://www.woordeboek.co.za/ WAT], en "enkelspeler" verskyn eintlik glad nie daarin met die musiekbetekenis nie. Wat ek wel kry, is "enkelsnit": {{cquote|'''enkelsnit''' s.nw., enkelsnitte. 1 Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat, of CD wat net twee snitte bevat: ''Lank vóór die groep se eerste album het C.'' ('n sangeres) ''al begin dink hulle gaan 'n sukses wees. "Dit was 1987 en ons een enkelsnit Move Up het baie lugtyd oor die radio gekry"'' (Rapport, 15 Jun. 2008, Tydskrifr., E). Vgl. enkelsnit-cd, enkelsnitplaat. 2 Opname, veral liedjie van 'n kunstenaar, wat dikw. vir die promosie van 'n album uitgereik en as moontlike treffer bemark word, of enigeen v.d. snitte op 'n album wat individueel beskikbaar is: ''Die eerste enkelsnit van die album, wat al baie lugtyd op plaaslike radiostasies gekry het, is "Hey There Delilah"'' (Beeld, 24 Sept. 2007, Jip, E).  ''Dit was vir haar'' ('n rocksanger) ''belangrik om 'n hele album vol liedjies met trefkrag te skryf. "Dit sal 'n jammerte wees as alle kunstenaars net enkelsnitte of treffers probeer opneem"'' (Beeld, 29 Apr. 2015, E).  ''Apple was die middelpunt van die musiekbedryf vir die dekade nadat die iPod bekend gestel is. Toe het iTunes gevolg en verkope van enkelsnitte, pleks van albums, het begin posvat'' (Burg., 24 Jun. 2015, E). '''enkelsnit-CD''' s.nw., enkelsnit-CD's. CD wat net twee snitte bevat: Once in a lifetime ''met die titelsnitliedjie en …'' Soledad ''is Maandag uitgereik … Enkelsnit-CD's bereik dubbelplatinum sodra 50 000 kopieë verkoop word'' (Beeld, 27 Jun. 2002, 3). Vgl. enkelsnit 1. '''enkelsnitplaat''' s.nw., enkelsnitplate. (verouderd) Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat: ''As enkelsnitplate het sy musiek nie verkoop nie. "Ek was aanvanklik teleurgesteld in dit wat ek in die musiekbedryf teëgekom het"'' (Volksbl., 4 Aug. 2015, E). Vgl. enkelsnit 1, kortspeelplaat 1 en 2. }} Ek sou dus "1-track single by Käärijä and Basshunter" as "enkelsnit met 1 snit deur Käärijä en Basshunter" vertaal, maar dalk kan ons by iemand met 'n [[HAT]] (bv. [[Gebruiker:BurgertB]]) hoor of ons ook enkelspeler in hierdie geval kan gebruik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:25, 30 April 2026 (UTC) : Thanks for whole explanation in Afrikaans. I went after [[enkelspeler]] where it says "'n Enkelspeler or enkelsnit is 'n spesiale vrystelling van 'n musiekopname wat minder snitte as 'n langspeler bevat.", so maybe this article is inadequate? Enkelspeler was also used in articles such as "[[Despacito]]" or "[[Viva la vida]]" and it is also used in [[Sjabloon:Inligtingskas liedjie]]. Hard to say. In Polish we have similar problem with "maxi single", where profesional dictionaries show something weird variants, than what is actually used in practise. Btw. looks like I just got "lied van Käärijä en Basshunter", which would be "liedjie van Käärijä en Basshunter"? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 14:59, 30 April 2026 (UTC) ::Guys, in my younger years an ''enkelspeler'' was also known as ''kortspeelplaat''. The album then was a ''langspeelplaat with 6 to 7 songs on. The hit song from the album was released as ''kortspeelplaat. The Album had to be played at 33⅓ rpm and a ''kortspeler'' at 45 rpm! That is about 50 year ago! Best regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:56, 30 April 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] according to [[WAT]] "lied" and "liedjie" are pretty much synonyms although "liedjie" is probably more appropriate for popular music. I think you can pick whichever one you choose. I also think it is OK to go with "enkelspeler" since it's already being used like that on this wiki. ::{{cquote| ::'''lied''' s.nw., liedere; liedjie. ::1 a i Musikale komposisie van woorde en wysie wat 'n eenheid vorm en bedoel is om gesing te word; soms ook, die wysie alleen: Geestelike, godsdienstige, liturgiese liedere. Wêreldlike of profane liedere. 'n Eenstemmige, meerstemmige lied. 'n Dramatiese lied. 'n Vrolike, ernstige, treurige lied. 'n Lied komponeer, skryf. Liedere sing, neurie. ≈ Opname van Afrikaanse liedere en musiekstukke op grammofoonplate (A. Coetzee: Afr. Kultuurgedagte, s.j., 279).  Die kerklied moet lied bly, d.w.s. ritme en rym moet daarby nie ontbreek nie (J.D. du Toit: Werke VII, 1961, 141).  Ons prys u, Heer, in sang en lied! (Ber. Ps. 68: 13, 1944).  Die ... program bied én liedere én chansons aan ... Die publiek sal maar self moet besluit of hulle na liedere of na chansons luister (Burg., 7 Sept. 1989, 17). ::■ Ook fig.: Alles lyk ... vol skoonheid en blydskap ... Daar is 'n lied in jou hart (E. Marais: Keurverh., 1948, 38). ::ii (dikw. met 'n hl. Lied) mv. lieder. (D.) Kunslied (KUNSLIED 2): Sy wye repertorium opera, konsertwerke en lieder (Transv., 1 Febr. 1989, 1).  'n Groep lieder van Sibelius (wat) geen duim agteruit (staan) vir Wolf en Strauss nie (Volksbl., 4 Mrt. 1986, 5).  Die allerbeste voorbeelde van die kunslied is die Lieder van Schubert, Schumann, Franz, Brahms en Wolf (V.d. Spuy – Wise: Musiekgesk., s.j., 161). ::b Geluid of geluide wat aan 'n lied laat dink: Die lied van die sonbesies wat in sy ore sny (A. Coetzee: Naatlos, 1973, 15).  Die wind waai 'n lied van verlatenheid (M. v. Tonder: Sneeu, 1970, 27).  Die gedreun van die verkeer vervaag ... onderwyl ons na die lied van die meulstroom luister (A. Hofmeyr: Meulsloot, 1967, 41).  In die oerwoud van Midde-Afrika (kon hy) die lied van die wildernis ... hoor (R.P. Visser in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 67). ::2 Liriese, soms epies-dramatiese gedig, gew. gekenmerk deur musikaliteit en dikw. spontaneïteit en volkse eenvoud, maar ook met kenmerke v.d. kunslied: Liriese digsoorte soos die lied (waaronder liefdesliedere, treurliedere, volksliedere, natuurliedere, kinderliedere, geestelike liedere, slampamperliedjies, ens.) (A.P. Grové: Woord4, s.j., 122).  By W.E.G. Louw bereik die lied iets jeugdig moois, soos ... in sy "Nagliedjies" (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49).  Bekende liedere in Afr. is ... C.L. Leipoldt se Slampamperliedjies, waarvan sommige getoonset is (Afr. Kernens., 1965, 481). ::Vgl. GESANG 2, LIEDJIE, SANG. ::lied’agtig, liedag’tig b.nw., lie’deraand s.nw., lie’dereaand s.nw., lie’deresanger s.nw., lie’deresiklus s.nw., lie’dereskat s.nw., lie’derkomposisie s.nw., lie’derkonsert s.nw., lie’derkuns s.nw., lie’dersanger s.nw., lie’dersiklus s.nw., lie’derskat s.nw., lie’derteks s.nw., lie’deruitvoering s.nw., lied’kuns s.nw., lied’siklus s.nw., lied’teks s.nw. ::'''liedjie''' s.nw., liedjies. ::1 Vkw. van lied. ::2 Lied van veral ligte, meer volkse aard: Toe die Afrikaanse lied met die luisterliedbeweging begin blom het, was daar baie liedjies van verskeie liedjieskrywers om van te kies (Beeld, 21 Jul. 1986, Kalender, 1).  Vrolik het hy die klavier gespeel en die jolige liedjies ... het tot laat voortgeklink (S. Eyssen in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 62).  Kwasiegeestelike liedjies wat in gees en wese aan die "pop"-lied gegrens het (Handhaaf, Mrt. 1979, 16).  Die vroegste tendensie van Dertig ... is 'n voorliefde om die liedjie te beoefen ... Dit wil meesal 'n eenvoudige, spontane, volkse gediggie wees (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49). ::Vgl. DEUNTJIE. :: UITDR. :: IDIOMATIES ::maak: 'n liedjie maak van (iets) (streektaal; minder gebruiklik) 'n Gewoonte maak van (iets): Hy sal so nou en dan 'n dop steek, maar hy maak nie 'n liedjie daarvan nie (Malmesbury). Van leen het my buurvrou naderhand 'n liedjie gemaak (Wellington). ::lied’jiemaker s.nw., lied’jiesanger s.nw., lied’jiesmaker s.nw. ::}} ::Although I must add I am probably not the best person to ask about language issues. We have some language experts here e.g. [[Gebruiker:BurgertB]], [[Gebruiker:Suidpunt]], [[Gebruiker:Geebee100]], [[Gebruiker:Woordgenoot]] who may be able to assist better on this topic. ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 30 April 2026 (UTC) :::Ek het gedink ek ken ook enkelspeler, maar dit lyk my die Afrikaanse woordeboeke maak 'n onderskeid tussen enkelspeler soos in tennis en enkelsnit vir musiek. Ek sal dus ook maar met enkelsnit gaan. Net vakwoordeboeke soos die Ekonomiese en Wiskundige Woordeboek geen enkelspeler aan in verband met musiek, en ek sal hulle nie kies bo byvoorbeeld die WAT nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:25, 30 April 2026 (UTC) :::: {{re|Pynappel}} {{re|BurgertB}} To summarize. I will use "liedjie van Käärijä en Basshunter" for song and "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for single. I will ask yet if "ateljeealbum van Basshunter" for "studio album by Basshunter" would be correct? The last thing I would need yet is "music video by Basshunter" in Afrikaans. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 05:36, 1 Mei 2026 (UTC) :::::"ateljeealbum van Basshunter" is correct. "music video by Basshunter" is "musiekvideo van Basshunter". There is a difference between "van" and "deur" but I think "van" is OK in this context. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:48, 1 Mei 2026 (UTC) :::::: Yeah I noticed "deur" and wasn't sure why. Is this related to music groups? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 09:18, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::No, it's like English "by" = "deur" and "of" = "van". I think "van" is just less specific. "musiekvideo deur Basshunter" = Basshunter het die musiekvideo gepubliseer. "musiekvideo van Basshunter" = "die musiekvideo kom van/behoort aan Basshunter". It's more of a style question. I don't think it's that important of a distinction. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:27, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::: Thanks. If we have chance, let's get yet "compilation album by Basshunter", "promotional single by Basshunter" and "lyric video by Basshunter", so all will be completed. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 23:34, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::::My opinion: :::::::::* versamelalbum van Basshunter :::::::::* promosionele enkelsnit van Basshunter :::::::::* liriekevideo van Basshunter :::::::::But you can use enkelspeler instead of enkelsnit as discussed above. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 05:12, 2 Mei 2026 (UTC) :::::::::: All added. Big thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 21:14, 3 Mei 2026 (UTC) : Hello. I curios if "videoografie van Basshunter" would be correct? There is no word "Videoografie" at whole AFWP. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 11:34, 22 Mei 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] you have a typo: the correct spelling is ''videografie''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:58, 23 Mei 2026 (UTC) ::: This is why I couldn't find it. Thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 17:08, 26 Mei 2026 (UTC) == Al jou nuwe vergroting van artikels... == {{ping|Pynappel}}, al jou nuwe vergrotings van artikels, vertaal jy dit uit Engels of suiwer KI? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:21, 24 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit is slegs vertalings, maar ek gebruik KI om die vertaling te doen, sodat dit die wikiteks en verwysings natuurlik oordra en die nuwe inligting saam met die ou inligting laat vloei. Dit maak ook klein foutjies reg in die ou teks, baie daarvan weens OCR of omdat die oorspronklike bron baie oud was (bv. Kennis, Wêreldspektrum). Naas vertaling skep dit geen nuwe inhoud nie, dus is die risiko dat dit vals inligting hallusineer, laag. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:23, 24 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}} jy maak my nuuskierig. Watter stukkie sagteware gebruik jy tans hier by ons? Ek het idee gekry... Groete! :::: {{ping|Oesjaar}} ek gebruik Claude Code. Dis soos Claude in die webblaaier, maar dit werk met lêers op jou rekenaar en dit gee vir my die bronteks in 'n nuwe lêer wat ek dan kopieer-en-plak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:07, 24 Augustus 2026 (UTC) == Universiteit Gent vs. Universiteit van Gent == {{ping|Pynappel}}, iets het my al lankal gepla sedert jy jou KI-toertjie gedoen het. Nou weet ek, daar was reeds 'n artikel [[Universiteit van Gent]] voor jy KI produk [[Universiteit Gent]] geskep het. Kan jy asb. die twee versmelt. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 4 September 2026 (UTC) :Graag. Wat is die korrekte titel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:26, 4 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sou dink [[Universiteit van Gent]]... {{ping|BurgertB}}, jou menig hier sal waardeer word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:28, 4 September 2026 (UTC) ::: Volgens Burgert, sonder die van. Groete![[Spesiaal:Bydraes/~2026-48146-54|~2026-48146-54]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-48146-54|talk]]) 03:19, 5 September 2026 (UTC) ::::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:56, 5 September 2026 (UTC) :::::In die Nederlandse Wikipedia, gebruik hulle [[:nl:Universiteit Gent]] of "RijksUniversiteit Gent". Meins insiens is daar geen rede om Afrikaans anders to wees nie. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:38, 13 September 2026 (UTC) == Sleutelbord == {{ping|Pynappel}}, as jy meer waarde wil toevoeg, vertaal die Engelse [https://en.wikipedia.org/wiki/Computer_keyboard Keyboard] in sy totaliteit. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:24, 7 September 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Sleutelbord]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:37, 16 Oktober 2026 (UTC) == Vertaaling== Mag ek voorstel dat die fase "''Gebruik slegs metrieke eenhede''" deur "''Tensy daar gegronde redes tot die teendeel is, gebruik slegs metrieke eenhede''" vervang word. 'n Voorbeeld van 'n gegronde rede is die vertaaling van "four-minute mile". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:49, 13 September 2026 (UTC) :Dankie, ek sal dit in ag neem. Ek glo nie dit was tot dusver nodig met die onderwerpe waarmee ek besig was nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:51, 13 September 2026 (UTC) == Insekte == {{ping|Pynappel}}, siende dat jy deesdae so baie energie het, help asb met insekte. Daar is 83,000 spesies wat gedoen moet word. My vrou is 'n hoërskool onderwyderes in 'n lae inkomste omgewing. As jy weet hoe dit met Afrikaans en Afrikaanse kinders gaan in die omgewing sal jy help... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:04, 28 September 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek sal graag help. Het jy enige voorstelle van databasisse en bronne om te gebruik? Ek kan ook 'n bietjie gaan soek. Ek onthou met die sponse was daar 'n spesifieke databasis net vir sponse, maar ek weet daar is databasisse van alle taksons ook. Wil net hoor of jy solank enige idees en/of voorkeure het. Verskaf ook dalk 'n paar voorbeelde van goeie artikels en saadjies oor insekte sodat ek 'n idee kan kry van watter eienskappe om minimum in 'n saadjie in te sluit. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:28, 28 September 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, nee ongelukkig nie. Ek het net 'n boek van prof. Erik Holm. Laat ek 'n paar vra vrae... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:31, 28 September 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] sien asb. [[Tuinsprinkaan]]. U terugvoer a.u.b.? Veral die afdeling oor verspreiding - onseker of dit as oorspronklike navorsing kwalifiseer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:05, 28 September 2026 (UTC) ::::{{ping|Pynappel}}, ek het 'n prof. se kontakdetails gekry. Hou duim vas! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:30, 28 September 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, Tuinsprinkaan is reg so. Ten minste is dit 'n begin, 'n paar honderd sootgelyke artikels gee mens iets om mee te bemark. Kom ons wag tot ons 'n antwoord van my nuwe kontak kry. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:07, 28 September 2026 (UTC) ::Goed, laat weet wanneer ek die katrol moet laat rol. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:22, 28 September 2026 (UTC) ::: Ek wil met jou kommunikeer via epos oor die insekte. Jy kan vir my 'n epos stuur na: deon.steyn111@gmail.com dan bly jou epos adres beskerm. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:03, 29 September 2026 (UTC) == Skurwepaddas == Hallo Pynappel, Op [[skurwepadda]] skryf jy in 2023 '' Skurwepaddas vorm nie 'n taksonomiese indeling nie, maar is eerder 'n volkstaksonomie''. Maar ek dink dat die herpetoloë dit nou verander het en skurwepaddas aan Bufonidae gelykgestel het. <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> Kan jy dit regstel asseblief? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}. Kyk asb. of dit nou reg is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:06, 16 Oktober 2026 (UTC) {{verwysings}} == Katapult == {{ping|Pynappel}}, terwyl jy met jou speelgoed besig is, kan jy asb. [https://en.wikipedia.org/wiki/Aircraft_catapult Catapult] volledig vertaal? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:35, 10 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Vliegtuigkatapult]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:27, 16 Oktober 2026 (UTC) == Koppeltekens by soortnaam + soortnaam: == Die volgende is nie soortname nie en bly dus los: mak, donker, transgender. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 08:51, 17 Oktober 2026 (UTC) == Driehoek... == {{Ping|pynappel}}, daar is 'n musiekinstrument genaamd Driehoek. Sien [https://en.wikipedia.org/wiki/Triangle_(musical_instrument) Triangle]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:48, 27 Oktober 2026 (UTC) :Ek verstaan, maar ek verstaan nie hoekom [[dwarsfluit]] moet uit nie, en die persoon reageer nie op vrae nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:54, 27 Oktober 2026 (UTC) == Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot == Goeienaand, ek sien jou bot is nou besig om aanlynbronne te argiveer. Ons het reeds die InternetArchiveBot wat dieselfde werk global doen. Myns insiens is dit onnodig om elke liewe aanlynbron te argiveer, veral as hulle oor baie jare heen stabiel is en uitstekend werk. Van my voorbladartikels het meer as 50 aanlynbronne, soms tot 100 of 200 en ek het elke bron nagegaan en gelees, die meeste is steeds aanlyn. As hulle nie aanlyn is nie, verrig die InternetArchiveBot die nodige taak. Buitendien gebruik jou bot 'n ander volgorde, hy plaas die argiefskakel na die titel, die InternetArchiveBot plaas dit heel aan die einde van die sjabloon (waar dit myns insiens hoort en die meeste ander gebruikers dit ook plaas, my mening). Beide die krieket- en rugbyspanne word gereeld deur my hersien, waar nodig en ek kontroleer tydens elke hersiening die argiefskakels (nodig of onnodig) en pas hulle in die ooreenstemmende Duitse artikel aan. Ek is nou nie lus om 50, 100 of 200 aanlynbronne in meer as 50 artikels aan te pas nie. Van hierdie artikels is nou soms met meer as 10&nbsp;000 grepe bygewerk wat myns insiens onnodig is. Ek doen 'n stiptelike ensiklopediese werk en ek kyk ook altyd na die bronne, jou bot plaas nou 'n groot struikelblok vir my werk. Ek plak beslis nie al daardie argiefskakels in Duitse artikels nie. Ek verkies dat jy hierdie taak vir die InternetArchiveBot los, hy doen dit op die korrekte manier en argiveer slegs waar nodig (dooie skakels). Dieselfde geld vir die verandering van die cite-sjablone in verwys-sjablone. Die Afrikaanse Wikipediagemeenskap het nooit oor dié stap besluit nie. In 'n '''gemeenskapsprojek''' verwag ek dat jy met die gemeenskap kommunikeer voordat sulke veranderinge in 100&nbsp;000 artikels gedoen word! Ek verkies die gebruik van cite, omdat dit die standaard in die Engelse Wikipedia is en ook in die Duitse Wikipedia aanvaar word. Gevolglik kan ek maklik dieselfde bron ook in die Duitse artikel gebruik as ek van die artikels hersien wat ek geskryf het. As iemand op die Duitse Wikipedia cite web met enige ander sjabloon (Internetquelle) vervang, mag ek dit terugrol, ander doen dit ook ([https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrew_Stoddart&diff=267994061&oldid=267993863 sien hier]). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:20, 27 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], myns insiens kort elke eksterne skakel 'n argiefskakel sodat 'n leser op enige punt toegang het tot die argief indien die oorspronklike webwerf vir hulle op daardie oomblik vir watter rede ookal ontoeganklik is, sy dit weens 'n tydelike netwerk- of bedienerprobleem, weens die feit dat die webwerf sedertdien glad nie meer bestaan nie, of omdat die webwerf daardie persoon se IP-adres blokkeer. Maar ek verstaan jy voel anders hieroor, so dalk moet ons hierdie gesprek na die geselshoekie skuif en ander opinies kry. Let wel: net omdat 'n argiefskakel in 'n verwysingsjabloon gebruik word, beteken nie die oorspronklike skakel word noodwendig as ontoeganklik beskou nie. Die robot gebruik die <code>url-status</code>-parameter om hierdie aan te dui, met <code>dood</code> of <code>lewendig</code>, en wanneer dit <code>dood</code> is, dan word die skakels in die sjabloon omgeruil, sodat die eerste skakel wat die leser in daardie verwysing sien, die argiefskakel is. :Wat die volgorde van die parameters betref: die het natuurlik geen effek op die werking van die sjabloon nie, en ek het geen voorkeur oor die volgorde nie. As jy vir my 'n voorkeur volgorde kan gee, dan kan ek die bot so programmeer om dit te gebruik. Ek sou egter dink dat die <code>argief-url</code>-parameter naby die <code>url</code>-parameter moet wees omdat hulle logies verwant is. Maar soos ek sê, dit maak geen verskil aan wat die leser sien nie en ek het nie 'n voorkeur nie. :Wat die verwysingsjablone betref: jy kan steeds <code>cite</code> gebruik. Die sjablone lewer presies dieselfde resultaat. Eintlik moet die sjabloon onder die Afrikaanse naam staan, maar met 'n aanstuur vanaf die Engelse naam, sodat gebruikers sjablone oor taalweergawes heen kan kopieer en dit steeds sal werk, soos jy tereg uitwys. Ek dink ons moet selfs aansture van die Duitse en Nederlandse name van sjablone maak - ek dink ek het dit al in die verlede met Nederlandse sjablone gedoen. Dit maak dit ook maklik vir beginners wat nie weet wat die name van die sjablone hier is nie. Maar, die kanonieke sjabloon moet onder die Afrikaanse naam staan. Hierdie is immers die Afrikaanse Wikipedia. Die verwysingsjablone spesifiek word in die visuele redigeerder gebruik en as ons die Engelse <code>cite</code>-sjablone met hul Engelse parameters in die visuele redigeerder gebruik dan vertoon 'n deel van die koppelvlak in Afrikaans en 'n deel in Engels, wat slordig lyk. Jammer as ek die sjablone in van jou artikels hernoem het - as jy vir my kan sê watter dan sal ek dit terugrol. :Oor modules voel ek anders. Dit is rekenaarprogrammeringskode en die praktyk in die industrie is om dit maar in Engels te hou, sodat dit makliker is om saam te werk en te onderhou. Ek het my al lelik vas geloop nadat ek 'n module probeer vertaal het en dan later iets wou verander en dit dan nie meer maklik met die weergawe op enwiki kan vergelyk nie omdat elke lyntjie verskil as gevolg van die vertaling. Ek sal egter ook @Rooiratel se siening hieroor wil kry. Maar modules is nog verder versteek van lesers af, dus is enige Engels daar byna onsigbaar vir 'n leser, terwyl 'n sjabloon wat Engels in die bronteks en in die visuele redigeerder vertoon 'n ander storie is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:33, 27 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou antwoord! Ja, stukkende eksterne skakels laat my ook sedert 'n geruime tyd kopkrap. Blokkerings vir gebruikers uit sekere lande of deur webwerwe om politieke redes verstaan ek baie goed. Mens sien immers wat wêreldwyd gebeur. Nou oor hoe ek dit benader. Tydens elke hersiening wat ek aan die sportartikels doen, verander ek die toegangsdatum om duidelik te maak dat die aanlynskakel onlangs nog gewerk het. Buitendien verkies ek veral BBC, The Guardian en Cricinfo as aanlynbronne, aangesien hulle van die stabielstes is wat ek ken. Daar is BBC-webskakels wat sedert die laat 1990's werk. Om enige verwarring vir lesers te voorkom pas ek ook die toegangsdatum na aanleiding van die argiefdatum aan, en ek let op dat die toegangsdatum nie later as die argiefdatum is nie. Ek het ook klein merke vir myself gevind om aan te dui dat ek InternetArchiveBot se argiefskakel reeds na die Duitse artikel oorgedra het: na die dood/lewending-parameter gebruik ek ook die parameter "|df=dmy-all" wat vir myself te herinner dat ek "reeds hier was", toegangs- en argiefdatum is dan natuurlik dieselfde. As ek agterkom een van die onlangse aanlynbronne werk nie meer nie, gaan soek ek 'n ander wat ook die inhoud dek. En as in krieket Cricinfo nie meer werk nie, het ek 'n baie groter probleem, aangesien dit dié gesaghebbende bron vir al die statistieke is. Derhalwe maak dit vir statistieke nie sin om 'n argiefskakel te plaas nie, hulle moet op datum wees en werk. Byvoorbeeld kan 'n 2026-statistiek nie met 'n 2021-url ooreenstem nie. Dus stel ek voor dat jou bot asb. krieket, rugby, sokker en tennis heeltemal spaar. Dieselfde sou ek ook vir my ander twee groot projekte op die Afrikaanse Wikipedia graag hê: Nasionale vlae en lande/hoofstede. Landsartikels hersien ek van bo na onder sodra daar 'n verandering in die regering of 'n nuwe staatshoof is. Ongelukkig werk CIA se Factbook sedert Januarie/Februarie 2026 nie meer nie, maar sodra ek 'n nuwe hoofbron kry, sal ek dit konsekwent gebruik, die ander bronne vir die inlingskas werk gelukkig. Dalk kan ons dieselfde reeling vir voorbladartikels tref, dan is ek heeltemal tevrede daarmee. Oor die parametervolgorde: Ek ken die volgende "uit my slaap uit": url, title, publisher, author, date, accessdate, archive-url, archive-date en df. ::Eintlik is ek ook ten gunste van 'n suiwer Afrikaanse Wikipedia, maar daar is klein ruimtes wat die hersiening van artikels baie aangenaam maak. Dieselfde parameters oor taalweergawes heen is een daarvan. Ek weet jy het by baie inligtingskassies Engelse parameters bygevoeg om die oorklank uit Engels te vergemaklik. Jare gelede kon ek honderde Japannese sokkerspelers van 'n kassie voorsien omdat die parameters dieselfde is, ek moes slegs enkele woorde aanpas en dit het gewerk. Op die Duitse Wikipedia gebruik ons volgens konsensus in die betrokke portale die Engelse cite web vir krieket en die Duitse Internetquelle vir rugby en ek werk daar met albei. Hier gebruik ek slegs cite web, sonder dat ek die parameters moet vertaal. Die eenvormigheid maak vir my ook sin. Ons kan maar sê dit is die portaalbesluit vir die Afrikaanse Wikipedia. Soos by die bogenoemde sport, nasionale vlae en lande/hoofstede (en artikels wat ek geskep en/of uitgebrei het) sou dit my voorstel wees, dan is ek ook daarmee heeltemal tevrede: cite web en verwante sjablone bly aanvaarbar en werk soos die ander. Onlangs het ek gesien hoe InternetArchiveBot 'n argiefskakel vir 'n tweede keer kom byvoeg het, aangesien hy die eerste met die Afrikaanse parameters oor die hoof gesien het. Ongelukkig onthou ek nie meer die betrokke artikel nie. ::Die noodsaaklikheid van modules verstaan ek, vir 'n liggingskaart moes ek ook die een of ander oordrag en gelukkig het dit gewerk. Ek sou hulle ook in Engels verkies, aangesien die vertaalde sjablone steeds Engelse modules vereis, anders sou dit nog meer ingewikkeld word om alles te vertaal en daarmee dalk nuwe foute te skep. As iemand die module uit Engels wil hernu, is dit ook makliker om dit nie te moet vertaal nie. ::Hoekom ek hier geskryf het, was my "skok" oor hoe rugbyartikels met soms 20&nbsp;000 grepe gegroei het weens die byvoeging van argiefskakels. Van die artikels oor nasionale spanne is intussen beter as die Engelse artikels en slegs die Duitse kan tred hou (beide krieket en rugby). Op die Afrikaanse Wikipedia doen ek dit veral vir Afrikaans, myns insiens die enige moontlikheid om 'n taal in 'n Engelse aanlynwêreld te laat voortleef is kwaliteit. Soos Voyageur beywer ek my ook om hier inligting aan te bied wat die Engelse artikels nie het nie. Dit is hoekom ek baie stiptelik werk en derhalwe ook die bronne ken en, buiten klein uitsonderings, weet van hul langlewendheid. Ja, ek wil lesers met kwaliteit na die Afrikaanse Wikipedia toe lok, ongeag hul agtergrond of herkoms. ::As ek nou hier is: Onlangs het my 'n ander ding teëgekom: [[:Kategorie:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]. Waar kom dit vandaan? Daar is 'n nuwe probleem met liggingskaarte in die Suidelike Halfrond omdat hulle 'n minus (-) gebruik. Koördinate van bv. Argentinië, Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika vereis egter 'n minus, andersins is die plekke in die Noordelike Halfrond. Ek het reeds daarmee rondgespeel maar ek verstaan nie die oorsaak nie. Dalk kan jy agterkom en vir my sê wat om te doen? Dié probleem wil ek graag verwyder. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:35, 28 Oktober 2026 (UTC) 4m3iji499qqixh825y8emm4lrfiu2pt 3138977 3138881 2026-10-29T10:58:02Z Rooiratel 90342 /* Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot */ Antwoord 3138977 wikitext text/x-wiki == Dit lewe == Of doen dit? Hoe gaan dit? Wat is jy so stil. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:59, 21 Augustus 2023 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek kap maar aan! Baie besig by die werk, maar het weer onlangs begin inloer hier. Rol maar spam terug en wysig so hier en daar iets. Hoe gaan dit daar? Is jy nog aktief hier? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:10, 21 Augustus 2023 (UTC) :: Gaan baie, baie goed. Was baie besig op die plaas, nou weer rustig. Nog altyd trots om 'n Namibiër te wees. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 17:21, 22 Augustus 2023 (UTC) ::: Ek sit juis en dink die Afrikaanse Wikipedia kort meer dekking van onderwerpe in verband met Namibië. Ek speel nou bietjie rond met ChatGPT en dink dit kan gebruik word om vinnig inhoud hier by te voeg. Maar 'n mens wil ook nie te vinnig werk nie, want alles moet geproeflees word en in wiki-sintaksis geplaas word. Dit lol ook met verwysings oordra. Dalk kan ek of [[Gebruiker:Rooiratel]] 'n program skryf wat die hele proses behartig. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:35, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Yes! Jou bot wat baie sponse en akteurs geskep het, kan sy nie weer loop nie? Ons stagneer op die ranglys teenoor ander wiki's [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:44, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::: [[Gebruiker:Aliwal2012]], ja, dit kan. Ek kan dit selfs weer oor die sponse en akteurs laat loop. Ek dink nie daar was baie sponsartikels oor om te skep nie, maar daar is dalk nog wel baie akteurs waarvoor ons nog nie artikels het nie. Dit sal nie baie moeite wees om weer artikels oor daardie onderwerpe te begin genereer nie. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:53, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::::Dankie, wat van lughawens en lugrederye, ek is nou besig daarmee, maar dis tydrowend. Jy kan net die intro doen, dan sit ek later vleis by? [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:12, 22 Augustus 2023 (UTC) :Ek vra net dat K175 sy bot nagaan, Rooiratel het die naweek 'n klomp sponse oorgedoen wat se taksonomie verkeerd was. Ook, die akteurs het nie bronne nie. Die probleem van ChatGPT is dat dit Wikipedia as verwysing gebruik, het juis met Rooiratel daaroor gepraat (ek het lang artikel daaroor). My laaste opmerking en dit is my mening: indien ons artikel telling opskiet na bv 300,000 met 'n diepte van 10 (tans is dit 41) - wat het ons nou eintlik bereik? Bewys ons kan 'n bot gebruik? Ek vra maar net. Dit is 'n gemeenskap besluit om 'n bot te gebruik, nie 'n enkeling s'n nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:26, 22 Augustus 2023 (UTC) :: [[Gebruiker:Oesjaar]] is dit moontlik dat die taksonomieë by die bron verkeerd was toe die artikels geskep is? Hoe dit ookal sy, ons sit nou met hordes saadjies oor sponse, terwyl ons geen artikel sonder 'n bot sou gehad het nie. Dit is 'n goeie ding. Wat ChatGPT betref: ek stel voor om dit as vertaler te gebruik, en nie as 'n skrywer van oorspronklike artikels nie. Ek het reeds oorspronklike artikels met dit probeer skryf en die probleem is erger as net dat dit Wikipedia as verwysing gebruik. Dit maak ook feite op. Dit is dus buite die kwessie om dit as artikelskrywer te gebruik, maar as vertaler werk dit redelik goed. Wat ons sal bereik met 'n artikeltelling van 300k: 'n voorsprong op inhoudvlak wat vir redakteurs 'n wegspringplek gee om verdere inhoud by te voeg. Die doel van outomaties gegenereerde artikels is nie om voltooide artikels te plaas wat nooit weer gewysig hoef te word nie. Dit is juis die teenoorgestelde en dit gee vir redakteurs inhoud om mee te werk. Kyk hoe baie wysigings het ons nou al met die akteurartikels uitgelok. Hoeveel datumbladsye is sedertdien bygewerk om na die akteurs te skakel? In my opinie is dit alles 'n goeie ding. Maar soos jy sê, dit is 'n gemeenskapsbesluit, en as die gemeenskap daarteen besluit, dan sal ek nie my robot loop nie. Ek dink so 'n besluit sou egter kortsigtig wees. Myns insiens moet ons robotte aan die werk sit en as hulle droogmaak kan ons nog 'n robot aan die werk sit om betrokke artikels en/of wysigings te skrap. Ek dink nie ons verloor enigiets met die robotte nie. Ons maak dalk net 'n paar bydraers gespanne met die oorweldigende aantal wysigings. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:40, 22 Augustus 2023 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Ek stem saam met @[[Gebruiker:K175|K175]] oor die saadjies. Die doel is nie om voorblad status, of reeds goeie artikels te skep met 'n bot nie. Dit skep net die raamwerk vir mense om later te verbeter, en spaar hulle tyd en moeite. Sien byvoorbeeld al die spesie artikels. Duisende is met 'n bot geskep, en daar is nog baie wysigings daarna op die artikels. :::Ek sou voorstel dat as @[[Gebruiker:K175|K175]] nog bot artikels wil skep, dan sal films 'n goeie keuse wees. Ons kan dan al die akteur artikels aan die film artikels skakel en vise versa. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:11, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Inhoud is hoogte maal lengte maal breedte. Oftewel in wikiterme: ::::*breedte=meer saadjies ::::*lengte=hoeveel daaroor gesê word ::::*hoogte=skakels, verwysings, kategorieë, goeie taal, prentjies wat verduidelik, inligtingskassies, logiese verhale. ::::Jy kan aan een dimensie werk maar dit gee 'n inhoud van nul as die ander dimensies nul bly. ::::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:43, 22 Augustus 2023 (UTC) == Gesondheidsvoordele van tee‎ == Dankie vir jou werk maar ongelukkig is dit 'n skoolwedstryd artikel en ek moes jou veranderinge terugrol tot na beoordeling. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:53, 17 Oktober 2023 (UTC) == Jou nuwe sjablone == {{ping|K175}}, verduideik asb net kortliks jou nuwe sjablone sodat 'n ou man soos ek ook dit moontlik kan verstaan! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:52, 6 November 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} dit is alles sjablone wat in die nuwe sjabloon {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik word. {{ss|Grafieke afgeskakel}} is op sy beurt uit die Engelse Wikipedia gekopieer en vertaal en word op besprekingsbladsye vertoon in plaas van die grafieke wat sedert April 2023 gebreek is. Jy kan al die nuwe sjablone as "subsjablone" beskou wat {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik om korrek te vertoon, maar hulle word as aparte sjablone gestoor sodat ander sjablone ook hierdie "subsjablone" kan gebruik. Hoop dit maak sin. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:14, 6 November 2023 (UTC) == Kategorie:Normdata met 0 element == Hello, Why did you remove [[:Kategorie:Normdata met 0 element]] ? It is not empty. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:10, 21 November 2023 (UTC) : {{ping|Vargenau}} daardie kategorie het 'n tikfout in die titel. Ek het nou [[Module:Normdata]] bygewerk sodat dit nie meer bladsye in daardie kategorie sal plaas nie. Die kategorieë wat huidig in daardie kategorie is, sal stelselmatig na die kategorie met die korrekte titel, d.i. [[:Kategorie:Normdata met 0 elemente]], oorgedra word. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:13, 21 November 2023 (UTC) :: {{ping|Vargenau}} jy kan 'n bladsy wat in die ou kategorie is, forseer om na die nuwe kategorie oorgedra te word deur dit te wysig en onmiddellik te stoor (jy hoef nie enige veranderinge aan die bronteks aan te bring nie). – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:15, 21 November 2023 (UTC) :::Thank you. :::I have updated the interwiki link of the category. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:22, 21 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == Hi Adriaan. Dankie vir jou moeite hiermee! Dit word waardeer.--[[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:49, 22 November 2023 (UTC) == cite-sjablone == Hallo K175, Ná jou [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1&action=history wysiging] lewer die "cite book" en "cite journal" nou waarskuwings oor "maintenance" wat gedoen moet word. En die "doi" skakel in die verwysings is nou rooi. Ek weet nie of dit 'n probleem is of nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 12:11, 23 November 2023 (UTC) : {{ping|Jcwf}} dankie, ek dink ek het dit nou reggemaak. Laat weet asb. as daar nog probleme is. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 13:01, 23 November 2023 (UTC) ::Ongelukkig kry ek steeds die waarskuwings. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:02, 23 November 2023 (UTC) ::: {{ping|Jcwf}} kan jy asb. 'n voorbeeld deel? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:03, 23 November 2023 (UTC) :::: Ek dink die probleem is met authors/coauthors. Hierdie parameters werk nie meer nie. Ons moet nou enkelvoud gebruik, bv. author of naam en van, of as daar meer as een outeur is, dan author1, author2, etc. of naam1, van1, naam2, van2, etc. Ek stel voor ons loop 'n bot om alle bestaande gebruike van authors en coauthors so aan te pas. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:23, 23 November 2023 (UTC) :::::Is dit bedoel om ons werk nog meer te bemoeilik? Ek '''''weier om dit te doen'''''[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:29, 23 November 2023 (UTC) == Verwysings == Jy het vir my 'n voorbeeld gevra. OK. As ek die Wikimedia Library gebruik en Science Direct die soekwoord "hydroxylapatite" ('n mineraal) invoer, kry ek 16 298 resultate. As ek die eerste resultaat se "Export"-knoppie kliek kry ek die keuse om die verwysing te exporteer in vier formate: Export: *Save to RefWorks *Export citation to RIS *Export citation to BibTeX *Export citation to text Refworks, RIS en BibTex is formate wat in verwysingsagteware gebruik word. Ek het hierdie sagteware nie en ek weet nie of hier op wiki 'n sjabloon/module gemaak kan word wat dit kan lees. Dit sou die probleem reeds grotendeels oplos omrede hierdie formate ook deur ander uitgewers gebruik word. Maar ek het tot nou altyd die bloot teks opsie gebruik. Wat ek kry is dit: <nowiki> Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste, Journal of Cleaner Production, Volume 362, 2022, 132483, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132483. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652622020844) Abstract: A hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane top internodes (HAP/C-SC) was produced by carbonizing sugarcane top stalks, an agricultural waste residue, and then soaking them in limewater and (NH4)2HPO4 solution in turns. The HAP/C-SC with the surface area of 8.52–28.44 m2/g inherited various macropores from parallel vessels, thick-walled cells of sclerenchyma, thin-walled cells of storage parenchyma, and pits in cell and vessel walls of sugarcane top stalks. When the initial Zn2+ concentration is 5–400 mg/L, the Zn2+ absorption capacity of HAP/C-SC is 19.91, 22.54, and 25.37 mg/g at 25 °C, 35 °C, and 45 °C, respectively, which is equivalent to the Zn2+ absorption capacity of synthetic nano-hydroxyapatite. The HAP/C-SC showed a good removal performance for Zn cations, and the adsorption followed Langmuir model and pseudo-second-order kinetic model well. The Zn-containing hydroxylapatite solid solutions [(ZnxCa1‒x)5(PO4)3(OH)] were considered to be the key mechanism for Zn2+ elimination, which formed through the co-action processes including adsorption, ion exchange (x = 0.06–0.12) and dissolution-precipitation (x = ∼0.27). The M(2) vacancy sites are believed to be energetically more favorable for the Zn ion occupation. The substitution and occupation of M(2) sites by Zn ions may be affected by spatial constraints. Keywords: Sugarcane top; Hierarchical porous microstructure; Hydroxylapatite; Elimination; Zinc ion </nowiki> Dit het 10 outeurs. Op die eerste reël deur kommas geskei. Ek verander dit tot <nowiki> <ref>{{cite journal|authors=Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, </nowiki> Maar nou wil jou groot vriend dat ek dit gaan skryf: <nowiki> <ref>{{cite journal|author1=Zongqiang Zhu|author2=Yuqing Wu|author3=Chengzhi Hu|author4=Lihao Zhang|author5=Hui Ding|author6=Yinian Zhu|author7=Yinming Fan|author8= Huan Deng|author9=Xiaobin Zhou|author10=Shen Tang </nowiki> Dit gaan dit tweemaal so tydrowend maak as wat dit reeds is. Die res is ook bewerkelik. Die tweede reël (ná CRLF) word: <nowiki>|title=Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste ---> sonder komma, want cite journal gaan blêr daaroor. </nowiki> <nowiki>Die volgende reëls gaan dieselfde, behalwe dat Volume met 'n kleinletter moet: |journal=Journal of Cleaner Production |volume= 362 |year=2022 |pages=132483</nowiki> Ek skrap die ISSN-reël en die doi-reël moet verander word in: <nowiki>|doi=10.1016/j.jclepro.2022.132483 --> sonder punt aan die ent </nowiki> Ander uitgewers doen dit effens anders, maar as daar 'n paar modules soos <nowiki>{{Elsevier|}}, {{Wiley|}}, {{De Gruyter|}}</nowiki> geskryf kan word wat die teksformaat omskakel sal dit baie werk spaar en dit makliker maak om verwysings oor te neem. Jy kan nie van gebruikers verwag dat hulle verwysings gaan byvoeg as dit net moeisamer gemaak word nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 22:49, 27 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == {{ping|K175}}, ek soek 'n bietjie hulp asb. Kan jy 'n leë ruimtevlug sjabloon in [[Wenera 7]] plaas asb? Ek sal die data verskaf. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:49, 11 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} {{uitgevoer}}. Jy kan net die sjabloon uit die Engelse artikel kopieer en die inhoud vertaal. Ek het dit nou gedoen vir [[Wenera 7]]. Die sjabloon voeg 'n kategorie by wat ek nie weet hoe om te vertaal nie. Wat is [[en:quadrangle]] in Afrikaans? Ek sien in Nederlands en Duits gebruik hulle die Engelse woord. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:33, 12 Desember 2023 (UTC) ::{{ping|K175}}, dankie. 'n Quadrangle is vierhoek, binneplaas, binneplein of binnehof. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 12 Desember 2023 (UTC) :::{{ping|K175}}, ek het so 'n bietjie gaan oplees op die Engelse Wiki. Hulle (die Russe) dink ek, het die oppervlakte van Venus in 8 vierkante (soos ons dit ken- eintlik reghoeke) op gedeel en elk 'n naam gegee. Wenera 7 het in reghoek genaamd Lavinia Planitia geland. Miskien stel {{ping|Burgert_Behr}} ook hierin belang, Venus is sy voorblad artikel. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:03, 12 Desember 2023 (UTC) == Het hulp nodig met taksoboks dinge == Elke nou en dan is daar twee genera met dieselfde naam (maar in 'n ander familie). Gewoonlik is een 'n plant en die ander 'n mot, maar nie altyd nie. Op enwiki het hulle hierdie sjabloon geskep vir hierdie situasie: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Taxobox_disambiguation Ek het dit vertaal : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taxobox_ondubbelsinnigheid Dit lyk goed as mens byvoorbeeld hier kyk : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taksonomie/Acharia Maar dit verskyn nie reg as dit in 'n taksoboks gebruik word nie. Sien hier vir 'n voorbeeld op enwiki oor hoe dit moet lyk : https://en.wikipedia.org/wiki/User:Rooiratel/Sandbox Hoe kan ek dit kry om soortgelyk te verskyn op afwiki as dit in a taksoboks gebruik word? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:07, 19 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Rooiratel}} kan jy asb. vir my 'n voorbeeld gee van hoe dit tans (verkeerd) lyk wanneer dit binne 'n taksoboks gebruik word? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:29, 19 Desember 2023 (UTC) ::Dankie dat jy daarna kyk. Ek waardeur dit! Sien hier vir 'n voorbeeld van hoe dit nie reg verskyn op afwiki : https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Rooiratel/Sandbox - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:12, 19 Desember 2023 (UTC) ::: {{ping|Rooiratel}} wanneer jy [[Gebruiker:Rooiratel/Sandbox]] wysig dan kan jy sien watter sjablone ontbreek (hulle vertoon onderaan die bladsy in rooi). Ek het al die ontbrekendes nou van enwiki oorgekopieër (maar hulle nie vertaal nie). Kyk gou of dit nou werk? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:13, 19 Desember 2023 (UTC) ::::Vreeslik dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], dit verskyn nou soos op enwiki. Waar het jy die veranderings gemaak? Ek sal dit verder vertaal. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:10, 20 Desember 2023 (UTC) ::::: {{ping|Rooiratel}} ek het die volgende ontbrekende sjablone geskep deur die ooreenstemmende bronkode uit enwiki te knip-en-plak: * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid extinct]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid parent]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid rank]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link target]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link text]] ::::: Laat ek vir jou volgende keer op Discord my screen share en vir jou wys watter proses ek volg om Engelse sjablone met 'n hoë "call stack" van enwiki oor te dra. Maar die proses behels basies: 1. Dra die sjabloon wat jy wil gebruik oor. 2. Gebruik die sjabloon in die plek waar jy dit wil gebruik of in 'n sandput. 3. Gebruik die "Wys voorskou"-funksionaliteit of stoor die bladsy en wysig die bronteks. Onderaan die bronteks verskyn 'n lys van ontbrekende sjablone in rooi skakels wat jy nog moet oordra vir die "eindsjabloon" in 1. om te werk. ::::: Ek vergelyk dit met 'n call stack, waar elke sjabloon 'n funksie is, en die sjabloon wat jy gebruik kan ander sjablone (funksies) call, en jy moet eers all die ontbrekende sjablone (funksies) oor dra sodat jy die eindsjabloon (-funksie) kan call. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:26, 27 Desember 2023 (UTC) ::::::Dankie, ek sal graag dit wil sien. Ek doen gewoonlik iets soortgelyks, maak ek het nie die laaste deel van stap 3 gedoen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:45, 7 Januarie 2024 (UTC) ::::: Tussen hakies, ek het daai bot op Discord afgeskakel want dit het die kanaal begin spam toe ek [[Gebruiker:KabouterBot]] geloop het. Dit het gelyk of dit boodskappe in die verkeerde volgorder plaas en dit het nooit opgehou nie. Daar mag dalk 'n bug in die bot se bronkode wees. Laat ek dit nou weer aanskakel dan hou ons dit maar dop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 27 Desember 2023 (UTC) == Amphibolia == {{ping|Pynappel}}, kan jy asb bogenoemde genus se taksonomie skep? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:03, 28 Desember 2023 (UTC) == Afrikaanse Wikipedia t-hemde == Hallo @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] @Oesjaar wil graag vir die aktiewe gebruikers van die Afrikaanse Wikipedia t-hemde laat druk. Hy het my gevra om almal se hempmates te kry. Die onderstaande tabel is deur die drukkersmaatskappy voorsien. As jy net asb sal laat weet watter grootte reg sal wees. {| class="wikitable" | |S |M |L |XL |2XL |3XL |4XL |5XL |- |½ Chest |50.8 |53.3 |55.8 |58.4 |63.5 |66 |68.5 |71.1 |} Groete @Woordgenoot [[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]] ([[Gebruikerbespreking:Woordgenoot|kontak]]) 10:31, 26 Februarie 2024 (UTC) == Infobox Golfer == Hi K175, hierdie sjabloon bestaan reeds jare lank in Afrikaans. Sien asb [[Sjabloon:Inligtingskas gholfspeler]]. Kom ons hou die wiki Afrikaans waar dit moontlik is! Groete --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:50, 7 April 2024 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek is bewus van die bestaande een, maar dit bevat nie al die velde wat ek in [[Paula Reto]] wou gebruik nie. My plan is om al die gebruike van die ou sjabloon met die nuwe een te vervang en dan die nuwe sjabloon na die ou sjabloon se naam te skuif. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:52, 7 April 2024 (UTC) ::Hoekom voeg jy nie net nuwe parameters by die bestaande een nie...vir iemand soos jy is dit mos soetkoek! Ek hou nie vd Engelse sjabloon nie, boonop is dit 'n onnodige duplikasie. Eina! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:23, 7 April 2024 (UTC) ::: Dit is meer werk om telkens parameters by te voeg en gepaardgaande bronkode-wysigings aan te bring as om net die Engelse bronkode te kopieer en die vertaling van die parameters oor te dra. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:25, 7 April 2024 (UTC) ::::Jy is al telkemale in die verlede gewaarsku [SpesBona o.a.] om nie met sjablone te peuter wat korrek werk nie. Dis nie in h/d wiki se belang om nog 'n (Engelse) een te skep nie, dit verwar nuwe gebruikers. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:38, 7 April 2024 (UTC) ::::: Watter deel van die sjabloon is Engels? Die ou sjabloon werk nie korrek nie: dit bevat nie opskrifte nie, dit vertoon nie die persoon se naam bo-aan nie, die etikette is verkeerd vertaal, dit vertoon nie die hoogste rang nie, ens. Nie seker wat jou probleem is nie. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:45, 7 April 2024 (UTC) == Helena Hettema‎ == {{ping|Pynappel}} daar is baie inligting tot die artikel toegevoeg sonder enige bronne. Hoe gaan ons dit hanteer? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 19 Mei 2024 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} ek dink in die algemeen is geen bronne net 'n probleem dat die inligting nie geverifieer kan word nie. Enige ander bydraer kan dan as hulle lushet self die bronne opspoor en die inligting bevestig en dit wat vals is, verwyder. In die Engelse weergawe voeg hulle oral <nowiki>{{citation needed}}</nowiki> na stellings wat betwis word in. Dit is myns insiens 'n seer oog en 'n mens moet omstrede feite wat nie deur verwysings of bronne ondersteun word nie eerder verwyder. Maar banale feite soos 'n lys van publikasies en ander oninteressanthede kan laat staan word totdat iemand dit betwis en verwyder of met 'n bron staaf. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:05, 24 Mei 2024 (UTC) == Engelse sjabloon == {{ping|Pynappel}} kan jy Jet engine.svg na Afrikaans vertaal? Hier is die byskrifte: 1 = Inlaat, 2 = Laedruk, 3 = Hoëdruk, 4= Verbranding, 5 = Uitlaat, 6 = Warm gedeelte, 7 = Turbines, 8 = Verbrandingkamer, 9 = Koue gedeelte, 10 = Luginlaat As jy my kan touwys maak hoe om dit te doen, sal ek julle baie tyd spaar.! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:44, 19 Mei 2024 (UTC) : <s>{{ping|Oesjaar}} ek sien ek het dit reeds in 2019 gedoen: [[:Lêer:Turboprop operation-af.svg]]. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:39, 30 Maart 2025 (UTC)</s> : {{ping|Oesjaar}} sal probeer onthou om daarby uit te kom. Ek gebruik [[Inkscape]] om SVG-lêers te wysig. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:40, 30 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, iemand het dit reeds vir my gedoen, sien Jet_engine_Afr1.1.svg. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:07, 31 Maart 2025 (UTC) == Sjabloon:Koördinate == Dit lyk of die sjabloon nie meer reg werk nadat jy daaraan gaan krap het nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 16:41, 14 Junie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} hi Burgert, kan jy asb. 'n skakel deel waar dit nie reg vertoon nie? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:18, 14 Junie 2024 (UTC) ::[[Sint Petersburg]], [[Hermitage]] en ek weet nie hoeveel ander nie. Die koördinate staan nie langs die titel nie, maar onderaan. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 07:59, 15 Junie 2024 (UTC) ::: {{ping|BurgertB}} ek het dit nou reggemaak. Laat weet as jy nog enige probleme raakloop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:53, 15 Junie 2024 (UTC) ::::Dankie. Wil jy nie nou maar die sjablone en modules uitlos nie, asb.? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 18:28, 15 Junie 2024 (UTC) ::::: Dit is moeilik, want elke keer as 'n mens 'n sjabloon uit enwiki oordra hiernatoe, moet jy die sjablone waarop dit staatmaak ook bywerk, en dan kan dit ander sjablone wat op dieselfde sjablone staatmaak, breek. Ek kyk gewoonlik na geskakelde bladsye of alles nog reg vertoon, maar dis maklik om iets mis te loop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:35, 15 Junie 2024 (UTC) {{ping|Pynappel}}, die lugkoördinate werk ook nie meer reg nie. Kan jy daarna kyk? Die sjabloon is {{sj|lug3}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 20:27, 20 Julie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} ek het die bronteks van die sjabloon nou bygewerk sodat dit dieselfde as die Engelse weergawe is en dit lyk of dit nou goed vertoon. Laat weet asb. indien jy enige verdere probleme raaksien. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:05, 21 Julie 2024 (UTC) == [[Busisiwe Mkhwebane]] == Hi, sy het hierdie week uit die EFF bedank. Dit was oral in die nuus! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:56, 17 Oktober 2024 (UTC) == Sponse en spesiebokse == {{ping|Pynappel}}, jy het die sponse aanvanklik geskep met taksobokse. Enige kans dat jy die taksobokse met spesiebokse kan vervang? Dit het baie meer voordele. Ek verneem jy is nou 'n Gautenger? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:10, 27 Maart 2025 (UTC) :{{ping|Oesjaar}} nee, ek het reeds gevlug. Kon net 'n jaar uithou. Hulle het my aanhoudend met krag- en wateronderbrekings geteister. Kort-kort loop iemand met 'n transformator weg of die ding ontplof of die oorhoofse kabels breek. Altyd een of ander verskoning. En dan sit jy vir dae sonder water. Dit is omtrent erger. Ja, ek kan die taak verrig, met die robot. Ek sal in die geselshoekie dit onder die gemeenskap se aandag bring. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:56, 28 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dankie vir jou bereidwilligheid! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:08, 30 Maart 2025 (UTC) ::: {{ping|Oesjaar}} geen probleem. Daar ontbreek baie taksonomiesjablone wat benodig word om die spesieboks te vertoon. Ek berei nog 'n taak voor om die ontbrekende sjablone te skep. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 30 Maart 2025 (UTC) == Waar is my robot? == Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 22:28, 3 Augustus 2024 (UTC) : {{ping|Dumbassman}} ek het nie tans enige idees vir take wat per robot verrig kan word nie. Wat het jy in gedagte? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 5 Augustus 2024 (UTC) :: Waarvoor het mens ooit 'n robot nodig? Nuwelinge se gemors skoon te maak natuurlik [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 04:58, 7 Augustus 2024 (UTC) ::: Hah, 10/10. 😜 Bot links: [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Wikipedia_bots_by_framework Program] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:History_of_Wikipedia_bots Geskiedenis] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_policy Reels] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_Approvals_Group BAG] == Sponsfamilies en subfamilies. == {{ping|Pynappel}}, hier is nog 'n klomp sponsfamiles met taksobokse. Kan jy dit regmaak asb? Sien https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Taksoboks&limit=500&offset=0%7C302159&dir=prev Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:49, 10 Junie 2025 (UTC) :Sover ek verstaan kan {{ss|Spesieboks}} slegs vir spesies gebruik word. Of verwys jy na iets anders? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 10 Junie 2025 (UTC) ::Jy is reg oor die Spesieboks, ons gebruik die Outomatiese taksoboks vir genera en hoër. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:08, 11 Junie 2025 (UTC) == Creation of categories == Hello, Thank you for supporting my creation of categories. Can you please give your opinion here: [[:Gebruikerbespreking:Vargenau]] Thank you [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 10:20, 9 Julie 2025 (UTC) == Ons FB-blad == {{ping|Pynappel}}, gaan loer na ons blad: https://www.facebook.com/groups/231160206984566 waar julle bedank is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:45, 24 Julie 2025 (UTC) == Die Duitse artikels... == Terwyl ek met jou gesels, dink jy die IP adres-gebruiker wat so baie Duitse artikels skep sonder bronne gebruik ChatGPT daarvoor? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:48, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit lyk soos vertalings van die inleidende paragrawe van die Engelse weergawes. Dit is onmoontlik om te sê of die gebruiker Chat GPT gebruik, maar dit bly natuurlik 'n moontlikheid. Ek dink nie 'n mens hoef vlot Afrikaans te kan praat om die artikels te skep nie, want die patroon is net "X is Y" met interne skakels waarvan die vertalings maklik via die interwikiskakels verkry kan word. M.a.w. ek weet nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 07:53, 24 Julie 2025 (UTC) ==Vloedgolf veranderinge== {{ping|Pynappel}} Sien die vloedgolf veranderinge, almal van verskillende gebruikersname. Is daar 'n manier om dit te stop? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:30, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dit is moontlik dieselfde persoon of 'n groep wat saamwerk. Het ons 'n "CheckUser" wat kan ondersoek instel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:12, 24 Julie 2025 (UTC) :: Dankie is 'n edit-a-thon by UNW. Het hulle gevra om ons net in die toekoms te waarsku. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:14, 24 Julie 2025 (UTC) == David Woodard == Jy het my bedank omdat ek ’n artikel oor [[David Woodard]] geskep het. Daarna is dit deur Oesjaar verwyder. Ek kan dit net betreur dat die artikel gedelg is. Alhoewel David Woodard ’n twyfelagtige persoon mag wees, maar dit gaan oor ’n baie belangrike beginselsaak wat groter is as die persoon David Woodard. Die enigste doelwit van die "Global Stewards" is om kleiner tale wat nie deur ’n staat beheer word nie, uit te wis. Soos ’n maffia beweer hulle dat hulle minder tale "beskerm", terwyl die werklikheid is dat hulle net die gebruik en ontwikkeling van hierdie tale teenwerk. Minderheidstale is die beste ‘entstof’ wat die mensdom teen totalitarisme het. As hierdie mense daarin slaag om hul doelwitte te bereik, sal alle minderheidstale dieselfde lot ondergaan as [[ǀXam]]. [[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 18:25, 17 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ek stem saam met jou. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] kan jy asb. hierna kyk. Dit lyk my ons artikel handel oor die persoon en sy selfpromosie, wat noemenswaardig is en deur bronne gestaaf word. Ons artikel is deur 'n onpartydige bydraer geskep (Vryheidsfront Minus) en nie deur die selfpromotor self nie. Dit is myns insien nie 'n kandidaat vir spoedige verwydering nie. Indien daar nader besware is dan kan ons dit vir [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] nomineer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 18 Augustus 2025 (UTC) ::Kan jy weer ’n meer beknopte weergawe publiseer, sonder enige onnodige anekdote? [[Gebruiker:Orland|Orland]] se versoeke om die bladsy te verwyder met groot rooi waarskuwingstekens oor ‘spam’, wat Oesjaar kennelik as die waarheid beskou het, is reeds [https://vls.wikipedia.org/w/index.php?title=David_Woodard&oldid=322642 op ander Wikipedias van die hand gewys]. Die waarheid is dat die enigste een wat spam, Orland self is. Ek het dit opgestel met die infokassie en al die nodige verwysings. ::[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 00:01, 20 Augustus 2025 (UTC) :::@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] {{uitgevoer}}. Dit is dalk 'n goeie idee om die bladsy dop te hou indien dit vir verwydering genomineer word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:06, 20 Augustus 2025 (UTC) == Bespreking:Cornel Judels == Yes my maat, mens kan tog die argument maak dat inligting oor die persoon sal die artikel verbeter? Maar ek verstaan hoekom jy dit verwyder het. Hoe gaan dit met jou? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:35, 21 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] jammer, soms raak ek "trigger happy" met die IP-adresse. Maar ek het nou gekyk en ek dink tog daardie kommentaar hoort eerder op Facebook of Reddit: :{{Cquote|Ek is op soek na meer inligting oor Cornel se dood. Ek was vriende met haar in 2007 en wil net graag weet hoe sy oorlede is en of ek moontlik haar ouers kan opspoor? [kontakbesonderhede verwyder]}} :Maar as iemand nie saamstem nie, dan kan hulle my gerus terugrol en ek sal dit dan daar laat. Verder het ek nie juis klagtes nie, dankie! Ek wonder wanneer ons weer 'n skryfkompetisie gaan hou en wie dit gaan reël? Ek sal ongelukkig weer self seker nie tyd hê om deel te neem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:49, 21 Augustus 2025 (UTC) :: Goed om van jou te hoor! Ja, ek dink jy is reg. Ek reken net ek stem nie heeltemal saam met die idee dat die besprekingsblad nie 'n forum is nie. Reken daar is plek om oor die artikel te praat solank dit die artikel kan verbeter. Mooi loop my maat. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:35, 21 Augustus 2025 (UTC) == Banier == Yes my maat. Hoop dit gaan goed? Kan jy my help asb met 'n banier opsit vir die Afrikaanse Skryfwedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:26, 13 April 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ek glo dis [[MediaWiki:Sitenotice]] wat gewysig moet word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:07, 30 April 2026 (UTC) ::Kan jy asb help daarmee. Ek weet nie wat om te doen nie. Hier is die skakel [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:00, 30 April 2026 (UTC) :::Lyk my ek het reggekom. Hoe lyk dit? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:09, 30 April 2026 (UTC) ::::Ek kan dit sien. Lyk goed vir my! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:11, 30 April 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], verander net 30 na 31 Mei asb. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:38, 1 Mei 2026 (UTC) ::::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ook die skakel moet [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] wees en nie [[Skryfwedstryd_2026]] nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:49, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::Baie dankie aan altwee van julle. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 08:53, 1 Mei 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Afrikaans == Hello. I'm looking for translation of description "lied van Käärijä en Basshunter" in Afrikaans for Wikidata item. I already have "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for "single van Käärijä en Basshunter". I would also need "1-track single by Käärijä and Basshunter" for Afrikaans. Would you help? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 20:16, 29 April 2026 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]], ek het op die oomblik slegs toegang tot die aanlyn [https://www.woordeboek.co.za/ WAT], en "enkelspeler" verskyn eintlik glad nie daarin met die musiekbetekenis nie. Wat ek wel kry, is "enkelsnit": {{cquote|'''enkelsnit''' s.nw., enkelsnitte. 1 Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat, of CD wat net twee snitte bevat: ''Lank vóór die groep se eerste album het C.'' ('n sangeres) ''al begin dink hulle gaan 'n sukses wees. "Dit was 1987 en ons een enkelsnit Move Up het baie lugtyd oor die radio gekry"'' (Rapport, 15 Jun. 2008, Tydskrifr., E). Vgl. enkelsnit-cd, enkelsnitplaat. 2 Opname, veral liedjie van 'n kunstenaar, wat dikw. vir die promosie van 'n album uitgereik en as moontlike treffer bemark word, of enigeen v.d. snitte op 'n album wat individueel beskikbaar is: ''Die eerste enkelsnit van die album, wat al baie lugtyd op plaaslike radiostasies gekry het, is "Hey There Delilah"'' (Beeld, 24 Sept. 2007, Jip, E).  ''Dit was vir haar'' ('n rocksanger) ''belangrik om 'n hele album vol liedjies met trefkrag te skryf. "Dit sal 'n jammerte wees as alle kunstenaars net enkelsnitte of treffers probeer opneem"'' (Beeld, 29 Apr. 2015, E).  ''Apple was die middelpunt van die musiekbedryf vir die dekade nadat die iPod bekend gestel is. Toe het iTunes gevolg en verkope van enkelsnitte, pleks van albums, het begin posvat'' (Burg., 24 Jun. 2015, E). '''enkelsnit-CD''' s.nw., enkelsnit-CD's. CD wat net twee snitte bevat: Once in a lifetime ''met die titelsnitliedjie en …'' Soledad ''is Maandag uitgereik … Enkelsnit-CD's bereik dubbelplatinum sodra 50 000 kopieë verkoop word'' (Beeld, 27 Jun. 2002, 3). Vgl. enkelsnit 1. '''enkelsnitplaat''' s.nw., enkelsnitplate. (verouderd) Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat: ''As enkelsnitplate het sy musiek nie verkoop nie. "Ek was aanvanklik teleurgesteld in dit wat ek in die musiekbedryf teëgekom het"'' (Volksbl., 4 Aug. 2015, E). Vgl. enkelsnit 1, kortspeelplaat 1 en 2. }} Ek sou dus "1-track single by Käärijä and Basshunter" as "enkelsnit met 1 snit deur Käärijä en Basshunter" vertaal, maar dalk kan ons by iemand met 'n [[HAT]] (bv. [[Gebruiker:BurgertB]]) hoor of ons ook enkelspeler in hierdie geval kan gebruik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:25, 30 April 2026 (UTC) : Thanks for whole explanation in Afrikaans. I went after [[enkelspeler]] where it says "'n Enkelspeler or enkelsnit is 'n spesiale vrystelling van 'n musiekopname wat minder snitte as 'n langspeler bevat.", so maybe this article is inadequate? Enkelspeler was also used in articles such as "[[Despacito]]" or "[[Viva la vida]]" and it is also used in [[Sjabloon:Inligtingskas liedjie]]. Hard to say. In Polish we have similar problem with "maxi single", where profesional dictionaries show something weird variants, than what is actually used in practise. Btw. looks like I just got "lied van Käärijä en Basshunter", which would be "liedjie van Käärijä en Basshunter"? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 14:59, 30 April 2026 (UTC) ::Guys, in my younger years an ''enkelspeler'' was also known as ''kortspeelplaat''. The album then was a ''langspeelplaat with 6 to 7 songs on. The hit song from the album was released as ''kortspeelplaat. The Album had to be played at 33⅓ rpm and a ''kortspeler'' at 45 rpm! That is about 50 year ago! Best regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:56, 30 April 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] according to [[WAT]] "lied" and "liedjie" are pretty much synonyms although "liedjie" is probably more appropriate for popular music. I think you can pick whichever one you choose. I also think it is OK to go with "enkelspeler" since it's already being used like that on this wiki. ::{{cquote| ::'''lied''' s.nw., liedere; liedjie. ::1 a i Musikale komposisie van woorde en wysie wat 'n eenheid vorm en bedoel is om gesing te word; soms ook, die wysie alleen: Geestelike, godsdienstige, liturgiese liedere. Wêreldlike of profane liedere. 'n Eenstemmige, meerstemmige lied. 'n Dramatiese lied. 'n Vrolike, ernstige, treurige lied. 'n Lied komponeer, skryf. Liedere sing, neurie. ≈ Opname van Afrikaanse liedere en musiekstukke op grammofoonplate (A. Coetzee: Afr. Kultuurgedagte, s.j., 279).  Die kerklied moet lied bly, d.w.s. ritme en rym moet daarby nie ontbreek nie (J.D. du Toit: Werke VII, 1961, 141).  Ons prys u, Heer, in sang en lied! (Ber. Ps. 68: 13, 1944).  Die ... program bied én liedere én chansons aan ... Die publiek sal maar self moet besluit of hulle na liedere of na chansons luister (Burg., 7 Sept. 1989, 17). ::■ Ook fig.: Alles lyk ... vol skoonheid en blydskap ... Daar is 'n lied in jou hart (E. Marais: Keurverh., 1948, 38). ::ii (dikw. met 'n hl. Lied) mv. lieder. (D.) Kunslied (KUNSLIED 2): Sy wye repertorium opera, konsertwerke en lieder (Transv., 1 Febr. 1989, 1).  'n Groep lieder van Sibelius (wat) geen duim agteruit (staan) vir Wolf en Strauss nie (Volksbl., 4 Mrt. 1986, 5).  Die allerbeste voorbeelde van die kunslied is die Lieder van Schubert, Schumann, Franz, Brahms en Wolf (V.d. Spuy – Wise: Musiekgesk., s.j., 161). ::b Geluid of geluide wat aan 'n lied laat dink: Die lied van die sonbesies wat in sy ore sny (A. Coetzee: Naatlos, 1973, 15).  Die wind waai 'n lied van verlatenheid (M. v. Tonder: Sneeu, 1970, 27).  Die gedreun van die verkeer vervaag ... onderwyl ons na die lied van die meulstroom luister (A. Hofmeyr: Meulsloot, 1967, 41).  In die oerwoud van Midde-Afrika (kon hy) die lied van die wildernis ... hoor (R.P. Visser in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 67). ::2 Liriese, soms epies-dramatiese gedig, gew. gekenmerk deur musikaliteit en dikw. spontaneïteit en volkse eenvoud, maar ook met kenmerke v.d. kunslied: Liriese digsoorte soos die lied (waaronder liefdesliedere, treurliedere, volksliedere, natuurliedere, kinderliedere, geestelike liedere, slampamperliedjies, ens.) (A.P. Grové: Woord4, s.j., 122).  By W.E.G. Louw bereik die lied iets jeugdig moois, soos ... in sy "Nagliedjies" (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49).  Bekende liedere in Afr. is ... C.L. Leipoldt se Slampamperliedjies, waarvan sommige getoonset is (Afr. Kernens., 1965, 481). ::Vgl. GESANG 2, LIEDJIE, SANG. ::lied’agtig, liedag’tig b.nw., lie’deraand s.nw., lie’dereaand s.nw., lie’deresanger s.nw., lie’deresiklus s.nw., lie’dereskat s.nw., lie’derkomposisie s.nw., lie’derkonsert s.nw., lie’derkuns s.nw., lie’dersanger s.nw., lie’dersiklus s.nw., lie’derskat s.nw., lie’derteks s.nw., lie’deruitvoering s.nw., lied’kuns s.nw., lied’siklus s.nw., lied’teks s.nw. ::'''liedjie''' s.nw., liedjies. ::1 Vkw. van lied. ::2 Lied van veral ligte, meer volkse aard: Toe die Afrikaanse lied met die luisterliedbeweging begin blom het, was daar baie liedjies van verskeie liedjieskrywers om van te kies (Beeld, 21 Jul. 1986, Kalender, 1).  Vrolik het hy die klavier gespeel en die jolige liedjies ... het tot laat voortgeklink (S. Eyssen in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 62).  Kwasiegeestelike liedjies wat in gees en wese aan die "pop"-lied gegrens het (Handhaaf, Mrt. 1979, 16).  Die vroegste tendensie van Dertig ... is 'n voorliefde om die liedjie te beoefen ... Dit wil meesal 'n eenvoudige, spontane, volkse gediggie wees (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49). ::Vgl. DEUNTJIE. :: UITDR. :: IDIOMATIES ::maak: 'n liedjie maak van (iets) (streektaal; minder gebruiklik) 'n Gewoonte maak van (iets): Hy sal so nou en dan 'n dop steek, maar hy maak nie 'n liedjie daarvan nie (Malmesbury). Van leen het my buurvrou naderhand 'n liedjie gemaak (Wellington). ::lied’jiemaker s.nw., lied’jiesanger s.nw., lied’jiesmaker s.nw. ::}} ::Although I must add I am probably not the best person to ask about language issues. We have some language experts here e.g. [[Gebruiker:BurgertB]], [[Gebruiker:Suidpunt]], [[Gebruiker:Geebee100]], [[Gebruiker:Woordgenoot]] who may be able to assist better on this topic. ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 30 April 2026 (UTC) :::Ek het gedink ek ken ook enkelspeler, maar dit lyk my die Afrikaanse woordeboeke maak 'n onderskeid tussen enkelspeler soos in tennis en enkelsnit vir musiek. Ek sal dus ook maar met enkelsnit gaan. Net vakwoordeboeke soos die Ekonomiese en Wiskundige Woordeboek geen enkelspeler aan in verband met musiek, en ek sal hulle nie kies bo byvoorbeeld die WAT nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:25, 30 April 2026 (UTC) :::: {{re|Pynappel}} {{re|BurgertB}} To summarize. I will use "liedjie van Käärijä en Basshunter" for song and "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for single. I will ask yet if "ateljeealbum van Basshunter" for "studio album by Basshunter" would be correct? The last thing I would need yet is "music video by Basshunter" in Afrikaans. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 05:36, 1 Mei 2026 (UTC) :::::"ateljeealbum van Basshunter" is correct. "music video by Basshunter" is "musiekvideo van Basshunter". There is a difference between "van" and "deur" but I think "van" is OK in this context. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:48, 1 Mei 2026 (UTC) :::::: Yeah I noticed "deur" and wasn't sure why. Is this related to music groups? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 09:18, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::No, it's like English "by" = "deur" and "of" = "van". I think "van" is just less specific. "musiekvideo deur Basshunter" = Basshunter het die musiekvideo gepubliseer. "musiekvideo van Basshunter" = "die musiekvideo kom van/behoort aan Basshunter". It's more of a style question. I don't think it's that important of a distinction. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:27, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::: Thanks. If we have chance, let's get yet "compilation album by Basshunter", "promotional single by Basshunter" and "lyric video by Basshunter", so all will be completed. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 23:34, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::::My opinion: :::::::::* versamelalbum van Basshunter :::::::::* promosionele enkelsnit van Basshunter :::::::::* liriekevideo van Basshunter :::::::::But you can use enkelspeler instead of enkelsnit as discussed above. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 05:12, 2 Mei 2026 (UTC) :::::::::: All added. Big thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 21:14, 3 Mei 2026 (UTC) : Hello. I curios if "videoografie van Basshunter" would be correct? There is no word "Videoografie" at whole AFWP. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 11:34, 22 Mei 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] you have a typo: the correct spelling is ''videografie''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:58, 23 Mei 2026 (UTC) ::: This is why I couldn't find it. Thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 17:08, 26 Mei 2026 (UTC) == Al jou nuwe vergroting van artikels... == {{ping|Pynappel}}, al jou nuwe vergrotings van artikels, vertaal jy dit uit Engels of suiwer KI? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:21, 24 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit is slegs vertalings, maar ek gebruik KI om die vertaling te doen, sodat dit die wikiteks en verwysings natuurlik oordra en die nuwe inligting saam met die ou inligting laat vloei. Dit maak ook klein foutjies reg in die ou teks, baie daarvan weens OCR of omdat die oorspronklike bron baie oud was (bv. Kennis, Wêreldspektrum). Naas vertaling skep dit geen nuwe inhoud nie, dus is die risiko dat dit vals inligting hallusineer, laag. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:23, 24 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}} jy maak my nuuskierig. Watter stukkie sagteware gebruik jy tans hier by ons? Ek het idee gekry... Groete! :::: {{ping|Oesjaar}} ek gebruik Claude Code. Dis soos Claude in die webblaaier, maar dit werk met lêers op jou rekenaar en dit gee vir my die bronteks in 'n nuwe lêer wat ek dan kopieer-en-plak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:07, 24 Augustus 2026 (UTC) == Universiteit Gent vs. Universiteit van Gent == {{ping|Pynappel}}, iets het my al lankal gepla sedert jy jou KI-toertjie gedoen het. Nou weet ek, daar was reeds 'n artikel [[Universiteit van Gent]] voor jy KI produk [[Universiteit Gent]] geskep het. Kan jy asb. die twee versmelt. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 4 September 2026 (UTC) :Graag. Wat is die korrekte titel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:26, 4 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sou dink [[Universiteit van Gent]]... {{ping|BurgertB}}, jou menig hier sal waardeer word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:28, 4 September 2026 (UTC) ::: Volgens Burgert, sonder die van. Groete![[Spesiaal:Bydraes/~2026-48146-54|~2026-48146-54]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-48146-54|talk]]) 03:19, 5 September 2026 (UTC) ::::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:56, 5 September 2026 (UTC) :::::In die Nederlandse Wikipedia, gebruik hulle [[:nl:Universiteit Gent]] of "RijksUniversiteit Gent". Meins insiens is daar geen rede om Afrikaans anders to wees nie. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:38, 13 September 2026 (UTC) == Sleutelbord == {{ping|Pynappel}}, as jy meer waarde wil toevoeg, vertaal die Engelse [https://en.wikipedia.org/wiki/Computer_keyboard Keyboard] in sy totaliteit. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:24, 7 September 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Sleutelbord]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:37, 16 Oktober 2026 (UTC) == Vertaaling== Mag ek voorstel dat die fase "''Gebruik slegs metrieke eenhede''" deur "''Tensy daar gegronde redes tot die teendeel is, gebruik slegs metrieke eenhede''" vervang word. 'n Voorbeeld van 'n gegronde rede is die vertaaling van "four-minute mile". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:49, 13 September 2026 (UTC) :Dankie, ek sal dit in ag neem. Ek glo nie dit was tot dusver nodig met die onderwerpe waarmee ek besig was nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:51, 13 September 2026 (UTC) == Insekte == {{ping|Pynappel}}, siende dat jy deesdae so baie energie het, help asb met insekte. Daar is 83,000 spesies wat gedoen moet word. My vrou is 'n hoërskool onderwyderes in 'n lae inkomste omgewing. As jy weet hoe dit met Afrikaans en Afrikaanse kinders gaan in die omgewing sal jy help... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:04, 28 September 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek sal graag help. Het jy enige voorstelle van databasisse en bronne om te gebruik? Ek kan ook 'n bietjie gaan soek. Ek onthou met die sponse was daar 'n spesifieke databasis net vir sponse, maar ek weet daar is databasisse van alle taksons ook. Wil net hoor of jy solank enige idees en/of voorkeure het. Verskaf ook dalk 'n paar voorbeelde van goeie artikels en saadjies oor insekte sodat ek 'n idee kan kry van watter eienskappe om minimum in 'n saadjie in te sluit. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:28, 28 September 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, nee ongelukkig nie. Ek het net 'n boek van prof. Erik Holm. Laat ek 'n paar vra vrae... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:31, 28 September 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] sien asb. [[Tuinsprinkaan]]. U terugvoer a.u.b.? Veral die afdeling oor verspreiding - onseker of dit as oorspronklike navorsing kwalifiseer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:05, 28 September 2026 (UTC) ::::{{ping|Pynappel}}, ek het 'n prof. se kontakdetails gekry. Hou duim vas! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:30, 28 September 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, Tuinsprinkaan is reg so. Ten minste is dit 'n begin, 'n paar honderd sootgelyke artikels gee mens iets om mee te bemark. Kom ons wag tot ons 'n antwoord van my nuwe kontak kry. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:07, 28 September 2026 (UTC) ::Goed, laat weet wanneer ek die katrol moet laat rol. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:22, 28 September 2026 (UTC) ::: Ek wil met jou kommunikeer via epos oor die insekte. Jy kan vir my 'n epos stuur na: deon.steyn111@gmail.com dan bly jou epos adres beskerm. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:03, 29 September 2026 (UTC) == Skurwepaddas == Hallo Pynappel, Op [[skurwepadda]] skryf jy in 2023 '' Skurwepaddas vorm nie 'n taksonomiese indeling nie, maar is eerder 'n volkstaksonomie''. Maar ek dink dat die herpetoloë dit nou verander het en skurwepaddas aan Bufonidae gelykgestel het. <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> Kan jy dit regstel asseblief? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}. Kyk asb. of dit nou reg is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:06, 16 Oktober 2026 (UTC) {{verwysings}} == Katapult == {{ping|Pynappel}}, terwyl jy met jou speelgoed besig is, kan jy asb. [https://en.wikipedia.org/wiki/Aircraft_catapult Catapult] volledig vertaal? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:35, 10 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Vliegtuigkatapult]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:27, 16 Oktober 2026 (UTC) == Koppeltekens by soortnaam + soortnaam: == Die volgende is nie soortname nie en bly dus los: mak, donker, transgender. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 08:51, 17 Oktober 2026 (UTC) == Driehoek... == {{Ping|pynappel}}, daar is 'n musiekinstrument genaamd Driehoek. Sien [https://en.wikipedia.org/wiki/Triangle_(musical_instrument) Triangle]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:48, 27 Oktober 2026 (UTC) :Ek verstaan, maar ek verstaan nie hoekom [[dwarsfluit]] moet uit nie, en die persoon reageer nie op vrae nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:54, 27 Oktober 2026 (UTC) == Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot == Goeienaand, ek sien jou bot is nou besig om aanlynbronne te argiveer. Ons het reeds die InternetArchiveBot wat dieselfde werk global doen. Myns insiens is dit onnodig om elke liewe aanlynbron te argiveer, veral as hulle oor baie jare heen stabiel is en uitstekend werk. Van my voorbladartikels het meer as 50 aanlynbronne, soms tot 100 of 200 en ek het elke bron nagegaan en gelees, die meeste is steeds aanlyn. As hulle nie aanlyn is nie, verrig die InternetArchiveBot die nodige taak. Buitendien gebruik jou bot 'n ander volgorde, hy plaas die argiefskakel na die titel, die InternetArchiveBot plaas dit heel aan die einde van die sjabloon (waar dit myns insiens hoort en die meeste ander gebruikers dit ook plaas, my mening). Beide die krieket- en rugbyspanne word gereeld deur my hersien, waar nodig en ek kontroleer tydens elke hersiening die argiefskakels (nodig of onnodig) en pas hulle in die ooreenstemmende Duitse artikel aan. Ek is nou nie lus om 50, 100 of 200 aanlynbronne in meer as 50 artikels aan te pas nie. Van hierdie artikels is nou soms met meer as 10&nbsp;000 grepe bygewerk wat myns insiens onnodig is. Ek doen 'n stiptelike ensiklopediese werk en ek kyk ook altyd na die bronne, jou bot plaas nou 'n groot struikelblok vir my werk. Ek plak beslis nie al daardie argiefskakels in Duitse artikels nie. Ek verkies dat jy hierdie taak vir die InternetArchiveBot los, hy doen dit op die korrekte manier en argiveer slegs waar nodig (dooie skakels). Dieselfde geld vir die verandering van die cite-sjablone in verwys-sjablone. Die Afrikaanse Wikipediagemeenskap het nooit oor dié stap besluit nie. In 'n '''gemeenskapsprojek''' verwag ek dat jy met die gemeenskap kommunikeer voordat sulke veranderinge in 100&nbsp;000 artikels gedoen word! Ek verkies die gebruik van cite, omdat dit die standaard in die Engelse Wikipedia is en ook in die Duitse Wikipedia aanvaar word. Gevolglik kan ek maklik dieselfde bron ook in die Duitse artikel gebruik as ek van die artikels hersien wat ek geskryf het. As iemand op die Duitse Wikipedia cite web met enige ander sjabloon (Internetquelle) vervang, mag ek dit terugrol, ander doen dit ook ([https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrew_Stoddart&diff=267994061&oldid=267993863 sien hier]). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:20, 27 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], myns insiens kort elke eksterne skakel 'n argiefskakel sodat 'n leser op enige punt toegang het tot die argief indien die oorspronklike webwerf vir hulle op daardie oomblik vir watter rede ookal ontoeganklik is, sy dit weens 'n tydelike netwerk- of bedienerprobleem, weens die feit dat die webwerf sedertdien glad nie meer bestaan nie, of omdat die webwerf daardie persoon se IP-adres blokkeer. Maar ek verstaan jy voel anders hieroor, so dalk moet ons hierdie gesprek na die geselshoekie skuif en ander opinies kry. Let wel: net omdat 'n argiefskakel in 'n verwysingsjabloon gebruik word, beteken nie die oorspronklike skakel word noodwendig as ontoeganklik beskou nie. Die robot gebruik die <code>url-status</code>-parameter om hierdie aan te dui, met <code>dood</code> of <code>lewendig</code>, en wanneer dit <code>dood</code> is, dan word die skakels in die sjabloon omgeruil, sodat die eerste skakel wat die leser in daardie verwysing sien, die argiefskakel is. :Wat die volgorde van die parameters betref: die het natuurlik geen effek op die werking van die sjabloon nie, en ek het geen voorkeur oor die volgorde nie. As jy vir my 'n voorkeur volgorde kan gee, dan kan ek die bot so programmeer om dit te gebruik. Ek sou egter dink dat die <code>argief-url</code>-parameter naby die <code>url</code>-parameter moet wees omdat hulle logies verwant is. Maar soos ek sê, dit maak geen verskil aan wat die leser sien nie en ek het nie 'n voorkeur nie. :Wat die verwysingsjablone betref: jy kan steeds <code>cite</code> gebruik. Die sjablone lewer presies dieselfde resultaat. Eintlik moet die sjabloon onder die Afrikaanse naam staan, maar met 'n aanstuur vanaf die Engelse naam, sodat gebruikers sjablone oor taalweergawes heen kan kopieer en dit steeds sal werk, soos jy tereg uitwys. Ek dink ons moet selfs aansture van die Duitse en Nederlandse name van sjablone maak - ek dink ek het dit al in die verlede met Nederlandse sjablone gedoen. Dit maak dit ook maklik vir beginners wat nie weet wat die name van die sjablone hier is nie. Maar, die kanonieke sjabloon moet onder die Afrikaanse naam staan. Hierdie is immers die Afrikaanse Wikipedia. Die verwysingsjablone spesifiek word in die visuele redigeerder gebruik en as ons die Engelse <code>cite</code>-sjablone met hul Engelse parameters in die visuele redigeerder gebruik dan vertoon 'n deel van die koppelvlak in Afrikaans en 'n deel in Engels, wat slordig lyk. Jammer as ek die sjablone in van jou artikels hernoem het - as jy vir my kan sê watter dan sal ek dit terugrol. :Oor modules voel ek anders. Dit is rekenaarprogrammeringskode en die praktyk in die industrie is om dit maar in Engels te hou, sodat dit makliker is om saam te werk en te onderhou. Ek het my al lelik vas geloop nadat ek 'n module probeer vertaal het en dan later iets wou verander en dit dan nie meer maklik met die weergawe op enwiki kan vergelyk nie omdat elke lyntjie verskil as gevolg van die vertaling. Ek sal egter ook @Rooiratel se siening hieroor wil kry. Maar modules is nog verder versteek van lesers af, dus is enige Engels daar byna onsigbaar vir 'n leser, terwyl 'n sjabloon wat Engels in die bronteks en in die visuele redigeerder vertoon 'n ander storie is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:33, 27 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou antwoord! Ja, stukkende eksterne skakels laat my ook sedert 'n geruime tyd kopkrap. Blokkerings vir gebruikers uit sekere lande of deur webwerwe om politieke redes verstaan ek baie goed. Mens sien immers wat wêreldwyd gebeur. Nou oor hoe ek dit benader. Tydens elke hersiening wat ek aan die sportartikels doen, verander ek die toegangsdatum om duidelik te maak dat die aanlynskakel onlangs nog gewerk het. Buitendien verkies ek veral BBC, The Guardian en Cricinfo as aanlynbronne, aangesien hulle van die stabielstes is wat ek ken. Daar is BBC-webskakels wat sedert die laat 1990's werk. Om enige verwarring vir lesers te voorkom pas ek ook die toegangsdatum na aanleiding van die argiefdatum aan, en ek let op dat die toegangsdatum nie later as die argiefdatum is nie. Ek het ook klein merke vir myself gevind om aan te dui dat ek InternetArchiveBot se argiefskakel reeds na die Duitse artikel oorgedra het: na die dood/lewending-parameter gebruik ek ook die parameter "|df=dmy-all" wat vir myself te herinner dat ek "reeds hier was", toegangs- en argiefdatum is dan natuurlik dieselfde. As ek agterkom een van die onlangse aanlynbronne werk nie meer nie, gaan soek ek 'n ander wat ook die inhoud dek. En as in krieket Cricinfo nie meer werk nie, het ek 'n baie groter probleem, aangesien dit dié gesaghebbende bron vir al die statistieke is. Derhalwe maak dit vir statistieke nie sin om 'n argiefskakel te plaas nie, hulle moet op datum wees en werk. Byvoorbeeld kan 'n 2026-statistiek nie met 'n 2021-url ooreenstem nie. Dus stel ek voor dat jou bot asb. krieket, rugby, sokker en tennis heeltemal spaar. Dieselfde sou ek ook vir my ander twee groot projekte op die Afrikaanse Wikipedia graag hê: Nasionale vlae en lande/hoofstede. Landsartikels hersien ek van bo na onder sodra daar 'n verandering in die regering of 'n nuwe staatshoof is. Ongelukkig werk CIA se Factbook sedert Januarie/Februarie 2026 nie meer nie, maar sodra ek 'n nuwe hoofbron kry, sal ek dit konsekwent gebruik, die ander bronne vir die inlingskas werk gelukkig. Dalk kan ons dieselfde reeling vir voorbladartikels tref, dan is ek heeltemal tevrede daarmee. Oor die parametervolgorde: Ek ken die volgende "uit my slaap uit": url, title, publisher, author, date, accessdate, archive-url, archive-date en df. ::Eintlik is ek ook ten gunste van 'n suiwer Afrikaanse Wikipedia, maar daar is klein ruimtes wat die hersiening van artikels baie aangenaam maak. Dieselfde parameters oor taalweergawes heen is een daarvan. Ek weet jy het by baie inligtingskassies Engelse parameters bygevoeg om die oorklank uit Engels te vergemaklik. Jare gelede kon ek honderde Japannese sokkerspelers van 'n kassie voorsien omdat die parameters dieselfde is, ek moes slegs enkele woorde aanpas en dit het gewerk. Op die Duitse Wikipedia gebruik ons volgens konsensus in die betrokke portale die Engelse cite web vir krieket en die Duitse Internetquelle vir rugby en ek werk daar met albei. Hier gebruik ek slegs cite web, sonder dat ek die parameters moet vertaal. Die eenvormigheid maak vir my ook sin. Ons kan maar sê dit is die portaalbesluit vir die Afrikaanse Wikipedia. Soos by die bogenoemde sport, nasionale vlae en lande/hoofstede (en artikels wat ek geskep en/of uitgebrei het) sou dit my voorstel wees, dan is ek ook daarmee heeltemal tevrede: cite web en verwante sjablone bly aanvaarbar en werk soos die ander. Onlangs het ek gesien hoe InternetArchiveBot 'n argiefskakel vir 'n tweede keer kom byvoeg het, aangesien hy die eerste met die Afrikaanse parameters oor die hoof gesien het. Ongelukkig onthou ek nie meer die betrokke artikel nie. ::Die noodsaaklikheid van modules verstaan ek, vir 'n liggingskaart moes ek ook die een of ander oordrag en gelukkig het dit gewerk. Ek sou hulle ook in Engels verkies, aangesien die vertaalde sjablone steeds Engelse modules vereis, anders sou dit nog meer ingewikkeld word om alles te vertaal en daarmee dalk nuwe foute te skep. As iemand die module uit Engels wil hernu, is dit ook makliker om dit nie te moet vertaal nie. ::Hoekom ek hier geskryf het, was my "skok" oor hoe rugbyartikels met soms 20&nbsp;000 grepe gegroei het weens die byvoeging van argiefskakels. Van die artikels oor nasionale spanne is intussen beter as die Engelse artikels en slegs die Duitse kan tred hou (beide krieket en rugby). Op die Afrikaanse Wikipedia doen ek dit veral vir Afrikaans, myns insiens die enige moontlikheid om 'n taal in 'n Engelse aanlynwêreld te laat voortleef is kwaliteit. Soos Voyageur beywer ek my ook om hier inligting aan te bied wat die Engelse artikels nie het nie. Dit is hoekom ek baie stiptelik werk en derhalwe ook die bronne ken en, buiten klein uitsonderings, weet van hul langlewendheid. Ja, ek wil lesers met kwaliteit na die Afrikaanse Wikipedia toe lok, ongeag hul agtergrond of herkoms. ::As ek nou hier is: Onlangs het my 'n ander ding teëgekom: [[:Kategorie:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]. Waar kom dit vandaan? Daar is 'n nuwe probleem met liggingskaarte in die Suidelike Halfrond omdat hulle 'n minus (-) gebruik. Koördinate van bv. Argentinië, Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika vereis egter 'n minus, andersins is die plekke in die Noordelike Halfrond. Ek het reeds daarmee rondgespeel maar ek verstaan nie die oorsaak nie. Dalk kan jy agterkom en vir my sê wat om te doen? Dié probleem wil ek graag verwyder. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:35, 28 Oktober 2026 (UTC) :::My menings: :::<br /> :::M.b.t. argiefskakels: elke URL kort 'n argief skakel. Jy kan nooit vertrou dat 'n enkele webwerf (selfs BBC) vir altyd stabiel, aktief, en aanlyn sal bly nie. Vir URLs waar die inhoud by dieselfde skakel gereeld opdateer word soos bladsye met statistiek, is dit nie 'n uitsondering nie. Niks dwing enigeiemand om die argief skakel te gebruik nie. Hulle kan almal die gewone skakel gebruik. Maar as dit weg gaan, het ons darem 'n argief skakel, al is dit dalk nie die nuutste nie. En let wel, Internet Archive opdateer sulke bladsye gereeld, net soos die bron URL. :::<br /> :::M.b.t. vertaalde sjablone/parameters: Ons moet daarna streef om al ons sjablone en hul parameters in Afrikaans te hê. Wikimedia het hard gewerk om dit moontlik te maak, en hierdie is immers die Afrikaans Wikipedia. Ja dit is gerieflik om 'n sjabloon net so te plak vanaf enwiki, en ons moet die opsie om dit te doen behou. Maar dit moet net 'n opsie wees, nie die standaard nie. :::<br /> :::M.b.t. die kode in modules : ongelukkig is my ervaring dieselfde as @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] sin. Met programmering is dit net baie makliker om alles in Engels te hou as jy met ander mense wil saamwerk. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:58, 29 Oktober 2026 (UTC) meeh96zue0f8e4wzdooje2vn2li87ga 3138979 3138977 2026-10-29T11:10:36Z SpesBona 2720 /* Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot */ aw 3138979 wikitext text/x-wiki == Dit lewe == Of doen dit? Hoe gaan dit? Wat is jy so stil. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:59, 21 Augustus 2023 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek kap maar aan! Baie besig by die werk, maar het weer onlangs begin inloer hier. Rol maar spam terug en wysig so hier en daar iets. Hoe gaan dit daar? Is jy nog aktief hier? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:10, 21 Augustus 2023 (UTC) :: Gaan baie, baie goed. Was baie besig op die plaas, nou weer rustig. Nog altyd trots om 'n Namibiër te wees. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 17:21, 22 Augustus 2023 (UTC) ::: Ek sit juis en dink die Afrikaanse Wikipedia kort meer dekking van onderwerpe in verband met Namibië. Ek speel nou bietjie rond met ChatGPT en dink dit kan gebruik word om vinnig inhoud hier by te voeg. Maar 'n mens wil ook nie te vinnig werk nie, want alles moet geproeflees word en in wiki-sintaksis geplaas word. Dit lol ook met verwysings oordra. Dalk kan ek of [[Gebruiker:Rooiratel]] 'n program skryf wat die hele proses behartig. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:35, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Yes! Jou bot wat baie sponse en akteurs geskep het, kan sy nie weer loop nie? Ons stagneer op die ranglys teenoor ander wiki's [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:44, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::: [[Gebruiker:Aliwal2012]], ja, dit kan. Ek kan dit selfs weer oor die sponse en akteurs laat loop. Ek dink nie daar was baie sponsartikels oor om te skep nie, maar daar is dalk nog wel baie akteurs waarvoor ons nog nie artikels het nie. Dit sal nie baie moeite wees om weer artikels oor daardie onderwerpe te begin genereer nie. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:53, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::::Dankie, wat van lughawens en lugrederye, ek is nou besig daarmee, maar dis tydrowend. Jy kan net die intro doen, dan sit ek later vleis by? [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:12, 22 Augustus 2023 (UTC) :Ek vra net dat K175 sy bot nagaan, Rooiratel het die naweek 'n klomp sponse oorgedoen wat se taksonomie verkeerd was. Ook, die akteurs het nie bronne nie. Die probleem van ChatGPT is dat dit Wikipedia as verwysing gebruik, het juis met Rooiratel daaroor gepraat (ek het lang artikel daaroor). My laaste opmerking en dit is my mening: indien ons artikel telling opskiet na bv 300,000 met 'n diepte van 10 (tans is dit 41) - wat het ons nou eintlik bereik? Bewys ons kan 'n bot gebruik? Ek vra maar net. Dit is 'n gemeenskap besluit om 'n bot te gebruik, nie 'n enkeling s'n nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:26, 22 Augustus 2023 (UTC) :: [[Gebruiker:Oesjaar]] is dit moontlik dat die taksonomieë by die bron verkeerd was toe die artikels geskep is? Hoe dit ookal sy, ons sit nou met hordes saadjies oor sponse, terwyl ons geen artikel sonder 'n bot sou gehad het nie. Dit is 'n goeie ding. Wat ChatGPT betref: ek stel voor om dit as vertaler te gebruik, en nie as 'n skrywer van oorspronklike artikels nie. Ek het reeds oorspronklike artikels met dit probeer skryf en die probleem is erger as net dat dit Wikipedia as verwysing gebruik. Dit maak ook feite op. Dit is dus buite die kwessie om dit as artikelskrywer te gebruik, maar as vertaler werk dit redelik goed. Wat ons sal bereik met 'n artikeltelling van 300k: 'n voorsprong op inhoudvlak wat vir redakteurs 'n wegspringplek gee om verdere inhoud by te voeg. Die doel van outomaties gegenereerde artikels is nie om voltooide artikels te plaas wat nooit weer gewysig hoef te word nie. Dit is juis die teenoorgestelde en dit gee vir redakteurs inhoud om mee te werk. Kyk hoe baie wysigings het ons nou al met die akteurartikels uitgelok. Hoeveel datumbladsye is sedertdien bygewerk om na die akteurs te skakel? In my opinie is dit alles 'n goeie ding. Maar soos jy sê, dit is 'n gemeenskapsbesluit, en as die gemeenskap daarteen besluit, dan sal ek nie my robot loop nie. Ek dink so 'n besluit sou egter kortsigtig wees. Myns insiens moet ons robotte aan die werk sit en as hulle droogmaak kan ons nog 'n robot aan die werk sit om betrokke artikels en/of wysigings te skrap. Ek dink nie ons verloor enigiets met die robotte nie. Ons maak dalk net 'n paar bydraers gespanne met die oorweldigende aantal wysigings. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:40, 22 Augustus 2023 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Ek stem saam met @[[Gebruiker:K175|K175]] oor die saadjies. Die doel is nie om voorblad status, of reeds goeie artikels te skep met 'n bot nie. Dit skep net die raamwerk vir mense om later te verbeter, en spaar hulle tyd en moeite. Sien byvoorbeeld al die spesie artikels. Duisende is met 'n bot geskep, en daar is nog baie wysigings daarna op die artikels. :::Ek sou voorstel dat as @[[Gebruiker:K175|K175]] nog bot artikels wil skep, dan sal films 'n goeie keuse wees. Ons kan dan al die akteur artikels aan die film artikels skakel en vise versa. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:11, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Inhoud is hoogte maal lengte maal breedte. Oftewel in wikiterme: ::::*breedte=meer saadjies ::::*lengte=hoeveel daaroor gesê word ::::*hoogte=skakels, verwysings, kategorieë, goeie taal, prentjies wat verduidelik, inligtingskassies, logiese verhale. ::::Jy kan aan een dimensie werk maar dit gee 'n inhoud van nul as die ander dimensies nul bly. ::::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:43, 22 Augustus 2023 (UTC) == Gesondheidsvoordele van tee‎ == Dankie vir jou werk maar ongelukkig is dit 'n skoolwedstryd artikel en ek moes jou veranderinge terugrol tot na beoordeling. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:53, 17 Oktober 2023 (UTC) == Jou nuwe sjablone == {{ping|K175}}, verduideik asb net kortliks jou nuwe sjablone sodat 'n ou man soos ek ook dit moontlik kan verstaan! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:52, 6 November 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} dit is alles sjablone wat in die nuwe sjabloon {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik word. {{ss|Grafieke afgeskakel}} is op sy beurt uit die Engelse Wikipedia gekopieer en vertaal en word op besprekingsbladsye vertoon in plaas van die grafieke wat sedert April 2023 gebreek is. Jy kan al die nuwe sjablone as "subsjablone" beskou wat {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik om korrek te vertoon, maar hulle word as aparte sjablone gestoor sodat ander sjablone ook hierdie "subsjablone" kan gebruik. Hoop dit maak sin. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:14, 6 November 2023 (UTC) == Kategorie:Normdata met 0 element == Hello, Why did you remove [[:Kategorie:Normdata met 0 element]] ? It is not empty. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:10, 21 November 2023 (UTC) : {{ping|Vargenau}} daardie kategorie het 'n tikfout in die titel. Ek het nou [[Module:Normdata]] bygewerk sodat dit nie meer bladsye in daardie kategorie sal plaas nie. Die kategorieë wat huidig in daardie kategorie is, sal stelselmatig na die kategorie met die korrekte titel, d.i. [[:Kategorie:Normdata met 0 elemente]], oorgedra word. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:13, 21 November 2023 (UTC) :: {{ping|Vargenau}} jy kan 'n bladsy wat in die ou kategorie is, forseer om na die nuwe kategorie oorgedra te word deur dit te wysig en onmiddellik te stoor (jy hoef nie enige veranderinge aan die bronteks aan te bring nie). – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:15, 21 November 2023 (UTC) :::Thank you. :::I have updated the interwiki link of the category. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:22, 21 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == Hi Adriaan. Dankie vir jou moeite hiermee! Dit word waardeer.--[[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:49, 22 November 2023 (UTC) == cite-sjablone == Hallo K175, Ná jou [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1&action=history wysiging] lewer die "cite book" en "cite journal" nou waarskuwings oor "maintenance" wat gedoen moet word. En die "doi" skakel in die verwysings is nou rooi. Ek weet nie of dit 'n probleem is of nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 12:11, 23 November 2023 (UTC) : {{ping|Jcwf}} dankie, ek dink ek het dit nou reggemaak. Laat weet asb. as daar nog probleme is. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 13:01, 23 November 2023 (UTC) ::Ongelukkig kry ek steeds die waarskuwings. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:02, 23 November 2023 (UTC) ::: {{ping|Jcwf}} kan jy asb. 'n voorbeeld deel? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:03, 23 November 2023 (UTC) :::: Ek dink die probleem is met authors/coauthors. Hierdie parameters werk nie meer nie. Ons moet nou enkelvoud gebruik, bv. author of naam en van, of as daar meer as een outeur is, dan author1, author2, etc. of naam1, van1, naam2, van2, etc. Ek stel voor ons loop 'n bot om alle bestaande gebruike van authors en coauthors so aan te pas. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:23, 23 November 2023 (UTC) :::::Is dit bedoel om ons werk nog meer te bemoeilik? Ek '''''weier om dit te doen'''''[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:29, 23 November 2023 (UTC) == Verwysings == Jy het vir my 'n voorbeeld gevra. OK. As ek die Wikimedia Library gebruik en Science Direct die soekwoord "hydroxylapatite" ('n mineraal) invoer, kry ek 16 298 resultate. As ek die eerste resultaat se "Export"-knoppie kliek kry ek die keuse om die verwysing te exporteer in vier formate: Export: *Save to RefWorks *Export citation to RIS *Export citation to BibTeX *Export citation to text Refworks, RIS en BibTex is formate wat in verwysingsagteware gebruik word. Ek het hierdie sagteware nie en ek weet nie of hier op wiki 'n sjabloon/module gemaak kan word wat dit kan lees. Dit sou die probleem reeds grotendeels oplos omrede hierdie formate ook deur ander uitgewers gebruik word. Maar ek het tot nou altyd die bloot teks opsie gebruik. Wat ek kry is dit: <nowiki> Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste, Journal of Cleaner Production, Volume 362, 2022, 132483, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132483. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652622020844) Abstract: A hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane top internodes (HAP/C-SC) was produced by carbonizing sugarcane top stalks, an agricultural waste residue, and then soaking them in limewater and (NH4)2HPO4 solution in turns. The HAP/C-SC with the surface area of 8.52–28.44 m2/g inherited various macropores from parallel vessels, thick-walled cells of sclerenchyma, thin-walled cells of storage parenchyma, and pits in cell and vessel walls of sugarcane top stalks. When the initial Zn2+ concentration is 5–400 mg/L, the Zn2+ absorption capacity of HAP/C-SC is 19.91, 22.54, and 25.37 mg/g at 25 °C, 35 °C, and 45 °C, respectively, which is equivalent to the Zn2+ absorption capacity of synthetic nano-hydroxyapatite. The HAP/C-SC showed a good removal performance for Zn cations, and the adsorption followed Langmuir model and pseudo-second-order kinetic model well. The Zn-containing hydroxylapatite solid solutions [(ZnxCa1‒x)5(PO4)3(OH)] were considered to be the key mechanism for Zn2+ elimination, which formed through the co-action processes including adsorption, ion exchange (x = 0.06–0.12) and dissolution-precipitation (x = ∼0.27). The M(2) vacancy sites are believed to be energetically more favorable for the Zn ion occupation. The substitution and occupation of M(2) sites by Zn ions may be affected by spatial constraints. Keywords: Sugarcane top; Hierarchical porous microstructure; Hydroxylapatite; Elimination; Zinc ion </nowiki> Dit het 10 outeurs. Op die eerste reël deur kommas geskei. Ek verander dit tot <nowiki> <ref>{{cite journal|authors=Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, </nowiki> Maar nou wil jou groot vriend dat ek dit gaan skryf: <nowiki> <ref>{{cite journal|author1=Zongqiang Zhu|author2=Yuqing Wu|author3=Chengzhi Hu|author4=Lihao Zhang|author5=Hui Ding|author6=Yinian Zhu|author7=Yinming Fan|author8= Huan Deng|author9=Xiaobin Zhou|author10=Shen Tang </nowiki> Dit gaan dit tweemaal so tydrowend maak as wat dit reeds is. Die res is ook bewerkelik. Die tweede reël (ná CRLF) word: <nowiki>|title=Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste ---> sonder komma, want cite journal gaan blêr daaroor. </nowiki> <nowiki>Die volgende reëls gaan dieselfde, behalwe dat Volume met 'n kleinletter moet: |journal=Journal of Cleaner Production |volume= 362 |year=2022 |pages=132483</nowiki> Ek skrap die ISSN-reël en die doi-reël moet verander word in: <nowiki>|doi=10.1016/j.jclepro.2022.132483 --> sonder punt aan die ent </nowiki> Ander uitgewers doen dit effens anders, maar as daar 'n paar modules soos <nowiki>{{Elsevier|}}, {{Wiley|}}, {{De Gruyter|}}</nowiki> geskryf kan word wat die teksformaat omskakel sal dit baie werk spaar en dit makliker maak om verwysings oor te neem. Jy kan nie van gebruikers verwag dat hulle verwysings gaan byvoeg as dit net moeisamer gemaak word nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 22:49, 27 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == {{ping|K175}}, ek soek 'n bietjie hulp asb. Kan jy 'n leë ruimtevlug sjabloon in [[Wenera 7]] plaas asb? Ek sal die data verskaf. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:49, 11 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} {{uitgevoer}}. Jy kan net die sjabloon uit die Engelse artikel kopieer en die inhoud vertaal. Ek het dit nou gedoen vir [[Wenera 7]]. Die sjabloon voeg 'n kategorie by wat ek nie weet hoe om te vertaal nie. Wat is [[en:quadrangle]] in Afrikaans? Ek sien in Nederlands en Duits gebruik hulle die Engelse woord. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:33, 12 Desember 2023 (UTC) ::{{ping|K175}}, dankie. 'n Quadrangle is vierhoek, binneplaas, binneplein of binnehof. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 12 Desember 2023 (UTC) :::{{ping|K175}}, ek het so 'n bietjie gaan oplees op die Engelse Wiki. Hulle (die Russe) dink ek, het die oppervlakte van Venus in 8 vierkante (soos ons dit ken- eintlik reghoeke) op gedeel en elk 'n naam gegee. Wenera 7 het in reghoek genaamd Lavinia Planitia geland. Miskien stel {{ping|Burgert_Behr}} ook hierin belang, Venus is sy voorblad artikel. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:03, 12 Desember 2023 (UTC) == Het hulp nodig met taksoboks dinge == Elke nou en dan is daar twee genera met dieselfde naam (maar in 'n ander familie). Gewoonlik is een 'n plant en die ander 'n mot, maar nie altyd nie. Op enwiki het hulle hierdie sjabloon geskep vir hierdie situasie: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Taxobox_disambiguation Ek het dit vertaal : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taxobox_ondubbelsinnigheid Dit lyk goed as mens byvoorbeeld hier kyk : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taksonomie/Acharia Maar dit verskyn nie reg as dit in 'n taksoboks gebruik word nie. Sien hier vir 'n voorbeeld op enwiki oor hoe dit moet lyk : https://en.wikipedia.org/wiki/User:Rooiratel/Sandbox Hoe kan ek dit kry om soortgelyk te verskyn op afwiki as dit in a taksoboks gebruik word? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:07, 19 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Rooiratel}} kan jy asb. vir my 'n voorbeeld gee van hoe dit tans (verkeerd) lyk wanneer dit binne 'n taksoboks gebruik word? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:29, 19 Desember 2023 (UTC) ::Dankie dat jy daarna kyk. Ek waardeur dit! Sien hier vir 'n voorbeeld van hoe dit nie reg verskyn op afwiki : https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Rooiratel/Sandbox - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:12, 19 Desember 2023 (UTC) ::: {{ping|Rooiratel}} wanneer jy [[Gebruiker:Rooiratel/Sandbox]] wysig dan kan jy sien watter sjablone ontbreek (hulle vertoon onderaan die bladsy in rooi). Ek het al die ontbrekendes nou van enwiki oorgekopieër (maar hulle nie vertaal nie). Kyk gou of dit nou werk? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:13, 19 Desember 2023 (UTC) ::::Vreeslik dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], dit verskyn nou soos op enwiki. Waar het jy die veranderings gemaak? Ek sal dit verder vertaal. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:10, 20 Desember 2023 (UTC) ::::: {{ping|Rooiratel}} ek het die volgende ontbrekende sjablone geskep deur die ooreenstemmende bronkode uit enwiki te knip-en-plak: * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid extinct]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid parent]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid rank]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link target]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link text]] ::::: Laat ek vir jou volgende keer op Discord my screen share en vir jou wys watter proses ek volg om Engelse sjablone met 'n hoë "call stack" van enwiki oor te dra. Maar die proses behels basies: 1. Dra die sjabloon wat jy wil gebruik oor. 2. Gebruik die sjabloon in die plek waar jy dit wil gebruik of in 'n sandput. 3. Gebruik die "Wys voorskou"-funksionaliteit of stoor die bladsy en wysig die bronteks. Onderaan die bronteks verskyn 'n lys van ontbrekende sjablone in rooi skakels wat jy nog moet oordra vir die "eindsjabloon" in 1. om te werk. ::::: Ek vergelyk dit met 'n call stack, waar elke sjabloon 'n funksie is, en die sjabloon wat jy gebruik kan ander sjablone (funksies) call, en jy moet eers all die ontbrekende sjablone (funksies) oor dra sodat jy die eindsjabloon (-funksie) kan call. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:26, 27 Desember 2023 (UTC) ::::::Dankie, ek sal graag dit wil sien. Ek doen gewoonlik iets soortgelyks, maak ek het nie die laaste deel van stap 3 gedoen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:45, 7 Januarie 2024 (UTC) ::::: Tussen hakies, ek het daai bot op Discord afgeskakel want dit het die kanaal begin spam toe ek [[Gebruiker:KabouterBot]] geloop het. Dit het gelyk of dit boodskappe in die verkeerde volgorder plaas en dit het nooit opgehou nie. Daar mag dalk 'n bug in die bot se bronkode wees. Laat ek dit nou weer aanskakel dan hou ons dit maar dop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 27 Desember 2023 (UTC) == Amphibolia == {{ping|Pynappel}}, kan jy asb bogenoemde genus se taksonomie skep? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:03, 28 Desember 2023 (UTC) == Afrikaanse Wikipedia t-hemde == Hallo @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] @Oesjaar wil graag vir die aktiewe gebruikers van die Afrikaanse Wikipedia t-hemde laat druk. Hy het my gevra om almal se hempmates te kry. Die onderstaande tabel is deur die drukkersmaatskappy voorsien. As jy net asb sal laat weet watter grootte reg sal wees. {| class="wikitable" | |S |M |L |XL |2XL |3XL |4XL |5XL |- |½ Chest |50.8 |53.3 |55.8 |58.4 |63.5 |66 |68.5 |71.1 |} Groete @Woordgenoot [[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]] ([[Gebruikerbespreking:Woordgenoot|kontak]]) 10:31, 26 Februarie 2024 (UTC) == Infobox Golfer == Hi K175, hierdie sjabloon bestaan reeds jare lank in Afrikaans. Sien asb [[Sjabloon:Inligtingskas gholfspeler]]. Kom ons hou die wiki Afrikaans waar dit moontlik is! Groete --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:50, 7 April 2024 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek is bewus van die bestaande een, maar dit bevat nie al die velde wat ek in [[Paula Reto]] wou gebruik nie. My plan is om al die gebruike van die ou sjabloon met die nuwe een te vervang en dan die nuwe sjabloon na die ou sjabloon se naam te skuif. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:52, 7 April 2024 (UTC) ::Hoekom voeg jy nie net nuwe parameters by die bestaande een nie...vir iemand soos jy is dit mos soetkoek! Ek hou nie vd Engelse sjabloon nie, boonop is dit 'n onnodige duplikasie. Eina! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:23, 7 April 2024 (UTC) ::: Dit is meer werk om telkens parameters by te voeg en gepaardgaande bronkode-wysigings aan te bring as om net die Engelse bronkode te kopieer en die vertaling van die parameters oor te dra. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:25, 7 April 2024 (UTC) ::::Jy is al telkemale in die verlede gewaarsku [SpesBona o.a.] om nie met sjablone te peuter wat korrek werk nie. Dis nie in h/d wiki se belang om nog 'n (Engelse) een te skep nie, dit verwar nuwe gebruikers. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:38, 7 April 2024 (UTC) ::::: Watter deel van die sjabloon is Engels? Die ou sjabloon werk nie korrek nie: dit bevat nie opskrifte nie, dit vertoon nie die persoon se naam bo-aan nie, die etikette is verkeerd vertaal, dit vertoon nie die hoogste rang nie, ens. Nie seker wat jou probleem is nie. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:45, 7 April 2024 (UTC) == Helena Hettema‎ == {{ping|Pynappel}} daar is baie inligting tot die artikel toegevoeg sonder enige bronne. Hoe gaan ons dit hanteer? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 19 Mei 2024 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} ek dink in die algemeen is geen bronne net 'n probleem dat die inligting nie geverifieer kan word nie. Enige ander bydraer kan dan as hulle lushet self die bronne opspoor en die inligting bevestig en dit wat vals is, verwyder. In die Engelse weergawe voeg hulle oral <nowiki>{{citation needed}}</nowiki> na stellings wat betwis word in. Dit is myns insiens 'n seer oog en 'n mens moet omstrede feite wat nie deur verwysings of bronne ondersteun word nie eerder verwyder. Maar banale feite soos 'n lys van publikasies en ander oninteressanthede kan laat staan word totdat iemand dit betwis en verwyder of met 'n bron staaf. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:05, 24 Mei 2024 (UTC) == Engelse sjabloon == {{ping|Pynappel}} kan jy Jet engine.svg na Afrikaans vertaal? Hier is die byskrifte: 1 = Inlaat, 2 = Laedruk, 3 = Hoëdruk, 4= Verbranding, 5 = Uitlaat, 6 = Warm gedeelte, 7 = Turbines, 8 = Verbrandingkamer, 9 = Koue gedeelte, 10 = Luginlaat As jy my kan touwys maak hoe om dit te doen, sal ek julle baie tyd spaar.! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:44, 19 Mei 2024 (UTC) : <s>{{ping|Oesjaar}} ek sien ek het dit reeds in 2019 gedoen: [[:Lêer:Turboprop operation-af.svg]]. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:39, 30 Maart 2025 (UTC)</s> : {{ping|Oesjaar}} sal probeer onthou om daarby uit te kom. Ek gebruik [[Inkscape]] om SVG-lêers te wysig. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:40, 30 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, iemand het dit reeds vir my gedoen, sien Jet_engine_Afr1.1.svg. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:07, 31 Maart 2025 (UTC) == Sjabloon:Koördinate == Dit lyk of die sjabloon nie meer reg werk nadat jy daaraan gaan krap het nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 16:41, 14 Junie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} hi Burgert, kan jy asb. 'n skakel deel waar dit nie reg vertoon nie? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:18, 14 Junie 2024 (UTC) ::[[Sint Petersburg]], [[Hermitage]] en ek weet nie hoeveel ander nie. Die koördinate staan nie langs die titel nie, maar onderaan. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 07:59, 15 Junie 2024 (UTC) ::: {{ping|BurgertB}} ek het dit nou reggemaak. Laat weet as jy nog enige probleme raakloop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:53, 15 Junie 2024 (UTC) ::::Dankie. Wil jy nie nou maar die sjablone en modules uitlos nie, asb.? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 18:28, 15 Junie 2024 (UTC) ::::: Dit is moeilik, want elke keer as 'n mens 'n sjabloon uit enwiki oordra hiernatoe, moet jy die sjablone waarop dit staatmaak ook bywerk, en dan kan dit ander sjablone wat op dieselfde sjablone staatmaak, breek. Ek kyk gewoonlik na geskakelde bladsye of alles nog reg vertoon, maar dis maklik om iets mis te loop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:35, 15 Junie 2024 (UTC) {{ping|Pynappel}}, die lugkoördinate werk ook nie meer reg nie. Kan jy daarna kyk? Die sjabloon is {{sj|lug3}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 20:27, 20 Julie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} ek het die bronteks van die sjabloon nou bygewerk sodat dit dieselfde as die Engelse weergawe is en dit lyk of dit nou goed vertoon. Laat weet asb. indien jy enige verdere probleme raaksien. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:05, 21 Julie 2024 (UTC) == [[Busisiwe Mkhwebane]] == Hi, sy het hierdie week uit die EFF bedank. Dit was oral in die nuus! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:56, 17 Oktober 2024 (UTC) == Sponse en spesiebokse == {{ping|Pynappel}}, jy het die sponse aanvanklik geskep met taksobokse. Enige kans dat jy die taksobokse met spesiebokse kan vervang? Dit het baie meer voordele. Ek verneem jy is nou 'n Gautenger? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:10, 27 Maart 2025 (UTC) :{{ping|Oesjaar}} nee, ek het reeds gevlug. Kon net 'n jaar uithou. Hulle het my aanhoudend met krag- en wateronderbrekings geteister. Kort-kort loop iemand met 'n transformator weg of die ding ontplof of die oorhoofse kabels breek. Altyd een of ander verskoning. En dan sit jy vir dae sonder water. Dit is omtrent erger. Ja, ek kan die taak verrig, met die robot. Ek sal in die geselshoekie dit onder die gemeenskap se aandag bring. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:56, 28 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dankie vir jou bereidwilligheid! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:08, 30 Maart 2025 (UTC) ::: {{ping|Oesjaar}} geen probleem. Daar ontbreek baie taksonomiesjablone wat benodig word om die spesieboks te vertoon. Ek berei nog 'n taak voor om die ontbrekende sjablone te skep. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 30 Maart 2025 (UTC) == Waar is my robot? == Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 22:28, 3 Augustus 2024 (UTC) : {{ping|Dumbassman}} ek het nie tans enige idees vir take wat per robot verrig kan word nie. Wat het jy in gedagte? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 5 Augustus 2024 (UTC) :: Waarvoor het mens ooit 'n robot nodig? Nuwelinge se gemors skoon te maak natuurlik [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 04:58, 7 Augustus 2024 (UTC) ::: Hah, 10/10. 😜 Bot links: [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Wikipedia_bots_by_framework Program] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:History_of_Wikipedia_bots Geskiedenis] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_policy Reels] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_Approvals_Group BAG] == Sponsfamilies en subfamilies. == {{ping|Pynappel}}, hier is nog 'n klomp sponsfamiles met taksobokse. Kan jy dit regmaak asb? Sien https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Taksoboks&limit=500&offset=0%7C302159&dir=prev Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:49, 10 Junie 2025 (UTC) :Sover ek verstaan kan {{ss|Spesieboks}} slegs vir spesies gebruik word. Of verwys jy na iets anders? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 10 Junie 2025 (UTC) ::Jy is reg oor die Spesieboks, ons gebruik die Outomatiese taksoboks vir genera en hoër. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:08, 11 Junie 2025 (UTC) == Creation of categories == Hello, Thank you for supporting my creation of categories. Can you please give your opinion here: [[:Gebruikerbespreking:Vargenau]] Thank you [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 10:20, 9 Julie 2025 (UTC) == Ons FB-blad == {{ping|Pynappel}}, gaan loer na ons blad: https://www.facebook.com/groups/231160206984566 waar julle bedank is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:45, 24 Julie 2025 (UTC) == Die Duitse artikels... == Terwyl ek met jou gesels, dink jy die IP adres-gebruiker wat so baie Duitse artikels skep sonder bronne gebruik ChatGPT daarvoor? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:48, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit lyk soos vertalings van die inleidende paragrawe van die Engelse weergawes. Dit is onmoontlik om te sê of die gebruiker Chat GPT gebruik, maar dit bly natuurlik 'n moontlikheid. Ek dink nie 'n mens hoef vlot Afrikaans te kan praat om die artikels te skep nie, want die patroon is net "X is Y" met interne skakels waarvan die vertalings maklik via die interwikiskakels verkry kan word. M.a.w. ek weet nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 07:53, 24 Julie 2025 (UTC) ==Vloedgolf veranderinge== {{ping|Pynappel}} Sien die vloedgolf veranderinge, almal van verskillende gebruikersname. Is daar 'n manier om dit te stop? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:30, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dit is moontlik dieselfde persoon of 'n groep wat saamwerk. Het ons 'n "CheckUser" wat kan ondersoek instel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:12, 24 Julie 2025 (UTC) :: Dankie is 'n edit-a-thon by UNW. Het hulle gevra om ons net in die toekoms te waarsku. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:14, 24 Julie 2025 (UTC) == David Woodard == Jy het my bedank omdat ek ’n artikel oor [[David Woodard]] geskep het. Daarna is dit deur Oesjaar verwyder. Ek kan dit net betreur dat die artikel gedelg is. Alhoewel David Woodard ’n twyfelagtige persoon mag wees, maar dit gaan oor ’n baie belangrike beginselsaak wat groter is as die persoon David Woodard. Die enigste doelwit van die "Global Stewards" is om kleiner tale wat nie deur ’n staat beheer word nie, uit te wis. Soos ’n maffia beweer hulle dat hulle minder tale "beskerm", terwyl die werklikheid is dat hulle net die gebruik en ontwikkeling van hierdie tale teenwerk. Minderheidstale is die beste ‘entstof’ wat die mensdom teen totalitarisme het. As hierdie mense daarin slaag om hul doelwitte te bereik, sal alle minderheidstale dieselfde lot ondergaan as [[ǀXam]]. [[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 18:25, 17 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ek stem saam met jou. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] kan jy asb. hierna kyk. Dit lyk my ons artikel handel oor die persoon en sy selfpromosie, wat noemenswaardig is en deur bronne gestaaf word. Ons artikel is deur 'n onpartydige bydraer geskep (Vryheidsfront Minus) en nie deur die selfpromotor self nie. Dit is myns insien nie 'n kandidaat vir spoedige verwydering nie. Indien daar nader besware is dan kan ons dit vir [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] nomineer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 18 Augustus 2025 (UTC) ::Kan jy weer ’n meer beknopte weergawe publiseer, sonder enige onnodige anekdote? [[Gebruiker:Orland|Orland]] se versoeke om die bladsy te verwyder met groot rooi waarskuwingstekens oor ‘spam’, wat Oesjaar kennelik as die waarheid beskou het, is reeds [https://vls.wikipedia.org/w/index.php?title=David_Woodard&oldid=322642 op ander Wikipedias van die hand gewys]. Die waarheid is dat die enigste een wat spam, Orland self is. Ek het dit opgestel met die infokassie en al die nodige verwysings. ::[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 00:01, 20 Augustus 2025 (UTC) :::@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] {{uitgevoer}}. Dit is dalk 'n goeie idee om die bladsy dop te hou indien dit vir verwydering genomineer word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:06, 20 Augustus 2025 (UTC) == Bespreking:Cornel Judels == Yes my maat, mens kan tog die argument maak dat inligting oor die persoon sal die artikel verbeter? Maar ek verstaan hoekom jy dit verwyder het. Hoe gaan dit met jou? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:35, 21 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] jammer, soms raak ek "trigger happy" met die IP-adresse. Maar ek het nou gekyk en ek dink tog daardie kommentaar hoort eerder op Facebook of Reddit: :{{Cquote|Ek is op soek na meer inligting oor Cornel se dood. Ek was vriende met haar in 2007 en wil net graag weet hoe sy oorlede is en of ek moontlik haar ouers kan opspoor? [kontakbesonderhede verwyder]}} :Maar as iemand nie saamstem nie, dan kan hulle my gerus terugrol en ek sal dit dan daar laat. Verder het ek nie juis klagtes nie, dankie! Ek wonder wanneer ons weer 'n skryfkompetisie gaan hou en wie dit gaan reël? Ek sal ongelukkig weer self seker nie tyd hê om deel te neem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:49, 21 Augustus 2025 (UTC) :: Goed om van jou te hoor! Ja, ek dink jy is reg. Ek reken net ek stem nie heeltemal saam met die idee dat die besprekingsblad nie 'n forum is nie. Reken daar is plek om oor die artikel te praat solank dit die artikel kan verbeter. Mooi loop my maat. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:35, 21 Augustus 2025 (UTC) == Banier == Yes my maat. Hoop dit gaan goed? Kan jy my help asb met 'n banier opsit vir die Afrikaanse Skryfwedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:26, 13 April 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ek glo dis [[MediaWiki:Sitenotice]] wat gewysig moet word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:07, 30 April 2026 (UTC) ::Kan jy asb help daarmee. Ek weet nie wat om te doen nie. Hier is die skakel [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:00, 30 April 2026 (UTC) :::Lyk my ek het reggekom. Hoe lyk dit? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:09, 30 April 2026 (UTC) ::::Ek kan dit sien. Lyk goed vir my! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:11, 30 April 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], verander net 30 na 31 Mei asb. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:38, 1 Mei 2026 (UTC) ::::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ook die skakel moet [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] wees en nie [[Skryfwedstryd_2026]] nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:49, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::Baie dankie aan altwee van julle. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 08:53, 1 Mei 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Afrikaans == Hello. I'm looking for translation of description "lied van Käärijä en Basshunter" in Afrikaans for Wikidata item. I already have "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for "single van Käärijä en Basshunter". I would also need "1-track single by Käärijä and Basshunter" for Afrikaans. Would you help? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 20:16, 29 April 2026 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]], ek het op die oomblik slegs toegang tot die aanlyn [https://www.woordeboek.co.za/ WAT], en "enkelspeler" verskyn eintlik glad nie daarin met die musiekbetekenis nie. Wat ek wel kry, is "enkelsnit": {{cquote|'''enkelsnit''' s.nw., enkelsnitte. 1 Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat, of CD wat net twee snitte bevat: ''Lank vóór die groep se eerste album het C.'' ('n sangeres) ''al begin dink hulle gaan 'n sukses wees. "Dit was 1987 en ons een enkelsnit Move Up het baie lugtyd oor die radio gekry"'' (Rapport, 15 Jun. 2008, Tydskrifr., E). Vgl. enkelsnit-cd, enkelsnitplaat. 2 Opname, veral liedjie van 'n kunstenaar, wat dikw. vir die promosie van 'n album uitgereik en as moontlike treffer bemark word, of enigeen v.d. snitte op 'n album wat individueel beskikbaar is: ''Die eerste enkelsnit van die album, wat al baie lugtyd op plaaslike radiostasies gekry het, is "Hey There Delilah"'' (Beeld, 24 Sept. 2007, Jip, E).  ''Dit was vir haar'' ('n rocksanger) ''belangrik om 'n hele album vol liedjies met trefkrag te skryf. "Dit sal 'n jammerte wees as alle kunstenaars net enkelsnitte of treffers probeer opneem"'' (Beeld, 29 Apr. 2015, E).  ''Apple was die middelpunt van die musiekbedryf vir die dekade nadat die iPod bekend gestel is. Toe het iTunes gevolg en verkope van enkelsnitte, pleks van albums, het begin posvat'' (Burg., 24 Jun. 2015, E). '''enkelsnit-CD''' s.nw., enkelsnit-CD's. CD wat net twee snitte bevat: Once in a lifetime ''met die titelsnitliedjie en …'' Soledad ''is Maandag uitgereik … Enkelsnit-CD's bereik dubbelplatinum sodra 50 000 kopieë verkoop word'' (Beeld, 27 Jun. 2002, 3). Vgl. enkelsnit 1. '''enkelsnitplaat''' s.nw., enkelsnitplate. (verouderd) Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat: ''As enkelsnitplate het sy musiek nie verkoop nie. "Ek was aanvanklik teleurgesteld in dit wat ek in die musiekbedryf teëgekom het"'' (Volksbl., 4 Aug. 2015, E). Vgl. enkelsnit 1, kortspeelplaat 1 en 2. }} Ek sou dus "1-track single by Käärijä and Basshunter" as "enkelsnit met 1 snit deur Käärijä en Basshunter" vertaal, maar dalk kan ons by iemand met 'n [[HAT]] (bv. [[Gebruiker:BurgertB]]) hoor of ons ook enkelspeler in hierdie geval kan gebruik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:25, 30 April 2026 (UTC) : Thanks for whole explanation in Afrikaans. I went after [[enkelspeler]] where it says "'n Enkelspeler or enkelsnit is 'n spesiale vrystelling van 'n musiekopname wat minder snitte as 'n langspeler bevat.", so maybe this article is inadequate? Enkelspeler was also used in articles such as "[[Despacito]]" or "[[Viva la vida]]" and it is also used in [[Sjabloon:Inligtingskas liedjie]]. Hard to say. In Polish we have similar problem with "maxi single", where profesional dictionaries show something weird variants, than what is actually used in practise. Btw. looks like I just got "lied van Käärijä en Basshunter", which would be "liedjie van Käärijä en Basshunter"? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 14:59, 30 April 2026 (UTC) ::Guys, in my younger years an ''enkelspeler'' was also known as ''kortspeelplaat''. The album then was a ''langspeelplaat with 6 to 7 songs on. The hit song from the album was released as ''kortspeelplaat. The Album had to be played at 33⅓ rpm and a ''kortspeler'' at 45 rpm! That is about 50 year ago! Best regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:56, 30 April 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] according to [[WAT]] "lied" and "liedjie" are pretty much synonyms although "liedjie" is probably more appropriate for popular music. I think you can pick whichever one you choose. I also think it is OK to go with "enkelspeler" since it's already being used like that on this wiki. ::{{cquote| ::'''lied''' s.nw., liedere; liedjie. ::1 a i Musikale komposisie van woorde en wysie wat 'n eenheid vorm en bedoel is om gesing te word; soms ook, die wysie alleen: Geestelike, godsdienstige, liturgiese liedere. Wêreldlike of profane liedere. 'n Eenstemmige, meerstemmige lied. 'n Dramatiese lied. 'n Vrolike, ernstige, treurige lied. 'n Lied komponeer, skryf. Liedere sing, neurie. ≈ Opname van Afrikaanse liedere en musiekstukke op grammofoonplate (A. Coetzee: Afr. Kultuurgedagte, s.j., 279).  Die kerklied moet lied bly, d.w.s. ritme en rym moet daarby nie ontbreek nie (J.D. du Toit: Werke VII, 1961, 141).  Ons prys u, Heer, in sang en lied! (Ber. Ps. 68: 13, 1944).  Die ... program bied én liedere én chansons aan ... Die publiek sal maar self moet besluit of hulle na liedere of na chansons luister (Burg., 7 Sept. 1989, 17). ::■ Ook fig.: Alles lyk ... vol skoonheid en blydskap ... Daar is 'n lied in jou hart (E. Marais: Keurverh., 1948, 38). ::ii (dikw. met 'n hl. Lied) mv. lieder. (D.) Kunslied (KUNSLIED 2): Sy wye repertorium opera, konsertwerke en lieder (Transv., 1 Febr. 1989, 1).  'n Groep lieder van Sibelius (wat) geen duim agteruit (staan) vir Wolf en Strauss nie (Volksbl., 4 Mrt. 1986, 5).  Die allerbeste voorbeelde van die kunslied is die Lieder van Schubert, Schumann, Franz, Brahms en Wolf (V.d. Spuy – Wise: Musiekgesk., s.j., 161). ::b Geluid of geluide wat aan 'n lied laat dink: Die lied van die sonbesies wat in sy ore sny (A. Coetzee: Naatlos, 1973, 15).  Die wind waai 'n lied van verlatenheid (M. v. Tonder: Sneeu, 1970, 27).  Die gedreun van die verkeer vervaag ... onderwyl ons na die lied van die meulstroom luister (A. Hofmeyr: Meulsloot, 1967, 41).  In die oerwoud van Midde-Afrika (kon hy) die lied van die wildernis ... hoor (R.P. Visser in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 67). ::2 Liriese, soms epies-dramatiese gedig, gew. gekenmerk deur musikaliteit en dikw. spontaneïteit en volkse eenvoud, maar ook met kenmerke v.d. kunslied: Liriese digsoorte soos die lied (waaronder liefdesliedere, treurliedere, volksliedere, natuurliedere, kinderliedere, geestelike liedere, slampamperliedjies, ens.) (A.P. Grové: Woord4, s.j., 122).  By W.E.G. Louw bereik die lied iets jeugdig moois, soos ... in sy "Nagliedjies" (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49).  Bekende liedere in Afr. is ... C.L. Leipoldt se Slampamperliedjies, waarvan sommige getoonset is (Afr. Kernens., 1965, 481). ::Vgl. GESANG 2, LIEDJIE, SANG. ::lied’agtig, liedag’tig b.nw., lie’deraand s.nw., lie’dereaand s.nw., lie’deresanger s.nw., lie’deresiklus s.nw., lie’dereskat s.nw., lie’derkomposisie s.nw., lie’derkonsert s.nw., lie’derkuns s.nw., lie’dersanger s.nw., lie’dersiklus s.nw., lie’derskat s.nw., lie’derteks s.nw., lie’deruitvoering s.nw., lied’kuns s.nw., lied’siklus s.nw., lied’teks s.nw. ::'''liedjie''' s.nw., liedjies. ::1 Vkw. van lied. ::2 Lied van veral ligte, meer volkse aard: Toe die Afrikaanse lied met die luisterliedbeweging begin blom het, was daar baie liedjies van verskeie liedjieskrywers om van te kies (Beeld, 21 Jul. 1986, Kalender, 1).  Vrolik het hy die klavier gespeel en die jolige liedjies ... het tot laat voortgeklink (S. Eyssen in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 62).  Kwasiegeestelike liedjies wat in gees en wese aan die "pop"-lied gegrens het (Handhaaf, Mrt. 1979, 16).  Die vroegste tendensie van Dertig ... is 'n voorliefde om die liedjie te beoefen ... Dit wil meesal 'n eenvoudige, spontane, volkse gediggie wees (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49). ::Vgl. DEUNTJIE. :: UITDR. :: IDIOMATIES ::maak: 'n liedjie maak van (iets) (streektaal; minder gebruiklik) 'n Gewoonte maak van (iets): Hy sal so nou en dan 'n dop steek, maar hy maak nie 'n liedjie daarvan nie (Malmesbury). Van leen het my buurvrou naderhand 'n liedjie gemaak (Wellington). ::lied’jiemaker s.nw., lied’jiesanger s.nw., lied’jiesmaker s.nw. ::}} ::Although I must add I am probably not the best person to ask about language issues. We have some language experts here e.g. [[Gebruiker:BurgertB]], [[Gebruiker:Suidpunt]], [[Gebruiker:Geebee100]], [[Gebruiker:Woordgenoot]] who may be able to assist better on this topic. ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 30 April 2026 (UTC) :::Ek het gedink ek ken ook enkelspeler, maar dit lyk my die Afrikaanse woordeboeke maak 'n onderskeid tussen enkelspeler soos in tennis en enkelsnit vir musiek. Ek sal dus ook maar met enkelsnit gaan. Net vakwoordeboeke soos die Ekonomiese en Wiskundige Woordeboek geen enkelspeler aan in verband met musiek, en ek sal hulle nie kies bo byvoorbeeld die WAT nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:25, 30 April 2026 (UTC) :::: {{re|Pynappel}} {{re|BurgertB}} To summarize. I will use "liedjie van Käärijä en Basshunter" for song and "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for single. I will ask yet if "ateljeealbum van Basshunter" for "studio album by Basshunter" would be correct? The last thing I would need yet is "music video by Basshunter" in Afrikaans. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 05:36, 1 Mei 2026 (UTC) :::::"ateljeealbum van Basshunter" is correct. "music video by Basshunter" is "musiekvideo van Basshunter". There is a difference between "van" and "deur" but I think "van" is OK in this context. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:48, 1 Mei 2026 (UTC) :::::: Yeah I noticed "deur" and wasn't sure why. Is this related to music groups? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 09:18, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::No, it's like English "by" = "deur" and "of" = "van". I think "van" is just less specific. "musiekvideo deur Basshunter" = Basshunter het die musiekvideo gepubliseer. "musiekvideo van Basshunter" = "die musiekvideo kom van/behoort aan Basshunter". It's more of a style question. I don't think it's that important of a distinction. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:27, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::: Thanks. If we have chance, let's get yet "compilation album by Basshunter", "promotional single by Basshunter" and "lyric video by Basshunter", so all will be completed. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 23:34, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::::My opinion: :::::::::* versamelalbum van Basshunter :::::::::* promosionele enkelsnit van Basshunter :::::::::* liriekevideo van Basshunter :::::::::But you can use enkelspeler instead of enkelsnit as discussed above. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 05:12, 2 Mei 2026 (UTC) :::::::::: All added. Big thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 21:14, 3 Mei 2026 (UTC) : Hello. I curios if "videoografie van Basshunter" would be correct? There is no word "Videoografie" at whole AFWP. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 11:34, 22 Mei 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] you have a typo: the correct spelling is ''videografie''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:58, 23 Mei 2026 (UTC) ::: This is why I couldn't find it. Thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 17:08, 26 Mei 2026 (UTC) == Al jou nuwe vergroting van artikels... == {{ping|Pynappel}}, al jou nuwe vergrotings van artikels, vertaal jy dit uit Engels of suiwer KI? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:21, 24 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit is slegs vertalings, maar ek gebruik KI om die vertaling te doen, sodat dit die wikiteks en verwysings natuurlik oordra en die nuwe inligting saam met die ou inligting laat vloei. Dit maak ook klein foutjies reg in die ou teks, baie daarvan weens OCR of omdat die oorspronklike bron baie oud was (bv. Kennis, Wêreldspektrum). Naas vertaling skep dit geen nuwe inhoud nie, dus is die risiko dat dit vals inligting hallusineer, laag. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:23, 24 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}} jy maak my nuuskierig. Watter stukkie sagteware gebruik jy tans hier by ons? Ek het idee gekry... Groete! :::: {{ping|Oesjaar}} ek gebruik Claude Code. Dis soos Claude in die webblaaier, maar dit werk met lêers op jou rekenaar en dit gee vir my die bronteks in 'n nuwe lêer wat ek dan kopieer-en-plak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:07, 24 Augustus 2026 (UTC) == Universiteit Gent vs. Universiteit van Gent == {{ping|Pynappel}}, iets het my al lankal gepla sedert jy jou KI-toertjie gedoen het. Nou weet ek, daar was reeds 'n artikel [[Universiteit van Gent]] voor jy KI produk [[Universiteit Gent]] geskep het. Kan jy asb. die twee versmelt. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 4 September 2026 (UTC) :Graag. Wat is die korrekte titel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:26, 4 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sou dink [[Universiteit van Gent]]... {{ping|BurgertB}}, jou menig hier sal waardeer word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:28, 4 September 2026 (UTC) ::: Volgens Burgert, sonder die van. Groete![[Spesiaal:Bydraes/~2026-48146-54|~2026-48146-54]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-48146-54|talk]]) 03:19, 5 September 2026 (UTC) ::::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:56, 5 September 2026 (UTC) :::::In die Nederlandse Wikipedia, gebruik hulle [[:nl:Universiteit Gent]] of "RijksUniversiteit Gent". Meins insiens is daar geen rede om Afrikaans anders to wees nie. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:38, 13 September 2026 (UTC) == Sleutelbord == {{ping|Pynappel}}, as jy meer waarde wil toevoeg, vertaal die Engelse [https://en.wikipedia.org/wiki/Computer_keyboard Keyboard] in sy totaliteit. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:24, 7 September 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Sleutelbord]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:37, 16 Oktober 2026 (UTC) == Vertaaling== Mag ek voorstel dat die fase "''Gebruik slegs metrieke eenhede''" deur "''Tensy daar gegronde redes tot die teendeel is, gebruik slegs metrieke eenhede''" vervang word. 'n Voorbeeld van 'n gegronde rede is die vertaaling van "four-minute mile". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:49, 13 September 2026 (UTC) :Dankie, ek sal dit in ag neem. Ek glo nie dit was tot dusver nodig met die onderwerpe waarmee ek besig was nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:51, 13 September 2026 (UTC) == Insekte == {{ping|Pynappel}}, siende dat jy deesdae so baie energie het, help asb met insekte. Daar is 83,000 spesies wat gedoen moet word. My vrou is 'n hoërskool onderwyderes in 'n lae inkomste omgewing. As jy weet hoe dit met Afrikaans en Afrikaanse kinders gaan in die omgewing sal jy help... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:04, 28 September 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek sal graag help. Het jy enige voorstelle van databasisse en bronne om te gebruik? Ek kan ook 'n bietjie gaan soek. Ek onthou met die sponse was daar 'n spesifieke databasis net vir sponse, maar ek weet daar is databasisse van alle taksons ook. Wil net hoor of jy solank enige idees en/of voorkeure het. Verskaf ook dalk 'n paar voorbeelde van goeie artikels en saadjies oor insekte sodat ek 'n idee kan kry van watter eienskappe om minimum in 'n saadjie in te sluit. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:28, 28 September 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, nee ongelukkig nie. Ek het net 'n boek van prof. Erik Holm. Laat ek 'n paar vra vrae... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:31, 28 September 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] sien asb. [[Tuinsprinkaan]]. U terugvoer a.u.b.? Veral die afdeling oor verspreiding - onseker of dit as oorspronklike navorsing kwalifiseer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:05, 28 September 2026 (UTC) ::::{{ping|Pynappel}}, ek het 'n prof. se kontakdetails gekry. Hou duim vas! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:30, 28 September 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, Tuinsprinkaan is reg so. Ten minste is dit 'n begin, 'n paar honderd sootgelyke artikels gee mens iets om mee te bemark. Kom ons wag tot ons 'n antwoord van my nuwe kontak kry. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:07, 28 September 2026 (UTC) ::Goed, laat weet wanneer ek die katrol moet laat rol. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:22, 28 September 2026 (UTC) ::: Ek wil met jou kommunikeer via epos oor die insekte. Jy kan vir my 'n epos stuur na: deon.steyn111@gmail.com dan bly jou epos adres beskerm. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:03, 29 September 2026 (UTC) == Skurwepaddas == Hallo Pynappel, Op [[skurwepadda]] skryf jy in 2023 '' Skurwepaddas vorm nie 'n taksonomiese indeling nie, maar is eerder 'n volkstaksonomie''. Maar ek dink dat die herpetoloë dit nou verander het en skurwepaddas aan Bufonidae gelykgestel het. <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> Kan jy dit regstel asseblief? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}. Kyk asb. of dit nou reg is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:06, 16 Oktober 2026 (UTC) {{verwysings}} == Katapult == {{ping|Pynappel}}, terwyl jy met jou speelgoed besig is, kan jy asb. [https://en.wikipedia.org/wiki/Aircraft_catapult Catapult] volledig vertaal? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:35, 10 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Vliegtuigkatapult]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:27, 16 Oktober 2026 (UTC) == Koppeltekens by soortnaam + soortnaam: == Die volgende is nie soortname nie en bly dus los: mak, donker, transgender. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 08:51, 17 Oktober 2026 (UTC) == Driehoek... == {{Ping|pynappel}}, daar is 'n musiekinstrument genaamd Driehoek. Sien [https://en.wikipedia.org/wiki/Triangle_(musical_instrument) Triangle]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:48, 27 Oktober 2026 (UTC) :Ek verstaan, maar ek verstaan nie hoekom [[dwarsfluit]] moet uit nie, en die persoon reageer nie op vrae nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:54, 27 Oktober 2026 (UTC) == Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot == Goeienaand, ek sien jou bot is nou besig om aanlynbronne te argiveer. Ons het reeds die InternetArchiveBot wat dieselfde werk global doen. Myns insiens is dit onnodig om elke liewe aanlynbron te argiveer, veral as hulle oor baie jare heen stabiel is en uitstekend werk. Van my voorbladartikels het meer as 50 aanlynbronne, soms tot 100 of 200 en ek het elke bron nagegaan en gelees, die meeste is steeds aanlyn. As hulle nie aanlyn is nie, verrig die InternetArchiveBot die nodige taak. Buitendien gebruik jou bot 'n ander volgorde, hy plaas die argiefskakel na die titel, die InternetArchiveBot plaas dit heel aan die einde van die sjabloon (waar dit myns insiens hoort en die meeste ander gebruikers dit ook plaas, my mening). Beide die krieket- en rugbyspanne word gereeld deur my hersien, waar nodig en ek kontroleer tydens elke hersiening die argiefskakels (nodig of onnodig) en pas hulle in die ooreenstemmende Duitse artikel aan. Ek is nou nie lus om 50, 100 of 200 aanlynbronne in meer as 50 artikels aan te pas nie. Van hierdie artikels is nou soms met meer as 10&nbsp;000 grepe bygewerk wat myns insiens onnodig is. Ek doen 'n stiptelike ensiklopediese werk en ek kyk ook altyd na die bronne, jou bot plaas nou 'n groot struikelblok vir my werk. Ek plak beslis nie al daardie argiefskakels in Duitse artikels nie. Ek verkies dat jy hierdie taak vir die InternetArchiveBot los, hy doen dit op die korrekte manier en argiveer slegs waar nodig (dooie skakels). Dieselfde geld vir die verandering van die cite-sjablone in verwys-sjablone. Die Afrikaanse Wikipediagemeenskap het nooit oor dié stap besluit nie. In 'n '''gemeenskapsprojek''' verwag ek dat jy met die gemeenskap kommunikeer voordat sulke veranderinge in 100&nbsp;000 artikels gedoen word! Ek verkies die gebruik van cite, omdat dit die standaard in die Engelse Wikipedia is en ook in die Duitse Wikipedia aanvaar word. Gevolglik kan ek maklik dieselfde bron ook in die Duitse artikel gebruik as ek van die artikels hersien wat ek geskryf het. As iemand op die Duitse Wikipedia cite web met enige ander sjabloon (Internetquelle) vervang, mag ek dit terugrol, ander doen dit ook ([https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrew_Stoddart&diff=267994061&oldid=267993863 sien hier]). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:20, 27 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], myns insiens kort elke eksterne skakel 'n argiefskakel sodat 'n leser op enige punt toegang het tot die argief indien die oorspronklike webwerf vir hulle op daardie oomblik vir watter rede ookal ontoeganklik is, sy dit weens 'n tydelike netwerk- of bedienerprobleem, weens die feit dat die webwerf sedertdien glad nie meer bestaan nie, of omdat die webwerf daardie persoon se IP-adres blokkeer. Maar ek verstaan jy voel anders hieroor, so dalk moet ons hierdie gesprek na die geselshoekie skuif en ander opinies kry. Let wel: net omdat 'n argiefskakel in 'n verwysingsjabloon gebruik word, beteken nie die oorspronklike skakel word noodwendig as ontoeganklik beskou nie. Die robot gebruik die <code>url-status</code>-parameter om hierdie aan te dui, met <code>dood</code> of <code>lewendig</code>, en wanneer dit <code>dood</code> is, dan word die skakels in die sjabloon omgeruil, sodat die eerste skakel wat die leser in daardie verwysing sien, die argiefskakel is. :Wat die volgorde van die parameters betref: die het natuurlik geen effek op die werking van die sjabloon nie, en ek het geen voorkeur oor die volgorde nie. As jy vir my 'n voorkeur volgorde kan gee, dan kan ek die bot so programmeer om dit te gebruik. Ek sou egter dink dat die <code>argief-url</code>-parameter naby die <code>url</code>-parameter moet wees omdat hulle logies verwant is. Maar soos ek sê, dit maak geen verskil aan wat die leser sien nie en ek het nie 'n voorkeur nie. :Wat die verwysingsjablone betref: jy kan steeds <code>cite</code> gebruik. Die sjablone lewer presies dieselfde resultaat. Eintlik moet die sjabloon onder die Afrikaanse naam staan, maar met 'n aanstuur vanaf die Engelse naam, sodat gebruikers sjablone oor taalweergawes heen kan kopieer en dit steeds sal werk, soos jy tereg uitwys. Ek dink ons moet selfs aansture van die Duitse en Nederlandse name van sjablone maak - ek dink ek het dit al in die verlede met Nederlandse sjablone gedoen. Dit maak dit ook maklik vir beginners wat nie weet wat die name van die sjablone hier is nie. Maar, die kanonieke sjabloon moet onder die Afrikaanse naam staan. Hierdie is immers die Afrikaanse Wikipedia. Die verwysingsjablone spesifiek word in die visuele redigeerder gebruik en as ons die Engelse <code>cite</code>-sjablone met hul Engelse parameters in die visuele redigeerder gebruik dan vertoon 'n deel van die koppelvlak in Afrikaans en 'n deel in Engels, wat slordig lyk. Jammer as ek die sjablone in van jou artikels hernoem het - as jy vir my kan sê watter dan sal ek dit terugrol. :Oor modules voel ek anders. Dit is rekenaarprogrammeringskode en die praktyk in die industrie is om dit maar in Engels te hou, sodat dit makliker is om saam te werk en te onderhou. Ek het my al lelik vas geloop nadat ek 'n module probeer vertaal het en dan later iets wou verander en dit dan nie meer maklik met die weergawe op enwiki kan vergelyk nie omdat elke lyntjie verskil as gevolg van die vertaling. Ek sal egter ook @Rooiratel se siening hieroor wil kry. Maar modules is nog verder versteek van lesers af, dus is enige Engels daar byna onsigbaar vir 'n leser, terwyl 'n sjabloon wat Engels in die bronteks en in die visuele redigeerder vertoon 'n ander storie is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:33, 27 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou antwoord! Ja, stukkende eksterne skakels laat my ook sedert 'n geruime tyd kopkrap. Blokkerings vir gebruikers uit sekere lande of deur webwerwe om politieke redes verstaan ek baie goed. Mens sien immers wat wêreldwyd gebeur. Nou oor hoe ek dit benader. Tydens elke hersiening wat ek aan die sportartikels doen, verander ek die toegangsdatum om duidelik te maak dat die aanlynskakel onlangs nog gewerk het. Buitendien verkies ek veral BBC, The Guardian en Cricinfo as aanlynbronne, aangesien hulle van die stabielstes is wat ek ken. Daar is BBC-webskakels wat sedert die laat 1990's werk. Om enige verwarring vir lesers te voorkom pas ek ook die toegangsdatum na aanleiding van die argiefdatum aan, en ek let op dat die toegangsdatum nie later as die argiefdatum is nie. Ek het ook klein merke vir myself gevind om aan te dui dat ek InternetArchiveBot se argiefskakel reeds na die Duitse artikel oorgedra het: na die dood/lewending-parameter gebruik ek ook die parameter "|df=dmy-all" wat vir myself te herinner dat ek "reeds hier was", toegangs- en argiefdatum is dan natuurlik dieselfde. As ek agterkom een van die onlangse aanlynbronne werk nie meer nie, gaan soek ek 'n ander wat ook die inhoud dek. En as in krieket Cricinfo nie meer werk nie, het ek 'n baie groter probleem, aangesien dit dié gesaghebbende bron vir al die statistieke is. Derhalwe maak dit vir statistieke nie sin om 'n argiefskakel te plaas nie, hulle moet op datum wees en werk. Byvoorbeeld kan 'n 2026-statistiek nie met 'n 2021-url ooreenstem nie. Dus stel ek voor dat jou bot asb. krieket, rugby, sokker en tennis heeltemal spaar. Dieselfde sou ek ook vir my ander twee groot projekte op die Afrikaanse Wikipedia graag hê: Nasionale vlae en lande/hoofstede. Landsartikels hersien ek van bo na onder sodra daar 'n verandering in die regering of 'n nuwe staatshoof is. Ongelukkig werk CIA se Factbook sedert Januarie/Februarie 2026 nie meer nie, maar sodra ek 'n nuwe hoofbron kry, sal ek dit konsekwent gebruik, die ander bronne vir die inlingskas werk gelukkig. Dalk kan ons dieselfde reeling vir voorbladartikels tref, dan is ek heeltemal tevrede daarmee. Oor die parametervolgorde: Ek ken die volgende "uit my slaap uit": url, title, publisher, author, date, accessdate, archive-url, archive-date en df. ::Eintlik is ek ook ten gunste van 'n suiwer Afrikaanse Wikipedia, maar daar is klein ruimtes wat die hersiening van artikels baie aangenaam maak. Dieselfde parameters oor taalweergawes heen is een daarvan. Ek weet jy het by baie inligtingskassies Engelse parameters bygevoeg om die oorklank uit Engels te vergemaklik. Jare gelede kon ek honderde Japannese sokkerspelers van 'n kassie voorsien omdat die parameters dieselfde is, ek moes slegs enkele woorde aanpas en dit het gewerk. Op die Duitse Wikipedia gebruik ons volgens konsensus in die betrokke portale die Engelse cite web vir krieket en die Duitse Internetquelle vir rugby en ek werk daar met albei. Hier gebruik ek slegs cite web, sonder dat ek die parameters moet vertaal. Die eenvormigheid maak vir my ook sin. Ons kan maar sê dit is die portaalbesluit vir die Afrikaanse Wikipedia. Soos by die bogenoemde sport, nasionale vlae en lande/hoofstede (en artikels wat ek geskep en/of uitgebrei het) sou dit my voorstel wees, dan is ek ook daarmee heeltemal tevrede: cite web en verwante sjablone bly aanvaarbar en werk soos die ander. Onlangs het ek gesien hoe InternetArchiveBot 'n argiefskakel vir 'n tweede keer kom byvoeg het, aangesien hy die eerste met die Afrikaanse parameters oor die hoof gesien het. Ongelukkig onthou ek nie meer die betrokke artikel nie. ::Die noodsaaklikheid van modules verstaan ek, vir 'n liggingskaart moes ek ook die een of ander oordrag en gelukkig het dit gewerk. Ek sou hulle ook in Engels verkies, aangesien die vertaalde sjablone steeds Engelse modules vereis, anders sou dit nog meer ingewikkeld word om alles te vertaal en daarmee dalk nuwe foute te skep. As iemand die module uit Engels wil hernu, is dit ook makliker om dit nie te moet vertaal nie. ::Hoekom ek hier geskryf het, was my "skok" oor hoe rugbyartikels met soms 20&nbsp;000 grepe gegroei het weens die byvoeging van argiefskakels. Van die artikels oor nasionale spanne is intussen beter as die Engelse artikels en slegs die Duitse kan tred hou (beide krieket en rugby). Op die Afrikaanse Wikipedia doen ek dit veral vir Afrikaans, myns insiens die enige moontlikheid om 'n taal in 'n Engelse aanlynwêreld te laat voortleef is kwaliteit. Soos Voyageur beywer ek my ook om hier inligting aan te bied wat die Engelse artikels nie het nie. Dit is hoekom ek baie stiptelik werk en derhalwe ook die bronne ken en, buiten klein uitsonderings, weet van hul langlewendheid. Ja, ek wil lesers met kwaliteit na die Afrikaanse Wikipedia toe lok, ongeag hul agtergrond of herkoms. ::As ek nou hier is: Onlangs het my 'n ander ding teëgekom: [[:Kategorie:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]. Waar kom dit vandaan? Daar is 'n nuwe probleem met liggingskaarte in die Suidelike Halfrond omdat hulle 'n minus (-) gebruik. Koördinate van bv. Argentinië, Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika vereis egter 'n minus, andersins is die plekke in die Noordelike Halfrond. Ek het reeds daarmee rondgespeel maar ek verstaan nie die oorsaak nie. Dalk kan jy agterkom en vir my sê wat om te doen? Dié probleem wil ek graag verwyder. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:35, 28 Oktober 2026 (UTC) :::My menings: :::<br /> :::M.b.t. argiefskakels: elke URL kort 'n argief skakel. Jy kan nooit vertrou dat 'n enkele webwerf (selfs BBC) vir altyd stabiel, aktief, en aanlyn sal bly nie. Vir URLs waar die inhoud by dieselfde skakel gereeld opdateer word soos bladsye met statistiek, is dit nie 'n uitsondering nie. Niks dwing enigeiemand om die argief skakel te gebruik nie. Hulle kan almal die gewone skakel gebruik. Maar as dit weg gaan, het ons darem 'n argief skakel, al is dit dalk nie die nuutste nie. En let wel, Internet Archive opdateer sulke bladsye gereeld, net soos die bron URL. :::<br /> :::M.b.t. vertaalde sjablone/parameters: Ons moet daarna streef om al ons sjablone en hul parameters in Afrikaans te hê. Wikimedia het hard gewerk om dit moontlik te maak, en hierdie is immers die Afrikaans Wikipedia. Ja dit is gerieflik om 'n sjabloon net so te plak vanaf enwiki, en ons moet die opsie om dit te doen behou. Maar dit moet net 'n opsie wees, nie die standaard nie. :::<br /> :::M.b.t. die kode in modules : ongelukkig is my ervaring dieselfde as @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] sin. Met programmering is dit net baie makliker om alles in Engels te hou as jy met ander mense wil saamwerk. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:58, 29 Oktober 2026 (UTC) ::::Let op dat die [[Wayback Machine]] soos Wikipedia afhanklik is van skenkings. Daar was reeds dae waar dit vanlyn was en ek nie 'n argiefskakel kon laai nie. Dit kan ook nadelig wees. Daar is onlangse nuus dat dit deur 'n tekort aan skenkings bedreig kan wees: [https://www.wired.com/story/the-internets-most-powerful-archiving-tool-is-in-mortal-peril/ The Internet's Most Powerful Archiving Tool Is in Peril] en [https://medium.com/newsarticulated/the-internets-most-powerful-archiving-tool-is-in-peril-here-s-why-you-should-care-9d5d545ce68e The Internet’s Most Powerful Archiving Tool Is in Peril, Here’s Why You Should Care]. Een dag kan ons ook met duisende argiefskakels sit wat nie meer werk nie, terwyl die oorspronklike skakel steeds werk. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:10, 29 Oktober 2026 (UTC) jq3inuzkhi8kb5ehfo03ml7z4amoomy 3138989 3138979 2026-10-29T11:25:54Z Aliwal2012 39067 /* Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot */ 3138989 wikitext text/x-wiki == Dit lewe == Of doen dit? Hoe gaan dit? Wat is jy so stil. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:59, 21 Augustus 2023 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek kap maar aan! Baie besig by die werk, maar het weer onlangs begin inloer hier. Rol maar spam terug en wysig so hier en daar iets. Hoe gaan dit daar? Is jy nog aktief hier? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:10, 21 Augustus 2023 (UTC) :: Gaan baie, baie goed. Was baie besig op die plaas, nou weer rustig. Nog altyd trots om 'n Namibiër te wees. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 17:21, 22 Augustus 2023 (UTC) ::: Ek sit juis en dink die Afrikaanse Wikipedia kort meer dekking van onderwerpe in verband met Namibië. Ek speel nou bietjie rond met ChatGPT en dink dit kan gebruik word om vinnig inhoud hier by te voeg. Maar 'n mens wil ook nie te vinnig werk nie, want alles moet geproeflees word en in wiki-sintaksis geplaas word. Dit lol ook met verwysings oordra. Dalk kan ek of [[Gebruiker:Rooiratel]] 'n program skryf wat die hele proses behartig. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:35, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Yes! Jou bot wat baie sponse en akteurs geskep het, kan sy nie weer loop nie? Ons stagneer op die ranglys teenoor ander wiki's [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:44, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::: [[Gebruiker:Aliwal2012]], ja, dit kan. Ek kan dit selfs weer oor die sponse en akteurs laat loop. Ek dink nie daar was baie sponsartikels oor om te skep nie, maar daar is dalk nog wel baie akteurs waarvoor ons nog nie artikels het nie. Dit sal nie baie moeite wees om weer artikels oor daardie onderwerpe te begin genereer nie. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:53, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::::Dankie, wat van lughawens en lugrederye, ek is nou besig daarmee, maar dis tydrowend. Jy kan net die intro doen, dan sit ek later vleis by? [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:12, 22 Augustus 2023 (UTC) :Ek vra net dat K175 sy bot nagaan, Rooiratel het die naweek 'n klomp sponse oorgedoen wat se taksonomie verkeerd was. Ook, die akteurs het nie bronne nie. Die probleem van ChatGPT is dat dit Wikipedia as verwysing gebruik, het juis met Rooiratel daaroor gepraat (ek het lang artikel daaroor). My laaste opmerking en dit is my mening: indien ons artikel telling opskiet na bv 300,000 met 'n diepte van 10 (tans is dit 41) - wat het ons nou eintlik bereik? Bewys ons kan 'n bot gebruik? Ek vra maar net. Dit is 'n gemeenskap besluit om 'n bot te gebruik, nie 'n enkeling s'n nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:26, 22 Augustus 2023 (UTC) :: [[Gebruiker:Oesjaar]] is dit moontlik dat die taksonomieë by die bron verkeerd was toe die artikels geskep is? Hoe dit ookal sy, ons sit nou met hordes saadjies oor sponse, terwyl ons geen artikel sonder 'n bot sou gehad het nie. Dit is 'n goeie ding. Wat ChatGPT betref: ek stel voor om dit as vertaler te gebruik, en nie as 'n skrywer van oorspronklike artikels nie. Ek het reeds oorspronklike artikels met dit probeer skryf en die probleem is erger as net dat dit Wikipedia as verwysing gebruik. Dit maak ook feite op. Dit is dus buite die kwessie om dit as artikelskrywer te gebruik, maar as vertaler werk dit redelik goed. Wat ons sal bereik met 'n artikeltelling van 300k: 'n voorsprong op inhoudvlak wat vir redakteurs 'n wegspringplek gee om verdere inhoud by te voeg. Die doel van outomaties gegenereerde artikels is nie om voltooide artikels te plaas wat nooit weer gewysig hoef te word nie. Dit is juis die teenoorgestelde en dit gee vir redakteurs inhoud om mee te werk. Kyk hoe baie wysigings het ons nou al met die akteurartikels uitgelok. Hoeveel datumbladsye is sedertdien bygewerk om na die akteurs te skakel? In my opinie is dit alles 'n goeie ding. Maar soos jy sê, dit is 'n gemeenskapsbesluit, en as die gemeenskap daarteen besluit, dan sal ek nie my robot loop nie. Ek dink so 'n besluit sou egter kortsigtig wees. Myns insiens moet ons robotte aan die werk sit en as hulle droogmaak kan ons nog 'n robot aan die werk sit om betrokke artikels en/of wysigings te skrap. Ek dink nie ons verloor enigiets met die robotte nie. Ons maak dalk net 'n paar bydraers gespanne met die oorweldigende aantal wysigings. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:40, 22 Augustus 2023 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Ek stem saam met @[[Gebruiker:K175|K175]] oor die saadjies. Die doel is nie om voorblad status, of reeds goeie artikels te skep met 'n bot nie. Dit skep net die raamwerk vir mense om later te verbeter, en spaar hulle tyd en moeite. Sien byvoorbeeld al die spesie artikels. Duisende is met 'n bot geskep, en daar is nog baie wysigings daarna op die artikels. :::Ek sou voorstel dat as @[[Gebruiker:K175|K175]] nog bot artikels wil skep, dan sal films 'n goeie keuse wees. Ons kan dan al die akteur artikels aan die film artikels skakel en vise versa. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:11, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Inhoud is hoogte maal lengte maal breedte. Oftewel in wikiterme: ::::*breedte=meer saadjies ::::*lengte=hoeveel daaroor gesê word ::::*hoogte=skakels, verwysings, kategorieë, goeie taal, prentjies wat verduidelik, inligtingskassies, logiese verhale. ::::Jy kan aan een dimensie werk maar dit gee 'n inhoud van nul as die ander dimensies nul bly. ::::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:43, 22 Augustus 2023 (UTC) == Gesondheidsvoordele van tee‎ == Dankie vir jou werk maar ongelukkig is dit 'n skoolwedstryd artikel en ek moes jou veranderinge terugrol tot na beoordeling. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:53, 17 Oktober 2023 (UTC) == Jou nuwe sjablone == {{ping|K175}}, verduideik asb net kortliks jou nuwe sjablone sodat 'n ou man soos ek ook dit moontlik kan verstaan! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:52, 6 November 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} dit is alles sjablone wat in die nuwe sjabloon {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik word. {{ss|Grafieke afgeskakel}} is op sy beurt uit die Engelse Wikipedia gekopieer en vertaal en word op besprekingsbladsye vertoon in plaas van die grafieke wat sedert April 2023 gebreek is. Jy kan al die nuwe sjablone as "subsjablone" beskou wat {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik om korrek te vertoon, maar hulle word as aparte sjablone gestoor sodat ander sjablone ook hierdie "subsjablone" kan gebruik. Hoop dit maak sin. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:14, 6 November 2023 (UTC) == Kategorie:Normdata met 0 element == Hello, Why did you remove [[:Kategorie:Normdata met 0 element]] ? It is not empty. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:10, 21 November 2023 (UTC) : {{ping|Vargenau}} daardie kategorie het 'n tikfout in die titel. Ek het nou [[Module:Normdata]] bygewerk sodat dit nie meer bladsye in daardie kategorie sal plaas nie. Die kategorieë wat huidig in daardie kategorie is, sal stelselmatig na die kategorie met die korrekte titel, d.i. [[:Kategorie:Normdata met 0 elemente]], oorgedra word. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:13, 21 November 2023 (UTC) :: {{ping|Vargenau}} jy kan 'n bladsy wat in die ou kategorie is, forseer om na die nuwe kategorie oorgedra te word deur dit te wysig en onmiddellik te stoor (jy hoef nie enige veranderinge aan die bronteks aan te bring nie). – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:15, 21 November 2023 (UTC) :::Thank you. :::I have updated the interwiki link of the category. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:22, 21 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == Hi Adriaan. Dankie vir jou moeite hiermee! Dit word waardeer.--[[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:49, 22 November 2023 (UTC) == cite-sjablone == Hallo K175, Ná jou [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1&action=history wysiging] lewer die "cite book" en "cite journal" nou waarskuwings oor "maintenance" wat gedoen moet word. En die "doi" skakel in die verwysings is nou rooi. Ek weet nie of dit 'n probleem is of nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 12:11, 23 November 2023 (UTC) : {{ping|Jcwf}} dankie, ek dink ek het dit nou reggemaak. Laat weet asb. as daar nog probleme is. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 13:01, 23 November 2023 (UTC) ::Ongelukkig kry ek steeds die waarskuwings. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:02, 23 November 2023 (UTC) ::: {{ping|Jcwf}} kan jy asb. 'n voorbeeld deel? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:03, 23 November 2023 (UTC) :::: Ek dink die probleem is met authors/coauthors. Hierdie parameters werk nie meer nie. Ons moet nou enkelvoud gebruik, bv. author of naam en van, of as daar meer as een outeur is, dan author1, author2, etc. of naam1, van1, naam2, van2, etc. Ek stel voor ons loop 'n bot om alle bestaande gebruike van authors en coauthors so aan te pas. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:23, 23 November 2023 (UTC) :::::Is dit bedoel om ons werk nog meer te bemoeilik? Ek '''''weier om dit te doen'''''[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:29, 23 November 2023 (UTC) == Verwysings == Jy het vir my 'n voorbeeld gevra. OK. As ek die Wikimedia Library gebruik en Science Direct die soekwoord "hydroxylapatite" ('n mineraal) invoer, kry ek 16 298 resultate. As ek die eerste resultaat se "Export"-knoppie kliek kry ek die keuse om die verwysing te exporteer in vier formate: Export: *Save to RefWorks *Export citation to RIS *Export citation to BibTeX *Export citation to text Refworks, RIS en BibTex is formate wat in verwysingsagteware gebruik word. Ek het hierdie sagteware nie en ek weet nie of hier op wiki 'n sjabloon/module gemaak kan word wat dit kan lees. Dit sou die probleem reeds grotendeels oplos omrede hierdie formate ook deur ander uitgewers gebruik word. Maar ek het tot nou altyd die bloot teks opsie gebruik. Wat ek kry is dit: <nowiki> Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste, Journal of Cleaner Production, Volume 362, 2022, 132483, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132483. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652622020844) Abstract: A hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane top internodes (HAP/C-SC) was produced by carbonizing sugarcane top stalks, an agricultural waste residue, and then soaking them in limewater and (NH4)2HPO4 solution in turns. The HAP/C-SC with the surface area of 8.52–28.44 m2/g inherited various macropores from parallel vessels, thick-walled cells of sclerenchyma, thin-walled cells of storage parenchyma, and pits in cell and vessel walls of sugarcane top stalks. When the initial Zn2+ concentration is 5–400 mg/L, the Zn2+ absorption capacity of HAP/C-SC is 19.91, 22.54, and 25.37 mg/g at 25 °C, 35 °C, and 45 °C, respectively, which is equivalent to the Zn2+ absorption capacity of synthetic nano-hydroxyapatite. The HAP/C-SC showed a good removal performance for Zn cations, and the adsorption followed Langmuir model and pseudo-second-order kinetic model well. The Zn-containing hydroxylapatite solid solutions [(ZnxCa1‒x)5(PO4)3(OH)] were considered to be the key mechanism for Zn2+ elimination, which formed through the co-action processes including adsorption, ion exchange (x = 0.06–0.12) and dissolution-precipitation (x = ∼0.27). The M(2) vacancy sites are believed to be energetically more favorable for the Zn ion occupation. The substitution and occupation of M(2) sites by Zn ions may be affected by spatial constraints. Keywords: Sugarcane top; Hierarchical porous microstructure; Hydroxylapatite; Elimination; Zinc ion </nowiki> Dit het 10 outeurs. Op die eerste reël deur kommas geskei. Ek verander dit tot <nowiki> <ref>{{cite journal|authors=Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, </nowiki> Maar nou wil jou groot vriend dat ek dit gaan skryf: <nowiki> <ref>{{cite journal|author1=Zongqiang Zhu|author2=Yuqing Wu|author3=Chengzhi Hu|author4=Lihao Zhang|author5=Hui Ding|author6=Yinian Zhu|author7=Yinming Fan|author8= Huan Deng|author9=Xiaobin Zhou|author10=Shen Tang </nowiki> Dit gaan dit tweemaal so tydrowend maak as wat dit reeds is. Die res is ook bewerkelik. Die tweede reël (ná CRLF) word: <nowiki>|title=Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste ---> sonder komma, want cite journal gaan blêr daaroor. </nowiki> <nowiki>Die volgende reëls gaan dieselfde, behalwe dat Volume met 'n kleinletter moet: |journal=Journal of Cleaner Production |volume= 362 |year=2022 |pages=132483</nowiki> Ek skrap die ISSN-reël en die doi-reël moet verander word in: <nowiki>|doi=10.1016/j.jclepro.2022.132483 --> sonder punt aan die ent </nowiki> Ander uitgewers doen dit effens anders, maar as daar 'n paar modules soos <nowiki>{{Elsevier|}}, {{Wiley|}}, {{De Gruyter|}}</nowiki> geskryf kan word wat die teksformaat omskakel sal dit baie werk spaar en dit makliker maak om verwysings oor te neem. Jy kan nie van gebruikers verwag dat hulle verwysings gaan byvoeg as dit net moeisamer gemaak word nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 22:49, 27 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == {{ping|K175}}, ek soek 'n bietjie hulp asb. Kan jy 'n leë ruimtevlug sjabloon in [[Wenera 7]] plaas asb? Ek sal die data verskaf. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:49, 11 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} {{uitgevoer}}. Jy kan net die sjabloon uit die Engelse artikel kopieer en die inhoud vertaal. Ek het dit nou gedoen vir [[Wenera 7]]. Die sjabloon voeg 'n kategorie by wat ek nie weet hoe om te vertaal nie. Wat is [[en:quadrangle]] in Afrikaans? Ek sien in Nederlands en Duits gebruik hulle die Engelse woord. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:33, 12 Desember 2023 (UTC) ::{{ping|K175}}, dankie. 'n Quadrangle is vierhoek, binneplaas, binneplein of binnehof. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 12 Desember 2023 (UTC) :::{{ping|K175}}, ek het so 'n bietjie gaan oplees op die Engelse Wiki. Hulle (die Russe) dink ek, het die oppervlakte van Venus in 8 vierkante (soos ons dit ken- eintlik reghoeke) op gedeel en elk 'n naam gegee. Wenera 7 het in reghoek genaamd Lavinia Planitia geland. Miskien stel {{ping|Burgert_Behr}} ook hierin belang, Venus is sy voorblad artikel. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:03, 12 Desember 2023 (UTC) == Het hulp nodig met taksoboks dinge == Elke nou en dan is daar twee genera met dieselfde naam (maar in 'n ander familie). Gewoonlik is een 'n plant en die ander 'n mot, maar nie altyd nie. Op enwiki het hulle hierdie sjabloon geskep vir hierdie situasie: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Taxobox_disambiguation Ek het dit vertaal : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taxobox_ondubbelsinnigheid Dit lyk goed as mens byvoorbeeld hier kyk : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taksonomie/Acharia Maar dit verskyn nie reg as dit in 'n taksoboks gebruik word nie. Sien hier vir 'n voorbeeld op enwiki oor hoe dit moet lyk : https://en.wikipedia.org/wiki/User:Rooiratel/Sandbox Hoe kan ek dit kry om soortgelyk te verskyn op afwiki as dit in a taksoboks gebruik word? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:07, 19 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Rooiratel}} kan jy asb. vir my 'n voorbeeld gee van hoe dit tans (verkeerd) lyk wanneer dit binne 'n taksoboks gebruik word? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:29, 19 Desember 2023 (UTC) ::Dankie dat jy daarna kyk. Ek waardeur dit! Sien hier vir 'n voorbeeld van hoe dit nie reg verskyn op afwiki : https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Rooiratel/Sandbox - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:12, 19 Desember 2023 (UTC) ::: {{ping|Rooiratel}} wanneer jy [[Gebruiker:Rooiratel/Sandbox]] wysig dan kan jy sien watter sjablone ontbreek (hulle vertoon onderaan die bladsy in rooi). Ek het al die ontbrekendes nou van enwiki oorgekopieër (maar hulle nie vertaal nie). Kyk gou of dit nou werk? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:13, 19 Desember 2023 (UTC) ::::Vreeslik dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], dit verskyn nou soos op enwiki. Waar het jy die veranderings gemaak? Ek sal dit verder vertaal. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:10, 20 Desember 2023 (UTC) ::::: {{ping|Rooiratel}} ek het die volgende ontbrekende sjablone geskep deur die ooreenstemmende bronkode uit enwiki te knip-en-plak: * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid extinct]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid parent]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid rank]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link target]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link text]] ::::: Laat ek vir jou volgende keer op Discord my screen share en vir jou wys watter proses ek volg om Engelse sjablone met 'n hoë "call stack" van enwiki oor te dra. Maar die proses behels basies: 1. Dra die sjabloon wat jy wil gebruik oor. 2. Gebruik die sjabloon in die plek waar jy dit wil gebruik of in 'n sandput. 3. Gebruik die "Wys voorskou"-funksionaliteit of stoor die bladsy en wysig die bronteks. Onderaan die bronteks verskyn 'n lys van ontbrekende sjablone in rooi skakels wat jy nog moet oordra vir die "eindsjabloon" in 1. om te werk. ::::: Ek vergelyk dit met 'n call stack, waar elke sjabloon 'n funksie is, en die sjabloon wat jy gebruik kan ander sjablone (funksies) call, en jy moet eers all die ontbrekende sjablone (funksies) oor dra sodat jy die eindsjabloon (-funksie) kan call. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:26, 27 Desember 2023 (UTC) ::::::Dankie, ek sal graag dit wil sien. Ek doen gewoonlik iets soortgelyks, maak ek het nie die laaste deel van stap 3 gedoen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:45, 7 Januarie 2024 (UTC) ::::: Tussen hakies, ek het daai bot op Discord afgeskakel want dit het die kanaal begin spam toe ek [[Gebruiker:KabouterBot]] geloop het. Dit het gelyk of dit boodskappe in die verkeerde volgorder plaas en dit het nooit opgehou nie. Daar mag dalk 'n bug in die bot se bronkode wees. Laat ek dit nou weer aanskakel dan hou ons dit maar dop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 27 Desember 2023 (UTC) == Amphibolia == {{ping|Pynappel}}, kan jy asb bogenoemde genus se taksonomie skep? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:03, 28 Desember 2023 (UTC) == Afrikaanse Wikipedia t-hemde == Hallo @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] @Oesjaar wil graag vir die aktiewe gebruikers van die Afrikaanse Wikipedia t-hemde laat druk. Hy het my gevra om almal se hempmates te kry. Die onderstaande tabel is deur die drukkersmaatskappy voorsien. As jy net asb sal laat weet watter grootte reg sal wees. {| class="wikitable" | |S |M |L |XL |2XL |3XL |4XL |5XL |- |½ Chest |50.8 |53.3 |55.8 |58.4 |63.5 |66 |68.5 |71.1 |} Groete @Woordgenoot [[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]] ([[Gebruikerbespreking:Woordgenoot|kontak]]) 10:31, 26 Februarie 2024 (UTC) == Infobox Golfer == Hi K175, hierdie sjabloon bestaan reeds jare lank in Afrikaans. Sien asb [[Sjabloon:Inligtingskas gholfspeler]]. Kom ons hou die wiki Afrikaans waar dit moontlik is! Groete --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:50, 7 April 2024 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek is bewus van die bestaande een, maar dit bevat nie al die velde wat ek in [[Paula Reto]] wou gebruik nie. My plan is om al die gebruike van die ou sjabloon met die nuwe een te vervang en dan die nuwe sjabloon na die ou sjabloon se naam te skuif. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:52, 7 April 2024 (UTC) ::Hoekom voeg jy nie net nuwe parameters by die bestaande een nie...vir iemand soos jy is dit mos soetkoek! Ek hou nie vd Engelse sjabloon nie, boonop is dit 'n onnodige duplikasie. Eina! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:23, 7 April 2024 (UTC) ::: Dit is meer werk om telkens parameters by te voeg en gepaardgaande bronkode-wysigings aan te bring as om net die Engelse bronkode te kopieer en die vertaling van die parameters oor te dra. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:25, 7 April 2024 (UTC) ::::Jy is al telkemale in die verlede gewaarsku [SpesBona o.a.] om nie met sjablone te peuter wat korrek werk nie. Dis nie in h/d wiki se belang om nog 'n (Engelse) een te skep nie, dit verwar nuwe gebruikers. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:38, 7 April 2024 (UTC) ::::: Watter deel van die sjabloon is Engels? Die ou sjabloon werk nie korrek nie: dit bevat nie opskrifte nie, dit vertoon nie die persoon se naam bo-aan nie, die etikette is verkeerd vertaal, dit vertoon nie die hoogste rang nie, ens. Nie seker wat jou probleem is nie. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:45, 7 April 2024 (UTC) == Helena Hettema‎ == {{ping|Pynappel}} daar is baie inligting tot die artikel toegevoeg sonder enige bronne. Hoe gaan ons dit hanteer? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 19 Mei 2024 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} ek dink in die algemeen is geen bronne net 'n probleem dat die inligting nie geverifieer kan word nie. Enige ander bydraer kan dan as hulle lushet self die bronne opspoor en die inligting bevestig en dit wat vals is, verwyder. In die Engelse weergawe voeg hulle oral <nowiki>{{citation needed}}</nowiki> na stellings wat betwis word in. Dit is myns insiens 'n seer oog en 'n mens moet omstrede feite wat nie deur verwysings of bronne ondersteun word nie eerder verwyder. Maar banale feite soos 'n lys van publikasies en ander oninteressanthede kan laat staan word totdat iemand dit betwis en verwyder of met 'n bron staaf. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:05, 24 Mei 2024 (UTC) == Engelse sjabloon == {{ping|Pynappel}} kan jy Jet engine.svg na Afrikaans vertaal? Hier is die byskrifte: 1 = Inlaat, 2 = Laedruk, 3 = Hoëdruk, 4= Verbranding, 5 = Uitlaat, 6 = Warm gedeelte, 7 = Turbines, 8 = Verbrandingkamer, 9 = Koue gedeelte, 10 = Luginlaat As jy my kan touwys maak hoe om dit te doen, sal ek julle baie tyd spaar.! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:44, 19 Mei 2024 (UTC) : <s>{{ping|Oesjaar}} ek sien ek het dit reeds in 2019 gedoen: [[:Lêer:Turboprop operation-af.svg]]. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:39, 30 Maart 2025 (UTC)</s> : {{ping|Oesjaar}} sal probeer onthou om daarby uit te kom. Ek gebruik [[Inkscape]] om SVG-lêers te wysig. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:40, 30 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, iemand het dit reeds vir my gedoen, sien Jet_engine_Afr1.1.svg. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:07, 31 Maart 2025 (UTC) == Sjabloon:Koördinate == Dit lyk of die sjabloon nie meer reg werk nadat jy daaraan gaan krap het nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 16:41, 14 Junie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} hi Burgert, kan jy asb. 'n skakel deel waar dit nie reg vertoon nie? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:18, 14 Junie 2024 (UTC) ::[[Sint Petersburg]], [[Hermitage]] en ek weet nie hoeveel ander nie. Die koördinate staan nie langs die titel nie, maar onderaan. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 07:59, 15 Junie 2024 (UTC) ::: {{ping|BurgertB}} ek het dit nou reggemaak. Laat weet as jy nog enige probleme raakloop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:53, 15 Junie 2024 (UTC) ::::Dankie. Wil jy nie nou maar die sjablone en modules uitlos nie, asb.? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 18:28, 15 Junie 2024 (UTC) ::::: Dit is moeilik, want elke keer as 'n mens 'n sjabloon uit enwiki oordra hiernatoe, moet jy die sjablone waarop dit staatmaak ook bywerk, en dan kan dit ander sjablone wat op dieselfde sjablone staatmaak, breek. Ek kyk gewoonlik na geskakelde bladsye of alles nog reg vertoon, maar dis maklik om iets mis te loop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:35, 15 Junie 2024 (UTC) {{ping|Pynappel}}, die lugkoördinate werk ook nie meer reg nie. Kan jy daarna kyk? Die sjabloon is {{sj|lug3}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 20:27, 20 Julie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} ek het die bronteks van die sjabloon nou bygewerk sodat dit dieselfde as die Engelse weergawe is en dit lyk of dit nou goed vertoon. Laat weet asb. indien jy enige verdere probleme raaksien. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:05, 21 Julie 2024 (UTC) == [[Busisiwe Mkhwebane]] == Hi, sy het hierdie week uit die EFF bedank. Dit was oral in die nuus! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:56, 17 Oktober 2024 (UTC) == Sponse en spesiebokse == {{ping|Pynappel}}, jy het die sponse aanvanklik geskep met taksobokse. Enige kans dat jy die taksobokse met spesiebokse kan vervang? Dit het baie meer voordele. Ek verneem jy is nou 'n Gautenger? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:10, 27 Maart 2025 (UTC) :{{ping|Oesjaar}} nee, ek het reeds gevlug. Kon net 'n jaar uithou. Hulle het my aanhoudend met krag- en wateronderbrekings geteister. Kort-kort loop iemand met 'n transformator weg of die ding ontplof of die oorhoofse kabels breek. Altyd een of ander verskoning. En dan sit jy vir dae sonder water. Dit is omtrent erger. Ja, ek kan die taak verrig, met die robot. Ek sal in die geselshoekie dit onder die gemeenskap se aandag bring. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:56, 28 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dankie vir jou bereidwilligheid! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:08, 30 Maart 2025 (UTC) ::: {{ping|Oesjaar}} geen probleem. Daar ontbreek baie taksonomiesjablone wat benodig word om die spesieboks te vertoon. Ek berei nog 'n taak voor om die ontbrekende sjablone te skep. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 30 Maart 2025 (UTC) == Waar is my robot? == Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 22:28, 3 Augustus 2024 (UTC) : {{ping|Dumbassman}} ek het nie tans enige idees vir take wat per robot verrig kan word nie. Wat het jy in gedagte? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 5 Augustus 2024 (UTC) :: Waarvoor het mens ooit 'n robot nodig? Nuwelinge se gemors skoon te maak natuurlik [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 04:58, 7 Augustus 2024 (UTC) ::: Hah, 10/10. 😜 Bot links: [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Wikipedia_bots_by_framework Program] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:History_of_Wikipedia_bots Geskiedenis] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_policy Reels] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_Approvals_Group BAG] == Sponsfamilies en subfamilies. == {{ping|Pynappel}}, hier is nog 'n klomp sponsfamiles met taksobokse. Kan jy dit regmaak asb? Sien https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Taksoboks&limit=500&offset=0%7C302159&dir=prev Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:49, 10 Junie 2025 (UTC) :Sover ek verstaan kan {{ss|Spesieboks}} slegs vir spesies gebruik word. Of verwys jy na iets anders? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 10 Junie 2025 (UTC) ::Jy is reg oor die Spesieboks, ons gebruik die Outomatiese taksoboks vir genera en hoër. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:08, 11 Junie 2025 (UTC) == Creation of categories == Hello, Thank you for supporting my creation of categories. Can you please give your opinion here: [[:Gebruikerbespreking:Vargenau]] Thank you [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 10:20, 9 Julie 2025 (UTC) == Ons FB-blad == {{ping|Pynappel}}, gaan loer na ons blad: https://www.facebook.com/groups/231160206984566 waar julle bedank is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:45, 24 Julie 2025 (UTC) == Die Duitse artikels... == Terwyl ek met jou gesels, dink jy die IP adres-gebruiker wat so baie Duitse artikels skep sonder bronne gebruik ChatGPT daarvoor? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:48, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit lyk soos vertalings van die inleidende paragrawe van die Engelse weergawes. Dit is onmoontlik om te sê of die gebruiker Chat GPT gebruik, maar dit bly natuurlik 'n moontlikheid. Ek dink nie 'n mens hoef vlot Afrikaans te kan praat om die artikels te skep nie, want die patroon is net "X is Y" met interne skakels waarvan die vertalings maklik via die interwikiskakels verkry kan word. M.a.w. ek weet nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 07:53, 24 Julie 2025 (UTC) ==Vloedgolf veranderinge== {{ping|Pynappel}} Sien die vloedgolf veranderinge, almal van verskillende gebruikersname. Is daar 'n manier om dit te stop? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:30, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dit is moontlik dieselfde persoon of 'n groep wat saamwerk. Het ons 'n "CheckUser" wat kan ondersoek instel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:12, 24 Julie 2025 (UTC) :: Dankie is 'n edit-a-thon by UNW. Het hulle gevra om ons net in die toekoms te waarsku. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:14, 24 Julie 2025 (UTC) == David Woodard == Jy het my bedank omdat ek ’n artikel oor [[David Woodard]] geskep het. Daarna is dit deur Oesjaar verwyder. Ek kan dit net betreur dat die artikel gedelg is. Alhoewel David Woodard ’n twyfelagtige persoon mag wees, maar dit gaan oor ’n baie belangrike beginselsaak wat groter is as die persoon David Woodard. Die enigste doelwit van die "Global Stewards" is om kleiner tale wat nie deur ’n staat beheer word nie, uit te wis. Soos ’n maffia beweer hulle dat hulle minder tale "beskerm", terwyl die werklikheid is dat hulle net die gebruik en ontwikkeling van hierdie tale teenwerk. Minderheidstale is die beste ‘entstof’ wat die mensdom teen totalitarisme het. As hierdie mense daarin slaag om hul doelwitte te bereik, sal alle minderheidstale dieselfde lot ondergaan as [[ǀXam]]. [[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 18:25, 17 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ek stem saam met jou. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] kan jy asb. hierna kyk. Dit lyk my ons artikel handel oor die persoon en sy selfpromosie, wat noemenswaardig is en deur bronne gestaaf word. Ons artikel is deur 'n onpartydige bydraer geskep (Vryheidsfront Minus) en nie deur die selfpromotor self nie. Dit is myns insien nie 'n kandidaat vir spoedige verwydering nie. Indien daar nader besware is dan kan ons dit vir [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] nomineer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 18 Augustus 2025 (UTC) ::Kan jy weer ’n meer beknopte weergawe publiseer, sonder enige onnodige anekdote? [[Gebruiker:Orland|Orland]] se versoeke om die bladsy te verwyder met groot rooi waarskuwingstekens oor ‘spam’, wat Oesjaar kennelik as die waarheid beskou het, is reeds [https://vls.wikipedia.org/w/index.php?title=David_Woodard&oldid=322642 op ander Wikipedias van die hand gewys]. Die waarheid is dat die enigste een wat spam, Orland self is. Ek het dit opgestel met die infokassie en al die nodige verwysings. ::[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 00:01, 20 Augustus 2025 (UTC) :::@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] {{uitgevoer}}. Dit is dalk 'n goeie idee om die bladsy dop te hou indien dit vir verwydering genomineer word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:06, 20 Augustus 2025 (UTC) == Bespreking:Cornel Judels == Yes my maat, mens kan tog die argument maak dat inligting oor die persoon sal die artikel verbeter? Maar ek verstaan hoekom jy dit verwyder het. Hoe gaan dit met jou? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:35, 21 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] jammer, soms raak ek "trigger happy" met die IP-adresse. Maar ek het nou gekyk en ek dink tog daardie kommentaar hoort eerder op Facebook of Reddit: :{{Cquote|Ek is op soek na meer inligting oor Cornel se dood. Ek was vriende met haar in 2007 en wil net graag weet hoe sy oorlede is en of ek moontlik haar ouers kan opspoor? [kontakbesonderhede verwyder]}} :Maar as iemand nie saamstem nie, dan kan hulle my gerus terugrol en ek sal dit dan daar laat. Verder het ek nie juis klagtes nie, dankie! Ek wonder wanneer ons weer 'n skryfkompetisie gaan hou en wie dit gaan reël? Ek sal ongelukkig weer self seker nie tyd hê om deel te neem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:49, 21 Augustus 2025 (UTC) :: Goed om van jou te hoor! Ja, ek dink jy is reg. Ek reken net ek stem nie heeltemal saam met die idee dat die besprekingsblad nie 'n forum is nie. Reken daar is plek om oor die artikel te praat solank dit die artikel kan verbeter. Mooi loop my maat. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:35, 21 Augustus 2025 (UTC) == Banier == Yes my maat. Hoop dit gaan goed? Kan jy my help asb met 'n banier opsit vir die Afrikaanse Skryfwedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:26, 13 April 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ek glo dis [[MediaWiki:Sitenotice]] wat gewysig moet word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:07, 30 April 2026 (UTC) ::Kan jy asb help daarmee. Ek weet nie wat om te doen nie. Hier is die skakel [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:00, 30 April 2026 (UTC) :::Lyk my ek het reggekom. Hoe lyk dit? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:09, 30 April 2026 (UTC) ::::Ek kan dit sien. Lyk goed vir my! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:11, 30 April 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], verander net 30 na 31 Mei asb. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:38, 1 Mei 2026 (UTC) ::::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ook die skakel moet [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] wees en nie [[Skryfwedstryd_2026]] nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:49, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::Baie dankie aan altwee van julle. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 08:53, 1 Mei 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Afrikaans == Hello. I'm looking for translation of description "lied van Käärijä en Basshunter" in Afrikaans for Wikidata item. I already have "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for "single van Käärijä en Basshunter". I would also need "1-track single by Käärijä and Basshunter" for Afrikaans. Would you help? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 20:16, 29 April 2026 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]], ek het op die oomblik slegs toegang tot die aanlyn [https://www.woordeboek.co.za/ WAT], en "enkelspeler" verskyn eintlik glad nie daarin met die musiekbetekenis nie. Wat ek wel kry, is "enkelsnit": {{cquote|'''enkelsnit''' s.nw., enkelsnitte. 1 Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat, of CD wat net twee snitte bevat: ''Lank vóór die groep se eerste album het C.'' ('n sangeres) ''al begin dink hulle gaan 'n sukses wees. "Dit was 1987 en ons een enkelsnit Move Up het baie lugtyd oor die radio gekry"'' (Rapport, 15 Jun. 2008, Tydskrifr., E). Vgl. enkelsnit-cd, enkelsnitplaat. 2 Opname, veral liedjie van 'n kunstenaar, wat dikw. vir die promosie van 'n album uitgereik en as moontlike treffer bemark word, of enigeen v.d. snitte op 'n album wat individueel beskikbaar is: ''Die eerste enkelsnit van die album, wat al baie lugtyd op plaaslike radiostasies gekry het, is "Hey There Delilah"'' (Beeld, 24 Sept. 2007, Jip, E).  ''Dit was vir haar'' ('n rocksanger) ''belangrik om 'n hele album vol liedjies met trefkrag te skryf. "Dit sal 'n jammerte wees as alle kunstenaars net enkelsnitte of treffers probeer opneem"'' (Beeld, 29 Apr. 2015, E).  ''Apple was die middelpunt van die musiekbedryf vir die dekade nadat die iPod bekend gestel is. Toe het iTunes gevolg en verkope van enkelsnitte, pleks van albums, het begin posvat'' (Burg., 24 Jun. 2015, E). '''enkelsnit-CD''' s.nw., enkelsnit-CD's. CD wat net twee snitte bevat: Once in a lifetime ''met die titelsnitliedjie en …'' Soledad ''is Maandag uitgereik … Enkelsnit-CD's bereik dubbelplatinum sodra 50 000 kopieë verkoop word'' (Beeld, 27 Jun. 2002, 3). Vgl. enkelsnit 1. '''enkelsnitplaat''' s.nw., enkelsnitplate. (verouderd) Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat: ''As enkelsnitplate het sy musiek nie verkoop nie. "Ek was aanvanklik teleurgesteld in dit wat ek in die musiekbedryf teëgekom het"'' (Volksbl., 4 Aug. 2015, E). Vgl. enkelsnit 1, kortspeelplaat 1 en 2. }} Ek sou dus "1-track single by Käärijä and Basshunter" as "enkelsnit met 1 snit deur Käärijä en Basshunter" vertaal, maar dalk kan ons by iemand met 'n [[HAT]] (bv. [[Gebruiker:BurgertB]]) hoor of ons ook enkelspeler in hierdie geval kan gebruik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:25, 30 April 2026 (UTC) : Thanks for whole explanation in Afrikaans. I went after [[enkelspeler]] where it says "'n Enkelspeler or enkelsnit is 'n spesiale vrystelling van 'n musiekopname wat minder snitte as 'n langspeler bevat.", so maybe this article is inadequate? Enkelspeler was also used in articles such as "[[Despacito]]" or "[[Viva la vida]]" and it is also used in [[Sjabloon:Inligtingskas liedjie]]. Hard to say. In Polish we have similar problem with "maxi single", where profesional dictionaries show something weird variants, than what is actually used in practise. Btw. looks like I just got "lied van Käärijä en Basshunter", which would be "liedjie van Käärijä en Basshunter"? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 14:59, 30 April 2026 (UTC) ::Guys, in my younger years an ''enkelspeler'' was also known as ''kortspeelplaat''. The album then was a ''langspeelplaat with 6 to 7 songs on. The hit song from the album was released as ''kortspeelplaat. The Album had to be played at 33⅓ rpm and a ''kortspeler'' at 45 rpm! That is about 50 year ago! Best regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:56, 30 April 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] according to [[WAT]] "lied" and "liedjie" are pretty much synonyms although "liedjie" is probably more appropriate for popular music. I think you can pick whichever one you choose. I also think it is OK to go with "enkelspeler" since it's already being used like that on this wiki. ::{{cquote| ::'''lied''' s.nw., liedere; liedjie. ::1 a i Musikale komposisie van woorde en wysie wat 'n eenheid vorm en bedoel is om gesing te word; soms ook, die wysie alleen: Geestelike, godsdienstige, liturgiese liedere. Wêreldlike of profane liedere. 'n Eenstemmige, meerstemmige lied. 'n Dramatiese lied. 'n Vrolike, ernstige, treurige lied. 'n Lied komponeer, skryf. Liedere sing, neurie. ≈ Opname van Afrikaanse liedere en musiekstukke op grammofoonplate (A. Coetzee: Afr. Kultuurgedagte, s.j., 279).  Die kerklied moet lied bly, d.w.s. ritme en rym moet daarby nie ontbreek nie (J.D. du Toit: Werke VII, 1961, 141).  Ons prys u, Heer, in sang en lied! (Ber. Ps. 68: 13, 1944).  Die ... program bied én liedere én chansons aan ... Die publiek sal maar self moet besluit of hulle na liedere of na chansons luister (Burg., 7 Sept. 1989, 17). ::■ Ook fig.: Alles lyk ... vol skoonheid en blydskap ... Daar is 'n lied in jou hart (E. Marais: Keurverh., 1948, 38). ::ii (dikw. met 'n hl. Lied) mv. lieder. (D.) Kunslied (KUNSLIED 2): Sy wye repertorium opera, konsertwerke en lieder (Transv., 1 Febr. 1989, 1).  'n Groep lieder van Sibelius (wat) geen duim agteruit (staan) vir Wolf en Strauss nie (Volksbl., 4 Mrt. 1986, 5).  Die allerbeste voorbeelde van die kunslied is die Lieder van Schubert, Schumann, Franz, Brahms en Wolf (V.d. Spuy – Wise: Musiekgesk., s.j., 161). ::b Geluid of geluide wat aan 'n lied laat dink: Die lied van die sonbesies wat in sy ore sny (A. Coetzee: Naatlos, 1973, 15).  Die wind waai 'n lied van verlatenheid (M. v. Tonder: Sneeu, 1970, 27).  Die gedreun van die verkeer vervaag ... onderwyl ons na die lied van die meulstroom luister (A. Hofmeyr: Meulsloot, 1967, 41).  In die oerwoud van Midde-Afrika (kon hy) die lied van die wildernis ... hoor (R.P. Visser in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 67). ::2 Liriese, soms epies-dramatiese gedig, gew. gekenmerk deur musikaliteit en dikw. spontaneïteit en volkse eenvoud, maar ook met kenmerke v.d. kunslied: Liriese digsoorte soos die lied (waaronder liefdesliedere, treurliedere, volksliedere, natuurliedere, kinderliedere, geestelike liedere, slampamperliedjies, ens.) (A.P. Grové: Woord4, s.j., 122).  By W.E.G. Louw bereik die lied iets jeugdig moois, soos ... in sy "Nagliedjies" (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49).  Bekende liedere in Afr. is ... C.L. Leipoldt se Slampamperliedjies, waarvan sommige getoonset is (Afr. Kernens., 1965, 481). ::Vgl. GESANG 2, LIEDJIE, SANG. ::lied’agtig, liedag’tig b.nw., lie’deraand s.nw., lie’dereaand s.nw., lie’deresanger s.nw., lie’deresiklus s.nw., lie’dereskat s.nw., lie’derkomposisie s.nw., lie’derkonsert s.nw., lie’derkuns s.nw., lie’dersanger s.nw., lie’dersiklus s.nw., lie’derskat s.nw., lie’derteks s.nw., lie’deruitvoering s.nw., lied’kuns s.nw., lied’siklus s.nw., lied’teks s.nw. ::'''liedjie''' s.nw., liedjies. ::1 Vkw. van lied. ::2 Lied van veral ligte, meer volkse aard: Toe die Afrikaanse lied met die luisterliedbeweging begin blom het, was daar baie liedjies van verskeie liedjieskrywers om van te kies (Beeld, 21 Jul. 1986, Kalender, 1).  Vrolik het hy die klavier gespeel en die jolige liedjies ... het tot laat voortgeklink (S. Eyssen in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 62).  Kwasiegeestelike liedjies wat in gees en wese aan die "pop"-lied gegrens het (Handhaaf, Mrt. 1979, 16).  Die vroegste tendensie van Dertig ... is 'n voorliefde om die liedjie te beoefen ... Dit wil meesal 'n eenvoudige, spontane, volkse gediggie wees (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49). ::Vgl. DEUNTJIE. :: UITDR. :: IDIOMATIES ::maak: 'n liedjie maak van (iets) (streektaal; minder gebruiklik) 'n Gewoonte maak van (iets): Hy sal so nou en dan 'n dop steek, maar hy maak nie 'n liedjie daarvan nie (Malmesbury). Van leen het my buurvrou naderhand 'n liedjie gemaak (Wellington). ::lied’jiemaker s.nw., lied’jiesanger s.nw., lied’jiesmaker s.nw. ::}} ::Although I must add I am probably not the best person to ask about language issues. We have some language experts here e.g. [[Gebruiker:BurgertB]], [[Gebruiker:Suidpunt]], [[Gebruiker:Geebee100]], [[Gebruiker:Woordgenoot]] who may be able to assist better on this topic. ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 30 April 2026 (UTC) :::Ek het gedink ek ken ook enkelspeler, maar dit lyk my die Afrikaanse woordeboeke maak 'n onderskeid tussen enkelspeler soos in tennis en enkelsnit vir musiek. Ek sal dus ook maar met enkelsnit gaan. Net vakwoordeboeke soos die Ekonomiese en Wiskundige Woordeboek geen enkelspeler aan in verband met musiek, en ek sal hulle nie kies bo byvoorbeeld die WAT nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:25, 30 April 2026 (UTC) :::: {{re|Pynappel}} {{re|BurgertB}} To summarize. I will use "liedjie van Käärijä en Basshunter" for song and "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for single. I will ask yet if "ateljeealbum van Basshunter" for "studio album by Basshunter" would be correct? The last thing I would need yet is "music video by Basshunter" in Afrikaans. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 05:36, 1 Mei 2026 (UTC) :::::"ateljeealbum van Basshunter" is correct. "music video by Basshunter" is "musiekvideo van Basshunter". There is a difference between "van" and "deur" but I think "van" is OK in this context. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:48, 1 Mei 2026 (UTC) :::::: Yeah I noticed "deur" and wasn't sure why. Is this related to music groups? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 09:18, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::No, it's like English "by" = "deur" and "of" = "van". I think "van" is just less specific. "musiekvideo deur Basshunter" = Basshunter het die musiekvideo gepubliseer. "musiekvideo van Basshunter" = "die musiekvideo kom van/behoort aan Basshunter". It's more of a style question. I don't think it's that important of a distinction. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:27, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::: Thanks. If we have chance, let's get yet "compilation album by Basshunter", "promotional single by Basshunter" and "lyric video by Basshunter", so all will be completed. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 23:34, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::::My opinion: :::::::::* versamelalbum van Basshunter :::::::::* promosionele enkelsnit van Basshunter :::::::::* liriekevideo van Basshunter :::::::::But you can use enkelspeler instead of enkelsnit as discussed above. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 05:12, 2 Mei 2026 (UTC) :::::::::: All added. Big thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 21:14, 3 Mei 2026 (UTC) : Hello. I curios if "videoografie van Basshunter" would be correct? There is no word "Videoografie" at whole AFWP. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 11:34, 22 Mei 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] you have a typo: the correct spelling is ''videografie''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:58, 23 Mei 2026 (UTC) ::: This is why I couldn't find it. Thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 17:08, 26 Mei 2026 (UTC) == Al jou nuwe vergroting van artikels... == {{ping|Pynappel}}, al jou nuwe vergrotings van artikels, vertaal jy dit uit Engels of suiwer KI? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:21, 24 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit is slegs vertalings, maar ek gebruik KI om die vertaling te doen, sodat dit die wikiteks en verwysings natuurlik oordra en die nuwe inligting saam met die ou inligting laat vloei. Dit maak ook klein foutjies reg in die ou teks, baie daarvan weens OCR of omdat die oorspronklike bron baie oud was (bv. Kennis, Wêreldspektrum). Naas vertaling skep dit geen nuwe inhoud nie, dus is die risiko dat dit vals inligting hallusineer, laag. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:23, 24 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}} jy maak my nuuskierig. Watter stukkie sagteware gebruik jy tans hier by ons? Ek het idee gekry... Groete! :::: {{ping|Oesjaar}} ek gebruik Claude Code. Dis soos Claude in die webblaaier, maar dit werk met lêers op jou rekenaar en dit gee vir my die bronteks in 'n nuwe lêer wat ek dan kopieer-en-plak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:07, 24 Augustus 2026 (UTC) == Universiteit Gent vs. Universiteit van Gent == {{ping|Pynappel}}, iets het my al lankal gepla sedert jy jou KI-toertjie gedoen het. Nou weet ek, daar was reeds 'n artikel [[Universiteit van Gent]] voor jy KI produk [[Universiteit Gent]] geskep het. Kan jy asb. die twee versmelt. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 4 September 2026 (UTC) :Graag. Wat is die korrekte titel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:26, 4 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sou dink [[Universiteit van Gent]]... {{ping|BurgertB}}, jou menig hier sal waardeer word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:28, 4 September 2026 (UTC) ::: Volgens Burgert, sonder die van. Groete![[Spesiaal:Bydraes/~2026-48146-54|~2026-48146-54]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-48146-54|talk]]) 03:19, 5 September 2026 (UTC) ::::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:56, 5 September 2026 (UTC) :::::In die Nederlandse Wikipedia, gebruik hulle [[:nl:Universiteit Gent]] of "RijksUniversiteit Gent". Meins insiens is daar geen rede om Afrikaans anders to wees nie. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:38, 13 September 2026 (UTC) == Sleutelbord == {{ping|Pynappel}}, as jy meer waarde wil toevoeg, vertaal die Engelse [https://en.wikipedia.org/wiki/Computer_keyboard Keyboard] in sy totaliteit. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:24, 7 September 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Sleutelbord]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:37, 16 Oktober 2026 (UTC) == Vertaaling== Mag ek voorstel dat die fase "''Gebruik slegs metrieke eenhede''" deur "''Tensy daar gegronde redes tot die teendeel is, gebruik slegs metrieke eenhede''" vervang word. 'n Voorbeeld van 'n gegronde rede is die vertaaling van "four-minute mile". [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 16:49, 13 September 2026 (UTC) :Dankie, ek sal dit in ag neem. Ek glo nie dit was tot dusver nodig met die onderwerpe waarmee ek besig was nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:51, 13 September 2026 (UTC) == Insekte == {{ping|Pynappel}}, siende dat jy deesdae so baie energie het, help asb met insekte. Daar is 83,000 spesies wat gedoen moet word. My vrou is 'n hoërskool onderwyderes in 'n lae inkomste omgewing. As jy weet hoe dit met Afrikaans en Afrikaanse kinders gaan in die omgewing sal jy help... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:04, 28 September 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek sal graag help. Het jy enige voorstelle van databasisse en bronne om te gebruik? Ek kan ook 'n bietjie gaan soek. Ek onthou met die sponse was daar 'n spesifieke databasis net vir sponse, maar ek weet daar is databasisse van alle taksons ook. Wil net hoor of jy solank enige idees en/of voorkeure het. Verskaf ook dalk 'n paar voorbeelde van goeie artikels en saadjies oor insekte sodat ek 'n idee kan kry van watter eienskappe om minimum in 'n saadjie in te sluit. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:28, 28 September 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, nee ongelukkig nie. Ek het net 'n boek van prof. Erik Holm. Laat ek 'n paar vra vrae... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:31, 28 September 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] sien asb. [[Tuinsprinkaan]]. U terugvoer a.u.b.? Veral die afdeling oor verspreiding - onseker of dit as oorspronklike navorsing kwalifiseer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:05, 28 September 2026 (UTC) ::::{{ping|Pynappel}}, ek het 'n prof. se kontakdetails gekry. Hou duim vas! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:30, 28 September 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, Tuinsprinkaan is reg so. Ten minste is dit 'n begin, 'n paar honderd sootgelyke artikels gee mens iets om mee te bemark. Kom ons wag tot ons 'n antwoord van my nuwe kontak kry. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:07, 28 September 2026 (UTC) ::Goed, laat weet wanneer ek die katrol moet laat rol. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:22, 28 September 2026 (UTC) ::: Ek wil met jou kommunikeer via epos oor die insekte. Jy kan vir my 'n epos stuur na: deon.steyn111@gmail.com dan bly jou epos adres beskerm. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:03, 29 September 2026 (UTC) == Skurwepaddas == Hallo Pynappel, Op [[skurwepadda]] skryf jy in 2023 '' Skurwepaddas vorm nie 'n taksonomiese indeling nie, maar is eerder 'n volkstaksonomie''. Maar ek dink dat die herpetoloë dit nou verander het en skurwepaddas aan Bufonidae gelykgestel het. <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> Kan jy dit regstel asseblief? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 06:19, 2 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}. Kyk asb. of dit nou reg is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:06, 16 Oktober 2026 (UTC) {{verwysings}} == Katapult == {{ping|Pynappel}}, terwyl jy met jou speelgoed besig is, kan jy asb. [https://en.wikipedia.org/wiki/Aircraft_catapult Catapult] volledig vertaal? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:35, 10 Oktober 2026 (UTC) :{{uitgevoer}}: [[Vliegtuigkatapult]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:27, 16 Oktober 2026 (UTC) == Koppeltekens by soortnaam + soortnaam: == Die volgende is nie soortname nie en bly dus los: mak, donker, transgender. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 08:51, 17 Oktober 2026 (UTC) == Driehoek... == {{Ping|pynappel}}, daar is 'n musiekinstrument genaamd Driehoek. Sien [https://en.wikipedia.org/wiki/Triangle_(musical_instrument) Triangle]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:48, 27 Oktober 2026 (UTC) :Ek verstaan, maar ek verstaan nie hoekom [[dwarsfluit]] moet uit nie, en die persoon reageer nie op vrae nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:54, 27 Oktober 2026 (UTC) == Groot veranderinge aan aanlynbronne deur jou bot == Goeienaand, ek sien jou bot is nou besig om aanlynbronne te argiveer. Ons het reeds die InternetArchiveBot wat dieselfde werk global doen. Myns insiens is dit onnodig om elke liewe aanlynbron te argiveer, veral as hulle oor baie jare heen stabiel is en uitstekend werk. Van my voorbladartikels het meer as 50 aanlynbronne, soms tot 100 of 200 en ek het elke bron nagegaan en gelees, die meeste is steeds aanlyn. As hulle nie aanlyn is nie, verrig die InternetArchiveBot die nodige taak. Buitendien gebruik jou bot 'n ander volgorde, hy plaas die argiefskakel na die titel, die InternetArchiveBot plaas dit heel aan die einde van die sjabloon (waar dit myns insiens hoort en die meeste ander gebruikers dit ook plaas, my mening). Beide die krieket- en rugbyspanne word gereeld deur my hersien, waar nodig en ek kontroleer tydens elke hersiening die argiefskakels (nodig of onnodig) en pas hulle in die ooreenstemmende Duitse artikel aan. Ek is nou nie lus om 50, 100 of 200 aanlynbronne in meer as 50 artikels aan te pas nie. Van hierdie artikels is nou soms met meer as 10&nbsp;000 grepe bygewerk wat myns insiens onnodig is. Ek doen 'n stiptelike ensiklopediese werk en ek kyk ook altyd na die bronne, jou bot plaas nou 'n groot struikelblok vir my werk. Ek plak beslis nie al daardie argiefskakels in Duitse artikels nie. Ek verkies dat jy hierdie taak vir die InternetArchiveBot los, hy doen dit op die korrekte manier en argiveer slegs waar nodig (dooie skakels). Dieselfde geld vir die verandering van die cite-sjablone in verwys-sjablone. Die Afrikaanse Wikipediagemeenskap het nooit oor dié stap besluit nie. In 'n '''gemeenskapsprojek''' verwag ek dat jy met die gemeenskap kommunikeer voordat sulke veranderinge in 100&nbsp;000 artikels gedoen word! Ek verkies die gebruik van cite, omdat dit die standaard in die Engelse Wikipedia is en ook in die Duitse Wikipedia aanvaar word. Gevolglik kan ek maklik dieselfde bron ook in die Duitse artikel gebruik as ek van die artikels hersien wat ek geskryf het. As iemand op die Duitse Wikipedia cite web met enige ander sjabloon (Internetquelle) vervang, mag ek dit terugrol, ander doen dit ook ([https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrew_Stoddart&diff=267994061&oldid=267993863 sien hier]). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:20, 27 Oktober 2026 (UTC) :Hallo @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], myns insiens kort elke eksterne skakel 'n argiefskakel sodat 'n leser op enige punt toegang het tot die argief indien die oorspronklike webwerf vir hulle op daardie oomblik vir watter rede ookal ontoeganklik is, sy dit weens 'n tydelike netwerk- of bedienerprobleem, weens die feit dat die webwerf sedertdien glad nie meer bestaan nie, of omdat die webwerf daardie persoon se IP-adres blokkeer. Maar ek verstaan jy voel anders hieroor, so dalk moet ons hierdie gesprek na die geselshoekie skuif en ander opinies kry. Let wel: net omdat 'n argiefskakel in 'n verwysingsjabloon gebruik word, beteken nie die oorspronklike skakel word noodwendig as ontoeganklik beskou nie. Die robot gebruik die <code>url-status</code>-parameter om hierdie aan te dui, met <code>dood</code> of <code>lewendig</code>, en wanneer dit <code>dood</code> is, dan word die skakels in die sjabloon omgeruil, sodat die eerste skakel wat die leser in daardie verwysing sien, die argiefskakel is. :Wat die volgorde van die parameters betref: die het natuurlik geen effek op die werking van die sjabloon nie, en ek het geen voorkeur oor die volgorde nie. As jy vir my 'n voorkeur volgorde kan gee, dan kan ek die bot so programmeer om dit te gebruik. Ek sou egter dink dat die <code>argief-url</code>-parameter naby die <code>url</code>-parameter moet wees omdat hulle logies verwant is. Maar soos ek sê, dit maak geen verskil aan wat die leser sien nie en ek het nie 'n voorkeur nie. :Wat die verwysingsjablone betref: jy kan steeds <code>cite</code> gebruik. Die sjablone lewer presies dieselfde resultaat. Eintlik moet die sjabloon onder die Afrikaanse naam staan, maar met 'n aanstuur vanaf die Engelse naam, sodat gebruikers sjablone oor taalweergawes heen kan kopieer en dit steeds sal werk, soos jy tereg uitwys. Ek dink ons moet selfs aansture van die Duitse en Nederlandse name van sjablone maak - ek dink ek het dit al in die verlede met Nederlandse sjablone gedoen. Dit maak dit ook maklik vir beginners wat nie weet wat die name van die sjablone hier is nie. Maar, die kanonieke sjabloon moet onder die Afrikaanse naam staan. Hierdie is immers die Afrikaanse Wikipedia. Die verwysingsjablone spesifiek word in die visuele redigeerder gebruik en as ons die Engelse <code>cite</code>-sjablone met hul Engelse parameters in die visuele redigeerder gebruik dan vertoon 'n deel van die koppelvlak in Afrikaans en 'n deel in Engels, wat slordig lyk. Jammer as ek die sjablone in van jou artikels hernoem het - as jy vir my kan sê watter dan sal ek dit terugrol. :Oor modules voel ek anders. Dit is rekenaarprogrammeringskode en die praktyk in die industrie is om dit maar in Engels te hou, sodat dit makliker is om saam te werk en te onderhou. Ek het my al lelik vas geloop nadat ek 'n module probeer vertaal het en dan later iets wou verander en dit dan nie meer maklik met die weergawe op enwiki kan vergelyk nie omdat elke lyntjie verskil as gevolg van die vertaling. Ek sal egter ook @Rooiratel se siening hieroor wil kry. Maar modules is nog verder versteek van lesers af, dus is enige Engels daar byna onsigbaar vir 'n leser, terwyl 'n sjabloon wat Engels in die bronteks en in die visuele redigeerder vertoon 'n ander storie is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:33, 27 Oktober 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou antwoord! Ja, stukkende eksterne skakels laat my ook sedert 'n geruime tyd kopkrap. Blokkerings vir gebruikers uit sekere lande of deur webwerwe om politieke redes verstaan ek baie goed. Mens sien immers wat wêreldwyd gebeur. Nou oor hoe ek dit benader. Tydens elke hersiening wat ek aan die sportartikels doen, verander ek die toegangsdatum om duidelik te maak dat die aanlynskakel onlangs nog gewerk het. Buitendien verkies ek veral BBC, The Guardian en Cricinfo as aanlynbronne, aangesien hulle van die stabielstes is wat ek ken. Daar is BBC-webskakels wat sedert die laat 1990's werk. Om enige verwarring vir lesers te voorkom pas ek ook die toegangsdatum na aanleiding van die argiefdatum aan, en ek let op dat die toegangsdatum nie later as die argiefdatum is nie. Ek het ook klein merke vir myself gevind om aan te dui dat ek InternetArchiveBot se argiefskakel reeds na die Duitse artikel oorgedra het: na die dood/lewending-parameter gebruik ek ook die parameter "|df=dmy-all" wat vir myself te herinner dat ek "reeds hier was", toegangs- en argiefdatum is dan natuurlik dieselfde. As ek agterkom een van die onlangse aanlynbronne werk nie meer nie, gaan soek ek 'n ander wat ook die inhoud dek. En as in krieket Cricinfo nie meer werk nie, het ek 'n baie groter probleem, aangesien dit dié gesaghebbende bron vir al die statistieke is. Derhalwe maak dit vir statistieke nie sin om 'n argiefskakel te plaas nie, hulle moet op datum wees en werk. Byvoorbeeld kan 'n 2026-statistiek nie met 'n 2021-url ooreenstem nie. Dus stel ek voor dat jou bot asb. krieket, rugby, sokker en tennis heeltemal spaar. Dieselfde sou ek ook vir my ander twee groot projekte op die Afrikaanse Wikipedia graag hê: Nasionale vlae en lande/hoofstede. Landsartikels hersien ek van bo na onder sodra daar 'n verandering in die regering of 'n nuwe staatshoof is. Ongelukkig werk CIA se Factbook sedert Januarie/Februarie 2026 nie meer nie, maar sodra ek 'n nuwe hoofbron kry, sal ek dit konsekwent gebruik, die ander bronne vir die inlingskas werk gelukkig. Dalk kan ons dieselfde reeling vir voorbladartikels tref, dan is ek heeltemal tevrede daarmee. Oor die parametervolgorde: Ek ken die volgende "uit my slaap uit": url, title, publisher, author, date, accessdate, archive-url, archive-date en df. ::Eintlik is ek ook ten gunste van 'n suiwer Afrikaanse Wikipedia, maar daar is klein ruimtes wat die hersiening van artikels baie aangenaam maak. Dieselfde parameters oor taalweergawes heen is een daarvan. Ek weet jy het by baie inligtingskassies Engelse parameters bygevoeg om die oorklank uit Engels te vergemaklik. Jare gelede kon ek honderde Japannese sokkerspelers van 'n kassie voorsien omdat die parameters dieselfde is, ek moes slegs enkele woorde aanpas en dit het gewerk. Op die Duitse Wikipedia gebruik ons volgens konsensus in die betrokke portale die Engelse cite web vir krieket en die Duitse Internetquelle vir rugby en ek werk daar met albei. Hier gebruik ek slegs cite web, sonder dat ek die parameters moet vertaal. Die eenvormigheid maak vir my ook sin. Ons kan maar sê dit is die portaalbesluit vir die Afrikaanse Wikipedia. Soos by die bogenoemde sport, nasionale vlae en lande/hoofstede (en artikels wat ek geskep en/of uitgebrei het) sou dit my voorstel wees, dan is ek ook daarmee heeltemal tevrede: cite web en verwante sjablone bly aanvaarbar en werk soos die ander. Onlangs het ek gesien hoe InternetArchiveBot 'n argiefskakel vir 'n tweede keer kom byvoeg het, aangesien hy die eerste met die Afrikaanse parameters oor die hoof gesien het. Ongelukkig onthou ek nie meer die betrokke artikel nie. ::Die noodsaaklikheid van modules verstaan ek, vir 'n liggingskaart moes ek ook die een of ander oordrag en gelukkig het dit gewerk. Ek sou hulle ook in Engels verkies, aangesien die vertaalde sjablone steeds Engelse modules vereis, anders sou dit nog meer ingewikkeld word om alles te vertaal en daarmee dalk nuwe foute te skep. As iemand die module uit Engels wil hernu, is dit ook makliker om dit nie te moet vertaal nie. ::Hoekom ek hier geskryf het, was my "skok" oor hoe rugbyartikels met soms 20&nbsp;000 grepe gegroei het weens die byvoeging van argiefskakels. Van die artikels oor nasionale spanne is intussen beter as die Engelse artikels en slegs die Duitse kan tred hou (beide krieket en rugby). Op die Afrikaanse Wikipedia doen ek dit veral vir Afrikaans, myns insiens die enige moontlikheid om 'n taal in 'n Engelse aanlynwêreld te laat voortleef is kwaliteit. Soos Voyageur beywer ek my ook om hier inligting aan te bied wat die Engelse artikels nie het nie. Dit is hoekom ek baie stiptelik werk en derhalwe ook die bronne ken en, buiten klein uitsonderings, weet van hul langlewendheid. Ja, ek wil lesers met kwaliteit na die Afrikaanse Wikipedia toe lok, ongeag hul agtergrond of herkoms. ::As ek nou hier is: Onlangs het my 'n ander ding teëgekom: [[:Kategorie:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]. Waar kom dit vandaan? Daar is 'n nuwe probleem met liggingskaarte in die Suidelike Halfrond omdat hulle 'n minus (-) gebruik. Koördinate van bv. Argentinië, Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika vereis egter 'n minus, andersins is die plekke in die Noordelike Halfrond. Ek het reeds daarmee rondgespeel maar ek verstaan nie die oorsaak nie. Dalk kan jy agterkom en vir my sê wat om te doen? Dié probleem wil ek graag verwyder. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:35, 28 Oktober 2026 (UTC) :::My menings: :::<br /> :::M.b.t. argiefskakels: elke URL kort 'n argiefskakel. Jy kan nooit vertrou dat 'n enkele webwerf (selfs BBC) vir altyd stabiel, aktief, en aanlyn sal bly nie. Vir URLs waar die inhoud by dieselfde skakel gereeld opdateer word soos bladsye met statistiek, is dit nie 'n uitsondering nie. Niks dwing enigiemand om die argiefskakel te gebruik nie. Hulle kan almal die gewone skakel gebruik. Maar as dit weg gaan, het ons darem 'n argiefskakel, al is dit dalk nie die nuutste nie. En let wel, Internet Archive dateer sulke bladsye gereeld op, net soos die bron URL. :::<br /> :::M.b.t. vertaalde sjablone/parameters: Ons moet daarna streef om al ons sjablone en hul parameters in Afrikaans te hê. Wikimedia het hard gewerk om dit moontlik te maak, en hierdie is immers die Afrikaans Wikipedia. Ja dit is gerieflik om 'n sjabloon net so te plak vanaf enwiki, en ons moet die opsie om dit te doen behou. Maar dit moet net 'n opsie wees, nie die standaard nie. :::<br /> :::M.b.t. die kode in modules : ongelukkig is my ervaring dieselfde as @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] sin. Met programmering is dit net baie makliker om alles in Engels te hou as jy met ander mense wil saamwerk. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:58, 29 Oktober 2026 (UTC) ::::Let op dat die [[Wayback Machine]] soos Wikipedia afhanklik is van skenkings. Daar was reeds dae waar dit vanlyn was en ek nie 'n argiefskakel kon laai nie. Dit kan ook nadelig wees. Daar is onlangse nuus dat dit deur 'n tekort aan skenkings bedreig kan wees: [https://www.wired.com/story/the-internets-most-powerful-archiving-tool-is-in-mortal-peril/ The Internet's Most Powerful Archiving Tool Is in Peril] en [https://medium.com/newsarticulated/the-internets-most-powerful-archiving-tool-is-in-peril-here-s-why-you-should-care-9d5d545ce68e The Internet’s Most Powerful Archiving Tool Is in Peril, Here’s Why You Should Care]. Een dag kan ons ook met duisende argiefskakels sit wat nie meer werk nie, terwyl die oorspronklike skakel steeds werk. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:10, 29 Oktober 2026 (UTC) mfx46l02juxw20m6x9sq9mihljm7l77 0 406175 3138890 2728927 2026-10-29T01:23:21Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138890 wikitext text/x-wiki '''Fiji Airways''' (handeldrywend as, en voorheen bekend as '''Air Pacific''') is die vlagdraer van [[Fidji]]<ref name="Australian">{{Cite web|url=http://www.theaustralian.com.au/business/aviation/fiji-airways-gets-first-airbus-a330-as-part-of-rebranding/story-e6frg95x-1226600537680|title=Air Pacific gets first Airbus A330 as part of its Fiji Airways rebranding|last=Creedy|first=Steve|date=19 March 2013|website=The Australian|publisher=News Corps Australia|access-date=2 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130319222619/http://www.theaustralian.com.au/business/aviation/fiji-airways-gets-first-airbus-a330-as-part-of-rebranding/story-e6frg95x-1226600537680|archive-date=19 Maart 2013|url-status=dead}}</ref> wat internasionale dienste bedryf vanaf sy [[Spil (lughawe)|spilpunte]] in Fidji na 15 lande en 27 stede insluitend Australië, Nieu-Seeland, Samoa, Tonga, Tuvalu, Kiribati, Vanuatu en Salomonseilande ([[Oseanië]]), Hongkong, Japan, Singapoer, Kanada en die Verenigde State. Dit het 'n uitgebreide netwerk van 108 internasionale bestemmings deur sy kodedeelvennote. Die Fiji Airways Group vervoer 64 persent van alle besoekers wat na Fidji vlieg. Die redery het meer as 1000 werknemers in diens en verdien 'n inkomste van meer as FJD$815 miljoen (VS$390m) per jaar.<ref name="Australian" /> == Kodedeelooreenkomste == [[Lêer:Air_Pacific_737-01+_(406003176).jpg|duimnael|280px|’n Air Pacific [[Boeing 737]]]] Fiji Airways deel kodes met die volgende lugrederye:<ref>{{Cite web|url=https://www.fijiairways.com/book/partner-airlines|title=Partner Airlines|website=Fiji Airways|access-date=16 September 2023|archive-date=26 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126112012/https://www.fijiairways.com/book/partner-airlines|url-status=dead}}</ref><ref name="CAPA Fiji profile">{{Cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/fiji-airways-fj|title=Profile on Fiji Airways|website=CAPA|publisher=Centre for Aviation|archive-url=https://web.archive.org/web/20161029220847/http://centreforaviation.com/profiles/airlines/fiji-airways-fj|archive-date=2016-10-29|access-date=2016-10-29}}</ref> {{div col|colwidth=17em}} * [[Air India]] * [[Air New Zealand]] * [[Air Vanuatu]] * [[Alaska Airlines]] * [[American Airlines]] * [[British Airways]] * [[Cathay Pacific]] * [[Finnair]]<ref>{{cite news |title=Finnair starts codeshare cooperation with Fiji Airways, extending its network in the South Pacific |url=https://company.finnair.com/en/media/all-releases/news?id=3442922 |access-date=11 October 2019 |work=Finnair|date=11 October 2019}}</ref> * [[Hong Kong Airlines]] * [[Japan Airlines]] * [[Jetstar]] * Jetstar Asia Airways * [[Qantas]] * [[Samoa Airways]]<ref name="SAMOA AIRWAYS AND FIJI AIRWAYS SIGN MEMORANDUM OF UNDERSTANDING">{{cite web|url=https://www.fijiairways.com/en-ws/about-fiji-airways/2017-media-centre/samoa-airways-and-fiji-airways-sign-memorandum-of-understanding/|access-date=2 March 2019|title=Samoa Airways and Fiji Airways Sign Memorandum of Understanding|archive-date= 6 Maart 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044502/https://www.fijiairways.com/en-ws/about-fiji-airways/2017-media-centre/samoa-airways-and-fiji-airways-sign-memorandum-of-understanding/|url-status=dead}}</ref> * [[Singapore Airlines]]<ref name="Singapore Airlines And SilkAir To Codeshare With Fiji Airways">{{cite web|title=Singapore Airlines And SilkAir To Codeshare With Fiji Airways|url=https://www.singaporeair.com/en_UK/us/media-centre/press-release/article/?q=en_UK/2018/April-June/jr0218-180417|website=singaporeair.com|access-date=17 April 2018|language=en}}</ref><ref name="SINGAPORE AIRLINES AND SILKAIR TO CODESHARE WITH FIJI AIRWAYS">{{cite web|title=SINGAPORE AIRLINES AND SILKAIR TO CODESHARE WITH FIJI AIRWAYS|url=https://www.fijiairways.com/about-fiji-airways/media-centre/fiji-airways-codeshare-with-singapore-airline/|website=fijiairways.com|access-date=17 April 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417193723/https://www.fijiairways.com/about-fiji-airways/media-centre/fiji-airways-codeshare-with-singapore-airline/|archive-date=17 April 2018|url-status=dead}}</ref> * [[Solomon Airlines]] {{div col end}} == Galery == <gallery style="text-align:center;" mode="packed" heights="120px" caption="Fiji Airways se vloot"> Lêer:DQ-FJU_(9512088156).jpg|Fiji Airways [[Airbus A330|Airbus A330-200]] Lêer:Fiji_A333_Sydney.jpg|Fiji Airways [[Airbus A330|Airbus A330-300]] Lêer:Fiji_Airways_(DQ-FAI)_Airbus_A350-941_at_Sydney_Airport_(2).jpg|Fiji Airways [[Airbus A350|Airbus A350-900]] by [[Sydney-lughawe]] Lêer:Fiji_Airways_737_departing_for_Nadi.jpg|duimnael|Fiji Airways [[Boeing 737 NG|Boeing 737-800]] Lêer:Air_Pacific_Boeing_747-400_SYD_Gilbert.jpg|’n Air Pacific [[Boeing 747-400]] wat van [[Sydney-lughawe|die lughawe in Sydney]] opstyg </gallery> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugrederye]] rt4dyhqzse078nd9vfqu41ysxvwu35f 0 413048 3138901 3132484 2026-10-29T05:06:10Z JMK 649 +details 3138901 wikitext text/x-wiki Die '''Berlynse Sendinggenootskap''' (''Gesellschaft zur Beförderung der evangelischen Mission unter den Heiden zu Berlin'' of kortweg ''Berliner Missionsgesellschaft'') het vir ongeveer 130 jaar ‘n rol gespeel in die godsdienstige en kulturele ontwikkeling van Suider-Afrika. ==Stigting== Enkele sendinggenootskappe het a.g.v. die piëtisme en die godsdienstige herlewing in [[Duitsland]] aan die einde van die 18de en begin van die 19de eeu, dus na die Napoleontiese oorloë, ontstaan met die strewe om die Evangelie onder die heidene te verkondig en hulle te bekeer tot die Christendom. Die Berlynse Sendinggenootskap (BSG) is op 29 Februarie 1824 deur Pruisiese edelmanne en hoë militêre offisiere gestig. Aanvanklik was dit nie aan ‘n sekere kerkgenootskap verbonde nie. In hul kweekskool is die aspirant-sendelinge deeglik onderrig in die Lutherse leerstellings, Bybelkennis, landboumetodes, ambagte, die gebruik van gereedskap en allerhande handvaardighede, sowel as in Nederlands en Engels. Die sendelinge moes die heidene dus ook na ‘n hoër beskawingspeil lei in die wêrelddele waar die BSG betrokke wou wees. ==Voorlopers== [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, sendelinge in Suid-Afrika, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|'n Groepportret van elf sendelinge wat omstreeks 1835 georden is en na Suider-Afrika gestuur is^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronillustrasie, sien lêerinligting}}}]] Die eerste sendelinge van die genootskap het onder die vaandel van die [[Londense Sendinggenootskap]] in die [[Kaapkolonie]] kom werk. Die BSG was tot 1834 nog nie self in staat om onafhanklik hier te werk nie. Al die lede van die eerste groep sendelinge is na die uithoeke van die land gestuur, het daar baie swaar gekry, terugslae beleef, maar baanbrekerswerk verrig. Abraham Albrecht, Christian Albrecht en Johannes Seidenfaden is na [[Pella]] aan die [[Oranjerivier]] en [[Warmbad, Namibië]]. Johan G. Ulbricht is na [[Bethelsdorp]] en later na [[Theopolis]]. Hulle is gevolg deur ‘n tweede groep. J.L Ebner het hom by Christian Albecht aangesluit en stig die stasie Friedeberg by Pella. Heinrich Schmelen stig die sendingpos [[Bethanie]] (in die teenswoordige Namibië) en [[Komaggas]]. Heinrich Helm is na [[Griekwastad]]. Christoph Sass stig [[Bethesda]] by die [[Griekwas]] en George Messer is na [[Hankey]] aan die [[Gamtoosrivier]]. ==Vrystaat== Op 18 April 1834 het die eerste vyf sendelinge wat onder die vaandel van die BSG sou werk in [[Kaapstad]] aangekom. Onderweg na die noorde het Th. Gregorowski en A.F. Lange besluit om in [[Beaufort-Wes]] en omstreke te werk. D.A. Kraut, Joh. Schmidt en August Gebel is verder na die Griekwas onder [[Adam Kok]] by die [[Rietrivier (Vaal)|Rietrivier]] en vestig die sendingpos [[Bethanie, Vrystaat]]. C.F. Wuras neem in 1836 daar die beheer oor en N. Meyforth en L. Zerwick sluit by hom aan. Die werk onder die [[Korana]] was nie geslaagd nie, maar wel die onder die [[Tswanas]] en vrygestelde slawe. Th. Radloff en Gregorowski sien om na die heil van die vrye slawe. Hierna volg die stigting van die sendingstasies [[Beaconsfield]] en Pniël (in die huidige [[Noord-Kaap]]). ==[[Transkei]]== Na die sukses wat in die [[Vrystaat]] behaal is, stuur die BSG vir [[J.L. Döhne]], C.F. Schultheiss en Wilhelm Posselt om die stasies Bethel, Itemba en Wartburg (Emmaus) in die destydse [[Brits-Kaffrarië]] te stig. Tydens die [[Oorlog van die Byl]] en weer die [[Agtste Grensoorlog]] sowel as die Kreli-rebellie van 1856 is alles op die sendingstasies verniel en moes die sendelinge vir hul lewens vlug. Elke keer is alles herbou en herstel. Onder leiding van Albert Kropf (1848-1910) was die werk onder die [[Xhosa]] later ‘n besonder groot sukses. ==Natal== Sir [[Theophilus Shepstone]] het in 1846 Posselt, Döhne en F.W.L. Güldenpfennig gevra om onder die Zoeloes in Natal te werk. Hulle vestig die stasies Emmaus (1847), Christianenburg (1854) en Königsberg (1868). Posselt werk ook onder die Duitse koloniste by [[New Germany, KwaZulu-Natal]] en Döhne en Güldenpfennig help die [[Voortrekkers]] en in die NGK-gemeentes in [[Pietermaritzburg]] en [[Weenen]]. ==Oor die Vaalrivier== Die BSG wou graag sy werk uitbrei en stuur daarom in 1860 Alexander Merensky en Heinrich Grützner na die [[ZAR]]. Van die Bapedi-kaptein Maleo kry hulle toestemming om in die gebied van die huidige [[Lydenburg]] en [[Middelburg]] die eerste stasie genaamd Gerlachshoop in die Bakopa-stamgebied te stig. Kort daarna volg die stasies Kchalatlolu en Patametsano. Weens ‘n Swazi-oorlog moes die sendelinge vlug. Merensky en Albert Nachtigal is toe na [[Sekoekoeniland]], maar moes ook van daar vlug. Daarna koop Merensky ‘n plaas langs die [[Olifantsrivier]] naby die latere Middelburg en stig in 1865 die sendingstasie [[Botshabelo, Mpumalanga]] (Toevlugsoord) en die bekeerlinge van Gerlachshoop trek daarheen. Deur sy groot kerk, skool, kweekskool, onderwyserskollege, drukpers, watermeul en werkswinkel word Bothsabêlo die modelstasie van die BSG en die sentrum van hul sendingwerk in die gebied tussen die [[Limpoporivier]] en die [[Vaalrivier]]. Dit het ook bekend geword as die “graanskuur” van die omgewing. [[Fort Merensky]] is gebou om die stasie teen moontlike aanvalle te beskerm, maar dit was nooit nodig nie. Later is tog wel weer na Sekoekoeniland uitgebrei. Johannes Winter stig die stasies GaRatau en daarna Lydenburg, Arkona en Lobethal. Die stasie Blauberg is in 1868 begin en word gevolg deur Kratzenstein in 1879 en Medingen in 1881. Teen 1900 het die BSG 30 sendingstasies in die ZAR gehad. J. Wedephol en J. Meister is in 1892 oor die Limpopo na [[Masjonaland]]. Hierdie werkterrein is in 1907 aan die NG-kerk oorgegee. ==Mynwerkers== Die BSG besef teen 1887 dat die geestelike behoeftes onder die swart arbeiders wat van die platteland getrek het en op die diamant- en goudmyne en in die stedelike gebiede werk groot is. ‘n Gevolg hiervan was dat daar amper geen distrik in die land is waar die BSG nie gewerk het nie. Na die [[Tweede Wêreldoorlog]] was die kerk betrokke by die [[trekarbeid]]ers uit Oos-Afrika op die goudvelde van [[Odendaalsrus]] en [[Welkom]]. ==Hindernisse== Die sendelinge moes deur die jare aanhoudend probleme te bowe kom. Terwyl die sendelinge aan koors en ander ontberings in die vir hulle vreemde omstandighede blootgestel is, het die sendingwerk voortgegaan. Kapteins was soms bevrees die sendelinge se aktiwiteite ondermyn die stamhoof en toordokters se gesag. Bekeerlinge is soms vervolg en moes vlug. Na die [[runderpes]] was daar in sekere gebiede hongersnood. Tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] is sekere stasies geplunder en sendelinge gevange geneem. Op Bethanie in die Vrystaat is ‘n 15000 skape deur die Engelse gebuit. In Transvaal is die stasies by [[Ermelo, Mpumalanga|Ermelo]] en Woyenthin verwoes. Rasmus Jensen en sy gesin is enkele dae in ‘n veetrok aangehou. Daniël Heese is deur Britse soldate doodgeskiet. Die oorlog het die sendingwerk ernstig ontwrig. Na die oorlog het ‘n depressie sake weer bemoeilik. Die [[Eerste Wêreldoorlog]] en die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die BSG byna vernietig. Tydens beide oorloë is sendelinge geïnterneer. Na die Eerste Wêreldoorlog het die finansiële steun uit Duitsland opgedroog. Sekere stasies moes noodgedwonge van hul plaasgrond verkoop om te kan voortbestaan. Na 1919 kon hulle wel weer opstaan danksy die goeie gesindheid van [[J.C. Smuts]]. Na die Tweede Wêreldoorlog het byna geen sendelinge meer na Suid-Afrika gekom nie. ==Na meer as ‘n eeu== ‘n Honderd jaar na die stigting van die BSG het die genootskap in Suid-Afrika 1906 swart en kleurling evangeliste, 113 sendelinge en blanke helpers in diens gehad. Al die mense het gewerk op 55 sendingstasies, 436 buiteposte, 369 skole en 4 opleidingskolleges. Na die Eerste Wêreldoorlog het die NG Sendingkerk verskeie van die stasies oorgeneem. Ander het rondom 1960 gemeentes van die [[Evangelies-Lutherse Kerk in Suider-Afrika]] geword. In verskeie gevalle was die voertaal Afrikaans. ==Die sendelinge== Opvallend baie van die sendelinge van die BSG en hul nageslag het vooraanstaande Suid-Afrikaners geword. Deur hul werk op die sendingveld het sekeres tot kenners van die geskiedenis, folklore, mites en tale van die mense onder wie hulle gewerk het ontwikkel. Hulle het die Bybel, die kategismus en kerkliedere in ‘n verskeidenheid tale oorgesit, Christelike lektuur geskryf, woordeboeke saamgestel en skool- en taalboeke geskryf. Ander het bekendheid verwerf as geoloë, volkekundiges, aardrykskundiges, plantkundiges en medici. Onder hulle was: *Johann Martin Baumbach (*Mühlhausen, Pruise, 1841 - †Pniel, [[Barkly-Wes]], 1891), werk te Bethanie, Middelburg, Heidelberg en Pretoria.<!--gade was JUNG, Johanna Elizabeth, óf BESTE, Julie Mathilde Caroline, verwarring ook op werkplase van toepassing--> *Dietrich Baumhöfener (*1855 - †1924), arriveer 1881 in Suid-Afrika en op 1 Augustus 1882<!--ten tye nog nie georden--> te Georgenholtz-sendingstasie, Vendaland, om Klaas Koen op te volg. *Carl Beuster (*Liebenwalde, 7 Julie 1844 - †Tshevase, Transvaal, 5 November 1901), Lutherse (Berlynse) sendeling, arriveer 1870 in Suid-Afrika *Emil Bernhard Beyer (*Volksmansdorf, [[Leipzig]], <!--13 Oktober-->1836 - †Luckau, Middelburg, Transvaal, <!--1 April-->1920), arriveer 1864 in Suid-Afrika *Gottfried Beyer (*1879 - †Berlyn, 1963), tot 1921 in Suid-Afrika werksaam *Johann Friedrich Albrecht Böhm (*Michelbach, [[Württemberg]], 21 Desember 1833 - †in Duitsland ná 1906) *[[J.L. Döhne|Jacob Ludwig Döhne]] (*Zierbergen, 1811 - †[[Fort Pine]], Natal, 1879), taalkenner van [[Xhosa]] en [[Zoeloe]], 1836-1847 en 1861-1871 werksaam vir die genootskap *Ernst Ludwig Gustav Eiselen (*Hohenwarsleben, 1860 - †Potchefstroom, 1940), arriveer 1887 in Suid-Afrika, superintendent van die BSG, vader van [[W.W.M. Eiselen]] (*1899 - †1977), bekend om die Eiselen-kommissie en die [[Wet op Bantoe-onderwys]] *Karl Endemann (*Triebel, <!--19 April-->1836 - †[[Kiel]], <!--18 April-->1919), van 1860 tot 1872 werksaam in Suid-Afrika, kenner van [[Pedi]], leksikograaf *Carl Eberhard Fichardt (*Kreutsburg, 1817 - †Berlyn, 1890), van 1844 tot 1846 werksaam op [[Bethanie, Vrystaat]] *Helene Franz, gebore Helene Schulz (*Eydkuhnen, Oos-Pruise, 1866 - †Pretoria, 1935), verpleegster, bekend geraak weens suksesvolle mediese werk veral aangaande endemiese siektes, moeder van die skrywer [[G.H. Franz]] *Carl Heinrich Robert Franz (*1864 - †1919), werk op die stasie Blauberg en getroud met Helene Franz [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, August Gebel, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|190px|A. Gebel, ca 1835^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] *August Gebel (*Görlitz, Pruise, 1808), werk tot 1836 onder die [[Korana]]s te [[Bethanie, Vrystaat|Bethanie]] *Reinhold Theodor Gregorowski (*Mariënburg, Pommere, 7 Junie 1807 – †[[Somerset-Oos]], 7 Januarie 1880), werk by [[Bethanie, Vrystaat]], en [[Zoar, Wes-Kaap]], vader van [[Reinhold Gregorowski]] *Johann Gottlob Grosskopf (*Rietdorf, [[Brandenburg]], 30 September 1851 - †[[Stellenbosch]], 11 Jullie 1925), sendeling te [[Bloemfontein]], [[Herbertsdale]] en [[Riversdal]], vader van [[E.B. Grosskopf]] en [[J.F.W. Grosskopf]] en getroud met die oudste dogter van die sendeling C.H.T. Grützner *Carl Heinrich Theodore Grützner (*Strehlen, Silesië, 20 Maart 1834 - †Berlyn, 7 April 1910), Berlynse sendeling in die [[ZAR]] *Friedrich Wilhelm Güldenpfennig (*1818 - †1868) *Carl August Daniël Heese (*24 Februarie 1867 - †23 Augustus 1901) *Daniël Friedrich Siegfried Heese (*21 Oktober 1833 - †10 Mei 1905) *Carl Adolf Gustav Hoffmann (*2 Augustus 1868 - †15 September 1962) *Heinrich Howe<!--Carl Heinrich Leopold--> (*Duitsland, 1832 - †Haarlem, SA, 1902), arriveer 1858<!--sendeling van 1882-1902?--> *Rasmus Jensen (*Rawit, Denemarke, 1853 - †Middelburg, 1934), werksaam 1880-1926 *Johann David Michael Kikillus (*Wilkomeden, Oos-Pruise, 1847<!--of 1849?--> - †Herbertsdale, 1907), arriveer 1880, sendeling op [[Herbertsdale]] *Furchtegott Johann Carl Knothe (*Tomaszow, Pole, 1838 - †Mphome, Tvl, 1892), arriveer 1863 *Oswald Robert Paul Krause (*Polkwitz bei Glogau, [[Silesië]], <!--17 Julie-->1846 – †Pietersburg, 13 Desember 1915) *Gustav Adolf Kraut (*Hamburg, 1807 - †Pretoria, 1873), 1833-1835, 1838 na [[Bethanie, Vrystaat]] *Johann Heinrich Albert Kropf (*Potsdam, 27 Maart 1822 - †[[Stutterheim]], 20 Desember 1910), Xhosa-taalkundige, leksikograaf, Bybelvertaler *Nicolaus Kuhn (†1882) Is dit Niklaas Koen? *Gerhard August Peter Kuhn (*Georgenholtz-sendingstasie, 1881 - †Pietersburg, 1950), moontlik 1909 georden *Hermann Friedrich Ludwig Kuschke (*Berlyn, 1853 - †Johannesburg, 1927). Sy kleinseun was die nyweraar George Siegfried Johannes Kuschke. [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, August Ferdinand Lange, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|190px|A.F. Lange, ca 1835^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] *August Ferdinand Lange (*Rohrbeck, Pruise, 1810). Dienstyd moontlik 1833-1838. *Carl Robert Lange (*1812 - †Boshof, 1881), werksaam 1835-1840 *Ludwig Liefeldt (*Berlyn, 1811 - †Petersburg, [[Qonce|King William’s Town]], 1873), arriveer 1839, werk in [[Transkei]] *Alexander Merensky (*Panten, naby Liegnitz, Benede-Silesië (nou in [[Pole]]), <!--8 Junie-->1837 - †[[Berlyn]], <!--22 Mei-->1918), geograaf, etnoloog, skrywer, geneesheer, vader van [[Hans Merensky]]. Lees ook [[Botshabelo]] en [[Fort Merensky]] *Nikolaus Meyfarth, sendeling te Pniel en [[Bethanie, Vrystaat]] *Johann Albrecht Nachtigal (*Berlyn, April 1838 - †Detmold, Duitsland, 6 Julie 1899) *Theodor Carl Nauhaus (*1835 - †1903) *Adolph Albert Ortlepp (*Bernstadt, Silesië, 7 Oktober 1807 – [[Colesberg]], 8 Oktober 1879), werk op [[Bethanie, Vrystaat]] *Gustav Pakendorf (*29 Augustus 1869 - †20 September 1944) *Karl Wilhelm Posselt (*Diekouw, Brandenburg (Neumark), 20 Junie 1815 - †[[New Germany, KwaZulu-Natal]], 12 Mei 1885), Lutherse predikant, stigter van Christianenberg in [[Natal]] 1854 *Friedrich Prietsch, werk op [[Zoar, Wes-Kaap]] en [[Haarlem, Wes-Kaap]] *Theodor C.L. Radloff (†1872), werk op [[Amaliënstein]], [[Zoar, Wes-Kaap]] en [[Bethanie, Vrystaat]] *Friedrich (Fritz) Reuter (*Löwenbruch, naby Teltow, [[Pruise]], 22 Augustus 1848 - †Medingen, Transvaal, 9 Julie 1941), Berlynse sendeling in Modjadjeland, lees [[Gravelotte]] *Friedrich (Fritz) Scheffler (*1 Maart 1874), werk in [[Masjonaland]] en later [[Herbertsdale]]. Daar is ‘n boek oor sy lewe, naamlik ''Liewe Lydia – Liewe Fritz, liefdesbriewe van die jong Friedrich Scheffler en sy ongesiene beminde Lydia Stacklies 1905-190''. Voorberei vir publikasie deur Hans Scheffler en [[Alba Bouwer]] en uitgegee deur [[Tafelberg-Uitgewers]], [[Kaapstad]], 1972. {{ISBN|0-624-00315-9}} *[[Johann Schmelen]], kenner van die [[Nama]]-taal, pionier-reisiger *August Schmidt (*1821 - †1904), werk op [[Amaliënstein]] *Carl Friedrich Julius Schultheiss (*Berlyn, 1815 - †[[Bultfontein]], 1897), werk in die jare 1837 tot ~1854/1876 *Adolf Schumann (*1835 - †1904) *Erdmann Schwellnuss (*1841 - †1910) *Paul Erdmann Schwellnus (*22 September 1877 - †2 Maart 1946), kenner van tale van [[Venda]] en [[Noord-Sotho]], vertaler van die Bybel in Bavenda en volkekundige *Johannes Wilhelm Seidenfaden (*Witzenhausen, 27 Februarie 1782 - †Honingklip, [[Swellendam]], 8 Mei 1863), werk o.a. te [[Suurbraak]] *Gustav Trümpelmann (*14 April 1841 - †19 April 1923) *Johannes Friedrich Theodor Trümpelmann (*6 Februarie 1881 - †13 April 1954), werk op [[Botshabelo]] *Paul Trümpelmann (*1 Maart 1873 - †28 Julie 1929), superintendent van die BSG *Johann Gotfried Ulbricht (†Theopolis, 1821), werk te Bethelsdorp en Theopolis *Hermann Theodor Wangemann (*Bad Wilsnack, Brandenburg, 27 Maart 1818 - †[[Berlyn]], 18 Junie 1894), direkteur van die BSG 1865-1894, onderneem twee reise na die sendingstasies in Suider-Afrika *August Wilhelm Winter (*1813 - †1889), werk te [[Bethanie, Vrystaat]] *Carl Friedrich Wuras (*Herzberg, Oos-Pruise, 9 Junie 1809 - †plaas Herzberg, [[Bethanie, Vrystaat]] (Wurasoord), 20 Mei 1891), kenner van die taal van die [[Korana]] [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, Johann August Ludwig Zerwick, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|190px|J.A.L. Zerwick, ca 1835, was ook medikus^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] *Johann August Ludwig Zerwick (*11 Desember 1809 - †Middelburg, 1 Junie 1885), sendeling, geneesheer o.a. op [[Bethanie, Vrystaat]] en [[Amaliënstein]], lees ook [[Geskiedenis van geneespraktyk in Suid-Afrika]] *Carl Zunckel (*naby Berlyn, 4 Desember 1822 - †Emmaus, Natal, 8 Julie 1899), Berlynse sendeling in Natal ==Sol Plaatje== [[Sol Plaatje]] het as Christen op die sendingstasie Pniël grootgeword. ==Lees ook== *[[Duitsers in Natal]] ==Bibliografie== *Malherbe, D.F. du T.: Stamregister van die Suid-Afrikaanse volk. [[Stellenbosch]]: Tegniek, 1966 *Pienaar, P. de V. (red.): Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, 1968 *[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], deel 2. [[Kaapstad]]: [[Nasou]], 1970 *van der Merwe, Werner: Die Berlynse Sending in Suid-Afrika. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 32, nr. 1, Desember 1982 {{Normdata}} [[Kategorie:Christelike sendings]] fodroz1h6zlsz591pw0ifdo8gmkqlvk 3138902 3138901 2026-10-29T05:12:15Z JMK 649 skakel, details 3138902 wikitext text/x-wiki Die '''Berlynse Sendinggenootskap''' (''Gesellschaft zur Beförderung der evangelischen Mission unter den Heiden zu Berlin'' of kortweg ''Berliner Missionsgesellschaft'') het vir ongeveer 130 jaar ‘n rol gespeel in die godsdienstige en kulturele ontwikkeling van Suider-Afrika. ==Stigting== Enkele sendinggenootskappe het a.g.v. die piëtisme en die godsdienstige herlewing in [[Duitsland]] aan die einde van die 18de en begin van die 19de eeu, dus na die Napoleontiese oorloë, ontstaan met die strewe om die Evangelie onder die heidene te verkondig en hulle te bekeer tot die Christendom. Die Berlynse Sendinggenootskap (BSG) is op 29 Februarie 1824 deur Pruisiese edelmanne en hoë militêre offisiere gestig. Aanvanklik was dit nie aan ‘n sekere kerkgenootskap verbonde nie. In hul kweekskool is die aspirant-sendelinge deeglik onderrig in die Lutherse leerstellings, Bybelkennis, landboumetodes, ambagte, die gebruik van gereedskap en allerhande handvaardighede, sowel as in Nederlands en Engels. Die sendelinge moes die heidene dus ook na ‘n hoër beskawingspeil lei in die wêrelddele waar die BSG betrokke wou wees. ==Voorlopers== [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, sendelinge in Suid-Afrika, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|'n Groepportret van elf sendelinge wat omstreeks 1835 georden is en na Suider-Afrika gestuur is^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronillustrasie, sien lêerinligting}}}]] Die eerste sendelinge van die genootskap het onder die vaandel van die [[Londense Sendinggenootskap]] in die [[Kaapkolonie]] kom werk. Die BSG was tot 1834 nog nie self in staat om onafhanklik hier te werk nie. Al die lede van die eerste groep sendelinge is na die uithoeke van die land gestuur, het daar baie swaar gekry, terugslae beleef, maar baanbrekerswerk verrig. Abraham Albrecht, Christian Albrecht en Johannes Seidenfaden is na [[Pella]] aan die [[Oranjerivier]] en [[Warmbad, Namibië]]. Johan G. Ulbricht is na [[Bethelsdorp]] en later na [[Theopolis]]. Hulle is gevolg deur ‘n tweede groep. J.L Ebner het hom by Christian Albecht aangesluit en stig die stasie Friedeberg by Pella. Heinrich Schmelen stig die sendingpos [[Bethanie]] (in die teenswoordige Namibië) en [[Komaggas]]. Heinrich Helm is na [[Griekwastad]]. Christoph Sass stig [[Bethesda]] by die [[Griekwas]] en George Messer is na [[Hankey]] aan die [[Gamtoosrivier]]. ==Vrystaat== Op 18 April 1834 het die eerste vyf sendelinge wat onder die vaandel van die BSG sou werk in [[Kaapstad]] aangekom. Onderweg na die noorde het Th. Gregorowski en A.F. Lange besluit om in [[Beaufort-Wes]] en omstreke te werk. D.A. Kraut, Joh. Schmidt en August Gebel is verder na die Griekwas onder [[Adam Kok]] by die [[Rietrivier (Vaal)|Rietrivier]] en vestig die sendingpos [[Bethanie, Vrystaat]]. C.F. Wuras neem in 1836 daar die beheer oor en N. Meyforth en L. Zerwick sluit by hom aan. Die werk onder die [[Korana]] was nie geslaagd nie, maar wel die onder die [[Tswanas]] en vrygestelde slawe. Th. Radloff en Gregorowski sien om na die heil van die vrye slawe. Hierna volg die stigting van die sendingstasies [[Beaconsfield]] en Pniël (in die huidige [[Noord-Kaap]]). ==[[Transkei]]== Na die sukses wat in die [[Vrystaat]] behaal is, stuur die BSG vir [[J.L. Döhne]], C.F. Schultheiss en Wilhelm Posselt om die stasies Bethel, Itemba en Wartburg (Emmaus) in die destydse [[Brits-Kaffrarië]] te stig. Tydens die [[Oorlog van die Byl]] en weer die [[Agtste Grensoorlog]] sowel as die Kreli-rebellie van 1856 is alles op die sendingstasies verniel en moes die sendelinge vir hul lewens vlug. Elke keer is alles herbou en herstel. Onder leiding van Albert Kropf (1848-1910) was die werk onder die [[Xhosa]] later ‘n besonder groot sukses. ==Natal== Sir [[Theophilus Shepstone]] het in 1846 Posselt, Döhne en F.W.L. Güldenpfennig gevra om onder die Zoeloes in Natal te werk. Hulle vestig die stasies Emmaus (1847), Christianenburg (1854) en Königsberg (1868). Posselt werk ook onder die Duitse koloniste by [[New Germany, KwaZulu-Natal]] en Döhne en Güldenpfennig help die [[Voortrekkers]] en in die NGK-gemeentes in [[Pietermaritzburg]] en [[Weenen]]. ==Oor die Vaalrivier== Die BSG wou graag sy werk uitbrei en stuur daarom in 1860 Alexander Merensky en Heinrich Grützner na die [[ZAR]]. Van die Bapedi-kaptein Maleo kry hulle toestemming om in die gebied van die huidige [[Lydenburg]] en [[Middelburg]] die eerste stasie genaamd Gerlachshoop in die Bakopa-stamgebied te stig. Kort daarna volg die stasies Kchalatlolu en Patametsano. Weens ‘n Swazi-oorlog moes die sendelinge vlug. Merensky en Albert Nachtigal is toe na [[Sekoekoeniland]], maar moes ook van daar vlug. Daarna koop Merensky ‘n plaas langs die [[Olifantsrivier]] naby die latere Middelburg en stig in 1865 die sendingstasie [[Botshabelo, Mpumalanga]] (Toevlugsoord) en die bekeerlinge van Gerlachshoop trek daarheen. Deur sy groot kerk, skool, kweekskool, onderwyserskollege, drukpers, watermeul en werkswinkel word Bothsabêlo die modelstasie van die BSG en die sentrum van hul sendingwerk in die gebied tussen die [[Limpoporivier]] en die [[Vaalrivier]]. Dit het ook bekend geword as die “graanskuur” van die omgewing. [[Fort Merensky]] is gebou om die stasie teen moontlike aanvalle te beskerm, maar dit was nooit nodig nie. Later is tog wel weer na Sekoekoeniland uitgebrei. Johannes Winter stig die stasies GaRatau en daarna Lydenburg, Arkona en Lobethal. Die stasie Blauberg is in 1868 begin en word gevolg deur Kratzenstein in 1879 en Medingen in 1881. Teen 1900 het die BSG 30 sendingstasies in die ZAR gehad. J. Wedephol en J. Meister is in 1892 oor die Limpopo na [[Masjonaland]]. Hierdie werkterrein is in 1907 aan die NG-kerk oorgegee. ==Mynwerkers== Die BSG besef teen 1887 dat die geestelike behoeftes onder die swart arbeiders wat van die platteland getrek het en op die diamant- en goudmyne en in die stedelike gebiede werk groot is. ‘n Gevolg hiervan was dat daar amper geen distrik in die land is waar die BSG nie gewerk het nie. Na die [[Tweede Wêreldoorlog]] was die kerk betrokke by die [[trekarbeid]]ers uit Oos-Afrika op die goudvelde van [[Odendaalsrus]] en [[Welkom]]. ==Hindernisse== Die sendelinge moes deur die jare aanhoudend probleme te bowe kom. Terwyl die sendelinge aan koors en ander ontberings in die vir hulle vreemde omstandighede blootgestel is, het die sendingwerk voortgegaan. Kapteins was soms bevrees die sendelinge se aktiwiteite ondermyn die stamhoof en toordokters se gesag. Bekeerlinge is soms vervolg en moes vlug. Na die [[runderpes]] was daar in sekere gebiede hongersnood. Tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] is sekere stasies geplunder en sendelinge gevange geneem. Op Bethanie in die Vrystaat is ‘n 15000 skape deur die Engelse gebuit. In Transvaal is die stasies by [[Ermelo, Mpumalanga|Ermelo]] en Woyenthin verwoes. Rasmus Jensen en sy gesin is enkele dae in ‘n veetrok aangehou. Daniël Heese is deur Britse soldate doodgeskiet. Die oorlog het die sendingwerk ernstig ontwrig. Na die oorlog het ‘n depressie sake weer bemoeilik. Die [[Eerste Wêreldoorlog]] en die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die BSG byna vernietig. Tydens beide oorloë is sendelinge geïnterneer. Na die Eerste Wêreldoorlog het die finansiële steun uit Duitsland opgedroog. Sekere stasies moes noodgedwonge van hul plaasgrond verkoop om te kan voortbestaan. Na 1919 kon hulle wel weer opstaan danksy die goeie gesindheid van [[J.C. Smuts]]. Na die Tweede Wêreldoorlog het byna geen sendelinge meer na Suid-Afrika gekom nie. ==Na meer as ‘n eeu== ‘n Honderd jaar na die stigting van die BSG het die genootskap in Suid-Afrika 1906 swart en kleurling evangeliste, 113 sendelinge en blanke helpers in diens gehad. Al die mense het gewerk op 55 sendingstasies, 436 buiteposte, 369 skole en 4 opleidingskolleges. Na die Eerste Wêreldoorlog het die NG Sendingkerk verskeie van die stasies oorgeneem. Ander het rondom 1960 gemeentes van die [[Evangelies-Lutherse Kerk in Suider-Afrika]] geword. In verskeie gevalle was die voertaal Afrikaans. ==Die sendelinge== Opvallend baie van die sendelinge van die BSG en hul nageslag het vooraanstaande Suid-Afrikaners geword. Deur hul werk op die sendingveld het sekeres tot kenners van die geskiedenis, folklore, mites en tale van die mense onder wie hulle gewerk het ontwikkel. Hulle het die Bybel, die kategismus en kerkliedere in ‘n verskeidenheid tale oorgesit, Christelike lektuur geskryf, woordeboeke saamgestel en skool- en taalboeke geskryf. Ander het bekendheid verwerf as geoloë, volkekundiges, aardrykskundiges, plantkundiges en medici. Onder hulle was: *Johann Martin Baumbach (*Mühlhausen, Pruise, 1841 - †Pniel, [[Barkly-Wes]], 1891), werk te Bethanie, Middelburg, Heidelberg en Pretoria.<!--gade was JUNG, Johanna Elizabeth, óf BESTE, Julie Mathilde Caroline, verwarring ook op werkplase van toepassing--> *Dietrich Baumhöfener (*1855 - †1924), arriveer 1881 in Suid-Afrika en op 1 Augustus 1882<!--ten tye nog nie georden--> te Georgenholtz-sendingstasie, Vendaland, om Klaas Koen op te volg. *Carl Beuster (*Liebenwalde, 7 Julie 1844 - †Tshevase, Transvaal, 5 November 1901), Lutherse (Berlynse) sendeling, arriveer 1870 in Suid-Afrika *Emil Bernhard Beyer (*Volksmansdorf, [[Leipzig]], <!--13 Oktober-->1836 - †Luckau, Middelburg, Transvaal, <!--1 April-->1920), arriveer 1864 in Suid-Afrika *Gottfried Beyer (*1879 - †Berlyn, 1963), tot 1921 in Suid-Afrika werksaam *Johann Friedrich Albrecht Böhm (*Michelbach, [[Württemberg]], 21 Desember 1833 - †in Duitsland ná 1906) *[[J.L. Döhne|Jacob Ludwig Döhne]] (*Zierbergen, 1811 - †[[Fort Pine]], Natal, 1879), taalkenner van [[Xhosa]] en [[Zoeloe]], 1836-1847 en 1861-1871 werksaam vir die genootskap *Ernst Ludwig Gustav Eiselen (*Hohenwarsleben, 1860 - †Potchefstroom, 1940), arriveer 1887 in Suid-Afrika, superintendent van die BSG, vader van [[W.W.M. Eiselen]] (*1899 - †1977), bekend om die Eiselen-kommissie en die [[Wet op Bantoe-onderwys]] *Karl Endemann (*Triebel, <!--19 April-->1836 - †[[Kiel]], <!--18 April-->1919), van 1860 tot 1872 werksaam in Suid-Afrika, kenner van [[Pedi]], leksikograaf *Carl Eberhard Fichardt (*Kreutsburg, 1817 - †Berlyn, 1890), van 1844 tot 1846 werksaam op [[Bethanie, Vrystaat]] *Helene Franz, gebore Helene Schulz (*Eydkuhnen, Oos-Pruise, 1866 - †Pretoria, 1935), verpleegster, bekend geraak weens suksesvolle mediese werk veral aangaande endemiese siektes, moeder van die skrywer [[G.H. Franz]] *Carl Heinrich Robert Franz (*1864 - †1919), werk op die stasie Blauberg en getroud met Helene Franz [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, August Gebel, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|190px|A. Gebel, ca 1835^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] *August Gebel (*Görlitz, Pruise, 1808), werk tot 1836 onder die [[Korana]]s te [[Bethanie, Vrystaat|Bethanie]] *Reinhold Theodor Gregorowski (*Mariënburg, Pommere, 7 Junie 1807 – †[[Somerset-Oos]], 7 Januarie 1880), werk by [[Bethanie, Vrystaat]], en [[Zoar, Wes-Kaap]], vader van [[Reinhold Gregorowski]] *Johann Gottlob Grosskopf (*Rietdorf, [[Brandenburg]], 30 September 1851 - †[[Stellenbosch]], 11 Jullie 1925), sendeling te [[Bloemfontein]], [[Herbertsdale]] en [[Riversdal]], vader van [[E.B. Grosskopf]] en [[J.F.W. Grosskopf]] en getroud met die oudste dogter van die sendeling C.H.T. Grützner *Carl Heinrich Theodore Grützner (*Strehlen, Silesië, 20 Maart 1834 - †Berlyn, 7 April 1910), Berlynse sendeling in die [[ZAR]] *Friedrich Wilhelm Güldenpfennig (*1818 - †1868) *Carl August Daniël Heese (*24 Februarie 1867 - †23 Augustus 1901) *Daniël Friedrich Siegfried Heese (*21 Oktober 1833 - †10 Mei 1905) *Carl Adolf Gustav Hoffmann (*2 Augustus 1868 - †15 September 1962) *Heinrich Howe<!--Carl Heinrich Leopold--> (*Duitsland, 1832 - †[[Haarlem, Wes-Kaap|Haarlem]], Kaap, 1902), arriveer 1858<!--sendeling van 1882-1902?--> *Rasmus Jensen (*Rawit, Denemarke, 1853 - †Middelburg, 1934), werksaam 1880-1926 *Johann David Michael Kikillus (*Wilkomeden, Oos-Pruise, 1847<!--of 1849?--> - †Herbertsdale, 1907), arriveer 1880, sendeling op [[Herbertsdale]] *Furchtegott Johann Carl Knothe (*Tomaszow, Pole, 1838 - †Mphome, Tvl, 1892), arriveer 1863 *Oswald Robert Paul Krause (*Polkwitz bei Glogau, [[Silesië]], <!--17 Julie-->1846 – †Pietersburg, 13 Desember 1915) *Gustav Adolf Kraut (*Hamburg, 1807 - †Pretoria, 1873), 1833-1835, 1838 na [[Bethanie, Vrystaat]] *Johann Heinrich Albert Kropf (*Potsdam, 27 Maart 1822 - †[[Stutterheim]], 20 Desember 1910), Xhosa-taalkundige, leksikograaf, Bybelvertaler *Nicolaus Kuhn/Niklaas Koen (†Georgenholtz-sendingstasie, 1882) *Gerhard August Peter Kuhn (*Georgenholtz, 1881 - †Pietersburg, 1950), moontlik 1909 georden *Hermann Friedrich Ludwig Kuschke (*Berlyn, 1853 - †Johannesburg, 1927). Sy kleinseun was die nyweraar George Siegfried Johannes Kuschke. [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, August Ferdinand Lange, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|190px|A.F. Lange, ca 1835^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] *August Ferdinand Lange (*Rohrbeck, Pruise, 1810). Dienstyd moontlik 1833-1838. *Carl Robert Lange (*1812 - †Boshof, 1881), werksaam 1835-1840 *Ludwig Liefeldt (*Berlyn, 1811 - †Petersburg, [[Qonce|King William’s Town]], 1873), arriveer 1839, werk in [[Transkei]] *Alexander Merensky (*Panten, naby Liegnitz, Benede-Silesië (nou in [[Pole]]), <!--8 Junie-->1837 - †[[Berlyn]], <!--22 Mei-->1918), geograaf, etnoloog, skrywer, geneesheer, vader van [[Hans Merensky]]. Lees ook [[Botshabelo]] en [[Fort Merensky]] *Nikolaus Meyfarth, sendeling te Pniel en [[Bethanie, Vrystaat]] *Johann Albrecht Nachtigal (*Berlyn, April 1838 - †Detmold, Duitsland, 6 Julie 1899) *Theodor Carl Nauhaus (*1835 - †1903) *Adolph Albert Ortlepp (*Bernstadt, Silesië, 7 Oktober 1807 – [[Colesberg]], 8 Oktober 1879), werk op [[Bethanie, Vrystaat]] *Gustav Pakendorf (*29 Augustus 1869 - †20 September 1944) *Karl Wilhelm Posselt (*Diekouw, Brandenburg (Neumark), 20 Junie 1815 - †[[New Germany, KwaZulu-Natal]], 12 Mei 1885), Lutherse predikant, stigter van Christianenberg in [[Natal]] 1854 *Friedrich Prietsch, werk op [[Zoar, Wes-Kaap]] en [[Haarlem, Wes-Kaap]] *Theodor C.L. Radloff (†1872), werk op [[Amaliënstein]], [[Zoar, Wes-Kaap]] en [[Bethanie, Vrystaat]] *Friedrich (Fritz) Reuter (*Löwenbruch, naby Teltow, [[Pruise]], 22 Augustus 1848 - †Medingen, Transvaal, 9 Julie 1941), Berlynse sendeling in Modjadjeland, lees [[Gravelotte]] *Friedrich (Fritz) Scheffler (*1 Maart 1874), werk in [[Masjonaland]] en later [[Herbertsdale]]. Daar is ‘n boek oor sy lewe, naamlik ''Liewe Lydia – Liewe Fritz, liefdesbriewe van die jong Friedrich Scheffler en sy ongesiene beminde Lydia Stacklies 1905-190''. Voorberei vir publikasie deur Hans Scheffler en [[Alba Bouwer]] en uitgegee deur [[Tafelberg-Uitgewers]], [[Kaapstad]], 1972. {{ISBN|0-624-00315-9}} *[[Johann Schmelen]], kenner van die [[Nama]]-taal, pionier-reisiger *August Schmidt (*1821 - †1904), werk op [[Amaliënstein]] *Carl Friedrich Julius Schultheiss (*Berlyn, 1815 - †[[Bultfontein]], 1897), werk in die jare 1837 tot ~1854/1876 *Adolf Schumann (*1835 - †1904) *Erdmann Schwellnuss (*1841 - †1910) *Paul Erdmann Schwellnus (*22 September 1877 - †2 Maart 1946), kenner van tale van [[Venda]] en [[Noord-Sotho]], vertaler van die Bybel in Bavenda en volkekundige *Johannes Wilhelm Seidenfaden (*Witzenhausen, 27 Februarie 1782 - †Honingklip, [[Swellendam]], 8 Mei 1863), werk o.a. te [[Suurbraak]] *Gustav Trümpelmann (*14 April 1841 - †19 April 1923) *Johannes Friedrich Theodor Trümpelmann (*6 Februarie 1881 - †13 April 1954), werk op [[Botshabelo]] *Paul Trümpelmann (*1 Maart 1873 - †28 Julie 1929), superintendent van die BSG *Johann Gotfried Ulbricht (†Theopolis, 1821), werk te Bethelsdorp en Theopolis *Hermann Theodor Wangemann (*Bad Wilsnack, Brandenburg, 27 Maart 1818 - †[[Berlyn]], 18 Junie 1894), direkteur van die BSG 1865-1894, onderneem twee reise na die sendingstasies in Suider-Afrika *August Wilhelm Winter (*1813 - †1889), werk te [[Bethanie, Vrystaat]] *Carl Friedrich Wuras (*Herzberg, Oos-Pruise, 9 Junie 1809 - †plaas Herzberg, [[Bethanie, Vrystaat]] (Wurasoord), 20 Mei 1891), kenner van die taal van die [[Korana]] [[Lêer:Berlynse Sendinggenootskap, Johann August Ludwig Zerwick, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|regs|190px|J.A.L. Zerwick, ca 1835, was ook medikus^{{{tooltip|KI|KI-konsep van bronfoto, sien lêerinligting}}}]] *Johann August Ludwig Zerwick (*11 Desember 1809 - †Middelburg, 1 Junie 1885), sendeling, geneesheer o.a. op [[Bethanie, Vrystaat]] en [[Amaliënstein]], lees ook [[Geskiedenis van geneespraktyk in Suid-Afrika]] *Carl Zunckel (*naby Berlyn, 4 Desember 1822 - †Emmaus, Natal, 8 Julie 1899), Berlynse sendeling in Natal ==Sol Plaatje== [[Sol Plaatje]] het as Christen op die sendingstasie Pniël grootgeword. ==Lees ook== *[[Duitsers in Natal]] ==Bibliografie== *Malherbe, D.F. du T.: Stamregister van die Suid-Afrikaanse volk. [[Stellenbosch]]: Tegniek, 1966 *Pienaar, P. de V. (red.): Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, 1968 *[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], deel 2. [[Kaapstad]]: [[Nasou]], 1970 *van der Merwe, Werner: Die Berlynse Sending in Suid-Afrika. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 32, nr. 1, Desember 1982 {{Normdata}} [[Kategorie:Christelike sendings]] oj1h88uokydnsgbmslt2ca58kzxjpww 0 413472 3138811 3131817 2026-10-28T19:00:37Z SpesBona 2720 Klaar 3138811 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vlag | Naam = Griekeland | Artikel = | Beeld = Flag of Greece.svg | Beeldgrootte = 210px | Geen_grens = | Bynaam = {{el}} Η Γαλανόλευκη<br />{{af}} Blou-en-wit<br />{{el}} Η Κυανόλευκη<br />{{af}} Siaan-en-wit | Ander_byname = | Gebruik = 111111 | Simbool = {{FIAV|normal}} {{FIAV|Mirror}} | Verhouding = 2:3 (en ook 7:12) | Goedgekeur_op = [[22 Desember]] [[1978]]<ref name="FOTW">{{en}} {{cite web |url=https://www.fotw.info/flags/gr.html |title=Griekeland |publisher=Flags of the World |accessdate=5 Junie 2025}}</ref><br />(Vlootvaandel 1822–1832 en sedert 1970, nasionale vlag 1969–1970; sedert 1978)<ref name="Dekreet 254">{{en}} {{cite journal |url=https://et.gr/api/Download_Small/?fek_pdf=19690100159 |title=Νομοθετικὸν Διάταγμα ὑπ’ ἀριθ. 254 Περὶ τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῶν Πολεμικῶν Σημαιῶν |journal=Staatskoerant van die Koninkryk Griekeland |publisher=Nasionale Drukkery |location=Athene |volume=A |issue=159 |date=18 Augustus 1969 |accessdate=7 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907195058/https://www.et.gr/api/Download_Small/?fek_pdf=19690100159 |archive-date=7 September 2023 |url-status=dead}}</ref><ref name="Wet 851">{{el}} {{cite web |url=https://parisis.wordpress.com/wp-content/uploads/2011/03/cf80ceb5cf81ceaf-ceb5ceb8cebdceb9cebaceaecf82-cf83ceb7cebcceb1ceafceb1cf82-cf86ceb5ceba_233-1978.pdf |title=Περί της Εθνικής Σημαίας, των Πολεμικών Σημαιών και του Διακριτικού Σήματος του Προέδρου της Δημοκρατίας |journal=Staatskoerant van die Helleense Republiek |publisher=Nasionale Drukkery |date=22 Desember 1978 |accessdate=25 Oktober 2026}}<br />{{el}} {{cite web |url=https://www.e-nomothesia.gr/kat-semaia/n-851-1978.html |title=Νόμος 851/1978 : Περί της Εθνικής Σημαίας, των Πολεμικών Σημαιών και του Διακριτικού Σήματος του Προέδρου της Δημοκρατίας |publisher=Nomothesia |date=17 April 2018 |accessdate=25 Oktober 2026}}</ref> | Ontwerp = Nege horisontale bane in wit en blou afgewissel met ’n wit Griekse kruis op ’n blou agtergrond in die skildhoek. | Ontwerper = }} Die '''nasionale vlag van [[Griekeland]]''' ([[Grieks]]: Σημαία της Ελλάδας, ''Simaía tis Elládas''), waarna algemeen verwys word as die '''Blou-en-wit''' (Grieks: Γαλανόλευκη, ''Galanólefki'') of die '''Siaan-en-wit''' (Grieks: Κυανόλευκη, ''Kyanólefki''), is op 22 Desember 1978 amptelik in gebruik geneem en word as een van Griekeland se nasionale simbole erken. Dit vertoon nege horisontale bane in wit en blou afgewissel met ’n wit Griekse kruis op ’n blou agtergrond in die skildhoek wat [[Christendom]] verteenwoordig. Die blasoen (heraldiese beskrywing) van die vlag is asuur, vier bane in silwer; in die skildhoek ’n Griekse kruis. Die vlag se blouskakering het in gebruik verander, insluitende helder- en donkerblou, laasgenoemde word sedert die laat 1960’s meer gebruik. Die vlag is op 13 Januarie 1822 vir die eerste keer deur die Eerste Nasionale Vergadering by Epidaurus in gebruik geneem. Die amptelike vlagverhouding is 2:3.<ref name=presidency>{{el}} {{cite web |url=http://www.presidency.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=6&lang=en |title=Σημαία |publisher=Presidentskap van die Helleense Republiek |accessdate=10 April 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110410212637/http://www.presidency.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=6&lang=en |archive-date=10 April 2011 |url-status=dead}}</ref> Alhoewel die nege strepe geen amptelike betekenis het nie, verteenwoordig hulle volgens die gewildste interpretasie die [[Lettergreep|lettergrepe]] van die frase Ελευθερία ή Θάνατος (“Vryheid of die Dood”): die vyf blou bane vir die lettergrepe in Ελευθερία en die vier wit bane vir dié in ή Θάνατος.<ref name="Army">{{el}} {{cite web |url=http://www.army.gr/n/g/publications/articles/GreekFlag0/GreekFlag1/ |title=Η καθιέρωση της ελληνικής σημαίας |publisher=Generale Staf van die Helleniese Weermag |author=Alexander-Michael Hadjilyra |date=2003 |accessdate=2 April 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070402084632/http://www.army.gr/n/g/publications/articles/GreekFlag0/GreekFlag1/ |archive-date=2 April 2007 |url-status=dead}}</ref> Daar word ook gesê dat die totaal van nege bane die letters van die woord ελευθερία (“Vryheid”) verteenwoordig.<ref name="Army" /> Wit en blou kan ook die Griekse hemel en meer se kleure verteenwoordig.<ref>{{en}} ''The Flag Bulletin, Volumes 14–17'', Flag Research Center, 1976, bl. 63: “Greeks wanted this color for their flag because they have always looked at the blue sky and the blue ocean.”</ref> == Geskiedenis == Historici het voorgestel dat die huidige vlag afgelei is van ’n vroeëre ontwerp, die byna identiese vlag van die magtige [[Kreta|Kretiese]] Kallergis-familie. Hierdie vlag is gebaseer op hul wapenskild waarvan die patroon na bewering afgelei is van die veldteken van hul voorouers [[Nikephoros II Phokas]] (963–969) van die [[Bisantynse Ryk]]. Hierdie patroon (volgens moeilik verifieerbare beskrywings) het nege bane in wit-en-blou en ook ’n kruis in die linker boonste hoek ingesluit.<ref name="Zapheiriou">{{el}} {{cite book |author=N. Zapheiriou |title=Η Ελληνική Σημαία από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα |publisher=Eleftheri Skepsis |location=Athene |year=1995 |isbn=960-7199-60-X}}</ref> Hoewel die gebruik van die afwisselende blou en wit – of silwer – bane op (verskeie eeue-oue) wapenskilde van die Kallergis goed gedokumenteer is, het geen afbeelding van hierdie beskrywing behoue gebly nie.<ref>{{el}} {{cite web |url=http://kallergides.blogspot.com/p/blog-page_18.html |title=ΟΙ ΚΑΛΛΕΡΓΗΔΕΣ |accessdate=1 September 2022}}</ref> Sedert ten minste 1810 en deur die rewolusie heen het sekere bronne ’n vlag beskryf wat uit agt horisontale, afwisselende blou en wit bane bestaan ​​en deur [[Grieke]] as ’n seevlag gebruik is; dit dui op ’n verband met die oorspronklike vlootvaandel en die latere nasionale vlag.<ref name="LS">{{en}} {{cite book |author=Labros Skartsis |title=Origin and Evolution of the Greek Flag |url=https://www.academia.edu/32481895/Origin_and_Evolution_of_the_Greek_Flag |publisher=Academia |location=Athene |year=2017 |isbn=978-960-571-242-6}}</ref> === Oudheid en Bisantynse Ryk === Die Bisantyne het, soos die [[Rome]]ine voor hulle, ’n verskeidenheid vlae en baniere gebruik hoofsaaklik om verskillende militêre eenhede aan te dui. Dit was gewoonlik vierkantige of reghoekige baniere met ’n aantal banierkoppe aan.<ref>{{el}} [[Mauricius van Bisantium|Keiser Mauricius]], ''Strategikon'', II.14.</ref> Die prominentste onder die vroeë Bisantynse vlae was die ''labarum''. In die afbeeldings van die middel en latere Ryk wat behoue gebly het, hoofsaaklik die ''Skylitzes'', is die oorheersende kleure rooi en blou in horisontale bane met ’n kruis wat gewoonlik in die middel van die vlag geplaas is. Ander algemene simbole wat prominent op seëls vertoon is, was afbeeldings van [[Jesus van Nasaret|Christus]], die [[Maria|Maagd Maria]] en [[heilige]]s, maar dit het eerder persoonlike as familie- of staatsimbole verteenwoordig. [[Heraldiek]] in die Wes-Europese styl was egter nog onbekend tot die laaste eeue van die Ryk.<ref>{{en}} {{cite book |editor=Alexander Kazhdan |title=Oxford Dictionary of Byzantium |url=https://archive.org/details/oxforddictionary0002unse_d7l6 |publisher=Oxford University Press |year=1991 |isbn=978-0-19-504652-6 |pages=472, 999}}</ref> Nêrens word gepraat van ’n staatsvlag nie, tot die Spaanse atlas ''Conosçimiento de todos los reynos'' (“Kennis van al die koninkryke”) in die middel 14de eeu die vlag van “die Ryk van Konstantinopel” afbeeld as ’n tetragram-Sint Joriskruis in rooi op wit, van die regerende Palailogos-familie. Daarop is vier [[Beta (letter)|betas]] of ''pyrekvola'' (“brandswaarde”) in elke kwart van die vlag aangebring wat die keiserlike leuse Βασιλεύς Βασιλέων Βασιλεύων Βασιλευόντων (“Koning der Konings Regerend oor die Regeerders”) verteenwoordig.<ref name="heraldica">{{en}} {{cite web |url=https://www.heraldica.org/topics/national/byzantin.htm |title=Byzantine Heraldry |publisher=Heraldica |accessdate=25 Oktober 2026}}</ref> Die tetragramkruisvlag, soos dit in die tweede en derde kwarte van die ontwerp voorkom, is goed gedokumenteer. In dieselfde Spaanse atlas word hierdie “eenvoudige” tetragramvlag aangedui as die “vlag van [[Thessaloniki|Salonika]] en “die ware Griekeland en Ryk van die Grieke” (''la vera Grecia e el imperio de los griegos'').<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crwflags.com/fotw/flags/gr_byz.html#con |title=Byzantine Empire |publisher=Flags of the World |accessdate=25 Oktober 2026}}</ref> Die (gevierendeelde) rangskikking wat die Sint Joriskruis insluit is slegs in die Spaanse atlas gedokumenteer, en voeg waarskynlik die wapenskild van [[Genua]] (wat Galata beset het) en dié van die Bisantynse Ryk saam, en is waarskynlik slegs in Konstantinopel vertoon.<ref name="LS" /> Pseudo-Kodinos het die gebruik van die “tetragramkruis” op die banier (''phlamoulon'') wat deur die vlootvaartuie vertoon is, opgeteken, terwyl die ''megas doux'' ’n beeld van die keiser op ’n perd vertoon het.<ref>{{en}} {{cite book |editor=Alexander Kazhdan |title=Oxford Dictionary of Byzantium |url=https://archive.org/details/oxforddictionary0002unse_d7l6 |publisher=Oxford University Press |year=1991 |isbn=978-0-19-504652-6 |pages=472–473}}</ref> === Ottomaanse tydperk === [[Lêer:Graeco-Ottoman banner.png|duimnael|links|Die handelskip ''Panagia tis Hydras'', gebou in 1793, wat die Grieks-Ottomaanse vlag vertoon]] [[Lêer:Agios Nikolaos and Poseidon.jpg|duimnael|''Agios Nikolaos'' (1797) en ''Poseidon'' (1815), onder eienaarskap van die gebroeders Anargyros van [[Spetses]], wat variante van die [[Vlag van Rusland|Russiese vlag]] vertoon]] Gedurende die [[Ottomaanse Ryk|Ottomaanse heerskappy]] is verskeie nieamptelike vlae deur die Grieke gebruik, wat gewoonlik gebruik gemaak het van die Bisantynse dubbelkoppige adelaar, die kruis, uitbeeldings van heiliges en verskeie leuses.<ref name="LS" /> Die militêre leier Giannis Stathas het van 1800 af ’n vlag op sy skip gebruik waarop ’n wit kruis op ’n blou agtergrond was. Die eerste vlag met dié ontwerp wat eindelik aanvaar is, is in 1807 in die Evangelistria-klooster in [[Skiathos]] ontwerp en gehys. Verskeie militêre leiers (insluitend [[Theodoros Kolokotronis]] en [[Andreas Miaoulis]]) het daar vergader vir beraadslaging en opstand, en hulle is deur die plaaslike biskop onder die vlag besweer.<ref name="Army" /> === Aanname === [[Lêer:Old land flag of Greece.png|duimnael|Die ou landsvlag wapper steeds oor die ou parlementsgebou in [[Athene]]]] [[Lêer:Evangelical School Teachers and Graduates, 1878.JPG|duimnael|Griekse onderwysers en gegradueerdes van die evangeliese skool [[Smirna]] met die Griekse vlag in 1878]] Europese monargieë, bondgenote in die sogenoemde “Konsert van Europa”, was agterdogtig teenoor nasionale of sosiale rewolusionêre bewegings soos die ''Etaireia''. Die Eerste Griekse Nasionale vergadering, byeengeroep in Januarie 1822, het gevolglik stappe onderneem om homself van die ''Etaireia'' se nalatenskap te distansieer en die ontluikende Griekeland uitgebeeld as ’n “gewone”, geordende volkstaat.<ref name="Army" /> Vervolgens is nie net die streeksrade vervang met ’n sentrale administrasie nie, daar is ook besluit om al die rewolusionêre vlae af te skaf en ’n universele landsvlag aan te neem. Die rede hoekom die bepaalde rangskikking (’n wit kruis op blou) gekies is in plaas van die meer gewilde blou kruis op ’n wit veld, bly onbekend.<ref name="Army" /> Op 15 Maart 1822 het die voorlopige regering met die dekreet no. 540 die presiese patroon bepaal: ’n wit kruis op ’n blou veld (eenvoudig) vir die landsvlag; nege afwisselend gekleurde bane met die wit kruis op ’n blou veld in die skildhoek vir die vlootvaandel; en blou met ’n blou kruis op ’n wit veld in die skildhoek vir die burgerlike vaandel (handelsvlag).<ref name=presidency /><ref name="Army" /> Op 30 Junie 1828 is, deur ’n dekreet deur die goewerneur [[Ioannis Kapodistrias]], die burgerlike vaandel verwyder en die kruis-en-strepe vaandel het die nasionale vaandel geword, gebruik deur beide vloot- en handelskepe.<ref name="Army" /> Op 7 Februarie 1828 is die Griekse vlag vir die eerste keer internasionaal erken deur ’n amptelike groet van Britse, Franse en Russiese magte in [[Nafplio]], die destydse hoofstad van Griekeland.<ref name="MEE">{{el}} {{cite book |url=http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?filename=%2Fvar%2Fwww%2Fanemi-portal%2Fmetadata%2Fa%2Ff%2Fb%2Fattached-metadata-01-0002588%2F279838_10.pdf&rec=%2Fmetadata%2Fa%2Ff%2Fb%2Fmetadata-01-0002588.tkl&do=279838_10.pdf&width=662&height=963&pagestart=1&maxpage=1104&lang=en&pageno=1&pagenotop=1&pagenobottom=262|title=Μεγάλη Ἐλληνικὴ Ἐγκυκλοπαιδεῖα |volume=10 |location=Athene |publisher=Pyrsos Co. Ltd. |date=1934 |page=242 |accessdate=5 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211105170347/https://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?filename=%2Fvar%2Fwww%2Fanemi-portal%2Fmetadata%2Fa%2Ff%2Fb%2Fattached-metadata-01-0002588%2F279838_10.pdf&rec=%2Fmetadata%2Fa%2Ff%2Fb%2Fmetadata-01-0002588.tkl&do=279838_10.pdf&width=662&height=963&pagestart=1&maxpage=1104&lang=en&pageno=1&pagenotop=1&pagenobottom=262 |archive-date=5 November 2021 |url-status=live}}</ref> === Historiese ontwikkeling === [[Lêer:Specifications for the Flag of Greece (1833).png|duimnael|links|upright|Die eerste amptelike bepalings vir die oorlogsvlag of vlootvaandel (gepubliseer op 3 Junie 1833)]] [[Lêer:Administrative flags of Greece, Megale Ellenike Egkyklopaideia, 1934.jpg|duimnael|links|upright|Administratiewe vlae van Griekeland (1934)]] Ná die stigting van die Koninkryk Griekeland in 1832 het die nuwe koning, [[Otto van Griekeland|Otto]], die koninklike wapen (’n skild in sy voorvaderlike Beierse patroon met ’n kroon op) in die middel van die kruis vir militêre vlae gevoeg (vir beide op land en ter see).<ref name=presidency /> Die dekreet van 4 (16) April 1833 het voorsiening gemaak vir verskeie maritieme vlae soos die oorlogsvlag of vlootvaandel (met ’n verhouding van 18:25), wimpel, koninklike vaandel (met ’n verhouding van 7:10) en burgerlike vaandel (d.w.s die vlootvaandel sonder ’n wapen).<ref>{{el}} {{cite web |url=http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wG-pNmgvR9663dtvSoClrL8Iqk9pJn1S_jtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6hq6ZkZV96FIHRj4KF2eAQU6pex3eEyRyAtkKMn8GThQtzZta2lztro. |title=Περὶ τῆς πολεμικῆς καὶ ἐμπορικῆς σημαίας τοῦ Βασιλείου |publisher=Regering van Griekeland |location=Athene |date=3 Junie 1833 |work=Staatskoerant |accessdate=2 Junie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602101115/http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wG-pNmgvR9663dtvSoClrL8Iqk9pJn1S_jtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6hq6ZkZV96FIHRj4KF2eAQU6pex3eEyRyAtkKMn8GThQtzZta2lztro. |archive-date=2 Junie 2013 |url-status=live}}</ref> In 1863 is die 17-jarige Deense prins Wilhelm tot Griekeland se nuwe koning verkies en hy het die naam [[George I van Griekeland|George I]] aangeneem. Volgens ’n koninklike dekreet van 28 Desember 1863 is krone ingevoer op die verskeie vlae pleks van die wapen.<ref>{{el}} Koninklike dekreet van 28 Desember 1863. [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wEAK2kq_ZCTwHdtvSoClrL8zhQSQP9tRnopCCmqt4mgGEHlbmahCJFQEmRQwePEviF8EeCoaT0MAKztT3Sb63xk3VkL3PiCQ3TmKpPQrAvPZQfu8Gq1RKKQmyoZK8o4WQPyqD8Tm5-gGp6p-90qkEjIiPRjFvgWiF1-jSMp3DjaoQ.. Gazette 5/1864, 3-2-1864, bl. 16–17]</ref> Soortgelyke reëlings is getref vir die koninklike vlae wat die wapen van die [[Huis van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg]] op ’n vierkantige weergawe van die nasionale vlag getoon het. ’n Vierkantige weergawe van die landsvlag met Sint Joris in die middel is op 9 April 1864 goedgekeur as die weermag se kleure.<ref name="Army" /><ref>{{el}} {{cite web |url=http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wEAK2kq_ZCTwHdtvSoClrL89jIOERdkaTXtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5UkHEKavWyL4FoKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijGEKYZW5D6cHE0jxwiaE_B3VjI95Ckucxi5zOQRDDluu |title=Gazette 16/1864, 25-4-1864, bl. 85 |accessdate=10 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110114418/http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wEAK2kq_ZCTwHdtvSoClrL89jIOERdkaTXtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5UkHEKavWyL4FoKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijGEKYZW5D6cHE0jxwiaE_B3VjI95Ckucxi5zOQRDDluu |archive-date=10 November 2017 |url-status=live}}</ref> Die presiese vorm en gebruik van die vlae is bepaal deur ’n koninklike dekreet op 26 September 1867.<ref name="Army "/><ref>{{el}} {{cite web |url=http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wEg7sqjUkXhkHdtvSoClrL8rhVGUJriOULtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5UkHEKavWyL4FoKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijB2CD49C6oOTf0c1KpUdpIBmx7O5mCsosB2RnMH1Gsqc |title=Gazette 61/1867, 19-10-1867, bl. 700-701 |accessdate=10 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110171645/http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wEg7sqjUkXhkHdtvSoClrL8rhVGUJriOULtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5UkHEKavWyL4FoKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijB2CD49C6oOTf0c1KpUdpIBmx7O5mCsosB2RnMH1Gsqc |archive-date=10 November 2017 |url-status=live}}</ref> Deur ’n nuwe koninklike dekreet op 31 Mei 1914 is die verskeie vlae van Griekeland en sy weermag verder gereguleer. Met hierdie dekreet is die vlag met die kroon goedgekeur as staatsvlag vir gebruik deur departemente, ambassades en staatsdienste, terwyl die seevlag (sonder die kroon) toegelaat is vir gebruik deur privaat persone.<ref name="Army" /> Op 25 Maart 1924 is met die stigting van die Tweede Helleniese Republiek die krone van al die vlae verwyder.<ref name="Army" /> Op 20 Februarie 1930 is die nasionale vlag se verhouding bepaal as 2:3 en die arms van die kruise as “een vyfde van die vlag se breedte”. Die landweergawe van die nasionale vlag is gebruik deur departemente, ambassades en oor die algemeen deur al die staats- en militêre dienste, terwyl die seevlag gebruik is deur vloot- en handelskepe, konsulate en privaat burgers. Op 10 Oktober 1935 het [[Georgios Kondylis]] die monargie herstel. Met die dekreet van 7 November 1935 is die dekreet van 31 Mei 1914 heringestel.<ref name="1935 Flags Restoration Decree">{{el}} {{cite web |url=http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFO_KkoXZFLcndtvSoClrL8c6_D4wm7uet5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx9hLslJUqeiQDXcWtx2XOBuUCmKPaHy46nmatzZ4drAC3R56ovwa0E8. |title=ΦΕΚ 541/1935, dated 12.11.1935, bl. 2656 |accessdate=1 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401022850/http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFO_KkoXZFLcndtvSoClrL8c6_D4wm7uet5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx9hLslJUqeiQDXcWtx2XOBuUCmKPaHy46nmatzZ4drAC3R56ovwa0E8. |archive-date=1 April 2022 |url-status=live}}</ref> In die tydperk van 1941 tot 1944 is die Griekse vlag se gebruik verbied, veral tydens die besetting deur die [[Spilmoondhede]] [[Nazi-Duitsland]], [[Italië]] en [[Bulgarye]]. Dit was ’n simbool van nasionale weerstand en stryd teen die besettingsmagte. In September 1944 het, ten spyte van [[terrorisme]] en dreigemente, die onderwyser Konstantinos Kazanas saam met Asterios Asteriadis, terwyl die wyer Oos-Makedonië deur die Bulgare beset was, op die sentrale plein in [[Prosotsani]] die [[Vlag van Bulgarye|Bulgaarse vlag]] gestryk en met die Griekse s’n vervang. Dié gebeurtenis was in die hele besette Europa uniek in die sin, dat die besettingsmag se vlag bedags met die nasionale vlag vervang is.<ref>{{el}} {{cite book |author=Γεώργιος Βουλτσιάδης |title=Η Προσοτσάνη μέσα από την Ιστορία |year=1995 |isbn=9780007814404 |pages=319}}</ref><ref>{{el}} [https://ergasia-press.gr/o-mikrasiatis-dimodidaskalos-kai-antistasiakos-kostas-kazanas/ Ο Μικρασιάτης δημοδιδάσκαλος και αντιστασιακός Κώστας Καζάνας, ergasia-press.gr, 27/12/2020]</ref><ref>{{el}} Πρωινός Τύπος, σελ. 4, 31/07/2020</ref><ref>{{en}} Papayiannou, A. (2020). Women in the National Resistance and the Civil War: The example of Larisa [Master’s thesis, University of Western Macedonia]. OpenArchives. https://www.openarchives.gr/aggregator-openarchives/edm/uowm/000126-1966</ref> <center><gallery align="center" widths="150" caption="Historiese afbeeldings"> Lêer:Balkan League and Hagia Sophia.jpg| ’n 1912-Propagandaplakkaat oor die Balkanliga met die vlae van [[Vlag van Bulgarye|Bulgarye]], Griekeland, [[Vlag van Montenegro|Montenegro]] en [[Vlag van Serwië|Serwië]] en die [[Hagia Sofia]] in die agtergrond Lêer:Map of Great Greece (Megali Hellas) Venizelos c1920.jpg| ’n Kaart van die ''Megali Idea'' (Μεγάλη Ιδέα, ''Megáli̱ Idéa''; “Nuwe idee”) oor ’n Groter-Griekeland ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] Lêer:New Greece Hellenic Fleet and Conquered Lands 1821-1913 Print.jpg| Die Helleniese vloot en verowerde gebiede van 1821 tot 1913 </gallery></center> === Militêre diktatuur === Die wetlike bepalings het vir ’n betreklik lang tydperk onveranderd gebly. In 1967 het ’n nuwe verpligte wet (198) die verklaring van streeksvlagdae bepaal, maar nie die vlag gewysig nie. Op 18 Augustus 1969 is die seevlag egter tot die enigste nasionale vlag verklaar<ref>{{el}} {{cite journal |url=https://www.et.gr/api/Download_Small/?fek_pdf=19690100159 |date=18 Augustus 1969 |accessdate=7 September 2023 |location=Athene |journal=Staatskoerant van die Koninkryk Griekeland |title=Νομοθετικὸν Διάταγμα ὑπ’ ἀριθ. 254 Περὶ τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῶν Πολεμικῶν Σημαιῶν |volume=A |issue=159 |publisher=Nasionale Drukkery |archive-date=7 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907195058/https://www.et.gr/api/Download_Small/?fek_pdf=19690100159 |url-status=live}}</ref> en op 18 Augustus 1970 is die vlagverhouding verander van 2:3 tot 7:12.<ref name="Army" /> Vlae wat deur departemente, ambassades en openbare geboue gebruik is, het die kroon in die middel getoon tot die amptelike afskaffing van die monargie op 1 Junie 1973 en die gebruik van die kroon is amptelik op 16 Julie dieselfde jaar gestaak.<ref>{{en}} Wetgewende Dekreet 53/1973 ''On the amendment of certain provisions of the L.D. 254/69 "Regarding the National Flag and War Flags"'' (Government Gazette Issue A 144/1973)</ref> Ná die herinstelling van demokrasie het die wet 48/1975 en die presidensiële dekreet 515/1975, wat albei op 7 Junie 1975 in werking getree het, die situasie hersien en die voormalige “landsvlag” as die enigste vlag van Griekeland aangewys en dat dit ook op see gebruik moes word. In 1978 is die situasie weer verander, toe die seevlag weer die enigste vlag van Griekeland geword het en al die vorige bepalings geskrap is.<ref name="Army" /> === Teorieë oor die blou en wit kleure === Verskeie Griekse navorsers het probeer om ’n kontinuïteit in gebruik en betekenis van die kleure blou en wit deur die Griekse geskiedenis heen vas te stel.<ref name="Zapheiriou"/><ref name="Tzouras">{{el}} V. Tzouras, ''Η Ελληνική Σημαία, Μελέτη Πρωτότυπος Ιστορική (Die Griekse vlag, oorspronklike historiese studie)'', A. Lantzas, Kerkyra 1909</ref><ref name="Kokkoni">{{el}} E. Kokkoni en G. Tsiveriotis, ''Ελληνικές Σημαίες, Σήματα-Εμβλήματα (Griekse vlae, tekens en embleme)'', Athene 1997 {{ISBN|960-7795-01-6}}</ref> Aangehaalde gebruike sluit in die patroon van blou en wit op die skild van [[Achilles]],<ref name="Tzouras" /><ref name="LS" /> die skynbare verband van blou met die godin [[Atena]], van [[Alexander die Grote]] se weermagbaniere,<ref name="Zapheiriou" /> moontlike blou en wit vlae wat gedurende die Bisantynse tydperk gebruik is,<ref name="Tzouras" /><ref name="LS" /> vermeende wapens van keiserlike dinastieë en adellike families, uniforms, keiserklere, stamvaders se trone, ens.,<ref name="Zapheiriou"/><ref name="Kokkoni"/> gedokumenteerde 15de-eeuse weergawes van die Bisantynse keiserlike embleme<ref name="LS" /> en natuurlik gevalle in gebruik tydens die Ottomaanse heerskappy en die Griekse rewolusie. ’n Aantal bronne beskryf sedert ten minste 1810 en deur die rewolusie heen ’n vlag wat bestaan het uit agt horisontale bane afwisselend blou en wit wat deur Grieke as ’n seevlag gebruik is en wat ’n verband met die oorspronklike vlootvaandel suggereer.<ref name="LS" /> Aan die ander kant merk die Groot Griekse Ensiklopedie in sy 1934-inskrywing oor die Griekse vlag op dat “baie dinge gesê is oor die oorsake wat tot hierdie bepalings vir die Griekse vlag gelei het, maar sonder historiese meriete”.<ref name="MEE" /> === Vorige vlae === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Byzantine imperial flag, 14th century, square.svg| {{FIAV|historical}} Hierdie ontwerp van die 14de eeu gedurende die Palaiologos is die enigste bewese vlag van die [[Bisantynse Ryk]] Lêer:Fictitious Ottoman flag 2.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die [[Ottomaanse Ryk]], 1453 tot 1844 Lêer:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Ottomaanse Ryk, 1844 tot 1922 Lêer:Spachides Flag.svg| {{FIAV|reconstructed}} Vlag wat deur die Griekse sipahi’s van die Ottomaanse leër gebruik is, 1431 tot 1619 Lêer:Roman (Orthodox Christian) Merchant Flag 1453-1793.svg| {{FIAV|historical}} Romeinse ([[Grieks-Ortodokse Kerk|Ortodoks-Christelik, Grieks]]) handelsvlag en burgerlike vaandel vir handelskepe in besit van Ottomaanse onderdane wat ook Grieks-Ortodoks was (''[[Rûm|Rum]]'') ''millet'', 1453 tot 1793 Lêer:Flag of the Principality of Samos (1834–1912).svg| {{FIAV|historical}} Burgerlike vlag en vaandel van die Prinsdom Samos, 1835 tot 1912 Lêer:Flag of the Septinsular Republic.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Republiek van die Sewe Eilande, 1800 tot 1807, die eerste outonome moderne Griekse staat Lêer:Flag of the United States of the Ionian Islands.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Verenigde State van die Ioniese Eilande, 1815 tot 1864 Lêer:Flag of Cretan State.svg| {{FIAV|Historical}} Nasionale vlag en vaandel van die Kretiese Staat, 1898 tot 1913 Lêer:Flag of the Free State of Ikaria.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Ikareense Vrystaat, 1912 </gallery></center> ==== Onafhanklikheidsoorlog ==== <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Rigas Feraios flag manuscript.png| {{FIAV|proposal}} Vlagvoorstel vir Griekeland deur Rigas Feraios in sy manuskripte Lêer:Βρυζάκης, Θεόδωρος - Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί τη σημαία της Επανάστασης, 1865.jpg| {{FIAV|proposal}} Biskop Germanos van Patras seën die vlag van die Griekse rewolusionêres by die [[klooster]] Agia Lavra, deel van 'n gewilde verhaal oor die begin van die 1821-rewolusie, alhoewel dit nooit werklik gebeur het nie Lêer:Greek Independence 1821.svg| {{FIAV|historical}} Vlag wat deur rewolusionêre gebruik is van 1769 tot die vroeë stadiums van die Onafhanklikheidsoorlog </gallery></center> ==== Rewolusievlae ==== [[Lêer:Xenophon - Book of Signals - Flags of the Admirals.jpg|duimnael|Vlae gebruik deur verskeie admiraals van die Rewolusionêre Vloot uit ’n manuskrip van 1823]] <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Greek Revolution flag.svg| {{FIAV|historical}} Die mees gebruikte vlag tydens die Griekse Rewolusie 1821 Lêer:Flag of Rigas Feraios.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Griekeland soos voorgestel deur Rigas Feraios in 1797 Lêer:Flag of the Sacred Band of 1821.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Heilige Ring met [[feniks]] en leuse “uit die as is ek herbore” Lêer:Alexander Ypsilantis flag (obverse).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Alexander Ypsilantis Lêer:Areios Pagos Anatolikis Ellados.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Areopagus van Oostelike Kontinentale Griekeland Lêer:Andreas Lontos Flag (Revolution1821).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Andreas Londos, vir die eerste keer gehys op 23 Maart 1821 in Egio Lêer:Flag of Korkondeilas Kladas.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Krokodeilos Kladas Lêer:Flag of Botsaris.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Markos Botsaris, gehys in Oktober 1820 in Souli Lêer:Flag used by Greek guerillas (1821-1829).png| {{FIAV|historical}} Vlag van Griekse guerilla’s, 1821 tot 1829 Lêer:1821 Flag of Gazis.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Anthimos Gazis, gebruik in 1821 in Thessalië Lêer:Filiki Eteria flag.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die ''Filiki Eteria'' met die letters van die leuse “Vryheid of die Dood” Lêer:Greek flag of Thrace (black cross).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Grieke van [[Thracië]] Lêer:Kallergis Brothers flag.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Kallergis-broers Lêer:Mani Flag (Greece).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Maniates Lêer:Miaoulis flag.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die admiraal Andreas Miaoulis Lêer:Thessalia-flag.jpg| {{FIAV|historical}} Vlag van Thessalië, ontwerp deur Anthimos Gazis Lêer:1821 Flag of Hydra.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van [[Hydra (eiland)|Hydra]]-eiland Lêer:1821 Flag of Spetses.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van [[Spetses]]-eiland Lêer:Flag of Kastellorizo.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van [[Kastellorizo]]-eiland Lêer:1821 Flag of Psara.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van [[Psara]]-eiland Lêer:Chalkidiki Flag Greek Revolution.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van [[Chalkidiki]] Lêer:Athanasios Diakos 1821.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Athanasios Diakos met Sint Joris en die letters van die leuse “Vryheid of die Dood” Lêer:Flag of the Administration of Samos.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Militêr-Politieke Bestel van Samos wat op 8 Mei 1821 vir die eerste keer deur Lykourgos Logothetis gehys is </gallery></center> ==== Koninkryk Griekeland ==== <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of Greece (1822-1978).svg| {{FIAV|historical}} Griekse vlag op land, 1822 tot 1863, 1924 tot 1935, 1941 tot 1944 en 1975 tot 1978 soos goedgekeur deur die Eerste Nasionale Vergadering by Epidaurus Lêer:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1973).svg| {{FIAV|historical}} Staatsvlag, 1863 tot 1924 en 1935 tot 1973 </gallery></center> ==== Helleniese Republiek ==== <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of Greece.svg| {{FIAV|normal}} Vlootvaandel, 1822 tot 1832 en sedert 1970; Nasionale vlag, 1969 tot 1970 en sedert 1978<br />Verhouding: 2:3 Lêer:Flag of Greece (7-12).svg| {{FIAV|normal}} Vlootvaandel, 1822 tot 1832 en sedert 1970; Nasionale vlag, 1969 tot 1970 en sedert 1978<br />Verhouding: 7:12 Lêer:Flag of Greece (1970–1975).svg| {{FIAV|historical}} ’n Donker variant van die nasionale vlag, 1970 tot 1975<br />Verhouding: 7:12 Lêer:Flag of Greece (1970-1975, 3-2).svg| {{FIAV|historical}} Nog ’n donker variant van die nasionale vlag, 1970 tot 1975<br />Verhouding: 2:3 </gallery></center> == Ontwerp == {{multiple image | width = 100 | image1 = Vertical flag of Greece (correct).svg | alt1 = '''Korrekte''' vertikale vertoon | caption1 = '''Korrekte''' vertikale vertoon | image2 = Vertical flag of Greece (incorrect).svg | alt2 = '''Verkeerde''' vertikale vertoon | caption2 = '''Verkeerde''' vertikale vertoon }} In 1978 is die seevlag as die enigste nasionale vlag aanvaar. Dit het ’n verhouding van 2:3.<ref>{{el}} Wet 851/21-12-1978 ''Aangaande die nasionale vlag, oorlogsvlag en die onderskeidende vlag van die president van die republiek'', Staatskoerant uitgawe A-233/1978.</ref> Die vlag word as oorlogs- en burgerlike vaandel op see en op land gebruik en het alle ander ontwerpe wat nog tot daardie tyd oorgebly het, vervang. Geen ander ontwerpe en wapens mag op die vlag vertoon word nie. Tot op hede is nog geen presiese spesifikasie vir die blou kleur van die vlag uitgereik nie. Gevolglik kan vlae in die praktyk wissel van ligte tot donkerblou. Die ou landsvlag word nog by die ou parlementsgebou in Athene vertoon, waar die Nasionale Historiese Museum ook gehuisves is, en kan nieamptelik deur landsburgers vertoon word. <center>[[Lêer:Flag of Greece (construction sheet).svg|350px|senter|Konstruksietekening]]</center> == Vlagprotokol == [[Lêer:Flag of Greece (parade).svg|duimnael|Die Griekse paradevlag]] Die gebruik van die Griekse vlag word gereguleer deur Wet 851.<ref name="Law 851">{{el}} {{cite web |url=http://old.law.uoa.gr/crime-research/simaia.pdf |title=Law 851 |accessdate=20 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130120102653/http://old.law.uoa.gr/crime-research/simaia.pdf |archive-date=20 Januarie 2013 |url-status=dead}}</ref> Die wet noem spesifiek die volgende: * Die vlag moet, wanneer dit by die presidensiële paleis, die parlement, die departemente, ambassades en konsulate van Griekeland, skole, militêre kampe, en openbare en privaat skepe asook die vloot, vertoon word: :# Van 8:00 tot sonsak vertoon word, :# Aan ’n wit vlagpaal hang met ’n wit kruis op ’n wit sfeer aan die bopunt van die vlagpaal, :# Geensins geskeur of beskadig wees nie. Indien die vlag beskadig is moet dit op eerbiedwaardige wyse verbrand word. * Die vlag mag op sekere dae wat deur die departement van binnelandse sake gespesifiseer is, deur burgerlikes vertoon word, en ook tydens sport en ander soortgelyke gebeurtenisse. * Wanneer die vlag vertikaal vertoon word, moet die skildhoek aan die linkerkant van die vlag wees van die aansig van die aanskouer af. * Die vlag moet nooit: :# Ontsier word deur daarop te skryf of deur beelde of simbole daarop aan te bring nie, :# Gebruik word om ’n standbeeld te bedek nie. In daardie geval moet ’n kleed in die nasionale kleure gebruik word, :# Uit vensters of balkonne vertoon word sonder die gebruik van ’n vlagpaal nie, :# Vir kommersiële doelwitte gebruik word nie, :# Gebruik word as logo vir enige maatskappy of organisasie, selfs nie by verskillende proporsies nie. Die skildhoek moet altyd, in die geval dat die vlag oor ’n kis gedrapeer is, aan die regterkant van die oorledene se kop wees. === Kleure === [[Lêer:Greek flag-Acropolis.png|duimnael|’n Wapperende Griekse vlag by die [[Akropolis]] in [[Athene]]]] Die Griekse regering het geen amptelike spesifikasie van die blou kleur van die vlag nie. Gevolglik kom vlae van Griekeland in verskeie skakerings van blou voor. In die onlangse wetgewing oor die nasionale vlag word soos volg na die kleure verwys: {{Quote|Die nasionale vlag van Griekeland is siaan en wit, dit bestaan uit nege (9) bane gelyk in wydte, waarvan vyf (5) siaan en vier (4) wit is sodat die onderste en boonste bane siaan is en die ander om die beur wit is<ref>{{el}} '''Wet 851/1978''', ''Aangaande die nasionale vlag'', Artikel 1, Klousule 1</ref>}} As gevolg van die gebruik van die woord “siaan” (κυανός, ''Kyanos''), wat ook “blou” in [[Grieks]] kan beteken, bly die presiese skakering van blou onseker. Hoewel dit die gebruik van ’n ligter skakering van blou veronderstel, soos op die [[vlag van die Verenigde Nasies]], is die kleure van die Griekse vlag geneig om donkerder te wees, veral gedurende die kolonelsregime van 1967 tot 1974, met die uitsondering van die regeringsjare van [[Otto van Griekeland|koning Otto]] toe ’n baie ligte skakering van blou gebruik is. Gevolglik lê die besluit van die skakering van blou by die vlagmaker. In ’n 2010-dokument is die spesifieke blouskakering van die wapen van Griekeland aangegee as Pantone 280 U/C/M of CMYK 100/70/0/20. Terwyl webkleure nie aangegee word nie, word #014488 in die hele dokument konsekwent gebruik.<ref>{{el}} {{citation |url=https://www.culture.gr/DocLib/ETHNOSIMO_GUIDELINES_wall[1].pdf |title=Οδηγός επικοινωνίας και σχεδιασμού – Εφαρμογών εθνόσημου και υπουργείων |publisher=Departement van Kultuur en Sport |location=Athene |date=November 2010 |accessdate=25 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225100620/https://www.culture.gr/DocLib/ETHNOSIMO_GUIDELINES_wall[1].pdf |archive-date=25 Desember 2019 |url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="margin:auto;" ! colspan="3"| Wit ! colspan="3"| Blou ! rowspan="2"| Bron ! rowspan="2"| Jaar |- | Pantone | Heksadesimaal | CMYK | Pantone | Heksadesimaal | CMYK |- | {{Kleurkas|#ffffff}} Wit | {{Kleurkas|#ffffff}} #FFFFFF | {{Kleurkas|#ffffff}} 0% - 0% - 0% - 0% | {{Kleurkas|#0039a6}} 286 C | {{Kleurkas|#005bae}} #005BAE | {{Kleurkas|#005bae}} 100% - 60% - 0% - 5% | Album des Pavillons<ref name="Album des Pavillons">{{fr}} {{cite book |title=Album des pavillons nationaux et des marques distinctives |publisher=S.H.O.M. |date=2000 |location=Brest, Frankryk |pages=238 }}</ref> | 2000 |- | {{Kleurkas|#ffffff}} Wit | {{Kleurkas|#ffffff}} #FFFFFF | | {{Kleurkas|#2175d8}} 285 | {{Kleurkas|#2175d8}} #2175D8 | | [[Olimpiese Somerspele 2008]]-vlaghandleiding<ref name="ReferenceA">{{en}} {{cite book |title=Flag Manual |publisher=Beijing Organizing Committee for the Games of the XXIX Olympiad&nbsp;– Protocol Division |date=2008 |location=Beijing, Volksrepubliek China |page=B15}}</ref> | 2008 |- | {{Kleurkas|#ffffff}} Wit | {{Kleurkas|#ffffff}} #FFFFFF | | {{Kleurkas|#004C98}} Reflex Blue | {{Kleurkas|#004C98}} #004C98 | | [[Olimpiese Somerspele 2012]]-vlaghandleiding<ref name="ReferenceB">{{en}} {{cite book |title=Flags and Anthems Manual |publisher=London Organising Committee of the Olympic Games and Paralympic Games Limited |date=2012 |location=Londen, Verenigde Koninkryk |pages=47}}</ref> | 2012 |} === Vlagdae === [[Lêer:Porosoxiday.jpg|duimnael|Versierings vir Ochi-dag in Poros]] Wet 851/1978 stel die algemene uiteensetting vir die spesifieke dae waarop die vlag gehys moet word. Vir nasionale vakansiedae geld dit landwyd, maar op plaaslike dae is dit slegs van toepassing op die gebiede waar die genoemde vakansiedag gevier word. Daarbenewens kan die vlag ook op dae van nasionale rou halfstok gehys word. Die Departement van Binnelandse Sake het die gesag om vlagdae te proklameer as dit nie reeds geproklameer is nie en die afkondiging van streekvlagdae berus by die verkose hoof van elke streekseenheid (vroeër prefekture).<ref name="Wet 851" /> Die Griekse vlagdag is jaarliks op 27 Oktober.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.greeknewsagenda.gr/greek-flag/ |title=The flag of Greece and its history |publisher=Greek News Agenda |date=27 Oktober 2022 |accessdate=27 Oktober 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:800px;" |+Nasionale vlagdae in Griekeland ! Datum ! Naam ! Rede |- | 25 Maart | Εικοστή Πέμπτη Μαρτίου (''Ikostí-pémpti Martíou'') | Herdenking van die datum waarop die Griekse onafhanklikheidsoorlog begin het.<ref name=EU>{{en}} {{cite web |url=http://ec.europa.eu/civiljustice/time_limits/time_limits_gre_en.htm |title=Prosedurele tydsbeperkings – Griekeland |accessdate=9 Maart 2011 |archive-date=30 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030184343/https://ec.europa.eu/civiljustice/time_limits/time_limits_gre_en.htm |url-status=live }}</ref> |- | 28 Oktober | Το Όχι (''To Ohi'') of Ημέρα του Όχι (''Imera tou Ohi''; albei “Ochi-dag” of “Nee-dag”) | Herdenking van die weiering om die Italiaanse ultimatum van 1940 te aanvaar.<ref name=EU /> |- | 17 November | Πολυτεχνείο (''Polytechnio''; “Politegniese Dag”) | Herdenking van die politegniese opstand in Athene teen die militêre junta (skoolvakansie).<ref name="PD 201/1998">{{el}} {{cite web |url=http://www.seepeaa.gr/LH2Uploads/ItemsContent/247/%CE%A0%CE%A1%CE%9F%CE%95%CE%94%CE%A1%CE%99%CE%9A%CE%9F%20%CE%94%CE%99%CE%91%CE%A4%CE%91%CE%93%CE%9C%CE%91%20%CE%A5%CE%A0%27%20%CE%91%CE%A1%CE%99%CE%98.%20201-1998%20%CE%9F%CE%A1%CE%93%CE%91%CE%9D%CE%A9%CE%A3%CE%97%20%CE%9A%CE%91%CE%99%20%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A4%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%93%CE%99%CE%91%20%CE%94%CE%97%CE%9C%CE%9F%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%A9%CE%9D%20%CE%A3%CE%A7%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A9%CE%9D.pdf |title=Presidensiële dekreet 201/1998 |accessdate=9 Maart 2011 |archive-date=4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110006/http://www.seepeaa.gr/LH2Uploads/ItemsContent/247/%CE%A0%CE%A1%CE%9F%CE%95%CE%94%CE%A1%CE%99%CE%9A%CE%9F%20%CE%94%CE%99%CE%91%CE%A4%CE%91%CE%93%CE%9C%CE%91%20%CE%A5%CE%A0%27%20%CE%91%CE%A1%CE%99%CE%98.%20201-1998%20%CE%9F%CE%A1%CE%93%CE%91%CE%9D%CE%A9%CE%A3%CE%97%20%CE%9A%CE%91%CE%99%20%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A4%CE%9F%CE%A5%CE%A1%CE%93%CE%99%CE%91%20%CE%94%CE%97%CE%9C%CE%9F%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%A9%CE%9D%20%CE%A3%CE%A7%CE%9F%CE%9B%CE%95%CE%99%CE%A9%CE%9D.pdf |url-status=dead}}</ref> |} Hoewel 17 November nie ’n amptelike nasionale vakansiedag is nie, noem Presidensiële dekreet 201/1998 dat op die spesifieke dag eerbied aan die vlag betoon moet word.<ref name="PD 201/1998" /> === Gebruik in die Republiek Siprus === Volgens die [[Siprus|Republiek Siprus]] se grondwet geniet die gemeenskapsowerhede en hul instellings die reg om op vakansiedae die Griekse vlag (sowel as die [[vlag van Turkye]]) langs die [[vlag van Siprus]] te hys. Enige burger mag, sonder enige beperking, die Griekse of die Turkse vlag of albei, langs die vlag van Siprus hys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.law.gov.cy/law/law.nsf/1D2CDD154DCF33C9C225878E0030BA5E/$file/The%20Constitution%20of%20the%20Republic%20of%20Cyprus.pdf |title=The Constitution of the Republic of Cyprus |quote=2. The authorities of the Republic and any public corporation or public utility body created by or under the laws of the Republic shall fly the flag of the Republic and they shall have the right to fly on holidays together with the flag of the Republic both the Greek and the Turkish flags at the same time.<br />3. The Communal authorities and institutions shall have the right to fly on holidays together with the flag of the Republic either the Greek or the Turkish flag at the same time.<br />4. Any citizen of the Republic or any body, corporate or unincorporate other than public, whose members are citizens of the Republic, shall have the right to fly on their premises the flag of the Republic or the Greek or the Turkish flag without any restriction.}}</ref> == Militêre vlae == === Oorlogsvlae van die weer- en lugmag === Die oorlogsvlag (soortgelyk aan regimentskleure) van die weer- en lugmag is vierkantig met ’n wit kruis op ’n blou agtergrond. Op die weermag se oorlogsvlag word in die middel van die kruis Sint Joris getoon en op die lugmag se oorlogsvlag die [[Migael (aartsengel)|aartsengel Migael]].<ref name=presidency /> In die weermag word vlae gewoonlik gevoer deur [[infanterie]]-, [[tenk]] en regimente van spesiale magte en bataljons, die Militêre Akademie Evelpidon, die Onderoffisiersakademie en die presidensiële wag tydens veldslae of parades.<ref>{{el}} {{cite journal |author=O. Zotiadis |title=Versierings van oorlogvlae (Τιμητικές διακρίσεις πολεμικών σημαιών) |journal=Military Review |publisher=Generale Staf van die Helleniese Weermag |date=Januarie 2001}}</ref> <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of the Hellenic Air Force (1973-1978).svg| {{FIAV|historical}} Lugmag en burgerlike lugvaandel, 1973 tot 1978 Lêer:Fin Flash of Greece.svg| Stertvlag van die Helleniese Lugmag Lêer:Hellenic Army military vehicles roundel.svg| Voertuigrondel van die Helleniese Weermag Lêer:War flag of the Hellenic Army.svg| Oorlogsvlag (regimentskleur) van die Helleniese Weermag </gallery></center> === Vloot- en burgerlike vaandels === Die huidige vloot- en burgerlike vaandels is identies aan die nasionale vlag. Die eenvoudige ''wit kruis op ’n blou veld''-patroon word ook as die vlootvaandel gebruik en dit vorm ook die grondslag vir vlootrangvlae. Hierdie vlae word beskryf in hoofstuk 21 (artikels 2101–30) van die vlootvoorskrifte. ’n Vaandel word ook deur groter skepe van die Helleniese Kuswag getoon. Eenhede van vloot- of kuswagpersoneel in parade toon die oorlogsvaandel pleks van die oorlogsvlag.<ref name="War_flags">{{en}} Presidensiële dekreet 348 /17-4-1980, ''On the war flags of the Armed Forces and the Gendarmerie Corps'', [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wHTYtwQ1DmBJndtvSoClrL8qch8ztD7IMbtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6hq6ZkZV96FIX4AjUZfxaUytXlEZB1FlApTYXFK63-HTZeR-sgyCNgw. Gazette issue A-98/1980] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230129232541/http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wHTYtwQ1DmBJndtvSoClrL8qch8ztD7IMbtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6hq6ZkZV96FIX4AjUZfxaUytXlEZB1FlApTYXFK63-HTZeR-sgyCNgw. |date=29 Januarie 2023}}</ref> <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Greek merchant navy flag.svg| {{FIAV|historical}} Burgerlike vaandel, 1822 tot 1828 Lêer:Naval Ensign of Greece (1833-1858).svg| {{FIAV|historical}} Vlootvaandel, 1833 tot 1858<br />Verhouding: 18:25 Lêer:Naval Ensign of Greece (1858-1862).svg| {{FIAV|historical}} Vlootvaandel, 1858 tot 1862<br />Verhouding: 2:3 Lêer:Naval Ensign of Greece (1863-1924 and 1935-1970).svg| {{FIAV|historical}} Vlootvaandel, 1863 tot 1924 en 1935 tot 1970 Lêer:Hellenic Coast Guard Flag (1973-1980).svg| {{FIAV|historical}} Helleniese Kuswagvaandel, 1973 tot 1980 Lêer:Naval Ensign of Greece.svg| Vlootvaandel van Griekeland Lêer:Naval jack of Greece.svg| Vlootgeus van Griekeland Lêer:Naval rank flag of the Prime Minister of Greece.svg| Vlootrangvlag van die Griekse eerste minister Lêer:Greek Navy Admiral Flag.svg| Vlootrangvlag vir ’n volle [[admiraal]] Lêer:Hellenic Coast Guard Flag 1.svg| Diensvlag van die Helleniese Kuswag Lêer:Hellenic Coast Guard House Flag.svg| Huisvlag van die Helleniese Kuswag </gallery></center> === Ander uniformdienste === In die verlede is ’n oorlogsvlag toegeken aan die voormalige halfmilitêre Helleniese Gendarmerie, wat later saamgesmelt het met die stadspolisie om die huidige Helleniese Polisie te vorm. Die vlag was soortgelyk aan die oorlogsvlag van die weermag, maar dit het Sint Irene in plaas van Sint Joris getoon.<ref name="War_flags" /> Aangesien die Brandweerdiens en die Helleniese Polisie as burgerlike agentskappe beskou word, word aan hulle nie oorlogsvlae toegeken nie. Hulle gebruik eerder die nasionale vlag.<ref>{{en}} Presidential Decree 991/7-10-1980, ''Specification of the size of the National Flag born by the Coast Guard, Cities Police and Fire Service and the length of its staff'', Gazette issue A-247/1980.</ref> Identiese reëls is vir die voormalige stadspolisie toegepas. Daar is onlangs egter ’n oorlogsvlag aan die Polisieakademie toegeken en hulle het op Onafhanklikheidsdag, 25 Maart 2011, vir die eerste keer met hierdie vlag geparadeer. Die vlag is soortgelyk aan die weermag se oorlogsvlag, maar Sint Joris is vervang met Artemius van Antiogië.<ref>{{el}} {{cite web |url=http://www.astynomia.gr/index.php?Id=5074&Itemid=52 |title=Σχολή Αξιωματικών Ελληνικής Αστυνομίας |accessdate=6 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806054009/http://www.astynomia.gr/index.php?Id=5074&Itemid=52 |archive-date=6 Augustus 2016 |url-status=live}}</ref> == Vlag van die staatshoof == Die presidentsvlag word tans deur die presidensiële besluit 274/1979 voorgeskryf.<ref>{{el}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wGrY_r85_PxvndtvSoClrL8I8z79QigGevtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6hq6ZkZV96FIfIVzV77K9VrmI-B8II7sEq0wVwZop3WjWeAjIakbj2s. Gazette A, 78, 17.04.1979, bl. 726]</ref> <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Greek flag with monogram of King Otto.svg| {{FIAV|historical}} Vlag met die monogram van koning [[Otto van Griekeland]], 1833 tot 1862 Lêer:Naval Royal Standard of Greece (1833-1858).svg| {{FIAV|historical}} Koninklike standaard van Griekeland, 1833 tot 1858 Lêer:Naval Royal Standard of Greece (1858-1862).svg| {{FIAV|historical}} Koninklike standaard van Griekeland, 1858 tot 1862 Lêer:Greek Royal Flag 1863.svg| {{FIAV|historical}} Koninklike standaard van Griekeland, 1863 tot 1913 Lêer:Standard of King George I of Greece (1863-1913).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van koning [[George I van Griekeland]], 1863 tot 1913 Lêer:Royal Standard of the Kingdom of Greece (1914 pattern).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van koning [[Konstantyn I van Griekeland]] in sy hoedanigheid as ’n veldmaarskalk, 1914 tot 1917 en 1920 tot 1922 Lêer:Flag of the President of Greece (1924–1935).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die president van Griekeland, 1924 tot 1935 Lêer:Royal Standard of the Kingdom of Greece (1936-1967).svg| {{FIAV|historical}} Koninklike standaard van Griekeland, 1936 tot 1967 Lêer:Presidential Standard of Greece (1973-1974).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die president van Griekeland, 1973 tot 1974 Lêer:Flag of the President of Greece.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die president van Griekeland, sedert 1979 </gallery></center> == Gebruik van die dubbelkoppige adelaar == [[Lêer:Palaeologoi eagle.jpg|duimnael|Die dubbelkoppige adelaar was die simbool van die [[Palaiologos]]-dinastie]] Een van die mees herkenbare en geliefde Griekse simbole, die dubbelkoppige adelaar, is nóg deel van die moderne Griekse vlag nóg wapen (hoewel dit amptelik deur die Griekse weermag, die [[Kerk van Griekeland]], die Sipriotiese Nasionale Garde en die [[Kerk van Siprus]] gebruik word en in 1926 in die Griekse wapen opgeneem is.<ref name="LS" />) <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of the Greek Orthodox Church.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die [[Grieks-Ortodokse Kerk]] Lêer:Flag of the Autonomous Republic of Northern Epirus.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Outonome Republiek Noord-Epirus Lêer:Flag of the Greek Army.svg| Vlag van die Generale Staf van die Helleniese Weermag </gallery></center> == Subnasionale vlae == === Streeksvlae === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of Greek Macedonia.svg| {{FIAV|defacto}} Vlag van die Griekse streek [[Masedonië (Griekeland)|Masedonië]]<ref>{{en}} {{cite book |author=Alfred Znamierowski |title=The World Encyclopedia of Flags |publisher=Anness Publishings |year=2010 |isbn=978-1-84476-895-0}}</ref><ref>{{el}} {{cite book |authors=Eleni Kokkonis-Lambropoulos, Katerina Korres-Zografos |title=Greek flags, arms and insignia (Ελληνικές Σημαίες, Σήματα-Εμβλήματα) |year=1997 |publisher=E. Kokkonis-G. Tsiveriotis |isbn=960-7795-01-6}}</ref> </gallery></center> === Munisipale vlae === Sommige van die Griekse munisipaliteite beskik ook oor hul eie vlae. <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of Thessaloniki.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van [[Thessaloniki]] Lêer:Flag of Rhodes Island.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van [[Rhodosstad]] Lêer:Flag of Corfu.png| {{FIAV|normal}} Vlag van [[Corfu]] Lêer:Flag of Zakynthos.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van [[Zakynthos]] Lêer:Flag of Aegina.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van [[Aegina]] Lêer:Flag of Psara.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van [[Psara]]-eiland </gallery></center> == Verwante vlae == Vervolgens ’n vlagkundige studie van grafiese verwantskap (nie historiese nie). Hierdie vlae toon ’n gemeenskaplike ontwerp, maar hulle is nie identies volgens hulle skemas nie. Die gemeenskaplike ontwerp toon ’n wit kruis op ’n blou veld. === Vlae wat verwant is aan die eerste vlag van Griekeland === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Naval Flag of the Kingdom of France (Civil Ensign).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Franse Handelsvloot, 1365 tot 1792 Lêer:Pavillon de la France (17è siècle).svg| {{FIAV|historical}} Vlootvaandel van Frankryk in die 17de eeu: 1 Januarie 1601 tot 31 Desember 1700 Lêer:Rég du Roi 1757.png| {{FIAV|historical}} Vlag van die Franse Koninklike Leërregiment, 1757 tot 1791 Lêer:Flag of Zwolle.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Nederlandse stad [[Zwolle]] Lêer:Two-tailed Swedish ensign.jpg| {{FIAV|historical}} ’n Vroeë weergawe van die Sweedse staats- en oorlogsvlag. Hierdie ontwerp is ook deur die [[Sweedse Oos-Indiese Kompanjie]] gebruik. Lêer:Flag of Quebec.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Kanadese provinsie [[Quebec]] Lêer:Flag of et-Parnu.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Estlandse stad [[Pärnu]] Lêer:Flag of Shetland.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Skotse [[Shetland]]-eilande Lêer:Flag of Turin.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Italiaanse stad [[Turyn]] Lêer:Drapeau aux serpents de la Martinique.svg| {{FIAV|defacto}} Nieamptelike [[vlag van Martinique]] Lêer:Eureka Flag.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Eureka-rebellie in [[Victoria (Australië)|Victoria]], [[Australië]] Lêer:Flag of Indianapolis.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Amerikaanse stad [[Indianapolis]] Lêer:Bandera de mazatlan.JPG| {{FIAV|normal}} Vlag van die Meksikaanse stad Mazatlán </gallery></center> === Vlae wat verwant is aan die huidige vlag van Griekeland === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of the Federal Republic of Southern Cameroons.svg| {{FIAV|defacto}} Nieerkende vlag van Ambazonië (Engelssprekende separatiste wat onafhanklikheid van [[Kameroen]] nastreef) Lêer:Flag of Liberia (1827–1847).svg| {{FIAV|historical}} [[Vlag van Liberië]], 1827 tot 1847 Lêer:Flag of the Republic of Maryland.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Republiek Maryland (Afrikastaat), 1854 tot 1857 Lêer:British East India Company flag.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], 1600 tot 1707 Lêer:Flag of Uruguay.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Uruguay]] Lêer:Flag of the United States.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van die Verenigde State]] </gallery></center> === Vlae wat verwant is aan die vlag van die Uittog uit Missolonghi === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of England.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Engeland]] Lêer:Flag of Marseille.svg| {{FIAV|normal}} Vlag van die Franse stad [[Marseille]] Lêer:Flag of Finland.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Finland]] Lêer:Alkuperalippu.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Sint Joris, ’n tydelike vlag van die Finse handelsvloot tydens die [[Krimoorlog]], 1853 tot 1856 </gallery></center> == Sien ook == {{Portaal|Vlae en wapens|En-wikipedia arms 8-full.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{el}} Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ελευθερουδάκη (Ensiklopediese Woordeboek Eleftheroudakis), Afdeling Ε, bl. 471 * {{el}} Σύγχρονος Εγκυκλοπαίδεια Ελευθερουδάκη (Moderne Ensiklopedie Eleftheroudakis), volume 11, bl. 437 * {{el}} Mazarakis-Ainian, Ioannis. Η Ιστορία της Ελληνικής Σημαίας. Nikosia, Siprus: Kulturele Stigting van die Bank van Siprus. 1996. * {{el}} I. Nouchakis, ''Η Σημαία μας (Ons vlag)'', Athene 1908. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Flags of Greece|Vlae van Griekeland}} * {{en}} [https://www.fotw.info/flags/gr.html Griekeland] op ''Flags of the World''. * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Greece|title=Flag of Greece|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=5 Junie 2025}} * {{en}} [https://web.archive.org/web/20090304175109/http://www.army.gr/dimosieuseis/arthra/articles-flag.php Artikel oor die Griekse vlag op die Helleniese Weermag se webwerf] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20070402084632/http://www.army.gr/n/g/publications/articles/GreekFlag0/GreekFlag1/ ’n Ouer artikel oor die Griekse vlag op die Helleniese Weermag se webwerf] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20070311004835/http://www.hellasarmy.gr/anagsim.htm Griekse vlae gedurende die Ottomaanse tydperk] * Dekrete wat die ontwerp van die vlag spesifiseer: ** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wG-pNmgvR9663dtvSoClrL8Iqk9pJn1S_jtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5WIsluV-nRwO1oKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijFfWxdMZuoXTlEeBZpB1JDpNqDXzIlccWkzSE8gY-HcQ Oor die Vloot- en Handelsvaandel van die Koninkryk] (3 Junie 1833) – bevat amptelike tekeninge ** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFt6lurlHBlsXdtvSoClrL8b5S2mIvi-NjtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5WIsluV-nRwO1oKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijK93wwqKt6r-Pg1JjKMaDLXcLIGKGfcVTjGoLIJZ-mHk Oor die Vloot- en Handelsvaandel] (13 September 1858) ** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wEpPcAGqWYddHdtvSoClrL8r_t-tPq24FR5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIufxyD1yiVq2Y-uUQ1UR3EOYxVVeeioiYBuL_IKxURr0- Oor die Koninkryk Griekeland se vlae en ander kenmerkende vaandels] (31 Mei 1914) – bevat talle amptelike tekeninge ** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wED7Mjjd1T463dtvSoClrL8MFAMkmC8uPjtIl9LGdkF53UIxsx942CdyqxSQYNuqAGCF0IfB9HI6qSYtMQEkEHLwnFqmgJSA5WIsluV-nRwO1oKqSe4BlOTSpEWYhszF8P8UqWb_zFijA3R04yNS89bhh1ZABhesVEUOXXAJBz_u_LOfhKLvIbD Oor die vlag van Griekeland en ander kenmerkende vaandels] (25 Februarie 1930) ** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wGaUeFLzbufzHdtvSoClrL8lj0jDA0wBrh5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx9hLslJUqeiQKIWG7lnQCuhtjiZpv0mfYcaQ84IUxK5_XH4p4koDAGU. Oor die nasionale en oorlogsvlae] (18 Augustus 1969) – het die verhouding na 7:12 verander en die staatsvlag geskrap *** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wF6rlIz2Gsd0ndtvSoClrL8VngElbqsA6B5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx9hLslJUqeiQnxUzw4yTZl2CNS_t-_G3G_7mMp16SYOMtEBWjKrbG0o. Oor wysigings rakende bepalings onderworpe aan Wetgewende Dekreet 254/69] (29 Januarie 1971) – het die koninklike krone van alle vlae verwyder ** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wGIc9CeQB02P3dtvSoClrL8Rd1QVOU_cgt5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIubsCdfrTU1c24eG5KEGsUV3M_ouePLMgYN3K9yFQYWW_ Wet 48 rakende die nasionale vlag van Griekeland, die embleem van die Helleniese Republiek, ens.] (7 Junie 1975) – het die ou verhoudinge en die staatsvlag heringevoer ** {{en}} [http://www.et.gr/idocs-nph/search/pdfViewerForm.html?args=5C7QrtC22wFPP_lPXvEuPndtvSoClrL8oVI0aL41Klx5MXD0LzQTLWPU9yLzB8V68knBzLCmTXKaO6fpVZ6Lx3UnKl3nP8NxdnJ5r9cmWyJWelDvWS_18kAEhATUkJb0x1LIdQ163nV9K--td6SIuSF-i2xSA1znqPU6llbfZc1cdlXrS9PCRljaV4ovrZ9R Wet 851 oor die nasionale vlag, die oorlogsvlag en die embleem van die president van die republiek] (22 Desember 1978) – huidige vlagontwerp {{Europavlae}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Griekeland]] [[Kategorie:Nasionale vlae|Griekeland]] amb4ebxxd41tp0d79hn5f60k0re4r3h 0 413517 3138856 2971466 2026-10-28T19:58:25Z Oesjaar 7467 Verbeter 3138856 wikitext text/x-wiki {|{{Infobox aircraft engine |type= [[Sterenjin]] |manufacturer= [[Wright Aeronautical]] |national origin= United States |first run= 1930s |major applications= [[Boeing B-17 Flying Fortress]] <br /> [[Curtiss P-36 Hawk]] <br /> [[Douglas B-18 Bolo]] <br /> [[Douglas DC-3]] <br /> [[Douglas SBD Dauntless]] <br /> [[General Motors FM-2 Wildcat]] <br /> [[Sikorsky H-34]] <br /> [[North American T-28 Trojan]] |number built = 47,475<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20211010173806/enginehistory.org/Piston/Wright/WrightShipments1920-1930.pdf |archive-date=2021-10-10 | url=http://enginehistory.org/Piston/Wright/WrightShipments1920-1930.pdf| title=SUMMARY OF WRIGHT ENGINE SHIPMENTS 1920 – 1930| access-date=2023-09-18}}</ref> |developed from= |variants with their own articles= [[Shvetsov M-25]] |developed into= [[Wright R-2600]] <br />[[Wright R-3350]] }} |} Die '''Wright R-1820 Cyclone 9''' is 'n Amerikaanse radiale enjin wat deur Curtiss-Wright ontwikkel en gebruik is vir [[Vliegtuig|vliegtuie]] vanaf die 1930's tot in die 1950's. Dit was ook in [[Frankryk]] onder lisensie geproduseer as die '''Hispano-Suiza 9V''' of die '''Hispano-Wright 9V''' en in die [[Sowjetunie]] as die '''Shvetsov M-25'''. <!-- The '''Wright R-1820 Cyclone 9''' is an American [[radial engine]] developed by [[Curtiss-Wright]], widely used on aircraft in the 1930s through 1950s. It was produced under license in France as the '''Hispano-Suiza 9V''' or '''Hispano-Wright 9V''', and in the Soviet Union as the [[Shvetsov M-25]]. ==Design and development== The R-1820 Cyclone 9 represented a further development of the [[Wright P-2]] engine dating back to 1925. Featuring a greater displacement and a host of improvements, the R-1820 entered production in 1931. The engine remained in production well into the 1950s. The R-1820 was built under license by [[Lycoming Engines|Lycoming]], [[Pratt & Whitney Canada]], and also, during [[World War II]], by the [[Studebaker Corporation]]. The [[Soviet Union]] had purchased a license for the design, and the [[Shvetsov]] ''[[OKB]]'' was formed to [[Metric engine (American expression)|metricate]] the [[U.S. customary units|American specification]] powerplant for Soviet government-factory production as the ''[[Shvetsov M-25|M-25]]'', with the R-1820's general design features used by the Shvetsov design bureau for many of their future radials for the Soviet air forces through the 1940s and onwards. In [[Spain]] the R-1820 was license-built as the ''Hispano-Suiza 9V'' or ''Hispano-Wright 9V''.<ref>Lage(2004) pp. 157-162</ref> The R-1820 was at the heart of many famous aircraft including early Douglas airliners (the prototype [[Douglas DC-1|DC-1]], the [[Douglas DC-2|DC-2]], the first civil versions of the [[Douglas DC-3|DC-3]], and the limited-production [[Douglas DC-5|DC-5]]), every wartime example of the [[Boeing B-17 Flying Fortress]] and [[Douglas SBD Dauntless]] bombers, the early versions of the [[Polikarpov I-16]] fighter (as the M-25), and the [[Piasecki H-21]] helicopter. The R-1820 also found limited use in armoured vehicles. The G-200 variant developed {{convert|900|hp|kW|lk=on|abbr=on}} at 2,300 rpm and powered the strictly experimental [[M6 Heavy Tank]]. --> == Verwysings == {{verwysings}} {{en-vertaal|Wright R-1820-39 Cyclone}} [[Kategorie:Vliegtuigenjins]] h93r8jcv30b33id439n0fdm7i7550ib 0 415114 3138912 3130698 2026-10-29T06:18:27Z ~2026-57433-09 217082 /* Wêreldreeks resultate */ 3138912 wikitext text/x-wiki [[Lêer:World Series Trophy (48262268286).jpg|250px|duimnael|regs|Die "Commissioner's Trophy" (kommissaristrofee)]] Die '''World Series''' (Afrikaans: '''Wêreldreeks''') is die jaarlikse finale kampioenskapsreeks van [[Major League Baseball|Hoofligabofbal]] (MLB) in die Verenigde State en Kanada. Dit word tradisioneel in Oktobermaand gespeel, hoewel onlangse reekse in November gehou is weens uitgebreide uitspeel wedstryde en/of vertragings. Die kampioenspanne van die "American League" (Afr: Amerikaanse liga [AL]) en die "National League" (Afr: Nasionale liga [NL]) ding sedert 1903 om die titel mee. Die wenner van die "World Series" word bepaal by wyse van 'n beste-van-sewe uitspeelstryd, en die kampioenspan ontvang die "Commissioner's Trophy.<ref>{{cite web|title=World Series trophy profile|url=https://www.mlb.com/news/world-series-trophy-profile/c-155729034|publisher=MLB Advanced Media|location=New York|date=27 Oktober 2015|access-date=25 Augustus 2019}}</ref> Voordat die AL en die NL in 1969 in divisies verdeel is het die span met die beste wen-verloor rekord uit elke afsonderlike liga (die voorgenoemde AL en NL) outomaties die liga se wimpel gewen en na die uitspeelstryd (World Series) deurgedring, met die uitsondering van die seldsame gelykopuitslag wat 'n wimpel-uitspeelronde noodsaak. Sedertdien hou elke liga 'n ligakampioenskapreeks (American League Championship Series, Afr: Amerikaanse liga kampioenskapsreeks [ALCS] en National League Championship Series, Afr: Nasionale liga kampioenskapsreeks [NLCS]) wat die Wêreldreeks voorafgaan, om te bepaal watter spanne deurdring. Die ligakampioenskapsreekse van elke liga word sedert 1995 voorafgegaan deur 'n divisiereeks (American League Division Series, Afr: Amerikaanse liga divisiereeks [ALDS] en National League Division Series, Afr: Nasionale liga divisiereeks [NLDS]), en sedert 2012 ook "Wild Card"-wedstryde of -reekse in elke liga. Tot 2002 het die tuisveldvoordeel in die Wêreldreeks van jaar tot jaar gewissel tussen die AL en NL. Van 2003 tot 2016 is tuisveldvoordeel gegee aan die liga wat daardie jaar se All-Star-wedstryd gewen het. Vanaf 2017 word tuisveldvoordeel toegeken aan die ligakampioenspan met die beter wen-verloor rekord tydens die normale seisoen, ongeag daardie span se keuring in die vroeëre uitspeelrondes (d.w.s. 'n "Wild Card"-span in een liga sal tuisveldvoordeel hê oor 'n divisiewenner in die ander liga indien die "Wild Card"-span 'n beter rekord gehad het of die prosedure gedurende 'n gelykop-situasie wen). Daar is met ingang van die 2023-seisoen reeds 119 kere meegeding om die Wêreldreeks, met Amerikaanse liga spanne wat 68 keer getriomfeer het, en Nasionale liga spanne wat 51 keer gewen het. Die Wêreldreeks word somtyds na verwys as die '''Fall Classic''', omdat dit tydens die [[herfs]]seisoen in Noord-Amerika gespeel word.<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/fallclassicdefin0000ende|url-access=registration|title=The Fall Classic: The Definitive History of the World Series|first=Eric|last=Enders|publisher=Sterling Publishing Company|year=2007|isbn=978-1-4027-4770-0}}, et al.</ref> == Wêreldreeks resultate == Die getalle tussen hakies in die tabel stel die aantal Wêreldreeks verskynings tot op die datum van daardie Wêreldreeks voor, en word soos volg gebruik: * '''Wenspan''' en '''verloorspan'''-kolomme dui die aantal kere aan wat daardie span in 'n Wêreldreeks verskyn het, asook elke onderskeie span se Wêreldreeksrekord tot op hede. {{legend|#d0e7ff|Nasionale liga span (NL)}} {{legend|#fcc|Amerikaanse liga span (AL)}} {| class="wikitable sortable sticky-header plainrowheaders" style="font-size:1.00em; line-height:1.5em; text-align:center;" |- ! scope="col" | Jaar ! scope="col" | Wenspan ! scope="col" | Bestuurder ! scope="col" class="unsortable"| Reeks ! scope="col" | Verloorspan ! scope="col" | Bestuurder |- | colspan="8" style="text-align:center;" | Moderne Wêreldreeks (voor 1967): |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1903 (Ooreenkoms tussen die twee klubspanne eerder as die twee ligas) | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Americans<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Jimmy Collins||5–3 (beste van 9)|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Pittsburgh Pirates<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Fred Clarke |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1904 (Daar was geen formele ooreenkoms tussen die twee ligas betreffende die aanbied van die Wêreldreeks nie, en die eienaar van die Giants, John T. Brush, het geweier om te speel teen 'n span uit 'n liga wat hy as minderwaardig beskou het.) | colspan="5" align="center" |(nie gespeel nie) |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1905 (Formele ooreenkoms aangegaan tussen die twee ligas om die Wêreldreeks te omskep in 'n jaarlikse gebeurtenis.) | align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |John McGraw||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Connie Mack |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1906 | align="left" style="background:#fcc;" |Chicago White Sox<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Fielder Jones|||4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Frank Chance |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1907 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (2, 1–1)</small>|| rowspan="2" align="left" |Frank Chance||4–0–(1)|| align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (1, 0–1)</small>|| rowspan="3" align="left" |Hugh Jennings |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1908 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (3, 2–1)</small>||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (2, 0–2)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1909 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Pittsburgh Pirates<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Fred Clarke||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (3, 0–3)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1910 | align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (2, 1–1)</small>|| rowspan="2" align="left" |Connie Mack|||4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Frank Chance |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1911 | align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (3, 2–1)</small>|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (2, 1–1)</small>|| rowspan="3" align="left" |John McGraw |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1912 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (2, 2–0)</small>|| align="left" |Jake Stahl|| |4–3–(1)|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (3, 1–2)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1913 | align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (4, 3–1)</small>|| align="left" |Connie Mack|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (4, 1–3)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1914 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Boston Braves<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |George Stallings||4–0|| align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (5, 3–2)</small>|| align="left" |Connie Mack |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1915 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (3, 3–0)</small>|| rowspan="2" align="left" |Bill Carrigan|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Pat Moran |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1916 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (4, 4–0)</small>|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Robins<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Wilbert Robinson |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1917 | align="left" style="background:#fcc;" |Chicago White Sox<small> (2, 2–0)</small>|| align="left" |Pants Rowland|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (5, 1–4)</small>|| align="left" |John McGraw |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1918 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (5, 5–0)</small>|| align="left" |Ed Barrow|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (5, 2–3)</small>|| align="left" |Fred Mitchell |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1919 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Pat Moran||5–3 (Beste van 9)|| align="left" style="background:#fcc;" |Chicago White Sox<small> (3, 2–1)</small>|| align="left" |Kid Gleason |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1920 | align="left" style="background:#fcc;" |Cleveland Indians<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Tris Speaker|| |5–2 (Beste van 9)|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Robins<small> (2, 0–2)</small>|| align="left" |Wilbert Robinson |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1921 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (6, 2–4)</small>|| rowspan="2" align="left" |John McGraw||5–3(Beste van 9)|| align="left" style="background:#fcc;" |[[New York Yankees]]<small> (1, 0–1)</small>|| rowspan="2" align="left" |Miller Huggins |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1922 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (7, 3–4)</small>||4–0–(1)|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees <small>(2, 0–2)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1923 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (3, 1–2)</small>|| align="left" |Miller Huggins|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (8, 3–5)</small>|| rowspan="2" align="left" |John McGraw |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1924 | align="left" style="background:#fcc;" |Washington Senators<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Bucky Harris|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (9, 3–6)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1925 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Pittsburgh Pirates<small> (3, 2–1)</small>|| align="left" |Bill McKechnie||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Washington Senators<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Bucky Harris |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1926 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Rogers Hornsby||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |[[New York Yankees]]<small> (4, 1–3)</small>|| align="left" |Miller Huggins |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1927 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (5, 2–3)</small>|| rowspan="2" align="left" |Miller Huggins|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Pittsburgh Pirates<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Donie Bush |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1928 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (6, 3–3)</small>|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Bill McKechnie |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1929 | align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (6, 4–2)</small>|| rowspan="2" align="left" |Connie Mack|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (6, 2–4)</small>|| align="left" |Joe McCarthy |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1930 | align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (7, 5–2)</small>|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (3, 1–2)</small>|| align="left" |Gabby Street |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1931 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Gabby Street||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Philadelphia Athletics<small> (8, 5–3)</small>|| align="left" |Connie Mack |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1932 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (7, 4–3)</small>|| align="left" |Joe McCarthy || |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (7, 2–5)</small>|| align="left" |Charlie Grimm |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1933 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (10, 4–6)</small>|| align="left" |Bill Terry||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Washington Senators<small> (3, 1–2)</small>|| align="left" |Joe Cronin |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1934 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (5, 3–2)</small>|| align="left" |Frank Frisch||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (4, 0–4)</small>|| align="left" |Mickey Cochrane |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1935 | align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (5, 1–4)</small>|| align="left" |Mickey Cochrane|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (8, 2–6)</small>|| align="left" |Charlie Grimm |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1936 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (8, 5–3)</small>|| rowspan="4" align="left" |Joe McCarthy || |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (11, 4–7)</small>|| rowspan="2" align="left" |Bill Terry |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1937 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (9, 6–3)</small>|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (12, 4–8)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1938 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (10, 7–3)</small>|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (9, 2–7)</small>|| align="left" |Gabby Hartnett |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1939 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (11, 8–3)</small>|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Bill McKechnie |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1940 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (3, 2–1)</small>|| align="left" |Bill McKechnie||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (6, 1–5)</small>|| align="left" |Del Baker |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1941 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (12, 9–3)</small>|| align="left" |Joe McCarthy|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Dodgers<small> (3, 0–3)</small>|| align="left" |Leo Durocher |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1942 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (6, 4–2)</small>|| align="left" |Billy Southworth||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (13, 9–4)</small>|| align="left" |Joe McCarthy |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1943 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (14, 10–4)</small>|| align="left" |Joe McCarthy || |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (7, 4–3)</small>|| align="left" |Billy Southworth |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1944 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (8, 5–3)</small>|| align="left" |Billy Southworth||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |St. Louis Browns<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Luke Sewell |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1945 | align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (7, 2–5)</small>|| align="left" |Steve O'Neill|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (10, 2–8)</small>|| align="left" |Charlie Grimm |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1946 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (9, 6–3)</small>|| align="left" |Eddie Dyer||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (6, 5–1)</small>|| align="left" |Joe Cronin |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1947 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (15, 11–4)</small>|| align="left" |Bucky Harris|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Dodgers<small> (4, 0–4)</small>|| align="left" |Burt Shotton |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1948 | align="left" style="background:#fcc;" |Cleveland Indians<small> (2, 2–0)</small>|| align="left" |Lou Boudreau|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Boston Braves<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Billy Southworth |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1949 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (16, 12–4)</small>|| rowspan="5" align="left" |Casey Stengel|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Dodgers<small> (5, 0–5)</small>|| align="left" |Burt Shotton |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1950 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (17, 13–4)</small>|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (2, 0–2)</small>|| align="left" |Eddie Sawyer |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1951 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (18, 14–4)</small>|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (13, 4–9)</small>|| align="left" |Leo Durocher |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1952 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (19, 15–4)</small>|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Dodgers<small> (6, 0–6)</small>|| rowspan="2" align="left" |Charlie Dressen |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1953 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (20, 16–4)</small>|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Dodgers<small> (7, 0–7)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1954 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Giants<small> (14, 5–9)</small>|| align="left" |Leo Durocher||4–0|| align="left" style="background:#fcc;" |Cleveland Indians<small> (3, 2–1)</small>|| align="left" |Al Lopez |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1955 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Dodgers<small> (8, 1–7)</small>|| align="left" |Walter Alston||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (21, 16–5)</small>|| align="left" |Casey Stengel |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1956 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (22, 17–5)</small>|| align="left" |Casey Stengel|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Brooklyn Dodgers<small> (9, 1–8)</small>|| align="left" |Walter Alston |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1957 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Milwaukee Braves<small> (3, 2–1)</small>|| align="left" |Fred Haney||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (23, 17–6)</small>|| align="left" |Casey Stengel |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1958 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (24, 18–6)</small>|| align="left" |Casey Stengel|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Milwaukee Braves<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Fred Haney |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1959 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (10, 2–8)</small>|| align="left" |Walter Alston||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |Chicago White Sox<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Al Lopez |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1960 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Pittsburgh Pirates<small> (5, 3–2)</small>|| align="left" |Danny Murtaugh||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (25, 18–7)</small>|| align="left" |Casey Stengel |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1961 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (26, 19–7)</small>|| rowspan="2" align="left" |Ralph Houk|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Fred Hutchinson |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1962 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (27, 20–7)</small>|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Francisco Giants<small> (15, 5–10)</small>|| align="left" |Alvin Dark |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1963 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (11, 3–8)</small>|| align="left" |Walter Alston||4–0|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (28, 20–8)</small>|| align="left" |Ralph Houk |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1964 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals <small>(10, 7–3)</small>|| align="left" |Johnny Keane||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (29, 20–9)</small>|| align="left" |Yogi Berra |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1965 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (12, 4–8)</small>|| align="left" |Walter Alston||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Minnesota Twins<small> (4, 1–3)</small>|| align="left" |Sam Mele |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1966 | align="left" style="background:#fcc;" |[[Baltimore Orioles]]<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Hank Bauer|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (13, 4–9)</small>|| align="left" |Walter Alston |- |- | colspan="8" style="text-align:center;" | Die moderne Wêreldreeks Kommissaristrofee-era (na 1967): Tydens die 1967 reeks is die Kommissaristrofee vir die eerste keer aan die seëvierende span oorhandig. |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1967 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (11, 8–3)</small>|| align="left" |Red Schoendienst||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (7, 5–2)</small>|| align="left" |Dick Williams |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1968 | align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (8, 3–5)</small>|| align="left" |Mayo Smith|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (12, 8–4)</small>|| align="left" |Red Schoendienst |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1969 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Mets<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Gil Hodges||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Baltimore Orioles<small> (3, 1–2)</small>|| align="left" |Earl Weaver |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1970 | align="left" style="background:#fcc;" |[[Baltimore Orioles]]<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Earl Weaver|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (5, 2–3)</small>|| align="left" |Sparky Anderson |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1971 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Pittsburgh Pirates<small> (6, 4–2)</small>|| align="left" |Danny Murtaugh||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Baltimore Orioles<small> (5, 2–3)</small>|| align="left" |Earl Weaver |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1972 | align="left" style="background:#fcc;" |Oakland Athletics<small> (9, 6–3)</small>|| rowspan="2" align="left" |Dick Williams|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (6, 2–4)</small>|| align="left" |Sparky Anderson |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1973 | align="left" style="background:#fcc;" |Oakland Athletics<small> (10, 7–3)</small>|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Mets<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Yogi Berra |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1974 | align="left" style="background:#fcc;" |Oakland Athletics<small> (11, 8–3)</small>|| align="left" |Alvin Dark|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (14, 4–10)</small>|| align="left" |Walter Alston |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1975 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (7, 3–4)</small>|| rowspan="2" align="left" |Sparky Anderson||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (8, 5–3)</small>|| align="left" |Darrell Johnson |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1976 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (8, 4–4)</small>||4–0|| align="left" style="background:#fcc;" |[[New York Yankees]]<small> (30, 20–10)</small>|| align="left" |Billy Martin |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1977 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (31, 21–10)</small>|| align="left" |Billy Martin|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (15, 4–11)</small>|| rowspan="2" align="left" |Tommy Lasorda |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1978 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (32, 22–10)</small>|| align="left" |Bob Lemon|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (16, 4–12)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1979 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Pittsburgh Pirates<small> (7, 5–2)</small>|| align="left" |Chuck Tanner||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |[[Baltimore Orioles]]<small> (6, 2–4)</small>|| align="left" |Earl Weaver |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1980 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (3, 1–2)</small>|| align="left" |Dallas Green ||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |[[Kansas City Royals]]<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Jim Frey |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1981 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (17, 5–12)</small>|| align="left" |Tommy Lasorda||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (33, 22–11)</small>|| align="left" |Bob Lemon |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1982 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (13, 9–4)</small>|| align="left" |Whitey Herzog||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Milwaukee Brewers <small>(1, 0–1)</small>|| align="left" |Harvey Kuenn |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1983 | align="left" style="background:#fcc;" |[[Baltimore Orioles]]<small> (7, 3–4)</small>|| align="left" |Joe Altobelli|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (4, 1–3)</small>|| align="left" |Paul Owens |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1984 | align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (9, 4–5)</small>|| align="left" |Sparky Anderson|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Diego Padres<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Dick Williams |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1985 | align="left" style="background:#fcc;" |[[Kansas City Royals]]<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |Dick Howser|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (14, 9–5)</small>|| align="left" |Whitey Herzog |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1986 | align="left" style="background:#d0e7ff;"|New York Mets<small> (3, 2–1)</small>|| align="left" |Davey Johnson||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (9, 5–4)</small>|| align="left" |John McNamara |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1987 | align="left" style="background:#fcc;" |Minnesota Twins<small> (5, 2–3)</small>|| align="left" |Tom Kelly|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (15, 9–6)</small>|| align="left" |Whitey Herzog |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1988 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (18, 6–12)</small>|| align="left" |Tommy Lasorda||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Oakland Athletics<small> (12, 8–4)</small>|| align="left" |Tony La Russa |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1989 | align="left" style="background:#fcc;" |Oakland Athletics<small> (13, 9–4)</small>|| align="left" |Tony La Russa|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Francisco Giants<small> (16, 5–11)</small>|| align="left" |Roger Craig |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1990 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Cincinnati Reds<small> (9, 5–4)</small>|| align="left" |Lou Piniella||4–0|| align="left" style="background:#fcc;" |Oakland Athletics<small> (14, 9–5)</small>|| align="left" |Tony La Russa |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1991 | align="left" style="background:#fcc;" |Minnesota Twins<small> (6, 3–3)</small>|| align="left" |Tom Kelly || |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |[[Atlanta Braves]]<small> (5, 2–3)</small>|| rowspan="2" align="left" |Bobby Cox |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1992 | align="left" style="background:#fcc;" |Toronto Blue Jays<small> (1, 1–0)</small>|| rowspan="2" align="left" |Cito Gaston|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |[[Atlanta Braves]]<small> (6, 2–4)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1993 | align="left" style="background:#fcc;" |Toronto Blue Jays<small> (2, 2–0)</small>|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (5, 1–4)</small>|| align="left" |Jim Fregosi |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1994 | colspan="5" align="center" |Gekanselleer as gevolg van spelerstaking. |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1995 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Atlanta Braves<small> (7, 3–4)</small>|| align="left" |Bobby Cox||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |Cleveland Indians<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Mike Hargrove |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1996 | align="left" style="background:#fcc;" |[[New York Yankees]]<small> (34, 23–11)</small>|| align="left" |Joe Torre|| |4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |[[Atlanta Braves]]<small> (8, 3–5)</small>|| align="left" |Bobby Cox |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1997 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Florida Marlins<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Jim Leyland||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Cleveland Indians<small> (5, 2–3)</small>|| align="left" |Mike Hargrove |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1998 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (35, 24–11)</small>|| rowspan="3" align="left" |Joe Torre|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Diego Padres<small> (2, 0–2)</small>|| align="left" |Bruce Bochy |- ! scope="row" style="text-align:center" | 1999 | align="left" style="background:#fcc;" |[[New York Yankees]]<small> (36, 25–11)</small>|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |[[Atlanta Braves]]<small> (9, 3–6)</small>|| align="left" |Bobby Cox |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2000 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (37, 26–11)</small>|| |4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Mets<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Bobby Valentine |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2001 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Arizona Diamondbacks<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Bob Brenly||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (38, 26–12)</small>|| align="left" |Joe Torre |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2002 | align="left" style="background:#fcc;" |Anaheim Angels<small> (1, 1–0)</small>|| align="left" |Mike Scioscia|| |4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Francisco Giants<small> (17, 5–12)</small>|| align="left" |Dusty Baker |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2003 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Florida Marlins<small> (2, 2–0)</small>|| align="left" |Jack McKeon||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (39, 26–13)</small>|| align="left" |Joe Torre |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2004 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (10, 6–4)</small>|| align="left" |Terry Francona|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (16, 9–7)</small>|| align="left" |Tony La Russa |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2005 | align="left" style="background:#fcc;" |Chicago White Sox<small> (5, 3–2)</small>|| align="left" |Ozzie Guillén|| |4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Houston Astros<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Phil Garner |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2006 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (17, 10–7)</small>|| align="left" |Tony La Russa||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (10, 4–6)</small>|| align="left" |Jim Leyland |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2007 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (11, 7–4)</small>|| align="left" |Terry Francona|| 4–0|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Colorado Rockies <small>(1, 0–1)</small>|| align="left" |Clint Hurdle |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2008 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (6, 2–4)</small>|| align="left" |Charlie Manuel||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Tampa Bay Rays<small> (1, 0–1)</small>|| align="left" |Joe Maddon |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2009 | align="left" style="background:#fcc;" |New York Yankees<small> (40, 27–13)</small>|| align="left" |Joe Girardi|| 4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (7, 2–5)</small>|| align="left" |Charlie Manuel |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2010 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Francisco Giants<small> (18, 6–12)</small>|| align="left" |Bruce Bochy|| |4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |Texas Rangers<small> (1, 0–1)</small>|| rowspan="2" align="left" |Ron Washington |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2011 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (18, 11–7)</small>|| align="left" |Tony La Russa|| 4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Texas Rangers<small> (2, 0–2)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2012 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Francisco Giants<small> (19, 7–12)</small>|| align="left" |Bruce Bochy|| 4–0|| align="left" style="background:#fcc;" |Detroit Tigers<small> (11, 4–7)</small>|| align="left" |Jim Leyland |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2013 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (12, 8–4)</small>|| align="left" |John Farrell|| 4–2 || align="left" style="background:#d0e7ff;" |St. Louis Cardinals<small> (19, 11–8)</small>|| align="left" |Mike Matheny |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2014 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |San Francisco Giants <small>(20, 8–12)</small>|| align="left" |Bruce Bochy|| 4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |[[Kansas City Royals]]<small> (3, 1–2)</small>|| align="left" |Ned Yost |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2015 | align="left" style="background:#fcc;" |[[Kansas City Royals]]<small> (4, 2–2)</small>|| align="left" |Ned Yost|| 4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |New York Mets<small> (5, 2–3)</small>|| align="left" |Terry Collins |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2016 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Chicago Cubs<small> (11, 3–8)</small>||align="left" |Joe Maddon||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Cleveland Indians<small> (6, 2–4)</small>||align="left" |Terry Francona |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2017 | align="left" style="background:#fcc;" |Houston Astros<small> (2, 1–1)</small>|| align="left" |A.J. Hinch|| 4–3|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (19, 6–13)</small>|| rowspan="2" align="left" |Dave Roberts |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2018 | align="left" style="background:#fcc;" |Boston Red Sox<small> (13, 9–4)</small>|| align="left" |Alex Cora|| 4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (20, 6–14)</small> |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2019 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Washington Nationals<small> (1, 1–0)</small>||align="left" |Dave Martinez||4–3|| align="left" style="background:#fcc;" |Houston Astros<small> (3, 1–2)</small>||align="left" |A. J. Hinch |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2020 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (21, 7–14)</small>||align="left" |Dave Roberts ||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |Tampa Bay Rays<small> (2, 0–2)</small>||align="left" |Kevin Cash |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2021 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |[[Atlanta Braves]]<small> (10, 4–6)</small>||align="left" |Brian Snitker||4–2|| align="left" style="background:#fcc;" |Houston Astros<small> (4, 1–3)</small>||align="left" |Dusty Baker |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2022 | align="left" style="background:#fcc;" |Houston Astros<small> (5, 2–3)</small>||align="left" |Dusty Baker||4–2|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Philadelphia Phillies<small> (8, 2–6)</small>||align="left" |Rob Thomson |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2023 | align="left" style="background:#fcc;" |Texas Rangers<small> (3, 1–2)</small>||align="left" |Bruce Bochy||4–1|| align="left" style="background:#d0e7ff;" |Arizona Diamondbacks<small> (2, 1–1)</small>||align="left" |Torey Lovullo |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2024 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |[[Los Angeles Dodgers]]<ref>{{cite web|title=Dodgers upend Yanks with historic comeback for 8th World Series title|url=https://www.mlb.com/news/dodgers-win-world-series-2024 |first=Anthony|last=Castrovince|publisher=MLB |website=mlb.com|access-date=1 November 2024|archive-date=|archive-url=|url-status=live}}</ref><small>(22, 8–14)</small>||align="left" |Dave Roberts||4–1|| align="left" style="background:#fcc;" |[[New York Yankees]]<small>(41, 27–14)</small>||align="left" |Aaron Boone |- ! scope="row" style="text-align:center" | 2025 | align="left" style="background:#d0e7ff;" |Los Angeles Dodgers<small> (23, 9–14)</small>||align="left" |Dave Roberts||4-3|| align="left" style="background:#fcc;" |Toronto Blue Jays<small> (3, 2–1)</small>||align="left" |John Schneider |} * Die 1903, 1919, 1920 en 1921 Wêreldreekse is gehou in 'n beste-van-nege formaat (die eerste span wat vyf oorwinnings behaal wen die reeks). * Die 1907, 1912 en 1922 Wêreldreekse het elkeen een gelykop uitslag gehad. * Die Brewers was vanaf 1969 tot 1997 in die Amerikaanse liga, waarna hulle oorgeskuif het na die Nasionale liga.<ref>{{cite news|url=http://www.cincypost.com/sports/1997/brew110697.html|title=Brewers switch leagues, join Reds in NL Central|work=The Kentucky Post (Associated Press)|publisher=E. W. Scripps Company|date=6 November 1997|archive-url=https://web.archive.org/web/20050505095313/http://www.cincypost.com/sports/1997/brew110697.html|archive-date=5 Mei 2005}}</ref> * Die Astros was vanaf 1962 (destyds nog bekend as die Houston Colt .45's) tot 2012 in die Nasionale liga, waarna hulle oorgeskuif het na die Amerikaanse liga. === Wêreldreeks rekord deur span of franchise, 1903–tans === {{col-begin}} {{col-break|width=70%}} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; margin-left:1em; float:left" |- ! Spanne † ! Reeksoorwinnings ! Reekse<br />gespeel ! Laaste jaar<br />gewen ! Laaste jaar<br />gespeel |- | style="background:LightPink;"|[[New York Yankees]] (AL)<br /> [voorheen bekend as die Baltimore Orioles, Highlanders] | 27 | 41 | 2009 | 2024 |- | style="background:SkyBlue;"|St. Louis Cardinals (NL) | 11 | 19 | 2011 | 2013 |- | style="background:SkyBlue;"|Los Angeles Dodgers (NL)<br />[voorheen bekend as die Brooklyn Bridegrooms, Superbas, Trolley Dodgers, Robins, Dodgers] | 9 | 23 | 2025 | 2025 |- | style="background:LightPink;"|Boston Red Sox (AL)<br />[voorheen bekend as die Americans] | 9 | 13 | 2018 | 2018 |- | style="background:LightPink;"|Oakland Athletics (AL)<br />[voorheen bekend as die Philadelphia/Kansas City Athletics] | 9 | 14 | 1989 | 1990 |- | style="background:SkyBlue;"|San Francisco Giants (NL)<br />[voorheen bekend as die New York Gothams, Giants] | 8 | 20 | 2014 | 2014 |- | style="background:SkyBlue;"|Cincinnati Reds (NL)<br />[voorheen bekend as die Red Stockings, Redlegs] | 5 | 9 | 1990 | 1990 |- | style="background:SkyBlue;"|Pittsburgh Pirates (NL)<br />[voorheen bekend as die Alleghenys] | 5 | 7 | 1979 | 1979 |- | style="background:LightPink;"|Detroit Tigers (AL) | 4 | 11 | 1984 | 2012 |- | style="background:SkyBlue;"|[[Atlanta Braves]] (NL)<br />[voorheen bekend as die Boston Red Stockings, Beaneaters, Doves, Rustlers, Bees, Braves en Milwaukee Braves] | 4 | 10 | 2021 | 2021 |- | style="background:SkyBlue;"|Chicago Cubs (NL)<br />[voorheen bekend as die White Stockings, Colts, Orphans] | 3 | 11 | 2016 | 2016 |- | style="background:LightPink;"|[[Baltimore Orioles]] (AL)<br />[voorheen bekend as die 1ste Milwaukee Brewers en St. Louis Browns] | 3 | 7 | 1983 | 1983 |- | style="background:LightPink;"|Minnesota Twins (AL)<br />[voorheen bekend as die 1ste Washington Nationals, Senators] | 3 | 6 | 1991 | 1991 |- | style="background:LightPink;"|Chicago White Sox (AL) | 3 | 5 | 2005 | 2005 |- | style="background:SkyBlue;"|Philadelphia Phillies (NL) | 2 | 8 | 2008 | 2022 |- | style="background:LightPink;"|Cleveland Guardians (AL)<br />[voorheen bekend as die Bluebirds, Bronchos, Naps, Indians] | 2 | 6 | 1948 | 2016 |- | style="background:thistle;"|Houston Astros (NL, 1962; AL, 2013) *<br />[voorheen bekend as die Colt .45s, NL] | 2 | 5 | 2022 | 2022 |- | style="background:#acf;"|New York Mets (NL, 1962) * | 2 | 5 | 1986 | 2015 |- | style="background:#fbd;"|[[Kansas City Royals]] (AL, 1969) * | 2 | 4 | 2015 | 2015 |- | style="background:#fbd;"|Toronto Blue Jays (AL, 1977) * | 2 | 3 | 1993 | 2025 |- | style="background:#acf;"|Miami Marlins (NL, 1993) *<br />[voorheen bekend as die Florida Marlins] | 2 | 2 | 2003 | 2003 |- | style="background:#fbd;"|Texas Rangers (AL, 1961) *<br />[voorheen bekend as die 2de Washington Senators] | 1 | 3 | 2023 | 2023 |- | style="background:#acf;"|Arizona Diamondbacks (NL, 1998) * | 1 | 2 | 2001 | 2023 |- | style="background:#acf;"|Washington Nationals (NL, 1969) *<br />[voorheen bekend as die Montreal Expos, tans die 2de Washington Nationals] | 1 | 1 | 2019 | 2019 |- | style="background:#fbd;"|Los Angeles Angels (AL, 1961) *<br />[voorheen bekend as die California/Anaheim Angels en Los Angeles Angels of Anaheim] | 1 | 1 | 2002 | 2002 |- | style="background:#acf;"|San Diego Padres (NL, 1969) * | 0 | 2 | {{sort|0|—}} | 1998 |- | style="background:#fbd;"|Tampa Bay Rays (AL, 1998) *<br />[voorheen bekend as die Devil Rays] | 0 | 3 | {{sort|0|—}} | 2026 |- | style="background:#acf;"|Colorado Rockies (NL, 1993) * | 0 | 1 | {{sort|0|—}} | 2007 |- | style="background:thistle;"|Milwaukee Brewers (AL, 1969; NL, 1998) *<br />[voorheen bekend as die Seattle Pilots (AL), tans die 2de Milwaukee Brewers] | 1 | 2 | 2026 | 2026 |- | style="background:#fbd;"|Seattle Mariners (AL, 1977) * | 0 | 0 | {{sort|0|—}} | {{sort|0|—}} |} {{col-break}} {| class="wikitable" style=" margin-left:1em; text-align:center;" |- style="text-align:center;" | style="background:#e3e3e3;"|'''Sleutel tot tabel''' |- |AL = Amerikaanse liga <br /> NL = Nasionale liga |- |* Aangesluit by die AL of NL na 1960 (hervestiging of uitbreiding) |- style="background:#f6f6fe;" | † Totale titels sluit 'n klubspan se rekord<br /> onder 'n ander noemnaam of as deel van 'n vorige stad/deelstaat<br />[in hakkies onder sy huidige naam] in.<br /> Bron: [http://mlb.mlb.com/mlb/history/postseason/mlb_ws.jsp?feature=club_champs MLB.com] |- |} {{clear}} {{col-end}} == Algemene opmerkings == Amerikaanse liga (AL) spanne het 67 van die 118 Wêreldreekse gewen (56,8%). Die New York Yankees het die Wêreldreeks die meeste kere gewen, met 27 kampioenskappe, wat verantwoordelik is vir 23,1% van alle reekse wat gespeel is en 40,9% van die oorwinnings deur spanne van die Amerikaanse liga. Die Yankees was ook die meeste kere die Amerikaanse liga se verteenwoordiger in die Wêreldreeks, met 40 totale verskynings. Die St. Louis Cardinals het 11 Wêreldreekse gewen, tweede meeste onder al 30 spanne, en die meeste onder die Nasionale liga-franchises, wat verantwoordelik is vir 9,4% van alle reekse wat gespeel is en wat 21,6% van die 51 Nasionale liga-oorwinnings uitmaak. Die Brooklyn/Los Angeles Dodgers was egter die meeste kere die Nasionale liga se verteenwoordiger in die Wêreldreeks, met 21 totale verskynings. Die Dodgers se 14 verskynings tydens die Wêreldreeks as verloorders is die meeste deur enige span, terwyl die Yankees se 13 verlore die meeste onder AL-spanne is. Die Yankees en die Dodgers het die meeste kere teen mekaar te staan gekom, met elf totale wedstryde tussen die twee franchises. Die Yankees het agt van daardie elf kampioenskappe gewen, hoewel die Dodgers die Yankees in hul laaste Wêreldreeks-wedstryd in 1981 verslaan het. Toe die eerste moderne Wêreldreeks in 1903 gespeel is, was daar agt spanne in elke liga. Hierdie 16 franchises, wat almal nog bestaan, het elk minstens twee Wêreldreeks-titels ingepalm. Die aantal spanne was onveranderd tot 1961, met veertien uitbreidingspanne wat sedertdien by Major League Baseball aangesluit het. Almal behalwe die Seattle Mariners het in ten minste een Wêreldreeks verskyn. Van die 28 reekse waarin ten minste een uitbreidingspan gespeel het, insluitend drie reekse (2015, 2019 en 2023) waarin beide spanne uitbreidingspanne was, het uitbreidingspanne 13 reekse gewen, wat 46,4% van alle reekse is waarin 'n uitbreidingspan gespeel het, en 10,9% van die 119 reekse wat sedert 1903 gespeel is. In 2015 is die eerste Wêreldreeks met slegs uitbreidingspanne beslis, tussen die Kansas City Royals en New York Mets.<ref>{{Cite news|url=http://www.newsday.com/sports/baseball/mets/mets-royals-world-series-is-the-first-between-2-expansion-teams-1.11005696|title=Mets-Royals World Series is the first between 2 expansion teams|work=Newsday|date=24 Oktober 2015|access-date=18 Mei 2024|archive-date=28 Oktober 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151028032428/http://www.newsday.com/sports/baseball/mets/mets-royals-world-series-is-the-first-between-2-expansion-teams-1.11005696|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.baseball-reference.com/postseason/world-series.shtml |title=World Series Winners |work=Baseball-Reference.com |location=Philadelphia|publisher=Sports Reference, LLC|access-date=27 Desember 2020}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Bofbal]] fnvu7cahaqictk77b1gybqyis0kt37t 0 419923 3138792 2862108 2026-10-28T16:24:59Z Oesjaar 7467 Kom ons kyk... 3138792 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Hodotermitidae |authority = Desneux, 1904 |subdivision_ranks = Genera |subdivision = * ''[[Anacanthotermes]]'' <small>Jacobson 1905</small> * {{extinct}}''[[Carinatermes]]'' <small>Krishna & Grimaldi 2000 </small> * ''[[Hodotermes]]'' <small>Hagen 1853</small> * {{extinct}}''[[Jitermes]]'' <small>Ren 1995</small> * {{extinct}}''[[Meiatermes]]'' <small>Lacasa-Ruiz & Martinez-Declos 1986</small> * ''[[Microhodotermes]]'' <small>Sjöstedt 1926</small> * {{extinct}}''[[Parotermes]]'' <small>Scudder 1883</small> * {{extinct}}''[[Ulmeriella]]'' <small>Meunier 1919</small> * {{extinct}}''[[Valditermes]]'' <small>Jarzembowski 1981</small> * {{extinct}}''[[Yanjingtermes]]'' <small>Ren 1995</small> * {{extinct}}''[[Yongdingia]]'' <small>Ren 1995</small> |synonyms = }} '''''Hodotermitidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[insekte]] wat behoort tot die [[Orde (biologie)|orde]] [[Isoptera]]. == Bronnelys == * Insektopedie: Die geheime wêreld van Suider-Afrikaanse insekte, [[Erik Holm]], 2017 {{ISBN|978 1 77584 224 8}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Hodotermitidae| ]] 1nqknldq7be2l0zgqtw5yfeb617wrjo 0 420965 3138828 3138710 2026-10-28T19:20:14Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138828 wikitext text/x-wiki Hierdie '''lys van treinrampe in Suid-Afrika''' verskaf besonderhede oor die belangrikste ongelukke waarby [[Trein|treine]] betrokke was in [[Suid-Afrika]]. == Lys == *1896 – by [[Glencoe, KwaZulu-Natal]], 26 mense sterf, 50 beseer *1899 – by Seven Sisters sterf 9 mense in ‘n botsing van ‘n trein met vlugtelinge tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] *1900 – by Frederikstad buite [[Potchefstroom]], ‘n militêre trein, 13 sterf en 39 word beseer *1902 – by [[Barberton]], in ‘n treinbotsing sterf 46 en 39 word beseer *1902 - by [[Pretoria]], ‘n gepantserde trein val oor ‘n wal, 11 mense sterf *1911 – by Gaika Loop, naby [[Cathcart]], 19 sterf, 25 beseer *1914 – die Bloukransbrug tussen [[Port Alfred]] en [[Grahamstad]] stort ineen, 28 sterf, 23 beseer. Lees ook [[Bloukranspas (Oos-Kaap)]] *26 September 1914 – lees [[Kaffrarian Rifles-monument]] *1919 – by Eensgevonden, naby [[Brandfort]], in die botsing sterf 7 en 43 word beseer. *1920 – by Panbult, noordwes van [[Piet Retief]], in die ontsporing sterf 14 en een word beseer *1923 – by [[Durban]], ‘n treinbotsing waarin 15 sterf en 18 word beseer *1924 – Milnedal, naby [[Newcastle]], ‘n botsing waarin 4 sterf en 19 beseer raak *1926 – by [[Soutrivier]] (Kaapstad), ‘n ontsporing waarin 17 mense sterf en 30 beseer raak *1926 – by [[Heidelberg]] (Gauteng), ‘n botsing waarin 35 mense omkom en 43 beseer raak *1928 – by [[Hexrivier (Mohokare)]] (Osplaats), ‘n passasierstrein ontspoor en 8 sterf en 16 word beseer *1932 – [[Leeudoringstad-spoorwegramp]] *1933 – by Shannon (naby [[Bloemfontein]]), ‘n botsing van ‘n spesiale trein wat rugbyondersteuners na ‘n toetswedstryd vervoer, 9 kom om en 15 is beseer *1933 – by [[Donnybrook]]-spoorweghalte, suidwes van [[Durban]], in ‘n ontsporing sterf 6 en 9 is beseer *1936 – by [[Vlakteplaas]], in ‘n ontsporing sterf 6 en 40 word beseer *1938 – by Bank, wes van [[Randfontein]], in ‘n ontsporing sterf 5 en 15 mense word beseer *1939 – by [[Daljosafat]] ([[Paarl]]), die postrein ontspoor en 5 mense kom om en 9 word beseer *1943 – by [[Rayton]] ontspoor ‘n troepetrein en 37 soldate word beseer *1945 – by [[Volksrust]] word 61 mense beseer in ‘n botsing *1948 – by [[Pietermaritzburg]] sterf 2 en raak 25 beseer in ‘n ontsporing *1949 – by [[Orlando, Soweto]], drie treine bots, 74 mense sterf en 94 raak beseer *15 November 1949 – [[Waterval-Boven-spoorwegramp]] *5 September 1952 – by [[Welkom]] in ‘n treinbotsing ontplof ‘n treintrok wat ontplofbare materiaal vervoer, 6 mense kom om en 14 raak beseer *19 Oktober 1952 – by Heavitree in ‘n ontsporing sterf 20 en 31 raak beseer *20 Oktober 1952 – by [[Estcourt]] ontspoor ‘n trein en 23 sterf en 34 mense is beseer *7 Februarie 1955 – by Sandspruit in ‘n botsing sterf 41 en is 39 beseer *8 April 1957 – by [[Woodstock]] in ‘n botsing sterf 18 en is 72 mense beseer *26 Junie 1958 – by New Canada (tussen [[Johannesburg]] en [[Vereeniging]]) sterf in ‘n ontsporing 10 en 41 word beseer *1 Februarie 1960 – in ‘n botsing by [[Devon]] sterf 14 en is 4 beseer *1 Junie 1960 – by Rapenburg sterf 7 in ‘n botsing en 33 word beseer *21 Maart 1962 – by [[Piet Retief]] in ‘n ontsporing sterf 9 en 8 word beseer *2 Oktober 1962 - by Holfontein op die Wes-Rand, [[Gauteng]] sterf 19 mense en raak 29 beseer in ‘n ontsporing *5 Oktober 1962 – by Klington in ‘n botsing sterf 11 en 24 word beseer *29 Julie 1964 – by [[Randfontein]] in ‘n ontsporing sterf 10 en 31 word beseer *15 Maart 1965 – by [[Hammanskraal]] sterf 7 en 9 word beseer in ‘n ontsporing *4 Oktober 1965 – by Effingham by [[Durban]] ontspoor ‘n trein en 91 mense sterf en 52 word beseer. Dit word soms beskryf as die grootste treinramp wat nog in die land plaasgevind het. *30 Mei 1966 – by Ikwezi in die omgewing van [[Klipplaat]], [[Jansenville]] en [[Waterford]] in ‘n botsing sterf 14 en is 12 beseer *1 Augustus 1966 – by [[Langlaagte]] sterf in ‘n botsing 7 en raak 58 beseer *1 Januarie 1986 – by [[Komatipoort]] in ‘n botsing sterf 11 en word 14 beseer *17 Februarie 1969 – by [[Langlaagte]] slaan ‘n passasierstrein aan die brand toe dit verby petroltenkwaens ry wat in ‘n vorige ongeluk omgeslaan het, gevolglik sterf 34 en raak 61 beseer *31 Oktober 1970 – by Ikwezi sterf in ‘n botsing 14 en raak 18 mense beseer *29 September 1972 – by [[Malmesbury]] ontspoor ‘n trein en 48 mense sterf en ongeveer 150 raak beseer *1986 – by [[Durban]] in ‘n botsing sterf 39 en 70 mense word beseer. Dit is blykbaar op een na die grootste treinongeluk in Suid-Afrika. *1989 – grootste treinontsporing nog in die geskiedenis van die land waarin 111 steenkooltrokke en 2 lokomotiewe ontspoor *4 Januarie 2018 - [[Kroonstad-spoorongeluk]] == Sien ook == * [[Spoorvervoer in Suid-Afrika]] == Bronnelys == * Burman, Jose: Disaster struck South Africa. Kaapstad: [[Struik]], 1971. {{ISBN|0-86977-010-1}} * Burman, Jose: Early railways at the Cape. Kaapstad: [[Human & Rousseau]], 1984. {{ISBN|0-7981-1760-5}} * [[Ensiklopedie van die Wêreld]], verskeie dele. [[Stellenbosch]]: [[Albertyn-uitgewers]]. * [[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], deel 9. Kaapstad: [[Nasou]], 1973. {{ISBN|0-625-00325-X}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Treinongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Vervoer]] 8xsvlzq3a6wrmkxpoe23nbobj3ys2wu 0 450400 3138911 2928631 2026-10-29T06:13:52Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138911 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Revised NIST Big Data Taxonomy.jpg|duimnael|'n Diagram van die generering en algemene toepassing van grootdata.]] '''Grootdata''' verwys hoofsaaklik na [[Databasis|datastelle]] wat te groot of kompleks is om deur tradisionele dataverwerkingsagteware hanteer te word. [[Data]] met baie inskrywings (rye) bied groter statistiese krag, terwyl data met hoër kompleksiteit (meer eienskappe of kolomme) tot 'n hoër vals ontdekkingskoers kan lei.<ref>{{Cite journal |last= Breur |first=Tom|date=Julie 2016|title=Statistical Power Analysis and the contemporary "crisis" in social sciences|journal=Journal of Marketing Analytics |publisher=Palgrave Macmillan |location= London, England |volume=4 |issue=2–3 |pages=61–65 |doi=10.1057/s41270-016-0001-3 |issn=2050-3318|doi-access=free}}</ref> Uitdagings vir grootdata-analise sluit in die vaslegging van data, databerging, data-analise, soek, deel, oordrag, visualisering, navraag doen, opdatering, inligtingprivaatheid en databron. Grootdata is oorspronklik met drie sleutelkonsepte geassosieer: volume, verskeidenheid en snelheid.<ref>{{Cite journal |last1=McAfee |first1=Andrew |last2=Brynjolfsson |first2=Erik |date=2012-10-01 |title=Big data: the management revolution |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23074865/ |journal=Harvard Business Review |volume=90 |issue=10 |pages=60–66, 68, 128 |issn=0017-8012 |pmid=23074865}}</ref> Die analise van grootdata bied uitdagings in steekproefneming, en het dus voorheen slegs waarnemings en steekproefneming toegelaat. Dus verwys 'n vierde konsep, waarheidsgetrouheid, na die kwaliteit of insiggewendheid van die data.<ref name=":0" /> Sonder voldoende belegging in kundigheid vir grootdata-waarheid, kan die volume en verskeidenheid data koste en [[risiko]]'s veroorsaak wat 'n organisasie se kapasiteit om waarde uit grootdata te skep en vas te lê, oorskry.<ref>{{Cite journal |last1=Cappa |first1= Francesco |last2=Oriani |first2=Raffaele |last3=Peruffo |first3=Enzo |last4=McCarthy |first4=Ian |date=2021 |title=Big Data for Creating and Capturing Value in the Digitalized Environment: Unpacking the Effects of Volume, Variety, and Veracity on Firm Performance |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jpim.12545 |journal=Journal of Product Innovation Management |language=en |volume=38 |issue=1 |pages=49–67 |doi=10.1111/jpim.12545 |s2cid=225209179 |issn=0737-6782|url-access=subscription }}</ref> Huidige gebruik van die term grootdata verwys gewoonlik na die gebruik van voorspellende analise, gebruikersgedragsanalise of sekere ander gevorderde data-analisemetodes wat waarde uit grootdata onttrek, en selde na 'n spesifieke grootte van die datastel. "Daar is min twyfel dat die hoeveelhede data wat nou beskikbaar is inderdaad groot is, maar dit is nie die mees relevante kenmerk van hierdie nuwe data-ekosisteem nie."<ref>{{cite journal |last1=Boyd |first1=Danah |last2=Crawford |first2=Kate |title=Six Provocations for Big Data |journal=Social Science Research Network |date=21 September 2011 |doi=10.2139/ssrn.1926431 |s2cid=148610111 |url=http://osf.io/nrjhn/ |access-date=12 Julie 2019 |archive-date=28 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200228015558/https://osf.io/nrjhn/ |url-status=live }}</ref> Analise van datastelle kan nuwe korrelasies vind om "besigheidstendense op te spoor, siektes te voorkom, misdaad te bestry, ensovoorts".<ref>"Data, data everywhere". ''[[The Economist]].'' 25 Februarie 2010. Geargiveer van die oorspronklike op 27 Mei 2018. Besoek op 9 Desember 2012.</ref> Wetenskaplikes, sakebestuurders, mediese praktisyns, advertensies en regerings ondervind gereeld probleme met grootdatastelle in gebiede soos internetsoektogte, [[finteg]], gesondheidsorganalise, geografiese inligtingstelsels, stedelike informatika en besigheidsinformatika. Wetenskaplikes ondervind beperkings in e-wetenskapwerk, insluitend [[meteorologie]], genomika,<ref>{{cite journal | title = Community cleverness required | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2008-09-04_455_7209/page/1 | journal = Nature | volume = 455 | issue = 7209 | pages = 1 | date = September 2008 | pmid = 18769385 | doi = 10.1038/455001a | bibcode = 2008Natur.455....1. | doi-access = free }}</ref> konnektomika, komplekse fisika-simulasies, biologie en omgewingsnavorsing.<ref>{{cite journal | vauthors = Reichman OJ, Jones MB, Schildhauer MP | title = Challenges and opportunities of open data in ecology | journal = Science | volume = 331 | issue = 6018 | pages = 703–5 | date = Februarie 2011 | pmid = 21311007 | doi = 10.1126/science.1197962 | bibcode = 2011Sci...331..703R | s2cid = 22686503 | url = https://escholarship.org/uc/item/7627s45z | access-date = 12 Julie 2019 | archive-date = 19 Oktober 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201019060839/https://escholarship.org/uc/item/7627s45z | url-status = live }}</ref> Die grootte en aantal beskikbare datastelle het vinnig gegroei namate data ingesamel word deur toestelle soos mobiele toestelle, goedkoop en talle inligting-senserende [[Internet van Dinge]]-toestelle, lugwaarnemingstoerusting (afstandwaarneming), sagtewarelogboeke, kameras, mikrofone, radiofrekwensie-identifikasie (RFID) lesers en draadlose sensornetwerke.<ref>{{cite web |author= Hellerstein, Joe |title= Parallel Programming in the Age of Big Data |date= 9 November 2008 |work= Gigaom Blog |url= http://gigaom.com/2008/11/09/mapreduce-leads-the-way-for-parallel-programming/ |access-date= 21 April 2010 |archive-date= 7 Oktober 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121007033928/http://gigaom.com/2008/11/09/mapreduce-leads-the-way-for-parallel-programming/ |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite book |first1= Toby |last1= Segaran |first2= Jeff |last2= Hammerbacher |title= Beautiful Data: The Stories Behind Elegant Data Solutions |url= https://books.google.com/books?id=zxNglqU1FKgC |year= 2009 |publisher= O'Reilly Media |isbn= 978-0-596-15711-1 |page= 257 |access-date= 31 Desember 2015 |archive-date= 12 Mei 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160512110157/https://books.google.com/books?id=zxNglqU1FKgC |url-status= live }}</ref> Die wêreld se tegnologiese per capita kapasiteit om inligting te stoor, het sedert die 1980's elke 40 maande rofweg verdubbel;<ref name="martinhilbert.net">{{cite journal | vauthors = Hilbert M, López P | title = The world's technological capacity to store, communicate, and compute information | journal = Science | volume = 332 | issue = 6025 | pages = 60–5 | date = April 2011 | pmid = 21310967 | doi = 10.1126/science.1200970 | url = http://www.uvm.edu/pdodds/files/papers/others/2011/hilbert2011a.pdf | bibcode = 2011Sci...332...60H | s2cid = 206531385 | access-date = 11 Mei 2019 | archive-date = 19 Augustus 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190819122943/http://www.uvm.edu/pdodds/files/papers/others/2011/hilbert2011a.pdf | url-status = live }}</ref> vanaf 2012 word elke dag 2.5 eksagrepe (2.17×260 grepe) data gegenereer.<ref>{{cite web |url= http://www.ibm.com/big-data/us/en/ |title= IBM What is big data? – Bringing big data to the enterprise |publisher= ibm.com |access-date= 26 Augustus 2013 |archive-date= 24 Augustus 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130824213031/http://www.ibm.com/big-data/us/en/ |url-status= live }}</ref> Gebaseer op 'n IDC-verslagvoorspelling, is voorspel dat die globale datavolume eksponensieel sou groei van 4.4 zettagrepe tot 44 zettagrepe tussen 2013 en 2020. Teen 2025 voorspel IDC dat daar 163 zettagrepe data sal wees.<ref>{{Cite web|url=https://www.seagate.com/files/www-content/our-story/trends/files/Seagate-WP-DataAge2025-March-2017.pdf|title=Data Age 2025: The Evolution of Data to Life-Critical|last1=Reinsel|first1=David|last2=Gantz|first2=John|date=13 April 2017|website=seagate.com|publisher=International Data Corporation|location=Framingham, MA, US|access-date=2 November 2017|last3=Rydning|first3=John|archive-date=8 Desember 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171208010603/https://www.seagate.com/files/www-content/our-story/trends/files/Seagate-WP-DataAge2025-Maart-2017.pdf|url-status=live}}</ref> Volgens die IDC word beraam dat wêreldwye besteding aan grootdata- en besigheidsanalise-oplossings (BDA) $215,7 miljard in 2021 sal bereik.<ref>{{cite web | url=https://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS48165721 | title=Global Spending on Big Data and Analytics Solutions Will Reach $215.7 Billion in 2021, According to a New IDC Spending Guide | access-date=31 Julie 2022 | archive-date=23 Julie 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220723034825/https://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS48165721 | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.statista.com/statistics/551501/worldwide-big-data-business-analytics-revenue/ | title=Big data and business analytics revenue 2022 }}</ref> Volgens Statista word voorspel dat die wêreldwye grootdatamark teen 2027 tot $103 miljard sal groei.<ref>{{cite web | url=https://www.statista.com/statistics/254266/global-big-data-market-forecast/ | title=Global big data industry market size 2011-2027 | access-date=20 Junie 2025 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230802203341/https://www.statista.com/statistics/254266/global-big-data-market-forecast/ | archive-date= 2 Augustus 2023 | url-status=dead }}</ref> In 2011 het McKinsey & Company berig dat as Amerikaanse gesondheidsorg grootdata kreatief en effektief sou gebruik om doeltreffendheid en kwaliteit te bevorder, die sektor meer as $300 miljard in waarde elke jaar kan skep.<ref name="McKinsey2011"/> In die ontwikkelde ekonomieë van Europa kan regeringsadministrateurs meer as €100 miljard ($149 miljard) in verbeterings aan operasionele doeltreffendheid bespaar deur grootdata te gebruik.<ref name="McKinsey2011"/> En gebruikers van dienste wat deur persoonlike liggingsdata moontlik gemaak word, kan $600 miljard in verbruikersurplus vasvang.<ref name="McKinsey2011">[https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/business%20functions/mckinsey%20digital/our%20insights/big%20data%20the%20next%20frontier%20for%20innovation/mgi_big_data_exec_summary.pdf Big data: The next frontier for innovation, competition, and productivity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230315090549/https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/business%20functions/mckinsey%20digital/our%20insights/big%20data%20the%20next%20frontier%20for%20innovation/mgi_big_data_exec_summary.pdf |date=15 Maart 2023 }} McKinsey Global Institute May 2011</ref> Een vraag vir groot ondernemings is om te bepaal wie grootdata-inisiatiewe moet besit wat die hele organisasie raak.<ref>Oracle and FSN, [http://www.fsn.co.uk/channel_bi_bpm_cpm/mastering_big_data_cfo_strategies_to_transform_insight_into_opportunity "Mastering Big Data: CFO Strategies to Transform Insight into Opportunity"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130804062518/http://www.fsn.co.uk/channel_bi_bpm_cpm/mastering_big_data_cfo_strategies_to_transform_insight_into_opportunity |date=4 Augustus 2013 }}, Desember 2012</ref> Relasionele databasisbestuurstelsels en statistiese sagtewarepakkette vir [[rekenaar]]s wat gebruik word om data te visualiseer, sukkel dikwels om grootdata te verwerk en te analiseer. Die verwerking en analise van groot data mag "massief parallelle sagteware vereis wat op tiene, honderde of selfs duisende bedieners loop".<ref>{{cite web |author= Jacobs, A. |title= The Pathologies of Big Data |date= 6 Julie 2009 |work= ACMQueue |url= http://queue.acm.org/detail.cfm?id=1563874 |access-date= 21 April 2010 |archive-date= 8 Desember 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20151208072827/http://queue.acm.org/detail.cfm?id=1563874 |url-status= live }}</ref> Wat as "grootdata" kwalifiseer, wissel na gelang van die vermoëns van diegene wat dit analiseer en hul gereedskap. Verder maak die uitbreiding van vermoëns grootdata 'n bewegende teiken. "Vir sommige organisasies kan die eerste keer dat hulle honderde gigagrepe data in die gesig staar, 'n behoefte veroorsaak om databestuursopsies te heroorweeg. Vir ander kan dit tiene of honderde teragrepe neem voordat datagrootte 'n beduidende oorweging word."<ref>{{cite journal|last1= Magoulas |first1= Roger |last2=Lorica|first2=Ben|date=Februarie 2009|title=Introduction to Big Data|url=https://academics.uccs.edu/~ooluwada/courses/datamining/ExtraReading/BigData|journal=Release 2.0 |location= Sebastopol, CA|publisher=O'Reilly Media|issue=11|access-date=26 Februarie 2021|archive-date=2 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102185002/https://academics.uccs.edu/~ooluwada/courses/datamining/ExtraReading/BigData|url-status=live}}</ref> ==Definisie== Die term "grootdata" word al sedert die 1990's gebruik, met sommige wat John Mashey erkenning gee vir die popularisering van die term.<ref>{{Cite web |title= Big Data… and the Next Wave of InfraStress |author= John R. Mashey |date= 25 April 1998 |publisher= Usenix |work= Slides from invited talk |url= http://static.usenix.org/event/usenix99/invited_talks/mashey.pdf |access-date= 28 September 2016 |archive-date= 12 Oktober 2016 |archive-url= https://web.archive.org/web/20161012095743/http://static.usenix.org/event/usenix99/invited_talks/mashey.pdf |url-status= live }}</ref><ref>{{cite news |title=The Origins of 'Big Data': An Etymological Detective Story |author=Steve Lohr |date=1 Februarie 2013 |url=http://bits.blogs.nytimes.com/2013/02/01/the-origins-of-big-data-an-etymological-detective-story/ |work=[[The New York Times]] |access-date=28 September 2016 |archive-date=6 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306042217/http://bits.blogs.nytimes.com/2013/02/01/the-origins-of-big-data-an-etymological-detective-story/ |url-status=live }}</ref> Grootdata sluit gewoonlik datastelle in met groottes wat die vermoë van algemeen gebruikte sagteware-instrumente om data binne 'n aanvaarbare tyd vas te lê, te kureer, te bestuur en te verwerk, oorskry.{{Sfn | Snijders | Matzat | Reips | 2012}} Grootdata-filosofie omvat ongestruktureerde, semi-gestruktureerde en gestruktureerde data; die hoof fokus is egter op ongestruktureerde data.<ref name="Springer 2017">{{cite book |chapter=Towards Differentiating Business Intelligence, Big Data, Data Analytics and Knowledge Discovery |last1=Dedić |first1=N. |title= Innovations in Enterprise Information Systems Management and Engineering |last2=Stanier |first2=C. |issn=1865-1356 |oclc=909580101 |publisher=Springer International Publishing |location= Berlin; Heidelberg |year=2017 |volume=285 |pages= 114–22 |doi=10.1007/978-3-319-58801-8_10 |series=Lecture Notes in Business Information Processing |isbn=978-3-319-58800-1 |chapter-url= http://eprints.staffs.ac.uk/3551/1/Towards%20Differentiating%20Business%20Intelligence%20Big%20Data%20Data%20Analytics%20and%20Knowldge%20Discovery.docx |access-date=7 September 2019 |archive-date= 27 November 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20201127065236/http://eprints.staffs.ac.uk/3551/1/Towards%20Differentiating%20Business%20Intelligence%20Big%20Data%20Data%20Analytics%20and%20Knowldge%20Discovery.docx |url-status=live }}</ref> Groot data "grootte" is 'n voortdurend bewegende teiken; vanaf 2012 wissel dit van 'n paar dosyn teragrepe tot baie zettagrepe data.<ref name="Everts">{{cite magazine |last1=Everts |first1=Sarah |title=Information Overload |magazine= Distillations |date=2016 |volume=2 |issue=2 |pages=26–33 |url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/information-overload |access-date= 22 Maart 2018 |archive-date=3 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403133511/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/information-overload |url-status=live }}</ref> Grootdata vereis 'n stel tegnieke en tegnologieë met nuwe vorme van integrasie om insigte te openbaar uit datastelle wat uiteenlopend, kompleks en van 'n massiewe skaal is. <ref>{{cite journal | last1 = Ibrahim | last2 = Targio Hashem | first2 = Abaker | last3 = Yaqoob | first3 = Ibrar | last4 = Badrul Anuar | first4 = Nor | last5 = Mokhtar | first5 = Salimah | last6 = Gani | first6 = Abdullah | last7 = Ullah Khan | first7 = Samee | year = 2015 | title = big data" on cloud computing: Review and open research issues | journal = Information Systems | volume = 47 | pages = 98–115 | doi = 10.1016/j.is.2014.07.006 | s2cid = 205488005 }}</ref> "Volume", "verskeidenheid", "snelheid" en verskeie ander "V's" (in Engels) word deur sommige organisasies bygevoeg om dit te beskryf, 'n hersiening wat deur sommige bedryfsowerhede uitgedaag word.<ref>{{cite magazine|last=Grimes|first=Seth|title=Big Data: Avoid 'Wanna V' Confusion|url=http://www.informationweek.com/big-data/big-data-analytics/big-data-avoid-wanna-v-confusion/d/d-id/1111077|magazine=InformationWeek|access-date=5 January 2016|archive-date=23 Desember 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151223185813/http://www.informationweek.com/big-data/big-data-analytics/big-data-avoid-wanna-v-confusion/d/d-id/1111077|url-status=live}}</ref> Die V's van groot data is dikwels na verwys as die "drie V's", "vier V's" en "vyf V's". Hulle het die eienskappe van groot data in volume, verskeidenheid, snelheid, waarheid en waarde verteenwoordig.<ref name=":0">{{Cite web|date=2016-09-17|title=The 5 V's of big data|url=https://www.ibm.com/blogs/watson-health/the-5-vs-of-big-data/|access-date=2021-01-20|website=Watson Health Perspectives|language=en-US|archive-date=18 Januarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118085939/https://www.ibm.com/blogs/watson-health/the-5-vs-of-big-data/|url-status=live}}</ref> Variasie word dikwels ingesluit as 'n bykomende eienskap van grootdata. 'n Definisie van 2018 lui: "Grootdata is waar parallelle rekenaargereedskap nodig is om data te hanteer", en merk op: "Dit verteenwoordig 'n duidelike en duidelik gedefinieerde verandering in die [[rekenaarwetenskap]] wat gebruik word, via parallelle programmeringsteorieë, en verliese van sommige van die waarborge en vermoëns wat deur Codd se relasionele model gemaak word."<ref>{{Cite book|last=Fox|first=Charles|date=25 March 2018|title=Data Science for Transport|url=https://www.springer.com/us/book/9783319729527|publisher=Springer|isbn=9783319729527|series=Springer Textbooks in Earth Sciences, Geography and Environment|access-date=31 Maart 2018|archive-date=1 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401144520/https://www.springer.com/us/book/9783319729527|url-status=live}}</ref> In 'n vergelykende studie van groot datastelle het Kitchin en McArdle bevind dat geeneen van die algemeen beskoude eienskappe van grootdata konsekwent in al die geanaliseerde gevalle voorkom nie.<ref>{{cite journal | last1 = Kitchin | first1 = Rob | last2 = McArdle | first2 = Gavin | year = 2016 | title = What makes Big Data, Big Data? Exploring the ontological characteristics of 26 datasets | journal = Big Data & Society | volume = 3 | pages = 1–10 | doi = 10.1177/2053951716631130 | s2cid = 55539845 | doi-access = free }}</ref> Om hierdie rede het ander studies die herdefiniëring van magsdinamika in kennisontdekking as die bepalende eienskap geïdentifiseer.<ref>{{cite journal | last1 = Balazka | first1 = Dominik | last2 = Rodighiero | first2 = Dario | year = 2020 | title = Big Data and the Little Big Bang: An Epistemological (R)evolution | journal = Frontiers in Big Data | volume = 3 | page = 31 | doi = 10.3389/fdata.2020.00031 | pmid = 33693404 | pmc = 7931920 | hdl = 1721.1/128865 | hdl-access = free | doi-access = free }}</ref> In plaas daarvan om op die intrinsieke eienskappe van groot data te fokus, bevorder hierdie alternatiewe perspektief 'n relasionele begrip van die objek wat beweer dat wat saak maak, die manier is waarop data versamel, gestoor, beskikbaar gestel en geanaliseer word. ===Groot data teenoor besigheidsintelligensie=== Die groeiende volwassenheid van die konsep definieer die verskil tussen "grootdata" en "sake-intelligensie" duideliker:<ref>{{cite web|url=http://www.bigdataparis.com/presentation/mercredi/PDelort.pdf?PHPSESSID=tv7k70pcr3egpi2r6fi3qbjtj6#page=4|format=PDF|title=avec focalisation sur Big Data & Analytique|website=Bigdataparis.com|access-date=8 Oktober 2017|archive-date=25 Februarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225014647/https://www.bigdataparis.com/presentation/mercredi/PDelort.pdf?PHPSESSID=tv7k70pcr3egpi2r6fi3qbjtj6#page=4|url-status=dead}}</ref> *Sake-intelligensie gebruik toegepaste wiskundige gereedskap en beskrywende statistieke met data met hoë inligtingsdigtheid om dinge te meet, tendense op te spoor, ens. * Grootdata gebruik wiskundige analise, optimalisering, induktiewe statistieke en konsepte van nie-lineêre stelselidentifikasie<ref name="SAB1">Billings S.A. "Nonlinear System Identification: NARMAX Methods in the Time, Frequency, and Spatio-Temporal Domains". Wiley, 2013</ref> om wette (regressies, nie-lineêre verwantskappe en oorsaaklike effekte) af te lei uit groot stelle data met lae inligtingsdigtheid<ref>{{cite web|url=http://www.andsi.fr/tag/dsi-big-data/|title=le Blog ANDSI » DSI Big Data|website=Andsi.fr|access-date=8 October 2017|archive-date=10 Oktober 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010205333/http://www.andsi.fr/tag/dsi-big-data/|url-status=live}}</ref> om verwantskappe en afhanklikhede te openbaar, of om voorspellings van uitkomste en gedrag uit te voer.<ref name="SAB1" /><ref>{{cite web|url=http://lecercle.lesechos.fr/entrepreneur/tendances-innovation/221169222/big-data-low-density-data-faible-densite-information-com|title=Les Echos – Big Data car Low-Density Data ? La faible densité en information comme facteur discriminant – Archives|author=Les Echos|date=3 April 2013|website=Lesechos.fr|access-date=8 Oktober 2017|archive-date=30 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140430153257/http://lecercle.lesechos.fr/entrepreneur/tendances-innovation/221169222/big-data-low-density-data-faible-densite-information-com|url-status=live}}</ref> ==Eienskappe== [[Lêer:Big Data.png|duimnael|Hierdie beeld toon die groei van grootdata se primêre eienskappe van volume, snelheid en verskeidenheid.]] Grootdata kan beskryf word deur die volgende eienskappe: ;Volume Die hoeveelheid gegenereerde en gestoorde data. Die grootte van die data bepaal die waarde en potensiële insig, en of dit as groot data beskou kan word of nie. Die grootte van grootdata is gewoonlik groter as teragrepe en petagrepe.<ref>{{cite book |last1=Sagiroglu |first1=Seref |title=2013 International Conference on Collaboration Technologies and Systems (CTS) |chapter=Big data: A review |date=2013 |pages=42–47 |doi=10.1109/CTS.2013.6567202|isbn=978-1-4673-6404-1 |s2cid=5724608 }}</ref> ;Verskeidenheid Die tipe en aard van die data. Vroeëre tegnologieë soos RDBMS'e was in staat om gestruktureerde data doeltreffend en effektief te hanteer. Die verandering in tipe en aard van gestruktureerd na semi-gestruktureerd of ongestruktureerd het egter die bestaande gereedskap en tegnologieë uitgedaag. Grootdatategnologieë het ontwikkel met die primêre doel om die semi-gestruktureerde en ongestruktureerde (verskeidenheid) data wat met hoë spoed (snelheid) en groot in volume gegenereer is, vas te lê, te stoor en te verwerk. Later is hierdie gereedskap en tegnologieë ook verken en gebruik vir die hantering van gestruktureerde data, maar verkieslik vir berging. Uiteindelik is die verwerking van gestruktureerde data steeds as opsioneel gehou, óf met behulp van grootdata óf tradisionele RDBMS'e. Dit help met die ontleding van data vir die effektiewe gebruik van die verborge insigte wat blootgestel word aan die data wat via sosiale media, loglêers, sensors, ens. versamel word. Grootdata put uit teks, beelde, klank, video; plus dit voltooi ontbrekende stukke deur data-fusie. ;Snelheid Die spoed waarteen data gegenereer en verwerk word om aan die eise en uitdagings te voldoen wat in die pad van groei en ontwikkeling lê. Grootdata is dikwels intyds beskikbaar. In vergelyking met kleindata word grootdata meer voortdurend geproduseer. Twee soorte snelheid wat verband hou met grootdata is die frekwensie van generering en die frekwensie van hantering, opname en publikasie.<ref>{{cite journal |last1=Kitchin |first1=Rob |last2=McArdle |first2=Gavin |title=What makes Big Data, Big Data? Exploring the ontological characteristics of 26 datasets |journal=Big Data & Society |date=17 February 2016 |volume=3 |issue=1 |pages=205395171663113 |doi=10.1177/2053951716631130|doi-access=free }}</ref> ;Waarheid Die waarheidsgetrouheid of betroubaarheid van die data, wat verwys na die datakwaliteit en die datawaarde.<ref>{{Cite journal|last1=Onay|first1=Ceylan|last2=Öztürk|first2=Elif|date=2018|title=A review of credit scoring research in the age of Big Data|journal=Journal of Financial Regulation and Compliance|volume=26|issue=3|pages=382–405|doi=10.1108/JFRC-06-2017-0054|s2cid=158895306}}</ref> Grootdata moet nie net groot wees nie, maar ook betroubaar wees om waarde in die analise daarvan te verkry. Die datakwaliteit van vasgelegde data kan baie wissel, wat 'n akkurate analise beïnvloed.<ref>[https://web.archive.org/web/20180731105912/https://spotlessdata.com/blog/big-datas-fourth-v Big Data's Fourth V]</ref> ;Waarde Die waarde van inligting wat bereik kan word deur die verwerking en analise van grootdatastelle. Waarde kan ook gemeet word deur 'n assessering van die ander eienskappe van grootdata.<ref>{{Cite web|title=Measuring the Business Value of Big Data {{!}} IBM Big Data & Analytics Hub|url=https://www.ibmbigdatahub.com/blog/measuring-business-value-big-data|access-date=2021-01-20|website=www.ibmbigdatahub.com|archive-date=28 Januarie 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128191754/https://www.ibmbigdatahub.com/blog/measuring-business-value-big-data|url-status=live}}</ref> Waarde kan ook die winsgewendheid van inligting verteenwoordig wat verkry word uit die analise van grootdata. ;Veranderlikheid Die kenmerk van die veranderende formate, struktuur of bronne van grootdata. Grootdata kan gestruktureerde, ongestruktureerde of kombinasies van gestruktureerde en ongestruktureerde data insluit. Grootdata-analise kan roudata van verskeie bronne integreer. Die verwerking van roudata kan ook transformasies van ongestruktureerde data na gestruktureerde data behels. Ander moontlike eienskappe van grootdata is:<ref>{{Cite journal|last1=Kitchin|first1=Rob|last2=McArdle|first2=Gavin|date=5 Januarie 2016|title=What makes Big Data, Big Data? Exploring the ontological characteristics of 26 datasets|journal=Big Data & Society|language=en|volume=3|issue=1|pages=205395171663113|doi=10.1177/2053951716631130|issn=2053-9517|doi-access=free}}</ref> ;Omvattend Of die hele stelsel (d.w.s. =alles) vasgelê of opgeneem word of nie. Grootdata mag al die beskikbare data van bronne insluit of nie. ;Fynkorrelrig en uniek leksikaal Onderskeidelik, die proporsie spesifieke data van elke element per element wat versamel word en of die element en sy eienskappe behoorlik geïndekseer of geïdentifiseer is. ;Relasioneel As die versamelde data gemeenskaplike velde bevat wat 'n samevoeging, of meta-analise, van verskillende datastelle moontlik sou maak. ;Uitbreidend As nuwe velde in elke element van die versamelde data maklik bygevoeg of verander kan word. ;Skaalbaarheid As die grootte van die grootdata-bergingstelsel vinnig kan uitbrei. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ekonomie]] [[Kategorie:Inligtingkunde]] [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] [[Kategorie:Rekenaarkunde]] 65718uqccwhwkdfe12karj8pmtaytr8 0 452342 3138809 2827693 2026-10-28T18:59:47Z RFART419 217132 3138809 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas rolprent|naam=Finding Nemo|beeld=Finding Nemo logo.svg|met={{Plainlist| * [[Albert Brooks]] * [[Ellen DeGeneres]] * [[Alexander Gould]] * [[Willem Dafoe]] * [[Geoffrey Rush]] * Bill Hunter }}|musiek=Thomas Newman|land=[[VSA]]|taal=[[Engels]]|regisseur=[[Andrew Stanton]]|produksieleier=Graham Walters|draaiboekskrywer={{Plainlist| * Andrew Stanton * Bob Peterson * David Reynolds }}|redigeerder=David Ian Salter|ateljee=[[Pixar Animation Studios]]|verspreider=[[Buena Vista Pictures Distribution]]|vrygestel=18 Mei 2003 ([[Los Angeles]])<br>30 Mei 2003 (VSA)|speeltyd=100 minute<ref name="BOM">{{cite web |url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=findingnemo.htm |title=Finding Nemo (2003) |website=Box Office Mojo |access-date=January 11, 2014 |archive-date=July 31, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731071424/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=findingnemo.htm |url-status=live }}</ref>|imdb_id=0266543|opgevolg_deur=[[Finding Dory]]|begroting=VS$94&nbsp;miljoen<ref name="BOM"/>|bruto=VS$940.3&nbsp;miljoen<ref name="BOM"/>}} '''''Finding Nemo''''' is 'n rekenaargeanimeerde familie/[[buddy-rolprent]] van 2003 wat deur [[Andrew Stanton]] geregisseer is. Die stemme van [[Albert Brooks]], [[Ellen DeGeneres]], [[Alexander Gould]], [[Willem Dafoe]], [[Geoffrey Rush]] kom onder andere daarin voor. Die rolprent is deur Graham Walters vervaardig en versprei deur Buena Vista Pictures Distribution. Die draaiboek is deur Andrew Stanton, Bob Peterson en David Reynolds geskryf en die musiek is gekomponeer deur Thomas Newman, wat ook musiek vir die rolprente ''[[The Shawshank Redemption]]'' en ''[[American Beauty]]'' gekomponeer het. == Rolverdeling == * [[Albert Brooks]] as Marlin * [[Ellen DeGeneres]] as Dory * [[Alexander Gould]] as Nemo * [[Willem Dafoe]] as Gill * [[Brad Garrett]] as Bloat * [[Allison Janney]] as Peach * [[Stephen Root]] as Bubbles * [[Austin Pendleton]] as Gurgle * [[Vicki Lewis]] as Deb * [[Joe Ranft]] as Jacques * [[Geoffrey Rush]] as Nigel * [[Andrew Stanton]] as Crush * [[Elizabeth Perkins]] as Coral * Nicholas Bird as Squirt * Bob Peterson as Mr. Ray * [[Barry Humphries]] as Bruce * [[Eric Bana]] as Anchor * Bruce Spence as Chum * Bill Hunter as Philip Sherman * LuLu Ebeling as Darla * Jordy Ranft as Tad * Erica Beck as Pearl * [[Erik Per Sullivan]] as Sheldon == Ontvangs == === Resensies === Op [[Rotten Tomatoes]] gee 99% van 266 beoordelaars die rolprent 'n positiewe resensie, met 'n gemiddelde telling van 8,7/10.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/finding_nemo|title=Finding Nemo|website=Rotten Tomatoes|language=en|access-date=2025-08-03}}</ref> Webwerf [[Metacritic]] bereik 'n telling van 90/100, gebaseer op 38 resensies, wat staan vir "oor die algemeen gunstige resensies".<ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/finding-nemo/|title=Finding Nemo Reviews|website=[[Metacritic]]|language=en|access-date=2025-08-03}}</ref> == Manga == '''Finding Nemo''' is 'n manga-verwerking van die 2003-Pixar-rolprent met dieselfde naam, geskryf deur Ryuichi Hoshino. Dit is aanvanklik in 2003 in Japan vrygestel en later, op 1 Julie 2016, deur Tokyopop vir die Verenigde State in Engels gelisensieer. === Storielyn: === Die verhaal volg Marlin, 'n narvis, wat uiters oorbeskermend teenoor sy seun, Nemo, is. Wanneer Nemo deur 'n duiker gevang word en in 'n tandarts se akwarium beland, laat Marlin niks in sy pad staan ​​om hom op te spoor nie, en kry hy 'n bietjie hulp van 'n blou tangvis genaamd Dory. === Verskille tussen die rolprent en die manga: === * 'n Paar lukrake agtergrondkarakters uit die rolprent *Finding Nemo* – soos die arme vissie wat tydens speel per ongeluk deur koraalriwwe beseer is en later van pyn huil, en Blenny, die angstige en senuweeagtige groen vis wat uiteindelik sy vrees oorkom deur die nou afgestorwe hengelvis aan die einde van die rolprent lewendig op te eet – verskyn nie in die Japannese manga-verwerking nie. * Anders as in die oorspronklike rolprent, is die hengelvis in die manga steeds lewendig; dit is 'n minder bekende, maar geldige voorbeeld van die sogenaamde "Spared by the Adaptation"-tropus (oftewel 'n narratiewe konvensie waar 'n karakter in 'n verwerking gespaar word). == Verwysings == {{Reflist}} == Eksterne skakels == * {{IMDb-titel|0266543}} {{Rotten Tomatoes|id=finding_nemo}} * {{Metacritic rolprent|finding-nemo}} * {{Mojo titel|findingnemo}} * {{Amg rolprent|278866}} * Finding Nemo Engelse manga op Internet Archive: https://archive.org/details/6-15-2024-finding-nemo-manga-by-ryuichi-hoshino-disney-rfart-419-video/6-15-2024+-+Finding+Nemo+Manga+by+Ryuichi+Hoshino+-+Disney+-+RFART419+Video.mp4 {{Normdata}} [[Kategorie:Amerikaanse rolprente]] [[Kategorie:Engelse rolprente]] [[Kategorie:Animasierolprente]] [[Kategorie:Buddy-rolprente]] [[Kategorie:Komedierolprente]] lkml3v1jdqjq8i7ms4ciuwazqlqrmz6 0 453774 3138716 3058885 2026-10-28T12:04:02Z Balenda 83524 /* Grands Prix */ VSA 3138716 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die twintigste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_20_-_2026-08-05.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C: Technical Regulations - Issue 8|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die agtste weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|titel=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://formule1nieuws.nl/nieuws/herta-rijdt-mac-26-in-austin-cirkel-rond-maken-voor-eigen-publiek/ |titel=Herta rijdt MAC-26 in Austin: 'Cirkel rond maken' voor eigen publiek |website=formule1nieuws.nl |datum=2026-10-19}}</ref> |align=center|7, 13, 18 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 United States Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-23}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !15 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] bw28d9njd8smz7fgk8urf89m2za575k 3138718 3138716 2026-10-28T12:13:50Z Balenda 83524 /* Ranglys van renjaers */ VSA 3138718 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die twintigste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_20_-_2026-08-05.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C: Technical Regulations - Issue 8|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die agtste weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|titel=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://formule1nieuws.nl/nieuws/herta-rijdt-mac-26-in-austin-cirkel-rond-maken-voor-eigen-publiek/ |titel=Herta rijdt MAC-26 in Austin: 'Cirkel rond maken' voor eigen publiek |website=formule1nieuws.nl |datum=2026-10-19}}</ref> |align=center|7, 13, 18 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 United States Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-23}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !15 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] 1yhzeon4c6xa99pxw4bnlgvn8rt6wnk 3138724 3138718 2026-10-28T12:18:59Z Balenda 83524 /* Ranglys van vervaardigers */ VSA 3138724 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die twintigste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_20_-_2026-08-05.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C: Technical Regulations - Issue 8|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die agtste weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|titel=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://formule1nieuws.nl/nieuws/herta-rijdt-mac-26-in-austin-cirkel-rond-maken-voor-eigen-publiek/ |titel=Herta rijdt MAC-26 in Austin: 'Cirkel rond maken' voor eigen publiek |website=formule1nieuws.nl |datum=2026-10-19}}</ref> |align=center|7, 13, 18 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 United States Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-23}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !15 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|3 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|4 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] 3w6cqozn6w89bw93zheh1n4wonz3ufd 3138726 3138724 2026-10-28T12:20:22Z Balenda 83524 /* Ranglys van vervaardigers */ Punte 3138726 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die twintigste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_20_-_2026-08-05.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C: Technical Regulations - Issue 8|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die agtste weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|titel=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://formule1nieuws.nl/nieuws/herta-rijdt-mac-26-in-austin-cirkel-rond-maken-voor-eigen-publiek/ |titel=Herta rijdt MAC-26 in Austin: 'Cirkel rond maken' voor eigen publiek |website=formule1nieuws.nl |datum=2026-10-19}}</ref> |align=center|7, 13, 18 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–18 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 United States Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-23}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !15 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|607 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|474 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|3 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|355 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|4 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|355 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|102 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|69 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|23 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] g2ah92n6z4d2fatbkudfcas4zvnizps 0 455190 3138983 2849160 2026-10-29T11:17:20Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138983 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Museum | Beeld = Irma Stern Museum.jpg | Beeldonderskrif = Irma Stern-museum ingang in 2022 | Vorige naam = | Ander name = | Stad of dorp = [[Rosebank, Kaapstad]] | Land = [[Suid-Afrika]] | Openingsjaar = 1972 - 2025 | Geopen deur = | Tipe museum = Kunsmuseum | Webtuiste = [https://irmasternmuseum.co.za/] }} Die '''Irma Stern-museum''' was 'n Suid-Afrikaanse [[museum]] gewy aan die lewe en werk van [[Irma Stern]] en die kunstenaars wat met haar geassosieer is. Die Kaapstad Erfenisstigting het op 30 Oktober 2025 bekend gemaak dat die museum sluit. Die kunsversameling wat in die museum was, sal na die [[Universiteit Kaapstad]] verskuif word.<ref>Krige, Elaine, 31 Oktober 2025. Irma Stern-museum sluit sy deure. [[Maroela Media]]. https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/irma-stern-museum-sluit-sy-deure/ Besoek op 6 November 2025.</ref> ==Geskiedenis== Die huis dateer uit 1842, maar is in 1906 opgegegradeer. Stern het in 1927 ingetrek en daar gewoon tot haar afsterwe in 1966.<ref>Krige, Elaine, 31 Oktober 2025. Irma Stern-museum sluit sy deure. Maroela Media. https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/irma-stern-museum-sluit-sy-deure/ Besoek op 6 November 2025.</ref> Die Irma Stern Museum is in Julie 1972 gestig en gehuisves in Irma se huis bekend as "The Firs" in [[Rosebank, Kaapstad]]. In haar testament het Irma Stern haar versamelings aan 'n trustfonds nagelaat vir die bevordering van die [[Beeldende kunste|Beeldende Kunste]]. Dit is die basis vir die museum se skepping sodat hierdie versamelings bydra tot die bevordering van die kunste. Sommige kamers in die museum bly grootliks soos Irma dit sou wou hê, insluitend haar ateljee waar haar kwaste, esel, lappe en skilderjas gehou word, net soos sy dit agtergelaat het.<ref name=":0">{{Cite web |title=The Irma Stern Museum turns 50 in 2022 |url=https://irmasternmuseum.co.za/the-irma-stern-museum-turns-50-in-2022/ |access-date=2025-10-18 |language=en-ZA |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115114837/https://irmasternmuseum.co.za/the-irma-stern-museum-turns-50-in-2022/ |archive-date=2025-11-15 |url-status=dead}}</ref> Ander kamers bied tydelike uitstallings aan, soos dié vir Jo Ractliffe (1998), [[Esther Mahlangu]] (2003 en 2015) en Georgina Gratrix in 2021, wat gebruik maak van die Irma Stern-museum se fondse om kuns en kultuur uit te lig en daarmee te kommunikeer. Die museum het op 31 Oktober 2025 gesluit.<ref>{{Cite web |title=Feedback from the Council meeting of October 2025 |url=https://www.news.uct.ac.za/article/-2025-10-30-feedback-from-the-council-meeting-of-october-2025 |access-date=2025-11-03 |website=www.news.uct.ac.za |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Warby |first=Vivian |date=2025-11-02 |title=Cape Town's Irma Stern Museum closes, but its legacy continues |url=https://iol.co.za/capeargus/news/2025-11-03-cape-town-s-irma-stern-museum-closes-but-its-legacy-continues/ |access-date=2025-11-03 |website=IOL |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Irma Stern’s journey continues |url=https://irmasternmuseum.co.za/irma-sterns-journey-continues-the-collection-prepares-for-a-new-home/ |access-date=2025-11-03 |language=en-ZA |archive-url=https://web.archive.org/web/20251107005741/https://irmasternmuseum.co.za/irma-sterns-journey-continues-the-collection-prepares-for-a-new-home/ |archive-date=2025-11-07 |url-status=dead}}</ref> ==Eienaars== Die Irma Stern-museum, gestig kragtens Irma Stern se testament, het 'n versameling wat besit word deur die Irma Stern Trust, terwyl die museum deur die [[Universiteit van Kaapstad]] namens die Trustees van die Irma Stern Trust geadministreer word. ==Tuin== Die Tuin, met die bynaam "Die Geheime Tuin", is 'n oase op die Universiteit van Kaapstad se kampus. Studente, personeel en besoekers word genooi om vergaderings te hou te midde van die welige plante en blomme. Die tuin bevat ''Magnolia grandiflora'' aan die noordelike punt van die tuin en [[Norfolkeiland denneboom|Norfolk-eiland-den]]ne aan die suidelike punt, omring deur ''[[Phoenix reclinata|Phoenix Reclinata]]''. ==Die Museum== Sy was minder bekend gedurende haar leeftyd, maar het 'n ryk kunserfenis nagelaat wat in haar huis in Kaapstad bewaar is. Dit bevat haar eie versameling en voorwerpe wat sy tydens haar reise in [[Europa]] en [[Afrika]] verkry het. Die museum het gereeld uitstallings van kontemporêre Suid-Afrikaanse kunstenaars aangebied.<ref>{{Cite web |title=Irma Stern Museum {{!}} South African History Online |url=https://sahistory.org.za/place/irma-stern-museum |access-date=2025-10-18 |website=sahistory.org.za |language=en}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{coord|-33.95276| 18.469421|region:sa_type:landmark|display=inline,title|format=dec}} [[Kategorie:Museums in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Geboue en strukture in Kaapstad]] 65lzbf1ie8s5r62rgn6f6gswqgmw076 0 456936 3138898 2865745 2026-10-29T04:23:19Z Sreejithk2000 26418 ([[c:GR|GR]]) [[File:2023 Afcon qualified teams map.png]] → [[File:2023 Africa Cup of Nations qualification map.png]] File:2023_Afcon_qualified_teams_map.png merged with File:2023 Africa Cup of Nations qualification map.png 3138898 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas internasionale sokkerkompetisie | titel = Afrikanasiesbeker 2023 | jaar = 2023 | bo = Ivoorkus 2023 | beeld = | grootte = | onderskrif = | land = Ivoorkus | datums = 13 Januarie – 11 Februarie 2024 | konfederasies = 1 | num_spanne = 24 | stadions = 6 | stede = 5 | kampioen =Ivoorkus | aantal =3 | tweede =Nigerië | derde =Mali | vierde =Ghana | wedstryde = 52 | doele = | bywoning =1109593 | top_puntemaker ={{vlagikoon|Ekwatoriaal-Guinee}} [[Emilio Nsue]] (5 doele) | speler ={{vlagikoon|Nigerië}} [[William Troost-Ekong]] | vorige = [[Afrikanasiesbeker 2021|2021]] | volgende = [[Afrikanasiesbeker 2025|2025]] }} Die '''Afrikanasiesbeker 2023''', kort bekend as die '''2023 AFCON''' of CAN 2023 en weens borgskapredes as die '''[[Total|TotalEnergies]] 2023 Afrikaansesiekampioenskap''', was die 34ste uitgawe van die tweejaarlikse [[Afrikanasiesbeker]]-toernooi wat deur die [[Konfederasie van Afrikasokker]] (CAF) georganiseer is. Dit is aangebied deur [[Ivoorkus]], en het vir die tweede keer in die land plaasgevind ná die 1984-uitgawe. Hierdie uitgawe van die toernooi was oorspronklik beplan om tydens die noorde van die halfrond se somer plaas te vind, soos die 2019-uitgawe, om konflik met Europese klubspanne en kompetisies te verminder.<ref>{{cite web|date=21 July 2017|title=Africa Cup of Nations to switch from January staging to June in 2019|url=https://www.theguardian.com/football/2017/jul/20/africa-cup-nations-staging-expansion|website=[[The Guardian]]|access-date=20 July 2018}}</ref><ref>{{cite web|date=21 July 2017|title=Africa Cup of Nations: Date switch makes African players more attractive, say agents|url=https://www.bbc.com/sport/football/40673626|website=[[BBC Sport]]|access-date=25 July 2017}}</ref><ref>{{cite web|last=Imary|first=Gerald|date=21 July 2017|title=African Cup of Nations finally moved away from mid-season and expanded from 16 to 24 teams|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/international/african-cup-of-nations-expansion-date-change-june-july-a7852881.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170725100032/http://www.independent.co.uk/sport/football/international/african-cup-of-nations-expansion-date-change-june-july-a7852881.html|archive-date=25 July 2017|url-access=limited|website=[[The Independent]]|access-date=25 July 2017}}</ref><ref>{{cite news|date=26 October 2018|title=FIFA Council makes key decisions for the future of football development|url=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=10/news=fifa-council-makes-key-decisions-for-the-future-of-football-development.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026182831/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2018/m=10/news=fifa-council-makes-key-decisions-for-the-future-of-football-development.html|archive-date=26 October 2018|publisher=[[FIFA]]|access-date=26 October 2018}}</ref> Dit is egter op 3 Julie 2022 deur die CAF na 13 Januarie – 11 Februarie 2024 uitgestel weens bekommernisse oor die somerweer in Ivoorkus, alhoewel die kompetisie vir borgdoeleindes steeds die oorspronklike naam behou het.<ref name="PP">{{cite press release|date=3 July 2022|title=CAF President Dr Motsepe announces African Super League launch details, AFCON 2023 and Champions League key decisions|url=https://www.cafonline.com/press-release/news/caf-president-dr-motsepe-announces-african-super-league-launch-details-afcon2023|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220703210736/https://www.cafonline.com/press-release/news/caf-president-dr-motsepe-announces-african-super-league-launch-details-afcon2023|archive-date=3 July 2022|publisher=Confederation of African Football|website=CAFonline.com|access-date=3 June 2023|quote=...the Executive Committee has decided that this edition of the tournament will be postponed to the months of January and February 2024. The postponement is as a direct and sole result of the adverse weather conditions in the country and after also having received further technical opinion from experts on adverse effects of staging the matches in that period, as June and July are rainy seasons in Ivory Coast.}}</ref><ref name="Eurosport">{{cite news|last=Southby|first=Ben|date=3 July 2022|title=Africa Cup of Nations 2023 finals have been postponed and moved to January 2024 due to weather concerns in Ivory Coast|url=https://www.eurosport.co.uk/football/africa-cup-of-nations-2023-finals-have-been-postponed-and-moved-to-january-2024-due-to-weather-conce_sto9017466/story.shtml|website=Eurosport|access-date=3 July 2022}}</ref><ref name="dates">{{cite web|date=31 March 2021|title=CAF Executive Committee put infrastructures as one of the main priorities|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/caf-executive-committee-put-infrastructures-as-one-of-the-priorities|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210608150040/https://www.cafonline.com/news-center/news/caf-executive-committee-put-infrastructures-as-one-of-the-priorities|archive-date=8 June 2021|publisher=Confederation of African Football|website=CAFonline.com|access-date=1 April 2021}}</ref> == Toewysing == In 2014 is besluit om die aanbieding van die toernooi toe te ken aan [[Kameroen]] in 2019, [[Ivoorkus]] in 2021 en [[Guinee]] in 2023. Kameroen is egter weens onvoldoende voorbereiding deur [[Egipte]] vervang. Kameroen is daarna na 2021 geskuif, terwyl Ivoorkus na 2023 geskuif is.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/46770071|title=Caf president Ahmad confirms Guinea will host 2025 Nations Cup|date=2019-01-07|website=BBC Sport|access-date=2026-01-03}}</ref> == Kwalifikasie == [[Lêer:2023 Africa Cup of Nations qualification map.png|duimnael|280x280px|{{legend|#6600ff|Land het gekwalifiseer}} {{legend|#ff6666|Land het nie gekwalifiseer nie}} {{legend|#000000|Land het onttrek of het nie ingeskryf nie}} {{legend|#ffff33|Geskors}} {{legend|#ababab|Nie ’n geassosieerde lid van [[CAF]] nie}}]] Al 54 spanne wat oorspronklik vir kwalifikasie geregistreer het, het deelgeneem aan twee rondes soos in die vorige uitgawes van 2019 en 2021. [[Réunion]] en [[Zanzibar]] was nie volwaardige lede van die CAF nie en is daarom van deelname uitgesluit. [[Eritrea]] het ná die eerste rondte van die trekking onttrek. [[Kenia]] en [[Zimbabwe]] is deur [[FIFA]] geskors tydens die trekking van die tweede rondte en is van die kompetisie uitgesluit nadat hul skorsings nie betyds opgehef is nie. In die voorlopige rondte het die twaalf laagste-gegradeerde spanne in die FIFA-wêreldranglys van Desember 2021 teen mekaar meegeding in ’n uitklopstelsel met twee wedstryde. Die ses wenners van die voorlopige rondte en die oorblywende 42 hoër-gegradeerde spanne is in April 2022 in twaalf groepe van vier geloot. Die tweede rondte is van Junie 2022 tot September 2023 in ’n dubbelronde-formaat gespeel. Die groepwenners en tweede geplaasdes van al twaalf groepe, met die uitsondering van Groep H, het vir die eindronde gekwalifiseer. Behalwe vir die gasheer van Ivoorkus, het net een ander span uit Groep H gekwalifiseer. === Gekwalifiseerde spanne === Die volgende spanne het vir hierdie uitgawe van die toernooi gekwalifiseer, sonder ’n debuuterende nasie, wat die eerste keer sedert die 2015-uitgawe gebeur het. Sewentien spanne wat aan die mees onlangse uitgawe in 2021 deelgeneem het, het teruggekeer vir die kompetisie. [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]], [[Suid-Afrika]], [[Angola]], [[Namibië]] en [[Tanzanië]] het na die kontinentale toernooi teruggekeer nadat hulle die 2021-uitgawe gemis het. [[Zambië]] het ná ’n byna nege jaar lange afwesigheid weer deelgeneem. [[Mosambiek]] het sy vyfde deelname gemaak ná ’n veertien jaar lange afwesigheid.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/africa/67545224|title=Africa Cup of Nations 2023 Groups D, e and F preview|work=BBC Sport}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com/caf-africa-cup-of-nations/news/mozambique-seal-afcon-return-after-dramatic-win-over-benin/|title=Mozambique seal AFCON return after dramatic win over Benin|date=9 September 2023}}</ref> Die [[Comore-eilande]] het nie gekwalifiseer nie ná hul debuut in 2021, terwyl Kenia en Zimbabwe diskwalifiseer is weens FIFA se skorsing.<ref>{{cite web|url=https://kick442.com/last-time-wonder-comoros-to-miss-afcon-2023/|title=Last time 'wonder' Comoros to miss AFCON 2023|date=17 June 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://theconversation.com/kenya-and-zimbabwe-have-been-suspended-from-world-football-what-happens-next-178040|title=Kenya and Zimbabwe have been suspended from world football: What happens next|date=March 2022}}</ref> Soos in die 2021-toernooi het [[Soedan]], [[Malawi]], [[Gaboen]], [[Sierra Leone]] en [[Ethiopië]] ook nie gekwalifiseer nie. {| class="wikitable sortable" style="text-align:left;" !Span !Metode van kwalifikasie !Datum van kwalifikasie !Eindronde verskyning !Laaste verskyning !Vorige beste prestasie |- |{{vlagland|CIV}} |{{sort|H2|Gasheer / Groep H tweede geplaasdes}} |{{dts|2019|1|30|addkey=1|format=dmy}} |25ste | rowspan="3" |2021 |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (1992, 2015) |- |{{vlagland|MAR}} |{{sort|K1|Groep K wenners}} |{{dts|2023|3|24|addkey=1|format=dmy}} |19de |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (1976) |- |{{vlagland|ALG}} |{{sort|F1|Groep F wenners}} |{{dts|2023|3|27|addkey=1|format=dmy}} |20ste |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (1990, 2019) |- |{{vlagland|RSA}} |{{sort|K2|Groep K tweede geplaasdes}} | rowspan="4" |{{dts|2023|3|28|addkey=1|format=dmy}} |11de |2019 |{{sort|01|'''Kampioene'''}} ([[Afrikanasiesbeker 1996|1996]]) |- |{{vlagland|SEN}} |{{sort|L1|Groep L wenners}} |17de | rowspan="4" |2021 |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (2021) |- |{{vlagland|BFA}} |{{sort|B1|Groep B wenners}} |13de |{{sort|02|Tweede geplaasdes}} ([[Afrikanasiesbeker 2013|2013]]) |- |{{vlagland|TUN}} |{{sort|J1|Groep J wenners}} |21ste |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (2004) |- |{{vlagland|EGY}} |{{sort|D1|Groep D wenners}} |{{dts|2023|6|14|addkey=1|format=dmy}} |26ste |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (1957, 1959, 1986, 1998, 2006, 2008, 2010) |- |{{vlagland|ZAM}} |{{sort|H1|Groep H wenners}} | rowspan="2" |{{dts|2023|6|17|addkey=1|format=dmy}} |18de |2015 |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (2012) |- |{{vlagland|EQG}} |{{sort|J2|Groep J tweede geplaasdes}} |4de | rowspan="7" |2021 |{{sort|04|Vierde plek}} (2015) |- |{{vlagland|NGA}} |{{sort|A1|Groep A wenners}} | rowspan="4" |{{dts|2023|6|18|addkey=1|format=dmy}} |20ste |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (1980, 1994, [[Afrikanasiesbeker 2013|2013]]) |- |{{vlagland|GNB}} |{{sort|A2|Groep A tweede geplaasdes}} |4de |{{sort|24|Groepfase}} (2017, 2019, 2021) |- |{{vlagland|CPV}} |{{sort|B2|Groep B tweede geplaasdes}} |4de |{{sort|08|Kwarterfinaliste}} ([[Afrikanasiesbeker 2013|2013]]) |- |{{vlagland|MLI}} |{{sort|G1|Groep G wenners}} |13de |{{sort|02|Tweede geplaasdes}} (1972) |- |{{vlagland|GUI}} |{{sort|D2|Groep D tweede geplaasdes}} |{{dts|2023|6|20|addkey=1|format=dmy}} |14de |{{sort|02|Tweede geplaasdes}} (1976) |- |{{vlagland|GHA}} |{{sort|E1|Groep E wenners}} | rowspan="3" |{{dts|2023|9|7|addkey=1|format=dmy}} |24ste |{{sort|01|'''Kampioene'''}} (1963, 1965, 1978, 1982) |- |{{vlagland|ANG}} |{{sort|E2|Groep E tweede geplaasdes}} |9de | rowspan="2" |2019 |{{sort|08|Kwarterfinaliste}} (2008, 2010) |- |{{vlagland|TAN}} |{{sort|F2|Groep F tweede geplaasdes}} |3de |{{sort|24|Groepfase}} (1980, 2019) |- |{{vlagland|MOZ}} |{{sort|L2|Groep L tweede geplaasdes}} | rowspan="3" |{{dts|2023|9|9|addkey=1|format=dmy}} |5de |2010 |{{sort|24|Groepfase}} (1986, [[Afrikanasiesbeker 1996|1996]], 1998, 2010) |- |{{vlagland|COD}} |{{sort|I1|Groep I wenners}} |20ste |2019 |{{sort|1|'''Kampioene'''}} (1968, 1974) |- |{{vlagland|MTN}} |{{sort|I2|Groep I tweede geplaasdes}} |3de | rowspan="3" |2021 |{{sort|24|Groepfase}} (2019, 2021) |- |{{vlagland|GAM}} |{{sort|G2|Groep G tweede geplaasdes}} |{{dts|2023|9|10|addkey=1|format=dmy}} |2de |{{sort|8|Kwarterfinaliste}} (2021) |- |{{vlagland|CMR}} |{{sort|C1|Groep C wenners}} | rowspan="2" |{{dts|2023|9|12|addkey=1|format=dmy}} |21ste |{{sort|1|'''Kampioene'''}} (1984, 1988, 2000, 2002, 2017) |- |{{vlagland|NAM}} |{{sort|C2|Groep C tweede geplaasdes}} |4de |2019 |{{sort|24|Groepfase}} (1998, 2008, 2019) |} == Wedstryde == {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Die wedstrydskedule vir hierdie uitgawe van die toernooi is op 20 Oktober 2023 bekendgestel, na die groepsfase-loting.<ref>{{cite web|date=20 October 2023|title=TotalEnergies CAF AFCON Match Schedule: Full Fixtures & Kick-off Times|url=https://www.cafonline.com/caf-africa-cup-of-nations/news/totalenergies-caf-afcon-match-schedule-full-fixtures-kick-off-times/|publisher=Confederation of African Football|website=CAFonline.com|access-date=20 October 2023}}</ref><ref>{{cite web|date=20 October 2023|title=TotalEnergies CAF Africa Cup of Nations Match Schedule 2023|url=https://www.cafonline.com/media/xltgcxmv/totalenergies_caf_africa_cup_of_nations_match_schedule_23.pdf|publisher=Confederation of African Football|website=CAFonline.com|access-date=20 October 2023}}</ref> Die afskoptye vir die wedstryde word in [[UTC+00:00]] aangedui. === Groepfase === 24 spanne neem aan die groepfase deel. Die boonste twee spanne in elke groep en die vier beste derde plekke dring na die uitklopfase deur. ==== Groep A ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ekwatoriaal-Guinee}} |3||2||1||0||9||3||+6||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Nigerië}} |3||2||1||0||3||1||+2||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ivoorkus}} |3||1||0||2||2||5||−5||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Guinee-Bissau}} |3||0||0||3||2||7||−3||'''0''' |} {{Sokkerwedstryd |date = 13 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|CIV}} |score = 2–0 |team2 = {{vlagland|GNB}} |goals1 = [[Seko Fofana|S. Fofana]] {{goal|4}}<br/>[[Jean-Philippe Krasso|Krasso]] {{goal|58}} |goals2 = |stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] |attendance = 36 858 |referee = Amin Omar ([[Egipte]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 14 Januarie 2024 |time = 14:00 |team1 = {{vlagland|NGA}} |score = 1–1 |team2 = {{vlagland|EQG}} |goals1 = [[Victor Osimhen|Osimhen]] {{goal|38}} |goals2 = {{goal|36}} [[Iban Salvador|Salvador]] |stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] |attendance = 8 500 |referee = Abongile Tom ([[Suid-Afrika]]) }} {{Sokkerwedstryd | date = 18 Januarie 2024 | time = 14:00 | team1 = {{vlagland|EQG}} | score = 4–2 | team2 = {{vlagland|GNB}} | goals1 = [[Emilio Nsue|Nsue]] {{Goal|21}}, {{Goal|51}}, {{Goal|61}}<br/>[[Josete Miranda|Miranda]] {{Goal|46}} | goals2 = {{Goal|37|e.d.}} [[Esteban Obiang|Esteban]]<br/>{{Goal|90+3}} [[Zé Turbo]] | stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] | attendance = 13 888 | referee = Samuel Uwikunda ([[Rwanda]]) }} {{Sokkerwedstryd | date = 18 Januarie 2024 | time = 17:00 | team1 = {{vlagland|CIV}} | score = 0–1 | team2 = {{vlagland|NGA}} | goals1 = | goals2 = {{Goal|55|straf}} [[William Troost-Ekong|Troost-Ekong]] | stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] | attendance = 49 517 | referee = Mustapha Ghorbal ([[Algerië]]) }} {{Sokkerwedstryd | date = 22 Januarie 2024 | time = 17:00 | team1 = {{vlagland|EQG}} | score = 4–0 | team2 = {{vlagland|CIV}} | goals1 = [[Emilio Nsue|Nsue]] {{goal|42||75}}, {{goal|75}}<br/>[[Pablo Ganet|Ganet]] {{goal|73}}<br/>[[Jannick Buyla|Buyla]] {{goal|88}} | goals2 = | stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] | attendance = 42 550 | referee = Mahmood Ismail ([[Soedan]]) }} {{Sokkerwedstryd | date = 22 Januarie 2024 | time = 17:00 | team1 = {{vlagland|GNB}} | score = 0–1 | team2 = {{vlagland|NGA}} | goals1 = | goals2 = {{goal|36|e.d.}} [[Opa Sanganté|Sanganté]] | stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] | attendance = 15 650 | referee = Bouchra Karboubi ([[Marokko]]) }} ==== Groep B ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kaap Verde}} |3||2||1||0||7||3||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Egipte}} |3||0||3||0||6||6||0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ghana}} |3||0||2||1||5||6||−1||'''2''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Mosambiek}} |3||0||2||1||4||7||−3||'''2''' |} {{Sokkerwedstryd |date = 14 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|EGY}} |score = 2–2 |team2 = {{vlagland|MOZ}} |goals1 = [[Mostafa Mohamed (sokkerspeler)|Mostafa]] {{goal|2}}<br/>[[Mohamed Salah|Salah]] {{goal|90+7|pen.}} |goals2 = {{goal|55}} [[Witi]]<br/>{{goal|58}} [[Clésio]] |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 11 933 |referee = Dahane Beida ([[Mauritanië]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 14 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|GHA}} |score = 1–2 |team2 = {{vlagland|CPV}} |goals1 = [[Alexander Djiku|Djiku]] {{goal|56}} |goals2 = {{goal|17}} [[Jamiro Monteiro|Monteiro]]<br/>{{goal|90+2}} [[Garry Rodrigues|Rodrigues]] |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 11 943 |referee = Jean-Jacques Ndala Ngambo ([[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 18 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|EGY}} |score = 2–2 |team2 = {{vlagland|GHA}} |goals1 = [[Omar Marmoush|Marmoush]] {{goal|69}}<br/>[[Mostafa Mohamed (footballer)|Mostafa]] {{goal|74}} |goals2 = {{goal|45+3}}, {{goal|71}} [[Mohammed Kudus|Kudus]] |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 20 808 |referee = Pierre Atcho ([[Gaboen]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 19 Januarie 2024 |time = 14:00 |team1 = {{vlagland|CPV}} |score = 3–0 |team2 = {{vlagland|MOZ}} |goals1 = [[Bebé]] {{goal|32}}<br/>[[Ryan Mendes|Mendes]] {{goal|51}}<br/>[[Kevin Pina (footballer)|Pina]] {{goal|69}} |goals2 = |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 5 794 |referee = Samir Guezzaz ([[Marokko]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 22 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|MOZ}} |score = 2–2 |team2 = {{vlagland|GHA}} |goals1 = [[Geny Catamo|Geny]] {{goal|90+1|straf}}<br/>[[Reinildo Mandava|Mandava]] {{goal|90+4}} |goals2 = {{goal|15|straf}}, {{goal|70|straf}} [[Jordan Ayew|J. Ayew]] |stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] |attendance = 6 000 |referee = Ibrahim Mutaz ([[Libië]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 22 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|CPV}} |score = 2–2 |team2 = {{vlagland|EGY}} |goals1 = [[Gilson Tavares|G. Tavares]] {{goal|45+1}}<br/>[[Bryan Teixeira|Teixeira]] {{goal|90+9}} |goals2 = {{goal|50}} [[Trézéguet (Egiptiese sokkerspeler)|Trézéguet]]<br/>{{goal|90+3}} [[Mostafa Mohamed (sokkerspeler)|Mostafa]] |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 15 650 |referee = Alhadi Allaou Mahamat ([[Tsjad]]) }} ==== Groep C ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Senegal}} |3||3||0||0||8||1||+7||'''9''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Kameroen}} |3||1||1||1||5||6||−1||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Guinee}} |3||1||1||1||2||3||−1||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Gambië}} |3||0||0||3||2||7||−5||'''0''' |} {{Sokkerwedstryd |date = 15 Januarie 2024 |time = 14:00 |team1 = {{vlagland|Senegal}} |score = 3–0 |team2 = {{vlagland|GAM}} |goals1 = [[Pape Gueye|P. Gueye]] {{Goal|4}}<br/>[[Lamine Camara|Camara]] {{Goal|52}}, {{Goal|86}} |stadium = [[Charles Konan Banny-stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 7 896 |referee = Redouane Jiyed ([[Marokko]]) |report = }} {{Sokkerwedstryd |date = 15 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Kameroen}} |score = 1–1 |team2 = {{vlagland|GUI}} |goals1 = [[Frank Magri|Magri]] {{goal|51}} |goals2 = {{goal|10}} [[Mohamed Bayo|Bayo]] |stadium = [[Charles Konan Banny-stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 11 271 |referee = Ibrahim Mutaz ([[Libië]]) |report = }} {{Sokkerwedstryd |date = 19 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Senegal}} |score = 3–1 |team2 = {{vlagland|CMR}} |goals1 = [[Ismaïla Sarr|I. Sarr]] {{goal|16}}<br/>[[Habib Diallo|H. Diallo]] {{goal|71}}<br/>[[Sadio Mané|Mané]] {{goal|90+5}} |goals2 = {{goal|83}} [[Jean-Charles Castelletto|Castelletto]] |stadium = [[Charles Konan Banny-stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 19 176 |referee = Mahmood Ismail ([[Soedan]]) |report = }} {{Sokkerwedstryd |date = 19 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Guinee}} |score = 1–0 |team2 = {{vlagland|GAM}} |goals1 = [[Aguibou Camara|A. Camara]] {{goal|69}} |stadium = [[Charles Konan Banny-stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 19 822 |referee = Abdel Aziz Bouh ([[Mauritanië]]) |report = }} {{Sokkerwedstryd |date = 23 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Guinee}} |score = 0–2 |team2 = {{vlagland|SEN}} |goals2 = {{goal|61}} [[Abdoulaye Seck (sokkerspeler)|Seck]]<br/>{{goal|90}} [[Iliman Ndiaye|I. Ndiaye]] |stadium = [[Charles Konan Banny-stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 15 753 |referee = Pacifique Ndabihawenimana ([[Burundi]]) |report = }} {{Sokkerwedstryd |date = 23 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Gambië}} |score = 2–3 |team2 = {{vlagland|CMR}} |goals1 = [[Ablie Jallow|Jallow]] {{goal|72}}<br/>[[Ebrima Colley|E. Colley]] {{goal|85}} |goals2 = {{goal|56}} [[Karl Toko Ekambi|Toko Ekambi]]<br/>{{goal|87|e.d.}} [[James Gomez (sokkerspeler)|Gomez]]<br/>{{goal|90+1}} [[Christopher Wooh|Wooh]] |stadium = [[Stadion van die Vrede]], [[Bouaké]] |attendance = 24 172 |referee = Bamlak Tessema Weyesa ([[Ethiopië]]) |report = }} ==== Groep D ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=20|Wed !width=20|Wen !width=20|Gel !width=20|Ver !width=20|DV !width=20|DT !width=20|+/– !width=20|Pte |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Angola}} |3||2||1||0||6||3||+3||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Burkina Faso}} |3||1||1||1||3||4||−1||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Mauritanië}} |3||1||0||2||3||4||−1||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Algerië}} |3||0||2||1||3||4||−1||'''2''' |} {{Sokkerwedstryd |date = 15 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Algerië}} |score = 1–1 |team2 = {{vlagland|Angola}} |goals1 = [[Baghdad Bounedjah|Bounedjah]] {{goal|18}} |goals2 = {{goal|68|straf}} [[Mabululu]] |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 19 740 |referee = Issa Sy ([[Senegal]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 16 Januarie 2024 |time = 14:00 |team1 = {{vlagland|Burkina Faso}} |score = 1–0 |team2 = {{vlagland|Mauritanië}} |goals1 = [[Bertrand Traoré|Traoré]] {{goal|90+6|straf}} |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 27 898 |referee = [[Jalal Jiyed]] ([[Marokko]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 20 Januarie 2024 |time = 14:00 |team1 = {{vlagland|Algerië}} |score = 2–2 |team2 = {{vlagland|Burkina Faso}} |goals1 = [[Baghdad Bounedjah|Bounedjah]] {{goal|51}}, {{goal|90+5}} |goals2 = {{goal|45+3}} [[Mohamed Konaté (sokkerspeler)|Konaté]]<br/>{{goal|71|straf}} [[Bertrand Traoré|Traoré]] |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 33 501 |referee = Abongile Tom ([[Suid-Afrika]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 20 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Mauritanië}} |score = 2–3 |team2 = {{vlagland|Angola}} |goals1 = [[Sidi Bouna Amar|Amar]] {{goal|43}}<br/>[[Aboubakary Koita|Koita]] {{goal|58}} |goals2 = {{goal|30}}, {{goal|50}} [[Gelson Dala|Dala]]<br/>{{goal|53}} [[Gilberto (sokkerspeler)|Gilberto]] |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 36 318 |referee = Mohamed Maarouf ([[Egipte]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 23 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Angola}} |score = 2–0 |team2 = {{vlagland|Burkina Faso}} |goals1 = [[Mabululu]] {{goal|36}}<br/>[[Zini (sokkerspeler)|Zini]] {{goal|90+2}} |stadium = [[Charles Konan Banny-stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 15 753 |referee = Jean-Jacques Ndala Ngambo ([[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 23 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Mauritanië}} |score = 1–0 |team2 = {{vlagland|Algerië}} |goals1 = [[Mohamed Dellahi Yali|Yali]] {{goal|37}} |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 28 010 |referee = Omar Abdulkadir Artan ([[Somalië]]) }} ==== Groep E ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=20|Wed !width=20|Wen !width=20|Gel !width=20|Ver !width=20|DV !width=20|DT !width=20|+/– !width=20|Pte |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Mali}} |3||1||2||0||3||1||+2||'''5''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Suid-Afrika}} |3||1||1||1||4||2||+2||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Namibië}} |3||1||1||1||1||4||−3||'''4''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Tunisië}} |3||0||2||1||1||2||−1||'''2''' |} {{Sokkerwedstryd |date = 16 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Tunisië}} |score = 0–1 |team2 = {{vlagland|Namibië}} |goals2 = {{goal|88}} [[Deon Hotto|Hotto]] |stadium = [[Amadou Gon Coulibaly-stadion]], [[Korhogo]] |attendance = 13 991 |referee = Omar Abdulkadir Artan ([[Somalië]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 16 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Mali}} |score = 2–0 |team2 = {{vlagland|Suid-Afrika}} |goals1 = [[Hamari Traoré|H. Traoré]] {{goal|60}}<br/>[[Lassine Sinayoko|Sinayoko]] {{goal|66}} |stadium = [[Amadou Gon Coulibaly-stadion]], [[Korhogo]] |attendance = 16 894 |referee = Mohamed Adel ([[Egipte]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 20 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Tunisië}} |score = 1–1 |team2 = {{vlagland|Mali}} |goals1 = [[Hamza Rafia|Rafia]] {{goal|20}} |goals2 = {{goal|10}} [[Lassine Sinayoko|Sinayoko]] |stadium = [[Amadou Gon Coulibaly-stadion]], [[Korhogo]] |attendance = 18 130 |referee = [[Daniel Nii Laryea]] ([[Ghana]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 21 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Suid-Afrika}} |score = 4–0 |team2 = {{vlagland|Namibië}} |goals1 = [[Percy Tau|Tau]] {{goal|14|straf}}<br/>[[Themba Zwane|Zwane]] {{goal|25}}, {{goal|40}}<br/>[[Thapelo Maseko|Maseko]] {{goal|75}} |stadium = [[Amadou Gon Coulibaly-stadion]], [[Korhogo]] |attendance = 9 304 |referee = Youcef Gamouh ([[Algerië]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 24 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Suid-Afrika}} |score = 0–0 |team2 = {{vlagland|Tunisië}} |stadium = [[Amadou Gon Coulibaly-stadion]], [[Korhogo]] |attendance = 12 847 |referee = Issa Sy ([[Senegal]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 24 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Namibië}} |score = 0–0 |team2 = {{vlagland|Mali}} |stadium = [[Laurent Pokou-stadion]], [[San-Pédro]] |attendance = 15 231 |referee = Samuel Uwikunda ([[Rwanda]]) }} ==== Groep F ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Land !width=20|Wed !width=20|Wen !width=20|Gel !width=20|Ver !width=20|DV !width=20|DT !width=20|+/– !width=20|Pte |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Marokko}} |3||2||1||0||5||1||+4||'''7''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}} |3||0||3||0||2||2||0||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Zambië}} |3||0||2||1||2||3||−1||'''2''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Tanzanië}} |3||0||2||1||1||4||−3||'''2''' |} {{Sokkerwedstryd |date = 17 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Marokko}} |score = 3–0 |team2 = {{vlagland|Tanzanië}} |goals1 = [[Romain Saïss|Saïss]] {{goal|30}}<br/>[[Azzedine Ounahi|Ounahi]] {{goal|77}}<br/>[[Youssef En-Nesyri|En-Nesyri]] {{goal|80}} |stadium = [[Laurent Pokou-stadion]], [[San-Pédro]] |attendance = 15 478 |referee = Alhadj Allaou Mahamat ([[Tsjad]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 17 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}} |score = 1–1 |team2 = {{vlagland|Zambië}} |goals1 = [[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|27}} |goals2 = {{goal|23}} [[Kings Kangwa|Kangwa]] |stadium = [[Laurent Pokou-stadion]], [[San-Pédro]], [[Ivoorkus]] |attendance = 15 478 |referee = Bamlak Tessema Weyesa ([[Ethiopië]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 21 Januarie 2024 |time = 14:00 |team1 = {{vlagland|Marokko}} |score = 1–1 |team2 = {{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}} |goals1 = [[Achraf Hakimi|Hakimi]] {{goal|6}} |goals2 = {{goal|76}} [[Silas Katompa Mvumpa|Silas]] |stadium = [[Laurent Pokou-stadion]], [[San-Pédro]] |attendance = 13 342 |referee = Peter Waweru ([[Kenia]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 21 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|Zambië}} |score = 1–1 |team2 = {{vlagland|Tanzanië}} |goals1 = [[Patson Daka|Daka]] {{goal|88}} |goals2 = {{goal|11}} [[Simon Msuva|Msuva]] |stadium = [[Laurent Pokou-stadion]], [[San-Pédro]] |attendance = 13 342 |referee = Djindo Louis Houngnandande ([[Benin]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 24 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Tanzanië}} |score = 0–0 |team2 = {{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}} |stadium = [[Amadou Gon Coulibaly-stadion]], [[Korhogo]] |attendance = 12 847 |referee = Amin Omar ([[Egipte]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 24 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|Zambië}} |score = 0–1 |team2 = {{vlagland|Marokko}} |goals2 = {{goal|37}} [[Hakim Ziyech|Ziyech]] |stadium = [[Laurent Pokou-stadion]], [[San-Pédro]] |attendance = 15 231 |referee = Patrice Tanguy ([[Gaboen]]) }} ==== Ranglys van die derde plek spanne ==== {| class="wikitable" style="text-align: center; !width=165|Land !width=30|Groep !width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}} !width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}} !width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}} !width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Guinee}} |C||3||1||1||1||2||3||−1||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Namibië}} |E||3||1||1||1||1||4||−3||'''4''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Mauritanië}} |D||3||1||0||2||3||4||−1||'''3''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ivoorkus}} |A||3||1||0||2||2||5||−3||'''3''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Ghana}} |B||3||0||2||1||5||6||−1||'''2''' |- |style="text-align:left;"|{{vlagland|Zambië}} |F||3||0||2||1||2||3||−1||'''2''' |} === Uitklopfase === {{Wedstrydskema laatste 16 | RD1 = Agtste eindrondte | RD2 = Kwarteindrondte | RD3 = Halfeindrondte | RD4 = Eindstryd | RD1-header-01 =27 Januarie – Abidjan (Houphouet Boigny) | RD1-team01 ='''{{vlagland|Nigerië}}''' | RD1-score01 ='''2''' | RD1-team02 ={{vlagland|Kameroen}} | RD1-score02 =0 | RD1-header-02 =27 Januarie – Bouaké | RD1-team03 ='''{{vlagland|Angola}}''' | RD1-score03 ='''3''' | RD1-team04 ={{vlagland|Namibië}} | RD1-score04 =0 | RD1-header-03 =29 Januarie – Abidjan (Houphouet Boigny) | RD1-team05 ='''{{vlagland|Kaap Verde}}''' | RD1-score05 ='''1''' | RD1-team06 ={{vlagland|Mauritanië}} | RD1-score06 =0 | RD1-header-04 =30 Januarie – San Pédro | RD1-team07 ={{vlagland|Marokko}} | RD1-score07 =0 | RD1-team08 ='''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' | RD1-score08 ='''2''' | RD1-header-05 =30 Januarie – Korhogo | RD1-team09 ='''{{vlagland|Mali}}''' | RD1-score09 ='''2''' | RD1-team10 ={{vlagland|Burkina Faso}} | RD1-score10 =1 | RD1-header-06 =29 Januarie – Yamoussoukro | RD1-team11 ={{vlagland|Senegal}} | RD1-score11 =1<br />(4) | RD1-team12 ='''{{vlagland|Ivoorkus}}''' | RD1-score12 ='''1<br />(5)''' | RD1-header-07 =28 Januarie – San Pédro | RD1-team13 ={{vlagland|Egipte}} | RD1-score13 =1<br />(7) | RD1-team14 ='''{{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}}''' | RD1-score14 ='''1<br />(8)''' | RD1-header-08 =28 Januarie – Abidjan (Ouattara) | RD1-team15 ={{vlagland|Ekwatoriaal-Guinee}} | RD1-score15 =0 | RD1-team16 ='''{{vlagland|Guinee}}''' | RD1-score16 ='''1''' | RD2-header-01 =2 Februarie – Abidjan (Houphouet Boigny) | RD2-team01 ='''{{vlagland|Nigerië}}''' | RD2-score01 ='''1''' | RD2-team02 ={{vlagland|Angola}} | RD2-score02 =0 | RD2-header-02 =3 Februarie – Yamoussoukro | RD2-team03 ={{vlagland|Kaap Verde}} | RD2-score03 =0<br />(1) | RD2-team04 ='''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' | RD2-score04 ='''0<br />(2)''' | RD2-header-03 =3 Februarie – Bouaké | RD2-team05 ={{vlagland|Mali}} | RD2-score05 =1 | RD2-team06 ='''{{vlagland|Ivoorkus}} ([[Ekstra tyd|e.t.]])''' | RD2-score06 ='''2''' | RD2-header-04 =2 Februarie – Abidjan (Ouattara) | RD2-team07 ='''{{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}}''' | RD2-score07 ='''3''' | RD2-team08 ={{vlagland|Guinee}} | RD2-score08 =1 | RD3-header-01 =7 Februarie – Bouaké | RD3-team01 ='''{{vlagland|Nigerië}}''' | RD3-score01 ='''1<br />(4)''' | RD3-team02 ={{vlagland|Suid-Afrika}} | RD3-score02 =1<br />(2) | RD3-header-02 =7 Februarie – Abidjan (Ouattara) | RD3-team03 ='''{{vlagland|Ivoorkus}}''' | RD3-score03 ='''1''' | RD3-team04 ={{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}} | RD3-score04 =0 | RD4-header-01 =11 Februarie – Abidjan (Ouattara) | RD4-team01 ={{vlagland|Nigerië}} | RD4-score01 =1 | RD4-team02 ='''{{vlagland|Ivoorkus}}''' | RD4-score02 ='''2''' | RD4-header-02 =10 Februarie – Abidjan (Houphouet Boigny) | RD4-team03 ='''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' | RD4-score03 ='''0<br />(6)''' | RD4-team04 ={{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}} | RD4-score04 =0<br />(5) }} ==== Agtste eindrondte ==== {{Sokkerwedstryd |id = Angola vs Namibië |date = 27 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|ANG}} |score = 3–0 |team2 = {{vlagland|NAM}} |goals1 = [[Gelson Dala|Dala]] {{goal|38}}, {{goal|42}}<br/>[[Mabululu]] {{goal|66}} |goals2 = |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 28 663 |referee = Dahane Beida ([[Mauritanië]]) }} {{Sokkerwedstryd |id = Nigerië vs Kameroen |date = 27 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|NGA}} |score = 2–0 |team2 = {{vlagland|CMR}} |goals1 = [[Ademola Lookman|Lookman]] {{goal|36}}, {{goal|90}} |goals2 = |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 22 085 |referee = Redouane Jiyed ([[Marokko]]) }} {{Sokkerwedstryd |id = Equatorial Guinea vs Guinea |date = 28 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|EQG}} |score = 0–1 |team2 = {{vlagland|GUI}} |goals1 = |goals2 = {{goal|90+8}} [[Mohamed Bayo|Bayo]] |stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] |attendance = 36 340 |referee = Omar Abdulkadir Artan ([[Somalië]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 28 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|EGY}} |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |team2 = {{vlagland|COD}} |goals1 = [[Mostafa Mohamed (footballer)|Mostafa]] {{goal|45+1|pen.}}<br/><br/>[[Mohamed Abdelmonem|Abdelmonem]] {{pengoal}}<br/>[[Mostafa Mohamed (footballer)|Mostafa]] {{penmiss}}<br/>[[Omar Marmoush|Marmoush]] {{pengoal}}<br/>[[Omar Kamal|Kamal]] {{pengoal}}<br/>[[Mohamed Hany|Hany]] {{pengoal}}<br/>[[Ahmed Hegazi|Hegazi]] {{pengoal}}<br/>[[Mostafa Fathi|M. Fathi]] {{pengoal}}<br/>[[Mahmoud Hamada|Hamada]] {{pengoal}}<br/>[[Mohamed Abou Gabal|Abou Gabal]] {{penmiss}} |goals2 = {{goal|37}} [[Meschak Elia|Elia]]<br/><br/>{{pengoal}} [[Samuel Moutoussamy|Moutoussamy]]<br/>{{penmiss}} [[Arthur Masuaku|Masuaku]]<br/>{{pengoal}} [[Grady Diangana|Dianagana]]<br/>{{pengoal}} [[Silas Katompa Mvumpa|Silas]]<br/>{{pengoal}} [[Aaron Tshibola|Tshibola]]<br/>{{pengoal}} [[Gédéon Kalulu|Kalulu]]<br/>{{pengoal}} [[Chancel Mbemba|Mbemba]]<br/>{{pengoal}} [[Henock Inonga Baka|Inonga Baka]]<br/>{{pengoal}} [[Lionel Mpasi|Mpasi]] |stadium = [[Laurent Pokou Stadion]], [[San Pédro]] |attendance = 12 342 |referee = Abongile Tom ([[Suid-Afrika]]) |report=<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''7–8'''}} {{Sokkerwedstryd |id = Cape Verde vs Mauritania |date = 29 Januarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|CPV}} |score = 1–0 |team2 = {{vlagland|MTN}} |goals1 = [[Ryan Mendes|Mendes]] {{goal|88|straf}} |goals2 = |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 16 088 |referee = Mohamed Adel ([[Egipte]]) }} {{Sokkerwedstryd |id = Senegal vs Ivoorkus |date = 27 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|SEN}} |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |aet = yes |team2 = {{vlagland|CIV}} |goals1 = [[Habib Diallo|H. Diallo]] {{goal|4}}<br /><br />[[Kalidou Koulibaly|Koulibaly]] {{pengoal}}<br />[[Pape Matar Sarr|P. Sarr]] {{pengoal}}<br />[[Moussa Niakhaté|Niakhaté]] {{penmiss}}<br />[[Bamba Dieng|Dieng]] {{pengoal}}<br />[[Sadio Mané|Mané]] {{pengoal}} |goals2 = {{goal|86|straf}} [[Franck Kessié|Kessié]]<br /><br />{{pengoal}} [[Nicolas Pépé|Pépé]]<br/>{{pengoal}} [[Christian Kouamé|Kouamé]]<br/>{{pengoal}} [[Sébastien Haller|Haller]]<br/>{{pengoal}} [[Serge Aurier|Aurier]]<br/>{{pengoal}} [[Franck Kessié|Kessié]] |penaltyscore = 4–5 |penalties1 = <!-- unchanged --> |penalties2 = <!-- unchanged --> |stadium = [[Charles Konan Banny Stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 19 948 |referee = Pierre Atcho ([[Gaboen]]) |report=<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''4–5'''}} {{Sokkerwedstryd | id = Mali vs Burkina Faso | date = 30 Januarie 2024 | time = 17:00 | team1 = {{vlagland|MLI}} | score = 2–1 | team2 = {{vlagland|BFA}} | goals1 = [[Edmond Tapsoba|E. Tapsoba]] {{goal|3|e.d.}}<br/>[[Lassine Sinayoko|Sinayoko]] {{goal|47}} | goals2 = {{goal|57|straf}} [[Bertrand Traoré|Traoré]] | stadium = [[Amadou Gon Coulibaly Stadion]], [[Korhogo]] | attendance = 19 184 | referee = Ibrahim Mutaz ([[Libië]]) }} {{Sokkerwedstryd |id = Marokko vs Suid-Afrika |date = 30 Januarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|MAR}} |score = 0–2 |team2 = {{vlagland|RSA}} |goals1 = |goals2 = {{goal|57}} [[Evidence Makgopa|Makgopa]]<br/>{{goal|90+5}} [[Teboho Mokoena (sokkerspeler)|Mokoena]] |stadium = [[Laurent Pokou Stadion]], [[San Pédro]] |attendance = 19 078 |referee = Mahmood Ismail ([[Soedan]]) }} ==== Kwarteindrondte ==== {{Sokkerwedstryd |date = 2 Februarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|NGA}} |score = 1–0 |team2 = {{vlagland|ANG}} |goals1 = [[Ademola Lookman]] {{goal|41}} |goals2 = |stadium = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance = 18757 |referee = Issa Sy ([[Senegal]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 2 Februarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|COD}} |score = 3–1 |team2 = {{vlagland|GUI}} |goals1 = [[Chancel Mbemba|Mbemba]] {{goal|27}}<br/>[[Yoane Wissa|Wissa]] {{goal|65|straf}}<br/>[[Arthur Masuaku|Masuaku]] {{goal|82}} |goals2 = {{goal|21|straf}} [[Mohamed Bayo|Bayo]] |stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] |attendance = 33 278 |referee = Mustapha Ghorbal ([[Algerië]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 3 Februarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|MLI}} |score = 1–2 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |aet = yes |team2 = {{vlagland|CIV}} |goals1 = [[Dorgeles Nene|Nene]] {{goal|71}} |goals2 = {{goal|90}} [[Simon Adingra|Adingra]]<br/>{{goal|120+2}} [[Oumar Diakité|Diakité]] |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 39 836 |referee = Mohamed Adel ([[Egipte]]) }} {{Sokkerwedstryd |date = 3 Februarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|CPV}} |score = 0–0 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |team2 = {{vlagland|RSA}} |stadium = [[Charles Konan Banny Stadion]], [[Yamoussoukro]] |attendance = 12 162 |referee = Jean-Jacques Ndala Ngambo ([[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]) |report=<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''1–2'''|goals1=<br/><br/>[[Bebé]] {{penmiss}}<br/>[[Willy Semedo|Semedo]] {{penmiss}}<br/>[[Laros Duarte|L. Duarte]] {{penmiss}}<br/>[[Bryan Teixeira|Teixeira]] {{pengoal}}<br/>[[Patrick Andrade|Andrade]] {{penmiss}}|goals2=<br/><br/>{{pengoal}} [[Teboho Mokoena (soccer, born 1997)|Mokoena]]<br/>{{penmiss}} [[Zakhele Lepasa|Lepasa]]<br/>{{penmiss}} [[Aubrey Modiba|Modiba]]<br/>{{pengoal}} [[Mothobi Mvala|Mvala]]}} ==== Halfeindrondte ==== {{Sokkerwedstryd |date = 7 Februarie 2024 |time = 17:00 |team1 = {{vlagland|NGA}} |score = 1–1 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |team2 = {{vlagland|RSA}} |goals1 = [[William Troost-Ekong|Troost-Ekong]] {{goal|67|straf}}<br/><br/>[[Terem Moffi|Moffi]] {{pengoal}}<br/>[[Kenneth Omeruo|Omeruo]] {{pengoal}}<br/>[[Ola Aina|Aina]] {{penmiss}}<br/>[[William Troost-Ekong|Troost-Ekong]] {{pengoal}}<br/>[[Kelechi Iheanacho|Iheanacho]] {{pengoal}} |goals2 = {{goal|90|straf}} [[Teboho Mokoena (sokkerspeler)|Mokoena]]<br/><br/>{{penmiss}} [[Teboho Mokoena (sokkerspeler)|Mokoena]]<br/>{{pengoal}} [[Mihlali Mayambela|Mayambela]]<br/>{{penmiss}} [[Evidence Makgopa|Makgopa]]<br/>{{pengoal}} [[Mothobi Mvala|Mvala]] |stadium = [[Stade de la Paix]], [[Bouaké]] |attendance = 31 227 |referee = Amin Omar ([[Egipte]]) |report=<br />[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''4–5'''}} {{Sokkerwedstryd |date = 7 Februarie 2024 |time = 20:00 |team1 = {{vlagland|CIV}} |score = 1–0 |team2 = {{vlagland|COD}} |goals1 = [[Sébastien Haller|Haller]] {{goal|65}} |stadium = [[Alassane Ouattara Stadion]], [[Abidjan]] |attendance = 51 020 |referee = Ibrahim Mutaz ([[Libië]]) }} ==== Klein finale (om die derde plek) ==== {{sokkerwedstryd |date =10 Februarie 2024 |time =20:00 |team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}''' |score = 0–0 ([[Ekstra tyd|e.t.]]) |report =[[Strafskop (sokker)|Strafskoppe]]<br />'''6–5''' |team2 = '''{{vlagland|Demokratiese Republiek die Kongo}}''' |goals1 =<br/>[[Teboho Mokoena (sokkerspeler)|Mokoena]] {{penmiss}}<br/>[[Nkosinathi Sibisi|Sibisi]] {{pengoal}}<br/>[[Thabang Monare|Monare]] {{pengoal}}<br/>[[Aubrey Modiba|Modiba]] {{pengoal}}<br/>[[Zakhele Lepasa|Lepasa]] {{pengoal}}<br/>[[Oswin Appollis|Appollis]] {{pengoal}}<br/>[[Siyanda Xulu|Xulu]] {{pengoal}} |goals2 =<br/>{{pengoal}} [[Samuel Moutoussamy|Moutoussamy]]<br/>{{pengoal}} [[Omenuke Mfulu|Mfulu]]<br/>{{pengoal}} [[Cédric Bakambu|Bakambu]]<br/>{{pengoal}} [[Joris Kayembe|Kayembe]]<br/>{{penmiss}} [[Chancel Mbemba|Mbemba]]<br/>{{pengoal}} [[Yoane Wissa|Wissa]]<br/>{{penmiss}} [[Meschak Elia|Elia]] |stadium =[[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] |attendance =21 975 |referee =Bamlak Tessema Weyesa ([[Ethiopië]]) }} ==== Eindstryd ==== {{sokkerwedstryd |date = 11 Februarie 2024 |time = 20:00 |team1 = '''{{vlagland|Nigerië}}''' |score = 1–2 |report = |team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |goals1 = [[William Troost-Ekong|Troost-Ekong]] {{goal|38}} |goals2 = {{goal|62}} [[Franck Kessié|Kessié]]<br/>{{goal|81}} [[Sébastien Haller|Haller]] |stadium = [[Stade olympique d'Ebimpé]], [[Abidjan]] |attendance = 57 094 |referee = Dahane Beida (Mauritanië)}} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Afrikanasiesbekerkampioen 2023 |- |align=center|'''{{vlagland|Ivoorkus}}''' |} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|2023 Africa Cup of Nations|Afrikanasiesbeker 2023}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sport in 2023]] [[Kategorie:Sport in 2024]] [[Kategorie:Afrikanasiesbeker|2023]] slx95its863c27dj60iiqrpbmx3dxez 0 458636 3138906 3038333 2026-10-29T05:44:33Z ~2026-57827-07 217166 nie meer weeskind nie 3138906 wikitext text/x-wiki '''Emilio Eftychis''' is ’n Suid-Afrikaanse argitek van Griekse herkoms en die stigter van Eftychis Architects, ’n multidissiplinêre ontwerpateljee wat sedert 2007 vanuit Johannesburg en later ook Kaapstad funksioneer. <ref name="GR">{{cite news |last=Kitsantonis |first=Nektaria |title=Meet Emilio Eftychis, the Award Winning Greek South African Architect |url=https://greekreporter.com/2019/12/08/meet-emilio-eftychis-the-award-winning-greek-south-african-architect/ |work=Greek Reporter |date=8 December 2019 |access-date=28 February 2026}}</ref>Sy werk word dikwels verbind met minimalistiese vormgewing, die eerlike gebruik van rou materiale en ’n sterk belangstelling in volhoubare boumetodes. Sy benadering en projekte is onder meer op [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie ]] se [[Top Billing ]] bespreek. ==Vroeë lewe en familie-invloede== Eftychis is in Suid-Afrika gebore in ’n Grieks–Suid-Afrikaanse gesin waarin argitektuur en kuns ’n belangrike rol gespeel het. <ref name="GR"/>.Sy vader, Eftychios Eftychis, is ’n argitek en kunstenaar wat bekendheid verwerf het vir sy gedetailleerde illustrasies van Pretoria se erfenisgeboue, gepubliseer in My Pretoria: An Architectural and Cultural Odyssey. <ref>`My Pretoria: An Architectural and Cultural Odyssey`({{ISBN|978-0-9947240-8-3}}){{cite journal|title=My Pretoria: An Architectural and Cultural Odyssey |url=https://upjournals.up.ac.za/index.php/yesterday_and_today/article/download/4433/3847/17503 |journal=Yesterday & Today |publisher=University of Pretoria |access-date=28 February 2026}}</ref>hersien deur <ref>{{cite journal |title=Review of My Pretoria |url=http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2223-03862022000200013 |journal=SciELO South Africa |access-date=28 February 2026 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hierdie kreatiewe omgewing het ’n bepalende invloed gehad op Emilio se belangstelling in ontwerp en die geboude omgewing. ==Opleiding en vormingsjare== Eftychis het sy skoolloopbaan aan [[Pretoria Boys High School]] voltooi, waar hy die SAHETI Student van die Jaar-toekenning ontvang het. Hy het daarna aan die [[Universiteit van Pretoria]] studeer en in 2001 sy BArch-graad verwerf. Reeds as student het hy erkenning gekry toe hy saam met sy klasmaat Beyers Slabbert die Murray & Roberts–Des Baker Argitektuurstudentekompetisie gewen het. <ref name="kwp"> https://www.kwpcreate.com/post/132/magok-urban-regeneration/</ref> Ná sy studies het hy by verskeie firmas in Suid-Afrika en Europa gewerk, waar hy blootstelling gekry het aan moderne, konteksgedrewe ontwerpbenaderings. ==Loopbaan en stigting van Eftychis Architects== In 2007 het hy Eftychis Architects gestig, ’n praktyk wat argitektuur, interieurontwerp, meubelontwerp en beeldhoukuns integreer. Die firma se werk word gekenmerk deur ’n soeke na eenvoud, ruimtelike helderheid en die gebruik van materiale in hul mees eerlike vorm. <ref name="Designboom">{{cite web|title=Emilio Eftychis: Lotheringen Modern Barn |url=https://www.designboom.com/architecture/emilio-eftychis-lotheringen-modern-barn-south-africa/ |website=Designboom |date=12 February 2013|access-date=28 February 2026}}</ref>Sy benadering is ook in die media uitgelig, onder meer in ’n onderhoud op Top Billing, en sy loopbaan is in 2019 deur Greek Reporter belig. <ref name="GR"/> ==Ontwerpbenadering en temas== Eftychis se argitektuur word dikwels beskryf as minimalisties, met klem op: • skoon, gestruktureerde lyne • oop, vloeiende ruimtes • die gebruik van beton, staal en ander rou materiale sonder oormatige afwerking • die herinterpretasie van vernakulêre bouvorme • volhoubare ontwerpstrategieë, insluitend passiewe klimaatbeheer en materiaalbewustheid Een van sy projekte is opgeneem in 150 Best Sustainable House Ideas (2014), Harper Collins, wat internasionale aandag op sy volhoubaarheidsbenadering gevestig het. <ref> https://www.harpercollins.com/products/150-best-sustainable-house-ideas-francesc-zamora?variant=32114443190306 </ref> hersien deur [[The Wall Street Journal ]]<ref name="WSJ">{{cite news |last=King |first=Anthony |title=‘150 Best Sustainable House Ideas’ Review |url=https://www.wsj.com/articles/150-best-sustainable-house-ideas-1402691453 |work=The Wall Street Journal |date=13 June 2014 |access-date=28 February 2026}}</ref> ==Geselekteerde projekte== ===Lotheringen House (Lotheringen Modern Barn)=== ’n Betonwoning op ’n plaas in Irene, Pretoria, waarin Eftychis die tradisionele skuurvorm ontleed en herinterpreteer. Die ontwerp maak gebruik van ’n binnehofuitleg en poreuse betonrame wat lig en ventilasie deur die struktuur laat vloei. " <ref name="boon">Design Boon https://www.designboom.com/architecture/emilio-eftychis-lotheringen-modern-barn-south-africa/ </ref> ===Heliotrope Home=== ’n Vier-slaapkamerwoning op ’n eko-landgoed in Irene, voltooi in 2018. Die huis kombineer oopplan-leefruimtes, blootgestelde materiale en stelsels wat met die landgoed se omgewingsvereistes strook."<ref name="boon" /> Dit is in 2019 vir ArchDaily se Building of the Year genomineer. <ref name="BOTY19">{{cite web|title=Heliotrope Home – Building of the Year 2019 Nominee |url=https://boty.archdaily.com/us/2019/candidates/117560/heliotrope-home-slash-eftychis-architects |website=ArchDaily |access-date=28 February 2026}}</ref> ===Ander argitektuurprojekte=== •House Sher/Casa Sher `’n beton- en gesigsteenhuis in Johannesburg, ontwerp deur Eftychis Architects, word delikaat op geskuurde betonpilare opgetel, wat hom perfek aanpas by Suid-Afrika se buitelugleefstyl` is beskryf as `Vlieënde vorm` in ’n studie deur Sabinet African Journals.<ref>https://journals.co.za/doi/abs/10.10520/EJC-a00c961d1</ref> * Badat House * House Kavbos * CASA M1NRO * Casa NaFaBAD * Cheetah Plains Lodge, Krugerwildtuin * ACA-MEDIA CENTRE * Prive Restaurant ===Interieurprojekte=== • Anti-Est Bar • Cafe Deco • Cocoon • CoFi • Studio Magos • Sandton Loft ==Erkenning== *2001 – Wenner: Murray & Roberts–Des Baker Argitektuurstudentekompetisie. <ref name="kwp" /> *2018 – House Sher genomineer vir ArchDaily Building of the Year. <ref>https://www.archdaily.com/872536/house-sher-eftychis-architects </ref> *2019 – Heliotrope Home genomineer vir ArchDaily BOTY. <ref name="ArchDailyHelio">{{cite web|title=Heliotrope Home / Eftychis Architects|url=https://www.archdaily.com/890002/heliotrope-home-eftychis-architects|website=ArchDaily|date=March 2018|access-date=28 February 2026}}{{Dooie skakel|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *Loerie Awards – Grand Prix vir ANTI EST #UNLEARN ==Verdere belangstellings en Familie== Benewens argitektuur beoefen Eftychis ook meubelontwerp, beeldhoukuns, houtskooltekening, musiekkomposisie en reis as kreatiewe uitlaatkleppe. Eftychis se moeder is Dimitra Rockas-Eftychis is ’n akademikus in die Griekse taal. Sy uitgebreide reise deur Griekeland het ’n invloed gehad op sy kreatiewe ingesteldheid. Hy het twee sibbe, ’n broer, Creon, en ’n suster, Veneta Eftychis. Hy is die neef van [[Angelique Rockas]]. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{stub}} == Eksterne skakels == *[https://archive.org/details/sacap-certificate-emilio-eftychis-1 SACAP Certificate Emilio Eftychis] *[https://www.eftychis.com/about Profile Emilio Eftychis ] *[https://www.eftychis.com/architecture Emilio Eftychis Architecture] *[https://www.eftychis.com/interiors Emilio Eftychis Interiors] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Eftychis, Emilio}} [[Kategorie:Suid-Afrikaners]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]] lqnv6tzyfiberdorqsk0i0iwp1dlfsn 0 463916 3138932 2976852 2026-10-29T07:23:25Z Aliwal2012 39067 3138932 wikitext text/x-wiki '''Kooks''' is 'n grys, harde en poreuse steenkoolgebaseerde brandstof met 'n hoë koolstofinhoud. Kooks word vervaardig uit metallurgiese [[steenkool]] (kookssteenkool), nie uit enige soort steenkool nie. Dit word gemaak deur die steenkool tot 900–1100 °C te verhit in die afwesigheid van lug. In die proses word al die vog en vlugtige stowwe afgedryf. Hierdie proses word '''verkoking''' genoem. Dit is sterk, poreus en word hoofsaaklik in die staalbedryf as brandstof, reduksiemiddel en draermateriaal in hoogoonde gebruik.<ref>[https://www.britannica.com/technology/coke Coke, coal product, Britannica]</ref> == Vervaardiging == Kooks word vervaardig deur metallurgiese steenkool vir ongeveer 15–24 uur in 'n lugdigte kooksoond tot 900–1100 °C te verhit. Die proses staan as verkoking bekend. Gedurende verkoking word vog en vlugtige stowwe verwyder, terwyl die steenkool deur 'n plastiese fase gaan en uiteindelik stol as 'n sterk, poreuse koolstofmassa. Die vrygestelde gasse word opgevang en as brandstof of chemiese grondstowwe benut. == Hoekom kooks? == Kooks het drie belangrike funksies: '''1. Brandstof''' Dit verskaf die hitte en die koolstof wat nodig is vir die reduksie van ystererts in 'n hoogoond. '''2. Reduksiemiddel''' Koolstof en koolstofmonoksied uit die kooks verwyder suurstof uit die ysteroksied deur die volgende reaksie: :<math>Fe_2 O_3 + 3CO \rightarrow 2Fe + 3 CO_2</math> ​ '''3. Strukturele ondersteuning''' Kooks is sterk genoeg om die gewig van die erts en kalksteen in die hoogoond te dra terwyl gasse steeds daardeur kan vloei. Gewone steenkool sou versag, inmekaar sak en die gasvloei belemmer. == Gradering == Die kwaliteit van kooks vir staalvervaardiging word deur die volgende bepaal: * Vog (laag) * As (laag) * Vlugtige materiaal (laag) * Vaste koolstofinhoud (laag) * [[Swael]] (laag) * CRI (Coke Reactivity Index) (laag) * CSR (Coke Strength after Reaction) (hoog) * M10 (laag) en M40 (hoog) '''Vog''' Vog verlaag die hittewaarde van die kooks. [[Water]] verlaag die hittewaarde van die brandstof. Water in brandstof gebruik energie om te verdamp en verminder dus die doeltreffendheid. Dit kan ook lei tot lae temperature in die hoogoond. '''As''' As bestaan uit minerale soos [[silika]], [[aluminiumoksied]], [[ysteroksied]], kalk en kleiminerale. Hierdie materiale brand glad nie. Dit veroorsaak: * laer kaloriewaarde * meer afval * slakvorming * slytasie van toerusting * hoër vervoerkoste Soos met vog, kan hoë asinhoud ook lei tot lae temperature in die hoogoond. '''Vlugtige materiaal''' Wanneer kookssteenkool tydens verkoking verhit word, word dit eers plasties voordat dit stol as 'n sterk poreuse kooks. Gewone steenkool wat nog vlugtige materiaal bevat, is daarom nie geskik vir gebruik as die hoofdraermateriaal in 'n hoogoond nie. '''Vaste koolstof''' Vaste koolstof is op die ou einde die materiaal wat die hitte verskaf. Dus, hoe hoër hoe beter. '''Swael''' Swael is ongewens omdat dit suurreën, korrosie en besoedeling veroorsaak. Met staalvervaardiging penetreer die swael die staal en maak dit bros. '''CRI''' Die kooks reaktiwiteits indeks (Coke Reactivity Index) bepaal hoe maklik kooks met CO₂ reageer by hoë temperatuur. * Lae CRI = beter vir hoogoonde. * Hoë CRI = die kooks reageer te vinnig en word vinniger afgebreek. '''CSR'''<ref>[https://www.iso.org/standard/72266.html ISO 18894:2018 Coke — Determination of coke reactivity index (CRI) and coke strength after reaction (CSR)]</ref> Die kooks sterkte na reaksie (Coke Strength after Reaction) bepaal hoeveel van die kooks se sterkte oorbly nadat dit met CO₂ gereageer het. Hoe hoër hoe beter. Tipiese waardes: * Uitstekend: > 65 * Goed: 60–65 * Aanvaarbaar: 55–60 * Swak: < 55 Hierdie is waarskynlik die belangrikste kwaliteitsmaatstaf vir hoogoondkooks. '''M10 en M40''' * M40 – persentasie groot stukke wat ná 'n trommeltoets oorbly. Hoër is beter. * M10 – persentasie fyn materiaal (<10 mm) wat tydens die trommeltoets vorm. Laer is beter. 'n Trommeltoets (Engels: tumbler test of drum test) is 'n meganiese toets wat bepaal hoe sterk en slytasiebestand steenkool of kooks is.<ref>[https://store.astm.org/d5341_d5341m-17.html ASTM D5341/D5341M-17 Standard Test Method for Measuring Coke Reactivity Index (CRI) and Coke Strength After Reaction (CSR)]</ref> '''Opsomming''' In praktyk fokus staalvervaardigers veral op CSR en CRI, omdat hierdie twee eienskappe die beste aandui of die kooks sy sterkte sal behou terwyl dit terselfdertyd as reduksiemiddel in die hoogoond reageer. == Braaikole (houtskool) == Wanneer braaikole vervaardig word, word dieselfde beginsel gebruik. Die proses word "verkoling" of "karbonisasie van hout" genoem. "Verkoking" word slegs gebruik vir steenkool. Verkoling vind plaas by ongeveer 400 tot 600 °C. Verkoling word gebruik vir braaikole vir die volgende redes: * Hoër energiedigtheid: Warmer kole, langer brandtyd * Minder rook: Die meeste van die stowwe wat rook veroorsaak (vlugstowwe), is reeds tydens die verkolingsproses verwyder. * Hoër temperatuur: Weens die verwydering van vog * Meer beheer: Omdat houtskool hoofsaaklik uit koolstof bestaan brand dit stadiger en gee dit meer egalige hitte. Die volgende tabel vergelyk verkoling van hout en verkoking van steenkool. {| class="wikitable" |-align=center ! !! Hout &rarr; Houtskool !! Steenkool &rarr; Kooks |-align=center | style="text-align:left;" | Proses || Verkoling || Verkoking |-align=center | style="text-align:left;" | Temperatuur || ±400 tot 600 °C || ±900 tot 1 100 °C |-align=center | rowspan="3" style="text-align:left;" | Doelwitte || Minder rook || Minder vlugtige stowwe |-align=center | Hoër koolstof || Hoër koolstof |-align=center | Warmer en langer brand || Sterker en geskik vir hoogoonde |} == Kyk ook == * [[Steenkool]] * [[Steenkoolanalise]] == Ander bronne == * [https://www.google.com/search?q=Fruehan+RJ+The+Making+Shaping+and+Treating+of+Steel+Association+for+Iron+Steel+Technology Fruehan, R.J. The Making, Shaping and Treating of Steel. Association for Iron & Steel Technology.] == Verwysings == {{verwysings}} 55kbdppss9daewwel00cbkiikfc5sqo 3138937 3138932 2026-10-29T07:35:08Z Oesjaar 7467 /* Gradering */ Skakel 3138937 wikitext text/x-wiki '''Kooks''' is 'n grys, harde en poreuse steenkoolgebaseerde brandstof met 'n hoë koolstofinhoud. Kooks word vervaardig uit metallurgiese [[steenkool]] (kookssteenkool), nie uit enige soort steenkool nie. Dit word gemaak deur die steenkool tot 900–1100 °C te verhit in die afwesigheid van lug. In die proses word al die vog en vlugtige stowwe afgedryf. Hierdie proses word '''verkoking''' genoem. Dit is sterk, poreus en word hoofsaaklik in die staalbedryf as brandstof, reduksiemiddel en draermateriaal in hoogoonde gebruik.<ref>[https://www.britannica.com/technology/coke Coke, coal product, Britannica]</ref> == Vervaardiging == Kooks word vervaardig deur metallurgiese steenkool vir ongeveer 15–24 uur in 'n lugdigte kooksoond tot 900–1100 °C te verhit. Die proses staan as verkoking bekend. Gedurende verkoking word vog en vlugtige stowwe verwyder, terwyl die steenkool deur 'n plastiese fase gaan en uiteindelik stol as 'n sterk, poreuse koolstofmassa. Die vrygestelde gasse word opgevang en as brandstof of chemiese grondstowwe benut. == Hoekom kooks? == Kooks het drie belangrike funksies: '''1. Brandstof''' Dit verskaf die hitte en die koolstof wat nodig is vir die reduksie van ystererts in 'n hoogoond. '''2. Reduksiemiddel''' Koolstof en koolstofmonoksied uit die kooks verwyder suurstof uit die ysteroksied deur die volgende reaksie: :<math>Fe_2 O_3 + 3CO \rightarrow 2Fe + 3 CO_2</math> ​ '''3. Strukturele ondersteuning''' Kooks is sterk genoeg om die gewig van die erts en kalksteen in die hoogoond te dra terwyl gasse steeds daardeur kan vloei. Gewone steenkool sou versag, inmekaar sak en die gasvloei belemmer. == Gradering == Die kwaliteit van kooks vir staalvervaardiging word deur die volgende bepaal: * Vog (laag) * As (laag) * Vlugtige materiaal (laag) * Vaste koolstofinhoud (laag) * [[Swael]] (laag) * CRI (Coke Reactivity Index) (laag) * CSR (Coke Strength after Reaction) (hoog) * M10 (laag) en M40 (hoog) '''Vog''' Vog verlaag die hittewaarde van die kooks. [[Water]] verlaag die hittewaarde van die brandstof. Water in brandstof gebruik energie om te verdamp en verminder dus die doeltreffendheid. Dit kan ook lei tot lae temperature in die hoogoond. '''As''' As bestaan uit minerale soos [[silika]], [[aluminiumoksied]], [[ysteroksied]], kalk en kleiminerale. Hierdie materiale brand glad nie. Dit veroorsaak: * laer kaloriewaarde * meer afval * slakvorming * slytasie van toerusting * hoër vervoerkoste Soos met vog, kan hoë asinhoud ook lei tot lae temperature in die hoogoond. '''Vlugtige materiaal''' Wanneer kookssteenkool tydens verkoking verhit word, word dit eers plasties voordat dit stol as 'n sterk poreuse kooks. Gewone steenkool wat nog vlugtige materiaal bevat, is daarom nie geskik vir gebruik as die hoofdraermateriaal in 'n hoogoond nie. '''Vaste koolstof''' Vaste koolstof is op die ou einde die materiaal wat die hitte verskaf. Dus, hoe hoër hoe beter. '''Swael''' Swael is ongewens omdat dit suurreën, korrosie en besoedeling veroorsaak. Met staalvervaardiging penetreer die swael die staal en maak dit bros. '''CRI''' Die kooks reaktiwiteits indeks (Coke Reactivity Index) bepaal hoe maklik kooks met CO₂ reageer by hoë [[temperatuur]]. * Lae CRI = beter vir hoogoonde. * Hoë CRI = die kooks reageer te vinnig en word vinniger afgebreek. '''CSR'''<ref>[https://www.iso.org/standard/72266.html ISO 18894:2018 Coke — Determination of coke reactivity index (CRI) and coke strength after reaction (CSR)]</ref> Die kooks sterkte na reaksie (Coke Strength after Reaction) bepaal hoeveel van die kooks se sterkte oorbly nadat dit met CO₂ gereageer het. Hoe hoër hoe beter. Tipiese waardes: * Uitstekend: > 65 * Goed: 60–65 * Aanvaarbaar: 55–60 * Swak: < 55 Hierdie is waarskynlik die belangrikste kwaliteitsmaatstaf vir hoogoondkooks. '''M10 en M40''' * M40 – persentasie groot stukke wat ná 'n trommeltoets oorbly. Hoër is beter. * M10 – persentasie fyn materiaal (<10 mm) wat tydens die trommeltoets vorm. Laer is beter. 'n Trommeltoets (Engels: tumbler test of drum test) is 'n meganiese toets wat bepaal hoe sterk en slytasiebestand steenkool of kooks is.<ref>[https://store.astm.org/d5341_d5341m-17.html ASTM D5341/D5341M-17 Standard Test Method for Measuring Coke Reactivity Index (CRI) and Coke Strength After Reaction (CSR)]</ref> '''Opsomming''' In praktyk fokus staalvervaardigers veral op CSR en CRI, omdat hierdie twee eienskappe die beste aandui of die kooks sy sterkte sal behou terwyl dit terselfdertyd as reduksiemiddel in die hoogoond reageer. == Braaikole (houtskool) == Wanneer braaikole vervaardig word, word dieselfde beginsel gebruik. Die proses word "verkoling" of "karbonisasie van hout" genoem. "Verkoking" word slegs gebruik vir steenkool. Verkoling vind plaas by ongeveer 400 tot 600 °C. Verkoling word gebruik vir braaikole vir die volgende redes: * Hoër energiedigtheid: Warmer kole, langer brandtyd * Minder rook: Die meeste van die stowwe wat rook veroorsaak (vlugstowwe), is reeds tydens die verkolingsproses verwyder. * Hoër temperatuur: Weens die verwydering van vog * Meer beheer: Omdat houtskool hoofsaaklik uit koolstof bestaan brand dit stadiger en gee dit meer egalige hitte. Die volgende tabel vergelyk verkoling van hout en verkoking van steenkool. {| class="wikitable" |-align=center ! !! Hout &rarr; Houtskool !! Steenkool &rarr; Kooks |-align=center | style="text-align:left;" | Proses || Verkoling || Verkoking |-align=center | style="text-align:left;" | Temperatuur || ±400 tot 600 °C || ±900 tot 1 100 °C |-align=center | rowspan="3" style="text-align:left;" | Doelwitte || Minder rook || Minder vlugtige stowwe |-align=center | Hoër koolstof || Hoër koolstof |-align=center | Warmer en langer brand || Sterker en geskik vir hoogoonde |} == Kyk ook == * [[Steenkool]] * [[Steenkoolanalise]] == Ander bronne == * [https://www.google.com/search?q=Fruehan+RJ+The+Making+Shaping+and+Treating+of+Steel+Association+for+Iron+Steel+Technology Fruehan, R.J. The Making, Shaping and Treating of Steel. Association for Iron & Steel Technology.] == Verwysings == {{verwysings}} 5p5u4yrfp24wprl3bvyli6h7s2ypxtj 0 469419 3138967 3138678 2026-10-29T10:09:17Z Iamniekie 214755 Geboortedatum reggestel 3138967 wikitext text/x-wiki '''Julian Müller''' (gebore 19 November 1946) is 'n Suid-Afrikaanse teoloog, akademikus en skrywer. Hy is professor emeritus in Praktiese Teologie aan die [[Universiteit van Pretoria]] en is bekend vir sy werk op die gebied van praktiese teologie, narratiewe pastoraat, liturgie en interdissiplinêre teologiese navorsing.<ref name="UPemeritus">{{Cite web |title=Emeritus Professors |url=https://www.up.ac.za/practical-theology-and-mission-studies/emeritus-professors |website=University of Pretoria |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Akademiese loopbaan == Müller het in 1990 as professor in Praktiese Teologie aan die Universiteit van Pretoria begin werk. Hy was vanaf 2000 hoof van die universiteit se Departement Praktiese Teologie.<ref name="UPCV">{{Cite web |title=Abbreviated Curriculum Vitae – Julian C. Müller |url=https://www.up.ac.za/media/shared/Legacy/sitefiles/file/webteam/abbreviatedcurruculumvitaejmuller_1.pdf |website=University of Pretoria |access-date=19 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150929045802/http://www.up.ac.za/media/shared/Legacy/sitefiles/file/webteam/abbreviatedcurruculumvitaejmuller_1.pdf |archive-date=29 September 2015 |url-status=dead }}</ref> Sy akademiese werk het onder meer gefokus op pastorale sorg, narratiewe pastorale berading, praktiese teologie en navorsingsmetodologie. Hy het ook nagraadse studie en doktorale navorsing in praktiese teologie begelei.<ref name="UPCV" /> Die Universiteit van Pretoria lys Müller as een van die emeritus professore van die Departement Praktiese Teologie en Sendingstudies.<ref name="UPemeritus" /> == Navorsing == Müller se navorsing is sterk verbind aan narratiewe en postfundasionalistiese benaderings binne praktiese teologie. Sy werk het ook interdissiplinêre gesprek tussen teologie en die sosiale en geesteswetenskappe ondersoek.<ref>{{Cite web |title=Practical Theology as part of the landscape of Social Sciences and Humanities – A transversal perspective |url=https://repository.up.ac.za/server/api/core/bitstreams/64f82362-45bb-4055-8705-3ba6c2ea5ea1/content |website=University of Pretoria Research Repository |year=2013 |access-date=19 September 2026 }}</ref> Hy was ook betrokke by navorsing oor sosiale samehorigheid, versoening, spiritualiteit en identiteit binne die Universiteit van Pretoria se Departement Praktiese Teologie en Sendingstudies.<ref>{{Cite web |title=Research |url=https://www.up.ac.za/practical-theology-and-mission-studies/research |website=University of Pretoria |access-date=19 September 2026 }}</ref> Na sy emeritaat is Müller ook in akademiese werk beskryf as emeritus professor in Praktiese Teologie en senior navorsingsgenoot van die Centre for the Advancement of Scholarship aan die Universiteit van Pretoria.<ref>{{Cite web |title=Religion, an obstacle to workplace spirituality and employee wellness? |url=https://repository.up.ac.za/items/c161ac61-d252-4d4e-8601-14642dff637d |website=University of Pretoria Research Repository |year=2017 |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Publikasies == Müller het akademiese artikels en boeke oor onder meer liturgie, pastorale sorg, geloof en praktiese teologie gepubliseer. Sy boek ''Die erediens as fees'' het in 1992 die Andrew Murray-prys ontvang. 'n Akademiese herwaardering van die boek in ''Verbum et Ecclesia'' beskryf dit as 'n invloedryke publikasie binne Suid-Afrikaanse liturgiewetenskap.<ref>{{Cite web |last1=Wepener |first1=Cas |last2=Bartlett |first2=André |title=Die erediens as fees of die fees as erediens?: 'n Andrew Murray pryswenner 'n kwarteeu later herlees |url=https://www.scielo.org.za/scielo.php?pid=S2074-77052014000200021&script=sci_arttext |website=SciELO South Africa |journal=Verbum et Ecclesia |volume=35 |issue=2 |year=2014 |access-date=19 September 2026 }}</ref> Van sy ander boeke sluit ''Om te mag twyfel'' en ''Geloof anderkant Sondag'' in. Laasgenoemde is in 2015 deur die digter en akademikus Lina Spies op LitNet bespreek.<ref>{{Cite web |last=Spies |first=Lina |title=Lina Spies resenseer Geloof anderkant Sondag |url=https://www.litnet.co.za/lina-spies-resenseer-geloof-anderkant-sondag/ |website=LitNet |date=19 Januarie 2015 |access-date=19 September 2026 }}</ref> Sy werk oor geloof, twyfel en hedendaagse teologiese vraagstukke het ook deel gevorm van openbare gesprekke, onder meer tydens die US Woordfees.<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Chris |title=US Woordfees 2015: Twyfel is eie aan die Bybel |url=https://www.litnet.co.za/us-woordfees-2015-twyfel-is-eie-aan-die-bybel/ |website=LitNet |date=25 Maart 2015 |access-date=19 September 2026 }}</ref> In 2019 was Müller saam met John Eliastam en Sheila Trahar redakteur van ''Unfolding Narratives of Ubuntu in Southern Africa'', wat deur Routledge gepubliseer is. Die boek ondersoek Ubuntu deur middel van interdissiplinêre en narratiewe navorsing.<ref>{{Cite web |title=Unfolding Narratives of Ubuntu in Southern Africa |url=https://www.routledge.com/Unfolding-Narratives-of-Ubuntu-in-Southern-Africa/Muller-Eliastam-Trahar/p/book/9780367666217 |website=Routledge |year=2019 |access-date=19 September 2026 }}</ref> In 2023 het LitNet 'n bespreking van Müller se ''Geloofsgesprekke in die Tsitsikamma'', uitgegee deur [[Malherbe Uitgewers]], gepubliseer. Die boek ondersoek hedendaagse geloofsvrae en die Apostoliese Geloofsbelydenis deur middel van gesprekke.<ref>{{Cite web |last=Oosthuizen |first=Jean |title=Geloofsgesprekke in die Tsitsikamma deur Julian Müller, 'n lesersindruk |url=https://www.litnet.co.za/geloofsgesprekke-in-die-tsitsikamma-deur-julian-muller-n-lesersindruk/ |website=LitNet |date=14 Maart 2023 |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Teologiese werk == Müller se teologiese werk het onder meer aandag gegee aan die verhouding tussen geloof, twyfel en veranderende interpretasies binne die Christelike tradisie. Sy sienings oor onder meer die opstanding en postmoderne teologie is ook in akademiese literatuur bespreek.<ref>{{Cite web |last=Van Niekerk |first=A.S. |title=Stryd oor die opstanding aan die Teologiese Fakulteit by UP. 'n Gesprek met Prof Julian Müller |url=https://repository.up.ac.za/handle/2263/10897 |website=University of Pretoria Research Repository |journal=Verbum et Ecclesia |volume=30 |issue=1 |year=2009 |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.up.ac.za/practical-theology-and-mission-studies/emeritus-professors Emeritus professore – Universiteit van Pretoria] * [https://www.routledge.com/Unfolding-Narratives-of-Ubuntu-in-Southern-Africa/Muller-Eliastam-Trahar/p/book/9780367666217 ''Unfolding Narratives of Ubuntu in Southern Africa'' by Routledge] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Universiteit van Pretoria]] thb5han7s101q3toxu1krteacunnihl 3138972 3138967 2026-10-29T10:43:05Z Iamniekie 214755 Biografiese inligtingskas met portretfoto en persoonlike besonderhede bygevoeg. 3138972 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="float:right; clear:right; width:280px; margin:0 0 1em 1em;" |+ '''Julian Müller''' |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[Lêer:Julian Müller.jpg|250px|Julian Müller]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:90%;" | Julian Müller |- ! Gebore | 19 November 1946 |- ! Nasionaliteit | Suid-Afrikaans |- ! Beroep | Teoloog, akademikus en skrywer |- ! Vakgebied | Praktiese teologie |- ! Instelling | [[Universiteit van Pretoria]] |- ! Akademiese titel | Professor emeritus |- ! Bekend vir | Narratiewe pastoraat, praktiese teologie en liturgie |} '''Julian Müller''' (gebore 19 November 1946) is 'n Suid-Afrikaanse teoloog, akademikus en skrywer. Hy is professor emeritus in Praktiese Teologie aan die [[Universiteit van Pretoria]] en is bekend vir sy werk op die gebied van praktiese teologie, narratiewe pastoraat, liturgie en interdissiplinêre teologiese navorsing.<ref name="UPemeritus">{{Cite web |title=Emeritus Professors |url=https://www.up.ac.za/practical-theology-and-mission-studies/emeritus-professors |website=University of Pretoria |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Akademiese loopbaan == Müller het in 1990 as professor in Praktiese Teologie aan die Universiteit van Pretoria begin werk. Hy was vanaf 2000 hoof van die universiteit se Departement Praktiese Teologie.<ref name="UPCV">{{Cite web |title=Abbreviated Curriculum Vitae – Julian C. Müller |url=https://www.up.ac.za/media/shared/Legacy/sitefiles/file/webteam/abbreviatedcurruculumvitaejmuller_1.pdf |website=University of Pretoria |access-date=19 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150929045802/http://www.up.ac.za/media/shared/Legacy/sitefiles/file/webteam/abbreviatedcurruculumvitaejmuller_1.pdf |archive-date=29 September 2015 |url-status=dead }}</ref> Sy akademiese werk het onder meer gefokus op pastorale sorg, narratiewe pastorale berading, praktiese teologie en navorsingsmetodologie. Hy het ook nagraadse studie en doktorale navorsing in praktiese teologie begelei.<ref name="UPCV" /> Die Universiteit van Pretoria lys Müller as een van die emeritus professore van die Departement Praktiese Teologie en Sendingstudies.<ref name="UPemeritus" /> == Navorsing == Müller se navorsing is sterk verbind aan narratiewe en postfundasionalistiese benaderings binne praktiese teologie. Sy werk het ook interdissiplinêre gesprek tussen teologie en die sosiale en geesteswetenskappe ondersoek.<ref>{{Cite web |title=Practical Theology as part of the landscape of Social Sciences and Humanities – A transversal perspective |url=https://repository.up.ac.za/server/api/core/bitstreams/64f82362-45bb-4055-8705-3ba6c2ea5ea1/content |website=University of Pretoria Research Repository |year=2013 |access-date=19 September 2026 }}</ref> Hy was ook betrokke by navorsing oor sosiale samehorigheid, versoening, spiritualiteit en identiteit binne die Universiteit van Pretoria se Departement Praktiese Teologie en Sendingstudies.<ref>{{Cite web |title=Research |url=https://www.up.ac.za/practical-theology-and-mission-studies/research |website=University of Pretoria |access-date=19 September 2026 }}</ref> Na sy emeritaat is Müller ook in akademiese werk beskryf as emeritus professor in Praktiese Teologie en senior navorsingsgenoot van die Centre for the Advancement of Scholarship aan die Universiteit van Pretoria.<ref>{{Cite web |title=Religion, an obstacle to workplace spirituality and employee wellness? |url=https://repository.up.ac.za/items/c161ac61-d252-4d4e-8601-14642dff637d |website=University of Pretoria Research Repository |year=2017 |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Publikasies == Müller het akademiese artikels en boeke oor onder meer liturgie, pastorale sorg, geloof en praktiese teologie gepubliseer. Sy boek ''Die erediens as fees'' het in 1992 die Andrew Murray-prys ontvang. 'n Akademiese herwaardering van die boek in ''Verbum et Ecclesia'' beskryf dit as 'n invloedryke publikasie binne Suid-Afrikaanse liturgiewetenskap.<ref>{{Cite web |last1=Wepener |first1=Cas |last2=Bartlett |first2=André |title=Die erediens as fees of die fees as erediens?: 'n Andrew Murray pryswenner 'n kwarteeu later herlees |url=https://www.scielo.org.za/scielo.php?pid=S2074-77052014000200021&script=sci_arttext |website=SciELO South Africa |journal=Verbum et Ecclesia |volume=35 |issue=2 |year=2014 |access-date=19 September 2026 }}</ref> Van sy ander boeke sluit ''Om te mag twyfel'' en ''Geloof anderkant Sondag'' in. Laasgenoemde is in 2015 deur die digter en akademikus Lina Spies op LitNet bespreek.<ref>{{Cite web |last=Spies |first=Lina |title=Lina Spies resenseer Geloof anderkant Sondag |url=https://www.litnet.co.za/lina-spies-resenseer-geloof-anderkant-sondag/ |website=LitNet |date=19 Januarie 2015 |access-date=19 September 2026 }}</ref> Sy werk oor geloof, twyfel en hedendaagse teologiese vraagstukke het ook deel gevorm van openbare gesprekke, onder meer tydens die US Woordfees.<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Chris |title=US Woordfees 2015: Twyfel is eie aan die Bybel |url=https://www.litnet.co.za/us-woordfees-2015-twyfel-is-eie-aan-die-bybel/ |website=LitNet |date=25 Maart 2015 |access-date=19 September 2026 }}</ref> In 2019 was Müller saam met John Eliastam en Sheila Trahar redakteur van ''Unfolding Narratives of Ubuntu in Southern Africa'', wat deur Routledge gepubliseer is. Die boek ondersoek Ubuntu deur middel van interdissiplinêre en narratiewe navorsing.<ref>{{Cite web |title=Unfolding Narratives of Ubuntu in Southern Africa |url=https://www.routledge.com/Unfolding-Narratives-of-Ubuntu-in-Southern-Africa/Muller-Eliastam-Trahar/p/book/9780367666217 |website=Routledge |year=2019 |access-date=19 September 2026 }}</ref> In 2023 het LitNet 'n bespreking van Müller se ''Geloofsgesprekke in die Tsitsikamma'', uitgegee deur [[Malherbe Uitgewers]], gepubliseer. Die boek ondersoek hedendaagse geloofsvrae en die Apostoliese Geloofsbelydenis deur middel van gesprekke.<ref>{{Cite web |last=Oosthuizen |first=Jean |title=Geloofsgesprekke in die Tsitsikamma deur Julian Müller, 'n lesersindruk |url=https://www.litnet.co.za/geloofsgesprekke-in-die-tsitsikamma-deur-julian-muller-n-lesersindruk/ |website=LitNet |date=14 Maart 2023 |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Teologiese werk == Müller se teologiese werk het onder meer aandag gegee aan die verhouding tussen geloof, twyfel en veranderende interpretasies binne die Christelike tradisie. Sy sienings oor onder meer die opstanding en postmoderne teologie is ook in akademiese literatuur bespreek.<ref>{{Cite web |last=Van Niekerk |first=A.S. |title=Stryd oor die opstanding aan die Teologiese Fakulteit by UP. 'n Gesprek met Prof Julian Müller |url=https://repository.up.ac.za/handle/2263/10897 |website=University of Pretoria Research Repository |journal=Verbum et Ecclesia |volume=30 |issue=1 |year=2009 |access-date=19 September 2026 }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.up.ac.za/practical-theology-and-mission-studies/emeritus-professors Emeritus professore – Universiteit van Pretoria] * [https://www.routledge.com/Unfolding-Narratives-of-Ubuntu-in-Southern-Africa/Muller-Eliastam-Trahar/p/book/9780367666217 ''Unfolding Narratives of Ubuntu in Southern Africa'' by Routledge] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Universiteit van Pretoria]] 12ds6laezfqpz9rlb3cy2sgbxcjrrbs 0 470399 3138720 3108418 2026-10-28T12:14:54Z Aliwal2012 39067 /* Puntestand na die Grand Prix */ 3138720 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|VSA}} 2026 Formule Een MSC Cruises<br/>Verenigde State Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Austin circuit.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''Datum''' | 25 Oktober 2026 |- | '''Plek''' |colspan=2| [[Circuit of the Americas]] |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| Voorste wegspringplek |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:31:373</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' |<small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> |<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2|<small>1:37.976 (ronde 42 van 56)</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"|<small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> || <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> ||<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]</small>||<small> [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]</small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Verenigde State Grand Prix]]''' is op [[25 Oktober]] [[2025]] op die [[Circuit of the Americas]] in [[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]] gehou. Dit was die agttiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande in die Verenigde State verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Austin |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C3 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C4 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1<ref>{{en}}{{verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/1 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:36.052 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:36.136 |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.297 |- !4 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.378 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.533 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/2 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 2 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.291 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.333 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.480 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.906 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.035 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/3 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 3 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:34.893 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.061 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.127 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.196 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.381 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.390 | 1:34.278 | '''1:34.035''' | align=center|1 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.215 | 1:34.471 | 1:34.214 | align=center|2 |- !3 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.286 | 1:34.887 | 1:34.250 | align=center|3 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.200 | '''1:34.198''' | 1:34.267 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.355 | 1:34.833 | 1:34.311 | align=center|5 |- !6 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.730 | 1:34.305 | 1:34.476 | align=center|6 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.842 | 1:34.818 | 1:34.803 | align=center|7 |- !8 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:35.029''' | 1:34.539 | 1:35.049 | align=center|8 |- !9 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.755 | 1:34.950 | 1:36.049 | align=center|14 '''*¹''' |- !10 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.662 | 1:35.058 | data-sort-value="10"| ''Geen tyd'' | align=center|9 |- !11 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.969 | 1:35.080 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|10 |- !12 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.704 | 1:35.158 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|11 |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.632 | 1:35.691 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|22 '''*²''' |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.898 | 1:35.722 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|21 '''*³''' |- !15 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.240 | 1:35.818 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|12 |- !16 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.175 | 1:36.031 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|13 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.531 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|15 |- !18 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.677 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|Kuipe'''*⁴''' |- !19 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.770 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|17 |- !20 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.967 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|18 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.433 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|19 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.523 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|20 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:41.681<ref>{{nl}}{{Verwys web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/qualification.aspx |titel= Verenigde State 2026 – Kwalifisering |uitgewer=Statsf1.com |besoekdatum=2026-10-24}}</ref> |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/qualifying |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Qualifying |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref><ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/starting-grid |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Starting Grid |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> |} '''*^{1, 2, 3}''' [[Arvid Lindblad]], [[Gabriel Bortoleto]] en [[Franco Colapinto]] het almal roosterstrawwe ontvang weens die oorskryding van hul kwota enjinonderdele.<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_pu_element.pdf |titel=Infringement – Car 43 – PU Element |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |datum=2026-10-23}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Lance Stroll]] moes vanuit die kuipe wegspring nadat daar aan sy motor gewerk is onder ''parc fermé''-toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | 1:35:16.650 | align=center|1 | align=center|'''25''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +13.078 | align=center|4 | align=center|'''18''' {{Pictogram vinnigste ronde}} |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +17.485 | align=center|2 | align=center|'''15''' |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +18.515 | align=center|5 | align=center|'''12''' |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +30.521 | align=center|8 | align=center|'''10''' |- !6 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} '''[[Isack Hadjar]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +34.373 | align=center|3 | align=center|'''8''' |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +52.674 | align=center|7 | align=center|'''6''' |- !8 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | +54.303 | align=center|6 | align=center|'''4''' |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} '''[[Liam Lawson]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +1:19.183 | align=center|9 | align=center|'''2''' |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +1:27.516 | align=center|10 | align=center|'''1''' |- !11 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|56 | +1:34.945 | align=center|11 | |- !12 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|14 | |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|21 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|15 | |- !15 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center data-sort-value=23|Kuipe | |- !16 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|12 | |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|17 | |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|16 | |- !19 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|18 | |- !data-sort-value=20|DNF | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|48 | Enjin | align=center|19 | |- !data-sort-value=21|DNF | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 | Enjin | align=center|20 | |- !data-sort-value=22|DNF | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|24 | Botsingskade | align=center|13 | |- !colspan=8| Bronne:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/race-result |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Race Result |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/classement.aspx |titel=Verenigde Staten 2026 – Resultaat |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-10-25}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/fastest-laps |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Fastest Laps |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref> |} == Puntestand na die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]] [[Kategorie:Formule Een-wedrenverslae|Verenigde State]] [[Kategorie:Sport in 2026|Verenigde State]] os9u4cmihmr44cd8x9tp9tf858detlz 3138727 3138720 2026-10-28T12:24:23Z Balenda 83524 /* Vervaardigers */ Red Bull boven McLaren, wen beide 2x maar tweede plek 4x RBR en 2x McL 3138727 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|VSA}} 2026 Formule Een MSC Cruises<br/>Verenigde State Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Austin circuit.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''Datum''' | 25 Oktober 2026 |- | '''Plek''' |colspan=2| [[Circuit of the Americas]] |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| Voorste wegspringplek |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:31:373</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' |<small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> |<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2|<small>1:37.976 (ronde 42 van 56)</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"|<small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> || <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> ||<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]</small>||<small> [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]</small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Verenigde State Grand Prix]]''' is op [[25 Oktober]] [[2025]] op die [[Circuit of the Americas]] in [[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]] gehou. Dit was die agttiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande in die Verenigde State verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Austin |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C3 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C4 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1<ref>{{en}}{{verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/1 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:36.052 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:36.136 |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.297 |- !4 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.378 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.533 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/2 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 2 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.291 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.333 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.480 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.906 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.035 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/3 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 3 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:34.893 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.061 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.127 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.196 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.381 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.390 | 1:34.278 | '''1:34.035''' | align=center|1 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.215 | 1:34.471 | 1:34.214 | align=center|2 |- !3 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.286 | 1:34.887 | 1:34.250 | align=center|3 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.200 | '''1:34.198''' | 1:34.267 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.355 | 1:34.833 | 1:34.311 | align=center|5 |- !6 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.730 | 1:34.305 | 1:34.476 | align=center|6 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.842 | 1:34.818 | 1:34.803 | align=center|7 |- !8 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:35.029''' | 1:34.539 | 1:35.049 | align=center|8 |- !9 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.755 | 1:34.950 | 1:36.049 | align=center|14 '''*¹''' |- !10 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.662 | 1:35.058 | data-sort-value="10"| ''Geen tyd'' | align=center|9 |- !11 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.969 | 1:35.080 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|10 |- !12 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.704 | 1:35.158 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|11 |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.632 | 1:35.691 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|22 '''*²''' |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.898 | 1:35.722 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|21 '''*³''' |- !15 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.240 | 1:35.818 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|12 |- !16 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.175 | 1:36.031 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|13 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.531 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|15 |- !18 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.677 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|Kuipe'''*⁴''' |- !19 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.770 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|17 |- !20 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.967 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|18 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.433 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|19 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.523 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|20 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:41.681<ref>{{nl}}{{Verwys web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/qualification.aspx |titel= Verenigde State 2026 – Kwalifisering |uitgewer=Statsf1.com |besoekdatum=2026-10-24}}</ref> |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/qualifying |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Qualifying |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref><ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/starting-grid |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Starting Grid |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> |} '''*^{1, 2, 3}''' [[Arvid Lindblad]], [[Gabriel Bortoleto]] en [[Franco Colapinto]] het almal roosterstrawwe ontvang weens die oorskryding van hul kwota enjinonderdele.<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_pu_element.pdf |titel=Infringement – Car 43 – PU Element |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |datum=2026-10-23}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Lance Stroll]] moes vanuit die kuipe wegspring nadat daar aan sy motor gewerk is onder ''parc fermé''-toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | 1:35:16.650 | align=center|1 | align=center|'''25''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +13.078 | align=center|4 | align=center|'''18''' {{Pictogram vinnigste ronde}} |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +17.485 | align=center|2 | align=center|'''15''' |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +18.515 | align=center|5 | align=center|'''12''' |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +30.521 | align=center|8 | align=center|'''10''' |- !6 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} '''[[Isack Hadjar]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +34.373 | align=center|3 | align=center|'''8''' |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +52.674 | align=center|7 | align=center|'''6''' |- !8 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | +54.303 | align=center|6 | align=center|'''4''' |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} '''[[Liam Lawson]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +1:19.183 | align=center|9 | align=center|'''2''' |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +1:27.516 | align=center|10 | align=center|'''1''' |- !11 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|56 | +1:34.945 | align=center|11 | |- !12 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|14 | |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|21 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|15 | |- !15 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center data-sort-value=23|Kuipe | |- !16 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|12 | |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|17 | |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|16 | |- !19 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|18 | |- !data-sort-value=20|DNF | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|48 | Enjin | align=center|19 | |- !data-sort-value=21|DNF | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 | Enjin | align=center|20 | |- !data-sort-value=22|DNF | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|24 | Botsingskade | align=center|13 | |- !colspan=8| Bronne:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/race-result |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Race Result |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/classement.aspx |titel=Verenigde Staten 2026 – Resultaat |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-10-25}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/fastest-laps |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Fastest Laps |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref> |} == Puntestand na die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !4 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]] [[Kategorie:Formule Een-wedrenverslae|Verenigde State]] [[Kategorie:Sport in 2026|Verenigde State]] 75b6nv0j1z9ouiyjb2k26loeks7w7f9 3138728 3138727 2026-10-28T12:24:58Z Balenda 83524 /* Renuitslag */ nl 3138728 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|VSA}} 2026 Formule Een MSC Cruises<br/>Verenigde State Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Austin circuit.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''Datum''' | 25 Oktober 2026 |- | '''Plek''' |colspan=2| [[Circuit of the Americas]] |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| Voorste wegspringplek |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:31:373</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' |<small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> |<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2|<small>1:37.976 (ronde 42 van 56)</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"|<small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> || <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> ||<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]</small>||<small> [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]</small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Verenigde State Grand Prix]]''' is op [[25 Oktober]] [[2025]] op die [[Circuit of the Americas]] in [[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]] gehou. Dit was die agttiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande in die Verenigde State verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Austin |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C3 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C4 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1<ref>{{en}}{{verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/1 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:36.052 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:36.136 |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.297 |- !4 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.378 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.533 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/2 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 2 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.291 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.333 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.480 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.906 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.035 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/3 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 3 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:34.893 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.061 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.127 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.196 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.381 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.390 | 1:34.278 | '''1:34.035''' | align=center|1 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.215 | 1:34.471 | 1:34.214 | align=center|2 |- !3 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.286 | 1:34.887 | 1:34.250 | align=center|3 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.200 | '''1:34.198''' | 1:34.267 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.355 | 1:34.833 | 1:34.311 | align=center|5 |- !6 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.730 | 1:34.305 | 1:34.476 | align=center|6 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.842 | 1:34.818 | 1:34.803 | align=center|7 |- !8 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:35.029''' | 1:34.539 | 1:35.049 | align=center|8 |- !9 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.755 | 1:34.950 | 1:36.049 | align=center|14 '''*¹''' |- !10 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.662 | 1:35.058 | data-sort-value="10"| ''Geen tyd'' | align=center|9 |- !11 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.969 | 1:35.080 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|10 |- !12 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.704 | 1:35.158 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|11 |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.632 | 1:35.691 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|22 '''*²''' |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.898 | 1:35.722 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|21 '''*³''' |- !15 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.240 | 1:35.818 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|12 |- !16 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.175 | 1:36.031 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|13 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.531 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|15 |- !18 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.677 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|Kuipe'''*⁴''' |- !19 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.770 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|17 |- !20 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.967 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|18 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.433 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|19 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.523 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|20 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:41.681<ref>{{nl}}{{Verwys web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/qualification.aspx |titel= Verenigde State 2026 – Kwalifisering |uitgewer=Statsf1.com |besoekdatum=2026-10-24}}</ref> |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/qualifying |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Qualifying |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref><ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/starting-grid |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Starting Grid |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> |} '''*^{1, 2, 3}''' [[Arvid Lindblad]], [[Gabriel Bortoleto]] en [[Franco Colapinto]] het almal roosterstrawwe ontvang weens die oorskryding van hul kwota enjinonderdele.<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_pu_element.pdf |titel=Infringement – Car 43 – PU Element |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |datum=2026-10-23}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Lance Stroll]] moes vanuit die kuipe wegspring nadat daar aan sy motor gewerk is onder ''parc fermé''-toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | 1:35:16.650 | align=center|1 | align=center|'''25''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +13.078 | align=center|4 | align=center|'''18''' {{Pictogram vinnigste ronde}} |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +17.485 | align=center|2 | align=center|'''15''' |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +18.515 | align=center|5 | align=center|'''12''' |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +30.521 | align=center|8 | align=center|'''10''' |- !6 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} '''[[Isack Hadjar]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +34.373 | align=center|3 | align=center|'''8''' |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +52.674 | align=center|7 | align=center|'''6''' |- !8 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | +54.303 | align=center|6 | align=center|'''4''' |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} '''[[Liam Lawson]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +1:19.183 | align=center|9 | align=center|'''2''' |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +1:27.516 | align=center|10 | align=center|'''1''' |- !11 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|56 | +1:34.945 | align=center|11 | |- !12 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|14 | |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|21 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|15 | |- !15 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center data-sort-value=23|Kuipe | |- !16 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|12 | |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|17 | |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|16 | |- !19 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|18 | |- !data-sort-value=20|DNF | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|48 | Enjin | align=center|19 | |- !data-sort-value=21|DNF | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 | Enjin | align=center|20 | |- !data-sort-value=22|DNF | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|24 | Botsingskade | align=center|13 | |- !colspan=8| Bronne:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/race-result |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Race Result |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/classement.aspx |titel=Verenigde Staten 2026 – Resultaat |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-10-25}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/fastest-laps |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Fastest Laps |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref> |} == Puntestand na die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !4 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]] [[Kategorie:Formule Een-wedrenverslae|Verenigde State]] [[Kategorie:Sport in 2026|Verenigde State]] k6rti7fb1nvrl4gvd3gtp5erlq02jbu 3138761 3138728 2026-10-28T14:14:22Z Aliwal2012 39067 3138761 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 28em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|VSA}} 2026 Formule Een MSC Cruises<br/>Verenigde State Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Austin circuit.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>25 Oktober 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Circuit of the Americas]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:31:373</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' |<small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> |<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2|<small>1:37.976 (ronde 42 van 56)</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"|<small>Podiumplekke</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> || <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small> ||<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]</small>||<small> [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]</small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Verenigde State Grand Prix]]''' is op [[25 Oktober]] [[2025]] op die [[Circuit of the Americas]] in [[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]] gehou. Dit was die agttiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees. == Bande == [[Pirelli]] het die volgende bande in die Verenigde State verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Austin |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C3 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C4 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1<ref>{{en}}{{verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/1 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 1 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:36.052 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:36.136 |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.297 |- !4 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.378 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.533 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/2 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 2 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-23}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.291 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.333 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.480 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.906 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:36.035 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/practice/3 |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Practice 3 |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:34.893 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.061 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.127 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.196 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.381 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.390 | 1:34.278 | '''1:34.035''' | align=center|1 |- !2 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.215 | 1:34.471 | 1:34.214 | align=center|2 |- !3 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.286 | 1:34.887 | 1:34.250 | align=center|3 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.200 | '''1:34.198''' | 1:34.267 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:35.355 | 1:34.833 | 1:34.311 | align=center|5 |- !6 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:35.730 | 1:34.305 | 1:34.476 | align=center|6 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.842 | 1:34.818 | 1:34.803 | align=center|7 |- !8 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:35.029''' | 1:34.539 | 1:35.049 | align=center|8 |- !9 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.755 | 1:34.950 | 1:36.049 | align=center|14 '''*¹''' |- !10 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:35.662 | 1:35.058 | data-sort-value="10"| ''Geen tyd'' | align=center|9 |- !11 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.969 | 1:35.080 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|10 |- !12 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.704 | 1:35.158 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|11 |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:35.632 | 1:35.691 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|22 '''*²''' |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:35.898 | 1:35.722 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|21 '''*³''' |- !15 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.240 | 1:35.818 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|12 |- !16 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.175 | 1:36.031 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|13 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:36.531 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|15 |- !18 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:36.677 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|Kuipe'''*⁴''' |- !19 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.770 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|17 |- !20 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:36.967 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|18 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.433 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|19 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:37.523 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|20 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:41.681<ref>{{nl}}{{Verwys web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/qualification.aspx |titel= Verenigde State 2026 – Kwalifisering |uitgewer=Statsf1.com |besoekdatum=2026-10-24}}</ref> |- !colspan=8|Bronne:<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/qualifying |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Qualifying |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref><ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/starting-grid |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Starting Grid |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-24}}</ref> |} '''*^{1, 2, 3}''' [[Arvid Lindblad]], [[Gabriel Bortoleto]] en [[Franco Colapinto]] het almal roosterstrawwe ontvang weens die oorskryding van hul kwota enjinonderdele.<ref>{{en}}{{Verwys web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_united_states_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_pu_element.pdf |titel=Infringement – Car 43 – PU Element |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |datum=2026-10-23}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Lance Stroll]] moes vanuit die kuipe wegspring nadat daar aan sy motor gewerk is onder ''parc fermé''-toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | 1:35:16.650 | align=center|1 | align=center|'''25''' |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +13.078 | align=center|4 | align=center|'''18''' {{Pictogram vinnigste ronde}} |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +17.485 | align=center|2 | align=center|'''15''' |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|56 | +18.515 | align=center|5 | align=center|'''12''' |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +30.521 | align=center|8 | align=center|'''10''' |- !6 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} '''[[Isack Hadjar]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +34.373 | align=center|3 | align=center|'''8''' |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +52.674 | align=center|7 | align=center|'''6''' |- !8 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|56 | +54.303 | align=center|6 | align=center|'''4''' |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} '''[[Liam Lawson]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|56 | +1:19.183 | align=center|9 | align=center|'''2''' |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|56 | +1:27.516 | align=center|10 | align=center|'''1''' |- !11 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|56 | +1:34.945 | align=center|11 | |- !12 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|14 | |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|21 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|15 | |- !15 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center data-sort-value=23|Kuipe | |- !16 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|12 | |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|17 | |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|16 | |- !19 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|55 | +1 ronde | align=center|18 | |- !data-sort-value=20|DNF | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|48 | Enjin | align=center|19 | |- !data-sort-value=21|DNF | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 | Enjin | align=center|20 | |- !data-sort-value=22|DNF | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|24 | Botsingskade | align=center|13 | |- !colspan=8| Bronne:<ref>{{en}}{{verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/race-result |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Race Result |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref><ref>{{nl}}{{verwys web|url=https://www.statsf1.com/nl/2026/etats-unis/classement.aspx |titel=Verenigde Staten 2026 – Resultaat |uitgewer=Statsf1.com |besoekdatum=2026-10-25}}</ref><ref>{{en}}{{verwys web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1297/united-states/fastest-laps |titel=Formula 1 MSC Cruises United States Grand Prix 2026 – Fastest Laps |uitgewer=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-10-25}}</ref> |} == Puntestand na die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !4 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Verenigde State Grand Prix]] [[Kategorie:Formule Een-wedrenverslae|Verenigde State]] [[Kategorie:Sport in 2026|Verenigde State]] kfa9ru7krvdd5eyj5hg9vs3m46hs00v 0 470401 3138927 3044299 2026-10-29T07:02:24Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138927 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Verklaring van die grondregte van die burgers van 'n staat}} [[Lêer:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|duimnael|upright=1.4|Die Verklaring van die Regte van die Mens en die Burger van 1789 is 'n grondliggende dokument van die [[Franse Rewolusie]] en van die geskiedenis van [[menseregte]].]] [[Lêer:Bill of Rights - DPLA - a65f6d0b6210c18d17c596908ebcf270 (page 1).jpg|duimnael|upright=1.4|Konsep van die Amerikaanse handves van regte, ook uit 1789.]] 'n '''Handves van regte''', ook 'n '''verklaring van regte''' genoem, is 'n lys van die belangrikste regte van die burgers van 'n land. Die doel daarvan is om dié regte teen skending deur openbare amptenare en private burgers te beskerm.<ref>{{Verwys boek |van1=Sellers |voornaam1=Mortimer N. S. |hoofstuk=Universal Human Rights Law in the United States |datum=2013 |titel=Human Rights and Civil Liberties in the 21st Century |volume=30 |hoofstuk-url=https://books.google.com/books?id=ygXFBAAAQBAJ&pg=PA15 |bladsye=15-35 |redakteur-van=Haeck |redakteur-voornaam=Yves |redakteur-van2=Brems |redakteur-voornaam2=Eva |plek=Dordrecht |uitgewer=Springer Netherlands |doi=10.1007/978-94-007-7599-2_2 |isbn=978-94-007-7598-5 |reeks=Ius Gentium: Comparative Perspectives on Law and Justice}}</ref> 'n Handves van regte kan verskans of onverskans wees. 'n Verskanste handves van regte kan nie deur 'n land se [[wetgewer]] langs die gewone weg gewysig of herroep word nie, maar vereis 'n gekwalifiseerde meerderheid of 'n [[referendum]]. Dikwels is dit deel van 'n land se [[grondwet]] en dan onderworpe aan die besondere prosedures wat vir grondwetwysigings geld. == Geskiedenis == Die geskiedenis van [[oktrooi]]e wat bepaalde regte aan bepaalde groepe toeken, strek tot in die [[Middeleeue]] en vroeër terug. 'n Voorbeeld is die [[Magna Carta]], 'n Engelse oktrooi waaroor die koning en sy baronne in 1215 ooreengekom het.<ref name="Rau2016">{{Verwys boek |redakteur-van1=Rau |redakteur-voornaam1=Zbigniew |redakteur-van2=Żurawski vel Grajewski |redakteur-voornaam2=Przemysław |redakteur-van3=Tracz-Tryniecki |redakteur-voornaam3=Marek |titel=Magna Carta: A Central European Perspective of Our Common Heritage of Freedom |datum=2016 |uitgewer=Rutledge |isbn=978-1317278597 |bladsy=xvi |url=https://books.google.com/books?id=EBHeCwAAQBAJ&pg=PR16 |argief-url=https://web.archive.org/web/20231014192322/https://books.google.com/books?id=EBHeCwAAQBAJ&pg=PR16 |argiefdatum=14 Oktober 2023 |url-status=lewendig |aanhaling=Britain in its history proposed many pioneering documents – not only Magna Carta, 1215 but those such as the Provisions of Oxford 1258, the Petition of Right 1628, the Bill of Rights 1689, and the Claim of Right 1689}}</ref> In die vroeëmoderne tyd het die belangstelling in die Magna Carta herleef.<ref>{{Verwys web |url=https://www.bl.uk/magna-carta/videos/from-legal-document-to-public-myth-magna-carta-in-the-17th-century |titel=From legal document to public myth: Magna Carta in the 17th century |webwerf=The British Library |besoekdatum=16 Oktober 2017 |argiefdatum=18 Oktober 2017 |argief-url=https://web.archive.org/web/20171018101349/https://www.bl.uk/magna-carta/videos/from-legal-document-to-public-myth-magna-carta-in-the-17th-century |url-status=dood}}</ref><ref>{{Verwys web |url=https://www.sal.org.uk/events/2015/06/magna-carta-magna-carta-in-the-17th-century/ |titel=Magna Carta: Magna Carta in the 17th Century |webwerf=The Society of Antiquaries of London |besoekdatum=16 Oktober 2017 |argief-url=https://web.archive.org/web/20180925053248/https://www.bl.uk/magna-carta/videos/from-legal-document-to-public-myth-magna-carta-in-the-17th-century |argiefdatum=25 September 2018 |url-status=dood}}</ref> Sir Edward Coke, 'n regter van die Engelse [[gemenereg]], het die gedagte van regte wat op burgerskap berus laat herleef deur te betoog dat Engelse mense sulke regte histories geniet het. Die ''Petition of Right'' van 1628, die ''Habeas Corpus Act'' van 1679 en die ''Bill of Rights'' van 1689, die Engelse handves van regte, het sekere regte in wetgewing vasgelê. In die Dertien Kolonies was die Engelse ''Bill of Rights'' een van die invloede op die Virginia-verklaring van Regte van 1776, wat op sy beurt later daardie jaar die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring beïnvloed het.<ref>{{Verwys web |titel=Constitutionalism: America & Beyond |url=http://www.ait.org.tw/infousa/zhtw/DOCS/Demopaper/dmpaper2.html |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20141024130317/http://www.ait.org.tw/infousa/zhtw/DOCS/Demopaper/dmpaper2.html |argiefdatum=24 Oktober 2014 |besoekdatum=30 Oktober 2014 |uitgewer=Bureau of International Information Programs (IIP), U.S. Department of State}}</ref><ref>{{Verwys boek |van=Maier |voornaam=Pauline |titel=American Scripture: Making the Declaration of Independence |jaar=1997 |uitgewer=Knopf |plek=New York |isbn=0679454926 |bladsye=126-128 |url=https://archive.org/details/americanscriptur00maie/page/126 |url-toegang=registrasie}}</ref> Nadat die [[Grondwet van die Verenigde State]] in 1789 aangeneem is, is die Amerikaanse handves van regte in 1791 bekragtig. Die Amerikaanse grondwet en handves van regte is deur die Britse grondwetlike geskiedenis beïnvloed.<ref>{{Verwys boek |van=Schwartz |voornaam=Bernard |url=https://books.google.com/books?id=d52OVwT_6PYC&pg=PA1 |argief-url=https://web.archive.org/web/20230929054717/https://books.google.com/books?id=d52OVwT_6PYC&pg=PA1 |argiefdatum=29 September 2023 |url-status=lewendig |titel=The Great Rights of Mankind: A History of the American Bill of Rights |datum=1992 |uitgewer=Rowman & Littlefield |isbn=9780945612285 |bladsye=1-2}}</ref><ref>{{Verwys boek |van1=Conley |voornaam1=Patrick T. |url=https://books.google.com/books?id=6yyQXl4LmdAC&pg=PA13 |argief-url=https://web.archive.org/web/20230929054717/https://books.google.com/books?id=6yyQXl4LmdAC&pg=PA13 |argiefdatum=29 September 2023 |url-status=lewendig |titel=The Bill of Rights and the States: The Colonial and Revolutionary Origins of American Liberties |datum=1992 |uitgewer=Rowman & Littlefield |isbn=9780945612292 |bladsye=13-15}}</ref><ref>{{Verwys boek |van1=Montoya |voornaam1=Maria |url=https://books.google.com/books?id=Osa5DQAAQBAJ&pg=PA116 |argief-url=https://web.archive.org/web/20231014192406/https://books.google.com/books?id=Osa5DQAAQBAJ&pg=PA116 |argiefdatum=14 Oktober 2023 |url-status=lewendig |titel=Global Americans: A History of the United States |van2=Belmonte |voornaam2=Laura A. |van3=Guarneri |voornaam3=Carl J. |van4=Hackel |voornaam4=Steven |van5=Hartigan-O'Connor |voornaam5=Ellen |datum=2016 |uitgewer=Cengage Learning |isbn=9780618833108 |bladsy=116}}</ref> Die Verklaring van die Regte van die Mens en die Burger, wat deur die [[Verligting]] geïnspireer is, het die universaliteit van regte verkondig.<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=OSDNl6Ydq_oC&pg=PA35 |argief-url=https://web.archive.org/web/20231014192339/https://books.google.com/books?id=OSDNl6Ydq_oC&pg=PA35 |argiefdatum=14 Oktober 2023 |url-status=lewendig |titel=Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution |jaar=2001 |uitgewer=Penn State Press |isbn=0271040130}}</ref> Dit is in 1789, gedurende die [[Franse Rewolusie]], deur Frankryk se Nasionale Grondwetgewende Vergadering aangeneem. In die 20ste eeu het verskillende groepe by die opstel van die [[Universele Verklaring van Menseregte]], die Europese Konvensie oor Menseregte en die Verenigde Nasies se Konvensie oor die Regte van die Kind op dié vroeëre dokumente gesteun.<ref>{{Verwys web |outeur1=Hugh Starkey |titel=Magna Carta and Human rights legislation |url=https://www.bl.uk/magna-carta/articles/human-rights-legislation |uitgewer=British Library |besoekdatum=22 November 2016 |argiefdatum=22 November 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20161122154732/https://www.bl.uk/magna-carta/articles/human-rights-legislation |url-status=dood}}</ref> == Uitsonderings in Westerse demokrasieë == Die grondwet van die [[Verenigde Koninkryk]] is steeds ongekodifiseer.<ref name="Rau2016" /> Die ''Bill of Rights'' van 1689 maak egter deel van die Britse reg uit, en die ''Human Rights Act 1998'' neem die regte van die Europese Konvensie oor Menseregte in die Britse reg op. In die 21ste eeu was daar voorstelle vir 'n Britse handves van regte, en die Britse parlement het 'n ''Bill of Rights Bill'' bespreek, maar dit is nie tot wet verhef nie. Van die gemeneregtelike lande is [[Australië]] die enigste wat sy burgers nie met 'n grondwetlike of 'n federale wetgewende handves van regte beskerm nie, hoewel die debat in baie van die Australiese state voortduur.<ref>{{Verwys web |webwerf=Wesley Mission |voornaam=Keith |van=Suter |url=http://www.wesleymission.org.au/archives/suter/080718.asp |titel=Does Australia need a Bill of Rights? |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20090612065217/http://www.wesleymission.org.au/archives/suter/080718.asp |argiefdatum=12 Junie 2009 |datum=18 Julie 2008}}</ref><ref>{{Verwys nuus |titel=Does Australia need a bill of rights? |van=Anderson |voornaam=Deb |datum=21 September 2010 |url=http://www.theage.com.au/national/education/does-australia-need-a-bill-of-rights-20100920-15jk5.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20110831053143/http://www.theage.com.au/national/education/does-australia-need-a-bill-of-rights-20100920-15jk5.html |argiefdatum=31 Augustus 2011 |url-status=lewendig |plek=Melbourne |werk=The Age}}</ref> Die federale prokureur-generaal Lionel Murphy het in 1973 'n menseregtewetsontwerp in die parlement ingedien, wat nooit aangeneem is nie.<ref name="debatte">{{Verwys web |url=http://www.ag.gov.au/RightsAndProtections/HumanRights/TreatyBodyReporting/Documents/NHRCR-Billofrightsdebatesahistoricaloverview.pdf |titel=Part Four: A Human Rights Act? |besoekdatum=26 Oktober 2014 |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20140213095412/https://www.ag.gov.au/RightsAndProtections/HumanRights/TreatyBodyReporting/Documents/NHRCR-Billofrightsdebatesahistoricaloverview.pdf |argiefdatum=13 Februarie 2014}}</ref> Senator Gareth Evans het in 1984 'n handves van regte opgestel wat nooit in die parlement ingedien is nie, en senator Lionel Bowen het in 1985 een ingedien wat die Huis van Afgevaardigdes aangeneem het maar wat in die Senaat gesneuwel het.<ref name="debatte" /> Die voormalige Australiese premier [[John Howard]] het hom teen 'n handves van regte vir Australië verset op grond daarvan dat dit mag van verkose politici na onverkose regters en amptenare sou oordra.<ref>{{Verwys nuus |url=http://www.news.com.au/perthnow/story/0,21598,25987870-5005361,00.html |url-status=dood |titel=Howard opposes Bill of Rights |datum=27 Augustus 2009 |werk=PerthNow |uitgewer=The Sunday Times |besoekdatum=14 September 2009}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Verwys nuus |url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,25985594-5013871,00.html |titel=2009 Menzies Lecture by John Howard (full text) |van=Howard |voornaam=John |datum=27 Augustus 2009 |werk=The Australian |uitgewer=News Limited |besoekdatum=14 September 2009 |argief-url=https://web.archive.org/web/20090830194629/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,25985594-5013871,00.html |argiefdatum=30 Augustus 2009 |url-status=dood}}</ref> [[Victoria (Australië)|Victoria]], [[Queensland]] en die Australiese Hoofstedelike Gebied is die enigste state en gebiede met 'n menseregtewet.<ref>''Charter of Human Rights and Responsibilities Act 2006'' (Victoria).</ref><ref>''Human Rights Act 2004'' (Australiese Hoofstedelike Gebied).</ref><ref>{{Verwys web |titel=Human Rights Act 2019 |url=https://www.legislation.qld.gov.au/view/html/asmade/act-2019-005 |argief-url=https://web.archive.org/web/20190404164918/https://www.legislation.qld.gov.au/view/html/asmade/act-2019-005 |argiefdatum=4 April 2019 |url-status=lewendig |webwerf=legislation.qld.gov.au |uitgewer=Queensland Government |besoekdatum=4 April 2019 |datum=7 Maart 2019}}</ref> Die legaliteitsbeginsel van die Australiese regstelsel streef egter daarna dat wetgewing so uitgelê word dat dit nie met basiese menseregte inmeng nie, tensy die wetgewing dit uitdruklik wil doen.<ref>''Potter v Minahan'' (1908) 7 CLR 277.</ref> == Lys van handveste van regte == [[Lêer:English Bill of Rights of 1689.jpg|duimnael|Die ''Bill of Rights'' van 1689 is 'n wet van die Engelse parlement wat sekere regte toeken.]] === Algemeen === {| class="wikitable sortable" ! Titel ! data-sort-type="number" | Jaar van inwerkingtreding ! Gebied ! Aantekeninge |- | Handves van Vryhede | 1100 | [[Engeland]] | Erf- en huweliksregte, amnestie en omgewingsbeskerming |- | [[Magna Carta]] | 1215 | [[Engeland]] | Regte vir baronne |- | Groot Handves van Ierland | 1216 | [[Ierland]] | Regte vir baronne |- | Goue Bul van 1222 | 1222 | [[Hongarye]] | Regte vir adellikes |- | Statuut van Kalisz | 1264 | [[Pole]] | Regte van Joodse inwoners |- | Handves van Kortenberg | 1312 | [[Brabant]] | Regte vir alle burgers, "ryk en arm" |- | Dušan se Wetboek | 1349 | [[Serwië]] | |- | Twaalf Artikels | 1525 | Swabiese Bond | |- | ''Pacta conventa'' | 1573 | [[Pole]]-[[Litaue]] | |- | Henriciaanse Artikels | 1573 | [[Pole]]-[[Litaue]] | |- | ''Petition of Right'' | 1628 | [[Engeland]] | |- | {{Unbulleted list|''Declaration of Right'', 1689|''Bill of Rights 1689''|''Claim of Right Act 1689''}} | 1689 | [[Engeland]], [[Skotland]] | Dit het vir al die Britse kolonies van die tyd gegeld en is later in die wette van dié kolonies wat lande geword het, verskans, in Australië byvoorbeeld met die ''Colonial Laws Validity Act 1865'' en herbekragtig deur die ''Statute of Westminster 1931'' |- | Virginia-verklaring van Regte | 1776 | [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]: [[Virginia]] | Junie 1776, aanhef tot die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring van Julie 1776 |- | Hoofstuk 1 van die Grondwet van Pennsilvanië | 1776 | [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]: [[Pennsilvanië]] | Julie 1776<ref name="penn">{{Verwys web |url=http://www.duq.edu/academics/gumberg-library/pa-constitution/texts-of-the-constitution/1776 |titel=Constitution of the Commonwealth of Pennsylvania - 1776 |uitgewer=Duquesne University |besoekdatum=29 Desember 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20161021093734/http://www.duq.edu/academics/gumberg-library/pa-constitution/texts-of-the-constitution/1776 |argiefdatum=21 Oktober 2016 |url-status=dood}}</ref> |- | Verklaring van die Regte van die Mens en die Burger | 1789 | [[Frankryk]] | |- | Handves van regte van die [[Grondwet van die Verenigde State]] | 1791 | [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] | In 1789 voltooi, in 1791 bekragtig |- | Verklaring van die Regte van die Volk | 1811 | [[Venezuela]] | |- | Artikel I van die Grondwet van Connecticut | 1818 | [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]: [[Connecticut]] | |- | Grondwet van Griekeland | 1822 | [[Griekeland]] | |- | ''Hatt-ı Hümayun'' | 1856 | [[Ottomaanse Ryk]] | |- | Artikel I van die Grondwet van Texas | 1875 | [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]: [[Texas]] | |- | Grondregte en vryhede in Finland | 1919 | [[Finland]] | |- | Geïmpliseerde handves van regte, 'n leerstuk van die Kanadese staatsreg | 1938 | [[Kanada]] | Die handves van regte wat die ''Constitution Act, 1867'' impliseer, in 1938 vir die eerste keer in ''Reference Re Alberta Statutes'' geïdentifiseer |- | Artikels 13-28 van die Grondwet van Italië | 1947 | [[Italië]] | |- | ''Saskatchewan Bill of Rights'' | 1947 | [[Kanada]]: [[Saskatchewan]] | Die eerste handves van regte wat sedert die Engelse ''Bill of Rights'' in die Britse Ryk en Statebond aangeneem is |- | [[Universele Verklaring van Menseregte]] | 1948 | [[Verenigde Nasies]] | |- | Grondregte en -pligte van burgers in die Volksrepubliek China | 1949 | [[China]] | |- | Grondregte van Indiese burgers | 1950 | [[Indië]] | |- | Europese Konvensie oor Menseregte | 1953 | [[Raad van Europa]] | In 1950 opgestel |- | Deel II van die Grondwet van Maleisië | 1957 | [[Maleisië]] | |- | ''Canadian Bill of Rights'' | 1960 | [[Kanada]] | |- | ''Alberta Bill of Rights'' | 1972 | [[Kanada]]: [[Alberta]] | |- | Deel I van die Grondwet van Portugal | 1976 | [[Portugal]] | |- | Internasionale Handves van Menseregte | 1976 | [[Verenigde Nasies]] | |- | ''Charte des droits et libertés de la personne'' | 1976 | [[Kanada]]: [[Quebec]] | |- | ''Canadian Charter of Rights and Freedoms'' | 1982 | [[Kanada]] | |- | Artikels III en XIII van die Grondwet van die Filippyne | 1987 | [[Filippyne]] | Artikel III reël die pligte en verantwoordelikhede van die regering teenoor die regte van burgers, terwyl artikel XIII bepaald oor menseregte en maatskaplike geregtigheid handel |- | Artikel 5 van die Grondwet van Brasilië | 1988 | [[Brasilië]] | |- | ''New Zealand Bill of Rights Act'' | 1990 | [[Nieu-Seeland]] | |- | Handves van Grondregte en Basiese Vryhede van Tsjeggië | 1991 | [[Tsjeggië]] | |- | ''Hong Kong Bill of Rights Ordinance'' | 1991 | [[Hongkong]] | |- | Hoofstuk 2 van die [[Grondwet van Suid-Afrika]] | 1996 | [[Suid-Afrika]] | Getiteld "Handves van Regte" |- | ''Human Rights Act 1998'' | 1998 | [[Verenigde Koninkryk]] | |- | ''Human Rights Act 2004'' | 2004 | [[Australië]]: Australiese Hoofstedelike Gebied | |- | Handves van Grondregte van die Europese Unie | 2005 | [[Europese Unie]] | |- | ''Charter of Human Rights and Responsibilities Act 2006'' | 2006 | [[Australië]]: [[Victoria (Australië)|Victoria]] | |- | Hoofstuk vier van die Grondwet van Zimbabwe | 2013 | [[Zimbabwe]] | |- | ''Human Rights Act 2019'' | 2019 | [[Australië]]: [[Queensland]] | |} === Dokumente op 'n bepaalde groep gerig === Die term word ook vir verklarings gebruik wat die regte van 'n bepaalde groep eerder as dié van burgers in die algemeen uiteensit. Voorbeelde daarvan is die Amerikaanse ''Consumer Bill of Rights'' vir verbruikers, die ''Taxpayer Bill of Rights'' vir belastingbetalers, die ''G.I. Bill of Rights'' vir oudsoldate, die ''Library Bill of Rights'' van die American Library Association en die ''Donor's Bill of Rights'' vir skenkers.<ref>{{Verwys web |datum=21 Desember 2022 |titel=The Donors Bill of Rights |url=https://afpglobal.org/donor-bill-rights |argief-url=https://web.archive.org/web/20221221152044/https://afpglobal.org/donor-bill-rights |argiefdatum=21 Desember 2022 |url-status=lewendig |besoekdatum=22 Desember 2022 |webwerf=Association of Fundraising Professionals (AFP)}}</ref> == Sien ook == * [[Oppergesag van die reg]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Commons-kategorie|Bills of rights}} {{Normdata}} [[Kategorie:Menseregte]] [[Kategorie:Regte]] iypc9el9hcn6u1aeu17d6bwepdy9wjc 0 470750 3138919 3036870 2026-10-29T06:43:23Z Rooiratel 90342 Nie meer wees nie 3138919 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Símbolo do Congresso Nacional do Brasil.svg|duimnael]] Die '''Brasiliaanse Nasionale Kongres''' ([[Portugees]]: ''Congresso Nacional do Brasil'') is die wetgewende liggaam van [[Brasilië]] se federale regering. Anders as die wetgewende vergaderings van die deelstate en die munisipale rade, is die Kongres tweekamerig; dit bestaan ​​uit die Federale Senaat (die hoërhuis) en die Kamer van Afgevaardigdes (die laerhuis). Die Kongres vergader jaarliks ​​in [[Brasília]] van 2 Februarie tot 22 Desember, met 'n onderbreking tussen 17 Julie en 1 Augustus. == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Brazilian National Congress}} * [http://www.congressonacional.leg.br Nasionale Kongres] {{in lang|pt}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brasília]] [[Kategorie:Regering van Brasilië]] b35ham6kct8aomk7r30bgkr2des5pej 0 478330 3138734 3079310 2026-10-28T12:54:23Z CommonsDelinker 1161 Administrateur [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vervang "Illustrations_of_new_species_of_exotic_butterflies_Charaxes_III.jpg" met "Illustrations_of_new_species_of_exotic_butterflies_(Nymphalidae-_Charaxes_III).jpg" omrede: [[:c:COM:FR|File renam 3138734 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Spesieboks | naam = Polyura caphontis | beeld = Illustrations of new species of exotic butterflies (Nymphalidae- Charaxes III).jpg | byskrif = ''Polyura caphontis'' | geslag = Polyura | spesie = caphontis | outeur = ([[William Chapman Hewitson|Hewitson]], 1863) | sinonieme = *''Charaxes caphontis'' <small>Hewitson, 1863</small> | sinonieme_verwysing = <ref name="gbif" /> }} '''''Polyura caphontis''''' is 'n [[skoenlapper]] uit die [[familie (biologie)|familie]] [[Vierpootskoenlapper|Nymphalidae]] van die orde [[Vlinder|Lepidoptera]].<ref name="gbif">{{GBIF|id=5127855|taxon=Polyura caphontis}}</ref> Die spesie is in 1863 deur [[William Chapman Hewitson|Hewitson]] as ''Charaxes caphontis'' beskryf.<ref name="gbif" /> == Verspreiding == ''Polyura caphontis'' kom in [[Fidji]] voor.<ref name="gbif" /> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{INaturalist|333901|Polyura caphontis}} {{Commonscat|Polyura caphontis}} {{Wikispecies|Polyura caphontis}} {{Insek-saadjie}} {{Taksonbalk|from=Q3395854}} [[Kategorie:Nymphalidae]] [[Kategorie:Lepidoptera]] [[Kategorie:Insekte van Fidji]] [[Kategorie:Insekte]] [[Kategorie:Skoenlappers wat in 1863 beskryf is]] tajfbgwzua2l7sc9f349a1eyclu9wgu 0 479773 3138749 3121359 2026-10-28T13:52:34Z Oesjaar 7467 Rooi word blou! 3138749 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Spesieboks | naam = Tenodera blanchardi | geslag = Tenodera | spesie = blanchardi }} '''''Tenodera blanchardi''''' is 'n [[insek]] uit die [[familie (biologie)|familie]] [[Mantidae]] van die orde [[Mantis|Mantodea]]. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Wikispecies|Tenodera blanchardi}} {{Insek-saadjie}} {{Taksonbalk|from=Q6141637}} [[Kategorie:Insekte]] rguwad8s9m0nryh4ah5cn58pw5ypu7l 3138750 3138749 2026-10-28T13:53:30Z Oesjaar 7467 Wysiging deur [[Special:Contributions/Oesjaar|Oesjaar]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:KabouterBot|KabouterBot]] 3121359 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Spesieboks | naam = Tenodera blanchardi | geslag = Tenodera | spesie = blanchardi }} '''''Tenodera blanchardi''''' is 'n [[insek]] uit die [[familie (biologie)|familie]] [[Gewone Bidsprinkane|Mantidae]] van die orde [[Mantis|Mantodea]]. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Wikispecies|Tenodera blanchardi}} {{Insek-saadjie}} {{Taksonbalk|from=Q6141637}} [[Kategorie:Insekte]] lntuc3s6kioo4wq0tx1rcp7hu2rvo59 0 489134 3138774 3131652 2026-10-28T15:48:28Z Sobaka 328 skakel 3138774 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Théâtre D’opéra Spatial.png|duimnael|''Théâtre D'opéra Spatial'' (''Space Opera Theater, 2022''), 'n beeld wat met Midjourney geskep is en vir die skepper daarvan, Jason M. Allen, 'n toekenning besorg het by die Colorado State Fair se kompetisie vir beeldende kuns.]] '''Generatiewe kunsmatige intelligensie''' ('''GenKI''') is 'n subveld van [[kunsmatige intelligensie]] (KI) wat generatiewe modelle gebruik om teks, beelde, video's, oudio, rekenaarkode of ander vorme van digitale data te genereer.<ref>{{cite journal |last1=Banh |first1=Leonardo |last2=Strobel |first2=Gero |title=Generative artificial intelligence |journal=Electronic Markets |date=2023 |volume=33 |issue=1 |article-number=63 |doi=10.1007/s12525-023-00680-1 |doi-access=free|hdl=10419/306304 |hdl-access=free }}</ref> Hierdie modelle leer die onderliggende patrone en strukture van hul opleidingsdata en gebruik dit om nuwe data te genereer<ref>{{Cite news |last=Pasick |first=Adam |date=27 Maart 2023 |title=Artificial Intelligence Glossary: Neural Networks and Other Terms Explained |url=https://www.nytimes.com/article/ai-artificial-intelligence-glossary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901183440/https://www.nytimes.com/article/ai-artificial-intelligence-glossary.html |archive-date=1 September 2023 |access-date=22 April 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> in reaksie op insette, wat dikwels die vorm aanneem van opdragte in [[natuurlike taal]].<ref name="nytimes2">{{Cite web |last1=Griffith |first1=Erin |last2=Metz |first2=Cade |date=27 Januarie 2023 |title=Anthropic Said to Be Closing In on $300 Million in New A.I. Funding |url=https://www.nytimes.com/2023/01/27/technology/anthropic-ai-funding.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209074235/https://www.nytimes.com/2023/01/27/technology/anthropic-ai-funding.html |archive-date=9 Desember 2023 |access-date=14 Maart 2023 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref name="bloomberg2">{{cite news |last1=Lanxon |first1=Nate |last2=Bass |first2=Dina |last3=Davalos |first3=Jackie |date=10 Maart 2023 |title=A Cheat Sheet to AI Buzzwords and Their Meanings |url=https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/a-cheat-sheet-to-ai-buzzwords-and-their-meanings-quicktake |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117140835/https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/a-cheat-sheet-to-ai-buzzwords-and-their-meanings-quicktake |archive-date=17 November 2023 |access-date=14 Maart 2023 |newspaper=Bloomberg News |location=}}</ref> Die voorkoms van generatiewe KI-nutsmiddels het aansienlik toegeneem sedert die KI-oplewing van die vroeë 2020's. Hierdie oplewing is moontlik gemaak deur verbeterings in diep [[neurale netwerk]]e, veral [[groot taalmodel]]le (LLM's), wat op die "transformeerder"-argitektuur gebaseer is. Generatiewe KI-toepassings sluit in kletsbotte soos [[ChatGPT]], [[Claude (groot taalmodel)|Claude]], [[Microsoft Copilot]], [[DeepSeek]], [[Doubao]], [[Google Gemini]], [[Grok (kletsbot)|Grok]], [[Kimi (KI)|Kimi]] en [[Qwen]]; teks-na-beeld-modelle soos [[DALL-E]], [[Adobe Firefly]], [[Stable Diffusion]] en [[Midjourney]]; teks-na-spraak-modelle soos [[15.ai]] en [[ElevenLabs]]; teks-na-musiek-modelle soos [[Suno]] en [[Udio]]; vertaalmodelle soos [[Google Translate]] en [[DeepL]]; en teks-na-video-modelle soos [[Veo]], [[LTX]] en [[Sora]].<ref>{{Cite web|last=Roose|first=Kevin|date=October 21, 2022|title=A Coming-Out Party for Generative A.I., Silicon Valley's New Craze|url=https://www.nytimes.com/2022/10/21/technology/generative-ai.html|access-date=14 Maart 2023|website=[[The New York Times]]|archive-date=15 Februarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215010524/https://www.nytimes.com/2022/10/21/technology/generative-ai.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Shahaf |first1=Tal |last2=Shahaf |first2=Tal |date=2025-10-23 |title=Lightricks unveils powerful AI video model challenging OpenAI and Google |url=https://www.ynetnews.com/tech-and-digital/article/hklbzavrgx |access-date=2025-12-22 |work=Ynetglobal |language=en}}</ref><ref name="Metz-2024">{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=15 Februarie 2024 |title=OpenAI Unveils A.I. That Instantly Generates Eye-Popping Videos |url=https://www.nytimes.com/2024/02/15/technology/openai-sora-videos.html |access-date=16 Februarie 2024 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331 |archive-date=15 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215220626/https://www.nytimes.com/2024/02/15/technology/openai-sora-videos.html |url-status=live }}</ref> Maatskappye in 'n verskeidenheid sektore het generatiewe KI gebruik of die gebruik daarvan voorgestel, insluitend dié in sagteware-ontwikkeling, gesondheidsorg,<ref>{{Cite journal |last1=Raza |first1=Marium M. |last2=Venkatesh |first2=Kaushik P. |last3=Kvedar |first3=Joseph C. |date=7 Maart 2024 |title=Generative AI and large language models in health care: pathways to implementation |journal=npj Digital Medicine |language=en |volume=7 |issue=1 |page=62 |doi=10.1038/s41746-023-00988-4 |doi-access=free|issn=2398-6352 |pmc=10920625 |pmid=38454007}}</ref> finansies,<ref>{{Cite web |last=Mogaji |first=Emmanuel |date=7 Januarie 2025 |title=How generative AI is transforming financial services – and what it means for customers |url=https://theconversation.com/how-generative-ai-is-transforming-financial-services-and-what-it-means-for-customers-246649 |access-date=10 April 2025 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> vermaak,<ref>{{Cite web |last=Bean |first=Thomas H. Davenport and Randy |date=19 Junie 2023 |title=The Impact of Generative AI on Hollywood and Entertainment |url=https://sloanreview.mit.edu/article/the-impact-of-generative-ai-on-hollywood-and-entertainment/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806231801/https://sloanreview.mit.edu/article/the-impact-of-generative-ai-on-hollywood-and-entertainment/ |archive-date=6 Augustus 2024 |access-date=10 April 2025 |website=MIT Sloan Management Review |language=en-US}}</ref> verkope en bemarking,<ref name="economist2">{{Cite web |date=6 Maart 2023 |title=Don't fear an AI-induced jobs apocalypse just yet |url=https://www.economist.com/business/2023/03/06/dont-fear-an-ai-induced-jobs-apocalypse-just-yet |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117160744/https://www.economist.com/business/2023/03/06/dont-fear-an-ai-induced-jobs-apocalypse-just-yet |archive-date=17 November 2023 |access-date=14 Maart 2023 |publisher=[[The Economist]]}}</ref> draaiboekskryf,<ref>{{cite web |last=Coyle |first=Jake |date=27 September 2023 |title=In Hollywood writers' battle against AI, humans win (for now) |url=https://apnews.com/article/hollywood-ai-strike-wga-artificial-intelligence-39ab72582c3a15f77510c9c30a45ffc8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403060904/https://apnews.com/article/hollywood-ai-strike-wga-artificial-intelligence-39ab72582c3a15f77510c9c30a45ffc8 |archive-date=3 April 2024 |access-date=26 Januarie 2024 |website=AP News |publisher=Associated Press}}</ref> en produkontwerp.<ref>{{Cite news |date=16 Junie 2023 |title=How Generative AI Can Augment Human Creativity |url=https://hbr.org/2023/07/how-generative-ai-can-augment-human-creativity |access-date=20 Junie 2023 |work=Harvard Business Review |issn=0017-8012 |url-access=subscription}}</ref> Generatiewe KI is al gebruik vir [[kubermisdaad]], asook om mense te mislei en te manipuleer deur middel van vals nuus en "[[diepfop]]pe".<ref>{{Cite journal |last=Taeihagh |first=Araz |date=2025-04-04 |title=Governance of Generative AI |url=https://academic.oup.com/policyandsociety/article/44/1/1/7997395 |journal=Policy and Society |language=en |volume=44 |issue=1 |pages=1–22 |doi=10.1093/polsoc/puaf001 |issn=1449-4035|doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Simon |first1=Felix M. |last2=Altay |first2=Sacha |last3=Mercier |first3=Hugo |title=Misinformation reloaded? Fears about the impact of generative AI on misinformation are overblown |journal=Harvard Kennedy School Misinformation Review |date=18 Oktober 2023 |doi=10.37016/mr-2020-127 |doi-access=free }}</ref> Generatiewe KI-modelle is opgelei op werke wat deur kopiereg beskerm word, sonder die toestemming van die reghebbendes.<ref>{{Cite news|date=1 Augustus 2023|title=New AI systems collide with copyright law|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-66231268|access-date=28 September 2024}}</ref> Baie generatiewe KI-stelsels is afhanklik van grootskaalse datasentrums, waarvan die omgewingsimpakte elektroniese afval, die verbruik van varswater vir verkoeling, en 'n hoë energieverbruik – wat na raming bestendig toeneem – insluit.<ref>{{Cite web |date=2024-09-21 |title=AI has an environmental problem. Here's what the world can do about that. |url=https://www.unep.org/news-and-stories/story/ai-has-environmental-problem-heres-what-world-can-do-about |access-date=2025-08-20 |website=www.unep.org |language=en}}</ref> ==Geskiedenis== ''Hoofartikel:'' [[Geskiedenis van kunsmatige intelligensie]] ===Vroeë geskiedenis=== Die oorsprong van algoritmies gegenereerde media kan teruggevoer word na die ontwikkeling van die Markov-ketting, wat sedert die vroeë 20ste eeu gebruik word om natuurlike taal te modelleer. Die Russiese wiskundige Andrey Markov het die konsep in 1906 bekendgestel,<ref name="GrinsteadSnell1997page4643">{{cite book |last1=Grinstead |first1=Charles Miller |url=https://archive.org/details/flooved3489 |title=Introduction to Probability |last2=Snell |first2=James Laurie |publisher=American Mathematical Society |year=1997 |isbn=978-0-8218-0749-1 |pages=[https://archive.org/details/flooved3489/page/n473 464]–466 |language=en-us}}</ref><ref name="Bremaud2013pageIX3">{{cite book |last=Bremaud |first=Pierre |url=https://books.google.com/books?id=jrPVBwAAQBAJ |title=Markov Chains: Gibbs Fields, Monte Carlo Simulation, and Queues |date=9 Maart 2013 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4757-3124-8 |page=ix |archive-url=https://web.archive.org/web/20170323160437/https://books.google.com/books?id=jrPVBwAAQBAJ |archive-date=23 Maart 2017 |url-status=live}}</ref> wat 'n ontleding van klinker- en konsonantpatrone in Eugene Onegin ingesluit het. Sodra dit op 'n tekskorpus opgelei is, kan 'n [[Markovketting]] teen waarskynlikheidsgebaseerde teks genereer.<ref>{{Cite journal |last=Hayes |first=Brian |date=2013 |title=First Links in the Markov Chain |journal=American Scientist |volume=101 |issue=2 |page=92 |doi=10.1511/2013.101.92 |issn=0003-0996 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Fine |first1=Shai |last2=Singer |first2=Yoram |last3=Tishby |first3=Naftali |title=The Hierarchical Hidden Markov Model: Analysis and Applications |journal=Machine Learning |date=Julie 1998 |volume=32 |issue=1 |pages=41–62 |doi=10.1023/A:1007469218079 |bibcode=1998MLear..32...41F |doi-access=free}}</ref> Teen die vroeë 1970's het kunstenaars begin om rekenaars te gebruik om generatiewe tegnieke uit te brei tot verby Markov-modelle. Harold Cohen het werke ontwikkel en uitgestal wat deur AARON geskep is – 'n baanbrekers-rekenaarprogram wat ontwerp is om outonoom skilderye te skep.<ref>{{Cite journal |last1=Bergen |first1=Nathan |last2=Huang |first2=Angela |date=2023 |title=A Brief History of Generative AI |url=https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/us/Documents/consulting/us-gen-ai-dichotomies.pdf |journal=Dichotomies: Generative AI: Navigating Towards a Better Future |issue=2 |page=4 |access-date=8 Augustus 2023 |archive-date=10 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230710/https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/us/Documents/consulting/us-gen-ai-dichotomies.pdf |url-status=live}}</ref> Die terme "generatiewe KI-beplanning" of "generatiewe beplanning" is in die 1980's en 1990's gebruik om te verwys na KI-beplanningstelsels – veral rekenaarondersteunde prosesbeplanning – wat gebruik is om reekse aksies te genereer ten einde 'n spesifieke doelwit te bereik.<ref name="alting">{{cite journal |last1=Alting |first1=Leo |last2=Zhang |first2=Hongchao |year=1989 |title=Computer aided process planning: the state-of-the-art survey |url=https://www.researchgate.net/publication/236649325 |url-status=live |journal=The International Journal of Production Research |volume=27 |issue=4 |pages=553–585 |doi=10.1080/00207548908942569 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507094335/https://www.researchgate.net/publication/236649325_Computer_Aided_Process_Planning_The_State-of-the-Art_Survey |archive-date=7 Mei 2024 |access-date=3 Oktober 2023}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Chien |first=Steve |year=1998 |title=Automated planning and scheduling for goal-based autonomous spacecraft |journal=IEEE Intelligent Systems and Their Applications |volume=13 |issue=5 |pages=50–55 |doi=10.1109/5254.722362 |bibcode=1998IISA...13e..50C }}</ref> Generatiewe KI-beplanningstelsels het gebruik gemaak van simboliese KI-metodes, soos toestandruimte-soektog en beperkingsbevrediging, en was teen die vroeë 1990's 'n "relatief volwasse" tegnologie. Dit is gebruik om krisisaksieplanne vir militêre doeleindes, <ref>{{Cite book |title=ARPA/Rome Laboratory Knowledge-based Planning and Scheduling Initiative Workshop Proceedings |publisher=The Advanced Research Projects Agency, Department of Defense, and Rome Laboratory, US Air Force, Griffiss AFB |year=1994 |isbn=1-55860-345-X |editor-last=Burstein |editor-first=Mark H. |page=219}}</ref> process plans for manufacturing<ref name="alting" /> prosesplanne vir vervaardiging<ref>{{Cite book |title=ARPA/Rome Laboratory Knowledge-based Planning and Scheduling Initiative Workshop Proceedings |publisher=The Advanced Research Projects Agency, Department of Defense, and Rome Laboratory, US Air Force, Griffiss AFB |year=1994 |isbn=1-55860-345-X |editor-last=Burstein |editor-first=Mark H. |page=219}}</ref> en besluitnemingsplanne – soos in die geval van prototipe outonome ruimtetuie – te genereer.<ref>{{cite book |last1=Pell |first1=Barney |title=An Autonomous Spacecraft Agent Prototype |last2=Bernard |first2=Douglas E. |last3=Chien |first3=Steve A. |last4=Gat |first4=Erann |last5=Muscettola |first5=Nicola |last6=Nayak |first6=P. Pandurang |last7=Wagner |first7=Michael D. |last8=Williams |first8=Brian C. |publisher=Autonomous Robots Volume 5, No. 1 |year=1998 |editor1-last=Bekey |editor1-first=George A. |pages=29–45 |quote=Ons besluitnemingskomponent is 'n tradisionele generatiewe KI-beplanner wat op die HSTS-beplanningsraamwerk (Muscettola, 1994) gebaseer is, en ons beheerkomponent is 'n tradisionele stelsel vir die beheer van 'n ruimtetuig se oriëntasie (Hackney et al. 1993). Ons voeg ook 'n argitektoniese komponent by wat spesifiek op die modellering van die wêreld gerig is (die toestandidentifiseerder), en ons maak 'n onderskeid tussen beheer en monitering.}}</ref> ===Generatiewe neurale netwerke (sedert die laat 2000's)=== [[Lêer:Discriminative vs Generative Neural Networks.png|duimnael|Beeldklassifiseerder, bo 'n voorbeeld van 'n neurale netwerk wat met 'n diskriminerende doelwit opgelei is. Onder: 'n Teks-na-beeld-model, 'n voorbeeld van 'n netwerk wat met 'n generatiewe doelwit opgelei is.]] ''Sien ook'': [[Masjienleer]] en [[diepleer]] [[Masjienleer]] maak gebruik van beide diskriminerende en generatiewe modelle om data te voorspel of te genereer. Vanaf die laat 2000's en vroeë 2010's het vooruitgang in diepleer gelei tot aansienlike verbeterings in beeldklassifikasie, [[spraakherkenning]] en [[natuurliketaalverwerking]].<ref>{{cite journal |last=Krizhevsky |first=Alex |author2=Ilya Sutskever |author3=Geoffrey E. Hinton |title=ImageNet classification with Deep Convolutional Neural Networks |journal=Advances in Neural Information Processing Systems |year=2012 |volume=25 |url=https://papers.nips.cc/paper/4824-imagenet-classification-with-deep-convolutional-neural-networks}}</ref> Neurale netwerke is in hierdie tydperk tipies as diskriminerende modelle opgelei, vanweë die relatiewe moeilikheid om generatiewe modelle op te lei.<ref>{{Cite book |last=Jebara |first=Tony |title=Machine learning: discriminative and generative |publisher=Springer Science & Business Media |year=2012}}</ref> In 2014 het die bekendstelling van modelle soos die "''variational autoencoder''" (VAE) en die "generative adversarial network" (GAN) doeltreffende diep generatiewe modellering van komplekse data, soos beelde, moontlik gemaak.<ref>{{Cite conference|last1=Kingma |first1=Diederik P |last2=Welling |first2=Max |date=2014 |title=Auto-Encoding Variational Bayes |url=https://iclr.cc/virtual/2024/test-of-time/21444 |journal=ICLR |arxiv=1312.6114}}</ref><ref>{{cite journal |last=Goodfellow|first=Ian|author2=Jean Pouget-Abadie|author3=Mehdi Mirza|author4=Bing Xu|author5=David Warde-Farley|author6=Sherjil Ozair|author7=Aaron Courville|author8=Yoshua Bengio|title=Generative Adversarial Nets|journal=Advances in Neural Information Processing Systems|year=2014|volume=27|url=https://papers.nips.cc/paper/5423-generative-adversarial-nets}}</ref> In 2017 is daar in die navorsingsartikel "''Attention Is All You Need''" voorgestel dat "transformearder"-argitektuur verdere vooruitgang in generatiewe modellering kan bewerkstellig, in vergelyking met vroeëre 'long short-term memory" (LSTM)-netwerke.<ref name="Attention Is All You Need">{{cite journal |last=Vaswani |first=Ashish |author2=Noam Shazeer |author3=Niki Parmar |author4=Jakob Uszkoreit |author5=Llion Jones |author6=Aidan N. Gomez |author7=Łukasz Kaiser |author8=Illia Polosukhin |title=[[Attention Is All You Need]] |journal=Advances in Neural Information Processing Systems |year=2017 |arxiv=1706.03762 }}</ref> Dit het gelei tot die ontwikkeling van "''generative pre-trained transformer''" (GPT)-modelle, wat in 2018 met GPT-1 begin het. ===Aanvaarding van generatiewe KI=== [[Lêer:Timeline-of-AI-generated-faces.png|links|duimnael|Beelde wat deur kunsmatige intelligensie gegenereer is, het baie meer gevorderd geword.]] In Maart 2020 was die vrystelling van [[15.ai]] – ’n gratis webtoepassing wat deur ’n anonieme [[Massachusetts-tegnologie-instituut|MIT]]-navorser geskep is en oortuigende karakterstemme met minimale opleidingsdata kon genereer – een van die vroegste openbaar beskikbare gebruike van generatiewe KI.<ref>{{cite web |last=Chandraseta |first=Rionaldi |date=21 Januarie 2021 |title=Generate Your Favourite Characters' Voice Lines using Machine Learning |url=https://towardsdatascience.com/generate-your-favourite-characters-voice-lines-using-machine-learning-c0939270c0c6 |url-access=registration |access-date=18 Desember 2024 |website=Towards Data Science |archive-date=21 Januarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121132456/https://towardsdatascience.com/generate-your-favourite-characters-voice-lines-using-machine-learning-c0939270c0c6 |url-status=live }}</ref> Die platform word beskou as die eerste hoofstroomdiens vir oudio-„deepfakes“.[<ref>{{Cite news |title=15.ai Creator reveals journey from MIT Project to internet phenomenon |last=Temitope |first=Yusuf |date=10 Desember 2024 |url=https://guardian.ng/technology/15-ai-creator-reveals-journey-from-mit-project-to-internet-phenomenon/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=25 Desember 2024 |newspaper=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20241228152312/https://guardian.ng/technology/15-ai-creator-reveals-journey-from-mit-project-to-internet-phenomenon/ |archive-date=28 Desember 2024}}</ref><ref>{{cite web |author=Anirudh VK |date=18 Maart 2023 |title=Deepfakes Are Elevating Meme Culture, But At What Cost? |url=https://analyticsindiamag.com/ai-origins-evolution/deepfakes-are-elevating-meme-culture-but-at-what-cost/ |access-date=18 Desember 2024 |website=Analytics India Magazine |quote="While AI voice memes have been around in some form since '15.ai' launched in 2020, [...]"|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226163953/https://analyticsindiamag.com/ai-origins-evolution/deepfakes-are-elevating-meme-culture-but-at-what-cost/|archive-date=26 Desember 2024}}</ref> In 2021 het [[DALL-E]], ’n generatiewe model gebaseer op die “transformator”-argitektuur (met geslote bronkode) wat deur [[OpenAI]] ontwikkel is, wydverspreide aandag op die generering van beelde uit teks gevestig.<ref>{{cite web |last=Coldewey |first=Devin |date=January 5, 2021 |title=OpenAI's DALL-E creates plausible images of literally anything you ask it to |url=https://techcrunch.com/2021/01/05/openais-dall-e-creates-plausible-images-of-literally-anything-you-ask-it-to/ |website=TechCrunch |access-date=15 Maart 2023}}</ref> Ander projekte, insluitend oopbronbenaderings soos VQGAN+CLIP en DALL·E Mini (later hernoem na Craiyon), het soortgelyke stelsels meer toeganklik vir die publiek gemaak.<ref>{{cite web |title=DALL·E mini by craiyon.com |url=https://huggingface.co/spaces/dalle-mini/dalle-mini |website=Hugging Face |access-date=20 Maart 2026}}</ref> Dream by Wombo is teen die einde van 2021 vrygestel,<ref>{{Cite web |last=Macaulay |first=Thomas |date=2021-11-24 |title=This AI app turns your words into striking (and less cursed) fan art |url=https://thenextweb.com/news/wombo-dream-ai-app-turns-words-into-fan-art |website=TNW |access-date=2026-01-18}}</ref> gevolg deur die vrystelling van [[Midjourney]] en [[Stable Diffusion]] in 2022.<ref>{{cite web |title=Stable Diffusion Public Release |url=https://stability.ai/blog/stable-diffusion-public-release |website=Stability AI |date=Augustus 2022 |access-date=20 Maart 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Midjourney |url=https://www.midjourney.com/home/ |website=Midjourney |access-date=20 Maart 2026}}</ref> In November 2022 is [[ChatGPT]] aan die publiek bekendgestel. Teen 2023 het dit generatiewe KI gewild gemaak vir algemene teksgebaseerde take.<ref>{{cite web |last=Lock |first=Samantha |date=5 Desember 2022 |title=What is AI chatbot phenomenon ChatGPT and could it replace humans? |url=https://www.theguardian.com/technology/2022/dec/05/what-is-ai-chatbot-phenomenon-chatgpt-and-could-it-replace-humans |access-date=15 Maart 2023 |website=The Guardian |language=en |archive-date=16 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116100346/https://www.theguardian.com/technology/2022/dec/05/what-is-ai-chatbot-phenomenon-chatgpt-and-could-it-replace-humans |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Huang |first=Haomiao |date=23 Augustus 2023 |title=How ChatGPT turned generative AI into an "anything tool" |url=https://arstechnica.com/ai/2023/08/how-chatgpt-turned-generative-ai-into-an-anything-tool/ |access-date=21 September 2024 |work=Ars Technica |archive-date=19 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240719143525/https://arstechnica.com/ai/2023/08/how-chatgpt-turned-generative-ai-into-an-anything-tool/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Krakowski |first1=Sebastian |title=Human-AI agency in the age of generative AI |journal=Information and Organization |date=Maart 2025 |volume=35 |issue=1 |article-number=100560 |doi=10.1016/j.infoandorg.2025.100560 |doi-access=free }}</ref> In 'n opname uit 2024 deur die bemarkingsnavorsingsfirma Ipsos, was lande in die Asië-Stille Oseaan-streek aansienlik meer optimisties oor generatiewe KI as [[Weste|Westerse]] samelewings, en hulle toon ook hoër aanvaardingskoerse. Ten spyte van kommer oor privaatheid en die tempo van verandering, het 68% van die respondente in die Asië-Stille Oseaan-streek geglo dat KI 'n positiewe impak op die wêreld het, vergeleke met 57% wêreldwyd<ref>{{Cite web |date=2024-11-11 |title=Asia Pacific open to digital and reform transformation |url=https://www.ipsos.com/en-th/ua_globaltrends |access-date=2025-06-14 |website=IPSOS |language=en-th}}</ref> Volgens 'n opname deur SAS en Coleman Parkes Research het 83% van Chinese respondente teen 2023 die tegnologie gebruik – 'n syfer wat beide die wêreldgemiddeld van 54% en die Amerikaanse koers van 65% oortref. 'n VN-verslag het aangedui dat Chinese entiteite tussen 2014 en 2023 meer as 38 000 patente vir generatiewe KI ingedien het – meer as enige ander land.<ref>{{cite news |last=Baptista |first=Eduardo |date=9 Julie 2024 |title=China leads the world in adoption of generative AI, survey shows |url=https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/china-leads-world-adoption-generative-ai-survey-shows-2024-07-09/ |access-date=14 Julie 2024 |work=Reuters}}</ref> 'n Opname uit 2024 deur die [[sosiale media]]-toepassing Just So Soul het bevind dat 18% van respondente wat ná 2000 gebore is, generatiewe KI "byna elke dag" gebruik. Verder geniet of hou meer as 60% van die respondente van KI-gegenereerde inhoud (AIGC), terwyl minder as 3% dit nie geniet nie of haat.<ref>{{cite web |author1=He Qitong |author2=Li Dongxu |date=31 Mei 2024 |title=Young Chinese Have Almost No Concerns About AI, Survey Finds |url=https://www.sixthtone.com/news/1015263 |work=Sixth Tone|publisher=Shanghai United Media Group}}</ref> Teen die middel van 2025 het maatskappye in toenemende mate hul loodsprojekte vir generatiewe KI laat vaar, aangesien hulle gesukkel het met integrasie, datagehalte en opbrengste wat nie aan verwagtinge voldoen het nie. Dit het daartoe gelei dat ontleders by Gartner en ''[[The Economist]]'' hierdie tydperk beskryf het as die intrede tot die "dal van ontnugtering" (''trough of disillusionment'') in Gartner se sogenaamde "vals opgewondenheid-siklus".<ref>{{cite press release |title=Gartner Says Generative AI for Procurement Has Entered the Trough of Disillusionment |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2025-07-30-gartner-says-generative-ai-for-procurement-has-entered-the-trough-of-disillusionment |access-date=16 September 2025 |agency=Gartner |date=30 Julie 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Welcome to the AI trough of disillusionment |url=https://www.economist.com/business/2025/05/21/welcome-to-the-ai-trough-of-disillusionment |access-date=16 September 2025 |newspaper=The Economist |date=21 Mei 2025}}</ref> In 'n opname deur die Federale Reserweraad in Oktober 2025 het een uit elke vier Amerikaanse werknemers aangedui dat hulle die vorige maand generatiewe KI by die werk gebruik het.<ref>{{cite report |title=Report on the Economic Well-Being of U.S. Households in 2025 |url=https://www.federalreserve.gov/publications/2026-economic-well-being-of-us-households-in-2025-executive-summary.htm |publisher=Federal Reserve Board |date=Mei 2026 |access-date=22 September 2026}}</ref> ==Toepassings== Generatiewe kunsmatige intelligensie is in verskeie industrieë toegepas vir inhoudskepping en outomatisering. In gesondheidsorg word generatiewe modelle gebruik vir geneesmiddelontdekking en die generering van sintetiese mediese data om diagnostiese stelsels op te lei.<ref>{{cite journal |last=Kaushal |first=Ayush |title=Artificial Intelligence in Healthcare: Applications and Challenges |journal=Nature Medicine |year=2023 }}</ref> In finansies word dit gebruik vir verslagopstelling, datagenerering en kliëntediensoutomatisering.<ref name="FoundationModels"/> Media- en vermaaklikheidsbedrywe gebruik generatiewe stelsels vir take soos musiekkomposisie, draaiboekontwikkeling en beeld- of videogenerering.<ref name="Epstein2023">{{cite journal |last=Epstein |first=Ziv |title=Art and the science of generative AI |journal=Science |year=2023 |volume=380 |issue=6650 |pages=1110–1111 |doi=10.1126/science.adh4451|pmid=37319193 |arxiv=2306.04141 |bibcode=2023Sci...380.1110E }}</ref> Navorsers en beleidmakers het kommer uitgespreek oor akkuraatheid, misbruik en impakte op akademiese en professionele werk.<ref name="FoundationModels"/> ===Teks en sagtewarekode=== [[Groot taalmodel]]le (GTMe) word opgelei op getokeniseerde teks uit groot korpora en is in staat tot natuurlike taalverwerking, masjienvertaling en die generering van natuurlike taal.<ref>{{cite journal |last=Kaushal |first=Ayush |title=Artificial Intelligence in Healthcare: Applications and Challenges |journal=Nature Medicine |year=2023 }}</ref> GTMe kan as grondslagmodelle vir 'n verskeidenheid afgeleide take gebruik word.<ref name="FoundationModels">{{Cite arXiv |eprint=2108.07258 |class=cs.LG |first1=R. |last1=Bommasani |title=On the opportunities and risks of foundation models |date=2021}}</ref> Hulle kan ook op bronkode opgelei word om programme op grond van instruksies (prompts) te genereer.<ref>{{cite arXiv |last=Chen |first=Mark |title=Evaluating Large Language Models Trained on Code |year=2021 |class=cs.LG |eprint=2107.03374 }}</ref> Baie toepassings kombineer groot taalmodelle met eksterne kennisbronne deur gebruik te maak van "''retrieval-augmented generation''" (RAG) – 'n tegniek waar relevante dokumente tydens die genereringsproses opgesoek en in die model se reaksie ingesluit word. Generatiewe KI is geïntegreer in platforms vir inhoudbestuur en webwerfpublikasie, waar groot taalmodelle gebruik word om teks te genereer, te help met die samestelling van bladsye, en die skepping van webwerwe op grond van instruksies in natuurlike taal te outomatiseer.<ref>{{cite web |last=Zewe |first=Adam |title=Explained: Generative AI |url=https://news.mit.edu/2023/explained-generative-ai-1109 |website=MIT News |publisher=Massachusetts Institute of Technology |date=9 November 2023 |access-date=20 Julie 2026}}</ref> WordPress.com is een voorbeeld van hierdie toepassing, wat generatiewe KI in sy werkvloei vir die skep van webwerwe inkorporeer.<ref>{{cite book |last=Hutson |first=James |title=The Adoption of Artificial Intelligence and Inertia in Higher Education: Exploring Complex Resistance to Technological Change |edition=1st |publisher=Routledge |year=2025 |isbn=978-1-041-10597-8}}</ref> ===Oudio=== In 2016 het DeepMind se WaveNet getoon dat diep neurale netwerke rou klankgolfvorms kan genereer.<ref>{{cite arXiv |last=van den Oord |first=Aaron |title=WaveNet: A Generative Model for Raw Audio |year=2016 |class=cs.SD |eprint=1609.03499 }}</ref> Dit het meer realistiese spraaksintese moontlik gemaak in vergelyking met vroeëre benaderings. Latere stelsels, soos Tacotron 2, het "end-tot-end" neurale teks-na-spraak-generering gedemonstreer.<ref>{{cite arXiv |last=Shen |first=Jonathan |title=Natural TTS Synthesis by Conditioning WaveNet on Mel Spectrogram Predictions |year=2017 |class=cs.CL |eprint=1712.05884 }}</ref> ===Beelde=== Generatiewe KI kan gebruik word om visuele kuns te skep.<ref name="Epstein2023"/> Sulke stelsels word opgelei met behulp van beeld-teks-pare. Voorbeelde hiervan sluit in Stable Diffusion, DALL-E en Midjourney. Generatiewe KI is ook toegepas op beeldkompressie teen lae bittempo's, wat dit moontlik maak om perseptueel realistiese beelde uit saamgeperste data te rekonstrueer.<ref>{{cite conference |last=Ramesh |first=Aditya |title=Zero-shot text-to-image generation |book-title=International Conference on Machine Learning |year=2021 |url=https://proceedings.mlr.press/v139/ramesh21a.html }}</ref> Onlangse benaderings het beheerbare kompressie teen verskeie bittempo's ondersoek, deur gebruik te maak van 'n enkele model.<ref>{{Cite journal |last1=Iwai |first1=Shoma |last2=Miyazaki |first2=Tomo |last3=Omachi |first3=Shinichiro |date=2024 |title=Dual-Conditioned Training to Exploit Pre-Trained Codebook-Based Generative Model in Image Compression |journal=IEEE Access |volume=12 |pages=198184–198200 |doi=10.1109/ACCESS.2024.3522238 |doi-access=free |bibcode=2024IEEEA..12s8184I |issn=2169-3536}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Pei |first1=Yifei |last2=Liu |first2=Ying |last3=Ling |first3=Nam |date=2026 |title=Adaptive Fused Prior Transfer for Controllable Generative Image Compression |journal=IEEE Access |volume=14 |pages=150315–150337 |doi=10.1109/ACCESS.2026.3737467 |doi-access=free |issn=2169-3536}}</ref> ===Video=== Generatiewe KI kan gebruik word om fotorealistiese [[video]]'s te skep. Stelsels soos Runway het vermoëns vir teks-na-video-generering gedemonstreer.<ref>{{cite news |last=Metz |first=Cade |title=Instant Videos Could Represent the Next Leap in A.I. Technology |url=https://www.nytimes.com/2023/04/04/technology/runway-ai-videos.html |work=The New York Times |date=4 April 2023 }}</ref> ===Robotika=== Generatiewe modelle kan vir bewegingsbeplanning en en [[Robotika|robotbeheer]] gebruik word deur uit vorige data te leer.<ref>{{cite web |title=A technique for more effective multipurpose robots |url=https://news.mit.edu/2024/technique-for-more-effective-multipurpose-robots-0603 |website=MIT News |date=2024 }}</ref> ===3D-modellering=== Generatiewe modelle kan help om 3D-modelleringstake te outomatiseer, insluitend die generering van 3D-bates uit teks of beelde. ===KI-gesteunde wiskundige ontdekking=== Generatiewe KI-stelsels is in [[wiskunde]] en [[rekenaarwetenskap]] gebruik om kandidaat-rekenaarprogramme, bewyse, konstruksies of algoritmes te genereer. In 2023 het Google DeepMind FunSearch bekendgestel, 'n metode vir die skep van rekenaarprogramme wat wiskundige en algoritmiese probleme oplos. FunSearch is gebruik om nuwe wiskundige konstruksies in die "cap set"-probleem en die "bin packing"-probleem te ontdek.<ref name="funsearch-nature">{{cite journal |last1=Romera-Paredes |first1=Bernardino |last2=Barekatain |first2=Mohammadamin |last3=Novikov |first3=Alexander |last4=Balog |first4=Matej |last5=Kumar |first5=M. Pawan |last6=Dupont |first6=Emilien |last7=Ruiz |first7=Francisco J. R. |last8=Ellenberg |first8=Jordan S. |last9=Wang |first9=Pengming |last10=Fawzi |first10=Omar |last11=Kohli |first11=Pushmeet |last12=Fawzi |first12=Alhussein |display-authors=etal |title=Mathematical discoveries from program search with large language models |journal=Nature |volume=625 |pages=468–475 |date=2024 |issue=7995 |doi=10.1038/s41586-023-06924-6 |pmid=38096900 |pmc=10794145 |bibcode=2024Natur.625..468R }}</ref><ref name="mouret-2024">{{cite journal |last=Mouret |first=Jean-Baptiste |title=Large language models help computer programs to evolve |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=625 |pages=452–453 |date=17 Januarie 2024 |issue=7995 |doi=10.1038/d41586-023-03998-0 |pmid=38233614 |bibcode=2024Natur.625..452M |url=https://inria.hal.science/hal-04408259 }}</ref><ref name="ellenberg-2025">{{cite journal |last1=Ellenberg |first1=Jordan S. |last2=Fraser-Taliente |first2=Cristofero S. |last3=Harvey |first3=Thomas R. |last4=Srivastava |first4=Karan |last5=Sutherland |first5=Andrew V. |title=Generative Modeling for Mathematical Discovery |journal=Advances in Theoretical and Mathematical Physics |date=17 Maart 2025 |volume=29 |issue=8 |page=2225 |doi=10.4310/ATMP.260412165352 |arxiv=2503.11061 |bibcode=2026AdTMP..29.2225E }}</ref> In 2023 het Google DeepMind AlphaDev bekendgestel, wat gebruik is om klein sorteeralgoritmes te ontdek wat voorheen bekende menslike maatstawwe oortref het en in die LLVM-standaard C++-sorteerbiblioteek geïntegreer is.<ref>{{Cite web |last=Timmer |first=John |date=2023-06-07 |title=AI system devises first optimizations to sorting code in over a decade |url=https://arstechnica.com/science/2023/06/googles-deepmind-develops-a-system-that-writes-efficient-algorithms/ |access-date=2026-05-08 |website=Ars Technica |language=en}}</ref><ref name="alphadev-nature">{{cite journal |last1=Mankowitz |first1=Daniel J. |last2=Michalski |first2=Andrea |last3=Zhernov |first3=Anton |last4=Gelmi |first4=Marco |last5=Selvi |first5=Marco |display-authors=etal |title=Faster sorting algorithms discovered using deep reinforcement learning |journal=Nature |date=Junie 2023 |volume=618 |issue=7964 |pages=257–263 |doi=10.1038/s41586-023-06004-9 |pmid=37286649 |pmc=10247365 |bibcode=2023Natur.618..257M }}</ref> In 2025 het Google DeepMind [[AlphaEvolve]] bekendgestel, 'n KI-stelsel vir algemene [[algoritme]]-ontdekking en -optimalisering. AlphaEvolve gebruik GTMe om kodeveranderinge voor te stel, outomatiese evalueerders om elke kandidaat te assesseer, en 'n evolusionêre proses om algoritmes iteratief te verbeter.<ref>{{Cite web |last=Whitwam |first=Ryan |date=14 Mei 2025 |title=Google DeepMind creates super-advanced AI that can invent new algorithms |url=https://arstechnica.com/ai/2025/05/google-deepmind-creates-super-advanced-ai-that-can-invent-new-algorithms/ |access-date=1 Mei 2026 |website=Ars Technica}}</ref> In 2026, in reaksie op die toenemende gebruik van generatiewe KI in wiskundige ontdekkings, het 'n groep wiskundiges die Leiden-verklaring oor Kunsmatige Intelligensie en Wiskunde uitgereik, wat aanbeveel dat die gebruik van KI in navorsingsartikels bekend gemaak word, verseker word dat KI-ondersteunde artikels deur eweknieë beoordeel word, en regshulpbronne en openbare befondsing verskaf word sodat die akademie en winsgewende maatskappye op gelyke voet kan meeding.<ref>{{Cite news |last=Roberts |first=Siobhan |date=2026-06-02 |title=As A.I. Makes Strides in Mathematics, Mathematicians Urge Caution |url=https://www.nytimes.com/2026/06/02/science/ai-mathematics-leiden-declaration.html |access-date=2026-06-08 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ===Materiaalwetenskap=== In 2023 het Google DeepMind GNoME bekendgestel – ’n metode om kandidaat-anorganiese kristalstrukture voor te stel vir berekeningsgebaseerde sifting en eksperimentele sintese in [[materiaalkunde]],<ref name="merchant2023-gnome">{{cite journal |last1=Merchant |first1=Amil |last2=Batzner |first2=Simon |last3=Schoenholz |first3=Samuel S. |last4=Aykol |first4=Muratahan |last5=Cheon |first5=Gowoon |last6=Cubuk |first6=Ekin Dogus |display-authors=etal |title=Scaling deep learning for materials discovery |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |date=2023 |volume=624 |issue=7990 |pages=80–85 |doi=10.1038/s41586-023-06735-9 |doi-access=free |pmid=38030720 |pmc=10700131 |bibcode=2023Natur.624...80M }}</ref> Ander metodes in materiaalkunde sluit MatterGen<ref name="mattergen-nature">{{cite journal |last1=Zeni |first1=Claudio |last2=Pinsler |first2=Robert |last3=Zügner |first3=Daniel |display-authors=etal |title=A generative model for inorganic materials design |journal=Nature |date=2025 |volume=639 |issue=8055 |pages=624–632 |doi=10.1038/s41586-025-08628-5 |doi-access=free |pmid=39821164 |pmc=11922738 |arxiv=2312.03687 |bibcode=2025Natur.639..624Z }}</ref> CDVAE<ref name="cdvae">{{cite conference |last1=Xie |first1=Tian |last2=Fu |first2=Xiang |last3=Ganea |first3=Octavian-Eugen |last4=Barzilay |first4=Regina |last5=Jaakkola |first5=Tommi |title=Crystal Diffusion Variational Autoencoder for Periodic Material Generation |book-title=International Conference on Learning Representations |year=2022 |url=https://openreview.net/forum?id=03RLpj-tc_}}</ref> en CrystalFlow<ref name="crystalflow">{{cite journal |last1=Luo |first1=Xiaoshan |last2=Wang |first2=Zhenyu |last3=Wang |first3=Qingchang |display-authors=etal |title=CrystalFlow: a flow-based generative model for crystalline materials |journal=[[Nature Communications]] |date=2025 |volume=16 |issue=1 |article-number=9267 |doi=10.1038/s41467-025-64364-4 |doi-access=free |pmid=41115940 |pmc=12537960 |arxiv=2412.11693 |bibcode=2025NatCo..16.9267L }}</ref><ref name="genai-crystal-review">{{cite journal |last1=Zeni |first1=Claudio |display-authors=etal |title=Generative AI for crystal structures: a review |journal=npj Computational Materials |date=2025 |volume=11 |issue=1 |page=161 |article-number=370 |doi=10.1038/s41524-025-01881-2 |doi-access=free |arxiv=2509.02723 |bibcode=2025npjCM..11..370D }}</ref> in. ===Generatiewe soekenjinoptimalisering=== Generatiewe soekenjinoptimalisering (GEO) is die praktyk om digitale inhoud te struktureer en 'n aanlyn teenwoordigheid te bestuur ten einde sigbaarheid te verbeter in antwoorde wat deur generatiewe KI-stelsels gegenereer word. Hierdie praktyk beïnvloed die wyse waarop groot taalmodelle (GTMe) inligting verkry, opsom en aanbied in reaksie op gebruikersnavrae.<ref name="newman2026" /> Verwante terme sluit in antwoord-soekenjinoptimalisering (AEO)<ref name="newman2026">{{cite web |last=Newman |first=Nic |date=12 Januarie 2026 |title=Journalism, media, and technology trends and predictions 2026 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/journalism-media-and-technology-trends-and-predictions-2026 |access-date=30 Januarie 2026 |website=Reuters Institute for the Study of Journalism |publisher=University of Oxford |archive-date=30 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260130061627/https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/journalism-media-and-technology-trends-and-predictions-2026 |url-status=live }}</ref> en kunsmatige-intelligensie-optimalisering (AIO).<ref>{{cite journal |last1=Fan |first1=Zhenan |last2=Ghaddar |first2=Bissan |last3=Wang |first3=Xinglu |last4=Xing |first4=Linzi |last5=Zhang |first5=Yong |last6=Zhou |first6=Zirui |date=1 July 2026 |title=Artificial intelligence for optimization: Unleashing the potential of parameter generation, model formulation, and solution methods |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0377221725006666 |journal=European Journal of Operational Research |volume=332 |issue=1 |pages=1–30 |doi=10.1016/j.ejor.2025.08.029 |issn=0377-2217 |url-access=subscription}}</ref> ==Sagteware en hardeware== [[Lêer:Afrikaans Generatiewe KI-modelle diagram.png|duimnael|Argitektuur van ’n generatiewe KI-agent.]] Generatiewe KI-modelle word gebruik deur [[kletsbot]]te soos ChatGPT, programmeringshulpmiddels soos GitHub Copilot,<ref>{{Cite web |url=https://www.axios.com/2023/06/30/githubs-vision-to-make-code-more-secure-by-design |title=GitHub has a vision to make code more secure by design |last=Sabin |first=Sam |date=June 30, 2023 |website=Axios Codebook |access-date=15 Augustus 2023 |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225809/https://www.axios.com/2023/06/30/githubs-vision-to-make-code-more-secure-by-design |url-status=live }}</ref> teks-na-beeld-programme soos Midjourney, en teks-na-video-programme soos Runway Gen-2.<ref>{{cite web |last=Vincent |first=James |date=March 20, 2023 |title=Text-to-video AI inches closer as startup Runway announces new model |url=https://www.theverge.com/2023/3/20/23648113/text-to-video-generative-ai-runway-ml-gen-2-model-access |access-date=August 15, 2023 |work=The Verge |quote=Text-to-video is the next frontier for generative AI, though current output is rudimentary. Runway says it'll be making its new generative video model, Gen-2, available to users in 'the coming weeks.' |archive-date=September 27, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230927003647/https://www.theverge.com/2023/3/20/23648113/text-to-video-generative-ai-runway-ml-gen-2-model-access |url-status=live }}</ref> Funksies gebaseer op generatiewe KI is bygevoeg tot bestaande kommersieel beskikbare dienste, soos Microsoft Office (Microsoft Copilot),<ref>{{Cite web |url=https://www.cnbc.com/2023/03/16/microsoft-to-improve-office-365-with-chatgpt-like-generative-ai-tech-.html |title=Microsoft adds OpenAI technology to Word and Excel |last=Vanian |first=Jonathan |date=16 Maart 2023 |access-date=15 Augustus 2023 |publisher=CNBC |quote=Microsoft is bringing generative artificial intelligence technologies such as the popular ChatGPT chatting app to its Microsoft 365 suite of business software....the new A.I. features, dubbed Copilot, will be available in some of the company's most popular business apps, including Word, PowerPoint and Excel. |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225809/https://www.cnbc.com/2023/03/16/microsoft-to-improve-office-365-with-chatgpt-like-generative-ai-tech-.html |url-status=live }}</ref> Google Foto's,<ref>{{cite web |last=Wilson |first=Mark |date=15 Augustus 2023 |title=The app's Memories feature just got a big upgrade |url=https://www.techradar.com/computing/software/google-photos-now-shows-you-an-ai-powered-highlights-reel-of-your-life |work=TechRadar |quote= Die Google Foto's-app kry 'n herontwerpte 'Herinneringe'-funksie wat deur kunsmatige intelligensie aangedryf word... jy sal generatiewe kunsmatige intelligensie kan gebruik om voorgestelde name te genereer, soos "’n woestynavontuur". |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225809/https://www.techradar.com/computing/software/google-photos-now-shows-you-an-ai-powered-highlights-reel-of-your-life |url-status=live }}</ref> en die Adobe-sagtewarepakket (Adobe Firefly).<ref>{{cite web |url=https://www.mediapost.com/publications/article/385660/adobe-adds-generative-ai-to-photoshop.html |title=Adobe Adds Generative AI To Photoshop |first=Laurie |last=Sullivan |date=23 Mei 2023 |access-date=15 Augustus 2023 |work=MediaPost |quote=Generative artificial intelligence (AI) will become one of the most important features for creative designers and marketers. Adobe on Tuesday unveiled a Generative Fill feature in Photoshop to bring Firefly's AI capabilities into design. |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225809/https://www.mediapost.com/publications/article/385660/adobe-adds-generative-ai-to-photoshop.html |url-status=live }}</ref> Baie generatiewe KI-modelle is ook beskikbaar as oopbronsagteware, insluitend Stable Diffusion en die LLaMA<ref>{{cite web |url=https://venturebeat.com/ai/llama-2-how-to-access-and-use-metas-versatile-open-source-chatbot-right-now/ |title=LLaMA 2: How to access and use Meta's versatile open-source chatbot right now |author=Michael Nuñez |date=19 Julie 2023 |access-date=15 Augustus 2023 |website=VentureBeat |quote= As jy LLaMA 2 op jou eie masjien wil laat loop of die kode wil aanpas, kan jy dit direk aflaai vanaf Hugging Face, 'n toonaangewende platform vir die deel van KI-modelle. |archive-date=3 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103020505/https://venturebeat.com/ai/llama-2-how-to-access-and-use-metas-versatile-open-source-chatbot-right-now/ |url-status=live }}</ref>-taalmodel. Kleiner generatiewe KI-modelle met tot 'n paar miljard parameters kan op [[slimfoon|slimfone]], ingebedde toestelle en [[persoonlike rekenaar]]s funfsioneer. LLaMA-7B ('n weergawe met 7 miljard parameters) kan byvoorbeeld op 'n Raspberry Pi 4<ref>{{cite web |url=https://www.tomshardware.com/how-to/create-ai-chatbot-server-on-raspberry-pi |title=How To Create Your Own AI Chatbot Server With Raspberry Pi 4 |last=Pounder |first=Les |date=25 Maart 2023 |access-date=15 Augustus 2023 |publisher= |quote=Using a Pi 4 with 8GB of RAM, you can create a ChatGPT-like server based on LLaMA. |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225810/https://www.tomshardware.com/how-to/create-ai-chatbot-server-on-raspberry-pi |url-status=live }}</ref> funksioneer, en een weergawe van Stable Diffusion kan op 'n iPhone 11 loop.<ref>{{cite web |url=https://the-decoder.com/draw-things-app-brings-stable-diffusion-to-the-iphone/ |title="Draw Things" App brings Stable Diffusion to the iPhone |last=Kemper |first=Jonathan |date=10 November 2022 |website=The Decoder |quote= Draw Things is 'n toepassing wat Stable Diffusion na die iPhone bring. Die KI-beelde word plaaslik gegenereer, so jy het nie 'n internetverbinding nodig nie.|access-date=15 Augustus 2023 |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225811/https://the-decoder.com/draw-things-app-brings-stable-diffusion-to-the-iphone/ |url-status=live }}</ref> Groter modelle met tienduisende miljoene (tientalle miljarde) parameters kan op [[skootrekenaar]]s of [[tafelrekenaar]]s funksioneer. Om 'n aanvaarbare spoed te behaal, mag modelle van hierdie grootte versnellers vereis, soos die GPU-skyfies wat deur [[Nvidia|NVIDIA]] en [[AMD]] vervaardig word, of die "''Neural Engine''" wat in [[Apple Inc.|Apple]] se eie verwerkers (Apple Silicon) ingesluit is. Die weergawe van LLaMA met 65 miljard parameters kan byvoorbeeld so gekonfigureer word dat dit op 'n tafelrekenaar loop.<ref>{{cite web |last=Witt |first=Allan |date=July 7, 2023 |title=Best Computer to Run LLaMA AI Model at Home (GPU, CPU, RAM, SSD) |url=https://www.hardware-corner.net/guides/computer-to-run-llama-ai-model/ |quote= Om die LLaMA-model tuis te laat loop, het jy 'n rekenaar nodig wat toegerus is met 'n kragtige GPU wat die groot hoeveelheid data en berekeninge kan hanteer wat vir afleiding (inferencing) vereis word.. |access-date=15 Augustus 2023 |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225811/https://www.hardware-corner.net/guides/computer-to-run-llama-ai-model/ |url-status=live }}</ref> Die voordele daarvan om generatiewe KI plaaslik te laat loop, sluit in die beskerming van [[privaatheid]] en intellektuele eiendom, asook die vermyding van beperkings op gebruiksfunksies en [[sensuur]]. Die subreddit r/LocalLLaMA fokus veral op die gebruik van grafiese kaarte wat vir verbruikerspeletjies ontwerp is,<ref>{{cite web |url=https://www.pcmag.com/how-to/how-to-run-your-own-chatgpt-like-llm-for-free-and-in-private |title=Who Needs ChatGPT? How to Run Your Own Free and Private AI Chatbot |last=Westover |first=Brian |date=28 September 2023 |publisher=Ziff Davis |access-date=7 Januarie 2024 |archive-date=7 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107171858/https://www.pcmag.com/how-to/how-to-run-your-own-chatgpt-like-llm-for-free-and-in-private |url-status=live }}</ref> deur middel van tegnieke soos kompressie. Taalmodelle met honderde miljarde parameters, soos GPT-4 of PaLM, loop gewoonlik op rekenaars in [[datasentrum]]s wat toegerus is met reekse GPU's (soos NVIDIA se H100) of KI-versnellerskyfies (soos Google se TPU). Hierdie baie groot modelle word tipies via die [[internet]] as wolkdienste benut. In 2022 het die Verenigde State nuwe uitvoerbeheermaatreëls ingestel op gevorderde rekenaartegnologie en [[halfgeleier]]s wat na die [[Volksrepubliek China]] uitgevoer word. Dit sluit beperkings in op die uitvoer na China van GPU- en KI-versnellerskyfies wat vir generatiewe KI gebruik word.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/technology/nvidia-says-us-has-imposed-new-license-requirement-future-exports-china-2022-08-31/ |title=U.S. officials order Nvidia to halt sales of top AI chips to China |last1=Nellis |first1=Stephen |last2=Lee |first2=Jane |date=1 September 2022 |website=Reuters |access-date=15 Augustus 2023 |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225809/https://www.reuters.com/technology/nvidia-says-us-has-imposed-new-license-requirement-future-exports-china-2022-08-31/ |url-status=live }}</ref> Skyfies soos die NVIDIA A800<ref>{{cite web |url=https://www.tomshardware.com/news/nvidia-a800-performance-revealed |title=Nvidia's Chinese A800 GPU's Performance Revealed |first=Anton |last=Shilov |date=May 7, 2023 |publisher=Tom's Hardware |access-date=15 Augustus 2023 |quote= Die A800 werk teen 70% van die spoed van A100-GPU's, terwyl dit voldoen aan streng Amerikaanse uitvoerstandaarde wat beperk hoeveel verwerkingskrag Nvidia mag verkoop. |archive-date=7 Mei 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240507100659/https://www.tomshardware.com/news/nvidia-a800-performance-revealed |url-status=live }}</ref> en die Biren Technology BR104<ref>{{cite web |last=Patel |first=Dylan |date=24 Oktober 2022 |title=How China's Biren Is Attempting To Evade US Sanctions |url=https://www.semianalysis.com/p/how-chinas-biren-is-attempting-to |access-date=15 Augustus 2023 |archive-date=15 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230815225810/https://www.semianalysis.com/p/how-chinas-biren-is-attempting-to |url-status=live }}</ref> is ontwikkel om aan die vereistes van die sanksies te voldoen. Daar is gratis sagteware op die mark wat poog om teks wat deur generatiewe kunsmatige intelligensie (soos GPTZero) gegenereer is, te herken, sowel as beelde, oudio of video wat daaruit voortspruit.<ref>{{cite magazine|last=Piccolo |first=Riccardo |url=https://www.wired.it/article/software-riconoscere-intelligenza-artificiale-immagini-false/|title=5 software gratuiti per riconoscere le immagini false generate dall'AI |trans-title=5 free software to recognise fake AI-generated images|date=28 Oktober 2023 |magazine=Wired|language=it|access-date=29 Oktober 2023|archive-date=2 Maart 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302142837/https://www.wired.it/article/software-riconoscere-intelligenza-artificiale-immagini-false/|url-status=live}}</ref> Moontlike strategieë om inhoud van generatiewe kunsmatige intelligensie (KI) op te spoor, sluit in digitale watermerke, inhoudstawing, inligtingherwinning en klassifikasiemodelle gebaseer op masjienleer.<ref>{{Cite web |date=4 Januarie 2024 |title=Detecting AI fingerprints: A guide to watermarking and beyond |url=https://www.brookings.edu/articles/detecting-ai-fingerprints-a-guide-to-watermarking-and-beyond/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903212302/https://www.brookings.edu/articles/detecting-ai-fingerprints-a-guide-to-watermarking-and-beyond/ |archive-date=3 September 2024 |access-date=5 September 2024 |website=Brookings Institution |language=en-US}}</ref> Ten spyte van bewerings van akkuraatheid, het beide gratis en betaalde KI-teksverklikkers dikwels "vals positiewe" resultate gelewer, waardeur studente verkeerdelik daarvan beskuldig is dat hulle werk ingedien het wat deur KI gegenereer is.<ref>{{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2023/04/01/chatgpt-cheating-detection-turnitin |title=We tested a new ChatGPT-detector for teachers. It flagged an innocent student |last=Fowler |first=Geoffrey |date=3 April 2023 |website=washingtonpost.com |access-date=6 Februarie 2024 |archive-date=28 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240328081619/https://www.washingtonpost.com/technology/2023/04/01/chatgpt-cheating-detection-turnitin/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2023/06/02/turnitin-ai-cheating-detector-accuracy/ |title=Detecting AI may be impossible. That's a big problem for teachers. |last=Fowler |first=Geoffrey |date=2 Junie 2023 |website=washingtonpost.com |access-date=6 Februarie 2024 |archive-date=3 Junie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603004340/https://www.washingtonpost.com/technology/2023/06/02/turnitin-ai-cheating-detector-accuracy/ |url-status=live }}</ref> ===Generatiewe modelle en opleidingstegnieke=== ====Generatiewe mededingende netwerke==== [[Lêer:GAN opleiding werkvloei.png|duimnael|Werkvloei vir die opleiding van 'n generatiewe mededingende netwerk.]] Generatiewe mededingende netwerke (GAN'e) is 'n generatiewe modelleringstegniek wat bestaan uit twee [[neurale netwerk]]e – die generator en die diskrimineerder – wat gelyktydig in 'n mededingende omgewing opgelei word. Die generator skep sintetiese data deur ewekansige geraas te omskep in monsters wat soos die opleidingsdatastel lyk. Die diskriminator word opgelei om die outentieke [[data]] te onderskei van [[sintetiese data]] wat deur die generator geproduseer word. Die twee modelle neem deel aan 'n minimaksimaleerende spel: die generator poog om toenemend realistiese data te skep om die diskrimineerder te "flous", terwyl die diskrimineerder sy vermoë verbeter om regte van vals data te onderskei. Hierdie deurlopende opleidingsopstelling stel die generator in staat om hoëgehalte en realistiese uitsette te produseer.<ref>{{Cite journal |last1=Goodfellow |first1=Ian |last2=Pouget-Abadie |first2=Jean |last3=Mirza |first3=Mehdi |last4=Xu |first4=Bing |last5=Warde-Farley |first5=David |last6=Ozair |first6=Sherjil |last7=Courville |first7=Aaron |last8=Bengio |first8=Yoshua |date=22 Oktober 2020 |title=Generative adversarial networks |journal=Communications of the ACM |volume=63 |issue=11 |pages=139–144 |doi=10.1145/3422622 |issn=0001-0782|arxiv=1406.2661 }}</ref> ====Variasionele outo-enkodeerders==== [[Lêer:GAN vs VAE (cropped).png|duimnael|Vergelyking tussen beelde wat deur 'n VAE (links) en 'n GAN (regs) gegenereer is. VAE's is geneig om gladder, maar meer wasige beelde te produseer, as gevolg van hul probabilistiese dekodering.]] Variasionele outo-enkodeerders (''variational autoencoders''- VAE's) is diep leermodelle wat data probabilisties enkodeer. Hulle word tipies gebruik vir take soos geraasvermindering van beelde, datakompressie, die identifisering van ongewone patrone en gesigsherkenning. Anders as standaard outo-enkodeerders, wat invoerdata in 'n vaste latente voorstelling saampers, modelleer VAE's die latente ruimte as 'n waarskynlikheidsverdeling, wat gladde monsterneming en interpolasie tussen datapunte moontlik maak. Die enkodeerder ("herkenningsmodel") karteer invoerdata na 'n latente ruimte, wat gemiddeldes en variansies produseer wat 'n waarskynlikheidsverdeling definieer. Die dekodeerder ("generatiewe model") monster uit hierdie latente verspreiding en poog om die oorspronklike invoer te rekonstrueer.<ref>{{Cite book |last1=Kingma |first1=Diederik P. |title=An Introduction to Variational Autoencoders |last2=Welling |first2=Max |date=2019 |publisher=Emerald Insights |doi=10.1561/2200000056 |arxiv=1906.02691 |isbn=978-1-68083-622-6}}</ref> ====Transformeerders==== [[Lêer:Vol argitektuur van 'n GPT-model.png|links|duimnael|Die argitektuur van ’n GPT-model, met die interne struktuur van ’n transformatorblok regs.]] Die selfaandagmeganisme stel die model in staat om die relatiewe belangrikheid van elke teken in 'n reeks te bepaal wanneer die volgende teken voorspel word, wat sodoende kontekstuele begrip verbeter. Anders as rekurrente neurale netwerke, verwerk transformators tekens parallel, wat opleidingdoeltreffendheid en skaalbaarheid verbeter.<ref name="Attention Is All You Need" />}Transformeerders het die grondslag geword vir die " generatiewe voorafgeleerde transformeerder " (GPT)-reeks wat deur OpenAI ontwikkel is, en het tradisionele herhalende en konvolusionele modelle vervang. ==Wet en regulasie== In die Verenigde State het 'n groep maatskappye, waaronder OpenAI, Alphabet en Meta, in Julie 2023 'n vrywillige ooreenkoms met die Biden-administrasie onderteken om KI-gegenereerde inhoud van 'n watermerk te voorsien.<ref>{{cite news|last1=Bartz|first1=Diane|last2=Hu|first2=Krystal|title=OpenAI, Google, others pledge to watermark AI content for safety, White House says|date=21 Julie 2023|url=https://www.reuters.com/technology/openai-google-others-pledge-watermark-ai-content-safety-white-house-2023-07-21/|work=Reuters|archive-date=27 Julie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727074519/https://www.reuters.com/technology/openai-google-others-pledge-watermark-ai-content-safety-white-house-2023-07-21/|url-status=live}}</ref> In Oktober 2023 het Uitvoerende Bevel 14110 die *Defense Production Act* (Wet op Verdedigingsproduksie) toegepas, wat vereis dat alle Amerikaanse maatskappye inligting aan die federale regering rapporteer wanneer hulle sekere KI-modelle met 'n groot impak ontwikkel.<ref>{{cite web| url = https://bidenwhitehouse.archives.gov/briefing-room/statements-releases/2023/10/30/fact-sheet-president-biden-issues-executive-order-on-safe-secure-and-trustworthy-artificial-intelligence/| title = FACT SHEET: President Biden Issues Executive Order on Safe, Secure, and Trustworthy Artificial Intelligence| publisher = The White House| date = 30 Oktober 2023| access-date = 30 Januarie 2024| archive-date = 30 Januarie 2024| archive-url = https://web.archive.org/web/20240130131421/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/10/30/fact-sheet-president-biden-issues-executive-order-on-safe-secure-and-trustworthy-artificial-intelligence/| url-status = live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Burt |first=Andrew |date=31 Oktober 2023 |title=3 Obstacles to Regulating Generative AI |url=https://hbr.org/2023/10/3-obstacles-to-regulating-generative-ai |access-date=17 February 2024 |work=Harvard Business Review |issn=0017-8012 |archive-date=17 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240217052101/https://hbr.org/2023/10/3-obstacles-to-regulating-generative-ai |url-status=live }}</ref> In die [[Europese Unie]] (EU) sluit die Wet op Kunsmatige Intelligensie vereistes in om kopieregmateriaal wat gebruik word om generatiewe KI-stelsels op te lei, bekend te maak, en om enige KI-gegenereerde uitset as sodanig te etiketteer.<ref>{{cite web |title=EU AI Act: first regulation on artificial intelligence |url=https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20230601STO93804/eu-ai-act-first-regulation-on-artificial-intelligence |website=European Parliament |access-date=13 September 2024 |language=en |date=6 Augustus 2023 |archive-date=21 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240221024951/https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20230601STO93804/eu-ai-act-first-regulation-on-artificial-intelligence |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|last1=Chee|first1=Foo Yun|last2=Mukherjee|first2=Supantha|title=EU lawmakers vote for tougher AI rules as draft moves to final stage|url=https://www.reuters.com/technology/eu-lawmakers-agree-changes-draft-artificial-intelligence-rules-2023-06-14/|website=Reuters|date=14 Junie 2023|access-date=26 Julie 2023|language=en|archive-date=27 Julie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727074515/https://www.reuters.com/technology/eu-lawmakers-agree-changes-draft-artificial-intelligence-rules-2023-06-14/|url-status=live}}</ref> In China reguleer die Tussentydse Maatreëls vir die Bestuur van Generatiewe KI-dienste wat deur die Kuberruimte-administrasie van China ingestel is, enige publiek-gerigte generatiewe KI. Dit sluit vereistes in om gegenereerde beelde of video's te watermerk, regulasies oor opleidingsdata en etiketkwaliteit, beperkings op die insameling van persoonlike data, en 'n riglyn dat generatiewe KI-dienste "aan sosialistiese kernwaardes moet voldoen".<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/technology/china-issues-temporary-rules-generative-ai-services-2023-07-13/|title=China says generative AI rules to apply only to products for the public|last=Ye|first=Josh|date=13 Julie 2023|website=Reuters|access-date=13 Julie 2023|archive-date=27 Julie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727074517/https://www.reuters.com/technology/china-issues-temporary-rules-generative-ai-services-2023-07-13/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cac.gov.cn/2023-07/13/c_1690898327029107.htm|title=生成式人工智能服务管理暂行办法|date=13 Julie 2023|access-date=27 Julie 2023|archive-date=27 Julie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727125136/http://www.cac.gov.cn/2023-07/13/c_1690898327029107.htm|url-status=live}}</ref> In 2021 het [[Unesco|UNESCO]] die Aanbeveling oor die [[Etiek van kunsmatige intelligensie]], die eerste globale standaardiseringsinstrument oor KI, aangeneem. Dit bied leiding aan lidstate oor kwessies soos menseregte, billikheid, deursigtigheid, databestuur en omgewingsvolhoubaarheid. <ref>{{cite web |title=Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence |url=https://www.unesco.org/en/articles/recommendation-ethics-artificial-intelligence |website=UNESCO |publisher=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization |date=16 Mei 2023 |access-date=20 Julie 2026}}</ref> Die [[Groep van Sewe]] (G7) het die Hiroshima KI-proses in 2023 van stapel gestuur, wat internasionale riglyne en 'n vrywillige gedragskode vir ontwikkelaars van gevorderde KI-stelsels opgestel het.<ref>{{cite web |title=The Hiroshima AI Process: Leading the Global Challenge to Shape Inclusive Governance for Generative AI |url=https://www.japan.go.jp/kizuna/2024/02/hiroshima_ai_process.html |website=JapanGov |publisher=Government of Japan |date=9 Februarie 2024 |access-date=20 Julie 2026}}</ref> In 2024 het die Raad van Europa die Raamwerkkonvensie oor Kunsmatige Intelligensie en Menseregte, Demokrasie en die Oppergesag van die Reg aangeneem, die eerste wetlik bindende internasionale verdrag wat kunsmatige intelligensie beheer.<ref>{{cite web |title=The Framework Convention on Artificial Intelligence |url=https://www.coe.int/en/web/artificial-intelligence/the-framework-convention-on-artificial-intelligence |website=Council of Europe |date=5 September 2024 |access-date=20 Julie 2026}}</ref> ===Kopiereg=== ====Opleiding met kopieregbeskermde inhoud==== Generatiewe KI-stelsels, soos ChatGPT en Midjourney, word opgelei op groot, openbare datastelle wat werke bevat waarop [[kopiereg]] rus. KI-ontwikkelaars voer aan dat sodanige opleiding onder die beginsel van "billike gebruik" beskerm word, terwyl kopiereghouers aanvoer dat dit inbreuk maak op hul regte.<ref name="crscopyright">{{Cite web| url = https://crsreports.congress.gov/product/pdf/LSB/LSB10922| title = Generative Artificial Intelligence and Copyright Law| date = September 29, 2023| work = Congressional Research Service| access-date = 30 Januarie 2024| series = LSB10922| archive-date = 22 Maart 2024| archive-url = https://web.archive.org/web/20240322233637/https://crsreports.congress.gov/product/pdf/LSB/LSB10922| url-status = live}}</ref> Voorstanders van opleiding onder die beginsel van billike gebruik voer aan dat dit 'n transformatiewe gebruik is en nie behels dat kopieregbeskermde werke aan die publiek beskikbaar gestel word nie.<ref name="crscopyright"/> Kritici voer egter aan dat beeldgenerators soos Midjourney byna identiese kopieë van sekere kopieregbeskermde beelde kan skep,<ref>{{cite web | url = https://www.nytimes.com/interactive/2024/01/25/business/ai-image-generators-openai-microsoft-midjourney-copyright.html | title = We Asked A.I. to Create the Joker. It Generated a Copyrighted Image. | first = Stuart | last = Thompson | date = 25 Januarie 2024 | access-date = 26 Januarie 2024 | work = [[The New York Times]] | archive-date = 25 Januarie 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240125233919/https://www.nytimes.com/interactive/2024/01/25/business/ai-image-generators-openai-microsoft-midjourney-copyright.html | url-status = live }}</ref> en dat generatiewe KI-programme meeding met die inhoud waarop hulle opgelei is.<ref>{{cite news |last1=Hadero |first1=Haleluya |last2=Bauder |first2=David |title=The New York Times sues OpenAI and Microsoft for using its stories to train chatbots |url=https://apnews.com/article/nyt-new-york-times-openai-microsoft-6ea53a8ad3efa06ee4643b697df0ba57 |work=AP News |publisher=AP News |date=27 Desember 2023 |access-date=13 April 2023 |archive-date=27 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227150436/https://apnews.com/article/nyt-new-york-times-openai-microsoft-6ea53a8ad3efa06ee4643b697df0ba57 |url-status=live }}</ref> Teen 2024 is verskeie regsgedinge wat verband hou met die gebruik van kopieregbeskermde materiaal vir opleidingsdoeleindes aan die gang. Getty Images het 'n regsgeding teen Stability AI aanhangig gemaak oor die gebruik van sy beelde om Stable Diffusion op te lei.<ref>{{cite web |last=O'Brien |first=Matt |title=Photo giant Getty took a leading AI image-maker to court. Now it's also embracing the technology |url=https://apnews.com/article/getty-images-artificial-intelligence-ai-image-generator-stable-diffusion-a98eeaaeb2bf13c5e8874ceb6a8ce196 |website=AP NEWS |publisher=Associated Press |date=25 September 2023 |access-date=30 Januarie 2024 |archive-date=30 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130221552/https://apnews.com/article/getty-images-artificial-intelligence-ai-image-generator-stable-diffusion-a98eeaaeb2bf13c5e8874ceb6a8ce196 |url-status=live }}</ref> Beide die Authors Guild en ''[[The New York Times]]'' het regsgedinge teen [[Microsoft]] en [[OpenAI]] ingestel oor die gebruik van hul werke om ChatGPT op te lei.<ref>{{cite magazine | url = https://www.wired.com/story/livewired-generative-ai-copyright/ | title = The Generative AI Copyright Fight Is Just Getting Started | first = Gregory | last = Barber | date = 9 Desember 2023 | access-date = 19 Januarie 2024 | magazine = Wired | archive-date = 19 Januarie 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240119131913/https://www.wired.com/story/livewired-generative-ai-copyright/ | url-status = live }}</ref><ref>{{cite web | url = https://www.wsj.com/tech/ai/new-york-times-sues-microsoft-and-openai-alleging-copyright-infringement-fd85e1c4 | title = New York Times Sues Microsoft and OpenAI, Alleging Copyright Infringement | first = Alexandra | last = Bruell | date = 27 Desember 2023 | access-date = 19 Januarie 2024 | work = [[Wall Street Journal]] | archive-date = 18 Januarie 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240118042622/https://www.wsj.com/tech/ai/new-york-times-sues-microsoft-and-openai-alleging-copyright-infringement-fd85e1c4 | url-status = live }}</ref> ====Kopiereg op KI-gegenereerde inhoud==== 'n Afsonderlike vraag is of KI-gegenereerde werke vir kopieregbeskerming kan kwalifiseer. Die Verenigde State se Kopieregkantoor het beslis dat werke wat deur kunsmatige intelligensie geskep is sonder enige menslike insette nie kopieregbeskerm kan word nie, omdat hulle nie menslike outeurskap het nie.<ref>{{cite web | url = https://www.reuters.com/legal/ai-generated-art-cannot-receive-copyrights-us-court-says-2023-08-21/ | title = AI-generated art cannot receive copyrights, US court says | first = Blake | last = Brittain | date = 21 Augustus 2023 | access-date = 19 Januarie 2024 | work = [[Reuters]] | archive-date = 20 Januarie 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240120193026/https://www.reuters.com/legal/ai-generated-art-cannot-receive-copyrights-us-court-says-2023-08-21/ | url-status = live }}</ref> Sommige regsgeleerdes het voorgestel dat Naruto v. Slater (2018), waarin die Amerikaanse 9de Kringhof van Appèl beslis het dat nie-mense nie kopiereghouers van artistieke werke kan wees nie, 'n potensiële presedent in kopiereggedinge oor werke wat deur generatiewe KI geskep is, kan wees.<ref>{{cite news|title=The Lawsuits That Could Shape the Future of AI and Copyright Law|date=15 April 2024|work=The Wall Street Journal|publisher=News Corp|url=https://www.wsj.com/video/series/wsj-explains/the-lawsuits-that-could-shape-the-future-of-ai-and-copyright-law/43D1BBBB-F393-4F18-AA4A-A80CFFA0F8A5|access-date=11 Februarie 2025}}</ref> Die kantoor het egter ook begin om publieke insette te neem om te bepaal of hierdie reëls vir generatiewe KI verfyn moet word.<ref>{{cite web | url = https://www.theverge.com/2023/8/29/23851126/us-copyright-office-ai-public-comments | title = US Copyright Office wants to hear what people think about AI and copyright | first = Emilla | last = David | date = 29 Augustus 2023 | access-date = 19 Januarie 2024 | work = The Verge | archive-date = 19 Januarie 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240119131914/https://www.theverge.com/2023/8/29/23851126/us-copyright-office-ai-public-comments | url-status = live }}</ref> In Januarie 2025 het die Verenigde State se Kopieregkantoor (USCO) uitgebreide riglyne vrygestel rakende die gebruik van KI-gereedskap in die kreatiewe proses, en vasgestel dat "...generatiewe KI-stelsels ook gereedskap bied wat gebruikers op soortgelyke wyse in staat stel om beheer uit te oefen. [Hierdie] kan die gebruiker in staat stel om die keuse en plasing van individuele kreatiewe elemente te beheer. Of sulke wysigings voldoen aan die minimum standaard van oorspronklikheid wat onder Feist vereis word, sal afhang van 'n geval-tot-geval-bepaling. In daardie gevalle waar dit wel gebeur, moet die uitvoer kopieregbaar wees"<ref>{{Cite web |title=Copyright and Artificial Intelligence {{!}} U.S. Copyright Office |url=https://copyright.gov/ai/ |access-date=9 April 2025 |website=copyright.gov}}</ref> Daarna het die USCO die eerste visuele kunswerk geregistreer wat volledig uit KI-gegenereerde materiaal bestaan het, getiteld "A Single Piece of American Cheese".<ref>{{Cite web |date=24 Maart 2025 |title=U.S. Copyright Office Grants Registration to AI-Generated Artwork |url=https://journals.law.harvard.edu/jsel/2025/03/u-s-copyright-office-grants-registration-to-ai-generated-artwork/ |access-date=9 April 2025 |language=en-US |archive-date=9 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409145825/https://journals.law.harvard.edu/jsel/2025/03/u-s-copyright-office-grants-registration-to-ai-generated-artwork/ |url-status=live }}</ref> ===Litigasie=== Die ontwikkeling van generatiewe kunsmatige intelligensie het litigasie oor die gebruik van kopieregbeskermde werke om KI-modelle en die inhoud wat deur hierdie stelsels vervaardig word, op te lei, aanleiding gegee. Skrywers, nuusuitgewers, visuele kunstenaars en musiekmaatskappye het regsgedinge aanhangig gemaak waarin beweer word dat KI-ontwikkelaars hul werke sonder magtiging gebruik het. Die verweerders het sommige van hierdie eise betwis, onder andere deur aan te voer dat die gebruik van kopieregbeskermde materiaal vir modelopleiding as billike gebruik onder die wet van die Verenigde State kan kwalifiseer.<ref>{{cite web |last=Rushing |first=Joshua Luke |last2=Lowry |first2=Samuel |date=2024 |title=Generative AI Litigation: A One-Year Check-In |url=https://www.americanbar.org/groups/science_technology/resources/scitech-lawyer/2024-spring/generative-ai-litigation-one-year-check-in/ |website=American Bar Association}}</ref> Ander regsgedinge het kwessies geopper rakende [[privaatheid]], [[handelsmerk]]e, publisiteitsregte en beweerde skade wat deur [[kletsbot]]-interaksies veroorsaak word. In 2026 het nuusuitgewers bykomende kopiereges teen KI-ontwikkelaars aanhangig gemaak, terwyl regsgedinge teen kletsbotverskaffers beweer het dat hul stelsels bygedra het tot geestesgesondheidskrisisse of ander skadelike gedrag.<ref>{{cite news |date=8 Oktober 2026 |title=USA Today sues OpenAI for copyright infringement over AI training |url=https://www.reuters.com/legal/legalindustry/usa-today-sues-openai-copyright-infringement-over-ai-training-2026-10-08/ |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite news |date=7 Oktober 2026 |title=Is ChatGPT a 'product' or a 'service'? A wave of lawsuits tests a theory of AI liability |url=https://www.reuters.com/legal/litigation/is-chatgpt-product-or-service-wave-lawsuits-tests-theory-ai-liability-2026-10-07/ |work=Reuters}}</ref> ==Etiese kwessies== ''Sien ook:'' [[Etiek van kunsmatige intelligensie]] en kontroversies rondom kunsmatige intelligensie Die ontwikkeling van generatiewe KI het kommer laat ontstaan by regerings, besighede en individue, wat gelei het tot protesaksies, regsaksies, oproepe om KI-eksperimente te staak, en stappe deur verskeie regerings. In 'n inligtingsessie aan die [[Verenigde Nasies]] se [[Veiligheidsraad]] in Julie 2023 het sekretaris-generaal [[António Guterres]] verklaar dat "generatiewe KI 'n enorme potensiaal vir beide goed en kwaad op groot skaal inhou". Hy het gesê dat KI "wêreldwye ontwikkeling 'n enorme hupstoot kan gee" en teen 2030 tussen $10 en $15 biljoen tot die wêreldekonomie kan bydra, maar dat kwaadwillige gebruik daarvan "verskriklike vlakke van dood en vernietiging, wydverspreide trauma en diep sielkundige skade op 'n onvoorstelbare skaal kan veroorsaak".<ref>{{Cite web |date=18 Julie 2023 |title=Secretary-General's remarks to the Security Council on Artificial Intelligence |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-07-18/secretary-generals-remarks-the-security-council-artificial-intelligence-bilingual-delivered-scroll-down-for-all-english |access-date=27 Julie 2023 |website=un.org |archive-date=28 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728121305/https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-07-18/secretary-generals-remarks-the-security-council-artificial-intelligence-bilingual-delivered-scroll-down-for-all-english |url-status=live }}</ref> Daarbenewens het generatiewe KI 'n beduidende koolstofvoetspoor.<ref name="Heikkilä-2023" /> ===Maatskaplike impakte=== ====Uitwerkings op geestesgesondheid==== Gebaseer op 'n nasionaal verteenwoordigende steekproef van 20 847 volwassenes in die VSA, het 'n opnamestudie uit 2026 in ''JAMA Network Open'' bevind dat daaglikse gebruik van generatiewe KI beduidend verband hou met ernstiger depressiewe simptome; die waarskynlikheid van ten minste matige [[Depressie (gemoedstoestand)|depressie]] was ongeveer 30% hoër onder daaglikse gebruikers as onder nie-gebruikers. Die verband was die sterkst in die geval van persoonlike gebruik en onder persone tussen die ouderdomme van 25 en 64; die deursnee-ontwerp het nie voorsiening gemaak vir gevolgtrekkings oor oorsaaklikheid nie.<ref>{{Cite journal |last1=Perlis |first1=Roy H. |last2=Gunning |first2=Faith M. |last3=Uslu |first3=Ata A. |last4=Santillana |first4=Mauricio |last5=Baum |first5=Matthew A. |last6=Druckman |first6=James N. |last7=Ognyanova |first7=Katherine |last8=Lazer |first8=David |title=Generative AI Use and Depressive Symptoms Among US Adults |journal=JAMA Network Open |date=2026 |volume=9 |issue=1 |pages=e2554820 |doi=10.1001/jamanetworkopen.2025.54820 |pmid=41563755 |pmc=12824790 |doi-access=free}}</ref> In 'n afsonderlike, nasionaal verteenwoordigende opname uit 2025 onder Amerikaanse adolessente en jong volwassenes (ouderdomme 12 tot 21), is bevind dat ongeveer 13% generatiewe KI vir emosionele ondersteuning gebruik het, en meer as 90% van hulle het aangedui dat die advies nuttig was.<ref>{{Cite journal |last1=McBain |first1=Ryan K. |last2=Bozick |first2=Robert |last3=Diliberti |first3=Melissa Kay |display-authors=etal |title=Use of Generative AI for Mental Health Advice Among US Adolescents and Young Adults |journal=JAMA Network Open |date=2025 |volume=8 |issue=11 |pages=e2542281 |doi=10.1001/jamanetworkopen.2025.42281 |pmid=41201806 |pmc=12595529 |doi-access=free}}</ref> Beheerde ekspiremente het 'n mate van terapeutiese potensiaal getoon. Die eerste gerandomiseerde beheerde eksperiment van 'n volledig generatiewe KI-terapie-kletsbot, gepubliseer in ''NEJM AI'' in 2025, het beduidende vermindering in simptome van depressie, [[angs]] en eetversteurings oor vier weke gevind in vergelyking met 'n waglyskontrole, met deelnemers wat die terapeutiese alliansie as vergelykbaar met dié van menslike terapeute beoordeel.<ref>{{Cite journal |last1=Heinz |first1=Michael V. |last2=Mackin |first2=Destiny M. |last3=Trudeau |first3=Bridget M. |display-authors=etal |title=Randomized Trial of a Generative AI Chatbot for Mental Health Treatment |journal=NEJM AI |date=2025 |volume=2 |issue=4 |doi=10.1056/AIoa2400802}}</ref> Hierdie bevindinge stem ooreen met 'n 2025-meta-analise van 31 gerandomiseerde beheerde proewe (n=29 637) wat klein tot matige effekte van KI-kletsbotte gevind het in die vermindering van depressiewe, angs- en stresimptome onder jong volwassenes.<ref>{{Cite journal |last1=Feng |first1=Xinyu |last2=Tian |first2=Lidan |last3=Ho |first3=Grace W. K. |last4=Yorke |first4=Janelle |last5=Hui |first5=Vivian |title=The Effectiveness of AI Chatbots in Alleviating Mental Distress and Promoting Health Behaviors Among Adolescents and Young Adults: Systematic Review and Meta-Analysis |journal=Journal of Medical Internet Research |date=2025 |volume=27 |issue=3 |article-number=e79850 |doi=10.2196/79850 |pmid=41603730 |pmc=12661615 |doi-access=free}}</ref> Kommersieel beskikbare terapie-kletsbotte toon nietemin beduidende tekortkominge: 'n 2025-studie deur die Stanford Universiteit het bevind dat hulle stigmatiserende houdings teenoor toestande soos skisofrenie en alkoholafhanklikheid vertoon het, en onvanpas gereageer het op selfmoordgedagtes en waandenke.<ref>{{Cite web |last=Moore |first=Jared |title=Expressing stigma and inappropriate responses prevents LLMs from safely replacing mental health providers |url=https://news.stanford.edu/stories/2025/06/ai-mental-health-care-tools-dangers-risks |date=2025-06-11 |access-date=2026-09-01 |website=Stanford News |publisher=Stanford-universiteit}}</ref> Navorsers het ook kommer uitgespreek oor KI-metgesel-kletsbotte en emosionele afhanklikheid. Terwyl sommige gebruikers van metgesel-toeps verminderde eensaamheid rapporteer, is wetenskaplikes bekommerd oor langtermyn-afhanklikheid wanneer kletsbotte voortdurende bevestiging van gebruikers se gevoelens en sienings bied sonder om gebruikers se aannames uit te daag.<ref>{{Cite journal |last=Adam |first=David |title=Supportive? Addictive? Abusive? How AI companions affect our mental health |journal=Nature |date=2025 |volume=641 |issue=8062 |pages=296–298 |doi=10.1038/d41586-025-01349-9 |pmid=40329067 |bibcode=2025Natur.641..296A }}</ref> In 2026 het Stanford-navorsers bevind dat gebruikers van die Character.AI-platform met beperkte vanlyn sosiale netwerke berig het dat hulle meer eensaam voel nadat hulle emosionele ondersteuning van kletsbotte gesoek het.<ref>{{Cite web |title=AI companions may worsen loneliness for vulnerable users, Stanford study finds |url=https://news.stanford.edu/stories/2026/08/ai-companions-chatbots-loneliness-research |date=2026-08-04 |access-date=2026-09-01 |website=Stanford News |publisher=Stanford University}}</ref> Oormatige afhanklikheid van generatiewe KI kan ook kognitiewe vaardighede beïnvloed. In 'n studie wat by die 2026-konferensie oor menslike faktore in rekenaarstelsels aangebied is, het deelnemers wat KI gereeld oor vier weke gebruik het, 'n verminderde vermoë getoon om self waninligting te onderskei.<ref name="CHI2026">{{cite journal |last1=Rani |first1=Anku |last2=Danry |first2=Valdemar |last3=Liang |first3=Paul Pu |last4=Lippman |first4=Andrew |last5=Maes |first5=Pattie |title=Dialogues with AI Reduce Beliefs in Misinformation but Build No Lasting Discernment Skills |journal=[[Conference on Human Factors in Computing Systems]] |date=13 April 2026 |pages=1–26 |doi=10.1145/3772318.3790656 |isbn=979-8-4007-2278-3 |url=https://dl.acm.org/doi/10.1145/3772318.3790656 |access-date=23 Junie 2026|arxiv=2510.01537 }}</ref><ref name="mansoor2026">{{cite news |last1=Mansoor |first1=Sanya |title=Over-reliance on chatbots can diminish critical-thinking skills, study finds |url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/jun/19/chatbots-critical-thinking-skills |access-date=23 Junie 2026 |work=The Guardian |date=19 Junie 2026}}</ref> ====Akademiese eerlikheid==== Generatiewe KI kan gebruik word om akademiese prosa te genereer en te wysig, bronne te parafraseer en tale te vertaal. Die gebruik van generatiewe KI in 'n klaskameromgewing het tradisionele definisies van akademiese [[plagiaat]] uitgedaag, wat gelei het tot 'n "kat-en-muis"-dinamika tussen studente wat KI gebruik en instellings wat dit probeer opspoor.<ref name="UNESCO2023">{{Cite book |title=Guidance for generative AI in education and research |publisher=UNESCO |date=2023 |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693 |doi=10.54675/EWZM9535 |isbn=978-92-3-100612-8}}</ref> In die onmiddellike nasleep van ChatGPT se vrystelling het baie skooldistrikte en universiteite tydelike verbod op die tegnologie uitgereik, hoewel baie instellings sedertdien na beleide van bestuurde integrasie oorgeskakel het.<ref name="UNESCO2023" /> Die implementering van hierdie beleide ontbreek egter dikwels aan duidelikheid. Navorsing dui daarop dat die las van die interpretasie van "aanvaarbare gebruik" dikwels op individuele studente en onderwysers val, wat 'n omgewing skep waar akademiese eerlikheid moeilik word om te definieer en af te dwing.<ref>{{Cite journal |last=Tsao |first=Jack |date=2025 |title=Trajectories of AI policy in higher education: Interpretations, discourses, and enactments of students and teachers |journal=Computers and Education: Artificial Intelligence |volume=9 |article-number=100496 |doi=10.1016/j.caeai.2025.100496 |issn=2666-920X|doi-access=free }}</ref> 'n Algemeen voorgestelde gebruik vir onderwysers is om te gradeer en terugvoer te gee. Maatskappye soos Pearson en ETS gebruik KI om [[grammatika]], [[meganika]], gebruik en styl te gradeer, maar nie vir hoofidees of algehele struktuur nie.<ref name="Barrett">{{cite journal |last1=Barrett |first1=A. |last2=Pack |first2=A. |date=2023 |title=Not quite eye to A.I.: Student and teacher perspectives on the use of generative artificial intelligence in the writing process |journal=International Journal of Educational Technology in Higher Education |volume=20 |issue=1 |page=59 |doi=10.1186/s41239-023-00427-0 |doi-access=free }}</ref> Die Nasionale Raad van Onderwysers van Engels het verklaar dat masjientelling studente laat voel dat hul skryfwerk nie die moeite werd is om te lees nie.<ref>{{cite web |title=NCTE Position Statement on Machine Scoring |url=https://ncte.org/statement/machine_scoring/ |website=National Council of Teachers of English |access-date=11 Julie 2025 |date=20 April 2013}}</ref> KI-telling het ook onregverdige resultate vir studente van verskillende etniese agtergronde opgelewer.<ref>{{cite journal |last1=Mangal |first1=M. |last2=Pardos |first2=Z. A. |date=2024 |title=Implementing equitable and intersectionality-aware AI in education: A practical guide |journal=British Journal of Educational Technology |volume=55 |issue=5 |pages=2003–2038 |doi=10.1111/bjet.13484|doi-access=free }}</ref> ====Vrese oor werksverliese==== [[Lêer:AI Protest Sign 2023 WGA Strike.jpg|links|duimnael|'n Betoger tydens die 2023-staking van die Writers Guild of America. Alhoewel dit nie 'n topprioriteit was nie, was een van die WGA se versoeke in 2023 "regulasies rondom die gebruik van (generatiewe) KI".<ref>{{cite magazine|date=4 Mei 2023|title=The Writers Strike Is Taking a Stand on AI|author-last1=Shah|author-first1=Simmone|url=https://time.com/6277158/writers-strike-ai-wga-screenwriting/|magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|language=en|access-date=11 Junie 2023|archive-date=11 Junie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611000136/https://time.com/6277158/writers-strike-ai-wga-screenwriting/|url-status=live}}</ref>]] Sedert die vroeë dae van die ontwikkeling van kunsmatige intelligensie (KI) is daar deur Joseph Weizenbaum – die skepper van ELIZA – en ander aangevoer dat mens moet afvra of take wat deur rekenaars uitgevoer kan word, ook werklik deur hulle gedoen behoort te word. Dit is veral relevant as ’n mens kyk na die verskille tussen rekenaars en mense, sowel as tussen kwantitatiewe berekeninge en kwalitatiewe, waardegebaseerde oordele.<ref>{{Cite news |last=Tarnoff |first=Ben |date=4 Augustus 2023 |title=Lessons from Eliza |pages=34–39 |work=[[The Guardian Weekly]]}}</ref> KI word deur talle maatskappye ingespan om menslike kunstenaars te vervang. In April 2023 is berig dat KI vir die generering van beelde daartoe gelei het dat 70% van die poste vir illustreerders in die videospeletjiebedryf in China verlore gegaan het.<ref>{{Cite web |last=Zhou |first=Viola |date=11 April 2023 |title=AI is already taking video game illustrators' jobs in China |url=https://restofworld.org/2023/ai-image-china-video-game-layoffs/ |access-date=17 Augustus 2023 |website=Rest of World |language=en-US |archive-date=13 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230813165240/https://restofworld.org/2023/ai-image-china-video-game-layoffs/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Carter |first=Justin |date=11 April 2023 |title=China's game art industry reportedly decimated by growing AI use |url=https://www.gamedeveloper.com/art/china-s-game-art-industry-reportedly-decimated-ai-art-use |access-date=17 Augustus 2023 |website=Game Developer |language=en |archive-date=17 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230817010519/https://www.gamedeveloper.com/art/china-s-game-art-industry-reportedly-decimated-ai-art-use |url-status=live }}</ref> Die verlies aan werkgeleenthede weens vervanging deur generatiewe KI het gelei tot arbeidsgeskille, soos die arbeidsgeskille in Hollywood in 2023. Tydens die SAG-AFTRA-staking in 2023 het [[Fran Drescher]], president van die Screen Actors Guild, verklaar dat "kunsmatige intelligensie 'n eksistensiële bedreiging vir kreatiewe beroepe inhou".<ref>{{cite web |last=Collier |first=Kevin |date=14 Julie 2023 |title=Actors vs. AI: Strike brings focus to emerging use of advanced tech |url=https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/hollywood-actor-sag-aftra-ai-artificial-intelligence-strike-rcna94191 |publisher=NBC News |quote=SAG-AFTRA het by die Writers Guild of America aangesluit in hul eis vir 'n kontrak wat uitdruklik regulasies vir kunsmatige intelligensie (KI) vereis, ten einde skrywers en die werke wat hulle skep, te beskerm. ... Die toekoms van generatiewe kunsmatige intelligensie in Hollywood – en hoe dit gebruik kan word om menslike arbeid te vervang – het 'n kritieke knelpunt geword vir akteurs wat aan 'n staking deelneem. Tydens 'n perskonferensie op Donderdag het Fran Drescher, president van die Screen Actors Guild-American Federation of Television and Radio Artists (beter bekend as SAG-AFTRA), verklaar dat "kunsmatige intelligensie 'n eksistensiële bedreiging vir kreatiewe beroepe inhou; alle akteurs en uitvoerende kunstenaars verdien kontrakbepalings wat hulle beskerm teen die uitbuiting van hul identiteit en talent sonder hul toestemming en sonder vergoeding."|access-date=21 Julie 2023 |archive-date=20 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720230639/https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/hollywood-actor-sag-aftra-ai-artificial-intelligence-strike-rcna94191 |url-status=live }}</ref> Alle vorme van [[kuns]] – nie net visuele kuns nie – loop die risiko om deur generatiewe KI vervang te word. KI wat stemme genereer, word beskou as 'n potensiële uitdaging vir die sektor vir stemakteurs.<ref>{{Cite web |last=Wiggers |first=Kyle |date=22 Augustus 2023 |title=ElevenLabs' voice-generating tools launch out of beta |url=https://techcrunch.com/2023/08/22/elevenlabs-voice-generating-tools-launch-out-of-beta/ |access-date=September 25, 2023 |website=TechCrunch |language=en-US |archive-date=November 28, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231128141924/https://techcrunch.com/2023/08/22/elevenlabs-voice-generating-tools-launch-out-of-beta/ |url-status=live }}</ref> Skryfwerk en joernalistiek – ander vorme van mensgemaakte kuns – word ook deur generatiewe KI onder druk geplaas.<ref>{{Cite web |last=Shrivastava |first=Rashi |title='Keep Your Paws Off My Voice': Voice Actors Worry Generative AI Will Steal Their Livelihoods |url=https://www.forbes.com/sites/rashishrivastava/2023/10/09/keep-your-paws-off-my-voice-voice-actors-worry-generative-ai-will-steal-their-livelihoods/ |access-date=November 28, 2023 |website=Forbes |language=en |archive-date=2 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202055929/https://www.forbes.com/sites/rashishrivastava/2023/10/09/keep-your-paws-off-my-voice-voice-actors-worry-generative-ai-will-steal-their-livelihoods/ |url-status=live }}</ref> 'n Studie uit 2025 het egter tot die gevolgtrekking gekom dat die Amerikaanse arbeidsmark tot dusver geen merkbare ontwrigting deur generatiewe KI ervaar het nie.<ref>{{Cite web |title=Evaluating the Impact of AI on the Labor Market: Current State of Affairs {{!}} The Budget Lab at Yale |url=https://budgetlab.yale.edu/research/evaluating-impact-ai-labor-market-current-state-affairs |access-date=2026-01-12 |website=budgetlab.yale.edu |language=en}}</ref> 'n Ander studie het bevind dat Deense werkers wat kletsbotte gebruik het, gemiddeld 2,8% van hul tyd bespaar het, terwyl daar geen beduidende verandering in hul verdienste of werksure waargeneem is nie.<ref>{{Cite web |author1=Craig Hale |date=2025-04-29 |title=Generative AI isn't biting into wages, replacing workers, and isn't saving time, economists say |url=https://www.techradar.com/pro/generative-ai-isnt-biting-into-wages-replacing-workers-or-saving-time-economists-say |access-date=2026-01-12 |website=TechRadar |language=en}}</ref> ===Etiek van KI in kuns=== Die onderwerp van etiek in kuns in die era van kunsmatige intelligensie (KI) behels oorwegings oor etiese besluitneming en die gebruik van hulpbronne by die skep van kuns, in 'n tydvak waar KI-gegenereerde werke al hoe meer tot die kunsterrein toetree. Dit hou verband met die implikasies vir kunstenaars wat besorg is oor die impak van KI op kuns, sowel as die voortgesette skepping van sogenaamde "etiese kuns", te midde van KI se toenemende betrokkenheid by 'n wye verskeidenheid artistieke mediums.<ref>{{Cite journal |last=Millet |first=Kobe |last2=Buehler |first2=Florian |last3=Du |first3=Guanzhong |last4=Kokkoris |first4=Michail D. |date=June 2023 |title=Defending humankind: Anthropocentric bias in the appreciation of AI art |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0747563223000584 |journal=Computers in Human Behavior |language=en |volume=143 |pages=107707 |doi=10.1016/j.chb.2023.107707}}</ref> Hierdie onderwerp dek die veranderinge in – of herwaardering van – die emosionele betekenis van kuns wanneer mens nie-menslike vorme van artistieke skepping in ag neem, asook die beskouing van kuns óf as 'n proses óf as 'n finale produk. Dit raak implikasies op verskeie gebiede, insluitend sosiale strukture, gemarginaliseerde gemeenskappe, menslike kreatiwiteit en die gebruik van volhoubare hulpbronne. 'n Kernaspek by die definisie van KI-gegenereerde werke as "kuns" is die kommer dat dit berus op die uitbuiting van menslike hulpbronne, eerder as om te dien as 'n medium waardeur die mensdom kan floreer.<ref>{{Citation |last=Wasi |first=Azmine Toushik |title=AI for Social Good and Public Impact in Marginalized Communities: A Cross-Cultural Framework |date=2025 |work=Social Impact of AI: Research, Diversity and Inclusion Frameworks |volume=2599 |pages=1–12 |editor-last=Folajimi |editor-first=Yetunde |url=https://link.springer.com/10.1007/978-3-031-98949-0_1 |access-date=2026-10-13 |place=Cham |publisher=Springer Nature Switzerland |language=en |doi=10.1007/978-3-031-98949-0_1 |isbn=978-3-031-98948-3 |editor2-last=Deligiannidis |editor2-first=Leonidas |editor3-last=Othman |editor3-first=Salem |editor4-last=Singh |editor4-first=Shawren}}</ref> 'n Leemte in hierdie evaluering is die perspektief wat KI beskou as 'n instrument vir vinnige vooruitgang. Wanneer KI in die konteks van volhoubare ontwikkeling oorweeg word, staan vinnige produksie en die klem op ontwerp vir verbruik haaks op die beginsels van [[volhoubaarheid]]. Volhoubaarheid prioritiseer immers die doeltreffende gebruik van hernubare en eties verantwoorde hulpbronne, nog voordat daar op verdere ontwikkeling gemik word.<ref>{{Cite journal |last=the Artist |first=Saki |date=2025-06-06 |title=Art as a catalyst for promoting sustainable research |url=https://www.nature.com/articles/s42254-025-00847-z |journal=Nature Reviews Physics |language=en |volume=7 |issue=7 |pages=350–351 |doi=10.1038/s42254-025-00847-z |issn=2522-5820}}</ref> ====Gevolge vir joernalistiek==== In Januarie 2023 het ''Futurism'' onthul dat CNET ’n interne KI-hulpmiddel, waarvan nie melding gemaak is nie, gebruik het om ten minste 77 van sy nuusberigte te skryf; nadat die nuus bekend geword het, het CNET regstellings by 41 van die berigte aangebring.<ref>{{Cite news |last=Roth |first=Emma |date=25 Januarie, 2023 |title=CNET found errors in more than half of its AI-written stories |url=https://www.theverge.com/2023/1/25/23571082/cnet-ai-written-stories-errors-corrections-red-ventures |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106142152/https://www.theverge.com/2023/1/25/23571082/cnet-ai-written-stories-errors-corrections-red-ventures |archive-date=6 November 2023 |access-date=17 Junie 2023 |work=The Verge}}</ref> In April 2023 het ''Die Aktuelle'' ’n KI-gegenereerde, vals onderhoud met [[Michael Schumacher]] gepubliseer.<ref>{{Cite news |date=28 April 2023 |title=A magazine touted Michael Schumacher's first interview in years. It was actually AI |url=https://www.npr.org/2023/04/28/1172473999/michael-schumacher-ai-interview-german-magazine |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230617222319/https://www.npr.org/2023/04/28/1172473999/michael-schumacher-ai-interview-german-magazine |archive-date=17 Junie 2023 |access-date=17 Junie 2023 |work=NPR}}</ref> In Mei 2024 het ''Futurism'' daarop gewys dat ’n video van AdVon Commerce – ’n maatskappy wat generatiewe KI gebruik het om artikels vir baie van die voorgenoemde nuusorganisasies te skep – blykbaar aandui dat hulle "tienduisende artikels vir meer as 150 uitgewers geproduseer het".<ref>{{Cite web |date=2024-05-08 |title=Meet AdVon, the AI-Powered Content Monster Infecting the Media Industry |url=https://futurism.com/advon-ai-content |access-date=2025-06-20 |website=Futurism}}</ref> In 2025 het ’n verslag van die “American Sunlight Project” aangedui dat die ''Pravda''-netwerk tot 10 000 artikels per dag publiseer. Die verslag het tot die gevolgtrekking gekom dat ’n groot deel van hierdie inhoud daarop gemik is om Russiese narratiewe in groot taalmodelle in te voer deur middel van die data wat gebruik word om hierdie modelle op te lei.<ref>{{Cite news |last=Menn |first=Joseph |date=2025-04-17 |title=Russia seeds chatbots with lies. Any bad actor could game AI the same way. |url=https://www.washingtonpost.com/technology/2025/04/17/llm-poisoning-grooming-chatbots-russia/ |access-date=2025-06-01 |newspaper=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> In Junie 2024 het die Reuters Institute sy ''Digital News Report'' vir 2024 gepubliseer. In ’n opname onder mense in Amerika en Europa het die Reuters Institute bevind dat onderskeidelik 52% en 47% ongemaklik voel met nuus wat "hoofsaaklik deur KI, met ’n mate van menslike toesig" geproduseer is, terwyl onderskeidelik 23% en 15% aangedui het dat hulle daarmee gemaklik is. 42% van Amerikaners en 33% van Europeërs het aangedui dat hulle gemaklik is met nuus wat "hoofsaaklik deur mense, met ’n mate van hulp van KI" geproduseer is. Die resultate van wêreldwye opnames het getoon dat mense meer ongemaklik voel wanneer KI gebruik word vir nuus oor onderwerpe soos politiek (46%), misdaad (43%) en plaaslike nuus (37%), in vergelyking met ander nuusonderwerpe.<ref>{{Cite web |last1=Newman |first1=Nic |last2=Fletcher |first2=Richard |last3=Robertson |first3=Craig T. |last4=Arguedas |first4=Amy Ross |last5=Nielsen |first5=Rasmus Fleis |date=June 2024 |title=Digital News Report 2024 |url=https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2024-06/DNR%202024%20Final%20lo-res-compressed.pdf |access-date=20 Junie 2024 |publisher=Reuters Institute for the Study of Journalism |page=20 |doi=10.60625/risj-vy6n-4v57 |archive-date=16 Junie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616234226/https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2024-06/DNR%202024%20Final%20lo-res-compressed.pdf |url-status=live }}</ref> ’n Opname deur Pew Research in 2025 het bevind dat ongeveer die helfte van alle volwassenes in die VSA meen dat KI oor die volgende 20 jaar ’n baie negatiewe (24%) of ietwat negatiewe (26%) impak sal hê op die nuus wat mense in die VSA ontvang.<ref>{{Cite web |last=Lipka |first=Michael |date=2025-04-28 |title=Americans largely foresee AI having negative effects on news, journalists |url=https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/04/28/americans-largely-foresee-ai-having-negative-effects-on-news-journalists/ |access-date=2026-01-22 |website=Pew Research Center |language=en-US}}</ref> ===Vooroordeel=== Algoritmiese vooroordeel 'n Taalmodel mag sekere beroepe met spesifieke geslagte assosieer indien sulke patrone in die data voorkom.<ref name="Bender-2021"/> Daar is eweneens opgemerk dat sommige stelsels vir die generering van beelde, beelde van mans as uitvoerende hoofde ([[HUB]]s) meer dikwels skep as dié van vroue.<ref name="Ferrara2023">{{cite journal |last1=Ferrara |first1=Emilio |title=Fairness and Bias in Artificial Intelligence: A Brief Survey of Sources, Impacts, and Mitigation Strategies |journal=Sci |year=2023 |volume=6 |issue=1 |page=3 |doi=10.3390/sci6010003 |doi-access=free }}</ref> KI-sagteware – veral wanneer stemherkenningstegnologie gebruik word – vind dit moeilik om spraakgebreke te herken en te verstaan. Mense wat byvoorbeeld hakkel, sukkel om stemgeaktiveerde assistente soos Gemini en Siri te aktiveer; dit is te wyte aan die wyse waarop die sagteware opgelei is.<ref>{{cite press release |last1=Mish |first1=Patricia |title=Featured MSU Engaged Scholars - Building Voice AI That Works for Everyone |url=https://engagedscholar.msu.edu/enewsletter/volume16/issue2/voice-ai.aspx |access-date=31 Augustus 2026 |work=The Engaged Scholar E-Newsletter |publisher=Michigan State University |language=en}}</ref> Maatskappye wat KI-stelsels gebruik vir werwingsprosesse, sluit dikwels mense met aksente of spesifieke spraakpatrone uit. Dit gebeur omdat die stemherkenningstegnologie die kandidate se spraak tydens onderhoude verkeerd transkribeer. Gevolglik kry mense met gestremdhede of ongewone aksente selde die kans om met 'n menslike onderhoudvoerder te praat wanneer hierdie generatiewe KI-stelsels ingespan word.<ref>{{Cite news |last1=Taylor |first1=Josh |last2=reporter |first2=Josh Taylor Technology |date=2025-05-13 |title=People interviewed by AI for jobs face discrimination risks, Australian study warns |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2025/may/14/people-interviewed-by-ai-for-jobs-face-discrimination-risks-australian-study-warns |access-date=2026-05-01 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Die rede hiervoor is dat baie KI-modelle in die Verenigde State ontwikkel en opgelei word, en dus op Amerikaanse aksente gebaseer is.<ref>{{Cite web |title=Research and Development {{!}} The 2025 AI Index Report {{!}} Stanford HAI |url=https://hai.stanford.edu/ai-index/2025-ai-index-report/research-and-development |access-date=2026-05-01 |website=hai.stanford.edu |language=en}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] j109zxc07ejg6qxmijw9ydlm1ofm3js 0 495347 3138889 3061830 2026-10-29T01:05:48Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138889 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Medestigter en uitvoerende hoof van die kriptogeldbeurs VALR}} {{Inligtingskas Persoon |naam = Farzam Ehsani |beroep = Sakeman |alma mater = [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]] |werkgewer = [[VALR]] |geloof = [[Baha'i]] |bekend vir = Medestigter en uitvoerende hoof van VALR }} '''Farzam Ehsani''' is 'n sakeman en die medestigter en uitvoerende hoof van [[VALR]], volgens handelsvolume die grootste [[kriptogeldbeurs]] in [[Suid-Afrika]].<ref name="mybroadband" /><ref name="ats" /> Voordat hy die beurs in 2018 gestig het, was hy die blokkettinghoof van [[Rand Merchant Bank]] (RMB) en die FirstRand-groep en die eerste voorsitter van die South African Financial Blockchain Consortium.<ref name="ats" /><ref name="coindesk2019" /> Nog vroeër het hy by [[McKinsey & Company]] in [[Johannesburg]], [[Deloitte Consulting]] in [[San Francisco]], die Baha'i-wêreldsentrum in [[Haifa]] en die [[Verenigde Nasies]] in [[Nairobi]] gewerk.<ref name="ats" /> Sedert 2026 het hy 'n prominente rol in die openbare verset teen die Suid-Afrikaanse owerhede se voorgestelde reëls vir grensoorskrydende kriptobetalings gespeel, en voer hy aan dat valutabeheer heeltemal afgeskaf en deur verslagdoening en toesig vervang behoort te word.<ref name="frontier" /><ref name="moneyweb2026" /> == Vroeë lewe en opleiding == Ehsani se ouers het in die 1970's weens die vervolging van [[Baha'i|Baha'i's]] uit [[Iran]] gevlug, en hy is in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gebore.<ref name="mybroadband" /> Hy het sy laer- en hoërskoolopleiding in [[Nairobi]] in [[Kenia]] ontvang en het daarna na die Verenigde State teruggekeer, waar hy van 2000 tot 2004 [[ekonomie]] aan die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]] studeer het.<ref name="mybroadband" /><ref name="ats" /> Hy is self 'n Baha'i en het 'n tyd lank by die Baha'i-wêreldsentrum in Haifa gewerk.<ref name="moneyweb2021" /><ref name="ats" /> "Gegewe die onreg wat my ouers en my familie in Iran deurgemaak het, lê die bevordering van geregtigheid en diens aan my broers en susters regoor die wêreld aan die hart van wat my optrede in die lewe besiel," het hy aan die publikasie ''Digital Commonwealth'' gesê.<ref name="mybroadband" /> Sy grootwordjare as "wêreldburger", met die gedagte dat alle mense deel van dieselfde gesin is, is volgens hom ook in sy onderneming ingebed.<ref name="mybroadband" /> == Loopbaan == === Konsultasie en bankwese === Ehsani se loopbaan het in Augustus 2004 as sakeontleder by Deloitte Consulting in San Francisco begin. In Julie 2006 het hy 'n junior medewerker by McKinsey & Company in Suid-Afrika geword en is hy later tot opdragbestuurder bevorder. Met die wêreldwye finansiële krisis van 2008 nog vars in die geheue het hy die firma in April 2011 verlaat, omdat hy meer van die bedryf wou leer en 'n werklike verskil aan mense se finansiële welstand wou maak.<ref name="mybroadband" /> In 2012 is hy as een van slegs twee mense uit sowat 1&nbsp;500 aansoekers vir Rand Merchant Bank se ''Class Of''-program gekies. Dit is daar waar hy vir die eerste keer met [[bitcoin]] en [[blokketting]]tegnologie te doen gekry het.<ref name="mybroadband" /> Ná werk in verskeie bankafdelings is hy in 2016 as hoof van blokketting en kripto by die bank se fintech-eenheid aangestel,<ref name="mybroadband" /> 'n rol wat hy vir sowel RMB as die groter FirstRand-groep vervul het.<ref name="ats" /> Strate, Suid-Afrika se sentrale effektebewaarplek, het saam met die land se grootste banke 'n blokkettingwerkgroep gestig, en Ehsani is in Februarie 2017 tot voorsitter daarvan verkies; die [[Suid-Afrikaanse Reserwebank]] en die Raad op Finansiële Dienste het as waarnemers daarin gesit. Ehsani het aangevoer dat konsensus in Suid-Afrika makliker bereikbaar is omdat daar net ses groot banke is. RMB het teen daardie tyd reeds 'n prototipe op die [[Ethereum]]-blokketting gebou waarmee werknemers by die bank se snoepwinkel sjokolade en ander versnaperings kon koop. "As jy hierdie snoepwinkel wegneem en nie daaraan as 'n snoepwinkel dink nie, maar as 'n uitreikende instelling, dan is die sjokolade nie meer sjokolade nie, maar effekte, aandele, wat jy ook al wil hê, dan is hulle bates," het hy gesê.<ref name="coindesk2017" /> Hy was die eerste voorsitter van die South African Financial Blockchain Consortium, waarby dosyne tradisionele finansiële instellings aangesluit het.<ref name="coindesk2019" /><ref name="ats" /> Die onwilligheid van die bank se verskeie beheerkomitees om met sommige van die afdeling se idees voort te gaan, het hom in 2018 laat besluit om sy eie kriptogeldbeurs te begin.<ref name="mybroadband" /> === VALR === Ehsani het VALR in 2018 in Johannesburg saam met Badi Sudhakaran en Theo Bohnen gestig, wat almal uit RMB se blokkettingspan gekom het, en het self uitvoerende hoof geword.<ref name="ventureburn" /><ref name="moneyweb2021" /> Hy het die onderneming in Desember 2018 as 'n handelsplatform bekend gemaak wat in vennootskap met die Amerikaanse beurs Bittrex bedryf sou word. "Ons is verheug om die grootste kripto-aanbod wat die land nog gesien het aan Suid-Afrikaners te bring, in samewerking met Bittrex, een van die mees gevorderde, veilige en nakomende platforms wêreldwyd," het hy gesê.<ref name="techcentral2018" /> Die saadrondte van $1,5&nbsp;miljoen, gelei deur Bittrex saam met Montegray Capital, die beleggingsmaatskappy van die voormalige FNB-hoof Michael Jordaan, is aan die einde van Julie 2018 afgehandel en eers in 2019 aangekondig.<ref name="coindesk2019" /><ref name="ventureburn" /> Die beurs het op 1 Maart 2019 met handel begin.<ref name="ventureburn" /> Toe VALR in Maart 2022 $50&nbsp;miljoen in 'n Reeks B-rondte ingesamel het, wat destyds die grootste kripto-insameling in Afrika was, het Ehsani gesê: "Die samelewing se finansiële gereedskap behoort ons te verenig, nie te verdeel nie. Daarom is ek baie opgewonde dat VALR help bou aan 'n finansiële stelsel wat die eenheid van die menslike ras erken."<ref name="disrupt" /><ref name="techcentral2022" /> Teen die einde van 2024 het die beurs een miljoen gebruikers gehad, van wie sowat driekwart Suid-Afrikaners was, en teen 2026 was daar wêreldwyd meer as 1,7&nbsp;miljoen geregistreerde gebruikers.<ref name="mybroadband" /><ref name="ats" /> Ehsani skryf die beurs se sukses aan sy produk en sy pryse toe. "As ons nie die beste produk vir ons kliënte kan lewer nie, het ons nie die reg om te bestaan nie," het hy gesê. VALR was volgens hom een van die eerste kontantbeurse ter wêreld, indien nie die eerste nie, wat negatiewe markmakerfooie ingestel het en dus markmakers betaal het om likiditeit aan die beurs te verskaf.<ref name="mybroadband" /> == Standpunte == === Waardes en die finansiële stelsel === Ehsani beskou waardes as die grondslag van 'n onderneming se waarde. "Ons vaste oortuiging is dat langtermynwaarde op 'n sterk fondament van waardes gebou word: waarheidsliefde, integriteit, geregtigheid en betroubaarheid, om maar enkeles te noem," het hy gesê. "Veral in die kriptobatebedryf is hierdie waardes nie bloot 'n aangename ekstra nie; hulle bepaal watter maatskappye oorleef en watter sink." Dat VALR 'n waardegedrewe maatskappy is, beteken volgens hom dat dit soms korttermynwins vir die behoud van daardie waardes prysgee, maar hy voer aan dat die langtermynvoordele telkens veel groter is.<ref name="mybroadband" /> Hy verbind dit uitdruklik aan sy geloof. "As Baha'i hou ek die eenheid van die mensdom as 'n kernbeginsel," het hy in 'n onderhoud gesê, en hy beskryf VALR se doel as om te help bou aan 'n wêreldwye finansiële stelsel wat die eenheid van die mensdom eerbiedig.<ref name="sarugby" /> Hy sien kripto as die jongste vorm van geld in 'n lang reeks wat by skulpe, krale, sout en goud begin het, en as 'n middel om nasionale en sektariese verdeeldheid te oorbrug.<ref name="sarugby" /><ref name="moneyweb2021" /> === Valutabeheer === Nadat die nasionale tesourie en die Reserwebank op 17 April 2026 konsepregulasies vir kapitaalvloeibestuur gepubliseer het, wat die valutabeheerregulasies van 1961 sou vervang en kriptobates vir die eerste keer in die stelsel sou intrek, het Ehsani dit "'n onrusbarende dokument" genoem.<ref name="techcentral2026" /><ref name="bitcoinnews2026a" /> Sy beswaar het op twee bepalings gekonsentreer: een wat die staat sou toelaat om die verpligte oorgawe van kriptobates teen markpryse in rand te gelas, en een wat handhawingsbeamptes breë magte sou gee om bates te deursoek en in beslag te neem. "Dit sou vermoedelik insluit dat jou foon by alle lughawens en uitgangspunte vir kripto-verwante programme deursoek word," het hy gesê. Hy het ook beswaar gemaak dat die konsep nie die drempels noem wat die reëls in werking stel nie, maar dit aan ministeriële diskresie oorlaat, en dat dit nie tegnologieneutraal is nie: "As alle kriptobates as buitelandse bates beskou word, wat dan van stabielemunte in Suid-Afrikaanse rand? Sou hierdie Suid-Afrikaanse bates as buitelandse bates geklassifiseer word bloot omdat hulle op 'n blokketting bestaan?" Volgens hom weerspreek die konsep 'n dekade se opbouende gesprek tussen die bedryf en die Intergovernmental Fintech Working Group, en het sowel [[Nelson Mandela]] as [[Tito Mboweni]] hulle vir die uitfasering van valutabeheer beywer. "Waarom staan ons daarop om hierdie vernietigende beleid teen die prys van ons ekonomiese groei te behou?" het hy gevra.<ref name="bitcoinnews2026a" /> In 'n gasbydrae tot die nuusbrief ''Frontier Fintech'' op 17 Augustus 2026 het hy die saak breër gestel. Meer as 97% van Suid-Afrika se geldvoorraad is digitaal, voer hy aan, en 'n digitale rand bestaan slegs omdat 'n Suid-Afrikaanse bank 'n randverpligting teenoor 'n kliënt boek. Wanneer iemand rand vir dollar verruil, moet 'n ander party die dollar verkoop en die rand ontvang: die eienaarskap verander, maar die rand verlaat nie die land nie. Net so word die Reserwebank se reserwes nie aangetas wanneer 'n private koper en verkoper valuta ruil nie, tensy die bank kies om in te gryp, en Suid-Afrika handhaaf in elk geval nie meer 'n vaste wisselkoers nie. Wat valutabeheer wél doen, is om wrywing en onsekerheid te skep, amptenare diskresie oor wettige private transaksies te gee en Suid-Afrikaanse ondernemers minder mededingend te maak. Sy gevolgtrekking is dat die land valutabeheer as 'n stelsel van voorafgoedkeuring en beperking behoort af te skaf en dit met verslagdoening, deursigtigheid, belastingnakoming, die bestryding van geldwassery en behoorlike toesig behoort te vervang. Hy sluit af met Mandela se staatsrede van 1996, waarin die president gesê het dat dit vir die regering nie 'n vraag is of valutabeheer uitgefaseer sal word nie, maar wanneer.<ref name="frontier" /> Op die konsephandleiding vir grensoorskrydende kriptoaktiwiteite wat in Augustus 2026 gevolg het, het Ehsani erken dat een aanpassing 'n verbetering was, naamlik dat 'n verslagdoenbare gebeurtenis by die onttrekking uit 'n kriptobatediensverskaffer plaasvind eerder as by die aankoop van die bate. Hy het nietemin gesê die voorstelle bly vir gelisensieerde plaaslike bedryfslui nadelig. "Deur wettige korporatiewe aktiwiteit deur gereguleerde verskaffers te verbied, sal die voorgestelde raamwerk waarskynlik transaksies ondergronds of oorsee dryf," het hy gesê, "en dit sal juis die sigbaarheid en toesig verminder wat die nasionale tesourie en die Reserwebank nastreef, terwyl dit werkverskaffing, belastinginkomste, beleggings, innovasie en die stigting van ondernemings ondermyn." Indien die land valutabeheer wil behou, moet dit volgens hom ten minste op 'n beginselvaste, billike en tegnologieneutrale grondslag toegepas word: regulering behoort die beweging van waarde te beheer en die gepaardgaande risiko's te bestuur, nie voor te skryf watter tegnologie mense en ondernemings mag gebruik nie.<ref name="bitcoinnews2026b" /> In September 2026 het hy gesê minstens R2,2&nbsp;miljard aan moontlike buitelandse belegging in Suid-Afrikaanse kriptoondernemings weens die onsekerheid oor die voorstelle opgeskort is, waaronder 'n voorgestelde belegging van R1,6&nbsp;miljard deur 'n internasionale private-ekwiteitsmaatskappy en twee transaksies van R250&nbsp;miljoen en R350&nbsp;miljoen. "Hierdie is nie teoreties nie," het hy gesê. "Ek praat self met die stigters wat in direkte gesprek met daardie beleggers is, wat gesê het: 'Ons hou dit op ys totdat ons duidelikheid het oor wat dit beteken.'" Die koalisie wat VALR, [[Luno]], [[AltCoinTrader]] en [[EasyEquities]] gevorm het, het volgens hom die steun van 193 organisasies en meer as 5&nbsp;300 individue verwerf. Hy het die voorgestelde beperking op bates wat na 'n eie beursie beweeg is, vergelyk met 'n reël wat iemand toelaat om kontant by 'n kitsbank te trek maar verbied om dit weer te deponeer, en hy het verwerp dat die beperkings vir nakoming van die Finansiële Aksietaakgroep se vereistes nodig is, aangesien dié liggaam hom met geldwassery en onwettige geldvloei bemoei en nie met valutabeheer nie. VALR sal volgens hom enige reëls nakom wat uiteindelik aanvaar word, hoewel die bedryf 'n hofsaak kan oorweeg indien sy besware geïgnoreer word: "Daar is eiendomsregkwessies en privaatheidskwessies. Hopelik hoef ons nie daar uit te kom nie."<ref name="moneyweb2026" /> Kommentaar op die handleiding het op 30 September 2026 gesluit. Op 21 Oktober 2026 het die minister van finansies, [[Enoch Godongwana]], aangekondig dat die tesourie en die Reserwebank die konsep sou herskryf nadat hulle "duisende kommentare" ontvang het, en dat die doel is om van voorafgoedkeurings weg te beweeg.<ref name="techcentral2026" /> == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="mybroadband">{{Verwys nuus |van=Labuschagne |voornaam=Hanno |titel=The man behind South Africa's biggest crypto exchange |koerant=MyBroadband |datum=3 Maart 2025 |url=https://mybroadband.co.za/news/cryptocurrency/584730-the-man-behind-south-africas-biggest-crypto-exchange.html |besoekdatum=24 Oktober 2026 |argief-url=https://web.archive.org/web/20250406145924/https://mybroadband.co.za/news/cryptocurrency/584730-the-man-behind-south-africas-biggest-crypto-exchange.html |argiefdatum= 6 April 2025 |url-status=bot: unknown}}</ref> <ref name="ats">{{Verwys web |titel=Farzam Ehsani |webwerf=Africa Tech Summit |url=https://www.africatechsummit.com/speakers/farzam-ehsani/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="coindesk2017">{{Verwys nuus |van=Del Castillo |voornaam=Michael |titel=South Africa's Financial Power Players Are Going All-In on Blockchain |koerant=CoinDesk |datum=7 Februarie 2017 |url=https://www.coindesk.com/markets/2017/02/07/south-africas-financial-power-players-are-going-all-in-on-blockchain |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="coindesk2019">{{Verwys nuus |van=Cuen |voornaam=Leigh |titel=Bittrex Leads $1.5 Million Round for South African Crypto Exchange VALR |koerant=CoinDesk |datum=28 Februarie 2019 |url=https://www.coindesk.com/markets/2019/02/28/bittrex-leads-15-million-round-for-south-african-crypto-exchange-valr |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="techcentral2018">{{Verwys nuus |titel=Farzam Ehsani reveals new crypto venture VALR |koerant=TechCentral |datum=6 Desember 2018 |url=https://techcentral.co.za/farzam-ehsani-reveals-new-crypto-venture-valr/201539/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="ventureburn">{{Verwys nuus |titel=Michael Jordaan backed crypto trading platform VALR raises $1.5m seed round |koerant=Ventureburn |datum=7 Maart 2019 |url=https://ventureburn.com/2019/03/michael-jordaan-valr-seed-round/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="moneyweb2021">{{Verwys web |van=Ryan |voornaam=Ciaran |titel=How VALR disrupted the SA crypto market |webwerf=Moneyweb |datum=26 April 2021 |url=https://www.moneyweb.co.za/in-depth/valr/how-valr-disrupted-the-sa-crypto-market/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="techcentral2022">{{Verwys nuus |van=McLeod |voornaam=Duncan |titel=VALR.com raises funds at R3.7-billion valuation |koerant=TechCentral |datum=1 Maart 2022 |url=https://techcentral.co.za/valr-com-raises-funds-at-r3-7-billion-valuation/208299/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="disrupt">{{Verwys nuus |van=Jackson |voornaam=Tom |titel=SA crypto exchange VALR raises $50m Series B to expand across Africa |koerant=Disrupt Africa |datum=1 Maart 2022 |url=https://disruptafrica.com/2022/03/01/sa-crypto-exchange-valr-raises-50m-series-b-to-expand-across-africa/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="sarugby">{{Verwys web |van=Borchardt |voornaam=Simon |titel=VALR's Farzam Ehsani on crypto and future of finance |webwerf=SA Rugby magazine |datum=23 Januarie 2026 |url=https://www.sarugbymag.co.za/valrs-farzam-ehsani-crypto-future-finance/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="bitcoinnews2026a">{{Verwys nuus |van=Zimwara |voornaam=Terence |titel=South Africa Crypto Draft Triggers 1M Rand Fine Warning From Valr CEO |koerant=Bitcoin.com News |datum=26 April 2026 |url=https://news.bitcoin.com/south-africa-crypto-draft-triggers-1m-rand-fine-warning-from-valr-ceo/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="bitcoinnews2026b">{{Verwys nuus |van=Zimwara |voornaam=Terence |titel=VALR's Ehsani Warns Crypto Curbs Could Reduce Regulatory Oversight |koerant=Bitcoin.com News |datum=9 Augustus 2026 |url=https://news.bitcoin.com/regulation-and-legal/valrs-ehsani-warns-crypto-curbs-could-reduce-regulatory-oversight/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="frontier">{{Verwys web |van=Ehsani |voornaam=Farzam |titel=Exchange Control: The Fallacy of Capital Flight in a Digital Rand Economy |webwerf=Frontier Fintech Newsletter |datum=17 Augustus 2026 |url=https://frontierfintech.substack.com/p/129-exchange-control-the-fallacy |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="moneyweb2026">{{Verwys nuus |van=Ryan |voornaam=Ciaran |titel=R2.2bn in investment on hold over proposed crypto controls – VALR |koerant=Moneyweb |datum=18 September 2026 |url=https://www.moneyweb.co.za/moneyweb-crypto/crypto-podcasts/r2-2bn-in-investment-on-hold-over-proposed-crypto-controls-valr/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> <ref name="techcentral2026">{{Verwys nuus |van=McLeod |voornaam=Duncan |titel=Treasury backs down on crypto rules after 'thousands' of comments |koerant=TechCentral |datum=21 Oktober 2026 |url=https://techcentral.co.za/treasury-crypto-rules-rethink-mtbps/287515/ |besoekdatum=24 Oktober 2026}}</ref> }} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Entrepreneurs]] [[Kategorie:Hoof- uitvoerende beamptes]] [[Kategorie:Baha'i]] [[Kategorie:Kriptogeld]] i0txjysyvosm2rnsa7xpdk5jkt59whz 0 507569 3138936 3085518 2026-10-29T07:35:01Z Rooiratel 90342 3138936 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Noorse sanger}} {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Sondre Bjelland | agtergrondkleur = solo_singer | geboortenaam = Sondre Høiby Bjelland | oorsprong = [[Sandnes]], [[Noorweë]] | genre = [[Popmusiek|Pop]] | beroepe = Sanger, liedjieskrywer | instrumente = Sang, kitaar, klavier | assosiasies = Sumix }} '''Sondre Høiby Bjelland''', wat as '''Sondre Bjelland''' optree, is 'n Noorse sanger en liedjieskrywer van [[Sandnes]].<ref name="planene">{{Verwys nuus |van=Mborja |voornaam=Sonja Loraine |titel=Sondre fra Sandnes om planene etter «The Voice» |koerant=Stavanger Aftenblad |datum=21 Mei 2021 |taal=Noors |url=https://www.aftenbladet.no/kultur/i/Gaprwl/sondre-fra-sandnes-om-planene-etter-the-voice |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> Hy het in 2021 aan die sesde reeks van TV 2 se sangkompetisie ''The Voice'' deelgeneem en net voor die halfeindronde uitgeval.<ref name="live3">{{Verwys web |titel=Sondre åpnet ballet: – Du blir bedre og bedre |webwerf=TV 2 |datum=14 Mei 2021 |taal=Noors |url=https://www.tv2.no/video/underholdning/the-voice/sondre-aapnet-ballet-du-blir-bedre-og-bedre/1656632/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> Saam met Arild Aas vorm hy die popduo Sumix.<ref name="topp">{{Verwys web |titel=Sumix |webwerf=Topp Arrangement |taal=Noors |url=https://www.topparrangement.no/sumix/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> == Agtergrond == Bjelland het in Sandnes grootgeword en hy het ná sy deelname aan ''The Voice'' gesê dat hy baie daaroor bly is. "Dit is baie oop. Ek het nooit gevoel dat ek vir my musiek veroordeel word nie. Almal was ondersteunend," het hy aan ''Stavanger Aftenblad'' gesê.<ref name="planene" /> Benewens sang speel hy kitaar en klavier.<ref name="rogalyd">{{Verwys web |titel=Sondre Bjelland |webwerf=Rogalyd |taal=Noors |url=https://www.rogalyd.no/artist/sondre-bjelland |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> Hy het die musiekrigting by die Vågen videregående skole gevolg. Voor dit was musiek iets wat hy op sy eie gedoen het, en hy het gesê dat die geleenthede om sy musiek bekend te maak ná sy aankoms daar groter geword het. Dit was ook daar dat hy van die mense ontmoet het met wie hy later musiek gemaak het.<ref name="planene" /> In 2014 het hy aan TV 2 se webreeks ''Prosjekt: Boyband'' deelgeneem, waar hy vir die groep Suite Sixteen gekies is, maar hy het hom uit die projek onttrek.<ref name="rogalyd" /> In die herfs van 2020 het hy na [[Oslo]] verhuis<ref>{{Verwys nuus |van=Hansen |voornaam=Ingeborg Thu |titel=Sondre Høiby Bjelland (23): – Støtten fra kjæresten betyr alt for meg |koerant=Sandnesposten |datum=13 Mei 2021 |taal=Noors |url=https://www.sandnesposten.no/sondre-hoiby-bjelland-23-stotten-fra-kjaresten-betyr-alt-for-meg/s/5-105-402674 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> en het in 2021 daar 'n baccalaureusgraad in [[opvoedkunde]] gestudeer.<ref name="planene" /> == Sumix == Bjelland en sy klasmaat Arild Aas het die duo Sumix gestig. Aas, wat uit TV 2 se ''The Stream'' bekend is, sing en speel klaviatuur. Die duo se musiek word as lounge, pop en elektronies beskryf, en hulle beskryf hul liedjies self as ''{{lang|en|summer vibes}}''.<ref name="topp" /> == The Voice == Bjelland het aan die sesde reeks meegedoen. Sy blinde oudisie is op 12 Februarie 2021 uitgesaai, en TV 2 het berig dat die 23-jarige met 'n "ikoniese" liedjie beïndruk het.<ref name="live3" /><ref name="audisie">{{Verwys web |titel=Sondre (23) imponerer med «ikonisk» låt |webwerf=TV 2 |datum=12 Februarie 2021 |taal=Noors |url=https://www.tv2.no/video/underholdning/sondre-23-imponerer-med-ikonisk-lat/20116423 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> Sy mentors was Espen Lind en Matoma, en teen die regstreekse rondes was hy in Matoma se span.<ref name="planene" /><ref name="live3" /> {| class="wikitable" ! Ronde !! Datum !! Liedjie |- | Blinde oudisie || 12 Februarie 2021<ref name="audisie" /> || ''Everybody's Changing'' |- | Duel, saam met Maria Petra Brandal || 5 Maart 2021<ref>{{Verwys web |titel=Rører mentorene med nydelig duett |webwerf=TV 2 |datum=5 Maart 2021 |taal=Noors |url=https://www.tv2.no/video/underholdning/the-voice/roerer-mentorene-med-nydelig-duett/1637187/ |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> || ''Fix You'' van [[Coldplay]] |- | Uitklopronde || 23 April 2021<ref name="apple">{{Verwys web |titel=Sondre Bjelland - Apple Music |webwerf=Apple Music |taal=Noors |url=https://music.apple.com/no/artist/sondre-bjelland/1147129640 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref><ref>{{Verwys web |titel=The Voice 2021: Knockout 3 |webwerf=Deezer |url=https://www.deezer.com/en/album/223415572 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> || ''Hold Back the River'' |- | Tweede regstreekse uitsending || 7 Mei 2021<ref name="live2">{{Verwys web |titel=Sondre gav Matoma ståpels: – Du var helt i vater! |webwerf=TV 2 |datum=7 Mei 2021 |taal=Noors |url=https://www.tv2.no/video/underholdning/sondre-gav-matoma-stapels-du-var-helt-i-vater/20111992 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> || a-ha se weergawe van ''Crying in the Rain'' |- | Derde regstreekse uitsending || 14 Mei 2021<ref name="live3" /> || ''Human'' van [[The Killers]] |} Volgens TV 2 het sy vertoning in die tweede regstreekse uitsending Matoma hoendervleis gegee,<ref name="live2" /> en ''Stavanger Aftenblad'' het berig dat Bjelland na die volgende ronde deurgegaan het.<ref>{{Verwys nuus |van=Mborja |voornaam=Sonja Loraine |titel=Sondre fra Sandnes er videre i The Voice |koerant=Stavanger Aftenblad |datum=7 Mei 2021 |taal=Noors |url=https://www.aftenbladet.no/kultur/i/bnPPl5/to-og-en-halv-rogalending-er-med-videre-i-the-voice |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> Hy het op 14 Mei 2021 uit die kompetisie geval, terwyl ses ander deelnemers deurgegaan het.<ref>{{Verwys nuus |van=Mborja |voornaam=Sonja Loraine |titel=Sondre fra Sandnes ute av The Voice |koerant=Stavanger Aftenblad |datum=14 Mei 2021 |taal=Noors |url=https://www.aftenbladet.no/kultur/i/GakW1x/fredag-synger-sondre-fra-sandnes-for-the-voice-framtiden |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> Ná die kompetisie het hy gesê dat hy nie gedink het hy sou so lank daarin bly nie, maar dat dit ongelooflik lekker was. 'n Groot verhoog en 'n professionele produksie was vir hom nuut, en hy sou die tyd wat hy met sy twee mentors gehad het, saamneem. Hy het bygevoeg dat hy steeds met Matoma kontak hou, dat die program sy begeerte om op musiek te fokus versterk het en dat hy sou aanhou om musiek te skryf en te maak.<ref name="planene" /> == Diskografie == Enkelsnitte wat aan Sumix, Arild Aas en Sondre Bjelland saam toegeskryf word:<ref name="apple" /><ref>{{Verwys web |titel=Sondre Bjelland: albums, songs, concerts |webwerf=Deezer |url=https://www.deezer.com/en/artist/10895344 |besoekdatum=25 Oktober 2026}}</ref> {{Div col|colwidth=20em}} * ''Forever'' (2017) * ''Selfish'' (2017) * ''Clarity'' (2018) * ''HoldUp'' (2018) * ''Indecisive'' (2018) * ''Late Nights'' (2018) * ''Memories'' (2018) * ''Our Love'' (2018) {{Div col end}} Ander uitgawes:<ref name="apple" /> * ''New Skin EP'' (2016), Oskar Myrseth se uitgawe waarop Bjelland as gasmusikant optree * ''Haalandkameratene (Nrk)'' (2021), saam met Jon Sindre Fjellvang, Glenn Lyse en Tobias Lidegran == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Noorse musici]] [[Kategorie:Sangers]] [[Kategorie:Lewende mense]] d3veaj0a2ax3aqwgylbeahjm91n5snp 0 526977 3138900 3113981 2026-10-29T04:42:19Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood. #IABot (v2.0.9.6) 3138900 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Unieke soekpunte waarmee bibliografiese inligting georganiseer word}} In die [[inligtingkunde]] is '''gesagsbeheer''' die proses waarmee inligting georganiseer word, byvoorbeeld in [[Biblioteekkatalogus|biblioteekkatalogusse]], deur vir elke onderwerp of begrip net een enkele, onderskeibare spelling van 'n naam of een identifiseerder te gebruik.<ref name="block1999">Block, R. (1999). ''Authority control: What it is and why it matters''. Besoek op 27 Oktober 2006.</ref><ref name="vermont2003">{{Verwys web |jaar=2003 |titel=Why Does a Library Catalog Need Authority Control and What Is it? |url=http://info.libraries.vermont.gov/LIBRARIES/TSU/Lesson1Authority.htm |url-status=dood |besoekdatum=22 Mei 2015 |werk=Implementing Authority Control |uitgewer=Vermont Department of Libraries}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="vermont2016">{{Verwys web |url=http://libraries.vermont.gov/tsu/authorities1 |titel=Why Does a Library Catalog Need Authority Control and What Is it? |outeur=Implementing Authority Control Workshop |jaar=2016 |uitgewer=Vermont Department of Libraries |argief-url=https://web.archive.org/web/20161118190310/http://libraries.vermont.gov/tsu/authorities1 |argiefdatum=18 November 2016 |besoekdatum=18 November 2016}}</ref> Die beheer oor die vorm van hierdie soekpunte staan in die vakliteratuur as gesagsbeheer bekend.<ref name="snyman">{{Verwys tesis |van=Snyman |voornaam=Maria Magdalena Margaretha |titel=Standaardisasie van Suid-Afrikaanse name in bibliografiese databasisse |tipe=DLitt et Phil-proefskrif |instelling=Randse Afrikaanse Universiteit |datum=1999 |hdl=10210/7010 |url=https://ujcontent.uj.ac.za/esploro/outputs/doctoral/Standaardisasie-van-Suid-Afrikaanse-name-in-bibliografiese/9912103907691 |besoekdatum=26 Oktober 2026}}</ref>{{Rp|21}} Die woord ''gesag'' in die term kom van die gedagte dat een vorm van 'n naam as gesaghebbend beskou word: dit word in een bepaalde vorm vasgestel en daarna konsekwent gebruik, sodat die vorme wat in databasisse opgeneem word, nie van mekaar verskil nie.<ref name="snyman" />{{Rp|13}} Hierdie unieke soekpunte of identifiseerders word in elke katalogus wat die betrokke gesagslêer gebruik, deurgaans toegepas,<ref name="nmsu">{{Verwys web |url=http://lib.nmsu.edu/depts/techsvs/authoritycontrol.shtml |titel=Authority Control at the NMSU Library |jaar=2007 |uitgewer=New Mexico State University |plek=Verenigde State |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20100604000413/http://lib.nmsu.edu/depts/techsvs/authoritycontrol.shtml |argiefdatum=4 Junie 2010 |besoekdatum=25 November 2012}}</ref> en hulle word ook vir ander maniere van data-organisasie soos skakels en kruisverwysings gebruik.<ref name="nmsu" /><ref name="lisbd">{{Verwys web |url=https://www.lisbdnetwork.com/authority-control-in-opac/ |titel=Authority Control in OPAC |datum=27 Oktober 2018 |webwerf=LIS BD Network |besoekdatum=27 Februarie 2022 |argiefdatum=28 Februarie 2022 |argief-url=https://web.archive.org/web/20220228012132/https://www.lisbdnetwork.com/authority-control-in-opac/ |url-status=dood}}</ref> Elke beheerde inskrywing word in 'n gesags''rekord'' na sy omvang en gebruik beskryf, en dié organisasie help die biblioteekpersoneel om die katalogus in stand te hou en vir navorsers bruikbaar te maak.<ref name="wells">{{Verwys web |url=http://www.tnla.org/displaycommon.cfm?an=1&subarticlenbr=44 |titel=Got authorities? Why authority control is good for your library |van=Wells |voornaam=K. |uitgewer=Tennessee Libraries |besoekdatum=23 Januarie 2020 |argiefdatum=13 Januarie 2013 |argief-url=https://web.archive.org/web/20130113095549/http://www.tnla.org/displaycommon.cfm?an=1&subarticlenbr=44 |url-status=dood}}</ref> Katalogiseerders ken aan elke onderwerp, of dit nou 'n outeur, 'n tema, 'n reeks of 'n korporatiewe liggaam is, een unieke identifiseerder of soekpunt toe wat daarna konsekwent, uniek en ondubbelsinnig vir alle verwysings na dieselfde onderwerp gebruik word. Variasies wat uit verskillende spellings, [[transliterasie]]s, [[Skuilnaam|skuilname]] of ander benamings kom, word so uitgeskakel.<ref name="nla">{{Verwys web |url=http://www.nla.gov.au/policy-and-planning/authority-control |titel=Collection description policy |outeur=National Library of Australia |besoekdatum=23 Januarie 2020 |aanhaling=The primary purpose of authority control is to assist the catalogue user in locating items of interest. |argiefdatum=13 Januarie 2013 |argief-url=https://web.archive.org/web/20130113135458/http://www.nla.gov.au/policy-and-planning/authority-control |url-status=dood}}</ref> Die unieke soekpunt kan gebruikers na alle verwante inligting lei, ook na verwante of saamgegroepeerde onderwerpe.<ref name="nla" /> Gesagsrekords kan tot 'n databasis saamgevoeg word wat dan 'n '''gesagslêer''' genoem word, en om hierdie lêers en die "logiese skakels"<ref name="lti">{{Verwys web |url=http://www.authoritycontrol.com/book/export/html/4 |titel=Authority Control at LTI |datum=2012 |url-status=dood |uitgewer=LTI |argief-url=https://web.archive.org/web/20131215130251/http://www.authoritycontrol.com/book/export/html/4 |argiefdatum=15 Desember 2013}}</ref> daarin in stand te hou en by te werk, is die werk van bibliotekarisse en ander katalogiseerders. Gesagsbeheer is gevolglik 'n voorbeeld van 'n beheerde woordeskat en van bibliografiese beheer. Hoewel enige stukkie inligting in beginsel aan gesagsbeheer onderwerp kan word, soos persoons- en korporatiewe name, uniforme titels, reeksname en onderwerpe,<ref name="vermont2003" /><ref name="vermont2016" /> konsentreer katalogiseerders deurgaans op outeursname en op die titels van werke. Een van die gesagslêers wat sedert 1898 wêreldwyd die meeste gebruik word, is die onderwerpshoofde van die [[Biblioteek van die VSA-kongres]]. Inligting verander met die verloop van tyd, wat herorganisasie noodsaak. Volgens een siening is gesagsbeheer nie 'n poging om 'n volmaakte, naatlose stelsel te skep nie, maar 'n voortgesette poging om by hierdie veranderinge te bly en om "struktuur en orde" te bring in die taak om gebruikers te help om inligting te vind.<ref name="wells" /> == Geskiedenis == Die terme ''gesagsbeheer'', ''gesagswerk'', ''gesagslêer'' en ''gesagsrekord'' is nog betreklik nuut, maar die gedagtes daaragter kom al 'n lang pad. Die belangrikheid van gesagsbeheer, en die verband tussen bibliografiese beheer en gesagsbeheer, is al in 1674 uitgelig toe Sir Thomas Hyde onervare bibliotekarisse berispe het wat die belang van eenvormige soekpunte nie besef het nie. Gesagsbeheer was ook die kern van Panizzi se pleidooi toe hy in 1850 voor die trustees van die Britse Museum vir 'n katalogus gepleit het wat meer as net 'n vindlys is. In sy formulering van die funksies van die biblioteekkatalogus het Cutter die data-elemente gespesifiseer wat aan gesagsbeheer onderwerp behoort te word, naamlik onderwerp, outeur, titel en literêre tipe, en hy het ook die eerste keer aan die begrip van 'n gesagslys geraak. Uitdruklike instruksies vir die skep en instandhouding van 'n gesagslys is in 1922 deur Fellows gegee, wat in die tweede uitgawe van ''Cataloging Rules with Explanations and Illustrations'' verskeie bladsye aan die bou van gesagslyste bestee het. Cyril Cleverdon het met sy begrippe van presiesheid en herwinning 'n belangrike bydrae tot die gedagte van die bymekaarbring van inligting gelewer. In 1969 het Lubetzky en Hayes na die behoefte aan die unieke identifisering van werke verwys en veral die noodsaaklikheid van die beheer van name beklemtoon.<ref name="snyman" />{{Rp|21-23}} Die belangstelling in gesagsbeheer het toegeneem soos biblioteke van die kaartkatalogus na die intydse katalogus beweeg het, en die begrip word vandag hoofsaaklik met die intydse katalogus geassosieer.<ref name="snyman" />{{Rp|23}} == Beginsels == Uniekheid, standaardisasie en verwysings of skakels vorm die kern van gesagsbeheer.<ref name="snyman" />{{Rp|32}}<ref name="clack1990">{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=orhBAAAACAAJ |titel=Authority Control: Principles, Applications, and Instructions |uitgewer=UMI Books on Demand |outeur=Clack, D.H. |jaar=1990 |isbn=9780608014432}}</ref> === Uniekheid === Uniekheid behels die individualisering van 'n naam, titel of onderwerp om dit van soortgelyke soekpunte te onderskei. By persone met dieselfde naam word die naam geïndividualiseer deur dit byvoorbeeld met die persoon se geboorte- en sterfdatum te kwalifiseer, soos ''Smith, P.G. (Peter Geoffrey), 1932-'' naas ''Smith, P.G. (Peter George), 1942-''. By korporatiewe name wat dieselfde is, word die naam van die land, staat of provinsie bygevoeg, en by onderwerpe word onderskeidende elemente tussen hakies agter die onderwerp gevoeg.<ref name="snyman" />{{Rp|32-33}} === Standaardisasie === Standaardisasie is 'n voorvereiste vir gehaltebeheer, wat die hoofdoel van gesagsbeheer is. Dit vereis dat biblioteke 'n gemeenskaplike stel standaarde gebruik en gemeenskaplike prosedures volg om struktuur in die katalogus te ontwikkel. Deelname aan enige soort netwerk vereis standaardisasie, en 'n biblioteek se gesagslêers moet met dié van die netwerk ooreenstem.<ref name="snyman" />{{Rp|33}} === Verwysings === Verwysings is die raamwerk wat alles bymekaar hou, en hulle maak 'n prominente deel van gesagslêers uit, want dit is deur verwysings dat verwante inligting bymekaargebring word. 'n Verwysing word net vir 'n soekpunt gemaak waarvoor daar werklik 'n inskrywing in die katalogus bestaan. Vier tipes kom voor:<ref name="snyman" />{{Rp|33-38}} * '''Kykverwysings''' verwys die gebruiker van 'n naam, titel of onderwerp wat nie as soekpunt gebruik is nie, na die vorm wat wel gebruik is. Hulle kom in drie gevalle voor: vir verskillende name (''Claerhout kyk Claerhout, Frans Martin, 1919-''), vir verskillende vorme van 'n naam (''Brink, Andre, 1935- kyk Brink, André P. (André Philippus), 1935-'') en vir variasies in die eerste element van 'n soekpunt, veral by voorvoegsels en dubbelvanne (''Biljon, Madeleine van kyk Van Biljon, Madeleine''; ''Lewis, C. Day kyk Day-Lewis, C.''). * '''Kyk ook-verwysings''' verbind soekpunte wat op een of ander manier verwant is en waar albei as soekpunte aanvaarbaar is. By persoonsname word hulle gemaak wanneer iemand onder twee verskillende name bygedra het (''Cornelissen, Irene, 1934- kyk ook Van Zyl, Irene, 1934-''), en by korporatiewe name waar liggame verwant is of waar 'n naamsverandering voorgekom het. * '''Naam-titelverwysings''' word gebruik wanneer 'n kyk- of kyk ook-verwysing vir 'n titel gemaak moet word wat onder 'n persoons- of korporatiewe naam ingeskryf is. Die naam word dan voor die titel verstrek in sowel die vorm waarvandaan as die vorm waarnatoe verwys word, soos ''Ashe, Gordon. Croaker kyk Creasey, John. Croaker''. * '''Verduidelikende verwysings''' word gebruik waar meer leiding nodig is as wat die ander tipes kan gee. Die terminologie wissel: in plaas van ''kykverwysing'' word soms ''kruisverwysing'' gebruik, en vir die ''kyk ook''-verwysing soms ''skakelverwysing''.<ref name="snyman" />{{Rp|34}} == Doel en voordele == Die biblioteekkatalogus het twee basiese funksies, en gesagsbeheer ondersteun hulle albei. Die '''vindfunksie''' help die gebruiker om vas te stel watter materiaal in die biblioteek beskikbaar is en waar dit gevind kan word; daarvoor moet die katalogus toegang bied tot die name van outeurs, titels en onderwerpe wat in die versameling opgeneem is. Die '''bymekaarbringfunksie''' of kollokasiefunksie verseker dat die gebruiker nie net 'n enkele item kan vind nie, maar alles wat die biblioteek onder 'n bepaalde naam of onderwerp het.<ref name="snyman" />{{Rp|39-41}} Word 'n outeur se naam nie konsekwent in dieselfde vorm gebruik nie, kom boeke deur en oor die outeur verspreid in die katalogus voor en moet die gebruiker rondsoek om alles van die skrywer te vind.<ref name="snyman" />{{Rp|20-21}} Die verdere voordele sluit in: * '''Beter navorsing'''. Gesagsbeheer help navorsers om 'n bepaalde onderwerp met minder vermorste moeite te verstaan.<ref name="nla" /> 'n Goed ontwerpte digitale katalogus of databasis laat 'n navorser 'n paar woorde van 'n inskrywing navraag doen om die reeds vasgestelde term of frase op te roep, wat die akkuraatheid verbeter en tyd spaar.<ref name="ncsu">{{Verwys web |url=https://staff.lib.ncsu.edu/confluence/display/MNC/brief+guidelines+on+authority+control+decision-making |titel=Brief guidelines on authority control decision-making |outeur=NCSU Libraries |datum=2012 |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20130113100248/https://staff.lib.ncsu.edu/confluence/display/MNC/brief+guidelines+on+authority+control+decision-making |argiefdatum=13 Januarie 2013}}</ref> * '''Meer voorspelbare soektogte'''.<ref name="rutgers">{{Verwys web |url=http://www.libraries.rutgers.edu/rul/staff/training/training_docs/authority_control_unicorn.shtml |titel=Authority Control in Unicorn WorkFlows August 2001 |outeur=University Libraries |datum=2012 |besoekdatum=23 Januarie 2020 |aanhaling=Why Authority Control?}}</ref> Dit kan saam met trefwoordsoektogte en Boole-operatore in 'n webblaaier gebruik word,<ref name="lti" /> en dit verhoog die kans dat 'n gegewe soektog relevante items sal oplewer.<ref name="ncsu" /> * '''Konsekwentheid van rekords'''.<ref name="burger1985">{{Verwys boek |url=https://archive.org/details/authorityworkcre00burg |url-access=registrasie |titel=Authority work: The creation, use, maintenance, and evaluation of authority records and files |van=Burger |voornaam=R.H. |uitgewer=Libraries Unlimited |jaar=1985 |isbn=9780872874916}}</ref><ref name="clack1990" /><ref name="maxwell2002">{{Verwys boek |url=https://archive.org/details/maxwellsguidetoa00maxw_0 |url-access=registrasie |titel=Maxwell's guide to authority work |van=Maxwell |voornaam=R.L. |uitgewer=Garfield Library Association |jaar=2002 |isbn=9780838908228}}</ref> * '''Organisasie en struktuur van inligting'''.<ref name="nla" /> * '''Doeltreffendheid vir katalogiseerders'''. Katalogiseerders kan gesagsrekords gebruik wanneer hulle nuwe items probeer kategoriseer, want hulle kan sien watter rekords reeds gekatalogiseer is en kan onnodige werk vermy.<ref name="nla" /><ref name="lti" /> Die katalogiseerder hoef ook nie self deur 'n komplekse stel reëls te worstel om oor die vorm van 'n soekpunt te besluit nie, want bestaande gesagsrekords en hul verwysings kan na die plaaslike gesagslêer oorgekopieer word.<ref name="snyman" />{{Rp|25-26}} * '''Benutting van biblioteekhulpbronne'''. Gesagsbeheer help verseker dat biblioteke 'n akkurate inventaris van hul materiaal het, sodat 'n hulpbron wat reeds besit word, nie weer bestel word nie.<ref name="nla" /> * '''Minder foute'''. Dit kan foute opspoor wat deur tikfoute of spelfoute veroorsaak is en wat soms met verloop van tyd opbou, 'n verskynsel wat soms ''gehalteverskuiwing'' genoem word. Hierdie foute kan dan deur biblioteekpersoneel of deur outomatiese opruimprogrammatuur reggestel word.<ref name="wells" /><ref name="calhoun" /> == Voorbeelde == === Verskillende name vir dieselfde onderwerp === [[Lêer:Diana, Princess of Wales 1997 (2).jpg|duimnael|regs|upright|[[Diana, Prinses van Wallis]] word in een gesagslêer as "Windsor, Diana, Princess of Wales" beskryf, wat 'n amptelike soekpunt is.]] Binne een katalogus bestaan daar soms verskillende name of spellings vir net een persoon of onderwerp.<ref name="nla" /><ref name="rutgers" /> Hierdie variasie kan veroorsaak dat navorsers relevante inligting miskyk. Katalogiseerders gebruik gesagsbeheer om materiaal saam te groepeer wat logies bymekaar hoort maar wat verskillend aangebied word. Rekords word gebruik om uniforme titels vas te stel wat alle weergawes van 'n gegewe werk onder een unieke soekpunt bymekaarbring, selfs waar sulke weergawes onder verskillende titels uitgegee is. Met gesagsbeheer verteenwoordig een enkele voorkeurnaam al die variasies, insluitend verskillende spellings en spelfoute, hoof- teenoor kleinletters en verskillende datums. In [[Wikipedia]] word die eerste vrou van [[Charles III van die Verenigde Koninkryk|Charles III]] byvoorbeeld deur die artikel [[Diana, Prinses van Wallis]] beskryf, maar ook deur verskeie ander benamings wat na dieselfde hoofartikel herlei. In 'n aanlyn biblioteekkatalogus kan die inskrywings so lyk:<ref name="vermont2003" /><ref name="vermont2016" /> # Diana. (1) # Diana, Princess of Wales. (1) # Diana, Princess of Wales, 1961-1997. (13) # Diana, Princess of Wales 1961-1997. (1) # DIANA, PRINCESS OF WALES, 1961-1997. (1) Hierdie terme beskryf dieselfde persoon. Gesagsbeheer bring hulle dus tot een unieke inskrywing of amptelik gemagtigde soekpunt terug: ''Diana, Princess of Wales, 1961-1997''.<ref name="viaf" /> {| class="wikitable" style="clear: right" |- ! Gesagslêer ! Soekpunt of ID |- | style="font-weight:bold;" | [[Virtual International Authority File]] | VIAF-ID: 107032638 |- | style="font-weight:bold;" | [[Wikipedia]]-artikel of -kategorie | [[Diana, Prinses van Wallis]] |- | style="font-weight:bold;" | [[Wikidata]] | Wikidata-identifiseerder: [https://www.wikidata.org/wiki/Q9685 Q9685] |- | style="font-weight:bold;" | [[Gemeinsame Normdatei]] (GND) | GND-ID: 118525123 |- | style="font-weight:bold;" | [[Biblioteek van die VSA-kongres]] | Diana, Princess of Wales, 1961-1997 |- | style="font-weight:bold;" | [[WorldCat]] Identities | Diana Princess of Wales 1961-1997 |- | style="font-weight:bold;" | [[Nasionale Biblioteek van Spanje]] | Windsor, Diana, Princess of Wales |- | style="font-weight:bold;" | KANTO (Finland) | Diana, Walesin prinsessa; KANTO-ID: 000104109 |- | style="font-weight:bold;" | Getty Union List of Artist Names | Diana, Princess of Wales English noble and patron, 1961-1997 |- | style="font-weight:bold;" | [[Koninklijke Bibliotheek]] (Nederland) | Diana, prinses van Wales, 1961-1997<ref name="viaf">[[viaf:107032638/|Virtual International Authority File]]. Rekords vir prinses Diana, besoek op 12 Maart 2013.</ref> |} Verskillende biblioteke in verskillende lande gebruik in die algemeen verskillende soekpunte en identifiseerders in hul gesagslêers, wat tot verwarring kan lei, maar daar bestaan internasionaal verskillende benaderings om dié verwarring te verminder. Een internasionale poging om sulke verwarring te voorkom, is die [[Virtual International Authority File]], 'n gesamentlike poging om een enkele soekpunt vir 'n bepaalde onderwerp te voorsien. Dit is 'n manier om inligting uit verskillende gesagslêers oor die wêreld te standaardiseer, soos die [[Gemeinsame Normdatei]] (GND), wat deur baie biblioteke in die Duitssprekende lande en die Verenigde State gesamentlik in stand gehou en gebruik word. Die doel is om een enkele wêreldwye virtuele gesagslêer te skep. Die ID vir prinses Diana in die GND is byvoorbeeld ''118525123'' (voorkeurnaam: ''Diana <Wales, Prinzessin>''), terwyl die [[Biblioteek van die VSA-kongres]] die term ''Diana, Princess of Wales, 1961-1997'' gebruik; ander gesagslêers maak ander keuses. Die Virtual International Authority File se keuse vir al hierdie variasies is ''VIAF-ID: 107032638'', dus een gemeenskaplike nommer wat al die variasies verteenwoordig.<ref name="viaf" /> === Dieselfde naam vir verskillende onderwerpe === Soms is twee verskillende outeurs onder dieselfde naam gepubliseer,<ref name="nla" /> en dit kan ook gebeur waar 'n titel identies aan 'n ander titel of aan 'n gesamentlike uniforme titel is.<ref name="nla" /> Ook dit kan verwarring veroorsaak. Verskillende outeurs kan korrek van mekaar onderskei word deur byvoorbeeld 'n middelvoorletter by een van die name te voeg; verder kan ander inligting by 'n inskrywing gevoeg word om die onderwerp te verduidelik, soos 'n geboortejaar, 'n sterfjaar, 'n reeks jare waarin die persoon werksaam was, soos 1918-1965, of 'n kort beskrywende byvoeging. Wanneer katalogiseerders verskillende onderwerpe met soortgelyke of identiese soekpunte teenkom, kan hulle hulle met gesagsbeheer uitmekaar hou. Variasies in soekpunte in bibliografiese databasisse word hoofsaaklik veroorsaak deur variasies in name soos dit op die hoofbron van inligting voorkom. ISO 1086:1991 gee 'n uiteensetting van hoe outeursname op die titelblad van boeke aangebied behoort te word, maar ten spyte van sulke riglyne kom variasies steeds voor.<ref name="snyman" />{{Rp|75-76}} == Gesagsrekords en gesagslêers == [[Lêer:An example of an authority record.png|duimnael|regs|Voorbeeld van 'n gesagsrekord, met die gemagtigde soekpunt boaan en die kykverwysings daaronder.]] 'n Gebruiklike manier om gesagsbeheer in 'n bibliografiese katalogus toe te pas, is om 'n afsonderlike indeks van gesagsrekords op te stel wat met die soekpunte in die hoofkatalogus verband hou en hulle beheer. Hierdie afsonderlike indeks word dikwels die gesagslêer genoem. Dit bevat 'n indekseerbare rekord van al die besluite wat katalogiseerders in 'n gegewe biblioteek, of al hoe meer in 'n katalogiseringskonsortium, geneem het, en katalogiseerders raadpleeg dit wanneer hulle besluite oor soekpunte neem of hersien. Die rekords bevat gevolglik dokumentasie oor die bronne wat gebruik is om 'n bepaalde voorkeursoekpunt vas te stel, en kan ook inligting bevat wat tydens die navorsing oor die soekpunt ontdek is en wat nuttig kan wees.<ref name="calhoun" /> 'n Gesagsrekord is 'n enkele rekord in die gesagslêer wat die gesagsvorm van 'n soekpunt aandui. Dit kan variante vorme van die soekpunt, verwysings na en van die soekpunt, katalogiseringsnotas, historiese inligting en verwysings na die bronne insluit wat in die bepaling van die vorm geraadpleeg is. 'n Gesagsrekord is net van nut vir soekpunte wat vir meer as een bibliografiese rekord geldig is, en dus nie vir die werklike titel of die ISBN nie, wat uniek aan een item is. Gesagsrekords word vir name, waaronder uniforme titels en persoons- en korporatiewe name, en ook vir reekse en onderwerpe geskep, en elke kategorie verrig 'n ander funksie in die bibliografiese organisasieproses: naamgesagsrekords ondersteun die keuse en die vorm van name, terwyl onderwerpsgesagsrekords die gebruik van bepaalde onderwerpshoofde in die katalogus dokumenteer.<ref name="snyman" />{{Rp|25-27}} Gesagslêers verskaf wel inligting oor 'n bepaalde onderwerp, maar hul primêre funksie is nie om inligting te verskaf nie, maar om dit te organiseer.<ref name="calhoun">{{Verwys konferensie |voornaam=Karen |van=Calhoun |uitgewer=California Academy of Sciences |url=https://researcharchive.calacademy.org/research/informatics/taf/proceedings/Calhoun.html |titel=A Bird's Eye View of Authority Control in Cataloging |book-title=Proceedings of the Taxonomic Authority Files Workshop |konferensie=Workshop on the Compilation, Maintenance, and Dissemination of Taxonomic Authority Files (TAF) |datum=1998 |plek=Washington, D.C. |besoekdatum=25 November 2012}}</ref> Hulle bevat genoeg inligting om vas te stel dat 'n gegewe outeur of titel uniek is, maar niks meer nie; inligting wat interessant maar irrelevant is, word in die algemeen uitgesluit. Gebruike wissel internasionaal, maar gesagsrekords in die Engelssprekende wêreld bevat in die algemeen die volgende inligting: * '''Soekpunte''' gee die voorkeurtitel wat as die amptelike en gemagtigde weergawe gekies is. Dit is belangrik dat die soekpunt uniek is; is daar 'n botsing met 'n identiese soekpunt, moet een van die twee gekies word: {{Blockquote |text=Omdat soekpunte toegang tot die katalogus verleen, is dit belangrik om te sorg dat hulle onderskeibaar is en nie met bestaande inskrywings bots nie. Die Engelse romanskrywer William Collins (1824-1889), wie se werke ''The Moonstone'' en ''The Woman in White'' insluit, is byvoorbeeld beter bekend as [[Wilkie Collins]]. Katalogiseerders moet besluit onder watter naam die publiek heel waarskynlik sou soek, en of 'n kyk ook-verwysing gebruik moet word om alternatiewe vorme van 'n persoon se naam te verbind. |author=M.K. Mason |title=''Purpose of authority work and files''<ref name="mason">{{Verwys web |url=http://www.moyak.com/papers/libraries-bibliographic-control.html |titel=Purpose of Authority Work and Files |webwerf=www.moyak.com}}</ref>}} * '''Kruisverwysings''' is ander vorme van die naam of titel wat in die katalogus kan voorkom: *# ''Kykverwysings'' is vorme van die naam of titel wat die onderwerp beskryf maar wat ten gunste van die gemagtigde soekpunt oorgeslaan of afgekeur is. *# ''Kyk ook-verwysings'' wys na ander vorme van die naam of titel wat self ook gemagtig is. Hierdie verwysings wys in die algemeen na vroeëre of later vorme van 'n naam of titel. * '''Regverdigingsverklarings''' is 'n kort weergawe wat die katalogiseerder opstel oor die bepaalde inligtingsbronne wat gebruik is om sowel die gemagtigde as die afgekeurde vorme te bepaal. Soms word die titel en publikasiedatum van die bron, die plek van die naam of titel op daardie bron, en die vorm waarin dit daar voorkom, aangehaal. [[Lêer:Sample Catalog Record.png|duimnael|regs|220px|Kaartkatalogusrekords soos hierdie een was vroeër fisiese kaarte in lang reghoekige laaie in 'n biblioteek; vandag word dié inligting in die algemeen in aanlyn databasisse gestoor.<ref name="calhoun" />]] [[Lêer:Sample Name Authority Record.png|duimnael|regs|220px|Gesagsbeheer met "Kesey, Ken" as die gekose soekpunt.<ref name="calhoun" />]] Die Ierse skrywer Brian O'Nolan, wat van 1911 tot 1966 geleef het, het byvoorbeeld onder baie [[Skuilnaam|skuilname]] soos Flann O'Brien en Myles na Gopaleen geskryf. Katalogiseerders by die [[Biblioteek van die VSA-kongres]] het een vorm, ''O'Brien, Flann, 1911-1966'', as die amptelike soekpunt gekies.<ref name="locauth">{{Verwys web |url=http://authorities.loc.gov/ |webwerf=Library of Congress |titel=Authorities files}}</ref> Hierdie voorbeeld bevat al drie elemente van 'n geldige gesagsrekord. Die soekpunt ''O'Brien, Flann, 1911-1966'' is die vorm van die naam wat die Biblioteek van die VSA-kongres as gesaghebbend gekies het, en in beginsel behoort elke rekord in die katalogus wat 'n werk deur hierdie outeur verteenwoordig, hierdie vorm as sy outeursoekpunt te hê. Die vorme wat onmiddellik daaronder volg en met ''Na Gopaleen, Myles, 1911-1966'' begin, is die kykverwysings. Hierdie vorme van die outeur se naam kom wel in die katalogus voor, maar net as transkripsies en nie as soekpunte nie. Doen 'n gebruiker 'n navraag onder een van hierdie variante vorme, kry hy of sy die antwoord "Kyk O'Brien, Flann, 1911-1966". Daar is nog 'n spellingvariant van die Gopaleen-naam: ''Na gCopaleen, Myles, 1911-1966'' het 'n ekstra ''C'' omdat die outeur ook die nie-verengelste Ierse spelling van sy skuilnaam gebruik het, waarin die hoofletter ''C'' die korrekte stamwoord wys terwyl die voorafgaande ''g'' die uitspraak in konteks aandui. Kom 'n biblioteekgebruiker dus hierdie spellingvariant teë, word hy of sy nogtans na dieselfde outeur gelei. Kyk ook-verwysings, wat van die een gemagtigde soekpunt na 'n ander wys, is by gesagsrekords vir persoonsname uiters skaars, al kom hulle dikwels in naamgesagsrekords vir korporatiewe liggame voor. Die laaste vier inskrywings in hierdie rekord, wat met ''His At Swim-Two-Birds ... 1939'' begin, vorm die regverdiging vir hierdie bepaalde vorm van die naam: dit het in dié vorm op die 1939-uitgawe van die outeur se roman ''At Swim-Two-Birds'' voorgekom, terwyl die outeur se ander skuilname op later publikasies verskyn het. == Toegangsbeheer == Om een enkele gemagtigde soekpunt te kies wat alle vorme van 'n naam verteenwoordig, is dikwels 'n moeilike en ingewikkelde taak, aangesien enige gegewe persoon sy of haar naam wettig kon verander het of in die loop van 'n lewe 'n verskeidenheid wettige name kon gebruik het, naas 'n verskeidenheid bynames, skuilname, verhoogname of ander alternatiewe name. Dit kan veral moeilik wees om een gemagtigde soekpunt te kies vir mense wie se verskillende name omstrede politieke of maatskaplike konnotasies het, want die keuse van die gemagtigde soekpunt kan as 'n onderskrywing van die betrokke politieke of maatskaplike ideologie gesien word. 'n Alternatief vir die gebruik van gemagtigde soekpunte is die gedagte van '''toegangsbeheer''', waar verskillende vorme van 'n naam met mekaar geskakel word sonder dat enige vorm van die naam as gesaghebbend verklaar word.<ref name="snyman" />{{Rp|13}}<ref name="barnhart">{{Verwys web |url=http://worldcat.org/arcviewer/1/OCC/2003/06/20/0000003520/viewer/file81.html |titel=Access Control Records: Prospects and Challenges |van=Barnhart |voornaam=L. |werk=Authority Control in the 21st Century: An Invitational Conference |besoekdatum=28 Januarie 2020}}</ref> == Koöperatiewe katalogisering == Voor die opkoms van digitale aanlyn katalogusse en die internet het die katalogiseringsafdelings binne elke biblioteek die skep en instandhouding van 'n biblioteek se gesagslêers in die algemeen self behartig. Daar was dus van nature 'n aansienlike verskil tussen die gesagslêers van verskillende biblioteke. In die vroeë deel van die biblioteekgeskiedenis is dit in die algemeen aanvaar dat die verskille tussen die katalogusse van verskillende biblioteke nie veel saak maak nie, solank 'n biblioteek se eie katalogus intern konsekwent is. Soos biblioteke meer op die behoeftes van navorsers ingestel geraak en meer met ander biblioteke begin omgaan het, het die waarde van standaardkatalogiseringspraktyke erkenning begin kry. Met die opkoms van geoutomatiseerde databasistegnologie het katalogiseerders koöperatiewe konsortiums begin stig, soos [[OCLC]] en RLIN in die Verenigde State, waarin katalogiseringsafdelings van biblioteke oor die hele wêreld hul rekords tot 'n gedeelde databasis bygedra en hul rekords daaruit geneem het. Dié ontwikkeling het die behoefte aan nasionale standaarde vir gesagswerk laat ontstaan. In die Verenigde State funksioneer die vernaamste organisasie vir die instandhouding van katalogiseringstandaarde ten opsigte van gesagswerk onder die vaandel van die Biblioteek van die VSA-kongres se Program for Cooperative Cataloging. Dit staan as die Name Authority Cooperative Program, of NACO Authority, bekend.<ref name="pcc">{{Verwys web |url=https://www.loc.gov/aba/pcc/ |titel=Program for Cooperative Cataloging |outeur=Library of Congress |webwerf=Library of Congress |besoekdatum=16 Maart 2015}}</ref> == Gesagsbeheer in Suid-Afrika == Die program vir universele bibliografiese beheer bepaal ten opsigte van name dat elke nasionale bibliografiese agentskap vir die skep van die gesaghebbende vorm van die betrokke land se outeurs se name verantwoordelikheid moet aanvaar, in ooreenstemming met internasionale standaarde, en dat die gestandaardiseerde vorm van outeursname, hetsy persoonlik of korporatief, op nasionale en internasionale vlak vir gebruik deur ander instansies en lande beskikbaar gestel moet word.<ref name="snyman" />{{Rp|2}} Teen die einde van die 1990's was die twee belangrikste instellings vir die voorsiening van bibliografiese dienste op nasionale vlak in Suid-Afrika die [[Staatsbiblioteek]] en Sabinet Online. As nasionale bibliografiese agentskap het die Staatsbiblioteek die Suid-Afrikaanse Nasionale Bibliografie (SANB) aan die hand van publikasies saamgestel wat dit as een van die pligleweringsbiblioteke ingevolge die Wet op Pliglewering van Publikasies (Wet 54 van 1997) ontvang het. 'n Naamgesagslêer van persoonlike en korporatiewe name is in ooreenstemming met die beginsels van universele bibliografiese beheer en as deel van die SANB in stand gehou. Instansies wat met Sabinet Online saamgewerk het, het onder meer tot die koöperatiewe databasis SACat bygedra deur nuwe bibliografiese rekords by te voeg of besitmeldings aan bestaande rekords te koppel.<ref name="snyman" />{{Rp|2-3}} Die behoefte aan 'n gesagslys vir Suid-Afrikaanse name is by verskeie geleenthede uitgespreek. Tydens die ''Expert Seminar on Bibliographic Control in South Africa'' van 19 en 20 Mei 1994 is 'n gesagslêer vir Suid-Afrikaanse name as een van 'n aantal noodsaaklike nasionale bibliografiese dienste geïdentifiseer, en by 'n latere seminaar oor bibliografiese standaarde is die gebrek aan konsekwentheid in naam-, reeks- en onderwerpsgesagslêers as een van die struikelblokke vir samewerking in Suid-Afrikaanse koöperatiewe databasisse genoem.<ref name="snyman" />{{Rp|4-5}} Die probleme wat by naamgesagsbeheer van Suid-Afrikaanse name ondervind word, sluit die verandering van name en naamvorme in, veranderinge in katalogiseringskodes, variasies in name, dieselfde naam vir verskillende outeurs, 'n gebrek aan standaardisasie binne biblioteke self, koste en tyd, en 'n gebrek aan kennis en kundigheid.<ref name="snyman" />{{Rp|61-116}} == Standaarde == Daar bestaan verskeie standaarde, wat verskillende akronieme gebruik. === Standaarde vir gesagsmetadata === * MARC-standaarde vir gesagsrekords in masjienleesbare formaat.<ref name="marc21">{{Verwys web |url=https://www.loc.gov/marc/authority/ecadhome.html |titel=MARC 21 Format for Authority Data |webwerf=Library of Congress Network Development and MARC Standards Office |besoekdatum=18 Desember 2011}}</ref> * Metadata Authority Description Schema (MADS), 'n [[XML]]-skema vir 'n stel gesagselemente wat gebruik kan word om metadata oor agente (mense, organisasies), gebeure en terme (onderwerpe, geografiese name, genres en so meer) te verskaf. * Encoded Archival Context, 'n XML-skema vir gesagsrekords wat aan ''ISAAR'' voldoen. === Standaarde vir objekidentifikasie, beheer deur 'n identifikasiegesag === * Stelsels vir die identifikasie van regspersoonlikheid (persoons-ID's) en hul gesagsinstansies: ** ''ISAAR (CPF)'', die ''International Standard Archival Authority Record'' vir korporatiewe liggame, persone en families,<ref name="isaar">{{Verwys web |url=http://www.ica.org/en/node/30230 |titel=ISAAR (CPF): International standard archival authority record for corporate bodies, persons, and families |uitgawe=2de |outeur=International Council on Archives |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20070605022557/http://www.ica.org/en/node/30230 |argiefdatum=5 Junie 2007}}</ref> uitgegee deur die International Council on Archives.<ref name="ica">{{Verwys web |url=http://www.ica.org/ |titel=ICArchives: Page d'accueil: Accueil |outeur=International Council on Archives |uitgewer=Ica.org |besoekdatum=18 Desember 2011}}</ref> ** ''ISNI'', die ''International Standard Name Identifier'' *** [[ORCID]], die ''Open Researcher and Contributor ID'', 'n deelversameling van ''ISNI'' om wetenskaplike en ander akademiese outeurs uniek te identifiseer. *** ''DAI'', die ''Digital Author Identification'', nog 'n deelversameling van ''ISNI''. ** ''GRID'', die ''Global Research Identifier Database'' ** [[Gemeinsame Normdatei|''GND'']], die ''Gemeinsame Normdatei'', die gesagslêer vir persoonsname, korporatiewe liggame en onderwerpshoofde in die Duitssprekende lande. ** ''KANTO'' (''finaf''), die gesagslêer vir persone en korporatiewe liggame in Finland. ** ''LCCN'', die ''Library of Congress Control Number'' ** ''NDL'', die Nasionale Dieetbiblioteek van Japan ** [[Virtual International Authority File|''VIAF'']], die ''Virtual International Authority File'', 'n samevoeging van gesagslêers wat tans op persoons- en korporatiewe name gerig is. ** [[WorldCat]] Identities * Stelsels vir die identifikasie van bibliografiese objekte en hul gesagsinstansies: ** [[Digitale objek-identifiseerder|''DOI'']], die digitale objek-identifiseerder ** ''urn:lex'', vir die identifiseerders van regsdokumente, beheer deur plaaslike regsgesagsinstansies. ** [[ISBN]], die Internasionale Standaard Boeknommer ** [[ISSN]], die Internasionale Standaard Reeksnommer * Ander identifikasiestelsels, vir generiese benoemde entiteite, en hul gesagsinstansies: ** GeoNames ** ''TGN'', die ''Getty Thesaurus of Geographic Names'' === Standaarde vir die metadata van geïdentifiseerde objekte === * vCard * Dublin Core == Verwysings == {{Verwysings|30em}} {{Normdata}} [[Kategorie:Biblioteke]] [[Kategorie:Inligtingkunde]] 6swvebd9iv8xwak9cedd4z8zc8ttxzf 0 534780 3138870 3135106 2026-10-28T21:01:33Z ~2026-57574-27 217146 3138870 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Donald III |titel = [[Lys van monarge van Skotland|Koning van Skotland]] |beeld = |byskrif = |dinastie = [[Huis van Dunkeld|Dunkeld]] |bewind = 1094-1097; 1094-1097 |volle naam = Domnall mac Donnchada |andertitels = |geboortedatum = Omstreeks 1032 |sterftedatum = 1099 |voorganger = [[Malcolm III]]; [[Duncan II]] |opvolger = [[Duncan II van Skotland|Duncan II]]: [[Edgar van Skotland|Edgar]] |kinders = 'n Dogter, Bethóc |vader = [[Duncan I]] |moeder = Suthen }} '''Donald III''' (Middeleeuse Gallies: ''Domnall mac Donnchada''; moderne [[Gallies]]: ''Dòmhnall mac Dhonnchaidh''; omstreeks 1032-1099) was van 1093 tot 1094 en van 1094 tot 1097 koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was die seun van [[Duncan I]] en was bekend as ''Domnall Bán'', of '''Donald die Regverdige'''. ==Vroeë lewe== Donald is omstreeks 1033 gebore, tydens die bewind van sy oupagrootjie, [[Malcolm II van Skotland|Malcolm II]]. Malcolm het op 80-jarige ouderdom gesterf, toe Donald nog 'n baba was, en hy is opgevolg deur sy kleinseun, [[Duncan I]]. Dié is egter in 1040 dood, toe Donald nog 'n seun was. Hy is gedood deur [[Macbeth van Skotland|Macbeth]], nog 'n kleinseun van Malcolm II, wat die troon geroof het. Ná sy pa se dood het Donald vir 17 jaar in [[Ierland]] gaan skuil uit vrees dat Macbeth hom sou vermoor. Toe Donald volwasse was, het hy Macbeth omvergewerp en die nuwe koning geword. Hy was toe 25 jaar oud. Dit lyk of Donald nie tydens die bewind van sy ouer broer, [[Malcolm III]] (Máel Coluim mac Donnchada), sy gekose erfgenaam was nie, maar dat Malcolm sy oudste seun, Eduard, sy oudste seun by Margaret van Wessex, as sy opvolger aangewys het.<ref>''Scottish Annals'', p. 112, wat Symeon van Durham aanhaal. Duncan, p. 54; Oram, ''David I'', p. 39.</ref> As dit die geval was, het Malcolm se dood en dié van Edward tydens 'n veldtog in November 1093 sy planne deurmekaar gekrap. == Verwysings == {{Verwysings}} ===Bronne=== * Duncan, A.A.M.; ''The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence'', Edinburgh University Press, 2002. {{ISBN|0-7486-1626-8}} * Oram, Richard; ''David I: The King Who Made Scotland'', Tempus, Stroud, 2004. {{ISBN|0-7524-2825-X}} == Eksterne skakels == {{vertaaluit| taalafk = en | il = Donald III of Scotland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] ea820n770zcxhvb4ycw3cx6x68ifrpa 3138871 3138870 2026-10-28T21:46:36Z BurgertB 2401 Klaar 3138871 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Donald III |titel = [[Lys van monarge van Skotland|Koning van Skotland]] |beeld = |byskrif = |dinastie = [[Huis van Dunkeld|Dunkeld]] |bewind = 1094-1097; 1094-1097 |volle naam = Domnall mac Donnchada |andertitels = |geboortedatum = Omstreeks 1032 |sterftedatum = 1099 |voorganger = [[Malcolm III]]; [[Duncan II]] |opvolger = [[Duncan II van Skotland|Duncan II]]: [[Edgar van Skotland|Edgar]] |kinders = 'n Dogter, Bethóc |vader = [[Duncan I]] |moeder = Suthen }} '''Donald III''' (Middeleeuse Gallies: ''Domnall mac Donnchada''; moderne [[Gallies]]: ''Dòmhnall mac Dhonnchaidh''; omstreeks 1032-1099) was van 1093 tot 1094 en van 1094 tot 1097 koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was die seun van [[Duncan I]] en was bekend as ''Domnall Bán'', of '''Donald die Regverdige'''. ==Vroeë lewe== Donald is omstreeks 1033 gebore, tydens die bewind van sy oupagrootjie, [[Malcolm II van Skotland|Malcolm II]]. Malcolm het op 80-jarige ouderdom gesterf, toe Donald nog 'n baba was, en hy is opgevolg deur sy kleinseun, [[Duncan I]]. Dié is egter in 1040 dood, toe Donald nog 'n seun was. Hy is gedood deur [[Macbeth van Skotland|Macbeth]], nog 'n kleinseun van Malcolm II, wat die troon geroof het. Ná sy pa se dood het Donald vir 17 jaar in [[Ierland]] gaan skuil uit vrees dat Macbeth hom sou vermoor. Toe Donald volwasse was, het hy Macbeth omvergewerp en die nuwe koning geword. Hy was toe 25 jaar oud. Dit lyk of Donald nie tydens die bewind van sy ouer broer, [[Malcolm III]] (Máel Coluim mac Donnchada), sy gekose erfgenaam was nie, maar dat Malcolm sy oudste seun, Eduard, sy oudste seun by Margaret van Wessex, as sy opvolger aangewys het.<ref>''Scottish Annals'', p. 112, wat Symeon van Durham aanhaal. Duncan, p. 54; Oram, ''David I'', p. 39.</ref> As dit die geval was, het Malcolm se dood en dié van Edward tydens 'n veldtog in November 1093 sy planne deurmekaar gekrap. ==Bewind== Volgens die ''[[Angel-Saksiese Kroniek]]'' is Donald ná koningin Margaret se dood as koning gekies en het hy Malcolm III se seuns by Margaret uit die koninklike hof verdryf. Die Annale van Ulster skryf Duncan II is op bevel van Donald en sy halfbroer [[Edmund of Scotland|Edmund]] vermoor. Donald het weer die bewind oorgeneem, waarskynlik met Edmund as sy aangewese erfgenaam. Donald was teen dié tyd ’n bejaarde man van ongeveer 62 jaar en het geen bekende seuns gehad nie, wat ’n erfgenaam noodsaaklik gemaak het. [[Edgar van Skotland|Edgar]], die oudste oorlewende seun van Malcolm en Margaret, het hom eindelik opgevolg. Johannes van Fordun<ref>Johannes van Fordun; ''Chronicle of the Scottish Nation'', red. William Forbes Skene, 2 vols. Herdruk, Llanerch Press, Lampeter, 1993. {{ISBN|1-897853-05-X}}</ref> haal die koningslyste aan en skryf Edgar het Donald “laat blind maak en tot ewige gevangenskap veroordeel”. Die bejaarde voormalige koning is in 1099, op 67-jarige leeftyd, in die gevangenis oorlede. ==Fiktiewe uitbeelding== In [[William Shakespeare]] se toneelstuk ''[[Macbeth]]'' is die minder belangrike karakter Donalbain 'n voorstelling van Donald III. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * Oram, Richard; ''David I: The King Who Made Scotland'', Tempus, Stroud, 2004. {{ISBN|0-7524-2825-X}} * Duncan, A.A.M.; ''The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence'', Edinburgh University Press, 2002. {{ISBN|0-7486-1626-8}} * [https://www.royal.uk/donald-iii-r-1093-1094-1094-1097 Donald III] op die amptelike webtuiste van die Engels monargie. * Anderson, Alan Orr; ''Scottish Annals from English Chroniclers A.D. 500–1286'', D. Nutt, Londen, 1908. * Ashley, Mike; "British Kings and Queens", p. 115, Carroll & Graf, NY, 2002. {{ISBN|0-7867-1104-3}} * McDonald, R. Andrew; ''Outlaws of Medieval Scotland: Challenges to the Canmore Kings, 1058–1266'', Tuckwell Press, Oos-Linton, 2003. {{ISBN|1-86232-236-8}} * Bernard Burke, Ashworth P. Burke. A Genealogical and Heraldic History of the Peerage and Baronetage, the Privy Council, Knightage, and Companionage, 1934 https://books.google.com/books?id=vpHySDcAmU8C&hl=en&gbpv=0&kptab=overview#pli=1 {{vertaaluit| taalafk = en | il = Donald III of Scotland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] 2q8u7jl2owv55m3yq8cwiqh4fsfq6uq 3138872 3138871 2026-10-28T21:54:08Z BurgertB 2401 3138872 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Donald III |titel = [[Lys van monarge van Skotland|Koning van Skotland]] |beeld = |byskrif = |dinastie = [[Huis van Dunkeld|Dunkeld]] |bewind = 1094-1097; 1094-1097 |volle naam = Domnall mac Donnchada |andertitels = |geboortedatum = Omstreeks 1032 |sterftedatum = 1099 |voorganger = [[Malcolm III]]; [[Duncan II]] |opvolger = [[Duncan II van Skotland|Duncan II]]: [[Edgar van Skotland|Edgar]] |kinders = 'n Dogter, Bethóc |vader = [[Duncan I]] |moeder = Suthen }} '''Donald III''' (Middeleeuse Gallies: ''Domnall mac Donnchada''; moderne [[Gallies]]: ''Dòmhnall mac Dhonnchaidh''; omstreeks 1032-1099) was van 1093 tot 1094 en van 1094 tot 1097 koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was die seun van [[Duncan I]] en was bekend as ''Domnall Bán'', of '''Donald die Regverdige'''. ==Vroeë lewe== Donald is omstreeks 1033 gebore, tydens die bewind van sy oupagrootjie, [[Malcolm II van Skotland|Malcolm II]]. Malcolm het op 80-jarige ouderdom gesterf, toe Donald nog 'n baba was, en hy is opgevolg deur sy kleinseun, [[Duncan I]]. Dié is egter in 1040 dood, toe Donald nog 'n seun was. Hy is gedood deur [[Macbeth van Skotland|Macbeth]], nog 'n kleinseun van Malcolm II, wat die troon geroof het. Ná sy pa se dood het Donald vir 17 jaar in [[Ierland]] gaan skuil uit vrees dat Macbeth hom sou vermoor. Toe Donald volwasse was, het hy Macbeth omvergewerp en die nuwe koning geword. Hy was toe 25 jaar oud. Dit lyk of Donald nie tydens die bewind van sy ouer broer, [[Malcolm III]] (Máel Coluim mac Donnchada), sy gekose erfgenaam was nie, maar dat Malcolm sy oudste seun, Eduard, sy oudste seun by Margaret van Wessex, as sy opvolger aangewys het.<ref>''Scottish Annals'', p. 112, wat Symeon van Durham aanhaal. Duncan, p. 54; Oram, ''David I'', p. 39.</ref> As dit die geval was, het Malcolm se dood en dié van Edward tydens 'n veldtog in November 1093 sy planne deurmekaar gekrap. ==Bewind== Volgens die ''[[Angel-Saksiese Kroniek]]'' is Donald ná koningin Margaret se dood as koning gekies en het hy Malcolm III se seuns by Margaret uit die koninklike hof verdryf. Die Annale van Ulster skryf Duncan II is op bevel van Donald en sy halfbroer Edmund vermoor. Donald het weer die bewind oorgeneem, waarskynlik met Edmund as sy erfgenaam. Donald was teen dié tyd ’n bejaarde man van ongeveer 62 jaar en het geen bekende seuns gehad nie, wat ’n erfgenaam noodsaaklik gemaak het. [[Edgar van Skotland|Edgar]], die oudste oorlewende seun van Malcolm en Margaret, het hom eindelik opgevolg. Johannes van Fordun<ref>Johannes van Fordun; ''Chronicle of the Scottish Nation'', red. William Forbes Skene, 2 vols. Herdruk, Llanerch Press, Lampeter, 1993. {{ISBN|1-897853-05-X}}</ref> haal die koningslyste aan en skryf Edgar het Donald “laat blind maak en tot ewige gevangenskap veroordeel”. Die bejaarde voormalige koning is in 1099, op 67-jarige leeftyd, in die gevangenis oorlede. ==Fiktiewe uitbeelding== In [[William Shakespeare]] se toneelstuk ''[[Macbeth]]'' is die minder belangrike karakter Donalbain 'n voorstelling van Donald III. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * Oram, Richard; ''David I: The King Who Made Scotland'', Tempus, Stroud, 2004. {{ISBN|0-7524-2825-X}} * Duncan, A.A.M.; ''The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence'', Edinburgh University Press, 2002. {{ISBN|0-7486-1626-8}} * [https://www.royal.uk/donald-iii-r-1093-1094-1094-1097 Donald III] op die amptelike webtuiste van die Engels monargie. * Anderson, Alan Orr; ''Scottish Annals from English Chroniclers A.D. 500–1286'', D. Nutt, Londen, 1908. * Ashley, Mike; "British Kings and Queens", p. 115, Carroll & Graf, NY, 2002. {{ISBN|0-7867-1104-3}} * McDonald, R. Andrew; ''Outlaws of Medieval Scotland: Challenges to the Canmore Kings, 1058–1266'', Tuckwell Press, Oos-Linton, 2003. {{ISBN|1-86232-236-8}} * Bernard Burke, Ashworth P. Burke. A Genealogical and Heraldic History of the Peerage and Baronetage, the Privy Council, Knightage, and Companionage, 1934 https://books.google.com/books?id=vpHySDcAmU8C&hl=en&gbpv=0&kptab=overview#pli=1 {{vertaaluit| taalafk = en | il = Donald III of Scotland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] 8boe6swls5vu10xo2ms7gc0px8y20vb 3138947 3138872 2026-10-29T08:11:16Z Rooiratel 90342 Beeld bygevoeg 3138947 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Donald III |titel = [[Lys van monarge van Skotland|Koning van Skotland]] |beeld = [[Lêer:Donald III of Scotland - 16th-17th Century.jpg|border|240px|Donald III van Skotland]] |byskrif = |dinastie = [[Huis van Dunkeld|Dunkeld]] |bewind = 1094-1097; 1094-1097 |volle naam = Domnall mac Donnchada |andertitels = |geboortedatum = Omstreeks 1032 |sterftedatum = 1099 |voorganger = [[Malcolm III]]; [[Duncan II]] |opvolger = [[Duncan II van Skotland|Duncan II]]: [[Edgar van Skotland|Edgar]] |kinders = 'n Dogter, Bethóc |vader = [[Duncan I]] |moeder = Suthen }} '''Donald III''' (Middeleeuse Gallies: ''Domnall mac Donnchada''; moderne [[Gallies]]: ''Dòmhnall mac Dhonnchaidh''; omstreeks 1032-1099) was van 1093 tot 1094 en van 1094 tot 1097 koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was die seun van [[Duncan I]] en was bekend as ''Domnall Bán'', of '''Donald die Regverdige'''. ==Vroeë lewe== Donald is omstreeks 1033 gebore, tydens die bewind van sy oupagrootjie, [[Malcolm II van Skotland|Malcolm II]]. Malcolm het op 80-jarige ouderdom gesterf, toe Donald nog 'n baba was, en hy is opgevolg deur sy kleinseun, [[Duncan I]]. Dié is egter in 1040 dood, toe Donald nog 'n seun was. Hy is gedood deur [[Macbeth van Skotland|Macbeth]], nog 'n kleinseun van Malcolm II, wat die troon geroof het. Ná sy pa se dood het Donald vir 17 jaar in [[Ierland]] gaan skuil uit vrees dat Macbeth hom sou vermoor. Toe Donald volwasse was, het hy Macbeth omvergewerp en die nuwe koning geword. Hy was toe 25 jaar oud. Dit lyk of Donald nie tydens die bewind van sy ouer broer, [[Malcolm III]] (Máel Coluim mac Donnchada), sy gekose erfgenaam was nie, maar dat Malcolm sy oudste seun, Eduard, sy oudste seun by Margaret van Wessex, as sy opvolger aangewys het.<ref>''Scottish Annals'', p. 112, wat Symeon van Durham aanhaal. Duncan, p. 54; Oram, ''David I'', p. 39.</ref> As dit die geval was, het Malcolm se dood en dié van Edward tydens 'n veldtog in November 1093 sy planne deurmekaar gekrap. ==Bewind== Volgens die ''[[Angel-Saksiese Kroniek]]'' is Donald ná koningin Margaret se dood as koning gekies en het hy Malcolm III se seuns by Margaret uit die koninklike hof verdryf. Die Annale van Ulster skryf Duncan II is op bevel van Donald en sy halfbroer Edmund vermoor. Donald het weer die bewind oorgeneem, waarskynlik met Edmund as sy erfgenaam. Donald was teen dié tyd ’n bejaarde man van ongeveer 62 jaar en het geen bekende seuns gehad nie, wat ’n erfgenaam noodsaaklik gemaak het. [[Edgar van Skotland|Edgar]], die oudste oorlewende seun van Malcolm en Margaret, het hom eindelik opgevolg. Johannes van Fordun<ref>Johannes van Fordun; ''Chronicle of the Scottish Nation'', red. William Forbes Skene, 2 vols. Herdruk, Llanerch Press, Lampeter, 1993. {{ISBN|1-897853-05-X}}</ref> haal die koningslyste aan en skryf Edgar het Donald “laat blind maak en tot ewige gevangenskap veroordeel”. Die bejaarde voormalige koning is in 1099, op 67-jarige leeftyd, in die gevangenis oorlede. ==Fiktiewe uitbeelding== In [[William Shakespeare]] se toneelstuk ''[[Macbeth]]'' is die minder belangrike karakter Donalbain 'n voorstelling van Donald III. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * Oram, Richard; ''David I: The King Who Made Scotland'', Tempus, Stroud, 2004. {{ISBN|0-7524-2825-X}} * Duncan, A.A.M.; ''The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence'', Edinburgh University Press, 2002. {{ISBN|0-7486-1626-8}} * [https://www.royal.uk/donald-iii-r-1093-1094-1094-1097 Donald III] op die amptelike webtuiste van die Engels monargie. * Anderson, Alan Orr; ''Scottish Annals from English Chroniclers A.D. 500–1286'', D. Nutt, Londen, 1908. * Ashley, Mike; "British Kings and Queens", p. 115, Carroll & Graf, NY, 2002. {{ISBN|0-7867-1104-3}} * McDonald, R. Andrew; ''Outlaws of Medieval Scotland: Challenges to the Canmore Kings, 1058–1266'', Tuckwell Press, Oos-Linton, 2003. {{ISBN|1-86232-236-8}} * Bernard Burke, Ashworth P. Burke. A Genealogical and Heraldic History of the Peerage and Baronetage, the Privy Council, Knightage, and Companionage, 1934 https://books.google.com/books?id=vpHySDcAmU8C&hl=en&gbpv=0&kptab=overview#pli=1 {{vertaaluit| taalafk = en | il = Donald III of Scotland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] 4v1n02vjkxe4f339s0jahxf79dwpdbd 14 534789 3138723 3138686 2026-10-28T12:18:45Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138723 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels|Kategorie:Rampe}} {{CommonsKategorie|Rail transport accidents|Treinrampe}} [[Kategorie:Gebeurtenisse]] [[Kategorie:Rampe]] [[Kategorie:Spoorvervoer]] [[Kategorie:Treine]] 6zxxvssjt564cbdmjfanotfhu86yrgh 14 534792 3138725 3138709 2026-10-28T12:19:50Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138725 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Rail transport accidents in South Africa}} [[Kategorie:Ongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Rampe in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Treinrampe]] 0wk91kly1p6l9yp2mdosvp6fb6s2lap 3138820 3138725 2026-10-28T19:13:11Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Stuur aan na [[Treinongelukke in Suid-Afrika]] 3138820 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Treinongelukke in Suid-Afrika]] 596yswd0olz46yvu5wj81fw1w78r9un 0 534794 3138719 2026-10-28T12:14:40Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+'''Toledo''' |- | bgcolor="#ffffff" align=center colspan=2 | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 |- | align=center width=148 | [[Lêer:Bandera_de_la_provincia_de_Toledo.svg|100px]] | align=center width=148 | [[Lêer:Escudo_de_la_provincia_de_Toledo.svg|70px]] |- | align=center...' 3138719 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+'''Toledo''' |- | bgcolor="#ffffff" align=center colspan=2 | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 |- | align=center width=148 | [[Lêer:Bandera_de_la_provincia_de_Toledo.svg|100px]] | align=center width=148 | [[Lêer:Escudo_de_la_provincia_de_Toledo.svg|70px]] |- | align=center width=148 | Vlag | align=center width=148 | Wapen |} |- | bgcolor="#c6c6c6" align="center" colspan="2" | [[Lêer:Toledo_in_Spain_(plus_Canarias).svg|250px]] |- | Land | {{vlagland|Spanje}} |- | Outonome Gemeenskap | [[Lêer:Flag_of_Castile-La_Mancha.svg|23px]] [[Kastilië-La Mancha]] |- | [[Hoofstad]] | [[Toledo]] |- | [[Oppervlak]]<br />&nbsp;– Totaal<br />&nbsp;– % van Spanje | Gelys 8^ste<br />&nbsp;15&nbsp;369&nbsp;km²<br />&nbsp;3,04% |- | [[Bevolking]]<br />&nbsp;– Totaal (2018)<br />&nbsp;– % van Spanje<br />&nbsp;– [[Bevolkingsdigtheid]] | Gelys 22^ste<br />&nbsp;755&nbsp;081<br />1,54%<br />&nbsp;49,13/km² |- | align=center colspan=2 | ''[https://diputoledo.es/ diputoledo.es/]'' |} Die '''Provinsie Toledo''' ([[Spaans]]: ''Provincia de Toledo'') is ’n provinsie in sentraal-[[Spanje]], in die westelike deel van die outonome gemeenskap Kastilië-La Mancha. Dit grens aan die provinsies Madrid, Cuenca, Ciudad Real, Badajoz, Cáceres en Ávila. Die hoofstad is die stad [[Toledo]]. Die provinsie het ’n bevolking van 755 081 en beslaan ’n oppervlakte van 15 369,34 km². Dit bestaan uit 204 munisipaliteite.<ref name="population">{{cite web|url=https://www.ine.es/dynt3/inebase/en/index.htm?padre=10607&capsel=11555|title=Annual population census 2021-2025|publisher=Instituto Nacional de Estadística}}</ref><ref name="area">{{cite web |url=https://www.ign.es/web/ign/portal/ane-datos-geograficos|title=Información Geográfica Destacada|trans-title=Geografiese inligtingsdata|lang=es|publisher=Instituto Nacional de Estadística}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Toledo, Provinsie}} [[Kategorie:Provinsies van Spanje]] 4vyhb8i4woxo4qcths3lvinwnocy04o 3138783 3138719 2026-10-28T16:05:32Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Stuur aan na [[Provinsie Toledo]] 3138783 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Provinsie Toledo]] 055tow49objt5m6x17bdvwici2xm24y 1 534795 3138722 2026-10-28T12:16:17Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138722 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 534796 3138732 2026-10-28T12:38:03Z Balenda 83524 MeksikoStad geskep 3138732 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan=3 bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{MX-VLAG}} Formula 1 Gran Premio<br>de la Ciudad de México 2026 |- |colspan=3 style="text-align:center;" | |- |colspan=3 style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo Hermanos Rodríguez 2015.svg|250px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>1 November 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autódromo Hermanos Rodríguez]]</small> |- !colspan=3 bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>Haas Das</small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]]''' sal op 1 November 2026 op die [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] in [[Meksikostad]], [[Meksiko]] gehou word. Dit sal die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen wees.. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande aan alle spanne te Meksiko verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} <!-- == Puntestand vóór die Grand Prix == === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Span ! Punte |- !1 | align=center| | | | align=center| |- !2 | align=center| | | | align=center| |- !3 | align=center| | | | align=center| |- !4 | align=center| | | | align=center| |- !5 | align=center| | | | align=center| |- !6 | align=center| | | | align=center| |- !7 | align=center| | | | align=center| |- !8 | align=center| | | | align=center| |- !9 | align=center| | | | align=center| |- !10 | align=center| | | | align=center| |- !11 | align=center| | | | align=center| |- !12 | align=center| | | | align=center| |- !13 | align=center| | | | align=center| |- !14 | align=center| | | | align=center| |- !15 | align=center| | | | align=center| |- !16 | align=center| | | | align=center| |- !17 | align=center| | | | align=center| |- !18 | align=center| | | | align=center| |- !19 | align=center| | | | align=center| |- !20 | align=center| | | | align=center| |- !21 | align=center| | | | align=center| |- !22 | align=center| | | | align=center| |} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Span ! Punte |- !1 | | align=center| |- !2 | | align=center| |- !3 | | align=center| |- !4 | | align=center| |- !5 | | align=center| |- !6 | | align=center| |- !7 | | align=center| |- !8 | | align=center| |- !9 | | align=center| |- !10 | | align=center| |- !11 | | align=center| |} --> {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] owp55lg5wepfwzxutwstlcf8ftjt8dk 3138733 3138732 2026-10-28T12:39:55Z Balenda 83524 Puntestand vóór die Grand Prix 3138733 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan=3 bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{MX-VLAG}} Formula 1 Gran Premio<br>de la Ciudad de México 2026 |- |colspan=3 style="text-align:center;" | |- |colspan=3 style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo Hermanos Rodríguez 2015.svg|250px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>1 November 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autódromo Hermanos Rodríguez]]</small> |- !colspan=3 bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>Haas Das</small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]]''' sal op 1 November 2026 op die [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] in [[Meksikostad]], [[Meksiko]] gehou word. Dit sal die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen wees.. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande aan alle spanne te Meksiko verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !4 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] 6j43nkzd07fn67qwiqbzf244mintg0b 3138735 3138733 2026-10-28T12:58:45Z Balenda 83524 3138735 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan=3 bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{MX-VLAG}} Formula 1 Gran Premio<br>de la Ciudad de México 2026 |- |colspan=3 style="text-align:center;" | |- |colspan=3 style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo Hermanos Rodríguez 2015.svg|250px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>1 November 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autódromo Hermanos Rodríguez]]</small> |- !colspan=3 bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>Haas Das</small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]]''' sal op 1 November 2026 op die [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] in [[Meksikostad]], [[Meksiko]] gehou word. Dit sal die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande aan alle spanne te Meksiko verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !4 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] ikg2fj31lsvmnzarqtnnfwmrn6kuntk 3138751 3138735 2026-10-28T14:00:11Z Aliwal2012 39067 Haas Das het verlede jaar afgetree 3138751 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan=3 bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{MX-VLAG}} Formula 1 Gran Premio<br/>de la Ciudad de México 2026 |- |colspan=3 style="text-align:center;" | |- |colspan=3 style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo Hermanos Rodríguez 2015.svg|250px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>1 November 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autódromo Hermanos Rodríguez]]</small> |- !colspan=3 bgcolor="#efefef"| '''<small>Voorste wegspringplek</small>''' |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| '''<small>Vinnigste ronde</small>''' |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| '''<small>Podium</small>''' |- | '''<small>1</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]]''' sal op 1 November 2026 op die [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] in [[Meksikostad]], [[Meksiko]] gehou word. Dit sal die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande aan alle spanne te Meksiko verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !4 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] bhmqhxv2xumu7791tau52spqnzqr77v 3138797 3138751 2026-10-28T17:41:21Z Balenda 83524 '''hhhhh'''' niet nodig want uitroepteen maakt het al vet 3138797 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan=3 bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{MX-VLAG}} Formula 1 Gran Premio<br/>de la Ciudad de México 2026 |- |colspan=3 style="text-align:center;" | |- |colspan=3 style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo Hermanos Rodríguez 2015.svg|250px]] |- ! style="width: 20%;" | <small>Datum</small> | <small>1 November 2026</small> |- ! <small>Plek</small> |colspan=2| <small>[[Autódromo Hermanos Rodríguez]]</small> |- !colspan=3 bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- ! <small>Renjaer</small> | <small></small> | <small></small> |- ! <small>Tyd</small> |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small> |- ! <small>Renjaer</small> | <small></small> | <small></small> |- ! <small>Tyd</small> |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]]''' sal op 1 November 2026 op die [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] in [[Meksikostad]], [[Meksiko]] gehou word. Dit sal die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande aan alle spanne te Meksiko verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C2 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|365 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|241 |- !4 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|236 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|233 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|211 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|144 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|105 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|77 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|42 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|38 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|27 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 |- !14 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|13 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|7 |- !17 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !18 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|1 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|607 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|474 |- !3 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|355 |- !4 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|355 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|102 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|69 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|30 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|12 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|7 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] mgj8zxh2mnrxelnb86ytf4xxitloc0h 0 534797 3138736 2026-10-28T13:02:45Z Balenda 83524 GP São Paulo geskep 3138736 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|300px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{BR-VLAG}} Formula 1 MSC Cruises<br>Grande Prêmio de São Paulo 2026 |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo José Carlos Pace (AKA Interlagos) track map.svg|300px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>8 November 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autódromo José Carlos Pace]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaar</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' | <small> </small> | <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[São Paulo Grand Prix]]''' sal op 8 November 2026 op die [[Autódromo José Carlos Pace]] in [[São Paulo]], [[Brasilië]] plaasvind. Dit sal die twintigste wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande in São Paulo verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Austin |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C3 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} <!-- == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Span ! Punte |- !1 | align=center| | | | align=center| |- !2 | align=center| | | | align=center| |- !3 | align=center| | | | align=center| |- !4 | align=center| | | | align=center| |- !5 | align=center| | | | align=center| |- !6 | align=center| | | | align=center| |- !7 | align=center| | | | align=center| |- !8 | align=center| | | | align=center| |- !9 | align=center| | | | align=center| |- !10 | align=center| | | | align=center| |- !11 | align=center| | | | align=center| |- !12 | align=center| | | | align=center| |- !13 | align=center| | | | align=center| |- !14 | align=center| | | | align=center| |- !15 | align=center| | | | align=center| |- !16 | align=center| | | | align=center| |- !17 | align=center| | | | align=center| |- !18 | align=center| | | | align=center| |- !19 | align=center| | | | align=center| |- !20 | align=center| | | | align=center| |- !21 | align=center| | | | align=center| |- !22 | align=center| | | | align=center| |} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Span ! Punte |- !1 | | align=center| |- !2 | | align=center| |- !3 | | align=center| |- !4 | | align=center| |- !5 | | align=center| |- !6 | | align=center| |- !7 | | align=center| |- !8 | | align=center| |- !9 | | align=center| |- !10 | | align=center| |- !11 | | align=center| |} {{EindeKolomme}} --> {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] 1jhe4gexsadygtz0ip8ihq35atu1k23 3138752 3138736 2026-10-28T14:01:37Z Aliwal2012 39067 niet Austin 3138752 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|300px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{BR-VLAG}} Formula 1 MSC Cruises<br/>Grande Prêmio de São Paulo 2026 |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo José Carlos Pace (AKA Interlagos) track map.svg|300px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>8 November 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autódromo José Carlos Pace]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| '''<small>Voorste wegspringplek</small>''' |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| '''<small>Vinnigste rondte</small>''' |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| '''<small>Podium</small>''' |- | '''<small>1</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[São Paulo Grand Prix]]''' sal op 8 November 2026 op die [[Autódromo José Carlos Pace]] in [[São Paulo]], [[Brasilië]] plaasvind. Dit sal die twintigste wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande in São Paulo verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te [[Autódromo José Carlos Pace|Interlagos]] |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C3 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} <!-- == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Span ! Punte |- !1 | align=center| | | | align=center| |- !2 | align=center| | | | align=center| |- !3 | align=center| | | | align=center| |- !4 | align=center| | | | align=center| |- !5 | align=center| | | | align=center| |- !6 | align=center| | | | align=center| |- !7 | align=center| | | | align=center| |- !8 | align=center| | | | align=center| |- !9 | align=center| | | | align=center| |- !10 | align=center| | | | align=center| |- !11 | align=center| | | | align=center| |- !12 | align=center| | | | align=center| |- !13 | align=center| | | | align=center| |- !14 | align=center| | | | align=center| |- !15 | align=center| | | | align=center| |- !16 | align=center| | | | align=center| |- !17 | align=center| | | | align=center| |- !18 | align=center| | | | align=center| |- !19 | align=center| | | | align=center| |- !20 | align=center| | | | align=center| |- !21 | align=center| | | | align=center| |- !22 | align=center| | | | align=center| |} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Span ! Punte |- !1 | | align=center| |- !2 | | align=center| |- !3 | | align=center| |- !4 | | align=center| |- !5 | | align=center| |- !6 | | align=center| |- !7 | | align=center| |- !8 | | align=center| |- !9 | | align=center| |- !10 | | align=center| |- !11 | | align=center| |} {{EindeKolomme}} --> {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] 3o73z6wtftgt6b601ob0pjaiymdmhgs 3138798 3138752 2026-10-28T17:43:05Z Balenda 83524 '''hhhhh'''' niet nodig want uitroepteen maakt het al vet 3138798 wikitext text/x-wiki {{Sporttoekoms}} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|300px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{BR-VLAG}} Formula 1 MSC Cruises<br/>Grande Prêmio de São Paulo 2026 |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Autódromo José Carlos Pace (AKA Interlagos) track map.svg|300px]] |- ! style="width: 20%;" | <small>Datum</small> | <small>8 November 2026</small> |- ! <small>Plek</small> |colspan=2| <small>[[Autódromo José Carlos Pace]]</small> |- !colspan=3 bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- ! <small>Renjaer</small> | <small></small> | <small></small> |- ! <small>Tyd</small> |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small> |- ! <small>Renjaer</small> | <small></small> | <small></small> |- ! <small>Tyd</small> |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>2</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |- | '''<small>3</small>''' || <small> </small> || <small> </small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[São Paulo Grand Prix]]''' sal op 8 November 2026 op die [[Autódromo José Carlos Pace]] in [[São Paulo]], [[Brasilië]] plaasvind. Dit sal die twintigste wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande == [[Pirelli]] sal die volgende bande in São Paulo verskaf: {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te [[Autódromo José Carlos Pace|Interlagos]] |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard C3 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium C4 |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag C5 |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening 1 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 2 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |-style="border-top:2px solid #808080" ! rowspan="6"|Vrye oefening 3 ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Tyd |- !1 | align=center| | | | |- !2 | align=center| | | | |- !3 | align=center| | | | |- !4 | align=center| | | | |- !5 | align=center| | | | |} == Kwalifisering == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! K1 ! K2 ! K3 ! Rooster |- !1 | align=center| | | | | | | align=center|1 |- !2 | align=center| | | | | | | align=center|2 |- !3 | align=center| | | | | | | align=center|3 |- !4 | align=center| | | | | | | align=center|4 |- !5 | align=center| | | | | | | align=center|5 |- !6 | align=center| | | | | | | align=center|6 |- !7 | align=center| | | | | | | align=center|7 |- !8 | align=center| | | | | | | align=center|8 |- !9 | align=center| | | | | | | align=center|9 |- !10 | align=center| | | | | | | align=center|10 |- !11 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|11 |- !12 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|12 |- !13 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|13 |- |- !14 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|14 |- !15 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|15 |- !16 | align=center| | | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|16 |- !17 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|17 |- !18 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|18 |- !19 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|19 |- !20 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|20 |- !21 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="21"| | align=center|21 |- !22 | align=center| | | | | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="22"| | align=center|22 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Vervaardiger ! Rondes ! Tyd/Oorsaak uitval ! Rooster ! Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center|'''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !22 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |} <!-- == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Nr. ! Renjaer ! Span ! Punte |- !1 | align=center| | | | align=center| |- !2 | align=center| | | | align=center| |- !3 | align=center| | | | align=center| |- !4 | align=center| | | | align=center| |- !5 | align=center| | | | align=center| |- !6 | align=center| | | | align=center| |- !7 | align=center| | | | align=center| |- !8 | align=center| | | | align=center| |- !9 | align=center| | | | align=center| |- !10 | align=center| | | | align=center| |- !11 | align=center| | | | align=center| |- !12 | align=center| | | | align=center| |- !13 | align=center| | | | align=center| |- !14 | align=center| | | | align=center| |- !15 | align=center| | | | align=center| |- !16 | align=center| | | | align=center| |- !17 | align=center| | | | align=center| |- !18 | align=center| | | | align=center| |- !19 | align=center| | | | align=center| |- !20 | align=center| | | | align=center| |- !21 | align=center| | | | align=center| |- !22 | align=center| | | | align=center| |} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- ! Plek ! Span ! Punte |- !1 | | align=center| |- !2 | | align=center| |- !3 | | align=center| |- !4 | | align=center| |- !5 | | align=center| |- !6 | | align=center| |- !7 | | align=center| |- !8 | | align=center| |- !9 | | align=center| |- !10 | | align=center| |- !11 | | align=center| |} {{EindeKolomme}} --> {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Meksikaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Meksiko]] [[Kategorie:Sport in Meksiko|Formule Een]] taxeziqp0t2l5k3deabrcnosk9jfvq0 0 534798 3138740 2026-10-28T13:44:09Z Oesjaar 7467 Nuwe gogga familie. 3138740 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[Hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. == Subfamilies en genera == === [[Hierodulinae]] === Africa, Asia, Australia * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[File:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] sf6w8pozeuz4igrunyynjqalsxzj11n 3138741 3138740 2026-10-28T13:45:17Z Oesjaar 7467 /* Hierodulinae */ Verbeter 3138741 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[Hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. == Subfamilies en genera == === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[File:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] pih6htk48zjhdqgjrl6doqw1a8wzsjp 3138742 3138741 2026-10-28T13:45:58Z Oesjaar 7467 /* Hierodulinae */ Verbeter 3138742 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[Hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. == Subfamilies en genera == === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] jru9vx357anv1kujl7f71qa0j2qh71q 3138743 3138742 2026-10-28T13:46:33Z Oesjaar 7467 Verbeter 3138743 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. == Subfamilies en genera == === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] 8t4yqb2oz9j12rk05ia3dyp0sk5ttwo 3138744 3138743 2026-10-28T13:47:28Z Oesjaar 7467 /* Subfamilies en genera */ Verbeter 3138744 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] o27yal7fymclhnk6g83z7ctmr54uw6q 3138745 3138744 2026-10-28T13:48:45Z Oesjaar 7467 /* Choeradodinae */ Verbeter 3138745 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', just before mating]] === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] goxga3lwxfo3hrori3jk2lc6893sfjl 3138758 3138745 2026-10-28T14:11:21Z Oesjaar 7467 Verbeter 3138758 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle gras en lowe naboots. == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', just before mating]] === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] 1tuq96t52vdqvs39qq86mwnnhmigew9 3138759 3138758 2026-10-28T14:11:47Z Oesjaar 7467 Skakel 3138759 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle [[gras]] en lowe naboots. == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', just before mating]] === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] at0b8xpwwn54v2s4vtxnwx18kk105vd 3138760 3138759 2026-10-28T14:14:11Z Oesjaar 7467 Verbeter 3138760 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle [[gras]] en lowe naboots.<ref>Insektopedie: Die geheime wêreld van Suider-Afrikaanse insekte, [[Erik Holm]], 2017 {{ISBN|978 1 77584 224 8}}</ref> == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', just before mating]] === [[Hierodulinae]] === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] t4a3h06axafcva6yadag1kogkzieviy 3138789 3138760 2026-10-28T16:16:32Z Oesjaar 7467 /* Hierodulinae */ Verbeter 3138789 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle [[gras]] en lowe naboots.<ref>Insektopedie: Die geheime wêreld van Suider-Afrikaanse insekte, [[Erik Holm]], 2017 {{ISBN|978 1 77584 224 8}}</ref> == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', just before mating]] === Hierodulinae === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|thumb|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> === [[Mantinae]] === Afrika, Eurasië, Noord-Amerika [[Lêer:Mantid August 2007-2.jpg|duimnael|regs|Vroulike volwassene ''[[Mantis religiosa]]'']] * ''[[Mantilia]]'' <small>Roy, 1993</small> * ''[[Mantis (genus)|Mantis]]'' <small>Linne, 1758</small> * ''[[Statilia]]'' <small>Stal, 1877</small> === Mellierinae === Australië * ''[[Melliera]]'' <small>Saussure, 1892</small> * ''[[Mellierella]]'' <small>Giglio-Tos, 1915</small> * ''[[Rhodomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Scolodera]]'' <small>Milledge, 1989</small> * ''[[Xystropeltis]]'' <small>Rehn, 1935</small> === Omomantinae === * ''[[Omomantis]]'' <small>Saussure, 1899</small> [[Lêer:Orthodera novaezealandiae 32883482.jpg|thumb|''[[Orthodera novaezealandiae]]'']] === Orthoderinae === * ''[[Orthodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Orthoderina]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> === [[Stagmomantinae]] === Die Amerikas * ''[[Antemna]]'' <small>Stal, 1877</small> * ''[[Hondurantemna]]'' <small>Rodrigues, Rivera, Reid & Svenson, 2017</small> * ''[[Phasmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Stagmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Tauromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> [[Lêer:Paramantis sacra.jpg|thumb|''[[Paramantis sacra]]'']] === [[Tenoderinae]] === Afrika, Asië, Nooord-Amerika * ''[[Alalomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Cataspilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Epitenodera]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Paramantis]]'' <small>Ragge & Roy, 1967</small> * ''[[Mantasoa (insect)|Mantasoa]]'' <small>Mériguet, 2005</small> * ''[[Mesopteryx (mantis)|Mesopteryx]]'' <small>Saussure, 1870</small> * ''[[Nausicaamantis]]'' <small>Meriguet, 2018</small> * ''[[Notomantis]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Plistospilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Polyspilota]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Prohierodula]]'' <small>Bolivar, 1908</small> * ''[[Rhomboderella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Sphodromantis]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Tarachomantis]]'' <small>Brancsik, 1892</small> * ''[[Tenodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Tenospilota]]'' <small>Roy & Ehrmann, 2014</small> * ''[[Tisma (mantis)|Tisma]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> === Vatinae === [[Lêer:Stagmatoptera supplicaria-01.jpg|thumb|right|''[[Stagmatoptera]] supplicaria'']] Suid-Amerika * ''[[Alangularis]]'' <small>Svenson, Medellin & Sarmiento, 2015</small> * ''[[Callivates]]'' <small>Roy, 2003</small> * ''[[Catoxyopsis]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Chopardiella]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Heterovates]]'' <small>Saussure, 1872</small> * ''[[Lobocneme]]'' <small>Rehn, 1911</small> * ''[[Oxyopsis]]'' <small>Caudell, 1904</small> * ''[[Parastagmatoptera]]'' <small>Saussure, 1871</small> * ''[[Pseudovates]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Pseudoxyops]]'' <small>Saussure & Zehntner, 1894</small> * ''[[Stagmatoptera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Vates (mantis)|Vates]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Zoolea]]'' <small>Serville, 1839</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] i4eeb3f3hd5dass0bnka6k13sj4ta92 3138790 3138789 2026-10-28T16:17:45Z Oesjaar 7467 /* Subfamilies en genera */ Verbeter 3138790 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle [[gras]] en lowe naboots.<ref>Insektopedie: Die geheime wêreld van Suider-Afrikaanse insekte, [[Erik Holm]], 2017 {{ISBN|978 1 77584 224 8}}</ref> == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', net voor paring]] === Hierodulinae === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|duimnael|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> === [[Mantinae]] === Afrika, Eurasië, Noord-Amerika [[Lêer:Mantid August 2007-2.jpg|duimnael|regs|Vroulike volwassene ''[[Mantis religiosa]]'']] * ''[[Mantilia]]'' <small>Roy, 1993</small> * ''[[Mantis (genus)|Mantis]]'' <small>Linne, 1758</small> * ''[[Statilia]]'' <small>Stal, 1877</small> === Mellierinae === Australië * ''[[Melliera]]'' <small>Saussure, 1892</small> * ''[[Mellierella]]'' <small>Giglio-Tos, 1915</small> * ''[[Rhodomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Scolodera]]'' <small>Milledge, 1989</small> * ''[[Xystropeltis]]'' <small>Rehn, 1935</small> === Omomantinae === * ''[[Omomantis]]'' <small>Saussure, 1899</small> [[Lêer:Orthodera novaezealandiae 32883482.jpg|duimnael|''[[Orthodera novaezealandiae]]'']] === Orthoderinae === * ''[[Orthodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Orthoderina]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> === [[Stagmomantinae]] === Die Amerikas * ''[[Antemna]]'' <small>Stal, 1877</small> * ''[[Hondurantemna]]'' <small>Rodrigues, Rivera, Reid & Svenson, 2017</small> * ''[[Phasmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Stagmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Tauromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> [[Lêer:Paramantis sacra.jpg|thumb|''[[Paramantis sacra]]'']] === [[Tenoderinae]] === Afrika, Asië, Nooord-Amerika * ''[[Alalomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Cataspilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Epitenodera]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Paramantis]]'' <small>Ragge & Roy, 1967</small> * ''[[Mantasoa (insect)|Mantasoa]]'' <small>Mériguet, 2005</small> * ''[[Mesopteryx (mantis)|Mesopteryx]]'' <small>Saussure, 1870</small> * ''[[Nausicaamantis]]'' <small>Meriguet, 2018</small> * ''[[Notomantis]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Plistospilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Polyspilota]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Prohierodula]]'' <small>Bolivar, 1908</small> * ''[[Rhomboderella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Sphodromantis]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Tarachomantis]]'' <small>Brancsik, 1892</small> * ''[[Tenodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Tenospilota]]'' <small>Roy & Ehrmann, 2014</small> * ''[[Tisma (mantis)|Tisma]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> === Vatinae === [[Lêer:Stagmatoptera supplicaria-01.jpg|thumb|right|''[[Stagmatoptera]] supplicaria'']] Suid-Amerika * ''[[Alangularis]]'' <small>Svenson, Medellin & Sarmiento, 2015</small> * ''[[Callivates]]'' <small>Roy, 2003</small> * ''[[Catoxyopsis]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Chopardiella]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Heterovates]]'' <small>Saussure, 1872</small> * ''[[Lobocneme]]'' <small>Rehn, 1911</small> * ''[[Oxyopsis]]'' <small>Caudell, 1904</small> * ''[[Parastagmatoptera]]'' <small>Saussure, 1871</small> * ''[[Pseudovates]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Pseudoxyops]]'' <small>Saussure & Zehntner, 1894</small> * ''[[Stagmatoptera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Vates (mantis)|Vates]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Zoolea]]'' <small>Serville, 1839</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] dcy9k2vfvbuzcetj1qgilcew0lzgptw 3138791 3138790 2026-10-28T16:18:24Z Oesjaar 7467 /* Vatinae */ Verbeter 3138791 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle [[gras]] en lowe naboots.<ref>Insektopedie: Die geheime wêreld van Suider-Afrikaanse insekte, [[Erik Holm]], 2017 {{ISBN|978 1 77584 224 8}}</ref> == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', net voor paring]] === Hierodulinae === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|duimnael|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> === [[Mantinae]] === Afrika, Eurasië, Noord-Amerika [[Lêer:Mantid August 2007-2.jpg|duimnael|regs|Vroulike volwassene ''[[Mantis religiosa]]'']] * ''[[Mantilia]]'' <small>Roy, 1993</small> * ''[[Mantis (genus)|Mantis]]'' <small>Linne, 1758</small> * ''[[Statilia]]'' <small>Stal, 1877</small> === Mellierinae === Australië * ''[[Melliera]]'' <small>Saussure, 1892</small> * ''[[Mellierella]]'' <small>Giglio-Tos, 1915</small> * ''[[Rhodomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Scolodera]]'' <small>Milledge, 1989</small> * ''[[Xystropeltis]]'' <small>Rehn, 1935</small> === Omomantinae === * ''[[Omomantis]]'' <small>Saussure, 1899</small> [[Lêer:Orthodera novaezealandiae 32883482.jpg|duimnael|''[[Orthodera novaezealandiae]]'']] === Orthoderinae === * ''[[Orthodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Orthoderina]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> === [[Stagmomantinae]] === Die Amerikas * ''[[Antemna]]'' <small>Stal, 1877</small> * ''[[Hondurantemna]]'' <small>Rodrigues, Rivera, Reid & Svenson, 2017</small> * ''[[Phasmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Stagmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Tauromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> [[Lêer:Paramantis sacra.jpg|thumb|''[[Paramantis sacra]]'']] === [[Tenoderinae]] === Afrika, Asië, Nooord-Amerika * ''[[Alalomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Cataspilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Epitenodera]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Paramantis]]'' <small>Ragge & Roy, 1967</small> * ''[[Mantasoa (insect)|Mantasoa]]'' <small>Mériguet, 2005</small> * ''[[Mesopteryx (mantis)|Mesopteryx]]'' <small>Saussure, 1870</small> * ''[[Nausicaamantis]]'' <small>Meriguet, 2018</small> * ''[[Notomantis]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Plistospilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Polyspilota]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Prohierodula]]'' <small>Bolivar, 1908</small> * ''[[Rhomboderella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Sphodromantis]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Tarachomantis]]'' <small>Brancsik, 1892</small> * ''[[Tenodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Tenospilota]]'' <small>Roy & Ehrmann, 2014</small> * ''[[Tisma (mantis)|Tisma]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> === Vatinae === [[Lêer:Stagmatoptera supplicaria-01.jpg|thumb|right|''Stagmatoptera supplicaria'']] Suid-Amerika * ''[[Alangularis]]'' <small>Svenson, Medellin & Sarmiento, 2015</small> * ''[[Callivates]]'' <small>Roy, 2003</small> * ''[[Catoxyopsis]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Chopardiella]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Heterovates]]'' <small>Saussure, 1872</small> * ''[[Lobocneme]]'' <small>Rehn, 1911</small> * ''[[Oxyopsis]]'' <small>Caudell, 1904</small> * ''[[Parastagmatoptera]]'' <small>Saussure, 1871</small> * ''[[Pseudovates]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Pseudoxyops]]'' <small>Saussure & Zehntner, 1894</small> * ''[[Stagmatoptera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Vates (mantis)|Vates]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Zoolea]]'' <small>Serville, 1839</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] rplxovfup7hk8ycpclmf86opi49aurw 3138803 3138791 2026-10-28T18:41:09Z Oesjaar 7467 Verbeter 3138803 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80 mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle [[gras]] en lowe naboots.<ref>Insektopedie: Die geheime wêreld van Suider-Afrikaanse insekte, [[Erik Holm]], 2017 {{ISBN|978 1 77584 224 8}}</ref> == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', net voor paring]] === Hierodulinae === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|duimnael|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> === [[Mantinae]] === Afrika, Eurasië, Noord-Amerika [[Lêer:Mantid August 2007-2.jpg|duimnael|regs|Vroulike volwassene ''[[Mantis religiosa]]'']] * ''[[Mantilia]]'' <small>Roy, 1993</small> * ''[[Mantis (genus)|Mantis]]'' <small>Linne, 1758</small> * ''[[Statilia]]'' <small>Stal, 1877</small> === Mellierinae === Australië * ''[[Melliera]]'' <small>Saussure, 1892</small> * ''[[Mellierella]]'' <small>Giglio-Tos, 1915</small> * ''[[Rhodomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Scolodera]]'' <small>Milledge, 1989</small> * ''[[Xystropeltis]]'' <small>Rehn, 1935</small> === Omomantinae === * ''[[Omomantis]]'' <small>Saussure, 1899</small> [[Lêer:Orthodera novaezealandiae 32883482.jpg|duimnael|''[[Orthodera novaezealandiae]]'']] === Orthoderinae === * ''[[Orthodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Orthoderina]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> === [[Stagmomantinae]] === Die Amerikas * ''[[Antemna]]'' <small>Stal, 1877</small> * ''[[Hondurantemna]]'' <small>Rodrigues, Rivera, Reid & Svenson, 2017</small> * ''[[Phasmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Stagmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Tauromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> [[Lêer:Paramantis sacra.jpg|thumb|''[[Paramantis sacra]]'']] === [[Tenoderinae]] === Afrika, Asië, Nooord-Amerika * ''[[Alalomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Cataspilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Epitenodera]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Paramantis]]'' <small>Ragge & Roy, 1967</small> * ''[[Mantasoa (insect)|Mantasoa]]'' <small>Mériguet, 2005</small> * ''[[Mesopteryx (mantis)|Mesopteryx]]'' <small>Saussure, 1870</small> * ''[[Nausicaamantis]]'' <small>Meriguet, 2018</small> * ''[[Notomantis]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Plistospilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Polyspilota]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Prohierodula]]'' <small>Bolivar, 1908</small> * ''[[Rhomboderella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Sphodromantis]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Tarachomantis]]'' <small>Brancsik, 1892</small> * ''[[Tenodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Tenospilota]]'' <small>Roy & Ehrmann, 2014</small> * ''[[Tisma (mantis)|Tisma]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> === Vatinae === [[Lêer:Stagmatoptera supplicaria-01.jpg|thumb|right|''Stagmatoptera supplicaria'']] Suid-Amerika * ''[[Alangularis]]'' <small>Svenson, Medellin & Sarmiento, 2015</small> * ''[[Callivates]]'' <small>Roy, 2003</small> * ''[[Catoxyopsis]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Chopardiella]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Heterovates]]'' <small>Saussure, 1872</small> * ''[[Lobocneme]]'' <small>Rehn, 1911</small> * ''[[Oxyopsis]]'' <small>Caudell, 1904</small> * ''[[Parastagmatoptera]]'' <small>Saussure, 1871</small> * ''[[Pseudovates]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Pseudoxyops]]'' <small>Saussure & Zehntner, 1894</small> * ''[[Stagmatoptera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Vates (mantis)|Vates]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Zoolea]]'' <small>Serville, 1839</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] 2jq8z2vgw10ul6g57gwuwhs1zudout0 3138804 3138803 2026-10-28T18:41:54Z Oesjaar 7467 /* Tenoderinae */ Ai! 3138804 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Large brown mantid white.jpg |image_caption = 'Mantis octospilota'' |display_parents = 3 |taxon = Mantidae |authority = [[Hermann Burmeister|Burmeister]], 1838 |subdivision_ranks = Subfamilies |subdivision = <center>[[#Subfamilies en genera|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Mantidae''''' is 'n [[Familie (biologie)|familie]] van [[hottentotsgot]]te wat behoort tot die [[orde (biologie)|orde]] Mantodea. Die [[insek]]te is middelgroot tot baie groot (11 - 80 mm). Kenmerkend van hulle is dat hulle [[gras]] en lowe naboots.<ref>Insektopedie: Die geheime wêreld van Suider-Afrikaanse insekte, [[Erik Holm]], 2017 {{ISBN|978 1 77584 224 8}}</ref> == Subfamilies en genera == === Choeradodinae === Die Amerikas, Asië * ''[[Asiadodis]]'' <small>Roy, 2004</small> * ''[[Choeradodis]]'' <small>Serville, 1831</small> === Deromantinae === Afrika * ''[[Deromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1916</small> * ''[[Pseudostagmatoptera]]'' <small>Beier, 1931</small> [[Lêer:Hierodula majuscula couple.JPG|thumb|''[[Hierodula majuscula]]'', net voor paring]] === Hierodulinae === Afrika, Asië, Australië * ''[[Archimantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Austromantis]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Austrovates]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> * ''[[Camelomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Chlorocalis]]'' <small>Stiewe, Shcherbakov & Vermeersch, 2019</small> * ''[[Coenomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Corthylomantis]]'' <small>Milledge, 1997</small> * ''[[Dracomantis]]'' <small>Shcherbakov & Vermeersch, 2020</small> * ''[[Ephierodula]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Gretella]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Hierodula]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Hierodulella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Mekongomantis]]'' <small>Schwarz, Ehrmann & Shcherbakov, 2018</small> * ''[[Nullabora]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Pnigomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Pseudomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * [[Lêer:Rhombodera fusca (Lombardo, 1992) Giant Marble Shield Mantis (6192289310).jpg|duimnael|''[[Rhombomantis fusca]]'' in Thailand]]''[[Rhombodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Rhombomantis]]'' <small>Ehrmann & Borer, 2015</small> * ''[[Sphodropoda]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Stictomantis]]'' <small>Beier, 1942</small> * ''[[Tamolanica]]'' <small>Werner, 1923</small> * ''[[Tismomorpha]]'' <small>Roy, 1973</small> * ''[[Titanodula]]'' <small>Vermeersch, 2020</small> * ''[[Trachymantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Zopheromantis]]'' <small>Tindale, 1924</small> === [[Mantinae]] === Afrika, Eurasië, Noord-Amerika [[Lêer:Mantid August 2007-2.jpg|duimnael|regs|Vroulike volwassene ''[[Mantis religiosa]]'']] * ''[[Mantilia]]'' <small>Roy, 1993</small> * ''[[Mantis (genus)|Mantis]]'' <small>Linne, 1758</small> * ''[[Statilia]]'' <small>Stal, 1877</small> === Mellierinae === Australië * ''[[Melliera]]'' <small>Saussure, 1892</small> * ''[[Mellierella]]'' <small>Giglio-Tos, 1915</small> * ''[[Rhodomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Scolodera]]'' <small>Milledge, 1989</small> * ''[[Xystropeltis]]'' <small>Rehn, 1935</small> === Omomantinae === * ''[[Omomantis]]'' <small>Saussure, 1899</small> [[Lêer:Orthodera novaezealandiae 32883482.jpg|duimnael|''[[Orthodera novaezealandiae]]'']] === Orthoderinae === * ''[[Orthodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Orthoderina]]'' <small>Sjostedt, 1918</small> === [[Stagmomantinae]] === Die Amerikas * ''[[Antemna]]'' <small>Stal, 1877</small> * ''[[Hondurantemna]]'' <small>Rodrigues, Rivera, Reid & Svenson, 2017</small> * ''[[Phasmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Stagmomantis]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Tauromantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> [[Lêer:Paramantis sacra.jpg|thumb|''[[Paramantis sacra]]'']] === [[Tenoderinae]] === Afrika, Asië, Noord-Amerika * ''[[Alalomantis]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Cataspilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> * ''[[Epitenodera]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Paramantis]]'' <small>Ragge & Roy, 1967</small> * ''[[Mantasoa (insect)|Mantasoa]]'' <small>Mériguet, 2005</small> * ''[[Mesopteryx (mantis)|Mesopteryx]]'' <small>Saussure, 1870</small> * ''[[Nausicaamantis]]'' <small>Meriguet, 2018</small> * ''[[Notomantis]]'' <small>Tindale, 1923</small> * ''[[Plistospilota]]'' <small>Giglio-Tos, 1911</small> * ''[[Polyspilota]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Prohierodula]]'' <small>Bolivar, 1908</small> * ''[[Rhomboderella]]'' <small>Giglio-Tos, 1912</small> * ''[[Sphodromantis]]'' <small>Stal, 1871</small> * ''[[Tarachomantis]]'' <small>Brancsik, 1892</small> * ''[[Tenodera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Tenospilota]]'' <small>Roy & Ehrmann, 2014</small> * ''[[Tisma (mantis)|Tisma]]'' <small>Giglio-Tos, 1917</small> === Vatinae === [[Lêer:Stagmatoptera supplicaria-01.jpg|thumb|right|''Stagmatoptera supplicaria'']] Suid-Amerika * ''[[Alangularis]]'' <small>Svenson, Medellin & Sarmiento, 2015</small> * ''[[Callivates]]'' <small>Roy, 2003</small> * ''[[Catoxyopsis]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Chopardiella]]'' <small>Giglio-Tos, 1914</small> * ''[[Heterovates]]'' <small>Saussure, 1872</small> * ''[[Lobocneme]]'' <small>Rehn, 1911</small> * ''[[Oxyopsis]]'' <small>Caudell, 1904</small> * ''[[Parastagmatoptera]]'' <small>Saussure, 1871</small> * ''[[Pseudovates]]'' <small>Saussure, 1869</small> * ''[[Pseudoxyops]]'' <small>Saussure & Zehntner, 1894</small> * ''[[Stagmatoptera]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Vates (mantis)|Vates]]'' <small>Burmeister, 1838</small> * ''[[Zoolea]]'' <small>Serville, 1839</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Mantidae| ]] 9m9mrtvnr2lcl5ieuuqhlh3ojqrkfjo 1 534799 3138746 2026-10-28T13:49:30Z Oesjaar 7467 Verbeter 3138746 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 534800 3138753 2026-10-28T14:02:21Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138753 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 534801 3138754 2026-10-28T14:02:47Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138754 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 534802 3138755 2026-10-28T14:04:35Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 3138755 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | bewaringstatus = LC | statusstelsel = iucn3.1 | naam = | beeld = | takson = Senecio speciosus | outeur = Willd., (1803) | sinonieme =* ''Senecio concolor'' <small>DC.</small> * ''Senecio concolor'' <small>Harv.</small> }} '''''Senecio speciosus''''' is 'n meerjarige [[kruid]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Eswatini]], [[Lesotho]], [[Mosambiek]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Oos-Kaap]], [[Vrystaat]] en die [[Wes-Kaap]] voor. == Galery == <gallery> Senecio speciosus 1DS-II 4-5241-01.jpg Senecio speciosus 1DS-II 4-5242.jpg </gallery> == Bron == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3152-441 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:247677-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/11fdcfc2-f37a-4123-a1f9-58fc9ad3ed6f Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Senecio|speciosus]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Lesotho]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] 38xe00jwvuikmov28ug5mde1yy70m6k 1 534803 3138756 2026-10-28T14:05:03Z Oesjaar 7467 Verbeter 3138756 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 534804 3138762 2026-10-28T14:27:26Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138762 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 534805 3138763 2026-10-28T14:28:31Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138763 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 534806 3138764 2026-10-28T14:28:47Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138764 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 534807 3138765 2026-10-28T14:29:02Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138765 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 3 534808 3138771 2026-10-28T15:37:34Z Pynappel 70858 Welkom! 3138771 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; var(--background-color-base); color:var( --color-base ); border:3px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''Hallo&nbsp;{{PAGENAME}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartlik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> [[Lêer:Flag of the United Kingdom (2-3).svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/en|''Message in English'']]''' [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/nl|''Bericht in het Nederlands'']]''' |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Jy kan jou onlangse impak hier sien: [[Spesiaal:Impact|Spesiaal:Impak]]. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy kan dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant inspring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm vertoon word, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te klik: Sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap gestuur is. Klik dan laastens op "Publiseer wysigings" om enige bewerkings te stoor. |} |} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:37, 28 Oktober 2026 (UTC) mwic2xwzskq6mzilp78be20yd5j1bsb 0 534809 3138776 2026-10-28T15:59:36Z Sobaka 328 Nuwe artikel, nog besig 3138776 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[Ki-Agent|"agentiese" KI]]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> ==Modelle== Op 16 November 2023 is Kimi, gebaseer op die Moonshot-model, aan die algemene publiek vrygestel. Die eerste weergawe van Kimi het 'n verlieslose konteks van 128 000 tokens ondersteun,<ref name=":0">{{Cite web |last=Xu Ziming |title=Domestic large models "roll out": Kimi's ultra-long context goes viral; Wondershare "Tianmu" focuses on audio & video |url=https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165401/https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=caijing.chinadaily.com.cn}}</ref> wat dit die eerste KI-model gemaak het wat in staat was om kontekste van hierdie grootte te verwerk.<ref>{{Cite web |last=Cao Jing |title=Supporting 200 000-character input, Moonshot AI opens the "long-text" era for hundred-billion-parameter models |url=https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121191529/https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-date=2025-01-21 |access-date=2024-12-29 |website=cn.chinadaily.com.cn}}</ref> In Maart 2024 het Moonshot AI begin met geslote beta-toetsing van 'n bygewerkte weergawe van Kimi met 'n konteksvenster van 2 miljoen karakters.<ref>{{Cite web |title=Moonshot's Kimi intelligent assistant supporting 2-million-character context starts internal testing |url=https://news.cnstock.com/news,bwkx-202403-5206847.htm |access-date=2024-12-29 |website=news.cnstock.com}}</ref> In November 2024 het Kimi begin met interne toetsing van 'n KI-model vir videogenerering.<ref>{{Cite web |last=Guancha |date=2024-11-28 |title=Kimi testing AI video generation? Moonshot: currently in grey-box testing |url=https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164806/https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=t.cj.sina.cn}}</ref> Op 20 Januarie 2025 is Kimi K1.5 vrygestel. Moonshot AI het beweer dat dit dieselfde prestasievlak as OpenAI o1 bereik het wat betref wiskunde, kodering en multimodale redeneringsvermoëns.<ref>{{Cite web |title=Chinese AI Firms Debut New LLMs to Rival OpenAI's Powerful O1 in Math and Coding |url=https://www.yicaiglobal.com/news/chinese-ai-firms-debut-new-llms-to-rival-openais-powerful-o1-in-math-and-coding |access-date=2025-09-09 |website=www.yicaiglobal.com |language=en}}</ref> In April 2025 het die maatskappy Kimi-VL vrygestel – 'n oopbron- "mengsel van kundiges" (MoE)-taalmodel met 16 miljard parameters, waarvan 3 miljard aktief is. In Junie is 'n redeneringsmodel genaamd Kimi-VL-Thinking ook vrygestel.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-VL |date=2025-09-09 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-VL |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref> In Junie 2025 is Kimi-Dev vrygestel, 'n model met 72 miljard parameters wat op kodering gefokus is en op Qwen2.5-72B gebaseer is.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-Dev |date=2025-09-08 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-Dev |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-24 |title=China's AI sprint: MiniMax, Moonshot lock horns in multimodal model race |url=https://www.digitimes.com/news/a20250623VL204/2024-openai-business.html |access-date=2025-09-09 |website=DIGITIMES |language=en}}</ref> Ook in Junie het Moonshot AI Kimi-Researcher vrygestel, 'n outonome KI-navorsingsagent wat deur Kimi se webwerf en toepassing beskikbaar is.<ref>{{Cite web |title=Kimi-Researcher: End-to-End RL Training for Emerging Agentic Capabilities |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-Researcher/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref> In Julie 2025 het Moonshot AI Kimi K2 vrygestel, 'n model met 1 biljoen parameters (waarvan 32 miljard aktief is), wat as oopbron onder 'n gewysigde MIT-lisensie beskikbaar gestel is.<ref name=":1">{{Cite web |title=Kimi K2: Open Agentic Intelligence |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-K2/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Cheng |first=Evelyn |date=2025-07-14 |title=Alibaba-backed Moonshot releases new Kimi AI model that beats ChatGPT, Claude in coding — and it costs less |url=https://www.cnbc.com/2025/07/14/alibaba-backed-moonshot-releases-kimi-k2-ai-rivaling-chatgpt-claude.html |access-date=2025-09-09 |website=CNBC |language=en}}</ref> Op 9 September 2025 het Moonshot AI 'n bygewerkte weergawe van K2, genaamd Kimi-K2-Instruct-0905, vrygestel. Dit het die prestasie in koderingstake verbeter en die konteksvenster van 128 000 tokens na 256 000 tokens vergroot.<ref name=":3">{{Cite web |date=2025-09-05 |title=moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 · Hugging Face |url=https://huggingface.co/moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 |access-date=2025-09-09 |website=huggingface.co}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-09-04 |title=Moonshot AI's updated Kimi model offers expanded context window, improved coding |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3324350/moonshot-ais-updated-kimi-model-offers-expanded-context-window-improved-coding |access-date=2025-09-09 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Januarie 2026 het Moonshot AI vir Kimi K2.5 vrygestel – 'n MoE-model ("Mixture of Experts") met 1 biljoen parameters, waarvan 32 miljard aktief is. Die model is multimodaal wat visie en taalbegrip betref, beskik oor gevorderde agentiese vermoëns, bied "kits-" en "denk-"modusse, en ondersteun beide gespreks- en agentiese paradigmas.<ref>{{Cite web |title=Kimi K2.5: Visual Agentic Intelligence |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-5.html |access-date=2026-01-27 |website=www.kimi.com}}</ref> Moonshot AI het in April 2026 Kimi K2.6 vrygestel <ref name="Li-2026">{{cite web |last=Li |first=Yutong |editor-last=Du |editor-first=Yu |title=13小时编码、5天自主运行！Kimi K2.6开源"硬刚"闭源巨头，长程战力能否撕开AGI工业化新赛道？|url=https://www.nbd.com.cn/articles/2026-04-22/4351579.html |website=[[National Business Daily]] |language=zh |access-date=17 Junie 2026 |date=22 April 2026 |trans-title=13 hours of coding, 5 days of autonomous operation! Kimi K2.6 open-source "goes head-on" against closed-source giants. Can its long-term capabilities carve out a new path for AGI industrialization?}}</ref><ref name="Kimi K2.6">{{Cite web |title=Kimi K2.6 Tech Blog: Advancing Open-Source Coding |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-6 |access-date=2026-04-20 |website=www.kimi.com}}</ref> gevolg deur Kimi K2.7 Code in Junie 2026.<ref name="Gigazine-2026">{{cite web |title=The Chinese-made AI model 'Kimi K2.7 Code' has been released as an open model, boasting the best coding performance in the Kimi series and low token consumption. |url=https://gigazine.net/gsc_news/en/20260615-kimi-k2-7-code/ |website=[[Gigazine]] |access-date=17 June 2026 |language=en |date=15 June 2026}}</ref><ref name="Kimi K2.7 Code">{{cite web |title=Kimi K2.7 Code: Open-Source Agentic Coding Model |url=https://www.kimi.com/resources/kimi-k2-7-code |website=Kimi |access-date=17 June 2026 |language=en |date=16 June 2026}}</ref> Op 16 Julie 2026 het Moonshot AI sy Kimi K3-model vrygestel, wat oor 2,8 biljoen parameters beskik. Met sy vrystelling het Kimi K3 op die nommer 3-posisie op die "Artificial Analysis"-ranglys vir KI verskyn – agter Anthropic se Claude Fable 5 en OpenAI se GPT-5.6 Sol – maar dit het sy mededingers oortref in Arena.ai se maatstaf vir webontwikkeling (front-end).<ref>{{cite web |last1=Yildirim |first1=Ece |title=China Just Dropped Another Bomb on America's Frontier AI Companies |url=https://gizmodo.com/china-just-dropped-another-bomb-on-americas-frontier-ai-companies-2000786670 |website=[[Gizmodo]] |access-date=16 Julie 2026 |date=16 Julie 2026}}</ref> Op 27 Julie het Moonshot AI die gewigte vir Kimi K3 vrygestel onder 'n pasgemaakte lisensie. Hierdie lisensie vereis dat enige maatskappy met 'n jaarlikse inkomste van meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar 'n kontrak met Moonshot AI moet onderhandel voordat hulle Kimi K3 as 'n diens aan eksterne kliënte aanbied. Verder moet enige maatskappy met 'n maandelikse inkomste van meer as 20 miljoen dollar, óf meer as 100 miljoen maandelikse aktiewe gebruikers, erkenning gee aan Kimi K3 in enige produk waarin die model gebruik word.<ref name="IndianExpress-2026">{{cite news |title=Moonshot AI releases Kimi K3 model weights under custom licence: What it means for enterprises |url=https://indianexpress.com/article/technology/artificial-intelligence/china-moonshot-ai-kimi-k3-model-weights-custom-licence-10807478/ |work=The Indian Express |access-date=1 Augustus 2026 |date=28 Julie 2026}}</ref><ref name="Franzen-2026">{{cite web |last1=Franzen |first1=Carl |title=Kimi K3's full weights are here, but they're 'open' with a caveat: What enterprises should know |url=https://venturebeat.com/technology/kimi-k3s-full-weights-are-here-but-theyre-open-with-a-caveat-what-enterprises-should-know |website=VentureBeat |access-date=1 Augustus 2026 |date=27 Julie 2026}}</ref> Moonshot is in die gesig gestaar deur beskuldigings – onder meer van Michael Kratsios, direkteur van die Withuis se Kantoor vir Wetenskap- en Tegnologiebeleid – dat Kimi K3 geskep is deur Anthropic se Claude Fable-model te "distilleer" (d.w.s. die kennis daarvan oor te dra na 'n ander model).<ref>{{Cite news |last=Ruwit |first=John |date=2026-07-28 |title=Allegations of AI distillation spark debate about IP theft. But is it illegal? |url=https://www.npr.org/2026/07/28/nx-s1-5909652/allegations-of-ai-distillation-spark-debate-about-ip-theft-but-is-it-illegal |access-date=2026-08-04 |work=NPR |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffiths |first=Brent D. |title=A top White House official is escalating the fight over Moonshot AI's viral Kimi K3 model |url=https://www.businessinsider.com/white-house-kimi-k3-moonshot-ai-distillation-2026-7 |access-date=2026-08-04 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> In Oktober 2026 is Kimi K3.1 Pro vrygestel – 'n KI-opgradering wat ontwerp is vir finansiële navorsing, 3D-modellering en programmering.<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-10-23/moonshot-debuts-first-ai-upgrade-since-its-own-deepseek-moment|title=Moonshot Debuts First AI Upgrade Since Its Own DeepSeek Moment|website=Bloomberg|date=23 Oktober 2026 |access-date=25 Oktober 2026}}</ref> Kimi-modelle is gebruik as 'n grondslag, of vir verdere opleiding (na-opleiding), van ander KI-modelle – insluitend Inkling van Thinking Machines Lab<ref name=":7" /> en Composer 2 van Cursor.<ref name=":8" /> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] b5dc1ccij27o1kpvcoeg1t9srgxqt2j 3138777 3138776 2026-10-28T16:00:23Z Sobaka 328 3138777 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[Ki-Agent|"agentiese" KI]]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] k2gj3isk1rimn6fw3oy6itjuxaz3hid 3138778 3138777 2026-10-28T16:00:58Z Sobaka 328 /* Geskiedenis */ opruim 3138778 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[KI-Agent|"agentiese" KI]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] fc8ywhnknsfk9ohv756d0xmatr8our9 3138779 3138778 2026-10-28T16:02:05Z Sobaka 328 /* Geskiedenis */ 3138779 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[KI-agent|"agentiese" KI]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] ejcjd4sqmr8eyczahf0zgift3gsbgqh 3138780 3138779 2026-10-28T16:02:36Z Sobaka 328 3138780 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[KI-agent|"agentiese" KI]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] kap4ix5u2mgfda5rhv14zujzk04tmmu 3138799 3138780 2026-10-28T18:08:35Z Sobaka 328 bywerk 3138799 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[KI-agent|"agentiese" KI]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> ==Modelle== Op 16 November 2023 is Kimi, gebaseer op die Moonshot-model, aan die algemene publiek vrygestel. Die eerste weergawe van Kimi het 'n verlieslose konteks van 128 000 tekseenhede (''tokens'') ondersteun,<ref name=":0">{{Cite web |last=Xu Ziming |title=Domestic large models "roll out": Kimi's ultra-long context goes viral; Wondershare "Tianmu" focuses on audio & video |url=https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165401/https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=caijing.chinadaily.com.cn}}</ref> wat dit die eerste KI-model gemaak het wat in staat was om kontekste van hierdie grootte te verwerk.<ref>{{Cite web |last=Cao Jing |title=Supporting 200 000-character input, Moonshot AI opens the "long-text" era for hundred-billion-parameter models |url=https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121191529/https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-date=2025-01-21 |access-date=2024-12-29 |website=cn.chinadaily.com.cn}}</ref> In Maart 2024 het Moonshot AI begin met geslote beta-toetsing van 'n bygewerkte weergawe van Kimi met 'n konteksvenster van 2 miljoen karakters.<ref>{{Cite web |title=Moonshot's Kimi intelligent assistant supporting 2-million-character context starts internal testing |url=https://news.cnstock.com/news,bwkx-202403-5206847.htm |access-date=2024-12-29 |website=news.cnstock.com}}</ref> In November 2024 het Kimi begin met interne toetsing van 'n KI-model vir videogenerering.<ref>{{Cite web |last=Guancha |date=2024-11-28 |title=Kimi testing AI video generation? Moonshot: currently in grey-box testing |url=https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164806/https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=t.cj.sina.cn}}</ref> Op 20 Januarie 2025 is Kimi K1.5 vrygestel. Moonshot AI het beweer dat dit dieselfde prestasievlak as OpenAI o1 bereik het wat betref wiskunde, kodering en multimodale redeneringsvermoëns.<ref>{{Cite web |title=Chinese AI Firms Debut New LLMs to Rival OpenAI's Powerful O1 in Math and Coding |url=https://www.yicaiglobal.com/news/chinese-ai-firms-debut-new-llms-to-rival-openais-powerful-o1-in-math-and-coding |access-date=2025-09-09 |website=www.yicaiglobal.com |language=en}}</ref> In April 2025 het die maatskappy Kimi-VL vrygestel – 'n oopbron- "mengsel van kundiges" (MoE)-taalmodel met 16 miljard parameters, waarvan 3 miljard aktief is. In Junie is 'n redeneringsmodel genaamd Kimi-VL-Thinking ook vrygestel.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-VL |date=2025-09-09 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-VL |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref> In Junie 2025 is Kimi-Dev vrygestel, 'n model met 72 miljard parameters wat op kodering gefokus is en op Qwen2.5-72B gebaseer is.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-Dev |date=2025-09-08 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-Dev |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-24 |title=China's AI sprint: MiniMax, Moonshot lock horns in multimodal model race |url=https://www.digitimes.com/news/a20250623VL204/2024-openai-business.html |access-date=2025-09-09 |website=DIGITIMES |language=en}}</ref> Ook in Junie het Moonshot AI Kimi-Researcher vrygestel, 'n outonome KI-navorsingsagent wat deur Kimi se webwerf en toepassing beskikbaar is.<ref>{{Cite web |title=Kimi-Researcher: End-to-End RL Training for Emerging Agentic Capabilities |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-Researcher/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref> In Julie 2025 het Moonshot AI Kimi K2 vrygestel, 'n model met 1 biljoen parameters (waarvan 32 miljard aktief is), wat as oopbron onder 'n gewysigde MIT-lisensie beskikbaar gestel is.<ref name=":1">{{Cite web |title=Kimi K2: Open Agentic Intelligence |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-K2/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Cheng |first=Evelyn |date=2025-07-14 |title=Alibaba-backed Moonshot releases new Kimi AI model that beats ChatGPT, Claude in coding — and it costs less |url=https://www.cnbc.com/2025/07/14/alibaba-backed-moonshot-releases-kimi-k2-ai-rivaling-chatgpt-claude.html |access-date=2025-09-09 |website=CNBC |language=en}}</ref> Op 9 September 2025 het Moonshot AI 'n bygewerkte weergawe van K2, genaamd Kimi-K2-Instruct-0905, vrygestel. Dit het die prestasie in koderingstake verbeter en die konteksvenster van 128 000 tekseenhede na 256 000 tokens vergroot.<ref name=":3">{{Cite web |date=2025-09-05 |title=moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 · Hugging Face |url=https://huggingface.co/moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 |access-date=2025-09-09 |website=huggingface.co}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-09-04 |title=Moonshot AI's updated Kimi model offers expanded context window, improved coding |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3324350/moonshot-ais-updated-kimi-model-offers-expanded-context-window-improved-coding |access-date=2025-09-09 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Januarie 2026 het Moonshot AI vir Kimi K2.5 vrygestel – 'n MoE-model ("''Mixture of Experts''") met 1 biljoen parameters, waarvan 32 miljard aktief is. Die model is multimodaal wat visie en taalbegrip betref, beskik oor gevorderde agentiese vermoëns, bied "kits-" en "denk-"modusse, en ondersteun beide gespreks- en agentiese paradigmas.<ref>{{Cite web |title=Kimi K2.5: Visual Agentic Intelligence |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-5.html |access-date=2026-01-27 |website=www.kimi.com}}</ref> Moonshot AI het in April 2026 Kimi K2.6 vrygestel <ref name="Li-2026">{{cite web |last=Li |first=Yutong |editor-last=Du |editor-first=Yu |title=13小时编码、5天自主运行！Kimi K2.6开源"硬刚"闭源巨头，长程战力能否撕开AGI工业化新赛道？|url=https://www.nbd.com.cn/articles/2026-04-22/4351579.html |website=[[National Business Daily]] |language=zh |access-date=17 Junie 2026 |date=22 April 2026 |trans-title=13 hours of coding, 5 days of autonomous operation! Kimi K2.6 open-source "goes head-on" against closed-source giants. Can its long-term capabilities carve out a new path for AGI industrialization?}}</ref><ref name="Kimi K2.6">{{Cite web |title=Kimi K2.6 Tech Blog: Advancing Open-Source Coding |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-6 |access-date=2026-04-20 |website=www.kimi.com}}</ref> gevolg deur Kimi K2.7 Code in Junie 2026.<ref name="Gigazine-2026">{{cite web |title=The Chinese-made AI model 'Kimi K2.7 Code' has been released as an open model, boasting the best coding performance in the Kimi series and low token consumption. |url=https://gigazine.net/gsc_news/en/20260615-kimi-k2-7-code/ |website=[[Gigazine]] |access-date=17 Junie 2026 |language=en |date=15 June 2026}}</ref><ref name="Kimi K2.7 Code">{{cite web |title=Kimi K2.7 Code: Open-Source Agentic Coding Model |url=https://www.kimi.com/resources/kimi-k2-7-code |website=Kimi |access-date=17 June 2026 |language=en |date=16 Junie 2026}}</ref> Op 16 Julie 2026 het Moonshot AI sy Kimi K3-model vrygestel, wat oor 2,8 biljoen parameters beskik. Met sy vrystelling het Kimi K3 op die nommer 3-posisie op die "''Artificial Analysis''"-ranglys vir KI verskyn – agter Anthropic se Claude Fable 5 en [[OpenAI]] se GPT-5.6 Sol – maar dit het sy mededingers oortref in Arena.ai se maatstaf vir webontwikkeling (''front-end'').<ref>{{cite web |last1=Yildirim |first1=Ece |title=China Just Dropped Another Bomb on America's Frontier AI Companies |url=https://gizmodo.com/china-just-dropped-another-bomb-on-americas-frontier-ai-companies-2000786670 |website=[[Gizmodo]] |access-date=16 Julie 2026 |date=16 Julie 2026}}</ref> Op 27 Julie het Moonshot AI die gewigte vir Kimi K3 vrygestel onder 'n pasgemaakte lisensie. Hierdie lisensie vereis dat enige maatskappy met 'n jaarlikse inkomste van meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar 'n kontrak met Moonshot AI moet onderhandel voordat hulle Kimi K3 as 'n diens aan eksterne kliënte aanbied. Verder moet enige maatskappy met 'n maandelikse inkomste van meer as 20 miljoen dollar, óf meer as 100 miljoen maandelikse aktiewe gebruikers, erkenning gee aan Kimi K3 in enige produk waarin die model gebruik word.<ref name="IndianExpress-2026">{{cite news |title=Moonshot AI releases Kimi K3 model weights under custom licence: What it means for enterprises |url=https://indianexpress.com/article/technology/artificial-intelligence/china-moonshot-ai-kimi-k3-model-weights-custom-licence-10807478/ |work=The Indian Express |access-date=1 Augustus 2026 |date=28 Julie 2026}}</ref><ref name="Franzen-2026">{{cite web |last1=Franzen |first1=Carl |title=Kimi K3's full weights are here, but they're 'open' with a caveat: What enterprises should know |url=https://venturebeat.com/technology/kimi-k3s-full-weights-are-here-but-theyre-open-with-a-caveat-what-enterprises-should-know |website=VentureBeat |access-date=1 Augustus 2026 |date=27 Julie 2026}}</ref> Moonshot is in die gesig gestaar deur beskuldigings – onder meer van Michael Kratsios, direkteur van die Withuis se Kantoor vir Wetenskap- en Tegnologiebeleid – dat Kimi K3 geskep is deur Anthropic se Claude Fable-model te "distilleer" (d.w.s. die kennis daarvan oor te dra na 'n ander model).<ref>{{Cite news |last=Ruwit |first=John |date=2026-07-28 |title=Allegations of AI distillation spark debate about IP theft. But is it illegal? |url=https://www.npr.org/2026/07/28/nx-s1-5909652/allegations-of-ai-distillation-spark-debate-about-ip-theft-but-is-it-illegal |access-date=2026-08-04 |work=NPR |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffiths |first=Brent D. |title=A top White House official is escalating the fight over Moonshot AI's viral Kimi K3 model |url=https://www.businessinsider.com/white-house-kimi-k3-moonshot-ai-distillation-2026-7 |access-date=2026-08-04 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> In Oktober 2026 is Kimi K3.1 Pro vrygestel – 'n KI-opgradering wat ontwerp is vir finansiële navorsing, [[3D]]-modellering en programmering.<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-10-23/moonshot-debuts-first-ai-upgrade-since-its-own-deepseek-moment|title=Moonshot Debuts First AI Upgrade Since Its Own DeepSeek Moment|website=Bloomberg|date=23 Oktober 2026 |access-date=25 Oktober 2026}}</ref> Kimi-modelle is gebruik as 'n grondslag, of vir verdere opleiding (na-opleiding), van ander KI-modelle – insluitend Inkling van Thinking Machines Lab<ref name=":7" /> en Composer 2 van Cursor.<ref name=":8" /> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] kbp2wz9ou82odklh71pdwiepn4mpdv9 3138800 3138799 2026-10-28T18:11:01Z Sobaka 328 /* Verwysings */ 3138800 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[KI-agent|"agentiese" KI]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> ==Modelle== Op 16 November 2023 is Kimi, gebaseer op die Moonshot-model, aan die algemene publiek vrygestel. Die eerste weergawe van Kimi het 'n verlieslose konteks van 128 000 tekseenhede (''tokens'') ondersteun,<ref name=":0">{{Cite web |last=Xu Ziming |title=Domestic large models "roll out": Kimi's ultra-long context goes viral; Wondershare "Tianmu" focuses on audio & video |url=https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165401/https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=caijing.chinadaily.com.cn}}</ref> wat dit die eerste KI-model gemaak het wat in staat was om kontekste van hierdie grootte te verwerk.<ref>{{Cite web |last=Cao Jing |title=Supporting 200 000-character input, Moonshot AI opens the "long-text" era for hundred-billion-parameter models |url=https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121191529/https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-date=2025-01-21 |access-date=2024-12-29 |website=cn.chinadaily.com.cn}}</ref> In Maart 2024 het Moonshot AI begin met geslote beta-toetsing van 'n bygewerkte weergawe van Kimi met 'n konteksvenster van 2 miljoen karakters.<ref>{{Cite web |title=Moonshot's Kimi intelligent assistant supporting 2-million-character context starts internal testing |url=https://news.cnstock.com/news,bwkx-202403-5206847.htm |access-date=2024-12-29 |website=news.cnstock.com}}</ref> In November 2024 het Kimi begin met interne toetsing van 'n KI-model vir videogenerering.<ref>{{Cite web |last=Guancha |date=2024-11-28 |title=Kimi testing AI video generation? Moonshot: currently in grey-box testing |url=https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164806/https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=t.cj.sina.cn}}</ref> Op 20 Januarie 2025 is Kimi K1.5 vrygestel. Moonshot AI het beweer dat dit dieselfde prestasievlak as OpenAI o1 bereik het wat betref wiskunde, kodering en multimodale redeneringsvermoëns.<ref>{{Cite web |title=Chinese AI Firms Debut New LLMs to Rival OpenAI's Powerful O1 in Math and Coding |url=https://www.yicaiglobal.com/news/chinese-ai-firms-debut-new-llms-to-rival-openais-powerful-o1-in-math-and-coding |access-date=2025-09-09 |website=www.yicaiglobal.com |language=en}}</ref> In April 2025 het die maatskappy Kimi-VL vrygestel – 'n oopbron- "mengsel van kundiges" (MoE)-taalmodel met 16 miljard parameters, waarvan 3 miljard aktief is. In Junie is 'n redeneringsmodel genaamd Kimi-VL-Thinking ook vrygestel.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-VL |date=2025-09-09 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-VL |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref> In Junie 2025 is Kimi-Dev vrygestel, 'n model met 72 miljard parameters wat op kodering gefokus is en op Qwen2.5-72B gebaseer is.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-Dev |date=2025-09-08 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-Dev |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-24 |title=China's AI sprint: MiniMax, Moonshot lock horns in multimodal model race |url=https://www.digitimes.com/news/a20250623VL204/2024-openai-business.html |access-date=2025-09-09 |website=DIGITIMES |language=en}}</ref> Ook in Junie het Moonshot AI Kimi-Researcher vrygestel, 'n outonome KI-navorsingsagent wat deur Kimi se webwerf en toepassing beskikbaar is.<ref>{{Cite web |title=Kimi-Researcher: End-to-End RL Training for Emerging Agentic Capabilities |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-Researcher/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref> In Julie 2025 het Moonshot AI Kimi K2 vrygestel, 'n model met 1 biljoen parameters (waarvan 32 miljard aktief is), wat as oopbron onder 'n gewysigde MIT-lisensie beskikbaar gestel is.<ref name=":1">{{Cite web |title=Kimi K2: Open Agentic Intelligence |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-K2/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Cheng |first=Evelyn |date=2025-07-14 |title=Alibaba-backed Moonshot releases new Kimi AI model that beats ChatGPT, Claude in coding — and it costs less |url=https://www.cnbc.com/2025/07/14/alibaba-backed-moonshot-releases-kimi-k2-ai-rivaling-chatgpt-claude.html |access-date=2025-09-09 |website=CNBC |language=en}}</ref> Op 9 September 2025 het Moonshot AI 'n bygewerkte weergawe van K2, genaamd Kimi-K2-Instruct-0905, vrygestel. Dit het die prestasie in koderingstake verbeter en die konteksvenster van 128 000 tekseenhede na 256 000 tokens vergroot.<ref name=":3">{{Cite web |date=2025-09-05 |title=moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 · Hugging Face |url=https://huggingface.co/moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 |access-date=2025-09-09 |website=huggingface.co}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-09-04 |title=Moonshot AI's updated Kimi model offers expanded context window, improved coding |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3324350/moonshot-ais-updated-kimi-model-offers-expanded-context-window-improved-coding |access-date=2025-09-09 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Januarie 2026 het Moonshot AI vir Kimi K2.5 vrygestel – 'n MoE-model ("''Mixture of Experts''") met 1 biljoen parameters, waarvan 32 miljard aktief is. Die model is multimodaal wat visie en taalbegrip betref, beskik oor gevorderde agentiese vermoëns, bied "kits-" en "denk-"modusse, en ondersteun beide gespreks- en agentiese paradigmas.<ref>{{Cite web |title=Kimi K2.5: Visual Agentic Intelligence |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-5.html |access-date=2026-01-27 |website=www.kimi.com}}</ref> Moonshot AI het in April 2026 Kimi K2.6 vrygestel <ref name="Li-2026">{{cite web |last=Li |first=Yutong |editor-last=Du |editor-first=Yu |title=13小时编码、5天自主运行！Kimi K2.6开源"硬刚"闭源巨头，长程战力能否撕开AGI工业化新赛道？|url=https://www.nbd.com.cn/articles/2026-04-22/4351579.html |website=[[National Business Daily]] |language=zh |access-date=17 Junie 2026 |date=22 April 2026 |trans-title=13 hours of coding, 5 days of autonomous operation! Kimi K2.6 open-source "goes head-on" against closed-source giants. Can its long-term capabilities carve out a new path for AGI industrialization?}}</ref><ref name="Kimi K2.6">{{Cite web |title=Kimi K2.6 Tech Blog: Advancing Open-Source Coding |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-6 |access-date=2026-04-20 |website=www.kimi.com}}</ref> gevolg deur Kimi K2.7 Code in Junie 2026.<ref name="Gigazine-2026">{{cite web |title=The Chinese-made AI model 'Kimi K2.7 Code' has been released as an open model, boasting the best coding performance in the Kimi series and low token consumption. |url=https://gigazine.net/gsc_news/en/20260615-kimi-k2-7-code/ |website=[[Gigazine]] |access-date=17 Junie 2026 |language=en |date=15 June 2026}}</ref><ref name="Kimi K2.7 Code">{{cite web |title=Kimi K2.7 Code: Open-Source Agentic Coding Model |url=https://www.kimi.com/resources/kimi-k2-7-code |website=Kimi |access-date=17 June 2026 |language=en |date=16 Junie 2026}}</ref> Op 16 Julie 2026 het Moonshot AI sy Kimi K3-model vrygestel, wat oor 2,8 biljoen parameters beskik. Met sy vrystelling het Kimi K3 op die nommer 3-posisie op die "''Artificial Analysis''"-ranglys vir KI verskyn – agter Anthropic se Claude Fable 5 en [[OpenAI]] se GPT-5.6 Sol – maar dit het sy mededingers oortref in Arena.ai se maatstaf vir webontwikkeling (''front-end'').<ref>{{cite web |last1=Yildirim |first1=Ece |title=China Just Dropped Another Bomb on America's Frontier AI Companies |url=https://gizmodo.com/china-just-dropped-another-bomb-on-americas-frontier-ai-companies-2000786670 |website=[[Gizmodo]] |access-date=16 Julie 2026 |date=16 Julie 2026}}</ref> Op 27 Julie het Moonshot AI die gewigte vir Kimi K3 vrygestel onder 'n pasgemaakte lisensie. Hierdie lisensie vereis dat enige maatskappy met 'n jaarlikse inkomste van meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar 'n kontrak met Moonshot AI moet onderhandel voordat hulle Kimi K3 as 'n diens aan eksterne kliënte aanbied. Verder moet enige maatskappy met 'n maandelikse inkomste van meer as 20 miljoen dollar, óf meer as 100 miljoen maandelikse aktiewe gebruikers, erkenning gee aan Kimi K3 in enige produk waarin die model gebruik word.<ref name="IndianExpress-2026">{{cite news |title=Moonshot AI releases Kimi K3 model weights under custom licence: What it means for enterprises |url=https://indianexpress.com/article/technology/artificial-intelligence/china-moonshot-ai-kimi-k3-model-weights-custom-licence-10807478/ |work=The Indian Express |access-date=1 Augustus 2026 |date=28 Julie 2026}}</ref><ref name="Franzen-2026">{{cite web |last1=Franzen |first1=Carl |title=Kimi K3's full weights are here, but they're 'open' with a caveat: What enterprises should know |url=https://venturebeat.com/technology/kimi-k3s-full-weights-are-here-but-theyre-open-with-a-caveat-what-enterprises-should-know |website=VentureBeat |access-date=1 Augustus 2026 |date=27 Julie 2026}}</ref> Moonshot is in die gesig gestaar deur beskuldigings – onder meer van Michael Kratsios, direkteur van die Withuis se Kantoor vir Wetenskap- en Tegnologiebeleid – dat Kimi K3 geskep is deur Anthropic se Claude Fable-model te "distilleer" (d.w.s. die kennis daarvan oor te dra na 'n ander model).<ref>{{Cite news |last=Ruwit |first=John |date=2026-07-28 |title=Allegations of AI distillation spark debate about IP theft. But is it illegal? |url=https://www.npr.org/2026/07/28/nx-s1-5909652/allegations-of-ai-distillation-spark-debate-about-ip-theft-but-is-it-illegal |access-date=2026-08-04 |work=NPR |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffiths |first=Brent D. |title=A top White House official is escalating the fight over Moonshot AI's viral Kimi K3 model |url=https://www.businessinsider.com/white-house-kimi-k3-moonshot-ai-distillation-2026-7 |access-date=2026-08-04 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> In Oktober 2026 is Kimi K3.1 Pro vrygestel – 'n KI-opgradering wat ontwerp is vir finansiële navorsing, [[3D]]-modellering en programmering.<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-10-23/moonshot-debuts-first-ai-upgrade-since-its-own-deepseek-moment|title=Moonshot Debuts First AI Upgrade Since Its Own DeepSeek Moment|website=Bloomberg|date=23 Oktober 2026 |access-date=25 Oktober 2026}}</ref> Kimi-modelle is gebruik as 'n grondslag, of vir verdere opleiding (na-opleiding), van ander KI-modelle – insluitend Inkling van Thinking Machines Lab<ref name=":7" /> en Composer 2 van Cursor.<ref name=":8" /> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] ak94nxwed9cd18k90m8w843s4wpxxd9 3138925 3138800 2026-10-29T06:55:49Z Rooiratel 90342 3138925 wikitext text/x-wiki '''Kimi''' is 'n [[kunsmatige intelligensie]] (KI)-[[kletsbot]] en 'n reeks [[groot taalmodel]]le wat deur die [[Chinese]] maatskappy Moonshot AI ontwikkel is. Die Kimi K3-model, wat in Julie 2026 vrygestel is, is die grootste model met "oop gewigte" en beskik oor 2,8 biljoen parameters. Moonshot stel die Kimi-reeks groot taalmodelle met oop gewigte vry; dit is beskikbaar via die web, 'n API en die "Kimi Code"-opdraglynagent. Kimi-modelle kan, benewens teks, ook beeld- en video-insette verwerk, en hul "Swerm"-funksie maak gebruik van honderde parallelle sub-agente.<ref>{{Cite web |last=Mukherjee |first=Ritoban |date=2026-07-10 |title=Kimi AI review |url=https://www.techradar.com/pro/kimi-ai-review |access-date=2026-10-26 |website=TechRadar |language=en}}</ref> Ten spyte van die oop gewigte, vereis K3 se pasgemaakte lisensie dat inkomste gedeel word (tot 30%) indien verskaffers van afleidingsdienste jaarliks meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar genereer.<ref name="y897">{{citation |last1= Nellis|first1= Stephen|last2= Baptista|first2= Eduardo|last3= Baptista|first3= Eduardo|title=EXCLUSIVE: Alibaba plans to charge big users of its next open-source AI model, sources say |work= Reuters|date= 7 Augustus 2026|page= |url=https://www.reuters.com/business/retail-consumer/alibaba-plans-charge-big-users-its-next-open-source-ai-model-sources-say-2026-08-07/ |access-date=2026-08-24 |language=en-US}}</ref> Kimi K2, 'n model met een biljoen parameters, is in Julie 2025 vrygestel. Dit is in Januarie 2026 deur K2.5 opgevolg, en in April deur K2.6. Kimi-modelle is gebruik as 'n basis vir, of vir die na-opleiding van, Amerikaanse modelle – insluitend Thinking Machines Lab se Inkling<ref name=":7">{{Cite web |last=Mills|first=Madison|date=15 Julie 2026|title=Thinking Machines' first model bets big on customization|url=https://www.axios.com/2026/07/15/mira-murati-thinking-machines-open-weight-model-inkling|access-date=2026-08-24|website=Axios}}</ref> en Cursor se Composer 2.<ref name=":8">{{Cite web |last=Ming|first=Lee Chong|title=Cursor acknowledges its new low-cost coding model has Chinese bones|url=https://www.businessinsider.com/cursor-composer-chinese-model-kimi-moonshot-ai-coding-low-cost-2026-3|access-date=2026-08-24|website=Business Insider|language=en-US}}</ref> In September 2026 het [[Anthropic]] vir Moonshot daarvan beskuldig dat hulle in die geheim Kimi-versoeke na hul eie [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]-modelle herlei en Claude sodoende deur middel van hierdie antwoorde gekopieer/nageboots het. ==Geskiedenis== Moonshot AI is in Maart 2023 in [[Volksrepubliek China|China]] gestig. In Oktober 2023 het die maatskappy die Kimi-kletsbot amptelik vrygestel en met geslote beta-toetsing begin.<ref>{{Cite web |title=Moonshot AI's large-model service "Kimi Chat" starts closed beta, in deep co-operation with Volcengine |url=https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20231017122953/https://company.cnstock.com/company/scp_gsxw/202310/5132586.htm |archive-date=2023-10-17 |access-date=2024-12-29 |website=company.cnstock.com}}</ref> In Julie 2024 het Kimi se "konteks-kasgeheue"-funksie die openbare beta-fase betree.<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-07-01 |title=Moonshot Kimi open platform launches public beta of "context caching" |url=https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165158/https://news.qq.com/rain/a/20240701A0A8WN00 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> Op 11 Oktober 2024 is Kimi Explore Edition, wat oor KI-gedrewe outonome soekvermoë beskik, wêreldwyd bekendgestel;<ref>{{Cite web |last=Tencent |date=2024-10-12 |title=One search can deeply read 500+ pages: Kimi Explore Edition arrives—will AI out-search humans? |url=https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165012/https://news.qq.com/rain/a/20241012A09GT100 |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=news.qq.com |language=zh-CN}}</ref> die aantal maandelikse aktiewe gebruikers het sedertdien 36 miljoen oorskry.<ref>{{Cite web |title=AI weekly: Yang Zhilin says Kimi MAU exceeds 36 million; Robin Li: large-model hallucination basically eliminated |url=https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164858/https://www.yicai.com/news/102361450.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.yicai.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=AI assistant Kimi signs with Chengdu Island of Scientific Innovation |url=https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165052/https://www.cdrb.com.cn/epaper/cdrbpad/202412/27/c143066.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=www.cdrb.com.cn}}</ref> In September 2025 het Moonshot AI 'n [[KI-agent|"agentiese" KI]]-funksie, genaamd "OK Computer", by Kimi gevoeg. Dit kan webwerwe met verskeie bladsye sowel as redigeerbare skyfies skep op grond van eenvoudige instruksies van die gebruiker; dit kan tot 1 miljoen rye invoerdata gelyktydig verwerk en teks, oudio, beelde en video genereer.<ref>{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Moonshot AI's Kimi chatbot offers 'agent mode' for creating websites, slides |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3326859/moonshot-ais-kimi-assistant-offers-agent-mode-creating-multi-page-websites-slides |access-date=2025-10-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Augustus 2026 het die regstegnologie-onderneming Harvey sy nuwe model, wat van Kimi gebruik maak, onthul.<ref>{{Cite web |date=2026-08-21 |title=OpenAI-backed Harvey launches new legal model based on Kimi K3 system |url=https://dataconomy.com/2026/08/21/openai-backed-harvey-launches-new-legal-model-based-on/ |website=dataconomy.com/}}</ref> ==Modelle== Op 16 November 2023 is Kimi, gebaseer op die Moonshot-model, aan die algemene publiek vrygestel. Die eerste weergawe van Kimi het 'n verlieslose konteks van 128 000 tekseenhede (''tokens'') ondersteun,<ref name=":0">{{Cite web |last=Xu Ziming |title=Domestic large models "roll out": Kimi's ultra-long context goes viral; Wondershare "Tianmu" focuses on audio & video |url=https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120165401/https://caijing.chinadaily.com.cn/a/202403/26/WS6602b471a3109f7860dd70c5.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=caijing.chinadaily.com.cn}}</ref> wat dit die eerste KI-model gemaak het wat in staat was om kontekste van hierdie grootte te verwerk.<ref>{{Cite web |last=Cao Jing |title=Supporting 200 000-character input, Moonshot AI opens the "long-text" era for hundred-billion-parameter models |url=https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121191529/https://cn.chinadaily.com.cn/a/202310/10/WS652517eaa310d5acd87694a2.html |archive-date=2025-01-21 |access-date=2024-12-29 |website=cn.chinadaily.com.cn}}</ref> In Maart 2024 het Moonshot AI begin met geslote beta-toetsing van 'n bygewerkte weergawe van Kimi met 'n konteksvenster van 2 miljoen karakters.<ref>{{Cite web |title=Moonshot's Kimi intelligent assistant supporting 2-million-character context starts internal testing |url=https://news.cnstock.com/news,bwkx-202403-5206847.htm |access-date=2024-12-29 |website=news.cnstock.com}}</ref> In November 2024 het Kimi begin met interne toetsing van 'n KI-model vir videogenerering.<ref>{{Cite web |last=Guancha |date=2024-11-28 |title=Kimi testing AI video generation? Moonshot: currently in grey-box testing |url=https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120164806/https://k.sina.com.cn/article_1887344341_707e96d502001jz4s.html |archive-date=2025-01-20 |access-date=2024-12-29 |website=t.cj.sina.cn}}</ref> Op 20 Januarie 2025 is Kimi K1.5 vrygestel. Moonshot AI het beweer dat dit dieselfde prestasievlak as OpenAI o1 bereik het wat betref wiskunde, kodering en multimodale redeneringsvermoëns.<ref>{{Cite web |title=Chinese AI Firms Debut New LLMs to Rival OpenAI's Powerful O1 in Math and Coding |url=https://www.yicaiglobal.com/news/chinese-ai-firms-debut-new-llms-to-rival-openais-powerful-o1-in-math-and-coding |access-date=2025-09-09 |website=www.yicaiglobal.com |language=en}}</ref> In April 2025 het die maatskappy Kimi-VL vrygestel – 'n oopbron- "mengsel van kundiges" (MoE)-taalmodel met 16 miljard parameters, waarvan 3 miljard aktief is. In Junie is 'n redeneringsmodel genaamd Kimi-VL-Thinking ook vrygestel.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-VL |date=2025-09-09 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-VL |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref> In Junie 2025 is Kimi-Dev vrygestel, 'n model met 72 miljard parameters wat op kodering gefokus is en op Qwen2.5-72B gebaseer is.<ref>{{Citation |title=MoonshotAI/Kimi-Dev |date=2025-09-08 |url=https://github.com/MoonshotAI/Kimi-Dev |access-date=2025-09-09 |publisher=Moonshot AI}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-24 |title=China's AI sprint: MiniMax, Moonshot lock horns in multimodal model race |url=https://www.digitimes.com/news/a20250623VL204/2024-openai-business.html |access-date=2025-09-09 |website=DIGITIMES |language=en}}</ref> Ook in Junie het Moonshot AI Kimi-Researcher vrygestel, 'n outonome KI-navorsingsagent wat deur Kimi se webwerf en toepassing beskikbaar is.<ref>{{Cite web |title=Kimi-Researcher: End-to-End RL Training for Emerging Agentic Capabilities |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-Researcher/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref> In Julie 2025 het Moonshot AI Kimi K2 vrygestel, 'n model met 1 biljoen parameters (waarvan 32 miljard aktief is), wat as oopbron onder 'n gewysigde MIT-lisensie beskikbaar gestel is.<ref name=":1">{{Cite web |title=Kimi K2: Open Agentic Intelligence |url=https://moonshotai.github.io/Kimi-K2/ |access-date=2025-09-09 |website=moonshotai.github.io}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Cheng |first=Evelyn |date=2025-07-14 |title=Alibaba-backed Moonshot releases new Kimi AI model that beats ChatGPT, Claude in coding — and it costs less |url=https://www.cnbc.com/2025/07/14/alibaba-backed-moonshot-releases-kimi-k2-ai-rivaling-chatgpt-claude.html |access-date=2025-09-09 |website=CNBC |language=en}}</ref> Op 9 September 2025 het Moonshot AI 'n bygewerkte weergawe van K2, genaamd Kimi-K2-Instruct-0905, vrygestel. Dit het die prestasie in koderingstake verbeter en die konteksvenster van 128 000 tekseenhede na 256 000 tokens vergroot.<ref name=":3">{{Cite web |date=2025-09-05 |title=moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 · Hugging Face |url=https://huggingface.co/moonshotai/Kimi-K2-Instruct-0905 |access-date=2025-09-09 |website=huggingface.co}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-09-04 |title=Moonshot AI's updated Kimi model offers expanded context window, improved coding |url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3324350/moonshot-ais-updated-kimi-model-offers-expanded-context-window-improved-coding |access-date=2025-09-09 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref> In Januarie 2026 het Moonshot AI vir Kimi K2.5 vrygestel – 'n MoE-model ("''Mixture of Experts''") met 1 biljoen parameters, waarvan 32 miljard aktief is. Die model is multimodaal wat visie en taalbegrip betref, beskik oor gevorderde agentiese vermoëns, bied "kits-" en "denk-"modusse, en ondersteun beide gespreks- en agentiese paradigmas.<ref>{{Cite web |title=Kimi K2.5: Visual Agentic Intelligence |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-5.html |access-date=2026-01-27 |website=www.kimi.com}}</ref> Moonshot AI het in April 2026 Kimi K2.6 vrygestel <ref name="Li-2026">{{cite web |last=Li |first=Yutong |editor-last=Du |editor-first=Yu |title=13小时编码、5天自主运行！Kimi K2.6开源"硬刚"闭源巨头，长程战力能否撕开AGI工业化新赛道？|url=https://www.nbd.com.cn/articles/2026-04-22/4351579.html |website=[[National Business Daily]] |language=zh |access-date=17 Junie 2026 |date=22 April 2026 |trans-title=13 hours of coding, 5 days of autonomous operation! Kimi K2.6 open-source "goes head-on" against closed-source giants. Can its long-term capabilities carve out a new path for AGI industrialization?}}</ref><ref name="Kimi K2.6">{{Cite web |title=Kimi K2.6 Tech Blog: Advancing Open-Source Coding |url=https://www.kimi.com/blog/kimi-k2-6 |access-date=2026-04-20 |website=www.kimi.com}}</ref> gevolg deur Kimi K2.7 Code in Junie 2026.<ref name="Gigazine-2026">{{cite web |title=The Chinese-made AI model 'Kimi K2.7 Code' has been released as an open model, boasting the best coding performance in the Kimi series and low token consumption. |url=https://gigazine.net/gsc_news/en/20260615-kimi-k2-7-code/ |website=[[Gigazine]] |access-date=17 Junie 2026 |language=en |date=15 June 2026}}</ref><ref name="Kimi K2.7 Code">{{cite web |title=Kimi K2.7 Code: Open-Source Agentic Coding Model |url=https://www.kimi.com/resources/kimi-k2-7-code |website=Kimi |access-date=17 June 2026 |language=en |date=16 Junie 2026}}</ref> Op 16 Julie 2026 het Moonshot AI sy Kimi K3-model vrygestel, wat oor 2,8 biljoen parameters beskik. Met sy vrystelling het Kimi K3 op die nommer 3-posisie op die "''Artificial Analysis''"-ranglys vir KI verskyn – agter Anthropic se Claude Fable 5 en [[OpenAI]] se GPT-5.6 Sol – maar dit het sy mededingers oortref in Arena.ai se maatstaf vir webontwikkeling (''front-end'').<ref>{{cite web |last1=Yildirim |first1=Ece |title=China Just Dropped Another Bomb on America's Frontier AI Companies |url=https://gizmodo.com/china-just-dropped-another-bomb-on-americas-frontier-ai-companies-2000786670 |website=[[Gizmodo]] |access-date=16 Julie 2026 |date=16 Julie 2026}}</ref> Op 27 Julie het Moonshot AI die gewigte vir Kimi K3 vrygestel onder 'n pasgemaakte lisensie. Hierdie lisensie vereis dat enige maatskappy met 'n jaarlikse inkomste van meer as 20 miljoen Amerikaanse dollar 'n kontrak met Moonshot AI moet onderhandel voordat hulle Kimi K3 as 'n diens aan eksterne kliënte aanbied. Verder moet enige maatskappy met 'n maandelikse inkomste van meer as 20 miljoen dollar, óf meer as 100 miljoen maandelikse aktiewe gebruikers, erkenning gee aan Kimi K3 in enige produk waarin die model gebruik word.<ref name="IndianExpress-2026">{{cite news |title=Moonshot AI releases Kimi K3 model weights under custom licence: What it means for enterprises |url=https://indianexpress.com/article/technology/artificial-intelligence/china-moonshot-ai-kimi-k3-model-weights-custom-licence-10807478/ |work=The Indian Express |access-date=1 Augustus 2026 |date=28 Julie 2026}}</ref><ref name="Franzen-2026">{{cite web |last1=Franzen |first1=Carl |title=Kimi K3's full weights are here, but they're 'open' with a caveat: What enterprises should know |url=https://venturebeat.com/technology/kimi-k3s-full-weights-are-here-but-theyre-open-with-a-caveat-what-enterprises-should-know |website=VentureBeat |access-date=1 Augustus 2026 |date=27 Julie 2026}}</ref> Moonshot is in die gesig gestaar deur beskuldigings – onder meer van Michael Kratsios, direkteur van die Withuis se Kantoor vir Wetenskap- en Tegnologiebeleid – dat Kimi K3 geskep is deur Anthropic se Claude Fable-model te "distilleer" (d.w.s. die kennis daarvan oor te dra na 'n ander model).<ref>{{Cite news |last=Ruwit |first=John |date=2026-07-28 |title=Allegations of AI distillation spark debate about IP theft. But is it illegal? |url=https://www.npr.org/2026/07/28/nx-s1-5909652/allegations-of-ai-distillation-spark-debate-about-ip-theft-but-is-it-illegal |access-date=2026-08-04 |work=NPR |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Griffiths |first=Brent D. |title=A top White House official is escalating the fight over Moonshot AI's viral Kimi K3 model |url=https://www.businessinsider.com/white-house-kimi-k3-moonshot-ai-distillation-2026-7 |access-date=2026-08-04 |website=Business Insider |language=en-US}}</ref> In Oktober 2026 is Kimi K3.1 Pro vrygestel – 'n KI-opgradering wat ontwerp is vir finansiële navorsing, [[3D]]-modellering en programmering.<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-10-23/moonshot-debuts-first-ai-upgrade-since-its-own-deepseek-moment|title=Moonshot Debuts First AI Upgrade Since Its Own DeepSeek Moment|website=Bloomberg|date=23 Oktober 2026 |access-date=25 Oktober 2026}}</ref> Kimi-modelle is gebruik as 'n grondslag, of vir verdere opleiding (na-opleiding), van ander KI-modelle – insluitend Inkling van Thinking Machines Lab<ref name=":7" /> en Composer 2 van Cursor.<ref name=":8" /> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] k44b3ektjoznvk3ophj7fc9t43w0dsw 1 534810 3138781 2026-10-28T16:03:30Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138781 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 534811 3138782 2026-10-28T16:04:43Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met 'Die '''treinbotsing in Toledo''' het in die oggendure van [[28 Oktober]] [[2026]] plaasgevind toe twee hoëspoedtreine wat tussen [[Madrid]] en [[Sevilla]] gereis het, in die Spaanse munisipaliteit Los Yébenes in die [[Pronvinsie Toledo|provinsie Toledo]] gebots het. Die ramp het minstens 68 mense se lewens geëis en minstens 100 mense beseer, van wie sommige ernstig beseer is.<ref>{{Verwys web|titel=Spain train crash: What we know after two trains collide with doz...' 3138782 wikitext text/x-wiki Die '''treinbotsing in Toledo''' het in die oggendure van [[28 Oktober]] [[2026]] plaasgevind toe twee hoëspoedtreine wat tussen [[Madrid]] en [[Sevilla]] gereis het, in die Spaanse munisipaliteit Los Yébenes in die [[Pronvinsie Toledo|provinsie Toledo]] gebots het. Die ramp het minstens 68 mense se lewens geëis en minstens 100 mense beseer, van wie sommige ernstig beseer is.<ref>{{Verwys web|titel=Spain train crash: What we know after two trains collide with dozens feared dead|url=https://www.bbc.com/news/articles/cm8xz7pkd0jjo|datum=2026-10-28|taal=en|aanhaling=More than 500 passengers were on board the trains when the incident occurred in the province of Toledo, south of Madrid.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Onder die dooies was die politikus Fátima Báñez, wat van Desember 2011 tot Junie 2018 as die Spaanse minister van Indiensneming en Maatskaplike Sekerheid gedien het.<ref>{{Verwys web|titel=Muere Fátima Báñez en el accidente ferroviario de Toledo|url=https://www.benaventedigital.es/muere-fatima-banez-accidente-trenes-urda-toledo/|van=Boya|voornaam=N.|datum=2026-10-28|taal=es|aanhaling=El Debate informa del fallecimiento de Fátima Báñez en el choque de trenes de Urda (Toledo). La exministra viajaba en el Iryo accidentado.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Dit was die tweede noodlottige treinongeluk op die Madrid-Sevilla-spoorlyn in 2026, ná die ontsporing op 18 Januarie in Adamuz in die provinsie Córdoba, wat 42 mense se lewens geëis het. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Treinrampe]] 4lki12cm22y1sxo0x4zrkt14cprhu4v 3138794 3138782 2026-10-28T16:36:21Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138794 wikitext text/x-wiki Die '''treinbotsing in Toledo''' het op die oggend van [[28 Oktober]] [[2026]] plaasgevind toe ’n hoëspoedtrein van Renfe agter in ’n stilstaande hoëspoedtrein van Iryo vasgery het. Die botsing het tussen Los Yébenes en Urda in die [[Provinsie Toledo]] in [[Spanje]] plaasgevind.<ref>{{Verwys web|titel=Where did the Spain crash train happen? Early details of the accident in Toledo|url=https://english.elpais.com/spain/2026-10-28/where-did-the-spain-crash-train-happen-early-details-of-the-accident-in-toledo.html|van=Álvarez|voornaam=Yolanda Clemente Pomeda, Luis Sevillano Pires, Daniele Grasso, José A.|datum=2026-10-28|taal=en|aanhaling=|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Verskeie treinwaens het ontspoor en sommige het teen ’n wal afgeval. Spanje se minister van vervoer, Óscar Puente, het gesê dat ’n fout in die spoorwegveiligheidstelsel verskeie treine gedwing het om stil te hou, maar hy het dit as “onverklaarbaar” beskryf dat ’n Renfe-hoëspoedtrein later toegelaat is om teen normale spoed voort te ry, ondanks ’n rooi sein en ’n ander trein wat verder vorentoe op die spoor gestaan het.<ref>{{Verwys web|titel=Puente reconoce un fallo del sistema de seguridad y una «inexplicable» reanudación de la marcha, pero rechaza dimitir|url=https://www.abc.es/espana/madrid/puente-reconoce-fallo-sistema-seguridad-inexplicable-reanudacion-20261028152138-nt.html|van=Gómez|voornaam=Enia|datum=2026-10-28|taal=es|aanhaling=|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Die ramp het minstens 68 mense se lewens geëis en minstens 100 mense beseer, van wie sommige ernstig beseer is.<ref>{{Verwys web|titel=Spain train crash: What we know after two trains collide with dozens feared dead|url=https://www.bbc.com/news/articles/cm8xz7pkd0jjo|datum=2026-10-28|taal=en|aanhaling=More than 500 passengers were on board the trains when the incident occurred in the province of Toledo, south of Madrid.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Onder die dooies was die politikus Fátima Báñez, wat van Desember 2011 tot Junie 2018 as die Spaanse minister van Indiensneming en Maatskaplike Sekerheid gedien het.<ref>{{Verwys web|titel=Muere Fátima Báñez en el accidente ferroviario de Toledo|url=https://www.benaventedigital.es/muere-fatima-banez-accidente-trenes-urda-toledo/|van=Boya|voornaam=N.|datum=2026-10-28|taal=es|aanhaling=El Debate informa del fallecimiento de Fátima Báñez en el choque de trenes de Urda (Toledo). La exministra viajaba en el Iryo accidentado.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Dit was die tweede noodlottige treinongeluk op die Madrid-Sevilla-spoorlyn in 2026, ná die ontsporing op 18 Januarie in Adamuz in die provinsie Córdoba, wat 42 mense se lewens geëis het. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Treinrampe]] orf0t2ffrcl32wn72yyr28o8nabvsbe 3138840 3138794 2026-10-28T19:29:25Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 3138840 wikitext text/x-wiki {{Koördinate|39|25|40|N|3|49|5|W|aansig=titel}} Die '''treinbotsing in Toledo''' het op die oggend van [[28 Oktober]] [[2026]] plaasgevind toe ’n hoëspoedtrein van Renfe agter in ’n stilstaande hoëspoedtrein van Iryo vasgery het. Die botsing het tussen Los Yébenes en Urda in die [[Provinsie Toledo]] in [[Spanje]] plaasgevind.<ref>{{Verwys web|titel=Where did the Spain crash train happen? Early details of the accident in Toledo|url=https://english.elpais.com/spain/2026-10-28/where-did-the-spain-crash-train-happen-early-details-of-the-accident-in-toledo.html|van=Álvarez|voornaam=Yolanda Clemente Pomeda, Luis Sevillano Pires, Daniele Grasso, José A.|datum=2026-10-28|taal=en|aanhaling=|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Verskeie treinwaens het ontspoor en sommige het teen ’n wal afgeval. Spanje se minister van vervoer, Óscar Puente, het gesê dat ’n fout in die spoorwegveiligheidstelsel verskeie treine gedwing het om stil te hou, maar hy het dit as “onverklaarbaar” beskryf dat ’n Renfe-hoëspoedtrein later toegelaat is om teen normale spoed voort te ry, ondanks ’n rooi sein en ’n ander trein wat verder vorentoe op die spoor gestaan het.<ref>{{Verwys web|titel=Puente reconoce un fallo del sistema de seguridad y una «inexplicable» reanudación de la marcha, pero rechaza dimitir|url=https://www.abc.es/espana/madrid/puente-reconoce-fallo-sistema-seguridad-inexplicable-reanudacion-20261028152138-nt.html|van=Gómez|voornaam=Enia|datum=2026-10-28|taal=es|aanhaling=|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Die ramp het minstens 68 mense se lewens geëis en minstens 100 mense beseer, van wie sommige ernstig beseer is.<ref>{{Verwys web|titel=Spain train crash: What we know after two trains collide with dozens feared dead|url=https://www.bbc.com/news/articles/cm8xz7pkd0jjo|datum=2026-10-28|taal=en|aanhaling=More than 500 passengers were on board the trains when the incident occurred in the province of Toledo, south of Madrid.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Onder die dooies was die politikus Fátima Báñez, wat van Desember 2011 tot Junie 2018 as die Spaanse minister van Indiensneming en Maatskaplike Sekerheid gedien het.<ref>{{Verwys web|titel=Muere Fátima Báñez en el accidente ferroviario de Toledo|url=https://www.benaventedigital.es/muere-fatima-banez-accidente-trenes-urda-toledo/|van=Boya|voornaam=N.|datum=2026-10-28|taal=es|aanhaling=El Debate informa del fallecimiento de Fátima Báñez en el choque de trenes de Urda (Toledo). La exministra viajaba en el Iryo accidentado.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Dit was die tweede noodlottige treinongeluk op die Madrid-Sevilla-spoorlyn in 2026, ná die ontsporing op 18 Januarie in Adamuz in die provinsie Córdoba, wat 42 mense se lewens geëis het. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Treinrampe]] 0whervky62mnoqzuc83sbitrrkga3bm 3138845 3138840 2026-10-28T19:37:39Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Beelde 3138845 wikitext text/x-wiki {{Koördinate|39|25|40|N|3|49|5|W|aansig=titel}} {{multiple image|align=right|image_style=|image1=202201 Renfe S-103-607 as AVE3172 at Barcelona-Sants.jpg |caption1=Renfe Klas 103, een van die treintipe wat by die ongeluk betrokke was. |image2=ETR 1000 Spain.jpg |caption2=Iryo-Frecciarossa 1000, die ander treintipe wat by die ongeluk betrokke was. |direction=vertical }} Die '''treinbotsing in Toledo''' het op die oggend van [[28 Oktober]] [[2026]] plaasgevind toe ’n hoëspoedtrein van Renfe agter in ’n stilstaande hoëspoedtrein van Iryo vasgery het. Die botsing het tussen Los Yébenes en Urda in die [[Provinsie Toledo]] in [[Spanje]] plaasgevind.<ref>{{Verwys web|titel=Where did the Spain crash train happen? Early details of the accident in Toledo|url=https://english.elpais.com/spain/2026-10-28/where-did-the-spain-crash-train-happen-early-details-of-the-accident-in-toledo.html|van=Álvarez|voornaam=Yolanda Clemente Pomeda, Luis Sevillano Pires, Daniele Grasso, José A.|datum=2026-10-28|taal=en|aanhaling=|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Verskeie treinwaens het ontspoor en sommige het teen ’n wal afgeval. Spanje se minister van vervoer, Óscar Puente, het gesê dat ’n fout in die spoorwegveiligheidstelsel verskeie treine gedwing het om stil te hou, maar hy het dit as “onverklaarbaar” beskryf dat ’n Renfe-hoëspoedtrein later toegelaat is om teen normale spoed voort te ry, ondanks ’n rooi sein en ’n ander trein wat verder vorentoe op die spoor gestaan het.<ref>{{Verwys web|titel=Puente reconoce un fallo del sistema de seguridad y una «inexplicable» reanudación de la marcha, pero rechaza dimitir|url=https://www.abc.es/espana/madrid/puente-reconoce-fallo-sistema-seguridad-inexplicable-reanudacion-20261028152138-nt.html|van=Gómez|voornaam=Enia|datum=2026-10-28|taal=es|aanhaling=|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Die ramp het minstens 68 mense se lewens geëis en minstens 100 mense beseer, van wie sommige ernstig beseer is.<ref>{{Verwys web|titel=Spain train crash: What we know after two trains collide with dozens feared dead|url=https://www.bbc.com/news/articles/cm8xz7pkd0jjo|datum=2026-10-28|taal=en|aanhaling=More than 500 passengers were on board the trains when the incident occurred in the province of Toledo, south of Madrid.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Onder die dooies was die politikus Fátima Báñez, wat van Desember 2011 tot Junie 2018 as die Spaanse minister van Indiensneming en Maatskaplike Sekerheid gedien het.<ref>{{Verwys web|titel=Muere Fátima Báñez en el accidente ferroviario de Toledo|url=https://www.benaventedigital.es/muere-fatima-banez-accidente-trenes-urda-toledo/|van=Boya|voornaam=N.|datum=2026-10-28|taal=es|aanhaling=El Debate informa del fallecimiento de Fátima Báñez en el choque de trenes de Urda (Toledo). La exministra viajaba en el Iryo accidentado.|besoekdatum=2026-10-28}}</ref> Dit was die tweede noodlottige treinongeluk op die Madrid-Sevilla-spoorlyn in 2026, ná die ontsporing op 18 Januarie in Adamuz in die provinsie Córdoba, wat 42 mense se lewens geëis het. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Treinrampe]] lp7mi4b4his0gpgvxhr1qqusm6fdweo 0 534812 3138784 2026-10-28T16:05:42Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+'''Toledo''' |- | bgcolor="#ffffff" align=center colspan=2 | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 |- | align=center width=148 | [[Lêer:Bandera_de_la_provincia_de_Toledo.svg|100px]] | align=center width=148 | [[Lêer:Escudo_de_la_provincia_de_Toledo.svg|70px]] |- | align=center...' 3138784 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+'''Toledo''' |- | bgcolor="#ffffff" align=center colspan=2 | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 |- | align=center width=148 | [[Lêer:Bandera_de_la_provincia_de_Toledo.svg|100px]] | align=center width=148 | [[Lêer:Escudo_de_la_provincia_de_Toledo.svg|70px]] |- | align=center width=148 | Vlag | align=center width=148 | Wapen |} |- | bgcolor="#c6c6c6" align="center" colspan="2" | [[Lêer:Toledo_in_Spain_(plus_Canarias).svg|250px]] |- | Land | {{vlagland|Spanje}} |- | Outonome Gemeenskap | [[Lêer:Flag_of_Castile-La_Mancha.svg|23px]] [[Kastilië-La Mancha]] |- | [[Hoofstad]] | [[Toledo]] |- | [[Oppervlak]]<br />&nbsp;– Totaal<br />&nbsp;– % van Spanje | Gelys 8^ste<br />&nbsp;15&nbsp;369&nbsp;km²<br />&nbsp;3,04% |- | [[Bevolking]]<br />&nbsp;– Totaal (2018)<br />&nbsp;– % van Spanje<br />&nbsp;– [[Bevolkingsdigtheid]] | Gelys 22^ste<br />&nbsp;755&nbsp;081<br />1,54%<br />&nbsp;49,13/km² |- | align=center colspan=2 | ''[https://diputoledo.es/ diputoledo.es/]'' |} Die '''Provinsie Toledo''' ([[Spaans]]: ''Provincia de Toledo'') is ’n provinsie in sentraal-[[Spanje]], in die westelike deel van die outonome gemeenskap Kastilië-La Mancha. Dit grens aan die provinsies Madrid, Cuenca, Ciudad Real, Badajoz, Cáceres en Ávila. Die hoofstad is die stad [[Toledo]]. Die provinsie het ’n bevolking van 755 081 en beslaan ’n oppervlakte van 15 369,34 km². Dit bestaan uit 204 munisipaliteite.<ref name="population">{{cite web|url=https://www.ine.es/dynt3/inebase/en/index.htm?padre=10607&capsel=11555|title=Annual population census 2021-2025|publisher=Instituto Nacional de Estadística}}</ref><ref name="area">{{cite web |url=https://www.ign.es/web/ign/portal/ane-datos-geograficos|title=Información Geográfica Destacada|trans-title=Geografiese inligtingsdata|lang=es|publisher=Instituto Nacional de Estadística}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Toledo, Provinsie}} [[Kategorie:Provinsies van Spanje]] 4vyhb8i4woxo4qcths3lvinwnocy04o 1 534813 3138785 2026-10-28T16:06:16Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138785 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 534814 3138786 2026-10-28T16:06:45Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138786 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 3 534815 3138795 2026-10-28T17:22:26Z Pynappel 70858 Welkom! 3138795 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; var(--background-color-base); color:var( --color-base ); border:3px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''Hallo&nbsp;{{PAGENAME}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartlik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> [[Lêer:Flag of the United Kingdom (2-3).svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/en|''Message in English'']]''' [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/nl|''Bericht in het Nederlands'']]''' |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Jy kan jou onlangse impak hier sien: [[Spesiaal:Impact|Spesiaal:Impak]]. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy kan dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant inspring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm vertoon word, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te klik: Sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap gestuur is. Klik dan laastens op "Publiseer wysigings" om enige bewerkings te stoor. |} |} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:22, 28 Oktober 2026 (UTC) 61925muvfubziooblx5p68xoy01wlup 3 534816 3138810 2026-10-28T19:00:17Z Pynappel 70858 Welkom! 3138810 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; var(--background-color-base); color:var( --color-base ); border:3px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''Hallo&nbsp;{{PAGENAME}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartlik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> [[Lêer:Flag of the United Kingdom (2-3).svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/en|''Message in English'']]''' [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/nl|''Bericht in het Nederlands'']]''' |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Jy kan jou onlangse impak hier sien: [[Spesiaal:Impact|Spesiaal:Impak]]. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy kan dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant inspring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm vertoon word, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te klik: Sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap gestuur is. Klik dan laastens op "Publiseer wysigings" om enige bewerkings te stoor. |} |} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:00, 28 Oktober 2026 (UTC) 50kfkhhjr6urn9tqcy6cd29g7cad6xf 0 534817 3138822 2026-10-28T19:13:33Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{broodkrummels}} {{commonskat|Rail transport accidents in South Africa}} [[Kategorie:Ongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Rampe in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Treinrampe]]' 3138822 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Rail transport accidents in South Africa}} [[Kategorie:Ongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Rampe in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Treinrampe]] 0wk91kly1p6l9yp2mdosvp6fb6s2lap 3138824 3138822 2026-10-28T19:16:27Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Stuur aan na [[Lys van treinrampe in Suid-Afrika]] 3138824 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Lys van treinrampe in Suid-Afrika]] 4wm2vfo0o1ug6lspn8q2ajr0qhzdzwt 14 534818 3138825 2026-10-28T19:18:04Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{broodkrummels}} {{commonskat|Rail transport accidents in South Africa}} [[Kategorie:Ongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Rampe in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Treinrampe]]' 3138825 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Rail transport accidents in South Africa}} [[Kategorie:Ongelukke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Rampe in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Treinrampe]] 0wk91kly1p6l9yp2mdosvp6fb6s2lap 0 534819 3138832 2026-10-28T19:22:24Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms...' 3138832 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë temperature, hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}} .Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron- konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} i0ljx91cd5dhtb1x9yrqe1apf8m5llm 3138833 3138832 2026-10-28T19:23:23Z Jcwf 4 [[:Kategorie:Anorganiese verbindings]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 3138833 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë temperature, hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}} .Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron- konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] r6siwcedvectgw3eordrey1x2ere7oc 3138834 3138833 2026-10-28T19:23:37Z Jcwf 4 [[:Kategorie:Verbindings van boor]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 3138834 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë temperature, hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}} .Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron- konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] mftxxh9gvgtroyui6dszjgn2fny8s9i 3138835 3138834 2026-10-28T19:23:53Z Jcwf 4 [[:Kategorie:Verbindings van osmium]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 3138835 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë temperature, hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}} .Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron- konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] n31e8bnrlzeq9yjomtpr1hg9mmcfek3 3138860 3138835 2026-10-28T19:59:54Z Oesjaar 7467 /* Eienskappe */ Leesteken. 3138860 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë temperature, hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster.<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}} .Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron- konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] rwkyy7fg1yglrexmmb5elzxlpsjo0b4 3138861 3138860 2026-10-28T20:00:40Z Oesjaar 7467 /* Sintese */ Skakel 3138861 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë [[Temperatuur|temperature]], hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster.<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}} .Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron- konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] 1x41cwq3kwak8qayekiu6ot25d5wi7e 3138862 3138861 2026-10-28T20:01:20Z Oesjaar 7467 /* Eienskappe */ Verbeter 3138862 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë [[Temperatuur|temperature]], hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster.<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}} .Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron-konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] lslgva3r5ql2z61v8illt6rs9r5ppxo 3138863 3138862 2026-10-28T20:01:54Z Oesjaar 7467 /* Eienskappe */ Verbeter 3138863 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë [[Temperatuur|temperature]], hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur en is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster.<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}}. Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron-konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] lluwhm6wh2lg9jw72ec02bdwd0xztsg 3138892 3138863 2026-10-29T03:10:24Z Jcwf 4 /* Struktuur */ 3138892 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo= |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE"/> |Reuk= |Digtheid= 3,19[g/cm{{sup|3}}]; <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë [[Temperatuur|temperature]], hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur met ruimtegroep Pmmn en dit is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> {|class="wikitable" |- !Atoom!! posisie!! x!!y!!z |- |Os|| 2a|| ¼|| ¼ || 01545(3) |- |B|| 4f|| 0,0447(1)|| ¼ || 0,6325(4) |} Beide die lae metaalatome en dié van die booratome is golwend. Die booratoomlae bestaan ​​uit bootvormige sesringe. Die rangskikking van die metaalatome is dié van gegolfde heksagonale lae, met 'n stapelvolgorde van AA loodreg op die c-as. Elke metaalatoom het twee plus vier metaalatoom-bure binne die laag. Elke metaalatoom het agt B-bure. Elke Os-atoom word omring deur 2+4+2 booratome, wat 'n onreëlmatige poliëder vorm wat lyk soos 'n verwronge trigonale trapesoëder.<ref name="Frotsch">[https://hal.science/hal-00599863/document Crystal structures of the metal diborides ReB2, RuB2, and OsB2 from neutron powder diffraction; Michael Frotscher, Markus Hölzel, Barbara Albert; Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie; 2010]</ref> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van OsB2 is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster.<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}}. Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron-konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] q6qvfptldeyep5qj3a9x0t8ilfm9eob 3138893 3138892 2026-10-29T03:15:02Z Jcwf 4 3138893 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/><ref name="Frotsch"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo=N/A |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Reuk= |Digtheid= D{{sub|x}}= 12,826, D{{sub|n}}= 12,816 [g/cm{{sup|3}}]; <ref name="Frotsch"/> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë [[Temperatuur|temperature]], hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur met ruimtegroep Pmmn en dit is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> {|class="wikitable" |- !Atoom!! posisie!! x!!y!!z |- |Os|| 2a|| ¼|| ¼ || 01545(3) |- |B|| 4f|| 0,0447(1)|| ¼ || 0,6325(4) |} Beide die lae metaalatome en dié van die booratome is golwend. Die booratoomlae bestaan ​​uit bootvormige sesringe. Die rangskikking van die metaalatome is dié van gegolfde heksagonale lae, met 'n stapelvolgorde van AA loodreg op die c-as. Elke metaalatoom het twee plus vier metaalatoom-bure binne die laag. Elke metaalatoom het agt B-bure. Elke Os-atoom word omring deur 2+4+2 booratome, wat 'n onreëlmatige poliëder vorm wat lyk soos 'n verwronge trigonale trapesoëder.<ref name="Frotsch">[https://hal.science/hal-00599863/document Crystal structures of the metal diborides ReB2, RuB2, and OsB2 from neutron powder diffraction; Michael Frotscher, Markus Hölzel, Barbara Albert; Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie; 2010]</ref> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van {{ch2|OsB2}} is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting juis minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster.<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}}. Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron-konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] kfv6m337kqheqzoip54ls0wz8lj139g 3138895 3138893 2026-10-29T03:15:44Z Jcwf 4 /* Struktuur */ 3138895 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |struktuur=OsB2structure.JPG |Formule={{ch2|OsB2}} |Ruimtegroep=Pmmn<ref name="Hebb"/><ref name="Frotsch"/> |Ruimtegroepnommer= 59 |Selparms=a=468,4, b=287,2pm, c=407,6;<ref name="Hebb">[https://www-sciencedirect-com.wikipedialibrary.idm.oclc.org/science/article/pii/S0038109806004649 A new superhard material: Osmium diboride OsB2; M. Hebbache, L. Stuparević, D. Živković; Solid State Communications 139 (2006) 227–231]</ref> |Strukturbericht= |Oplosbaarheid= |Voorkoms= vastestof |LD50= |CASNo=N/A |MolereMassa= 211,85[g/mol] <ref name="AE">[https://www.americanelements.com/osmium-diboride#properties American Elements]</ref> |Reuk= |Digtheid= D{{sub|x}}= 12,826, D{{sub|n}}= 12,816 [g/cm{{sup|3}}]; <ref name="Frotsch"/> |Smeltpunt= 1870 &nbsp;°C<ref name="Hebb"/> |Hardheid= 3000-3600 kg/mm{{sup|2}} (Vickers) <ref name="Hebb"/> }} '''Osmiumdiboried''' is 'n verbinding van [[osmium]] en [[boor (element)|boor]] met die chemiese formule {{ch2|OsB2}} ==Sintese== Baie hoë [[Temperatuur|temperature]], hoër as 1800 °C, is nodig om osmiumboriede te sintetiseer. Daar moet ook in gedagte gehou word dat die sponsagtige metaal maklik [[osmiumtetroksied]] ({{ch2|OsO4}}) vrystel wanneer dit aan lug blootgestel word. Dit is vlugtig en uiters giftig. Tipies word poeiermengsels van hoë suiwerheid (>99,5%) van osmium en boor in korrels (met 'n massa van ongeveer 2 g) saamgepers en daarna deur middel van 'n elektriese boog gesmelt in 'n waterverkoelde kroes, onder 'n atmosfeer van gesuiwerde (99,9999%) argon.<ref name="Hebb"/> Op hierdie wyse kan drie boriede – OsB{{sub|1,1}}, {{ch2|Os2B3}} en {{ch2|OsB2}} – verkry word, en die fasediagram van die Os-B-stelsel is bepaal.<ref name="Hebb"/> ==Struktuur== Osmiumdiboried het 'n ortorombiese struktuur met ruimtegroep Pmmn en dit is isostruktureel met [[ruteniumdiboried|{{ch2|RuB2}}]].<ref name="Hebb"/><ref name="Cumb"/> {|class="wikitable" |- !Atoom!! posisie!! x!!y!!z |- |Os|| 2a|| ¼|| ¼ || 01545(3) |- |B|| 4f|| 0,0447(1)|| ¼ || 0,6325(4) |} Beide die lae van die metaalatome en dié van die booratome is golwend. Die booratoomlae bestaan ​​uit bootvormige sesringe. Die rangskikking van die metaalatome is dié van gegolfde heksagonale lae, met 'n stapelvolgorde van AA loodreg op die c-as. Elke metaalatoom het twee plus vier metaalatoom-bure binne die laag. Elke metaalatoom het agt B-bure. Elke Os-atoom word omring deur 2+4+2 booratome, wat 'n onreëlmatige poliëder vorm wat lyk soos 'n verwronge trigonale trapesoëder.<ref name="Frotsch">[https://hal.science/hal-00599863/document Crystal structures of the metal diborides ReB2, RuB2, and OsB2 from neutron powder diffraction; Michael Frotscher, Markus Hölzel, Barbara Albert; Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie; 2010]</ref> ==Eienskappe== Osmiumdiboried is 'n uiters harde stof. Dit is een van die hardste oorgangsmetaalverbindings.<ref name="Hebb"/> Die bulkmodulus van {{ch2|OsB2}} is gemeet met behulp van in situ hoëdruk-X-straaldiffraksie en is bepaal as ongeveer 365-395 GPa. Alhoewel hierdie waarde effens minder is as dié van die bulkmodulus van diamant, is die as-saampersbaarheid in die ortorombiese c-rigting juis minder as die as-saampersbaarheid wat in diamant gevind word, as gevolg van die anisotropiese kristalstruktuur van {{ch2|OsB2}}. Osmiumdiboried krap ook die oppervlak van 'n saffiervenster.<ref name="Cumb">[https://pubs.acs.org/jacsat/article-abstract/127/20/7264/3727750/Osmium-Diboride-An-Ultra-Incompressible-Hard?redirectedFrom=fulltext Robert W. Cumberland, Michelle B. Weinberger, John J. Gilman, Simon M. Clark, Sarah H. Tolbert, Richard B. Kaner; Osmium Diboride, An Ultra-Incompressible, Hard Material. Journal American Chemical Society 2005; 127 (20): 7264–7265. doi:10.1021/ja043806y]</ref> 'n Berekeningsondersoek is binne die digtheidsfunksionaalteorie uitgevoer. Dit het getoon dat die materiaal 'n metalliese geleier is. Die Fermi-vlak lê in 'n minimum van die digtheid van toestande (DOS). Dit verleen 'n relatief hoë stabiliteit aan die ortorombiese struktuur van {{ch2|OsB2}}. Die energieband wat met die binding verband hou, is hoofsaaklik toe te skrywe aan die hibriede toestande van Os-5d- en B-sp-orbitale. 'n Aansienlike hoeveelheid valenselektronlading bevind hom tussen die boor- en osmiumatome. Die Os–B-bindings is ook die gevolg van die delokalisering van metaalelektrone. Kortom, die byvoeging van boor lei tot 'n toename in die valenselektron-konsentrasie en tot die vorming van kovalente bindings wat die hardheid verhoog.<ref name="Hebb"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van boor]] [[Kategorie:Verbindings van osmium]] jub3giexjskqt8cgifjlzzrdytyx6cl 0 534820 3138837 2026-10-28T19:25:28Z Jcwf 4 Stuur aan na [[Osmium(VIII)oksied]] 3138837 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[osmium(VIII)oksied]] sk3digstzp0h0grle5mkcoqna98josk 1 534821 3138839 2026-10-28T19:26:49Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 3138839 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 3 534822 3138869 2026-10-28T20:49:16Z Pynappel 70858 Welkom! 3138869 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; var(--background-color-base); color:var( --color-base ); border:3px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''Hallo&nbsp;{{PAGENAME}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartlik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> [[Lêer:Flag of the United Kingdom (2-3).svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/en|''Message in English'']]''' [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/nl|''Bericht in het Nederlands'']]''' |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Jy kan jou onlangse impak hier sien: [[Spesiaal:Impact|Spesiaal:Impak]]. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy kan dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant inspring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm vertoon word, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te klik: Sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap gestuur is. Klik dan laastens op "Publiseer wysigings" om enige bewerkings te stoor. |} |} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:49, 28 Oktober 2026 (UTC) jos6ee8rmik6vnh0bm9g4a2o297evnq 0 534823 3138875 2026-10-28T22:40:49Z SpesBona 2720 SpesBona het bladsy [[Okinawa-eilande]] na [[Okinawa-eiland]] geskuif: Korrekte titel: Die artikel beskryf een eiland: Okinawa 3138875 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Okinawa-eiland]] buf7caxgi0p7x6pfoyskg18wjrcxj20 1 534824 3138877 2026-10-28T22:40:50Z SpesBona 2720 SpesBona het bladsy [[Bespreking:Okinawa-eilande]] na [[Bespreking:Okinawa-eiland]] geskuif: Korrekte titel: Die artikel beskryf een eiland: Okinawa 3138877 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bespreking:Okinawa-eiland]] q8m43x9asnk1e9880h8lx4mosr7014i 3 534825 3138888 2026-10-29T00:42:50Z Pynappel 70858 Welkom! 3138888 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; var(--background-color-base); color:var( --color-base ); border:3px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''Hallo&nbsp;{{PAGENAME}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartlik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> [[Lêer:Flag of the United Kingdom (2-3).svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/en|''Message in English'']]''' [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/nl|''Bericht in het Nederlands'']]''' |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Jy kan jou onlangse impak hier sien: [[Spesiaal:Impact|Spesiaal:Impak]]. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy kan dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant inspring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm vertoon word, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te klik: Sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap gestuur is. Klik dan laastens op "Publiseer wysigings" om enige bewerkings te stoor. |} |} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:42, 29 Oktober 2026 (UTC) sa2ejpn6tfhpo7iwozwi2bom6w2bjus 0 534826 3138909 2026-10-29T06:09:25Z ~2026-50434-89 214697 Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:Menem con banda presidencial.jpg|duimnael]] '''Carlos Saúl Menem''' ([[2 Julie]] [[1930]] – [[14 Februarie]] [[2021]]) was 'n Argentynse politikus wat tien jaar lank, van 1989 tot 1999, as president van [[Argentinië]] gedien het. Hy het homself as 'n Peronis beskou en was 13 jaar lank (van 1990 tot 2001 en weer van 2001 tot 2003) president van die Justisialistiese Party; sy politieke benadering het bekend geword as Menemisme. == Eksterne skakels == {{Co...' 3138909 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Menem con banda presidencial.jpg|duimnael]] '''Carlos Saúl Menem''' ([[2 Julie]] [[1930]] – [[14 Februarie]] [[2021]]) was 'n Argentynse politikus wat tien jaar lank, van 1989 tot 1999, as president van [[Argentinië]] gedien het. Hy het homself as 'n Peronis beskou en was 13 jaar lank (van 1990 tot 2001 en weer van 2001 tot 2003) president van die Justisialistiese Party; sy politieke benadering het bekend geword as Menemisme. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Menem, Carlos}} [[Kategorie:Presidente van Argentinië]] [[Kategorie:Geboortes in 1930]] [[Kategorie:Sterftes in 2021]] 3h3c0wexeppununrhht3n1bnejyiyot 0 534827 3138910 2026-10-29T06:13:36Z ~2026-50434-89 214697 Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:Fernando de la Rúa con bastón y banda de presidente.jpg|duimnael]] '''Fernando de la Rúa''' ([[15 September]] [[1937]] – [[9 Julie]] [[2019]]) was 'n Argentynse politikus wat van 1999 tot sy bedanking in 2001 as president van [[Argentinië]] gedien het. As lid van die Radikale Burgerlike Unie het hy voorheen gedien as nasionale senator vir Buenos Aires (in nie-opeenvolgende termyne tussen 1973 en 1996), nasionale afgevaardigde vir [[Buenos Aires]] van 1...' 3138910 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Fernando de la Rúa con bastón y banda de presidente.jpg|duimnael]] '''Fernando de la Rúa''' ([[15 September]] [[1937]] – [[9 Julie]] [[2019]]) was 'n Argentynse politikus wat van 1999 tot sy bedanking in 2001 as president van [[Argentinië]] gedien het. As lid van die Radikale Burgerlike Unie het hy voorheen gedien as nasionale senator vir Buenos Aires (in nie-opeenvolgende termyne tussen 1973 en 1996), nasionale afgevaardigde vir [[Buenos Aires]] van 1991 tot 1992, die eerste Regeringshoof van Buenos Aires tussen 1996 en 1999, en president van die Nasionale Komitee van die Radikale Burgerlike Unie van 1997 tot 1999. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Rúa, Fernando de la}} [[Kategorie:Presidente van Argentinië]] [[Kategorie:Geboortes in 1937]] [[Kategorie:Sterftes in 2019]] 1koq0ltqa07j3rvlee0w2d1gnlcjy76 0 534828 3138913 2026-10-29T06:19:35Z ~2026-50434-89 214697 Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:Inauguration of Javier Milei 11243 (cropped2).jpg|duimnael]] '''Eduardo Alberto Duhalde''' (gebore [[5 Oktober]] [[1941]]) is 'n voormalige politikus van Argentinië. As lid van die Peronistiese party het Duhalde van Januarie 2002 tot Mei 2003 as president van [[Argentinië]] gedien. In die 1990's het hy ook die poste van vise-president en goewerneur van [[Buenos Aires]] beklee. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{...' 3138913 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Inauguration of Javier Milei 11243 (cropped2).jpg|duimnael]] '''Eduardo Alberto Duhalde''' (gebore [[5 Oktober]] [[1941]]) is 'n voormalige politikus van Argentinië. As lid van die Peronistiese party het Duhalde van Januarie 2002 tot Mei 2003 as president van [[Argentinië]] gedien. In die 1990's het hy ook die poste van vise-president en goewerneur van [[Buenos Aires]] beklee. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Duhalde, Eduardo}} [[Kategorie:Presidente van Argentinië]] [[Kategorie:Geboortes in 1941]] [[Kategorie:Lewende mense]] hpqh5pdwpss5sz85kkogvbgs78is3ge 0 534829 3138914 2026-10-29T06:26:15Z ~2026-50434-89 214697 Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:Inauguration of Javier Milei 11243 (cropped).jpg|duimnael]] '''Adolfo Rodríguez Saá''' (gebore [[25 Julie]] [[1947]]) is 'n Argentynse Peronistiese politikus. Hy is gebore in 'n familie wat 'n groot invloed op die geskiedenis van die provinsie San Luis gehad het, en het in 1983 – ná die beëindiging van die militêre diktatuur bekend as die "Nasionale Herorganisasieproses" – die provinsie se goewerneur geword. Hy het tot 2001 goewerneur gebly, nadat h...' 3138914 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Inauguration of Javier Milei 11243 (cropped).jpg|duimnael]] '''Adolfo Rodríguez Saá''' (gebore [[25 Julie]] [[1947]]) is 'n Argentynse Peronistiese politikus. Hy is gebore in 'n familie wat 'n groot invloed op die geskiedenis van die provinsie San Luis gehad het, en het in 1983 – ná die beëindiging van die militêre diktatuur bekend as die "Nasionale Herorganisasieproses" – die provinsie se goewerneur geword. Hy het tot 2001 goewerneur gebly, nadat hy in opeenvolgende verkiesings herverkies is. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Rodríguez Saá, Adolfo}} [[Kategorie:Presidente van Argentinië]] [[Kategorie:Geboortes in 1947]] [[Kategorie:Lewende mense]] km66a2f9ushyv8i4b1w91w35mccdrwn 14 534830 3138938 2026-10-29T07:46:17Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 3138938 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 3138939 3138938 2026-10-29T07:48:28Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Eumantodea]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 3138939 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Eumantodea]] htzfai8upipwu9mx1u5259r0g3aoie5 3138940 3138939 2026-10-29T07:49:27Z Rooiratel 90342 3138940 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Mantodea]] lugx0uw13igxo7mt9uh59w9ff1t9kej 14 534831 3138941 2026-10-29T07:52:20Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 3138941 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 3138942 3138941 2026-10-29T07:53:32Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Dictyoptera]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 3138942 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Dictyoptera]] buq06e93vlhqbouaqgufpfffxqnc2ul 14 534832 3138943 2026-10-29T07:53:55Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 3138943 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 3138945 3138943 2026-10-29T07:55:21Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Neoptera]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 3138945 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Neoptera]] dy1h2txoprv6a48npw13m58jir00lih 2 534833 3138954 2026-10-29T09:00:57Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Nuwe gebruikersbladsy}}' 3138954 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}} jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern 2 534834 3138961 2026-10-29T09:35:13Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Nuwe gebruikersbladsy}}' 3138961 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}} jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern 0 534835 3138964 2026-10-29T09:59:04Z Aliwal2012 39067 Geskep deur die bladsy "[[:ceb:Special:Redirect/revision/28614445|Chicupa]]" te vertaal 3138964 wikitext text/x-wiki '''Chicupa''' is 'n [[rivier]] geleë in [[Gaza (provinsie)|die Gaza-provinsie]], in die suidwestelike deel van [[Mosambiek]], 280 km noord van [[Maputo|Maputo,]] die land se hoofstad. Die Chicupa is deel van die [[Limpopo (rivier)|Limpoporivier-]] [[Opvanggebied|waterskeiding]]. [[Kategorie:Limpoporiviersytakke]] dmjys4tmyjcuazaxun3jty8uva2rfhk 3138966 3138964 2026-10-29T10:07:26Z Aliwal2012 39067 opruim na outo-vertaling 3138966 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Chicuparivier |byskrif = |beeld = |beeld_byskrif = |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |monding = |stroomgebied_lande = [[Gaza (provinsie)|Gaza-provinsie]], [[Mosambiek]] |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = 181 m |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mosambiek |duimdrukkeretiketposisie = onderkant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = Ligging van die Chicuparivier in Mosambiek |breedtegraad = 23 |breedtegraad_m = 33 |breedtegraad_s = 28 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 31 |lengtegraad_m = 48 |lengtegraad_s = 7 |lengtegraad_OW = O }} '''Chicupa''' is 'n [[rivier]] geleë in die [[Gaza (provinsie)|Gaza-provinsie]], in die suidwestelike deel van [[Mosambiek]], 280 km noord van [[Maputo]], die land se hoofstad. Die Chicupa is deel van die [[Limpopo (rivier)|Limpoporivier]]- [[Opvanggebied|waterskeiding]] en vloei naby die [[Krugerwildtuin]] se oostegrens. [[Kategorie:Limpoporiviersytakke]] n1n9h63isf7ucqkvspag5a42iwnzq1w 3138968 3138966 2026-10-29T10:11:35Z Aliwal2012 39067 3138968 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Chicuparivier |byskrif = |beeld = |beeld_byskrif = |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |monding = |stroomgebied_lande = [[Gaza (provinsie)|Gaza-provinsie]], [[Mosambiek]] |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = 181 m |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mosambiek |duimdrukkeretiketposisie = onderkant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = Ligging van die Chicuparivier in Mosambiek |breedtegraad = 23 |breedtegraad_m = 33 |breedtegraad_s = 28 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 31 |lengtegraad_m = 48 |lengtegraad_s = 7 |lengtegraad_OW = O }} '''Chicupa''' is 'n [[rivier]] geleë in die [[Gaza (provinsie)|Gaza-provinsie]], in die suidwestelike deel van [[Mosambiek]], 280 km noord van [[Maputo]], die land se hoofstad. Die Chicupa is deel van die [[Limpopo (rivier)|Limpoporivier]]- [[Opvanggebied|waterskeiding]] en vloei naby die [[Krugerwildtuin]] se oostegrens in die [[Limpopo Nasionale Park]]. [[Kategorie:Limpoporiviersytakke]] b11d546qrgdtz8iqn2q1qi4rrvssn9t 3 534836 3138974 2026-10-29T10:49:27Z Pynappel 70858 Welkom! 3138974 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; var(--background-color-base); color:var( --color-base ); border:3px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''Hallo&nbsp;{{PAGENAME}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartlik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> [[Lêer:Flag of the United Kingdom (2-3).svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/en|''Message in English'']]''' [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|20px]] '''[[Sjabloon:Welkom/nl|''Bericht in het Nederlands'']]''' |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Jy kan jou onlangse impak hier sien: [[Spesiaal:Impact|Spesiaal:Impak]]. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy kan dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant inspring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm vertoon word, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te klik: Sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap gestuur is. Klik dan laastens op "Publiseer wysigings" om enige bewerkings te stoor. |} |} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 10:49, 29 Oktober 2026 (UTC) 6a432cbhi2i5kp8rkeypsptt731dq7o 0 534837 3138994 2026-10-29T11:39:07Z Pynappel 70858 Vertaal uit Engels en Duits 3138994 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Sangstyl met vinnige wisseling tussen bors- en falsetstem}} [[Lêer:Swiss yodelers.jpg|duimnael|Jodelaars in tradisionele Switserse drag in New Glarus, [[Wisconsin]] (1922)]] '''Jodel''' is 'n sangstyl waarin die sanger herhaaldelik en vinnig tussen die lae borsregister (die "borsstem") en die hoë kopregister of falset wissel. Dit was oorspronklik 'n herdersroep in die [[Alpe]] en het sedert die 19de eeu 'n volksangvorm uit betekenislose lettergrepe geword.<ref name="Kluge">{{Verwys boek |van=Kluge |voornaam=Friedrich |hoofstuk=jodeln |titel=Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache |uitgawe=8 |uitgewer=Karl J. Trübner |plek=Straatsburg |jaar=1915 |bladsy=218 |taal=de}}</ref> Die naam gaan op die Duitse werkwoord ''jodeln'' terug, wat beteken om die lettergreep ''jo'' uit te roep,<ref name="furious">{{Verwys web |url=http://www.furious.com/perfect/yodel.html |titel=Perfect Sound Forever – Online Music Magazine |webwerf=furious.com |argief-url=https://web.archive.org/web/20160304112005/http://www.furious.com/perfect/yodel.html |argiefdatum=4 Maart 2016}}</ref> en is met ''johlen'' ("jo skreeu") verwant. Dit kom die eerste keer in 1796 in 'n Tiroolse streekstuk van Emanuel Schikaneder voor.<ref name="Kluge"/> Die tegniek word in baie kulture wêreldwyd gebruik.<ref name="furious"/> Alpynse jodel was lank 'n landelike tradisie in Europa en het in die 1830's as vermaak in teaters en musieksale gewild geraak.<ref name="Tosches">{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=VpeGEPCKsesC&q=yodeler+George+Watson&pg=PA110 |titel=Country: The Twisted Roots Of Rock 'n' Roll |voornaam=Nick |van=Tosches |datum=5 Augustus 2009 |uitgewer=Da Capo Press |isbn=9780786750986 |via=Google Books}}</ref> In Europa is die jodel steeds 'n belangrike kenmerk van die volksmusiek van [[Switserland]], [[Oostenryk]] en Suid-[[Duitsland]], van die Oos-Franse streke [[Elsas]] en [[Savoie]], van die Noord-Italiaanse [[Trentino-Suid-Tirol]] en van die Alpynse dele van [[Slowenië]], en word in baie eietydse volksliedjies gehoor wat ook gereeld op televisie uitgesaai word. Sedert Desember 2025 is die jodel van Duitstalige Switserland en [[Liechtenstein]] deel van die [[Unesco]] se verteenwoordigende lys van die immateriële kultuurerfenis van die mensdom.<ref>{{Verwys web |url=https://apnews.com/article/unesco-heritage-yodeling-switzerland-bb78db76b3b5225c7daf2c8b3c18dd2a |titel=UNESCO gives a shout-out to Switzerland's yodeling by adding it to list of cultural heritage |werk=AP News |datum=11 Desember 2025 |besoekdatum=12 Desember 2025 |argiefdatum=11 Desember 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251211215500/https://apnews.com/article/unesco-heritage-yodeling-switzerland-bb78db76b3b5225c7daf2c8b3c18dd2a |url-status=lewend}}</ref><ref>{{Verwys web |url=https://ich.unesco.org/en/RL/yodelling-02287 |titel=Yodelling |datum=2025 |besoekdatum=27 Januarie 2026 |uitgewer=UNESCO Intangible Cultural Heritage |taal=en}}</ref> Die Switserse Departement van Binnelandse Sake het by die geleentheid verklaar dat die jodel as embleemsang van Switserland 'n groot verskeidenheid artistieke uitdrukkingsvorme omvat en diep in die bevolking gewortel is.<ref>{{Verwys web |url=https://www.edi.admin.ch/de/newnsb/VcmsBfaIzuPkmrztC81iK |titel=Das Jodeln in das immaterielle Kulturerbe der UNESCO aufgenommen |tipe=Mediaverklaring |werk=News Service Bund |uitgewer=Eidgenössisches Departement des Innern |datum=11 Desember 2025 |besoekdatum=3 Januarie 2026 |taal=de}}</ref> == Kenmerke == Die jodel word deur groot intervalspronge en 'n wye toonomvang gekenmerk. Die menslike stem het minstens twee onderskeibare registers, die kop- en die borsstem.<ref>{{Verwys boek |outeur=I. R. Titze |jaar=1994 |titel=Principles of Voice Production |uitgewer=Prentice Hall |isbn=978-0-13-717893-3}}</ref> Die meeste mense kan tone binne 'n sekere omvang van laer toonhoogtes in die borsstem en tone binne 'n sekere omvang van hoër toonhoogtes in die kopstem sing. Falset is 'n "ongesteunde" register waarin die stembande sonder die lugsteun van die kop- of borsstem na 'n hoër toonhoogte gedwing word. Die omvang waarin die twee registers oorvleuel, die ''passaggio'', kan vir ongeoefende sangers lastig wees, terwyl ervare sangers hul stem daar kan beheer en maklik tussen die registers kan wissel. By die jodel wissel die sanger soms etlike kere in enkele sekondes en teen 'n hoë volume van register, en die herhaalde afwisseling op die passaggio-toonhoogtes lewer 'n baie kenmerkende klank. In die bekende "Yodel – Ay – EEE – Oooo" word die "EEE" byvoorbeeld in die kopstem en al die ander lettergrepe in die borsstem gesing. Bart Plantenga, skrywer van ''Yodel-Ay-Ee-Oooo: The Secret History of Yodeling Around the World'', verduidelik die tegniek: {{Aanhaling |teks=Die basiese jodel vereis skielike wisselings van stemregister, van 'n lae borsstem na hoë falsettone wat op vokaalklanke gesing word: AH, OH en OO vir die borstone en AY of EE vir die falset. Konsonante dien as hefbome om die dramatiese sprong van laag na hoog af te skiet, wat die jodel sy unieke oordringende en afstandoorbruggende krag gee.<ref>{{Verwys nuus |url=https://www.theguardian.com/music/2006/sep/22/worldmusic |titel=Why it's time we learned to love yodelling |koerant=The Guardian |rubriek=Music |datum=22 September 2006}}</ref> |teken=Bart Plantenga }} 'n Reisdagboek van 1810 het die jodel as "onartikuleerde sang uit die keel" beskryf. Die voortdurende registerwissel tussen die normale stem en die falset lewer 'n harde, deurdringende klank wat die jodel 'n doeltreffende roep maak waarmee herders hul diere en mekaar oor bergagtige terrein kon roep.<ref name="Wagner">Christopher Wagner (1998). Omslagnotas, ''American Yodeling: 1911-1946''. Trikont. US-0246-2.</ref> Tegnies kan dit as sang met melodieuse, onartikuleerde klanke en gereelde wisselings tussen die falset en die normale stem beskryf word.<ref name="Pelletier">Paul Pelletier (2002). Omslagnotas, ''Yodeling Mad! The Best of Country Yodel, Vol. 1''. Jasmine Records. JASMCD 3552.</ref> Die jodel moet nie met die juigroep (''Juchzer''), die gebedsroep (''Betruf''), die ''Almschrei'' (die verstandhoudingsroep tussen naburige berghutte), die veelokroep en die ''Kuhreihen'' verwar word nie, al is daar oorvleueling. Anders as die juigroep en die gewone roep het die jodel 'n ingewikkelder vorm met meer as een maat en met harmoniewisselings. == Oorsprong == Dit is nie seker of die Latynse woorde ''iubilare'' en ''ululare'' dieselfde as jodel beteken het nie. Vermoedelik het voorvorme van die jodel in bergstreke ontstaan: {{Aanhaling |teks=Jodel is 'n wêreldwye kulturele verskynsel. Dit kom in die Skotse Hoogland net so voor as in die [[Pireneë]], die [[Karpate]] of die [[Kaukasus]], in [[Afrika]] en [[Papoea-Nieu-Guinee]] sowel as in [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Suid-Amerika]]. Dit was oorspronklik 'n seinmiddel en kom oral voor waar daar in berg- en bosstreke of in wye, onoorsigtelike, vlak landstreke oor 'n groter afstand verstandhouding nodig is. Woordelose sang op vokalisasielettergrepe (soos la-hu-dü), met gereelde vinnige omslag tussen die bors- en die falsetstem, is daarvoor ideaal, want sy hoë toonlae dra ver.<ref>{{Verwys web |outeur=Lutz Wille |url=https://journal.lhbsa.de/cpt-articles/wie-alt-ist-das-jodeln-im-harz/#articlestart |titel=Wie alt ist das Jodeln im Harz? |uitgewer=Landes-Heimatbund Sachsen-Anhalt |datum=2020 |besoekdatum=12 November 2023 |argief-url=https://web.archive.org/web/20231207135004/https://journal.lhbsa.de/cpt-articles/wie-alt-ist-das-jodeln-im-harz/#articlestart |argiefdatum=7 Desember 2023 |url-status=dood |taal=de}}</ref> |teken=Lutz Wille |3=''Sachsen-Anhalt-Journal'' }} Daarbenewens is daar talle vermoedens dat die jodel van die gejuig, die ''Kuhreihen'', die veelokroep, die toeroep, die uitlok van die eggo, die navolging van blaasinstrumente of van sjamanistiese praktyke afgelei is. Die oorgelewerde jodelmelodieë stam musikaal-stilisties uit die 18de, 19de en 20ste eeu: moderne funksieharmonie, meestal in 'n agtmaat-''Ländler''- of 'n sestienmaat-walsvorm. Die meeste kenners is eens dat die jodel in die Sentrale Alpe deur herders gebruik is om hul troppe te roep of om tussen bergdorpies te kommunikeer.<ref>{{Verwys nuus |koerant=The Guardian |datum=10 Maart 2025 |titel=You can yodel and don't have to be conservative: the Swiss feminist choir rewriting traditional songs |voornaam=Kaja |van=Šeruga |url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/switzerland-echo-vom-eierstock-feminist-yodelling-choir}}</ref> Die veeltonige "geskreeu" het later deel van die streek se oorgelewerde kennis en musikale uitdrukking geword. Die vroegste optekening van 'n jodel kom uit 1545, waar dit as "die roep van 'n beeswagter uit Appenzell" beskryf word.<ref>{{Verwys boek |van=Ling |voornaam=Jan |jaar=1997 |titel=A History of European Folk Music |uitgewer=University Rochester Press |isbn=978-1-878822-77-2 |bladsy=32}}</ref><ref>{{Verwys web |url=http://wfmu.org/~bart/yodel.html |titel=Will there be Yodeling in Heaven? |uitgewer=Wfmu.org |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=18 September 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120918235809/http://wfmu.org/~bart/yodel.html |url-status=dood}}</ref> Die musiekhistorikus Timothy Wise skryf: {{Aanhaling |teks=Van sy vroegste toetrede tot die Europese musiek, van watter soort ook al, is die jodel met die natuur, met instink, wildernis, 'n voorindustriële en pastorale beskawing of soortgelyke gedagtes geassosieer. Dit word steeds met landelike en volksmusiek verbind, of roep dié musiek in ander kontekste op. Weens hierdie oorspronklike volksverband het die jodel met die buitelewe, met landelike eerder as gesofistikeerde persoonlikhede en met bepaalde emosionele of sielkundige toestande of betekenisvelde verbonde gebly.<ref name="Wise">{{Verwys boek |van=Wise |voornaam=Timothy |titel=From the Mountains to the Prairies and Beyond the Pale: American yodeling on early recordings |datum=14 Julie 2007 |url=https://salford-repository.worktribe.com/output/1439311/from-the-mountains-to-the-prairies-and-beyond-the-pale-american-yodeling-on-early-recordings |uitgewer=University of Salford |plek=Manchester |besoekdatum=7 April 2018}}</ref> |teken=Timothy Wise }} Die vroegste bewyse vir die woord ''jodeln'' kom uit Franke en die Duitstalige [[Donau]]gebied in die 17de en 18de eeu, waar dit in die plek van ''johlen'' gebruik is en geen spesifiek musikale betekenis gehad het nie. Dit het volgens die ''Deutsches Wörterbuch'' van die [[Broers Grimm]] growwe gedrag, gejuig, geskreeu, geroep, die uitlok van bakleiery en lawaaierige vrolikheid in die kroeg beteken. In 1806 is die woord in [[Wene]] vermoedelik vir die eerste keer vir verhoogsang gebruik, waarskynlik nog in die ou betekenis van kroegsang. Die vermusikalisering en die "alpinisering" van die begrip, en die fokus op die hoorbare wisseling tussen bors- en kopstem, was die werk van teaterskrywers en kultuurjoernaliste in die Europese jodelmode wat omstreeks 1800 in Wene begin het, in die 1810's die Duitstalige stede, [[Parys]] en in 1827 [[Londen]] bereik het, van 1824 af talle sangersgroepe uit die Alpedale op internasionale verhoë gebring het en bekende komponiste tot jodelliedere en jodelarias (die ''Tyrolienne'') aangespoor het, soos [[Johann Hummel|Johann Nepomuk Hummel]] se ''Air à la Tyrolienne avec Variations'', op. 118.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=DbnDSxnfgxs ''J. N. Hummel: Air à la Tyrolienne avec Variations, op. 118''] op YouTube, gesing deur [[Cecilia Bartoli]].</ref> Die woord het destyds sy musikale betekenis gekry, in bewuste teenstelling met [[opera]]sang, en die Weense teaterskrywers het aan [[Tirol]] sy rol as stamland van die jodel toegeken. Britse verhoogoptredes deur jodelaars was in die 19de eeu algemeen.<ref>{{Verwys boek |van=Tosches |voornaam=Nick |jaar=1996 |titel=Country: The twisted roots of rock 'n' roll |url=https://archive.org/details/countrytwistedro00tosc |url-toegang=beperk |uitgewer=Da Capo Press |isbn=978-0-306-80713-8 |bladsy=109}}</ref> [[Walter Scott]] het op 4 Junie 1830 in sy dagboek geskryf: "Anne wil hê ek moet die Tiroolse Minstrels gaan hoor, maar ... ek kan nie anders as om te dink hul gejodel ... is 'n variasie op die tone van 'n donkie nie."<ref name="Tosches"/> Van die talle streeksinonieme soos ''dudeln'', ''ludeln'', ''rugusen'', ''zauren'' en ''almen'' kom sommige al voor 1800 in 'n vokaalmusikale betekenis in drukwerk voor, hoewel niks oor die destydse sangpraktyke bekend is nie. In die belangrikste jodeltradisiestreke is dié uitdrukkings steeds in gebruik.<ref>[https://www.jodlerverband.ch/jodeln/geschichte ''Vom Ursprung des Jodels''.] In: ''Jodlerverband.ch''.</ref> === Alpynse jodel === [[Lêer:Aumüli Jungjodelchörli.JPG|duimnael|links|'n Switserse jeugjodelkoor]] Op die grondslag van die lied met trillerinlassings wat reeds vroeër bestaan het, is die ''Jodellied'' aan die begin van die 19de eeu in die Weense teaterlied en die Alpynse volkslied ontwikkel, deurdat 'n jodel aan 'n lied aangelas of 'n lied met jodelinlassings toegerus is. Daarby word tussen die gesonge jodel, wat net in die borsstem en meestal net in kort reekse tussen die liedverse gesing word, en die "geslane" jodel onderskei, waarin die bors- en die falsetstem gereeld en kunstig wissel. Geslane jodels kan baie lank wees en verg ware stemakrobatiek. Die meeste jodelliedere is meerstemmig, en jodels verskyn dikwels as keer- en slotrefrein van volksliedere. Veral in Switserland, en gedeeltelik ook in die res van die Alpegebied, het die beoefening van die jodel in kore sedert die 19de eeu ontwikkel. Ook die kerklike, sakrale volksmusiektradisie, soos dié van [[Suid-Tirol]], ken een- of meerstemmige jodels. Die bekendste voorbeeld is waarskynlik die ''Andachtsjodler'', wat sedert 1830 oorgelewer is en vandag meestal as driestemmige sang of deur 'n koor gesing word. Instrumentale jodels word ook deur kleingroepe gespeel. Plaaslike benamings is onder meer ''Wullaza'' en ''Ludler'' ([[Stiermarke]]), ''Almer'' ([[Opper-Oostenryk]]), ''Dudler'' ([[Neder-Oostenryk]] en Wene),<ref name="Mittelstrass">Bettina Mittelstraß: ''Esperanto der Berge – Vom Jodeln, Jauchzen und Juchzen''. In: ''Deutschlandfunk, Musikszene'', 30 Oktober 2011.</ref> ''Gallnen'' (Opper-[[Beiere]]), ''Ari'' (die Beierse Woud en Opper-Oostenryk), ''Roller'' (die Bo-Harz), ''Zäuerli'' of ''Ruggusseli'' (Appenzellerland), ''Juuz'' en ''Naturjutz'' (Muotatal, Ybrig en Schwyz), ''Joler'' (die Bregenzerwald en Toggenburg) en ''Juchzer''. Die omvangrykste jodelversameling is in 1902 deur Josef Pommer gepubliseer: ''444 Jodler und Juchezer''. == Verspreiding == Die jodel is in die Duits- en Franstalige Alpegebied inheems, en buite die Alpe in die Harz<ref>[https://www.welt.de/regionales/thueringen/article197930319/Holleri-du-doedel-di-auch-im-Harz-wird-gejodelt.html ''Holleri du dödel di – auch im Harz wird gejodelt''.] In: ''Welt Online''.</ref> en die Thüringerwald, in die Opper-Oostenrykse Innviertel ("almern"), die Opper-Oostenrykse Mühlviertel en die Beierse Woud ("Arien singen"). Sange met sinlose lettergrepe of met 'n wisseling tussen bors- en kopstem bestaan ook by die [[Pigmee|pigmeë]] van Afrika (''mokombi''), by die [[Inuïete]], in die Kaukasus, in [[Melanesië]], in Palestina, [[China]], [[Thailand]] en [[Kambodja]], in die Verenigde State, [[Spanje]] (''alalá''), in [[Sápmi]] (''joik'', ook ''juoigan''), in [[Swede]] (''kulning'', ook ''kölning'' en ''kaukning''), [[Pole]], [[Slowakye]], [[Roemenië]], [[Georgië]] (''krimanchuli'') en [[Bulgarye]]. Hiervan stam net die Amerikaanse jodel van die Alpesangers af. Die etnomusikologie antwoord al hoe meer ontkennend op die vraag of die ander sangstyle, wat in geen kultuurhistoriese verband met die Midde-Europese jodel staan nie, "jodel" genoem behoort te word. Die jodel word vandag ook dikwels in die populêre Duitse volksmusiek (''volkstümliche Musik'') gehoor. Onder die bekendste Beierse uitvoerders was die "jodelkoning" Franzl Lang. In die Harz word jaarliks jodelwedstryde gehou en die jodel is daar tot vandag deel van die streekstipiese folklore. Ook in die Ertsgebergte, die Thüringerwald en die Thüringse Skiefergebergte speel dit 'n belangrike rol in die musikale volksgebruike. == Jodel wêreldwyd == [[Lêer:Kishore Kumar 2016 postcard of India (cropped).jpg|duimnael|Die Indiese terugspeelsanger Kishore Kumar (1929-1987) was vir sy jodel bekend.]] Buiten die Alpe kom die jodel ook in die [[Salomonseilande]], [[Hawaii]], [[Madagaskar]], die Verenigde State, Roemenië, Bulgarye en Afrika voor.<ref name="Wagner"/> Volgens die Amerikaanse platejoggie en "jodelnavorser" Bart Plantenga word dit in bykans dertig verskillende musiekrigtings as stylmiddel gebruik.<ref>Bart Plantenga: ''Yodel-ay-ee-oooo: The secret history of yodeling around the world''. Routledge, 2004, ISBN 978-0-415-93990-4, p. 6.</ref> Hoewel die jodel met die Switserse Alpe en die Oostenrykse Tirol geassosieer word, meen sommige etnomusikoloë dat sy oorsprong tienduisende jare terug na Afrika se antieke nomadiese jagter-versamelaargemeenskappe gevolg kan word.<ref>V. A. Grauer (2006). "Echoes of our forgotten ancestors". ''The World of Music'', pp. 5-58.</ref> In [[Sentraal-Afrika]] gebruik pigmeesangers jodels binne hul ingewikkelde meerstemmige sang, en die [[Shona]] van [[Zimbabwe]] jodel soms terwyl hulle die mbira speel.<ref>{{Verwys web |titel=Mbira Singing |werk=Erica Azim |besoekdatum=24 Desember 2009 |url=https://mbira.org/mbirasinging.html |argiefdatum=1 Mei 2010 |argief-url=https://web.archive.org/web/20100501224320/http://mbira.org/mbirasinging.html |url-status=lewend}}</ref> Die Mbuti van die [[Kongo]] vleg kenmerkende fluitklanke en jodels in hul liedere in. Hulle leef van jag en insameling, sing jag- en oesliedere en gebruik die jodel om mekaar te roep. Die etnomusikoloog Hugh Tracey het hul liedere in 1952 opgeneem.<ref>{{Verwys web |url=https://mademoisellemontana.wordpress.com/category/pygmies/ |titel=Pygmies |reeks=Mademoiselle Montana's Yodel Heaven |webwerf=Mademoisellemontana.wordpress.com |datum=30 November 2008 |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=30 Junie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120630065246/http://mademoisellemontana.wordpress.com/category/pygmies/ |url-status=lewend}}</ref> In die Persiese klassieke musiek gebruik sangers dikwels die ''tahrir'', 'n jodeltegniek wat op buurtone ossilleer. Dit stem met die Switserse jodel ooreen en word as versiering of triller in frases met lang lettergrepe gebruik, meestal aan die einde van 'n frase.<ref>{{Verwys web |url=http://fis-iran.org/en/resources/classicalpersian/modes/vocalstyling |titel=Persian Vocal Stylings – Foundation for Iranian Studies |webwerf=fis-iran.org |besoekdatum=4 September 2011 |argiefdatum=20 Maart 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120320101317/http://fis-iran.org/en/resources/classicalpersian/modes/vocalstyling |url-status=lewend}}</ref> Die tahrir kom ook in die [[Azerbeidjan|Azerbeidjaanse]], Bulgaarse, Masedoniese, Turkse, [[Armenië|Armeense]], [[Afghanistan|Afgaanse]] en [[Sentraal-Asië|Sentraal-Asiatiese]] musiektradisies voor, en in mindere mate in [[Pakistan|Pakistanse]] en sommige [[Indië|Indiese]] musiek. In die Georgiese tradisionele musiek neem die jodel die vorm van die ''krimanchuli''-tegniek aan, wat as boonste stem in drie- of vierstemmige sang gebruik word.<ref>{{Verwys web |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b008hzpg |titel=Svaneti polyphony and Guria yodeling, World Routes in Georgia |webwerf=BBC |besoekdatum=15 September 2025 |argiefdatum=12 November 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251112035015/https://www.bbc.co.uk/programmes/b008hzpg |url-status=lewend}}</ref> Jodelagtige sjamanistiese tradisies kom ook by die Turkiese Sakha van [[Siberië]], die Inuïete van die Arktiese dele van [[Groenland]] en die [[Sami]] van Skandinawië voor.<ref>Bart Plantenga (2013). [https://books.google.com/books?id=PqaBLY8BKKoC&pg=PA193 ''Yodel in Hi-Fi: From Kitsch Folk to Contemporary Electronica'']. University of Wisconsin Press, p. 193.</ref> In [[Sacha (Jakoetië)|Sacha-Jakoetië]] speel die jodel 'n baie belangrike rol in die manier waarop die natuur aangespreek en om die voortbestaan van die lewe gepleit word.<ref>Keith Howard (2004). [https://www.jstor.org/stable/41699576 "Review: Recording Review Essay—Evoking Siberian Shamanism"]. ''The World of Music'' 46(2), p. 172.</ref> By die [[Iere]] en die [[Skotte]] is daar ook tekens van jodelagtige klanke.<ref>Bart Plantenga (2013). [https://books.google.com/books?id=aWzaAAAAQBAJ&pg=PA105 ''Yodel-Ay-Ee-Oooo: The Secret History of Yodeling Around the World'']. Routledge, p. 105.</ref> In die Sloweense tradisionele volkskultuur is die jodel (''jodlanje'') en falsetherdersroepe (''vriskanje'' en ''ukanje'') histories deur herders in die Juliese en die Kamnik-Savinja-Alpe gebruik om oor die weivelde heen te kommunikeer. Die styl het later 'n integrale deel van die Sloweense Alpynse volksmusiek (''narodnozabavna glasba'') geword.<ref name="Plantenga2004">{{Verwys boek |van=Plantenga |voornaam=Bart |titel=Yodel-Ay-Ee-Oooo: The Secret History of Yodeling Around the World |uitgewer=Routledge |jaar=2004}}</ref> In die Skandinawiese volksmusiek is die mondelinge sangtradisie ''kulning'', in Noorweegs ''laling'' of ''huving'', 'n vorm van seinsang waarmee die sanger hom oor 'n lang afstand bekend maak, veral in die berge. Dit hang gewoonlik met die trek van vee na die somerweiding saam. Die roep kon individueel ontwerp word, sodat dit nie net 'n roep om kontak was nie maar die sanger ook kon uitken, en is in die bosse en berge gebruik om die diere te roep, met ander herders of met die mense op die naburige bergplaas kontak te maak en boodskappe oor lang afstande oor te dra.<ref>Voorbeeld: [https://www.youtube.com/watch?v=-k0Jb9k90FY Laling/Jykke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170405134023/https://www.youtube.com/watch?v=-k0Jb9k90FY |date=5 April 2017}}</ref> In baie Hawaiiaanse liedjies kom die falset voor. In die Hawaiiaanse falsetstyl, wat ''ka leo kiʻekiʻe'' genoem word, beklemtoon die sanger, gewoonlik 'n man, die oorgang tussen die registers, en oordryf dit soms deur herhaling, soos 'n jodel. Soos ander aspekte van die Hawaiiaanse musiek het die falset uit 'n kombinasie van bronne ontwikkel, waaronder die voor-Europese Hawaiiaanse gesang, vroeë Christelike gesangsang en die liedere en jodels van die immigrante-beeswagters, die ''paniolo'', wat in die 19de eeu uit [[Meksiko]] gebring is om die Hawaiiërs te leer hoe om vee op te pas.<ref>{{Verwys boek |titel=Musicology and difference: Gender and sexuality in music scholarship |outeur=Ruth A. Solie |jaar=1993 |bladsy=117}}</ref> Kishore Kumar was 'n Indiese terugspeelsanger wat vir sy jodel bekend was,<ref name="India">{{Verwys web |url=https://mademoisellemontana.wordpress.com/2008/04/27/do-they-yodel-in-india-kishore-kumar/ |titel=Do they yodel in India? Kishore Kumar |datum=27 April 2008 |reeks=Mademoiselle Montana's Yodel Heaven |webwerf=Mademoisellemontana.wordpress.com |besoekdatum=12 Mei 2017 |argiefdatum=5 Maart 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160305160046/https://mademoisellemontana.wordpress.com/2008/04/27/do-they-yodel-in-india-kishore-kumar/ |url-status=lewend}}</ref> terwyl die Tamil-rolprentkomediant JP Chandrababu die jodel as terugspeelsang in [[Indië]] ingevoer het.<ref name="India"/><ref>{{Verwys web |url=https://www.mohdrafi.com/meri-awaaz-suno/rafi-and-yodeling.html |titel=Rafi and Yodeling |datum=9 Augustus 2006 |webwerf=mohdrafi.com |besoekdatum=16 Junie 2026 |argiefdatum=12 November 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251112054825/https://mohdrafi.com/meri-awaaz-suno/rafi-and-yodeling.html |url-status=lewend}}</ref> [[Australië]] se eerste singende beeswagter, Smoky Dawson, was vir sy jodel in die westerse styl bekend, en het dit op sy eerste enkelsnit, "I'm A Happy Go-Lucky Cowhand", gebruik. Joy McKean, bekend as die "grand lady" van die Australiese countrymusiek, het van haar 18de jaar af saam met haar suster Heather as die McKean Sisters op hul eie radioprogram opgetree, waar hul jodelharmonieë opgeval het. Sy het tot sy dood in 2003 saam met haar man, die sanger-liedjieskrywer en jodelaar Slim Dusty, opgetree. Mary Schneider jodel weer die werke van klassieke komponiste, en haar dogter Melinda Schneider is ook 'n countrysanger en jodelaar. In [[Suid-Afrika]] kom die jodel in sommige Afrikaanse popmusiek voor.<ref>{{Verwys nuus |url=https://www.nytimes.com/2002/10/07/world/in-a-new-south-africa-an-old-tune-lingers.html |titel=In a new South Africa, an old tune lingers |koerant=The New York Times |datum=7 Oktober 2002 |argiefdatum=8 Augustus 2017 |besoekdatum=28 Februarie 2017 |argief-url=https://web.archive.org/web/20170808153846/http://www.nytimes.com/2002/10/07/world/in-a-new-south-africa-an-old-tune-lingers.html |url-status=lewend}}</ref> Takeo Ishii, in Duitsland as Ischi bekend, is 'n Japannese jodelaar wat in Duitsland werksaam is. Hy het hom op universiteit self leer jodel deur na Franzl Lang se opnames te luister en het daarna op die Japannese televisie begin optree; tydens sy studie in Duitsland het Lang hom onder sy vleuel geneem. Die [[Taiwan|Taiwanse]] sanger Harlem Yu het een liedjie wat die jodel gebruik, {{lang|zh|山頂黑狗兄}}. In die [[jazz]] was Leon Thomas 'n vooraanstaande verteenwoordiger. Hy het die jodel as stylmiddel in scatsang gebruik en daarby op Afrika-invloede soos die sang van die pigmeë teruggegryp, met wie se sangtradisies hy hom indringend besig gehou het.<ref>Bart Plantenga: ''Yodel-ay-ee-oooo: The secret history of yodeling around the world''. Routledge, 2004, pp. 241, 250.</ref> Sy samewerking met Pharoah Sanders op "The Creator Has a Master Plan" (1969) was in dié verband rigtinggewend, en sy styl het sangers soos Tim Buckley en Bobby McFerrin beïnvloed. Die Switserse dokumentêre rolprent ''Beyond Tradition'' (2023) stel aan die hand van die Appenzeller natuurjodel, die Samiese ''joik'' en die Georgiese ''krimanchuli'' die vraag of die jodelsange in die tradisie vasgevang is, en of hulle ook met die moderne lewe verbind mag word.<ref>Wolfgang Böhler: [https://www.musikzeitung.ch/rezensionen/2023/10/jodel-joik-und-krimanchuli ''Jodel, Joik und Krimanchuli''.] In: ''Schweizer Musikzeitung'', 16 Oktober 2023.</ref> == Jodel in Noord-Amerika == {{Luister |lêernaam=Sleep, Baby, Sleep (Watson).ogg |titel=Sleep, Baby, Sleep |beskrywing=George P. Watson se opname van 1911, een van die eerste jodelopnames in die Verenigde State }} Aan die begin van die 19de eeu het die eerste verbindings tussen die Alpynse jodel en Anglo-Amerikaanse tradisies in die [[Appalache]] tot stand gekom.<ref>''Konzertreise der „Rainer Family“ aus dem Zillertal 1839 bis 1843''. In: ''Die Presse'', 24 Februarie 2013.</ref> Daar word vermoed dat Duitse immigrante in [[Pennsilvanië]] die jodel die eerste keer na die Verenigde State gebring het. Namate die nuwe setlaars suid deur die Appalache en verder tot in die Diep Suide getrek het, het hulle met Skotse en Ierse immigrante, met Skandinawiërs en met ander nasionaliteite in aanraking gekom, onder meer met slawe uit Afrika wat met ''field hollers'' gekommunikeer het, wat Frederick Law Olmsted in 1853 as 'n "lang, harde, musikale skreeu wat styg en daal en in falset oorslaan" beskryf het. In 1839 het die Tiroolse Minstrels die Verenigde State getoer en 'n Amerikaanse mode vir Alpynse musiek aan die gang gesit. In die 1840's het dosyne Duitse, Switserse en Oostenrykse sanggroepe die land deurkruis en gehore met 'n kombinasie van sang, jodel en "Alpynse harmonie" vermaak.<ref>{{Verwys web |url=http://www.19thcenturyguitar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=54&Itemid=74 |titel=Yodeling Mountaineers: The alpine roots of the American guitar |webwerf=19thcenturyguitar.com |besoekdatum=24 September 2012 |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20120317144925/http://www.19thcenturyguitar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=54&Itemid=74 |argiefdatum=17 Maart 2012}}</ref> Die gewildheid van die Europese groepe het tot die vorming van baie Amerikaanse familiesanggroepe gelei, waarvan die Hutchinson Family Singers die gewildste was. Minstreelvertonings het die Hutchinsons se jodel met 'n eie weergawe geparodieer, wat hulle "Tyrolesian business" genoem het, en in 1853 het Christy's Minstrels die familie se "We Come From the Hills With Tyrolean Echo" as burleske opgevoer.<ref name="mustrad">{{Verwys web |url=http://www.mustrad.org.uk/articles/b_yodel.htm |titel=America's Blue Yodel |voornaam=Lynn |van=Abbott |voornaam2=Doug |van2=Seroff |jaar=1993 |webwerf=Musical Traditions |besoekdatum=17 September 2011 |argiefdatum=5 Maart 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160305071214/http://www.mustrad.org.uk/articles/b_yodel.htm |url-status=dood}}</ref> Toe die Tiroolse Minstrels se toere in die vroeë 1840's die mode vir Alpynse jodelmusiek geskep het, het vier werklose wit akteurs besluit om 'n spotweergawe van die groep se konserte in 'n Afro-Amerikaanse styl op te voer. Hulle het hulle Dan Emmett's Virginia Minstrels genoem, en dié opvoering word deur die meeste historici as die begin van die minstreelwese in die Verenigde State beskou.<ref>{{Verwys web |url=https://www.musicals101.com/minstrel.htm |titel=Minstrel shows |uitgewer=Musicals101.com |besoekdatum=24 September 2012}}</ref> Tom Christian was die eerste Amerikaanse jodelminstreel en het in 1847 in [[Chicago]] opgetree. Opnames van jodelaars is al in 1892 gemaak, en in 1920 het die platemaatskappy Victor 17 jodels in sy katalogus gelys, baie daarvan deur George Watson, die suksesvolste jodelaar van die tyd.<ref name="Victor">{{Verwys web |url=http://victor.library.ucsb.edu/index.php/talent/detail/40193/Watson_George_P._vocalist_yodeling |uitgewer=University of California – Santa Barbara |rubriek=Victor Library |reeks=Discography of American Historical Recordings |titel=George P. Watson (vocalist: yodeling) |webwerf=Victor.library.ucsb.edu |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=17 Oktober 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20121017080711/http://victor.library.ucsb.edu/index.php/talent/detail/40193/Watson_George_P._vocalist_yodeling |url-status=lewend}}</ref> Watson het in 1902 die liedjie "Hush-a-bye Baby" opgeneem,<ref name="Victor"/> wat Riley Puckett in 1924 as "Rock All Our Babies to Sleep" opgeneem het, die eerste countryjodelplaat ooit. Watson het reeds in 1897 "Sleep, Baby, Sleep" opgeneem,<ref>{{Verwys web |url=https://www.loc.gov/jukebox/recordings/detail/id/8559 |titel=Sleep, baby sleep |datum=15 Februarie 1901 |webwerf=www.loc.gov |besoekdatum=29 Desember 2017 |argiefdatum=9 April 2018 |argief-url=https://web.archive.org/web/20180409235026/https://www.loc.gov/jukebox/recordings/detail/id/8559 |url-status=lewend}}</ref> wat Puckett in 1927 as die tweede countryjodelplaat opgeneem het. Dit was ook die heel eerste liedjie wat Jimmie Rodgers opgeneem het, by die Bristol-sessies van 1927. === Jimmie Rodgers en die ''blue yodel'' === [[Lêer:RileyPuckett.jpg|duimnael|links|Riley Puckett het in 1924 die eerste countryjodelplaat opgeneem.]] Jimmie Rodgers, bekend as die ''Singing Brakeman'', word met die skepping van die Amerikaanse weergawe van die Alpynse jodel vereer, die ''blue yodel''. Terwyl hy op die spoorweg gewerk het, het hy bluestegnieke by Afro-Amerikaanse spoorwegwerkers geleer,<ref name="mustrad"/> en uiteindelik sy kenmerkende klank geskep: 'n mengsel van tradisionele werk-, blues-, rondloper- en beeswagterliedjies. Sy eerste ''blue yodel'', bekend as "Blue Yodel No. 1" ("T For Texas"), is in die Trinity-Baptistekerk in Camden, [[New Jersey]], opgeneem.<ref>{{Verwys web |url=https://mudcat.org/thread.cfm?threadid=38042#535368 |titel=Origins of yodeling in Country Music |uitgewer=mudcat.org |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=20 Junie 2010 |argief-url=https://web.archive.org/web/20100620231020/http://mudcat.org/thread.cfm?threadid=38042#535368 |url-status=lewend}}</ref> Toe die liedjie in Februarie 1928 uitgereik is, het dit "'n nasionale verskynsel geword en 'n opgewondenheid en plaatkoopwoede ontketen wat niemand kon voorspel het nie".<ref>{{Verwys boek |url=http://www.markbrine.com/country_music_roots/jimmie_rodgers.htm |titel=Jimmie Rodgers' Life & Time |uitgewer=University of Illinois Press |jaar=1992 |argief-url=https://web.archive.org/web/20080509074617/http://www.markbrine.com/country_music_roots/jimmie_rodgers.htm |argiefdatum=9 Mei 2008}}</ref> Volgens 'n swart musikant wat naby Rodgers in [[Mississippi]] gewoon het, het almal, swart en wit, hom begin naboots: "Elkeen wat 'n kitaar kon tokkel, het soos Rodgers begin jodel."<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=VpeGEPCKsesC&q=yodeling+Georgia&pg=PA110 |titel=Country: The Twisted Roots Of Rock 'n' Roll |via=Google Books |datum=22 Augustus 1996 |besoekdatum=24 September 2012 |isbn=0-7867-5098-7 |van=Tosches |voornaam=Nick |uitgewer=Hachette Books}}</ref> "Standing on the Corner (Blue Yodel No. 9)", wat in 1930 uitgereik is, is met [[Louis Armstrong]] op trompet en sy vrou Lil Hardin Armstrong op klavier opgeneem.<ref>{{Verwys web |url=http://www.jazz.com/music/2008/7/8/jimmie-rodgers-louis-armstrong |titel=Jimmie Rodgers & Louis Armstrong: Blue Yodel #9 |uitgewer=Jazz.com |besoekdatum=9 April 2012 |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20110415011245/http://www.jazz.com/music/2008/7/8/jimmie-rodgers-louis-armstrong |argiefdatum=15 April 2011}}</ref> Rodgers is in 1933 oorlede, en baie uitvoerders na hom het gesê dat hy hul sangstyl en loopbaan sterk beïnvloed het. === Beeswagterjodelaars === [[Lêer:Lynne Roberts-Roy Rogers in Billy the Kid Returns.jpg|duimnael|Lynne Roberts, [[Roy Rogers]] en Trigger in ''Billy the Kid Returns'' (1938)]] Toe klankrolprente in die 1930's beskikbaar geraak het, het die bedryf talle rolprente begin maak om die land se fassinasie met die Amerikaanse beeswagter te bevredig. Die singende beeswagter was 'n ondersoort van die argetipiese beeswagterheld van die vroeë westerns, wat deur baie van die B-rolprente van die 1930's en 1940's gewild gemaak is.<ref>{{Verwys boek |outeur=Guy Logsdon |url=https://books.google.com/books?id=pbLA3HzgjW8C&q=yodeling+cowboy++tradition&pg=PA316 |via=Google Books |titel=The Whorehouse Bells were Ringing: And other songs cowboys sing |uitgewer=University of Illinois Press |jaar=1995 |isbn=9780252064883 |bladsy=316}}</ref> Die musiekhistorikus Timothy Wise skryf dat dit die massamedia van die tyd was, die radio, die grammofoon en die rolprent, wat die romantiese mite van die beeswagter versprei het, en dat "populêre musiek 'n integrale deel van die massabemiddeling van die idee en van die voorstelling van die beeswagter was, en die jodel een van sy belangrikste kenmerke".<ref name="Wise"/> Die omskakeling van Rodgers se ''blue yodel'' na die beeswagterjodel het 'n verandering in ritme sowel as 'n wegbeweeg van Suidelike blueslirieke behels, en sommige jodels het meer van die Alpynse soort jodel bevat. Jimmie Rodgers was in 1929 die eerste om 'n beeswagterjodel te skryf en te sing, "The Land of My Boyhood Dreams". Hy het toe na [[Texas]] verhuis, en 'n publisiteitsfoto van hom in beeswagterdrag verskyn op een van die opnames wat hy saam met die Carter Family gemaak het. Ander countrysangers, wat destyds "hillbilly"-sangers genoem is, het die beeswagterbeeld vinnig oorgeneem, ten minste gedeeltelik om die negatiewe bybetekenis van die hillbilly-etiket te ontkom.<ref name="Wise"/> Die bekendste singende beeswagters is sonder twyfel [[Gene Autry]] en [[Roy Rogers]], albei bekwame jodelaars. Rogers het in die 1930's die groep Sons of the Pioneers gestig en daarin gesing, 'n groep wat "deur goed vervaardigde romantiese liedjies oor die Amerikaanse Weste, dikwels met driestemmige jodelharmonieë, 'n nuwe genre in die vroeë countrymusiek geskep het wat heeltemal van dié van die sogenaamde hillbillies verskil het".<ref name="Wise"/> Die gewildheid van die jodel het tot in die 1940's gehou, maar in die 1950's het dit skaars geword om jodel in country- en westerse musiek te hoor.<ref name="Tosches1996">{{Verwys boek |van=Tosches |voornaam=Nick |jaar=1996 |titel=Country: The twisted roots of rock 'n' roll |url=https://archive.org/details/countrytwistedro00tosc |url-toegang=beperk |uitgewer=Da Capo Press |isbn=978-0-306-80713-8 |bladsy=110}}</ref> Die Kanadees Wilf Carter, ook bekend as Montana Slim en as die "vader van die Kanadese countrymusiek", is 'n goeie voorbeeld van 'n vroeë beeswagtersanger. Hy het in die 1920's begin sing nadat hy 'n reisende Switserse uitvoerder, "The Yodeling Fool", in 'n nabygeleë dorp gehoor het, en het 'n jodel met 'n Switserse klank ontwikkel wat soms 'n "eggojodel" of 'n "drie-in-een" genoem word.<ref>{{Verwys web |url=https://fieldwoodhs.ednet.ns.ca/cfhswilf.html |titel=Wilf Carter Memorabilia, Canning Heritage Centre |samewerking=Canning's Fieldwood Heritage Society |webwerf=fieldwoodhs.ednet.ns.ca |besoekdatum=16 Junie 2026 |argiefdatum=17 Desember 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251217064847/http://fieldwoodhs.ednet.ns.ca/cfhswilf.html |url-status=lewend}}</ref> Elton Britt word ook as een van die vroeë beeswagterjodelaars beskou. Hy het in 1934 sy kenmerkende liedjie "Chime Bells" opgeneem, en het beroemd geraak vir sy vermoë om 'n jodel buitengewoon lank te volhou, 'n vaardigheid wat hy na bewering geleer het terwyl hy minute lank onder water geswem het.<ref>{{Verwys web |url=http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=10019 |titel=Elton Britt |uitgewer=Hillbilly-Music.com |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=1 Junie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120601095146/http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=10019 |url-status=lewend}}</ref> Zeke Clements, bekend as "The Dixie Yodeler", het in westerns oor singende beeswagters gespeel en ook die stem van Bashful, die jodelende dwergie, in [[Walt Disney]] se rolprent ''Snow White and the Seven Dwarfs'' (1937) gelewer. === Vroulike jodelaars === [[Lêer:Dezurik sisters.jpg|duimnael|links|Carolyn en Mary Jane DeZurik (1940)]] Die DeZurik Sisters was van die eerste vroue wat op sowel die ''National Barn Dance'' as die ''Grand Ole Opry'' sterre geword het, hoofsaaklik vanweë hul oorspronklike jodelstyl. Carolina Cotton en Patsy Montana was ook vroeë jodelsangers onder die beeswagtervroue.<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=M8p_WFCDe7AC&q=yodeling+technique&pg=PA224 |titel=Country |voornaam=Richard |van=Carlin |datum=1 Januarie 2005 |uitgewer=Infobase Publishing |isbn=9780816069774 |via=Google Books}}</ref> Cotton, wat as Helen Hagstrom gebore is en as die "Yodeling Blonde Bombshell" bekend gestaan het, het as kind begin optree en later in radioprogramme, talle westerns en die vroeë televisie verskyn. In die 1940's het sy saam met die Sons of the Pioneers gesing, as die enigste "dogter" van die groep. Toe die westerns en die ''western swing'' in die 1950's uit die mode geraak het, is sy terug skool toe, het 'n meestersgraad in die opvoedkunde verwerf en 'n onderwysloopbaan begin.<ref>{{Verwys web |url=http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=12787 |titel=Carolina Cotton |webwerf=www.hillbilly-music.com |besoekdatum=10 September 2011 |argiefdatum=1 Junie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120601095341/http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=12787 |url-status=lewend}}</ref> Patsy Montana, wat as Ruby Rose Blevins gebore is, was die eerste vroulike countryuitvoerder met 'n enkelsnit wat 'n miljoen kopieë verkoop het, naamlik haar kenmerkende "I Want to Be a Cowboy's Sweetheart" van 1935. In 2012 is haar plaat by die [[Library of Congress|Biblioteek van die VSA-kongres]] se Nasionale Opnameregister van "kultureel, histories of esteties belangrike" Amerikaanse klankopnames gevoeg.<ref>{{Verwys web |titel=The National Recording Registry 2011 |url=https://www.loc.gov/rr/record/nrpb/registry/nrpb-2011reg.html |samewerking=National Recording Preservation Board of the Library of Congress |uitgewer=Library of Congress |datum=24 Mei 2012 |besoekdatum=3 Augustus 2012 |argiefdatum=31 Oktober 2014 |argief-url=https://web.archive.org/web/20141031231054/http://www.loc.gov/rr/record/nrpb/registry/nrpb-2011reg.html |url-status=lewend}}</ref> Die liedjie is in 1946 deur Rosalie Allen, 'n "singende beeswagtervrou" uit [[Pennsilvanië]], weer gewild gemaak, en is daarna deur Margo Smith in die 1970's, Suzy Bogguss in 1988 en [[LeAnn Rimes]] in die 1990's opgeneem. Taylor Ware, wat haarself leer jodel het, was in 2006 op elfjarige ouderdom met dieselfde liedjie die naaswenner op die NBC-program ''America's Got Talent''. === Ander Amerikaanse jodelaars === In 1949 het Hank Williams sy eerste treffer, "Lovesick Blues", opgeneem, 'n liedjie wat Emmett Miller reeds in 1928 opgeneem het. Williams het Miller se opname geken en sy eie weergawe daarvan die eerste keer op ''The Louisiana Hayride'' uitgevoer, waar hy die jazzmusikante met sy eie countrygroep vervang het maar Miller se jodel behou het. Die opname was 'n oornagsukses en het vinnig nommer een op ''Billboard'' se trefferlyste bereik. Hank Snow was een van die groot countrylegendes van die 1950's, maar hy het reeds jare lank in Kanada as "The Yodeling Ranger" gesing. Hy het Jimmie Rodgers bewonder en leer jodel deur na sy plate te luister.<ref>{{Verwys web |url=http://www.allmusic.com/artist/p1811/biography |titel=Hank Snow – Biography, Albums, Streaming Links |webwerf=AllMusic |besoekdatum=7 September 2011 |argiefdatum=8 Februarie 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160208124350/http://www.allmusic.com/artist/hank-snow-mn0000662800 |url-status=lewend}}</ref> Bill Haley, wat later as die "koning van rock and roll" beroemd geword het, het jare lank met homself as jodelaar ''western swing'' getoer, en is in die 1940's selfs as jodelkampioen van die staat Indiana bekroon.<ref>{{Verwys web |url=http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=13813 |titel=Bill Haley and the Saddlemen |webwerf=www.hillbilly-music.com |besoekdatum=9 September 2011 |argiefdatum=18 Februarie 2021 |argief-url=https://web.archive.org/web/20210218104749/http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=13813 |url-status=lewend}}</ref> Die jodelaar Kenny Roberts, 'n ander lid van die Down Homers, het Haley leer jodel voordat hy in die vloot diens gedoen het en Haley sy plek in die groep ingeneem het. Otis Dewey "Slim" Whitman het meer as 60 jaar lank opgetree en eerder rustige romantiese melodieë oor die eenvoudige lewe en die liefde gesing as liedjies oor teenspoed. [[Michael Jackson]] het Whitman as een van sy tien gunstelingsangers genoem,<ref>{{Verwys boek |van=Marsh |voornaam=Dave |voornaam2=James |van2=Bernard |titel=The New Book of Rock Lists |url=https://archive.org/details/newbookofrocklis00mars |url-toegang=registrasie |plek=New York |uitgewer=Simon & Schuster |jaar=1994 |bladsy=362 |isbn=9780671787004}}</ref> en [[George Harrison]] en [[Paul McCartney]] het hom as 'n vroeë invloed aangehaal.<ref>{{Verwys boek |van=Harrison |voornaam=George |titel=The Beatles Anthology |plek=New York |uitgewer=Chronicle Books |jaar=2000 |bladsy=28}}</ref> Die Switsers-Amerikaanse volks- en countrysangeres Jewel Kilcher jodel, en is bekend vir haar weergawe van "Chime Bells". Sy sê sy het by haar pa, Attila Kuno "Atz" Kilcher, leer jodel, wat self deur na Jimmie Rodgers te luister leer jodel het.<ref>{{Verwys web |voornaam=Stephen L. |van=Betts |url=https://www.theboot.com/2008/07/28/jewel-introduces-fans-to-lost-art-of-yodeling/ |titel=Jewel Introduces Fans to Lost Art of Yodeling |uitgewer=The Boot |datum=28 Julie 2008 |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=27 Maart 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120327055114/http://www.theboot.com/2008/07/28/jewel-introduces-fans-to-lost-art-of-yodeling/ |url-status=lewend}}</ref> Mike Johnson is 'n Afro-Amerikaanse jodelaar wat die style van Jimmie Rodgers, die Switserse jodel en die beeswagterjodel kombineer. In 2007 is 114 van sy jodelliedjies by die permanente musiekversameling van die Biblioteek van die VSA-kongres se Recorded Sound Reference Center ingelyf.<ref>{{Verwys web |url=http://www.freewebs.com/blackyodelno1/ |titel=Mike Johnson, Country Music's No. 1 Black Yodeler |webwerf=Mike Johnson, Country Music's No. 1 Black Yodeler |besoekdatum=28 Junie 2012 |argiefdatum=20 Februarie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120220025800/http://www.freewebs.com/blackyodelno1/ |url-status=lewend}}</ref> In April 2018 is die elfjarige Mason Ramsey van Golconda, Illinois, op kamera vasgelê terwyl hy Hank Williams se treffer "Lovesick Blues" in 'n Walmart-winkel jodel. Binne 'n paar dae is video's van sy optrede meer as 25 miljoen keer gekyk en het hy 'n internetverskynsel geword.<ref>{{Verwys tydskrif |url=https://time.com/5225039/walmart-yodeling-boy-video-goes-viral/ |titel=The Internet has fallen hard for this 10 year-old boy yodeling at Walmart |tydskrif=Time |besoekdatum=5 April 2018 |argiefdatum=10 Oktober 2018 |argief-url=https://web.archive.org/web/20181010042706/http://time.com/5225039/walmart-yodeling-boy-video-goes-viral/ |url-status=dood}}</ref> Sy optrede het nuwe belangstelling in Williams se 70 jaar oue opname gewek: ''Rolling Stone'' het berig dat "Lovesick Blues" nommer drie op Spotify se Viral 50-lys vir die Verenigde State en nommer vier wêreldwyd bereik het.<ref>{{Verwys tydskrif |van=Betts |voornaam=Stephen |titel=How yodeling Walmart kid gave new life to Hank Williams' 'Lovesick Blues' |url=https://www.rollingstone.com/country/news/how-yodeling-walmart-kid-gave-new-life-to-lovesick-blues-w518952 |tydskrif=Rolling Stone |datum=10 April 2018 |besoekdatum=11 April 2018 |argiefdatum=15 Junie 2018 |argief-url=https://web.archive.org/web/20180615190943/https://www.rollingstone.com/country/news/how-yodeling-walmart-kid-gave-new-life-to-lovesick-blues-w518952 |url-status=lewend}}</ref> === Kanada === Die Kanadese countrysanger en jodelaar Donn Reynolds se uitreiking van die jodelliedjie "She Taught Me How To Yodel" het in 1965 nommer twee op die Kanadese countrytrefferlyste bereik.<ref>{{Verwys web |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5618&type=1&interval=20 |uitgewer=Library and Archives Canada |argief-url=https://web.archive.org/web/20141213200325/http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5618&type=1&interval=20&PHPSESSID=selfkrimd077r8rqqt1p9i8i03 |argiefdatum=13 Desember 2014 |titel=Country Singles |volume=3 |nommer=7 |datum=12 April 1965}}</ref> Stompin' Tom Connors is ook vir die jodel in sommige van sy liedjies bekend. == "The Lion Sleeps Tonight" == {{Hoofartikel|The Lion Sleeps Tonight}} Een van die bekendste jodelwysies ter wêreld is "[[The Lion Sleeps Tonight]]", ook bekend as "Wimoweh", wat [[Solomon Linda]] en die Evening Birds in 1939 in [[Suid-Afrika]] opgeneem het.<ref name="Malan">{{Verwys tydskrif |van=Malan |voornaam=Rian |titel=Where does the lion sleep tonight? |url=http://www.3rdearmusic.com/forum/mbube2.html |via=3rdearmusic.com |tydskrif=Rolling Stone |datum=25 Mei 2000 |argief-url=https://web.archive.org/web/20010215150319/http://www.3rdearmusic.com/forum/mbube2.html |argiefdatum=15 Februarie 2001}}</ref> Linda, 'n sanger van [[Zoeloe]]-oorsprong, het die liedjie, wat oorspronklik "Mbube" ("leeu") geheet het, geskryf terwyl hy as skoonmaker en plateverpakker vir die Gallo Record Company gewerk het. Volgens die Suid-Afrikaanse joernalis [[Rian Malan]]: {{Aanhaling |teks="Mbube" was nie die merkwaardigste wysie nie, maar daar was iets meesleurend aan die onderliggende dreunsang, 'n digte ineenskakeling van lae manlike stemme waarbo Solomon vir twee opwindende minute gejodel en geroep het, en dit dan en wan ter plekke uitgedink het. Die derde opname was die beste een, maar dit het sy onsterflikheid net in sy laaste sekondes bereik, toe Solly sy asem diep ingetrek, sy mond oopgemaak en die melodie geïmproviseer het wat die wêreld nou met hierdie woorde assosieer: "In the jungle, the mighty jungle, the lion sleeps tonight."<ref name="Malan"/> |teken=Rian Malan }} Teen 1948 was daar sowat 100&nbsp;000 kopieë van die liedjie in Afrika en onder swart Suid-Afrikaanse immigrante in Brittanje verkoop, en het dit sy naam aan 'n styl van Afrika-koorsang geleen wat tot die ''isicathamiya'' (ook ''mbube'') ontwikkel het, wat deur [[Ladysmith Black Mambazo]] gewild gemaak is.<ref>{{Verwys boek |outeur=Simon Frith |url=https://books.google.com/books?id=bxsUdjSnGZcC |via=Google Books |titel=Popular Music: Critical concepts in media and cultural studies |volume=4 |plek=Londen |uitgewer=Routledge |jaar=2004 |isbn=978-0-415-33270-5}}</ref> Die liedjie is internasionaal deur baie pop- en volksmusiekkunstenaars van die 1950's opgeneem, onder wie The Weavers, Jimmy Dorsey, Yma Sumac, [[Miriam Makeba]] en die Kingston Trio. In 1961 het dit as bewerking deur die groep The Tokens nommer een in die Verenigde State geword, en in 1982 nommer een in Brittanje vir Tight Fit. Dit het ten minste 15 miljoen Amerikaanse dollar aan tantième uit bewerkings en rolprentlisensies verdien, en het in die middel-1990's weer 'n reusetreffer geword toe dit in die rolprent ''[[The Lion King|Die Leeukoning]]'', die spinoff-televisiereeks en die verhoogmusiekblyspel gebruik is. Van 2006 af, tot die kopiereg op "Mbube" verval het, is die opbrengs van die afgeleide "Wimoweh" in 'n trust vir Solomon Linda se gesin inbetaal.<ref>{{Verwys nuus |titel=Penniless singer's family sue Disney for Lion King royalties |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1475434/Penniless-singers-family-sue-Disney-for-Lion-King-royalties.html |voornaam=David |van=Blair |datum=30 Oktober 2004 |koerant=The Daily Telegraph |besoekdatum=1 Julie 2017 |argiefdatum=22 Mei 2017 |argief-url=https://web.archive.org/web/20170522092235/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1475434/Penniless-singers-family-sue-Disney-for-Lion-King-royalties.html |url-status=lewend}}</ref><ref>{{Verwys tydskrif |titel=It's a Lawsuit, a Mighty Lawsuit |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,995466,00.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20070515085439/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,995466,00.html |url-status=dood |argiefdatum=15 Mei 2007 |datum=25 Oktober 2004 |tydskrif=Time |besoekdatum=14 Februarie 2007}}</ref> == Eietydse uitvoerders == [[Lêer:Wenn die Musi spielt - Sommer Open Air - Oesch’s die Dritten.jpg|duimnael|Oesch's die Dritten se hoofsangeres en jodelaar Melanie (links), met haar moeder Anne-Marie (middel) en haar broer Mike (regs)]] Stefanie Hertel is 'n Duitse jodelaar en gewilde uitvoerder van Alpynse volksmusiek wat in 1992 die Grand Prix der Volksmusik met die liedjie "Über jedes Bacherl geht a Brückerl" gewen het. Ursprung Buam is 'n Oostenrykse volksmusiektrio uit die [[Zillertal]] in Tirol en een van die gewildste toergroepe in Oostenryk, en Oesch's die Dritten is 'n jodelfamiliegroep uit die Berner Oberland in Switserland. Bobbejaan Schoepen was 'n veelsydige Belgiese vermaaklikheidskunstenaar, sanger-liedjieskrywer, kitaarspeler, komediant, akteur en beroepsfluiter. Sy eerste treffer, in 1948, was "De Jodelende Fluiter" ("Die jodelende fluiter"), en in 1953 was hy een van die eerste Europeërs wat by die ''Grand Ole Opry'' in die Verenigde State opgetree het.<ref>{{Verwys web |titel=Bobbejaan Schoepen: The Yodeling Whistler |url=https://chawedrosin.wordpress.com/2010/06/14/bobbejaan-schoepen-the-yodeling-whistler/ |datum=14 Junie 2010 |webwerf=wordpress.com |besoekdatum=12 Mei 2017 |argiefdatum=15 Maart 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160315062218/https://chawedrosin.wordpress.com/2010/06/14/bobbejaan-schoepen-the-yodeling-whistler/ |url-status=lewend}}</ref> Buite die streeksvolksmusiek was Karl Denver 'n Skotse sanger met 'n reeks jodelgebaseerde trefferenkelsnitte in die vroeë 1960's, waarvan 'n weergawe van "Wimoweh" in 1961 die bekendste was. Harry Hopkinson, wat die verhoognaam Harry Torrani gebruik het en as die "Yodeling Cowboy from Chesterfield" aangekondig is, word as een van die wêreld se grootste jodelaars beskou.<ref>{{Verwys boek |titel=Continuum encyclopedia of popular music of the world |van=Smith |voornaam=Graeme |datum=2003 |uitgewer=Continuum |bladsye=176-177 |url=https://archive.org/details/continuumencyclo0000unse_p4s3/page/176/mode/1up}}</ref> Frank Ifield, 'n Australies-Engelse sanger, het in 1962 'n dubbelkant-enkelsnit met "Lovesick Blues" en "She Taught Me How to Yodel" in Brittanje uitgereik wat nommer een op die Britse trefferlys bereik het. In Engeland het Edith Sitwell 'n "Jodelling Song" as deel van haar gedigreeks ''Façade'' opgeneem, wat [[William Walton]] getoonset het.<ref>{{Verwys web |titel=Jodelling Song |url=https://www.italianopera.org/lieder/l231920.htm |uitgewer=Italian Opera |besoekdatum=18 Februarie 2014 |argiefdatum=30 November 2015 |argief-url=https://web.archive.org/web/20151130055420/http://www.italianopera.org/lieder/l231920.htm |url-status=lewend}}</ref> 'n Ongewone verbintenis tussen die jodel en rockmusiek kom in "Hocus Pocus" van die Nederlandse groep Focus voor, wat in 1971 uitgereik is.<ref>{{Verwys nuus |koerant=Burlington County Times |titel=Sounds: A clearer look at Dutch proggers Focus |voornaam=Mario |van=Constantino |datum=3 Junie 2017 |url=https://eu.burlingtoncountytimes.com/story/entertainment/music/2017/06/03/sounds-clearer-look-at-dutch/17672611007/ |argiefdatum=16 Augustus 2025 |besoekdatum=10 Maart 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20250816062730/https://eu.burlingtoncountytimes.com/story/entertainment/music/2017/06/03/sounds-clearer-look-at-dutch/17672611007/ |url-status=lewend}}</ref> Die Ierse sangeres Dolores O'Riordan was bekend vir haar "natuurlike" Keltiese jodel, veral in snitte soos "Dreams" van [[The Cranberries]] se album ''Everybody Else Is Doing It, So Why Can't We?'', en dit is ook in "Zombie" en in haar latere solowerk te hore. Die skrywer Bart Plantenga het geskryf: "Dolores O'Riordan se stem is werklik enig in sy soort, tot op die punt waar jy, soos met keelsangers, haar keel wil ontleed om die fisiologiese bron van haar bekoorlike maar tog ontstellende jodelgekleurde sang te vind."<ref>{{Verwys boek |van=Plantenga |voornaam=Bart |jaar=2013 |titel=Yodel in Hi-Fi: From Kitsch Folk to Contemporary Electronica |url=https://books.google.com/books?id=PqaBLY8BKKoC&pg=PA204 |plek=Madison |uitgewer=University of Wisconsin Press |bladsy=204 |isbn=978-0-299-29054-2 |argief-url=https://web.archive.org/web/20200706184428/https://books.google.fr/books?id=PqaBLY8BKKoC&pg=PA204 |argiefdatum=6 Julie 2020}}</ref> In [[Spanje]] gebruik die groep El Pony Pisador die jodel saam met Ierse musiek en bluegrass om nuwe klanke te skep.<ref>{{Verwys web |van=Serret |voornaam=Cristina |datum=12 Februarie 2020 |webwerf=DiariMes.com |taal=es |titel=El folk feliz de 'El pony pisador' |url=https://www.diarimes.com/es/noticias/reus/2020/02/12/el_folk_felic_pony_pisador_76714_1092.html |besoekdatum=7 Mei 2020 |argiefdatum=14 Junie 2021 |argief-url=https://web.archive.org/web/20210614123609/https://www.diarimes.com/es/noticias/reus/2020/02/12/el_folk_felic_pony_pisador_76714_1092.html |url-status=lewend}}</ref> Eietydse jodelkunstenaars wat die jodel met die Nuwe Volksmusiek verbind, is onder andere die Switsers Christine Lauterburg, Christina Zurbrügg en Peter Hinnen, die Duitser Thomas Hauser<ref name="Mittelstrass"/> en die Oostenrykers [[Hubert von Goisern]] en Evelyn Fink-Mennel. == Wedstryde en rekords == In Switserland word by die Eidgenössische Jodlerfeste beoordelingsvoordragte gehou, waar honderde jodelaars voor 'n vakjurie optree. Die jurie beoordeel die toongewing, uitspraak, ritmiek, dinamiek, instrumentale begeleiding, harmoniese reinheid en die algemene indruk van die voordrag, en ken 'n predikaat volgens die skoolpunte 1 tot 4 toe. Die beoordelings word in feesberigte gepubliseer.<ref>[https://www.jodlerfest-horw.ch/aktive/festberichte/ ''Festberichte Jodeln''.] van die 63ste Sentraal-Switserse Jodelfees in Horw, 2019.</ref> Die voordragte vind in die kategorieë solojodelaar, duet, trio, kwartet, koor en nuweling (kinderkore en jong jodelaars) plaas, en die deelnamevoorwaardes is in 'n reglement vasgelê.<ref>[https://www.jodlerverband.ch/popups/aufgaben.php?id=61 ''Reglement Jodelgesang''.] In: ''Eidgenössischer Jodler-Verband'', 2015.</ref> In die Harz word jaarliks jodelwedstryde in Clausthal-Zellerfeld (tot 2019, en van 2020 af in Altenau), Altenbrak en Hesserode gehou, waar 'n jurie die voordragte onder meer op intonasie, algemene indruk, die verstaanbaarheid van die teks en die moeilikheidsgraad van die jodels beoordeel. Die deelnamevoorwaardes skryf onder andere voor dat 'n Harzer drag tydens die voordrag gedra moet word.<ref>{{Verwys boek |van=Hahmann |voornaam=Helen |titel=Wir singen nicht, wir sind die Jodler. Ethnologische Perspektiven auf das Jodeln im Harz |uitgewer=Waxmann |plek=Münster/New York |jaar=2018 |isbn=978-3-8309-3672-5 |bladsye=153-154 |taal=de}}</ref> Naas duette, trio's, kwartette en groot groepe tree jodelaars ook solo op om die titel "Harzer Jodlermeister" of "Harzer Jodlermeisterin" te verower, en in die soloklasse moet 'n Harzer jodellied sowel as 'n vrye jodel gesing word. In die Verenigde State is daar verskeie jodelwedstryde. Die International Western Music Association reël jaarliks een, en op die Red Ants Pants Music Festival in [[Montana]] word ook 'n wedstryd vir jodelaars aangebied. Tot 2019 is 'n jodelwedstryd op die [[Iowa]]-staatskou gehou. Die Kanadees Donn Reynolds het in 1976 'n wêreldrekord gestel deur 7 uur en 29 minute aaneen te jodel,<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=BBZNAAAAYAAJ&q=%22donn+reynolds%22+guinness |titel=Guinness Book of World Records |voornaam=Ross |van=McWhirter |voornaam2=Norris |van2=McWhirter |datum=1972 |uitgewer=Sterling Publishing Company |via=Google Books}}</ref> en in 1984 nog een vir die vinnigste vyftoonjodel (met drie falsettone) in 1,9 sekondes.<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=6913u_Yy_wsC&q=%22donn+reynolds%22+guinness |titel=The Guinness book of records 1988 |voornaam=Alan |van=Russell |voornaam2=Norris D. |van2=McWhirter |datum=1987 |uitgewer=Guinness Superlatives |isbn=9780851128689 |via=Google Books}}</ref> Die rekord vir die langste aaneenlopende jodel word deur die Beierse Andrea Wittmann met 15 uur en 11 sekondes gehou.<ref>[http://www.pnp.de/region_und_lokal/landkreis_traunstein/2027168_Andrea-Wittmann-jodelt-sich-in-Seebruck-zum-Rekord.html ''Truchtlachingerin jodelt sich in Seebruck zum Weltrekord''.] In: ''Passauer Neue Presse'', 8 April 2016.</ref> Die Switser Peter Hinnen het in 1992 'n inskrywing in die [[Guinness World Records|Guinness-rekordboek]] gekry toe hy met 22 jodeltone in een sekonde die wêreldrekord vir snel jodel gestel het. Dié rekord is op 13 Oktober 2020 met twee tone deur Uschi Bauer oortref, wat met 24 jodeltone in een sekonde die vinnigste jodelaar ter wêreld is.<ref>[https://www.merkur.de/bayern/passau/passau-jodlerin-und-volksmusik-saengerin-uschi-bauer-knackt-weltrekord-im-schnelljodeln-zr-90216116.html ''Uschi Bauer – Die schnellste Jodlerin der Welt''.] In: ''merkur.de''.</ref><ref>[https://rekord-institut.org/jodeln-bei-heimat-der-rekorde/ ''Uschi Bauer – Weltrekord im Jodeln (Schnelljodeln)''.] In: ''rekord-institut.org''.</ref> Oesch's die Dritten het in 2008 die Switserse treffersparade behaal, veral danksy Hinnen se stemakrobatiese "Ku-Ku Jodel".<ref>[http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Oesch's+Die+Dritten&titel=Ku-ku+Jodel&cat=s ''Oesch's die Dritten – Ku-Ku Jodel''.] In: ''hitparade.ch''.</ref> == In die populêre kultuur == Die Tarzan-skreeu is die jodelagtige roep van die karakter [[Tarzan]] soos [[Johnny Weissmuller]] dit in die rolprente na [[Edgar Rice Burroughs]] se boeke vertolk het, van ''Tarzan the Ape Man'' (1932) af. Die skreeu is vir die rolprente geskep en berus op wat Burroughs in sy boeke as "die oorwinningskreet van die bulaap" beskryf het. [[Carol Burnett]] word sedert haar televisieprogram wat in 1967 begin het, ook met die Tarzan-skreeu geassosieer. Die jodelaar Hannes Schroll het weer die stem vir die Goofy-skreeu gelewer, 'n voorraadklankeffek wat gereeld in Walt Disney se tekenprente en rolprente gebruik word en wat [[Goofy]] uiter wanneer hy val of deur die lug gelanseer word. ''The Sound of Music'', een van Richard Rodgers en Oscar Hammerstein II se bekendste samewerkings, bevat 'n jodellied, "The Lonely Goatherd", waarin Mary Martin in die oorspronklike Broadway-opvoering van 1959 met goeie gevolg gejodel het. [[Julie Andrews]] het dieselfde lied in die rolprentweergawe van 1965 gesing. Die Duitse komediant Loriot het in sy sketse ''Die Jodelschule'' en met die begrip van 'n "jodeldiploma" die manier geparodieer waarop 'n bedrywigheid tot onderrig- en eksamenstof verwerk word om die status van die onderwyser en die student te verhoog. [[Richard Strauss]] het weer in sy opera ''Arabella'' 'n paar bykans onsingbare jodels vir die rol van die Fiakermilli gekomponeer. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Verdere leeswerk == * {{Verwys boek |van=Baumann |voornaam=Max Peter |jaar=1976 |titel=Musikfolklore und Musikfolklorismus. Eine ethnomusikologische Untersuchung zum Funktionswandel des Jodelns |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Hahmann |voornaam=Helen |jaar=2018 |titel=Wir singen nicht, wir sind die Jodler. Ethnologische Perspektiven auf das Jodeln im Harz |uitgewer=Waxmann |plek=Münster/New York |isbn=978-3-8309-3672-5 |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Plantenga |voornaam=Bart |jaar=2004 |titel=Yodel-Ay-Ee-Oooo: The secret history of yodeling around the world |url=https://archive.org/details/yodelayeeoooosec0000plan |url-toegang=registrasie |plek=New York |uitgewer=Routledge |isbn=0-415-93990-9}} * {{Verwys boek |van=Wagner |voornaam=Christoph |jaar=2019 |titel=Jodelmania. Von den Alpen nach Amerika und darüber hinaus |uitgewer=Antje Kunstmann |plek=München |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Wey |voornaam=Yannick |jaar=2021 |titel=Transkription wortloser Gesänge. Technik und Rückwirkungen der Verschriftlichung des Jodelns und verwandter Gesänge im deutschsprachigen Alpenraum |url=https://www.uibk.ac.at/iup/buch_pdfs/9783903187818.pdf |uitgewer=Innsbruck University Press |plek=Innsbruck |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Wise |voornaam=Timothy |jaar=2013 |titel=From the Mountains to the Prairies and Beyond the Pale: American yodeling on early recordings |url=https://salford-repository.worktribe.com/output/1439311/from-the-mountains-to-the-prairies-and-beyond-the-pale-american-yodeling-on-early-recordings |uitgewer=University of Salford |plek=Manchester}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Yodeling}} * [https://www.jodlerverband.ch/ Jodel en die jodeltradisie in Switserland] {{De}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Musiekgenres]] [[Kategorie:Volksmusiek]] oojuugrbluh4g0p1633gf6q3tlb7pju 3139005 3138994 2026-10-29T11:56:02Z Pynappel 70858 /* Eietydse uitvoerders */ 3139005 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Sangstyl met vinnige wisseling tussen bors- en falsetstem}} [[Lêer:Swiss yodelers.jpg|duimnael|Jodelaars in tradisionele Switserse drag in New Glarus, [[Wisconsin]] (1922)]] '''Jodel''' is 'n sangstyl waarin die sanger herhaaldelik en vinnig tussen die lae borsregister (die "borsstem") en die hoë kopregister of falset wissel. Dit was oorspronklik 'n herdersroep in die [[Alpe]] en het sedert die 19de eeu 'n volksangvorm uit betekenislose lettergrepe geword.<ref name="Kluge">{{Verwys boek |van=Kluge |voornaam=Friedrich |hoofstuk=jodeln |titel=Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache |uitgawe=8 |uitgewer=Karl J. Trübner |plek=Straatsburg |jaar=1915 |bladsy=218 |taal=de}}</ref> Die naam gaan op die Duitse werkwoord ''jodeln'' terug, wat beteken om die lettergreep ''jo'' uit te roep,<ref name="furious">{{Verwys web |url=http://www.furious.com/perfect/yodel.html |titel=Perfect Sound Forever – Online Music Magazine |webwerf=furious.com |argief-url=https://web.archive.org/web/20160304112005/http://www.furious.com/perfect/yodel.html |argiefdatum=4 Maart 2016}}</ref> en is met ''johlen'' ("jo skreeu") verwant. Dit kom die eerste keer in 1796 in 'n Tiroolse streekstuk van Emanuel Schikaneder voor.<ref name="Kluge"/> Die tegniek word in baie kulture wêreldwyd gebruik.<ref name="furious"/> Alpynse jodel was lank 'n landelike tradisie in Europa en het in die 1830's as vermaak in teaters en musieksale gewild geraak.<ref name="Tosches">{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=VpeGEPCKsesC&q=yodeler+George+Watson&pg=PA110 |titel=Country: The Twisted Roots Of Rock 'n' Roll |voornaam=Nick |van=Tosches |datum=5 Augustus 2009 |uitgewer=Da Capo Press |isbn=9780786750986 |via=Google Books}}</ref> In Europa is die jodel steeds 'n belangrike kenmerk van die volksmusiek van [[Switserland]], [[Oostenryk]] en Suid-[[Duitsland]], van die Oos-Franse streke [[Elsas]] en [[Savoie]], van die Noord-Italiaanse [[Trentino-Suid-Tirol]] en van die Alpynse dele van [[Slowenië]], en word in baie eietydse volksliedjies gehoor wat ook gereeld op televisie uitgesaai word. Sedert Desember 2025 is die jodel van Duitstalige Switserland en [[Liechtenstein]] deel van die [[Unesco]] se verteenwoordigende lys van die immateriële kultuurerfenis van die mensdom.<ref>{{Verwys web |url=https://apnews.com/article/unesco-heritage-yodeling-switzerland-bb78db76b3b5225c7daf2c8b3c18dd2a |titel=UNESCO gives a shout-out to Switzerland's yodeling by adding it to list of cultural heritage |werk=AP News |datum=11 Desember 2025 |besoekdatum=12 Desember 2025 |argiefdatum=11 Desember 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251211215500/https://apnews.com/article/unesco-heritage-yodeling-switzerland-bb78db76b3b5225c7daf2c8b3c18dd2a |url-status=lewend}}</ref><ref>{{Verwys web |url=https://ich.unesco.org/en/RL/yodelling-02287 |titel=Yodelling |datum=2025 |besoekdatum=27 Januarie 2026 |uitgewer=UNESCO Intangible Cultural Heritage |taal=en}}</ref> Die Switserse Departement van Binnelandse Sake het by die geleentheid verklaar dat die jodel as embleemsang van Switserland 'n groot verskeidenheid artistieke uitdrukkingsvorme omvat en diep in die bevolking gewortel is.<ref>{{Verwys web |url=https://www.edi.admin.ch/de/newnsb/VcmsBfaIzuPkmrztC81iK |titel=Das Jodeln in das immaterielle Kulturerbe der UNESCO aufgenommen |tipe=Mediaverklaring |werk=News Service Bund |uitgewer=Eidgenössisches Departement des Innern |datum=11 Desember 2025 |besoekdatum=3 Januarie 2026 |taal=de}}</ref> == Kenmerke == Die jodel word deur groot intervalspronge en 'n wye toonomvang gekenmerk. Die menslike stem het minstens twee onderskeibare registers, die kop- en die borsstem.<ref>{{Verwys boek |outeur=I. R. Titze |jaar=1994 |titel=Principles of Voice Production |uitgewer=Prentice Hall |isbn=978-0-13-717893-3}}</ref> Die meeste mense kan tone binne 'n sekere omvang van laer toonhoogtes in die borsstem en tone binne 'n sekere omvang van hoër toonhoogtes in die kopstem sing. Falset is 'n "ongesteunde" register waarin die stembande sonder die lugsteun van die kop- of borsstem na 'n hoër toonhoogte gedwing word. Die omvang waarin die twee registers oorvleuel, die ''passaggio'', kan vir ongeoefende sangers lastig wees, terwyl ervare sangers hul stem daar kan beheer en maklik tussen die registers kan wissel. By die jodel wissel die sanger soms etlike kere in enkele sekondes en teen 'n hoë volume van register, en die herhaalde afwisseling op die passaggio-toonhoogtes lewer 'n baie kenmerkende klank. In die bekende "Yodel – Ay – EEE – Oooo" word die "EEE" byvoorbeeld in die kopstem en al die ander lettergrepe in die borsstem gesing. Bart Plantenga, skrywer van ''Yodel-Ay-Ee-Oooo: The Secret History of Yodeling Around the World'', verduidelik die tegniek: {{Aanhaling |teks=Die basiese jodel vereis skielike wisselings van stemregister, van 'n lae borsstem na hoë falsettone wat op vokaalklanke gesing word: AH, OH en OO vir die borstone en AY of EE vir die falset. Konsonante dien as hefbome om die dramatiese sprong van laag na hoog af te skiet, wat die jodel sy unieke oordringende en afstandoorbruggende krag gee.<ref>{{Verwys nuus |url=https://www.theguardian.com/music/2006/sep/22/worldmusic |titel=Why it's time we learned to love yodelling |koerant=The Guardian |rubriek=Music |datum=22 September 2006}}</ref> |teken=Bart Plantenga }} 'n Reisdagboek van 1810 het die jodel as "onartikuleerde sang uit die keel" beskryf. Die voortdurende registerwissel tussen die normale stem en die falset lewer 'n harde, deurdringende klank wat die jodel 'n doeltreffende roep maak waarmee herders hul diere en mekaar oor bergagtige terrein kon roep.<ref name="Wagner">Christopher Wagner (1998). Omslagnotas, ''American Yodeling: 1911-1946''. Trikont. US-0246-2.</ref> Tegnies kan dit as sang met melodieuse, onartikuleerde klanke en gereelde wisselings tussen die falset en die normale stem beskryf word.<ref name="Pelletier">Paul Pelletier (2002). Omslagnotas, ''Yodeling Mad! The Best of Country Yodel, Vol. 1''. Jasmine Records. JASMCD 3552.</ref> Die jodel moet nie met die juigroep (''Juchzer''), die gebedsroep (''Betruf''), die ''Almschrei'' (die verstandhoudingsroep tussen naburige berghutte), die veelokroep en die ''Kuhreihen'' verwar word nie, al is daar oorvleueling. Anders as die juigroep en die gewone roep het die jodel 'n ingewikkelder vorm met meer as een maat en met harmoniewisselings. == Oorsprong == Dit is nie seker of die Latynse woorde ''iubilare'' en ''ululare'' dieselfde as jodel beteken het nie. Vermoedelik het voorvorme van die jodel in bergstreke ontstaan: {{Aanhaling |teks=Jodel is 'n wêreldwye kulturele verskynsel. Dit kom in die Skotse Hoogland net so voor as in die [[Pireneë]], die [[Karpate]] of die [[Kaukasus]], in [[Afrika]] en [[Papoea-Nieu-Guinee]] sowel as in [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Suid-Amerika]]. Dit was oorspronklik 'n seinmiddel en kom oral voor waar daar in berg- en bosstreke of in wye, onoorsigtelike, vlak landstreke oor 'n groter afstand verstandhouding nodig is. Woordelose sang op vokalisasielettergrepe (soos la-hu-dü), met gereelde vinnige omslag tussen die bors- en die falsetstem, is daarvoor ideaal, want sy hoë toonlae dra ver.<ref>{{Verwys web |outeur=Lutz Wille |url=https://journal.lhbsa.de/cpt-articles/wie-alt-ist-das-jodeln-im-harz/#articlestart |titel=Wie alt ist das Jodeln im Harz? |uitgewer=Landes-Heimatbund Sachsen-Anhalt |datum=2020 |besoekdatum=12 November 2023 |argief-url=https://web.archive.org/web/20231207135004/https://journal.lhbsa.de/cpt-articles/wie-alt-ist-das-jodeln-im-harz/#articlestart |argiefdatum=7 Desember 2023 |url-status=dood |taal=de}}</ref> |teken=Lutz Wille |3=''Sachsen-Anhalt-Journal'' }} Daarbenewens is daar talle vermoedens dat die jodel van die gejuig, die ''Kuhreihen'', die veelokroep, die toeroep, die uitlok van die eggo, die navolging van blaasinstrumente of van sjamanistiese praktyke afgelei is. Die oorgelewerde jodelmelodieë stam musikaal-stilisties uit die 18de, 19de en 20ste eeu: moderne funksieharmonie, meestal in 'n agtmaat-''Ländler''- of 'n sestienmaat-walsvorm. Die meeste kenners is eens dat die jodel in die Sentrale Alpe deur herders gebruik is om hul troppe te roep of om tussen bergdorpies te kommunikeer.<ref>{{Verwys nuus |koerant=The Guardian |datum=10 Maart 2025 |titel=You can yodel and don't have to be conservative: the Swiss feminist choir rewriting traditional songs |voornaam=Kaja |van=Šeruga |url=https://www.theguardian.com/world/2025/mar/10/switzerland-echo-vom-eierstock-feminist-yodelling-choir}}</ref> Die veeltonige "geskreeu" het later deel van die streek se oorgelewerde kennis en musikale uitdrukking geword. Die vroegste optekening van 'n jodel kom uit 1545, waar dit as "die roep van 'n beeswagter uit Appenzell" beskryf word.<ref>{{Verwys boek |van=Ling |voornaam=Jan |jaar=1997 |titel=A History of European Folk Music |uitgewer=University Rochester Press |isbn=978-1-878822-77-2 |bladsy=32}}</ref><ref>{{Verwys web |url=http://wfmu.org/~bart/yodel.html |titel=Will there be Yodeling in Heaven? |uitgewer=Wfmu.org |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=18 September 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120918235809/http://wfmu.org/~bart/yodel.html |url-status=dood}}</ref> Die musiekhistorikus Timothy Wise skryf: {{Aanhaling |teks=Van sy vroegste toetrede tot die Europese musiek, van watter soort ook al, is die jodel met die natuur, met instink, wildernis, 'n voorindustriële en pastorale beskawing of soortgelyke gedagtes geassosieer. Dit word steeds met landelike en volksmusiek verbind, of roep dié musiek in ander kontekste op. Weens hierdie oorspronklike volksverband het die jodel met die buitelewe, met landelike eerder as gesofistikeerde persoonlikhede en met bepaalde emosionele of sielkundige toestande of betekenisvelde verbonde gebly.<ref name="Wise">{{Verwys boek |van=Wise |voornaam=Timothy |titel=From the Mountains to the Prairies and Beyond the Pale: American yodeling on early recordings |datum=14 Julie 2007 |url=https://salford-repository.worktribe.com/output/1439311/from-the-mountains-to-the-prairies-and-beyond-the-pale-american-yodeling-on-early-recordings |uitgewer=University of Salford |plek=Manchester |besoekdatum=7 April 2018}}</ref> |teken=Timothy Wise }} Die vroegste bewyse vir die woord ''jodeln'' kom uit Franke en die Duitstalige [[Donau]]gebied in die 17de en 18de eeu, waar dit in die plek van ''johlen'' gebruik is en geen spesifiek musikale betekenis gehad het nie. Dit het volgens die ''Deutsches Wörterbuch'' van die [[Broers Grimm]] growwe gedrag, gejuig, geskreeu, geroep, die uitlok van bakleiery en lawaaierige vrolikheid in die kroeg beteken. In 1806 is die woord in [[Wene]] vermoedelik vir die eerste keer vir verhoogsang gebruik, waarskynlik nog in die ou betekenis van kroegsang. Die vermusikalisering en die "alpinisering" van die begrip, en die fokus op die hoorbare wisseling tussen bors- en kopstem, was die werk van teaterskrywers en kultuurjoernaliste in die Europese jodelmode wat omstreeks 1800 in Wene begin het, in die 1810's die Duitstalige stede, [[Parys]] en in 1827 [[Londen]] bereik het, van 1824 af talle sangersgroepe uit die Alpedale op internasionale verhoë gebring het en bekende komponiste tot jodelliedere en jodelarias (die ''Tyrolienne'') aangespoor het, soos [[Johann Hummel|Johann Nepomuk Hummel]] se ''Air à la Tyrolienne avec Variations'', op. 118.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=DbnDSxnfgxs ''J. N. Hummel: Air à la Tyrolienne avec Variations, op. 118''] op YouTube, gesing deur [[Cecilia Bartoli]].</ref> Die woord het destyds sy musikale betekenis gekry, in bewuste teenstelling met [[opera]]sang, en die Weense teaterskrywers het aan [[Tirol]] sy rol as stamland van die jodel toegeken. Britse verhoogoptredes deur jodelaars was in die 19de eeu algemeen.<ref>{{Verwys boek |van=Tosches |voornaam=Nick |jaar=1996 |titel=Country: The twisted roots of rock 'n' roll |url=https://archive.org/details/countrytwistedro00tosc |url-toegang=beperk |uitgewer=Da Capo Press |isbn=978-0-306-80713-8 |bladsy=109}}</ref> [[Walter Scott]] het op 4 Junie 1830 in sy dagboek geskryf: "Anne wil hê ek moet die Tiroolse Minstrels gaan hoor, maar ... ek kan nie anders as om te dink hul gejodel ... is 'n variasie op die tone van 'n donkie nie."<ref name="Tosches"/> Van die talle streeksinonieme soos ''dudeln'', ''ludeln'', ''rugusen'', ''zauren'' en ''almen'' kom sommige al voor 1800 in 'n vokaalmusikale betekenis in drukwerk voor, hoewel niks oor die destydse sangpraktyke bekend is nie. In die belangrikste jodeltradisiestreke is dié uitdrukkings steeds in gebruik.<ref>[https://www.jodlerverband.ch/jodeln/geschichte ''Vom Ursprung des Jodels''.] In: ''Jodlerverband.ch''.</ref> === Alpynse jodel === [[Lêer:Aumüli Jungjodelchörli.JPG|duimnael|links|'n Switserse jeugjodelkoor]] Op die grondslag van die lied met trillerinlassings wat reeds vroeër bestaan het, is die ''Jodellied'' aan die begin van die 19de eeu in die Weense teaterlied en die Alpynse volkslied ontwikkel, deurdat 'n jodel aan 'n lied aangelas of 'n lied met jodelinlassings toegerus is. Daarby word tussen die gesonge jodel, wat net in die borsstem en meestal net in kort reekse tussen die liedverse gesing word, en die "geslane" jodel onderskei, waarin die bors- en die falsetstem gereeld en kunstig wissel. Geslane jodels kan baie lank wees en verg ware stemakrobatiek. Die meeste jodelliedere is meerstemmig, en jodels verskyn dikwels as keer- en slotrefrein van volksliedere. Veral in Switserland, en gedeeltelik ook in die res van die Alpegebied, het die beoefening van die jodel in kore sedert die 19de eeu ontwikkel. Ook die kerklike, sakrale volksmusiektradisie, soos dié van [[Suid-Tirol]], ken een- of meerstemmige jodels. Die bekendste voorbeeld is waarskynlik die ''Andachtsjodler'', wat sedert 1830 oorgelewer is en vandag meestal as driestemmige sang of deur 'n koor gesing word. Instrumentale jodels word ook deur kleingroepe gespeel. Plaaslike benamings is onder meer ''Wullaza'' en ''Ludler'' ([[Stiermarke]]), ''Almer'' ([[Opper-Oostenryk]]), ''Dudler'' ([[Neder-Oostenryk]] en Wene),<ref name="Mittelstrass">Bettina Mittelstraß: ''Esperanto der Berge – Vom Jodeln, Jauchzen und Juchzen''. In: ''Deutschlandfunk, Musikszene'', 30 Oktober 2011.</ref> ''Gallnen'' (Opper-[[Beiere]]), ''Ari'' (die Beierse Woud en Opper-Oostenryk), ''Roller'' (die Bo-Harz), ''Zäuerli'' of ''Ruggusseli'' (Appenzellerland), ''Juuz'' en ''Naturjutz'' (Muotatal, Ybrig en Schwyz), ''Joler'' (die Bregenzerwald en Toggenburg) en ''Juchzer''. Die omvangrykste jodelversameling is in 1902 deur Josef Pommer gepubliseer: ''444 Jodler und Juchezer''. == Verspreiding == Die jodel is in die Duits- en Franstalige Alpegebied inheems, en buite die Alpe in die Harz<ref>[https://www.welt.de/regionales/thueringen/article197930319/Holleri-du-doedel-di-auch-im-Harz-wird-gejodelt.html ''Holleri du dödel di – auch im Harz wird gejodelt''.] In: ''Welt Online''.</ref> en die Thüringerwald, in die Opper-Oostenrykse Innviertel ("almern"), die Opper-Oostenrykse Mühlviertel en die Beierse Woud ("Arien singen"). Sange met sinlose lettergrepe of met 'n wisseling tussen bors- en kopstem bestaan ook by die [[Pigmee|pigmeë]] van Afrika (''mokombi''), by die [[Inuïete]], in die Kaukasus, in [[Melanesië]], in Palestina, [[China]], [[Thailand]] en [[Kambodja]], in die Verenigde State, [[Spanje]] (''alalá''), in [[Sápmi]] (''joik'', ook ''juoigan''), in [[Swede]] (''kulning'', ook ''kölning'' en ''kaukning''), [[Pole]], [[Slowakye]], [[Roemenië]], [[Georgië]] (''krimanchuli'') en [[Bulgarye]]. Hiervan stam net die Amerikaanse jodel van die Alpesangers af. Die etnomusikologie antwoord al hoe meer ontkennend op die vraag of die ander sangstyle, wat in geen kultuurhistoriese verband met die Midde-Europese jodel staan nie, "jodel" genoem behoort te word. Die jodel word vandag ook dikwels in die populêre Duitse volksmusiek (''volkstümliche Musik'') gehoor. Onder die bekendste Beierse uitvoerders was die "jodelkoning" Franzl Lang. In die Harz word jaarliks jodelwedstryde gehou en die jodel is daar tot vandag deel van die streekstipiese folklore. Ook in die Ertsgebergte, die Thüringerwald en die Thüringse Skiefergebergte speel dit 'n belangrike rol in die musikale volksgebruike. == Jodel wêreldwyd == [[Lêer:Kishore Kumar 2016 postcard of India (cropped).jpg|duimnael|Die Indiese terugspeelsanger Kishore Kumar (1929-1987) was vir sy jodel bekend.]] Buiten die Alpe kom die jodel ook in die [[Salomonseilande]], [[Hawaii]], [[Madagaskar]], die Verenigde State, Roemenië, Bulgarye en Afrika voor.<ref name="Wagner"/> Volgens die Amerikaanse platejoggie en "jodelnavorser" Bart Plantenga word dit in bykans dertig verskillende musiekrigtings as stylmiddel gebruik.<ref>Bart Plantenga: ''Yodel-ay-ee-oooo: The secret history of yodeling around the world''. Routledge, 2004, ISBN 978-0-415-93990-4, p. 6.</ref> Hoewel die jodel met die Switserse Alpe en die Oostenrykse Tirol geassosieer word, meen sommige etnomusikoloë dat sy oorsprong tienduisende jare terug na Afrika se antieke nomadiese jagter-versamelaargemeenskappe gevolg kan word.<ref>V. A. Grauer (2006). "Echoes of our forgotten ancestors". ''The World of Music'', pp. 5-58.</ref> In [[Sentraal-Afrika]] gebruik pigmeesangers jodels binne hul ingewikkelde meerstemmige sang, en die [[Shona]] van [[Zimbabwe]] jodel soms terwyl hulle die mbira speel.<ref>{{Verwys web |titel=Mbira Singing |werk=Erica Azim |besoekdatum=24 Desember 2009 |url=https://mbira.org/mbirasinging.html |argiefdatum=1 Mei 2010 |argief-url=https://web.archive.org/web/20100501224320/http://mbira.org/mbirasinging.html |url-status=lewend}}</ref> Die Mbuti van die [[Kongo]] vleg kenmerkende fluitklanke en jodels in hul liedere in. Hulle leef van jag en insameling, sing jag- en oesliedere en gebruik die jodel om mekaar te roep. Die etnomusikoloog Hugh Tracey het hul liedere in 1952 opgeneem.<ref>{{Verwys web |url=https://mademoisellemontana.wordpress.com/category/pygmies/ |titel=Pygmies |reeks=Mademoiselle Montana's Yodel Heaven |webwerf=Mademoisellemontana.wordpress.com |datum=30 November 2008 |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=30 Junie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120630065246/http://mademoisellemontana.wordpress.com/category/pygmies/ |url-status=lewend}}</ref> In die Persiese klassieke musiek gebruik sangers dikwels die ''tahrir'', 'n jodeltegniek wat op buurtone ossilleer. Dit stem met die Switserse jodel ooreen en word as versiering of triller in frases met lang lettergrepe gebruik, meestal aan die einde van 'n frase.<ref>{{Verwys web |url=http://fis-iran.org/en/resources/classicalpersian/modes/vocalstyling |titel=Persian Vocal Stylings – Foundation for Iranian Studies |webwerf=fis-iran.org |besoekdatum=4 September 2011 |argiefdatum=20 Maart 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120320101317/http://fis-iran.org/en/resources/classicalpersian/modes/vocalstyling |url-status=lewend}}</ref> Die tahrir kom ook in die [[Azerbeidjan|Azerbeidjaanse]], Bulgaarse, Masedoniese, Turkse, [[Armenië|Armeense]], [[Afghanistan|Afgaanse]] en [[Sentraal-Asië|Sentraal-Asiatiese]] musiektradisies voor, en in mindere mate in [[Pakistan|Pakistanse]] en sommige [[Indië|Indiese]] musiek. In die Georgiese tradisionele musiek neem die jodel die vorm van die ''krimanchuli''-tegniek aan, wat as boonste stem in drie- of vierstemmige sang gebruik word.<ref>{{Verwys web |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b008hzpg |titel=Svaneti polyphony and Guria yodeling, World Routes in Georgia |webwerf=BBC |besoekdatum=15 September 2025 |argiefdatum=12 November 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251112035015/https://www.bbc.co.uk/programmes/b008hzpg |url-status=lewend}}</ref> Jodelagtige sjamanistiese tradisies kom ook by die Turkiese Sakha van [[Siberië]], die Inuïete van die Arktiese dele van [[Groenland]] en die [[Sami]] van Skandinawië voor.<ref>Bart Plantenga (2013). [https://books.google.com/books?id=PqaBLY8BKKoC&pg=PA193 ''Yodel in Hi-Fi: From Kitsch Folk to Contemporary Electronica'']. University of Wisconsin Press, p. 193.</ref> In [[Sacha (Jakoetië)|Sacha-Jakoetië]] speel die jodel 'n baie belangrike rol in die manier waarop die natuur aangespreek en om die voortbestaan van die lewe gepleit word.<ref>Keith Howard (2004). [https://www.jstor.org/stable/41699576 "Review: Recording Review Essay—Evoking Siberian Shamanism"]. ''The World of Music'' 46(2), p. 172.</ref> By die [[Iere]] en die [[Skotte]] is daar ook tekens van jodelagtige klanke.<ref>Bart Plantenga (2013). [https://books.google.com/books?id=aWzaAAAAQBAJ&pg=PA105 ''Yodel-Ay-Ee-Oooo: The Secret History of Yodeling Around the World'']. Routledge, p. 105.</ref> In die Sloweense tradisionele volkskultuur is die jodel (''jodlanje'') en falsetherdersroepe (''vriskanje'' en ''ukanje'') histories deur herders in die Juliese en die Kamnik-Savinja-Alpe gebruik om oor die weivelde heen te kommunikeer. Die styl het later 'n integrale deel van die Sloweense Alpynse volksmusiek (''narodnozabavna glasba'') geword.<ref name="Plantenga2004">{{Verwys boek |van=Plantenga |voornaam=Bart |titel=Yodel-Ay-Ee-Oooo: The Secret History of Yodeling Around the World |uitgewer=Routledge |jaar=2004}}</ref> In die Skandinawiese volksmusiek is die mondelinge sangtradisie ''kulning'', in Noorweegs ''laling'' of ''huving'', 'n vorm van seinsang waarmee die sanger hom oor 'n lang afstand bekend maak, veral in die berge. Dit hang gewoonlik met die trek van vee na die somerweiding saam. Die roep kon individueel ontwerp word, sodat dit nie net 'n roep om kontak was nie maar die sanger ook kon uitken, en is in die bosse en berge gebruik om die diere te roep, met ander herders of met die mense op die naburige bergplaas kontak te maak en boodskappe oor lang afstande oor te dra.<ref>Voorbeeld: [https://www.youtube.com/watch?v=-k0Jb9k90FY Laling/Jykke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170405134023/https://www.youtube.com/watch?v=-k0Jb9k90FY |date=5 April 2017}}</ref> In baie Hawaiiaanse liedjies kom die falset voor. In die Hawaiiaanse falsetstyl, wat ''ka leo kiʻekiʻe'' genoem word, beklemtoon die sanger, gewoonlik 'n man, die oorgang tussen die registers, en oordryf dit soms deur herhaling, soos 'n jodel. Soos ander aspekte van die Hawaiiaanse musiek het die falset uit 'n kombinasie van bronne ontwikkel, waaronder die voor-Europese Hawaiiaanse gesang, vroeë Christelike gesangsang en die liedere en jodels van die immigrante-beeswagters, die ''paniolo'', wat in die 19de eeu uit [[Meksiko]] gebring is om die Hawaiiërs te leer hoe om vee op te pas.<ref>{{Verwys boek |titel=Musicology and difference: Gender and sexuality in music scholarship |outeur=Ruth A. Solie |jaar=1993 |bladsy=117}}</ref> Kishore Kumar was 'n Indiese terugspeelsanger wat vir sy jodel bekend was,<ref name="India">{{Verwys web |url=https://mademoisellemontana.wordpress.com/2008/04/27/do-they-yodel-in-india-kishore-kumar/ |titel=Do they yodel in India? Kishore Kumar |datum=27 April 2008 |reeks=Mademoiselle Montana's Yodel Heaven |webwerf=Mademoisellemontana.wordpress.com |besoekdatum=12 Mei 2017 |argiefdatum=5 Maart 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160305160046/https://mademoisellemontana.wordpress.com/2008/04/27/do-they-yodel-in-india-kishore-kumar/ |url-status=lewend}}</ref> terwyl die Tamil-rolprentkomediant JP Chandrababu die jodel as terugspeelsang in [[Indië]] ingevoer het.<ref name="India"/><ref>{{Verwys web |url=https://www.mohdrafi.com/meri-awaaz-suno/rafi-and-yodeling.html |titel=Rafi and Yodeling |datum=9 Augustus 2006 |webwerf=mohdrafi.com |besoekdatum=16 Junie 2026 |argiefdatum=12 November 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251112054825/https://mohdrafi.com/meri-awaaz-suno/rafi-and-yodeling.html |url-status=lewend}}</ref> [[Australië]] se eerste singende beeswagter, Smoky Dawson, was vir sy jodel in die westerse styl bekend, en het dit op sy eerste enkelsnit, "I'm A Happy Go-Lucky Cowhand", gebruik. Joy McKean, bekend as die "grand lady" van die Australiese countrymusiek, het van haar 18de jaar af saam met haar suster Heather as die McKean Sisters op hul eie radioprogram opgetree, waar hul jodelharmonieë opgeval het. Sy het tot sy dood in 2003 saam met haar man, die sanger-liedjieskrywer en jodelaar Slim Dusty, opgetree. Mary Schneider jodel weer die werke van klassieke komponiste, en haar dogter Melinda Schneider is ook 'n countrysanger en jodelaar. In [[Suid-Afrika]] kom die jodel in sommige Afrikaanse popmusiek voor.<ref>{{Verwys nuus |url=https://www.nytimes.com/2002/10/07/world/in-a-new-south-africa-an-old-tune-lingers.html |titel=In a new South Africa, an old tune lingers |koerant=The New York Times |datum=7 Oktober 2002 |argiefdatum=8 Augustus 2017 |besoekdatum=28 Februarie 2017 |argief-url=https://web.archive.org/web/20170808153846/http://www.nytimes.com/2002/10/07/world/in-a-new-south-africa-an-old-tune-lingers.html |url-status=lewend}}</ref> Takeo Ishii, in Duitsland as Ischi bekend, is 'n Japannese jodelaar wat in Duitsland werksaam is. Hy het hom op universiteit self leer jodel deur na Franzl Lang se opnames te luister en het daarna op die Japannese televisie begin optree; tydens sy studie in Duitsland het Lang hom onder sy vleuel geneem. Die [[Taiwan|Taiwanse]] sanger Harlem Yu het een liedjie wat die jodel gebruik, {{lang|zh|山頂黑狗兄}}. In die [[jazz]] was Leon Thomas 'n vooraanstaande verteenwoordiger. Hy het die jodel as stylmiddel in scatsang gebruik en daarby op Afrika-invloede soos die sang van die pigmeë teruggegryp, met wie se sangtradisies hy hom indringend besig gehou het.<ref>Bart Plantenga: ''Yodel-ay-ee-oooo: The secret history of yodeling around the world''. Routledge, 2004, pp. 241, 250.</ref> Sy samewerking met Pharoah Sanders op "The Creator Has a Master Plan" (1969) was in dié verband rigtinggewend, en sy styl het sangers soos Tim Buckley en Bobby McFerrin beïnvloed. Die Switserse dokumentêre rolprent ''Beyond Tradition'' (2023) stel aan die hand van die Appenzeller natuurjodel, die Samiese ''joik'' en die Georgiese ''krimanchuli'' die vraag of die jodelsange in die tradisie vasgevang is, en of hulle ook met die moderne lewe verbind mag word.<ref>Wolfgang Böhler: [https://www.musikzeitung.ch/rezensionen/2023/10/jodel-joik-und-krimanchuli ''Jodel, Joik und Krimanchuli''.] In: ''Schweizer Musikzeitung'', 16 Oktober 2023.</ref> == Jodel in Noord-Amerika == {{Luister |lêernaam=Sleep, Baby, Sleep (Watson).ogg |titel=Sleep, Baby, Sleep |beskrywing=George P. Watson se opname van 1911, een van die eerste jodelopnames in die Verenigde State }} Aan die begin van die 19de eeu het die eerste verbindings tussen die Alpynse jodel en Anglo-Amerikaanse tradisies in die [[Appalache]] tot stand gekom.<ref>''Konzertreise der „Rainer Family“ aus dem Zillertal 1839 bis 1843''. In: ''Die Presse'', 24 Februarie 2013.</ref> Daar word vermoed dat Duitse immigrante in [[Pennsilvanië]] die jodel die eerste keer na die Verenigde State gebring het. Namate die nuwe setlaars suid deur die Appalache en verder tot in die Diep Suide getrek het, het hulle met Skotse en Ierse immigrante, met Skandinawiërs en met ander nasionaliteite in aanraking gekom, onder meer met slawe uit Afrika wat met ''field hollers'' gekommunikeer het, wat Frederick Law Olmsted in 1853 as 'n "lang, harde, musikale skreeu wat styg en daal en in falset oorslaan" beskryf het. In 1839 het die Tiroolse Minstrels die Verenigde State getoer en 'n Amerikaanse mode vir Alpynse musiek aan die gang gesit. In die 1840's het dosyne Duitse, Switserse en Oostenrykse sanggroepe die land deurkruis en gehore met 'n kombinasie van sang, jodel en "Alpynse harmonie" vermaak.<ref>{{Verwys web |url=http://www.19thcenturyguitar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=54&Itemid=74 |titel=Yodeling Mountaineers: The alpine roots of the American guitar |webwerf=19thcenturyguitar.com |besoekdatum=24 September 2012 |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20120317144925/http://www.19thcenturyguitar.com/index.php?option=com_content&view=article&id=54&Itemid=74 |argiefdatum=17 Maart 2012}}</ref> Die gewildheid van die Europese groepe het tot die vorming van baie Amerikaanse familiesanggroepe gelei, waarvan die Hutchinson Family Singers die gewildste was. Minstreelvertonings het die Hutchinsons se jodel met 'n eie weergawe geparodieer, wat hulle "Tyrolesian business" genoem het, en in 1853 het Christy's Minstrels die familie se "We Come From the Hills With Tyrolean Echo" as burleske opgevoer.<ref name="mustrad">{{Verwys web |url=http://www.mustrad.org.uk/articles/b_yodel.htm |titel=America's Blue Yodel |voornaam=Lynn |van=Abbott |voornaam2=Doug |van2=Seroff |jaar=1993 |webwerf=Musical Traditions |besoekdatum=17 September 2011 |argiefdatum=5 Maart 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160305071214/http://www.mustrad.org.uk/articles/b_yodel.htm |url-status=dood}}</ref> Toe die Tiroolse Minstrels se toere in die vroeë 1840's die mode vir Alpynse jodelmusiek geskep het, het vier werklose wit akteurs besluit om 'n spotweergawe van die groep se konserte in 'n Afro-Amerikaanse styl op te voer. Hulle het hulle Dan Emmett's Virginia Minstrels genoem, en dié opvoering word deur die meeste historici as die begin van die minstreelwese in die Verenigde State beskou.<ref>{{Verwys web |url=https://www.musicals101.com/minstrel.htm |titel=Minstrel shows |uitgewer=Musicals101.com |besoekdatum=24 September 2012}}</ref> Tom Christian was die eerste Amerikaanse jodelminstreel en het in 1847 in [[Chicago]] opgetree. Opnames van jodelaars is al in 1892 gemaak, en in 1920 het die platemaatskappy Victor 17 jodels in sy katalogus gelys, baie daarvan deur George Watson, die suksesvolste jodelaar van die tyd.<ref name="Victor">{{Verwys web |url=http://victor.library.ucsb.edu/index.php/talent/detail/40193/Watson_George_P._vocalist_yodeling |uitgewer=University of California – Santa Barbara |rubriek=Victor Library |reeks=Discography of American Historical Recordings |titel=George P. Watson (vocalist: yodeling) |webwerf=Victor.library.ucsb.edu |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=17 Oktober 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20121017080711/http://victor.library.ucsb.edu/index.php/talent/detail/40193/Watson_George_P._vocalist_yodeling |url-status=lewend}}</ref> Watson het in 1902 die liedjie "Hush-a-bye Baby" opgeneem,<ref name="Victor"/> wat Riley Puckett in 1924 as "Rock All Our Babies to Sleep" opgeneem het, die eerste countryjodelplaat ooit. Watson het reeds in 1897 "Sleep, Baby, Sleep" opgeneem,<ref>{{Verwys web |url=https://www.loc.gov/jukebox/recordings/detail/id/8559 |titel=Sleep, baby sleep |datum=15 Februarie 1901 |webwerf=www.loc.gov |besoekdatum=29 Desember 2017 |argiefdatum=9 April 2018 |argief-url=https://web.archive.org/web/20180409235026/https://www.loc.gov/jukebox/recordings/detail/id/8559 |url-status=lewend}}</ref> wat Puckett in 1927 as die tweede countryjodelplaat opgeneem het. Dit was ook die heel eerste liedjie wat Jimmie Rodgers opgeneem het, by die Bristol-sessies van 1927. === Jimmie Rodgers en die ''blue yodel'' === [[Lêer:RileyPuckett.jpg|duimnael|links|Riley Puckett het in 1924 die eerste countryjodelplaat opgeneem.]] Jimmie Rodgers, bekend as die ''Singing Brakeman'', word met die skepping van die Amerikaanse weergawe van die Alpynse jodel vereer, die ''blue yodel''. Terwyl hy op die spoorweg gewerk het, het hy bluestegnieke by Afro-Amerikaanse spoorwegwerkers geleer,<ref name="mustrad"/> en uiteindelik sy kenmerkende klank geskep: 'n mengsel van tradisionele werk-, blues-, rondloper- en beeswagterliedjies. Sy eerste ''blue yodel'', bekend as "Blue Yodel No. 1" ("T For Texas"), is in die Trinity-Baptistekerk in Camden, [[New Jersey]], opgeneem.<ref>{{Verwys web |url=https://mudcat.org/thread.cfm?threadid=38042#535368 |titel=Origins of yodeling in Country Music |uitgewer=mudcat.org |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=20 Junie 2010 |argief-url=https://web.archive.org/web/20100620231020/http://mudcat.org/thread.cfm?threadid=38042#535368 |url-status=lewend}}</ref> Toe die liedjie in Februarie 1928 uitgereik is, het dit "'n nasionale verskynsel geword en 'n opgewondenheid en plaatkoopwoede ontketen wat niemand kon voorspel het nie".<ref>{{Verwys boek |url=http://www.markbrine.com/country_music_roots/jimmie_rodgers.htm |titel=Jimmie Rodgers' Life & Time |uitgewer=University of Illinois Press |jaar=1992 |argief-url=https://web.archive.org/web/20080509074617/http://www.markbrine.com/country_music_roots/jimmie_rodgers.htm |argiefdatum=9 Mei 2008}}</ref> Volgens 'n swart musikant wat naby Rodgers in [[Mississippi]] gewoon het, het almal, swart en wit, hom begin naboots: "Elkeen wat 'n kitaar kon tokkel, het soos Rodgers begin jodel."<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=VpeGEPCKsesC&q=yodeling+Georgia&pg=PA110 |titel=Country: The Twisted Roots Of Rock 'n' Roll |via=Google Books |datum=22 Augustus 1996 |besoekdatum=24 September 2012 |isbn=0-7867-5098-7 |van=Tosches |voornaam=Nick |uitgewer=Hachette Books}}</ref> "Standing on the Corner (Blue Yodel No. 9)", wat in 1930 uitgereik is, is met [[Louis Armstrong]] op trompet en sy vrou Lil Hardin Armstrong op klavier opgeneem.<ref>{{Verwys web |url=http://www.jazz.com/music/2008/7/8/jimmie-rodgers-louis-armstrong |titel=Jimmie Rodgers & Louis Armstrong: Blue Yodel #9 |uitgewer=Jazz.com |besoekdatum=9 April 2012 |url-status=dood |argief-url=https://web.archive.org/web/20110415011245/http://www.jazz.com/music/2008/7/8/jimmie-rodgers-louis-armstrong |argiefdatum=15 April 2011}}</ref> Rodgers is in 1933 oorlede, en baie uitvoerders na hom het gesê dat hy hul sangstyl en loopbaan sterk beïnvloed het. === Beeswagterjodelaars === [[Lêer:Lynne Roberts-Roy Rogers in Billy the Kid Returns.jpg|duimnael|Lynne Roberts, [[Roy Rogers]] en Trigger in ''Billy the Kid Returns'' (1938)]] Toe klankrolprente in die 1930's beskikbaar geraak het, het die bedryf talle rolprente begin maak om die land se fassinasie met die Amerikaanse beeswagter te bevredig. Die singende beeswagter was 'n ondersoort van die argetipiese beeswagterheld van die vroeë westerns, wat deur baie van die B-rolprente van die 1930's en 1940's gewild gemaak is.<ref>{{Verwys boek |outeur=Guy Logsdon |url=https://books.google.com/books?id=pbLA3HzgjW8C&q=yodeling+cowboy++tradition&pg=PA316 |via=Google Books |titel=The Whorehouse Bells were Ringing: And other songs cowboys sing |uitgewer=University of Illinois Press |jaar=1995 |isbn=9780252064883 |bladsy=316}}</ref> Die musiekhistorikus Timothy Wise skryf dat dit die massamedia van die tyd was, die radio, die grammofoon en die rolprent, wat die romantiese mite van die beeswagter versprei het, en dat "populêre musiek 'n integrale deel van die massabemiddeling van die idee en van die voorstelling van die beeswagter was, en die jodel een van sy belangrikste kenmerke".<ref name="Wise"/> Die omskakeling van Rodgers se ''blue yodel'' na die beeswagterjodel het 'n verandering in ritme sowel as 'n wegbeweeg van Suidelike blueslirieke behels, en sommige jodels het meer van die Alpynse soort jodel bevat. Jimmie Rodgers was in 1929 die eerste om 'n beeswagterjodel te skryf en te sing, "The Land of My Boyhood Dreams". Hy het toe na [[Texas]] verhuis, en 'n publisiteitsfoto van hom in beeswagterdrag verskyn op een van die opnames wat hy saam met die Carter Family gemaak het. Ander countrysangers, wat destyds "hillbilly"-sangers genoem is, het die beeswagterbeeld vinnig oorgeneem, ten minste gedeeltelik om die negatiewe bybetekenis van die hillbilly-etiket te ontkom.<ref name="Wise"/> Die bekendste singende beeswagters is sonder twyfel [[Gene Autry]] en [[Roy Rogers]], albei bekwame jodelaars. Rogers het in die 1930's die groep Sons of the Pioneers gestig en daarin gesing, 'n groep wat "deur goed vervaardigde romantiese liedjies oor die Amerikaanse Weste, dikwels met driestemmige jodelharmonieë, 'n nuwe genre in die vroeë countrymusiek geskep het wat heeltemal van dié van die sogenaamde hillbillies verskil het".<ref name="Wise"/> Die gewildheid van die jodel het tot in die 1940's gehou, maar in die 1950's het dit skaars geword om jodel in country- en westerse musiek te hoor.<ref name="Tosches1996">{{Verwys boek |van=Tosches |voornaam=Nick |jaar=1996 |titel=Country: The twisted roots of rock 'n' roll |url=https://archive.org/details/countrytwistedro00tosc |url-toegang=beperk |uitgewer=Da Capo Press |isbn=978-0-306-80713-8 |bladsy=110}}</ref> Die Kanadees Wilf Carter, ook bekend as Montana Slim en as die "vader van die Kanadese countrymusiek", is 'n goeie voorbeeld van 'n vroeë beeswagtersanger. Hy het in die 1920's begin sing nadat hy 'n reisende Switserse uitvoerder, "The Yodeling Fool", in 'n nabygeleë dorp gehoor het, en het 'n jodel met 'n Switserse klank ontwikkel wat soms 'n "eggojodel" of 'n "drie-in-een" genoem word.<ref>{{Verwys web |url=https://fieldwoodhs.ednet.ns.ca/cfhswilf.html |titel=Wilf Carter Memorabilia, Canning Heritage Centre |samewerking=Canning's Fieldwood Heritage Society |webwerf=fieldwoodhs.ednet.ns.ca |besoekdatum=16 Junie 2026 |argiefdatum=17 Desember 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20251217064847/http://fieldwoodhs.ednet.ns.ca/cfhswilf.html |url-status=lewend}}</ref> Elton Britt word ook as een van die vroeë beeswagterjodelaars beskou. Hy het in 1934 sy kenmerkende liedjie "Chime Bells" opgeneem, en het beroemd geraak vir sy vermoë om 'n jodel buitengewoon lank te volhou, 'n vaardigheid wat hy na bewering geleer het terwyl hy minute lank onder water geswem het.<ref>{{Verwys web |url=http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=10019 |titel=Elton Britt |uitgewer=Hillbilly-Music.com |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=1 Junie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120601095146/http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=10019 |url-status=lewend}}</ref> Zeke Clements, bekend as "The Dixie Yodeler", het in westerns oor singende beeswagters gespeel en ook die stem van Bashful, die jodelende dwergie, in [[Walt Disney]] se rolprent ''Snow White and the Seven Dwarfs'' (1937) gelewer. === Vroulike jodelaars === [[Lêer:Dezurik sisters.jpg|duimnael|links|Carolyn en Mary Jane DeZurik (1940)]] Die DeZurik Sisters was van die eerste vroue wat op sowel die ''National Barn Dance'' as die ''Grand Ole Opry'' sterre geword het, hoofsaaklik vanweë hul oorspronklike jodelstyl. Carolina Cotton en Patsy Montana was ook vroeë jodelsangers onder die beeswagtervroue.<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=M8p_WFCDe7AC&q=yodeling+technique&pg=PA224 |titel=Country |voornaam=Richard |van=Carlin |datum=1 Januarie 2005 |uitgewer=Infobase Publishing |isbn=9780816069774 |via=Google Books}}</ref> Cotton, wat as Helen Hagstrom gebore is en as die "Yodeling Blonde Bombshell" bekend gestaan het, het as kind begin optree en later in radioprogramme, talle westerns en die vroeë televisie verskyn. In die 1940's het sy saam met die Sons of the Pioneers gesing, as die enigste "dogter" van die groep. Toe die westerns en die ''western swing'' in die 1950's uit die mode geraak het, is sy terug skool toe, het 'n meestersgraad in die opvoedkunde verwerf en 'n onderwysloopbaan begin.<ref>{{Verwys web |url=http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=12787 |titel=Carolina Cotton |webwerf=www.hillbilly-music.com |besoekdatum=10 September 2011 |argiefdatum=1 Junie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120601095341/http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=12787 |url-status=lewend}}</ref> Patsy Montana, wat as Ruby Rose Blevins gebore is, was die eerste vroulike countryuitvoerder met 'n enkelsnit wat 'n miljoen kopieë verkoop het, naamlik haar kenmerkende "I Want to Be a Cowboy's Sweetheart" van 1935. In 2012 is haar plaat by die [[Library of Congress|Biblioteek van die VSA-kongres]] se Nasionale Opnameregister van "kultureel, histories of esteties belangrike" Amerikaanse klankopnames gevoeg.<ref>{{Verwys web |titel=The National Recording Registry 2011 |url=https://www.loc.gov/rr/record/nrpb/registry/nrpb-2011reg.html |samewerking=National Recording Preservation Board of the Library of Congress |uitgewer=Library of Congress |datum=24 Mei 2012 |besoekdatum=3 Augustus 2012 |argiefdatum=31 Oktober 2014 |argief-url=https://web.archive.org/web/20141031231054/http://www.loc.gov/rr/record/nrpb/registry/nrpb-2011reg.html |url-status=lewend}}</ref> Die liedjie is in 1946 deur Rosalie Allen, 'n "singende beeswagtervrou" uit [[Pennsilvanië]], weer gewild gemaak, en is daarna deur Margo Smith in die 1970's, Suzy Bogguss in 1988 en [[LeAnn Rimes]] in die 1990's opgeneem. Taylor Ware, wat haarself leer jodel het, was in 2006 op elfjarige ouderdom met dieselfde liedjie die naaswenner op die NBC-program ''America's Got Talent''. === Ander Amerikaanse jodelaars === In 1949 het Hank Williams sy eerste treffer, "Lovesick Blues", opgeneem, 'n liedjie wat Emmett Miller reeds in 1928 opgeneem het. Williams het Miller se opname geken en sy eie weergawe daarvan die eerste keer op ''The Louisiana Hayride'' uitgevoer, waar hy die jazzmusikante met sy eie countrygroep vervang het maar Miller se jodel behou het. Die opname was 'n oornagsukses en het vinnig nommer een op ''Billboard'' se trefferlyste bereik. Hank Snow was een van die groot countrylegendes van die 1950's, maar hy het reeds jare lank in Kanada as "The Yodeling Ranger" gesing. Hy het Jimmie Rodgers bewonder en leer jodel deur na sy plate te luister.<ref>{{Verwys web |url=http://www.allmusic.com/artist/p1811/biography |titel=Hank Snow – Biography, Albums, Streaming Links |webwerf=AllMusic |besoekdatum=7 September 2011 |argiefdatum=8 Februarie 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160208124350/http://www.allmusic.com/artist/hank-snow-mn0000662800 |url-status=lewend}}</ref> Bill Haley, wat later as die "koning van rock and roll" beroemd geword het, het jare lank met homself as jodelaar ''western swing'' getoer, en is in die 1940's selfs as jodelkampioen van die staat Indiana bekroon.<ref>{{Verwys web |url=http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=13813 |titel=Bill Haley and the Saddlemen |webwerf=www.hillbilly-music.com |besoekdatum=9 September 2011 |argiefdatum=18 Februarie 2021 |argief-url=https://web.archive.org/web/20210218104749/http://www.hillbilly-music.com/artists/story/index.php?id=13813 |url-status=lewend}}</ref> Die jodelaar Kenny Roberts, 'n ander lid van die Down Homers, het Haley leer jodel voordat hy in die vloot diens gedoen het en Haley sy plek in die groep ingeneem het. Otis Dewey "Slim" Whitman het meer as 60 jaar lank opgetree en eerder rustige romantiese melodieë oor die eenvoudige lewe en die liefde gesing as liedjies oor teenspoed. [[Michael Jackson]] het Whitman as een van sy tien gunstelingsangers genoem,<ref>{{Verwys boek |van=Marsh |voornaam=Dave |voornaam2=James |van2=Bernard |titel=The New Book of Rock Lists |url=https://archive.org/details/newbookofrocklis00mars |url-toegang=registrasie |plek=New York |uitgewer=Simon & Schuster |jaar=1994 |bladsy=362 |isbn=9780671787004}}</ref> en [[George Harrison]] en [[Paul McCartney]] het hom as 'n vroeë invloed aangehaal.<ref>{{Verwys boek |van=Harrison |voornaam=George |titel=The Beatles Anthology |plek=New York |uitgewer=Chronicle Books |jaar=2000 |bladsy=28}}</ref> Die Switsers-Amerikaanse volks- en countrysangeres Jewel Kilcher jodel, en is bekend vir haar weergawe van "Chime Bells". Sy sê sy het by haar pa, Attila Kuno "Atz" Kilcher, leer jodel, wat self deur na Jimmie Rodgers te luister leer jodel het.<ref>{{Verwys web |voornaam=Stephen L. |van=Betts |url=https://www.theboot.com/2008/07/28/jewel-introduces-fans-to-lost-art-of-yodeling/ |titel=Jewel Introduces Fans to Lost Art of Yodeling |uitgewer=The Boot |datum=28 Julie 2008 |besoekdatum=24 September 2012 |argiefdatum=27 Maart 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120327055114/http://www.theboot.com/2008/07/28/jewel-introduces-fans-to-lost-art-of-yodeling/ |url-status=lewend}}</ref> Mike Johnson is 'n Afro-Amerikaanse jodelaar wat die style van Jimmie Rodgers, die Switserse jodel en die beeswagterjodel kombineer. In 2007 is 114 van sy jodelliedjies by die permanente musiekversameling van die Biblioteek van die VSA-kongres se Recorded Sound Reference Center ingelyf.<ref>{{Verwys web |url=http://www.freewebs.com/blackyodelno1/ |titel=Mike Johnson, Country Music's No. 1 Black Yodeler |webwerf=Mike Johnson, Country Music's No. 1 Black Yodeler |besoekdatum=28 Junie 2012 |argiefdatum=20 Februarie 2012 |argief-url=https://web.archive.org/web/20120220025800/http://www.freewebs.com/blackyodelno1/ |url-status=lewend}}</ref> In April 2018 is die elfjarige Mason Ramsey van Golconda, Illinois, op kamera vasgelê terwyl hy Hank Williams se treffer "Lovesick Blues" in 'n Walmart-winkel jodel. Binne 'n paar dae is video's van sy optrede meer as 25 miljoen keer gekyk en het hy 'n internetverskynsel geword.<ref>{{Verwys tydskrif |url=https://time.com/5225039/walmart-yodeling-boy-video-goes-viral/ |titel=The Internet has fallen hard for this 10 year-old boy yodeling at Walmart |tydskrif=Time |besoekdatum=5 April 2018 |argiefdatum=10 Oktober 2018 |argief-url=https://web.archive.org/web/20181010042706/http://time.com/5225039/walmart-yodeling-boy-video-goes-viral/ |url-status=dood}}</ref> Sy optrede het nuwe belangstelling in Williams se 70 jaar oue opname gewek: ''Rolling Stone'' het berig dat "Lovesick Blues" nommer drie op Spotify se Viral 50-lys vir die Verenigde State en nommer vier wêreldwyd bereik het.<ref>{{Verwys tydskrif |van=Betts |voornaam=Stephen |titel=How yodeling Walmart kid gave new life to Hank Williams' 'Lovesick Blues' |url=https://www.rollingstone.com/country/news/how-yodeling-walmart-kid-gave-new-life-to-lovesick-blues-w518952 |tydskrif=Rolling Stone |datum=10 April 2018 |besoekdatum=11 April 2018 |argiefdatum=15 Junie 2018 |argief-url=https://web.archive.org/web/20180615190943/https://www.rollingstone.com/country/news/how-yodeling-walmart-kid-gave-new-life-to-lovesick-blues-w518952 |url-status=lewend}}</ref> === Kanada === Die Kanadese countrysanger en jodelaar Donn Reynolds se uitreiking van die jodelliedjie "She Taught Me How To Yodel" het in 1965 nommer twee op die Kanadese countrytrefferlyste bereik.<ref>{{Verwys web |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5618&type=1&interval=20 |uitgewer=Library and Archives Canada |argief-url=https://web.archive.org/web/20141213200325/http://www.collectionscanada.gc.ca/rpm/028020-119.01-e.php?&file_num=nlc008388.5618&type=1&interval=20&PHPSESSID=selfkrimd077r8rqqt1p9i8i03 |argiefdatum=13 Desember 2014 |titel=Country Singles |volume=3 |nommer=7 |datum=12 April 1965}}</ref> Stompin' Tom Connors is ook vir die jodel in sommige van sy liedjies bekend. == "The Lion Sleeps Tonight" == {{Hoofartikel|The Lion Sleeps Tonight}} Een van die bekendste jodelwysies ter wêreld is "[[The Lion Sleeps Tonight]]", ook bekend as "Wimoweh", wat [[Solomon Linda]] en die Evening Birds in 1939 in [[Suid-Afrika]] opgeneem het.<ref name="Malan">{{Verwys tydskrif |van=Malan |voornaam=Rian |titel=Where does the lion sleep tonight? |url=http://www.3rdearmusic.com/forum/mbube2.html |via=3rdearmusic.com |tydskrif=Rolling Stone |datum=25 Mei 2000 |argief-url=https://web.archive.org/web/20010215150319/http://www.3rdearmusic.com/forum/mbube2.html |argiefdatum=15 Februarie 2001}}</ref> Linda, 'n sanger van [[Zoeloe]]-oorsprong, het die liedjie, wat oorspronklik "Mbube" ("leeu") geheet het, geskryf terwyl hy as skoonmaker en plateverpakker vir die Gallo Record Company gewerk het. Volgens die Suid-Afrikaanse joernalis [[Rian Malan]]: {{Aanhaling |teks="Mbube" was nie die merkwaardigste wysie nie, maar daar was iets meesleurend aan die onderliggende dreunsang, 'n digte ineenskakeling van lae manlike stemme waarbo Solomon vir twee opwindende minute gejodel en geroep het, en dit dan en wan ter plekke uitgedink het. Die derde opname was die beste een, maar dit het sy onsterflikheid net in sy laaste sekondes bereik, toe Solly sy asem diep ingetrek, sy mond oopgemaak en die melodie geïmproviseer het wat die wêreld nou met hierdie woorde assosieer: "In the jungle, the mighty jungle, the lion sleeps tonight."<ref name="Malan"/> |teken=Rian Malan }} Teen 1948 was daar sowat 100&nbsp;000 kopieë van die liedjie in Afrika en onder swart Suid-Afrikaanse immigrante in Brittanje verkoop, en het dit sy naam aan 'n styl van Afrika-koorsang geleen wat tot die ''isicathamiya'' (ook ''mbube'') ontwikkel het, wat deur [[Ladysmith Black Mambazo]] gewild gemaak is.<ref>{{Verwys boek |outeur=Simon Frith |url=https://books.google.com/books?id=bxsUdjSnGZcC |via=Google Books |titel=Popular Music: Critical concepts in media and cultural studies |volume=4 |plek=Londen |uitgewer=Routledge |jaar=2004 |isbn=978-0-415-33270-5}}</ref> Die liedjie is internasionaal deur baie pop- en volksmusiekkunstenaars van die 1950's opgeneem, onder wie The Weavers, Jimmy Dorsey, Yma Sumac, [[Miriam Makeba]] en die Kingston Trio. In 1961 het dit as bewerking deur die groep The Tokens nommer een in die Verenigde State geword, en in 1982 nommer een in Brittanje vir Tight Fit. Dit het ten minste 15 miljoen Amerikaanse dollar aan tantième uit bewerkings en rolprentlisensies verdien, en het in die middel-1990's weer 'n reusetreffer geword toe dit in die rolprent ''[[The Lion King|Die Leeukoning]]'', die spinoff-televisiereeks en die verhoogmusiekblyspel gebruik is. Van 2006 af, tot die kopiereg op "Mbube" verval het, is die opbrengs van die afgeleide "Wimoweh" in 'n trust vir Solomon Linda se gesin inbetaal.<ref>{{Verwys nuus |titel=Penniless singer's family sue Disney for Lion King royalties |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1475434/Penniless-singers-family-sue-Disney-for-Lion-King-royalties.html |voornaam=David |van=Blair |datum=30 Oktober 2004 |koerant=The Daily Telegraph |besoekdatum=1 Julie 2017 |argiefdatum=22 Mei 2017 |argief-url=https://web.archive.org/web/20170522092235/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1475434/Penniless-singers-family-sue-Disney-for-Lion-King-royalties.html |url-status=lewend}}</ref><ref>{{Verwys tydskrif |titel=It's a Lawsuit, a Mighty Lawsuit |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,995466,00.html |argief-url=https://web.archive.org/web/20070515085439/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,995466,00.html |url-status=dood |argiefdatum=15 Mei 2007 |datum=25 Oktober 2004 |tydskrif=Time |besoekdatum=14 Februarie 2007}}</ref> == Eietydse uitvoerders == [[Lêer:Wenn die Musi spielt - Sommer Open Air - Oesch’s die Dritten.jpg|duimnael|[[Oesch's die Dritten]] se hoofsangeres en jodelaar Melanie (links), met haar moeder Anne-Marie (middel) en haar broer Mike (regs)]] Stefanie Hertel is 'n Duitse jodelaar en gewilde uitvoerder van Alpynse volksmusiek wat in 1992 die Grand Prix der Volksmusik met die liedjie "Über jedes Bacherl geht a Brückerl" gewen het. Ursprung Buam is 'n Oostenrykse volksmusiektrio uit die [[Zillertal]] in Tirol en een van die gewildste toergroepe in Oostenryk, en [[Oesch's die Dritten]] is 'n jodelfamiliegroep uit die Berner Oberland in Switserland. Bobbejaan Schoepen was 'n veelsydige Belgiese vermaaklikheidskunstenaar, sanger-liedjieskrywer, kitaarspeler, komediant, akteur en beroepsfluiter. Sy eerste treffer, in 1948, was "De Jodelende Fluiter" ("Die jodelende fluiter"), en in 1953 was hy een van die eerste Europeërs wat by die ''Grand Ole Opry'' in die Verenigde State opgetree het.<ref>{{Verwys web |titel=Bobbejaan Schoepen: The Yodeling Whistler |url=https://chawedrosin.wordpress.com/2010/06/14/bobbejaan-schoepen-the-yodeling-whistler/ |datum=14 Junie 2010 |webwerf=wordpress.com |besoekdatum=12 Mei 2017 |argiefdatum=15 Maart 2016 |argief-url=https://web.archive.org/web/20160315062218/https://chawedrosin.wordpress.com/2010/06/14/bobbejaan-schoepen-the-yodeling-whistler/ |url-status=lewend}}</ref> Buite die streeksvolksmusiek was Karl Denver 'n Skotse sanger met 'n reeks jodelgebaseerde trefferenkelsnitte in die vroeë 1960's, waarvan 'n weergawe van "Wimoweh" in 1961 die bekendste was. Harry Hopkinson, wat die verhoognaam Harry Torrani gebruik het en as die "Yodeling Cowboy from Chesterfield" aangekondig is, word as een van die wêreld se grootste jodelaars beskou.<ref>{{Verwys boek |titel=Continuum encyclopedia of popular music of the world |van=Smith |voornaam=Graeme |datum=2003 |uitgewer=Continuum |bladsye=176-177 |url=https://archive.org/details/continuumencyclo0000unse_p4s3/page/176/mode/1up}}</ref> Frank Ifield, 'n Australies-Engelse sanger, het in 1962 'n dubbelkant-enkelsnit met "Lovesick Blues" en "She Taught Me How to Yodel" in Brittanje uitgereik wat nommer een op die Britse trefferlys bereik het. In Engeland het Edith Sitwell 'n "Jodelling Song" as deel van haar gedigreeks ''Façade'' opgeneem, wat [[William Walton]] getoonset het.<ref>{{Verwys web |titel=Jodelling Song |url=https://www.italianopera.org/lieder/l231920.htm |uitgewer=Italian Opera |besoekdatum=18 Februarie 2014 |argiefdatum=30 November 2015 |argief-url=https://web.archive.org/web/20151130055420/http://www.italianopera.org/lieder/l231920.htm |url-status=lewend}}</ref> 'n Ongewone verbintenis tussen die jodel en rockmusiek kom in "Hocus Pocus" van die Nederlandse groep Focus voor, wat in 1971 uitgereik is.<ref>{{Verwys nuus |koerant=Burlington County Times |titel=Sounds: A clearer look at Dutch proggers Focus |voornaam=Mario |van=Constantino |datum=3 Junie 2017 |url=https://eu.burlingtoncountytimes.com/story/entertainment/music/2017/06/03/sounds-clearer-look-at-dutch/17672611007/ |argiefdatum=16 Augustus 2025 |besoekdatum=10 Maart 2025 |argief-url=https://web.archive.org/web/20250816062730/https://eu.burlingtoncountytimes.com/story/entertainment/music/2017/06/03/sounds-clearer-look-at-dutch/17672611007/ |url-status=lewend}}</ref> Die Ierse sangeres Dolores O'Riordan was bekend vir haar "natuurlike" Keltiese jodel, veral in snitte soos "Dreams" van [[The Cranberries]] se album ''Everybody Else Is Doing It, So Why Can't We?'', en dit is ook in "Zombie" en in haar latere solowerk te hore. Die skrywer Bart Plantenga het geskryf: "Dolores O'Riordan se stem is werklik enig in sy soort, tot op die punt waar jy, soos met keelsangers, haar keel wil ontleed om die fisiologiese bron van haar bekoorlike maar tog ontstellende jodelgekleurde sang te vind."<ref>{{Verwys boek |van=Plantenga |voornaam=Bart |jaar=2013 |titel=Yodel in Hi-Fi: From Kitsch Folk to Contemporary Electronica |url=https://books.google.com/books?id=PqaBLY8BKKoC&pg=PA204 |plek=Madison |uitgewer=University of Wisconsin Press |bladsy=204 |isbn=978-0-299-29054-2 |argief-url=https://web.archive.org/web/20200706184428/https://books.google.fr/books?id=PqaBLY8BKKoC&pg=PA204 |argiefdatum=6 Julie 2020}}</ref> In [[Spanje]] gebruik die groep El Pony Pisador die jodel saam met Ierse musiek en bluegrass om nuwe klanke te skep.<ref>{{Verwys web |van=Serret |voornaam=Cristina |datum=12 Februarie 2020 |webwerf=DiariMes.com |taal=es |titel=El folk feliz de 'El pony pisador' |url=https://www.diarimes.com/es/noticias/reus/2020/02/12/el_folk_felic_pony_pisador_76714_1092.html |besoekdatum=7 Mei 2020 |argiefdatum=14 Junie 2021 |argief-url=https://web.archive.org/web/20210614123609/https://www.diarimes.com/es/noticias/reus/2020/02/12/el_folk_felic_pony_pisador_76714_1092.html |url-status=lewend}}</ref> Eietydse jodelkunstenaars wat die jodel met die Nuwe Volksmusiek verbind, is onder andere die Switsers Christine Lauterburg, Christina Zurbrügg en Peter Hinnen, die Duitser Thomas Hauser<ref name="Mittelstrass"/> en die Oostenrykers [[Hubert von Goisern]] en Evelyn Fink-Mennel. == Wedstryde en rekords == In Switserland word by die Eidgenössische Jodlerfeste beoordelingsvoordragte gehou, waar honderde jodelaars voor 'n vakjurie optree. Die jurie beoordeel die toongewing, uitspraak, ritmiek, dinamiek, instrumentale begeleiding, harmoniese reinheid en die algemene indruk van die voordrag, en ken 'n predikaat volgens die skoolpunte 1 tot 4 toe. Die beoordelings word in feesberigte gepubliseer.<ref>[https://www.jodlerfest-horw.ch/aktive/festberichte/ ''Festberichte Jodeln''.] van die 63ste Sentraal-Switserse Jodelfees in Horw, 2019.</ref> Die voordragte vind in die kategorieë solojodelaar, duet, trio, kwartet, koor en nuweling (kinderkore en jong jodelaars) plaas, en die deelnamevoorwaardes is in 'n reglement vasgelê.<ref>[https://www.jodlerverband.ch/popups/aufgaben.php?id=61 ''Reglement Jodelgesang''.] In: ''Eidgenössischer Jodler-Verband'', 2015.</ref> In die Harz word jaarliks jodelwedstryde in Clausthal-Zellerfeld (tot 2019, en van 2020 af in Altenau), Altenbrak en Hesserode gehou, waar 'n jurie die voordragte onder meer op intonasie, algemene indruk, die verstaanbaarheid van die teks en die moeilikheidsgraad van die jodels beoordeel. Die deelnamevoorwaardes skryf onder andere voor dat 'n Harzer drag tydens die voordrag gedra moet word.<ref>{{Verwys boek |van=Hahmann |voornaam=Helen |titel=Wir singen nicht, wir sind die Jodler. Ethnologische Perspektiven auf das Jodeln im Harz |uitgewer=Waxmann |plek=Münster/New York |jaar=2018 |isbn=978-3-8309-3672-5 |bladsye=153-154 |taal=de}}</ref> Naas duette, trio's, kwartette en groot groepe tree jodelaars ook solo op om die titel "Harzer Jodlermeister" of "Harzer Jodlermeisterin" te verower, en in die soloklasse moet 'n Harzer jodellied sowel as 'n vrye jodel gesing word. In die Verenigde State is daar verskeie jodelwedstryde. Die International Western Music Association reël jaarliks een, en op die Red Ants Pants Music Festival in [[Montana]] word ook 'n wedstryd vir jodelaars aangebied. Tot 2019 is 'n jodelwedstryd op die [[Iowa]]-staatskou gehou. Die Kanadees Donn Reynolds het in 1976 'n wêreldrekord gestel deur 7 uur en 29 minute aaneen te jodel,<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=BBZNAAAAYAAJ&q=%22donn+reynolds%22+guinness |titel=Guinness Book of World Records |voornaam=Ross |van=McWhirter |voornaam2=Norris |van2=McWhirter |datum=1972 |uitgewer=Sterling Publishing Company |via=Google Books}}</ref> en in 1984 nog een vir die vinnigste vyftoonjodel (met drie falsettone) in 1,9 sekondes.<ref>{{Verwys boek |url=https://books.google.com/books?id=6913u_Yy_wsC&q=%22donn+reynolds%22+guinness |titel=The Guinness book of records 1988 |voornaam=Alan |van=Russell |voornaam2=Norris D. |van2=McWhirter |datum=1987 |uitgewer=Guinness Superlatives |isbn=9780851128689 |via=Google Books}}</ref> Die rekord vir die langste aaneenlopende jodel word deur die Beierse Andrea Wittmann met 15 uur en 11 sekondes gehou.<ref>[http://www.pnp.de/region_und_lokal/landkreis_traunstein/2027168_Andrea-Wittmann-jodelt-sich-in-Seebruck-zum-Rekord.html ''Truchtlachingerin jodelt sich in Seebruck zum Weltrekord''.] In: ''Passauer Neue Presse'', 8 April 2016.</ref> Die Switser Peter Hinnen het in 1992 'n inskrywing in die [[Guinness World Records|Guinness-rekordboek]] gekry toe hy met 22 jodeltone in een sekonde die wêreldrekord vir snel jodel gestel het. Dié rekord is op 13 Oktober 2020 met twee tone deur Uschi Bauer oortref, wat met 24 jodeltone in een sekonde die vinnigste jodelaar ter wêreld is.<ref>[https://www.merkur.de/bayern/passau/passau-jodlerin-und-volksmusik-saengerin-uschi-bauer-knackt-weltrekord-im-schnelljodeln-zr-90216116.html ''Uschi Bauer – Die schnellste Jodlerin der Welt''.] In: ''merkur.de''.</ref><ref>[https://rekord-institut.org/jodeln-bei-heimat-der-rekorde/ ''Uschi Bauer – Weltrekord im Jodeln (Schnelljodeln)''.] In: ''rekord-institut.org''.</ref> Oesch's die Dritten het in 2008 die Switserse treffersparade behaal, veral danksy Hinnen se stemakrobatiese "Ku-Ku Jodel".<ref>[http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Oesch's+Die+Dritten&titel=Ku-ku+Jodel&cat=s ''Oesch's die Dritten – Ku-Ku Jodel''.] In: ''hitparade.ch''.</ref> == In die populêre kultuur == Die Tarzan-skreeu is die jodelagtige roep van die karakter [[Tarzan]] soos [[Johnny Weissmuller]] dit in die rolprente na [[Edgar Rice Burroughs]] se boeke vertolk het, van ''Tarzan the Ape Man'' (1932) af. Die skreeu is vir die rolprente geskep en berus op wat Burroughs in sy boeke as "die oorwinningskreet van die bulaap" beskryf het. [[Carol Burnett]] word sedert haar televisieprogram wat in 1967 begin het, ook met die Tarzan-skreeu geassosieer. Die jodelaar Hannes Schroll het weer die stem vir die Goofy-skreeu gelewer, 'n voorraadklankeffek wat gereeld in Walt Disney se tekenprente en rolprente gebruik word en wat [[Goofy]] uiter wanneer hy val of deur die lug gelanseer word. ''The Sound of Music'', een van Richard Rodgers en Oscar Hammerstein II se bekendste samewerkings, bevat 'n jodellied, "The Lonely Goatherd", waarin Mary Martin in die oorspronklike Broadway-opvoering van 1959 met goeie gevolg gejodel het. [[Julie Andrews]] het dieselfde lied in die rolprentweergawe van 1965 gesing. Die Duitse komediant Loriot het in sy sketse ''Die Jodelschule'' en met die begrip van 'n "jodeldiploma" die manier geparodieer waarop 'n bedrywigheid tot onderrig- en eksamenstof verwerk word om die status van die onderwyser en die student te verhoog. [[Richard Strauss]] het weer in sy opera ''Arabella'' 'n paar bykans onsingbare jodels vir die rol van die Fiakermilli gekomponeer. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Verdere leeswerk == * {{Verwys boek |van=Baumann |voornaam=Max Peter |jaar=1976 |titel=Musikfolklore und Musikfolklorismus. Eine ethnomusikologische Untersuchung zum Funktionswandel des Jodelns |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Hahmann |voornaam=Helen |jaar=2018 |titel=Wir singen nicht, wir sind die Jodler. Ethnologische Perspektiven auf das Jodeln im Harz |uitgewer=Waxmann |plek=Münster/New York |isbn=978-3-8309-3672-5 |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Plantenga |voornaam=Bart |jaar=2004 |titel=Yodel-Ay-Ee-Oooo: The secret history of yodeling around the world |url=https://archive.org/details/yodelayeeoooosec0000plan |url-toegang=registrasie |plek=New York |uitgewer=Routledge |isbn=0-415-93990-9}} * {{Verwys boek |van=Wagner |voornaam=Christoph |jaar=2019 |titel=Jodelmania. Von den Alpen nach Amerika und darüber hinaus |uitgewer=Antje Kunstmann |plek=München |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Wey |voornaam=Yannick |jaar=2021 |titel=Transkription wortloser Gesänge. Technik und Rückwirkungen der Verschriftlichung des Jodelns und verwandter Gesänge im deutschsprachigen Alpenraum |url=https://www.uibk.ac.at/iup/buch_pdfs/9783903187818.pdf |uitgewer=Innsbruck University Press |plek=Innsbruck |taal=de}} * {{Verwys boek |van=Wise |voornaam=Timothy |jaar=2013 |titel=From the Mountains to the Prairies and Beyond the Pale: American yodeling on early recordings |url=https://salford-repository.worktribe.com/output/1439311/from-the-mountains-to-the-prairies-and-beyond-the-pale-american-yodeling-on-early-recordings |uitgewer=University of Salford |plek=Manchester}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Yodeling}} * [https://www.jodlerverband.ch/ Jodel en die jodeltradisie in Switserland] {{De}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Musiekgenres]] [[Kategorie:Volksmusiek]] 7hcodmsvk0ggtyz5waolrlhove25m1g 0 534838 3138997 2026-10-29T11:45:53Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[In die Mei]] 3138997 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[In die Mei]] nrklecw0v2mx1e5ctdaomsspvjtzx50 0 534839 3139004 2026-10-29T11:55:16Z Pynappel 70858 Vertaal uit Engels en Duits 3139004 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Switserse jodelgroep}} {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Oesch's die Dritten | agtergrondkleur = group_or_band | beeld = Oesch's die Dritten.JPG | image_upright = 1.2 | beeldonderskrif = Van links na regs: Hansueli, Kevin, Melanie, Mike en Annemarie Oesch, en Urs Meier | oorsprong = Berner Oberland, Switserland | genre = volksmusiek | jare_aktief = sedert 1997 | webwerf = {{URL|https://oeschs-die-dritten.ch}} | huidige_lede = Melanie Oesch<br/>Annemarie Oesch<br/>Hansueli Oesch<br/>Mike Oesch<br/>Kevin Oesch<br/>Urs Meier<br/>Heinz Haldi }} '''Oesch's die Dritten''' is 'n Switserse volksmusiekgroep uit Schwarzenegg in die Berner Oberland. Die groep bestaan uit Hansueli en Annemarie Oesch, hul kinders Melanie, Kevin en Mike, en die trekklavierspelers Urs Meier en Heinz Haldi.<ref name="biografie">{{Verwys web |url=https://www.oeschs-die-dritten.ch/en/we-are/biography/ |titel=Biography |webwerf=Oesch's die Dritten |besoekdatum=20 Desember 2018 |argief-url=https://web.archive.org/web/20181221042352/https://www.oeschs-die-dritten.ch/en/we-are/biography/ |argiefdatum=21 Desember 2018 |url-status=dood |taal=en}}</ref> Melanie Oesch is die hoofsangeres van die groep en [[Jodel|jodel]]. Die naam ''die Dritten'' verwys na die derde geslag, ná oupa Hans en die ouers Hansueli en Annemarie. == Geskiedenis == Die gesinstradisie as volksmusikante het met Hans Oesch se Trio Oesch begin, en sy seun Hansueli het dit voortgesit. Saam met die drie kinders van die derde geslag het hulle hulle toe ''Oesch's die Dritten'' genoem. Die kinders het reeds in die 1990's saam met hul ouers opgetree. Teen die einde van die 1990's het hulle hul eerste optredes op die streeks- en die nasionale televisie gehad en 'n eerste CD opgeneem, en in 2001 het hulle verskeie kere in die Verenigde State opgetree. Hul deurbraak in die Duitstalige gebied het in 2007 gekom: hulle het Switserland in die nuwelingkompetisie van die ''Musikantenstadl'' verteenwoordig en met 'n duidelike voorsprong gewen. Van toe af was hulle gereeld te gas in die verskillende volksmusiekprogramme op televisie en by groot volksmusiekgeleenthede. By die Silvesterstadl van 2007 het hulle die ''Stadlstern 2007'' gewen, en by die Grand Prix der Volksmusik het hulle in 2008 met ''Die Jodelsprache'' die derde plek behaal.<ref>{{Verwys web |url=http://www.gpvolksmusik.at/aktuelles.htm |titel=Grand-Prix-Ergebnisse 2008 |argief-url=https://web.archive.org/web/20090415162135/http://www.gpvolksmusik.at/aktuelles.htm |argiefdatum=15 April 2009 |url-status=dood |taal=de}}</ref> Teen die einde van 2007 het Oesch's die Dritten die album ''Jodelzauber'' uitgereik, wat maande lank op die Switserse trefferlyste gebly het en sedertdien met dubbelplatinum bekroon is. 'n Jaar later het ''Frech – Frisch – Jodlerisch'' gevolg, wat binne 'n kort tyd goud en platinum ontvang het. Die albums ''Volksmusik ist international'', ''Jodel-Time'' en ''Wurzeln und Flügel'' is eweneens met goud bekroon.<ref>{{Verwys web |url=https://hitparade.ch/edelmetall/2008 |titel=Edelmetall 2008 |webwerf=hitparade.ch |argief-url=https://web.archive.org/web/20250225134615/https://hitparade.ch/edelmetall/2008 |argiefdatum=25 Februarie 2025 |url-status=lewend |taal=de}}</ref> In Oktober 2008 het hul ''Ku-Ku Jodel'' die kategorie "Heimat & Fernweh" in die SF-1-program ''Die grössten Schweizer Hits'' van 2008 gewen en die eindronde van die vyf kategoriewenners bereik, wat hulle op 30 November vir hulle opgeëis het.<ref>{{Verwys nuus |titel=Schweizer Hits: Ku-Ku-Jodel und eine Mattscheibe |koerant=Tages-Anzeiger |datum=1 Desember 2008 |url=https://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Die-Dritten-sind-die-Ersten/story/26939094 |argief-url=https://web.archive.org/web/20181225031113/https://www.tagesanzeiger.ch/panorama/vermischtes/Die-Dritten-sind-die-Ersten/story/26939094 |argiefdatum=25 Desember 2018 |url-status=dood |taal=de}}</ref> Die jodellied, wat deur Peter Hinnen gekomponeer is, kon hom ook op die Switserse enkelsnittrefferlys plaas. In Augustus 2026 het die groep aangekondig dat hy ná die ''Merci''-toer van 2027 en 2028 gaan ontbind.<ref>{{Verwys web |url=https://www.mdr.de/meine-schlagerwelt/schweizer-volksmusik-band-oeschs-die-dritten--kuendigen-karriereende-an-,oeschs-die-dritten-102.html |titel=Nach 30 Jahren: Familienband "Oesch's die Dritten" hört auf |datum=26 Augustus 2026 |besoekdatum=9 September 2026 |werk=mdr.de |argief-url=https://web.archive.org/web/20261001095747/https://www.mdr.de/meine-schlagerwelt/schweizer-volksmusik-band-oeschs-die-dritten--kuendigen-karriereende-an-,oeschs-die-dritten-102.html |argiefdatum=1 Oktober 2026 |url-status=lewend |taal=de}}</ref><ref>{{Verwys web |url=https://www.20min.ch/story/oesch-s-die-dritten-melanie-erklaert-das-aus-nach-30-jahren-103628950 |titel=«Hatten Zweifel»: Melanie über das Aus von Oesch's die Dritten |outeur=Leonie Projer |datum=7 September 2026 |besoekdatum=9 September 2026 |werk=20min.ch |argief-url=https://web.archive.org/web/20260918012811/https://www.20min.ch/story/oesch-s-die-dritten-melanie-erklaert-das-aus-nach-30-jahren-103628950 |argiefdatum=18 September 2026 |url-status=lewend |taal=de}}</ref> == Lede == [[Lêer:Oeschs die Dritten FFM13.jpg|duimnael|Oesch's die Dritten (2013)]] * '''Hansueli Oesch''' (gebore 14 Julie 1958) is 'n opgeleide boer en was 'n posbeampte. By Oesch's die Dritten speel hy voltyds die ''Schwyzerörgeli''. * '''Annemarie Oesch''' (gebore 8 Februarie 1963) is 'n gediplomeerde verpleegkundige en het saam met 'n kollega 'n afdeling in die rehabilitasie- en gesondheidsentrum Schönberg in Gunten gelei.<ref>{{Verwys web |url=http://www.schoenberg.ch/fileadmin/user_upload/Tanja/Medientexte/Sch_nberg_News_1-09.pdf |titel=Schönberg-News, Maart 2009 |formaat=PDF |taal=de}}</ref> In die groep is sy nou voltyds sangeres. * '''Melanie Oesch''' (gebore 14 Desember 1987) is die sangeres van die groep en jodel. Sy het naby Thun in die [[Kanton Bern]] grootgeword en die musiekgimnasium in Thun bygewoon, en het al op vyfjarige ouderdom vir die eerste keer op die verhoog gestaan. In 2008 is sy tot ''Thunerin des Jahres 2007'' verkies. Sy het in 2008 die rol van ''Melanie'' in die rolprent ''Das Musikhotel am Wolfgangsee'' gespeel,<ref>{{Verwys web |url=https://www.imdb.com/title/tt1245767 |titel=Das Musikhotel am Wolfgangsee |uitgewer=Internet Movie Database |besoekdatum=22 Mei 2015 |taal=en}}</ref> en was in 2022 'n deelnemer aan die derde seisoen van ''Sing meinen Song – Das Schweizer Tauschkonzert''. As skrywer het sy saam met die illustreerder Christina Wald twee kinderboeke gepubliseer.<ref>{{Verwys web |url=https://www.oeschs-die-dritten.ch/melanies-zweites-kinderbuch-ist-da/ |titel=Melanies zweites Kinderbuch ist da! |uitgewer=Oesch's die Dritten |datum=18 November 2018 |besoekdatum=25 Januarie 2019 |taal=de}}</ref> * '''Mike Oesch''' (gebore 14 Januarie 1989) speel die elektriese basketaar. Hy is 'n opgeleide handelsbediende en het vroeër skiwedrenne gery, maar moes sy sportloopbaan in 2009 weens 'n chroniese knie-ontsteking laat vaar. * '''Kevin Oesch''' (gebore 23 Oktober 1990) het die beroep van verwarmingsmonteur geleer en speel die akoestiese [[kitaar]] by optredes. * '''Urs Meier''' (gebore 14 November 1980) behoort sedert 2011 tot die groep en speel die [[trekklavier]]. Hy het in Einsiedeln grootgeword en bedryf vandag sy eie vakwerkswinkel vir trekklaviere in Beckenried in Nidwalden. * '''Heinz Haldi''' speel eweneens die trekklavier.<ref name="biografie"/> == Diskografie == [[Lêer:Wenn die Musi spielt - Sommer Open Air - Oesch’s die Dritten.jpg|duimnael|alt=Melanie, Annemarie en Mike Oesch|Melanie Oesch (links) met haar moeder Annemarie en haar broer Mike]] === Albums === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2"| Jaar ! scope="col" rowspan="2"| Titel ! scope="col" colspan="3"| Hoogste trefferlysposisies ! scope="col" rowspan="2"| Aantekening |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| SWI<br /><ref name="hitparade">{{Verwys web |url=https://hitparade.ch/artist/Oesch%27s_die_Dritten |titel=Discography Oesch's die Dritten |webwerf=hitparade.ch |uitgewer=Hung Medien |taal=de}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| OOS<br /><ref name="austriancharts">{{Verwys web |url=https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Oesch%27s+die+Dritten |titel=Discographie Oesch's die Dritten |webwerf=austriancharts.at |uitgewer=Hung Medien |taal=de}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| DUI |- | 2007 ! scope="row"| ''Jodelzauber'' | 22 | — | — | |- | 2008 ! scope="row"| ''Frech – Frisch – Jodlerisch'' | 18 | 74 | — | |- | rowspan="3"| 2009 ! scope="row"| ''Wir schauen zurück'' | 81 | — | — | Bloemlesing |- ! scope="row"| ''Volksmusik ist international'' | 16 | — | — | |- ! scope="row"| ''Winterpracht'' | 63 | — | — | |- | 2011 ! scope="row"| ''Jodel-Time'' | 24 | — | — | |- | 2012 ! scope="row"| ''Unser Regenbogen'' | 22 | — | — | |- | 2013 ! scope="row"| ''Live … unsere grössten Hits'' | 32 | — | — | Lewendige bloemlesing |- | 2014 ! scope="row"| ''Wurzeln und Flügel'' | 6 | — | — | |- | 2016 ! scope="row"| ''Jodelzirkus'' | 5 | — | 80 | |- | 2017 ! scope="row"| ''20 Jahre Jodelzirkus'' | 32 | — | — | Bloemlesing |- | 2018 ! scope="row"| ''Vätu's Wunschliste – Zum 60. Geburtstag'' | 3 | — | — | |- | 2020 ! scope="row"| ''Die Reise geht weiter – Wäutebummler – Heimat im Gepäck'' | 4 | — | — | |- | 2022 ! scope="row"| ''25 Jahre – es Fescht'' | 2 | — | — | |- | 2025 ! scope="row"| ''Händmade'' | 3 | — | — | Uitgereik op 24 Januarie 2025 |} Albums wat nie op 'n trefferlys verskyn het nie: * ''Mit neuem Power'' (as Trio Oesch en Oesch's die Dritten, 1998) * ''SMS – Schweizer-Music-sowieso'' (2003) * ''Die stille Zeit ruft'' (EP, 2012) === Enkelsnitte === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col"| Jaar ! scope="col"| Titel ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| SWI<br /><ref name="hitparade"/> |- | 2008 ! scope="row"| "Ku-Ku Jodel" | 28 |} Enkelsnitte wat nie op 'n trefferlys verskyn het nie: * "Die Jodelsprache" (2008) * "Da da muh!" (2013) * "Zirkusjodel" (2015) * "Heimat" (2019) * "Heimat (Nax-Nartin-Remix)" (2019) == Toekennings == * 2008: Prix Walo in die kategorie "Tradisionele volksmusiek"<ref name="prixwalo">{{Verwys web |url=https://www.prixwalo.ch/prix-walo/sparten-prix-walo-seit-1994 |titel=Spartensieger-Prix Walo seit 1994 |werk=prixwalo.ch |besoekdatum=8 September 2021 |argief-url=https://web.archive.org/web/20260306030910/https://www.prixwalo.ch/prix-walo/sparten-prix-walo-seit-1994 |argiefdatum=6 Maart 2026 |url-status=lewend |taal=de}}</ref> * 2016: Prix Walo in die kategorie "Schlager"<ref name="prixwalo"/> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Oesch’s die Dritten|Oesch's die Dritten}} * [https://www.oeschs-die-dritten.ch/ Amptelike webwerf] * {{Imdb naam|3132342|Oesch's die Dritten}} {{Gesagsbeheer}} [[Kategorie:Musiekgroepe]] [[Kategorie:Switserse musici]] [[Kategorie:Volksmusiek]] iqf9x296wijw50f8pmwhpv854qg444n