Wikipedia
alswiki
https://als.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Houptsyte
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Medium
Spezial
Diskussion
Benutzer
Benutzer Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Datei
Datei Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Vorlage
Vorlage Diskussion
Hilfe
Hilfe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
Portal
Portal Diskussion
Buech
Buech Diskussion
Wort
Wort Diskussion
Text
Text Diskussion
Spruch
Spruch Diskussion
Nochricht
Nochricht Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Nochricht:Dialäkt-Neuigkeite/Liste
110
24446
1083980
1083928
2026-05-07T18:31:54Z
Holder
491
Drei Länder, ein gemeinsamer Dialekt
1083980
wikitext
text/x-wiki
<!--
NOCHRICHTE FÜR D'HAUPTSITE:
-->
*'''7. Mai 2026''':<br
/>[https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.mundart-in-schopfheim-drei-laender-ein-gemeinsamer-dialekt.2ff77127-0f33-4db9-8ce4-ffdc268a3d57.html Drei Länder, ein gemeinsamer Dialekt] (Schwarzwälder Bote)
*'''3. Mai 2026''':<br
/>[https://www.redbull.com/ch-de/theredbulletin/lo-leduc-mundart-rap-playlist Lo & Leduc: Ready für Übermorn] (redbull.com)
*'''2. Mai 2026''':<br
/>[https://www.bernerzeitung.ch/berner-mundart-pfuderli-und-mouggere-verschwinden-134211346579 Pfuderli, Mouggere, Hundsverlochete! Wie Berner Boomer sprechen] (Berner Zeitung)
*'''30. April 2026''':<br
/>[[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/mundart-briefkasten-langsamer-oder-langsaemer?id=AUDI20260430_RS_0035 Mundart-Briefkasten: Langsamer oder langsämer?] (SRF)
*'''29. April 2026''':<br
/>[https://www.20min.ch/story/bern-aus-liebe-berner-30-entwickelt-mundart-app-fuer-freundin-103553717 Aus Liebe: Berner (30) entwickelt Mundart-App für Freundin] (20min)
*'''28. April 2026''':<br
/>[https://www.augsburger-allgemeine.de/mindelheim/kammlach-grundschueler-aus-kammlach-entwickeln-ein-dialektspiel-114098761 Grundschüler aus Kammlach entwickeln ein Dialektspiel] (Mindelheimer Zeitung)
*'''24. April 2026''':<br
/>[https://www.allgaeuer-zeitung.de/kempten/dialekt-wettbewerb-verein-mundart-allgaeu-schulklassen-in-wertach-ausgezeichnet-125-schueler-praesentieren-projekte-114059059 Schüler feiern Dialekt bei Preisverleihung von Mundart-Wettbewerb] (Allgäuer Zeitung)
*'''23. April 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/flurnamenforschung-auf-der-zielgeraden?id=AUDI20260423_RS_0035 Flurnamenforschung auf der Zielgeraden] (SRF)
{{#ifeq:{{PAGENAME}}|Dialäkt-Neuigkeite |
*'''16. April 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/der-ankelappi-im-elaend-w?id=AUDI20260416_RS_0022 Der Ankelappi im Eländ! (W)] (SRF)<br
/>[https://starzone.ch/de/page/diese-mundart-acts-solltet-ihr-unbedingt-kennen Hueregueter Shit: Diese jungen Mundart-Acts solltest du kennen] (starzone.ch)<br
/>[https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.evangelische-kirche-in-maulburg-wenn-im-gottesdienst-die-bibel-auf-alemannisch-und-kurpfaelzisch-erklingt.223cfcf8-cb33-4136-8ed1-b4b756dfb3ba.html Wenn im Gottesdienst die Bibel auf Alemannisch und Kurpfälzisch erklingt] (Schwarzwälder Bote)
*'''13. April 2026''':<br
/>[https://www.suedkurier.de/kreis-konstanz/mundart-folkband-goschehobel-gibt-konzert-im-singener-autohaus-bach-113886994 Muettersprochgsellschaft setzt auf Folkrock: Autohaus als Bühne für Konzert im alemannischen Dialekt] (Südkurier)
*'''9. April 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/mundart-briefkasten-wem-sagen-wir-schimmel-und-bless?id=AUDI20260409_RS_0022 Mundart-Briefkasten: Wem sagen wir «Schimmel und Bless»?] (SRF)
*'''8. April 2026''':<br
/>[https://www.badische-zeitung.de/basler-stiftung-laesst-johann-peter-hebel-wieder-sprechen-auf-alemannsich-und-hochdeutsch Basler Stiftung lässt Johann Peter Hebel wieder sprechen, auf Alemannisch und Hochdeutsch] (Badische Zeitung)
*'''7. April 2026''':<br
/>[https://www.vol.at/mundart-professor-feiert-premiere-im-wald/10095029 “Mundart-Professor” feiert Premiere im Wald] (VOL.at)
*'''4. April 2026''':<br
/>[https://www.tagblatt.ch/kultur/bern-hat-die-vorherrschaft-im-mundart-pop-verloren-wie-es-dazu-kam-ld.4143351 Bern hat die Vorherrschaft im Mundart-Pop verloren. Wie es dazu kam] (Tagblatt)
*'''2. April 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/schwyzer-familiennamen-k-ein-volk-von-bauern?id=AUDI20260402_RS_0022 Schwyzer Familiennamen: (K)ein Volk von Bauern] (SRF)
*'''30. Merz 2026''':<br
/>[https://appenzell24.ch/news/mundartvereine-sensibilisieren-fuer-dialekte-als-kulturgut/ Mundartvereine sensibilisieren für Dialekte als Kulturgut] (appenzell24.ch)
*'''29. Merz 2026''':<br
/>[https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.mundart-steht-im-fokus-wie-mundart-geschichten-und-menschen-verbindet.e924d3a3-1a0f-4310-ac39-058f3b0d6fca.html Wie Mundart Geschichten und Menschen verbindet] (Schwarzwälder Bote)
*'''27. Merz 2026''':<br
/>[https://www.stuttgarter-nachrichten.de/inhalt.radiosender-mundartradio-ein-urschwabe-kaempft-fuer-die-erhaltung-des-dialekts.8102be7d-691a-493b-a5ff-38d920773a3a.html Ein „Urschwabe“ kämpft für die Erhaltung des Dialekts] (Stuttgarter Nachrichten)<br
/>[https://www.srf.ch/radio-srf-1/mundart/inoffizielle-familiennamen-wer-bitte-ist-zaechellippejoggissepp Wer bitte ist Zächellippejoggissepp?] (SRF)
*'''26. Merz 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/schwoobe-zuecchin-und-waelschi?id=AUDI20260326_RS_0018 «Schwoobe», «Zücchin» und «Wälschi»] (SRF)
*'''25. Merz 2026''':<br
/>[https://www.swr.de/swraktuell-radio/dialekt-heiss-geliebt-aber-selten-gesprochen-100.html Dialekt – heiß geliebt aber selten gesprochen] (SWR)<br
/>[https://www.nzz.ch/feuilleton/musik/melina-nora-wie-der-walliser-dialekt-ihre-folksongs-praegt-ld.1930603 Melina Nora: Der Walliser Dialekt bestimmt den Sound ihrer Folksongs] (NZZ)<br
/>[https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.mundart-in-zell-zell-het-netti-luet.2d5ef644-ad12-4e59-b9f6-44ee0f99c25a.html „Zell het netti Lüt“] (Schwarzwälder Bote)<br
/>[https://www.krone.at/3847734 Ein Dialektwort von Gewicht: die „Wampa“] (Krone)
*'''23. Merz 2026''':<br
/>[https://www.badische-zeitung.de/wie-die-gerhard-jung-schule-in-zell-den-100-geburtstag-ihres-namenspatrons-feiert Wie die Gerhard-Jung-Schule in Zell den 100. Geburtstag ihres Namenspatrons feiert] (Badische Zeitung)<br
/>[https://www.tagblatt.ch/ostschweiz/wil/dialektgrenze-junge-menschen-verschieben-sie-ld.4141982 Ältere «tringget» und Jüngere «trinkchet»: Die Dialektgrenze verschiebt sich] (Tagblatt)
*'''20. Merz 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/radio-srf-3/musik/swiss-music-awards-2026-hecht-war-viermal-nominiert-und-hat-komplett-dominiert Hecht war viermal nominiert – und hat komplett dominiert] (SRF)<br
/>[https://www.vol.at/mundart-rocker-geben-gas/10061192 Mundart-Rocker geben Gas] (VOL)
*'''19. Merz 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/vo-s-lunzifranze-und-em-ludiseppedurslisjoggi-w?id=AUDI20260319_RS_0023 «Vo s Lunzifranze und em Ludiseppedurslisjoggi» (W)] (SRF)<br
/>[https://www.allgaeuer-zeitung.de/allgaeu/kultur/dialekt-wettbewerb-fuer-schulen-elf-allgaeuer-grundschulen-und-mittelschulen-machen-bei-so-schwaetz-i-mit-113764418 Elf Schulen reichen Dialekt-Projekte ein – so viele wie noch nie] (Allgäuer Zeitung)
*'''13. Merz 2026''':<br
/>[https://www.swr.de/leben/lebensgeschichten/albin-braig-ein-leben-fuer-die-schwaebische-mundart-100.html Albin Braig: Ein Leben für die schwäbische Mundart] (SWR)
*'''12. Merz 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/mundart-briefkasten-warum-putzt-uns-der-strom-eins?id=AUDI20260312_RS_0023 Mundart-Briefkasten: Warum «putzt» uns der Strom eins?] (SRF)
*'''11. Merz 2026''':<br
/>[https://www.derbund.ch/schweizer-dialekte-sprachwandel-bedroht-das-berndeutsch-982512669186 Vom «Pfifouter» zum «Schmätterling»: Wie der Berner Dialekt zunehmend unter Druck gerät] (Der Bund)
*'''10. Merz 2026''':<br
/>[https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.mund-art-in-schopfheim-eine-spannende-mischung-aus-dialekten-wird-zu-hoeren-sein.2dcb8340-56a5-4411-ad5e-e5a8caa1cf24.html Eine spannende Mischung aus Dialekten wird zu hören sein] (Schwarzwälder Bote)<br
/>[https://www.schwaebische.de/regional/baden-wuerttemberg/in-baden-wuerttemberg-gibt-es-fast-so-viele-dialekte-wie-deutschland-bundeslaender-hat-4416853 In Baden-Württemberg gibt es fast so viele Dialekte wie Deutschland Bundesländer hat] (Schwäbische Zeitung)<br
/>[https://www.schlagerpuls.com/news/titelstory/ehemaliger-silbereisen-gast-linda-faeh-wagt-neuanfang-mit-mundart/ Ehemaliger Silbereisen-Gast Linda Fäh wagt Neuanfang – mit Mundart!] (schlagerpuls.com)
*'''9. Merz 2026''':<br
/>[https://www.schwarzwald-aktuell.eu/news/schwarzwaldquiz-09-03-2026-alemannisch-fuer-anfaenger-lektion-17/ Schwarzwaldquiz, 09.03.2026, Alemannisch für Anfänger, Lektion 17] (schwarzwald-aktuell.eu)
*'''7. Merz 2026''':<br
/>[https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/sie-singt-jetzt-mundart-linda-faeh-erfindet-sich-neu-id21756832.html Linda Fäh erfindet sich neu] (Blick)
*'''6. Merz 2026''':<br
/>[https://www.badische-zeitung.de/fuenf-autoren-fuenf-dialekte-internationale-mund-art-literatur-werkstatt-2026-mit-drei-leseabenden?code=dcd177ba9b49505313128e2b8debbfaa105dd4ac&state=sdhfhdahioweewhiureuwhilehiu Fünf Autoren, fünf Dialekte: Internationale Mund-Art-Literatur-Werkstatt 2026 mit drei Leseabenden] (Badische Zeitung)
*'''5. Merz 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/maria-lauber-muetersprach-du-luubi-sprach-w?id=AUDI20260305_RS_0027 Maria Lauber: Muetersprach, du luubi Sprach (W)] (SRF)<br
/>[https://www.schwarzwald-aktuell.eu/news/top-tipp-in-jerusalem-wird-alemannisch-gschwaetzt-die-alemannische-passion-2-0/ Top-Tipp: In Jerusalem wird alemannisch gschwätzt – Die Alemannische Passion 2.0] (schwarzwald-aktuell.eu)
*'''28. Februar 2026''':<br
/>[https://www.schwarzwald-aktuell.eu/news/schwarzwaldquiz-27-02-2026-alemannisch-fuer-anfaenger-lektion-16/ Schwarzwaldquiz, 27.02.2026. Alemannisch für Anfänger, Lektion 16] (schwarzwald-aktuell.eu)
*'''26. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/zeedellesung-2026?id=AUDI20260226_RS_0027 Zeedellesung 2026] (SRF)
*'''25. Februar 2026''':<br
/>[https://www.nau.ch/news/hintergrund/ende-vom-bluemete-trogli-hier-ist-teil-2-zur-barndutsch-serie-67098133 Ende vom «bluemete Trögli»: Hier ist Teil 2 zur «Bärndütsch»-Serie] (nau.ch)
*'''24. Februar 2026''':<br
/>[https://www.telebaern.tv/talktaeglich/mundart-meister-pedro-lenz-meldet-sich-zurueck-163150384 Mundart-Meister Pedro Lenz meldet sich zurück] (Telebärn)<br
/>[https://www.20min.ch/story/wemmse-parodiert-schweizer-hochdeutsch-und-thematisiert-leistungsdruck-103512895 Wemmse erklärt Deutschen Mundart: «Sie werden es nie fühlen»] (20min)<br
/>[https://www.schwaebische.de/kultur/diesen-schwaebischen-ausruf-der-aelteren-dame-kennen-viele-gar-nicht-mehr-4384440 Diesen schwäbischen Ausruf der älteren Dame kennen viele gar nicht mehr] (Schwäbische Zeitung)
*'''22. Februar 2026''':<br
/>[https://seniorweb.ch/2026/02/22/schweizer-mundart-geht-mit-der-zeit/ Schweizer Mundart geht mit der Zeit] (seniorweb.ch)
*'''20. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/radio-srf-1/mundart/tag-der-muttersprache-wie-gebe-ich-meine-herkunftssprache-weiter Wie gebe ich meine Herkunftssprache weiter?] (SRF)
*'''19. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/schenk-mir-eine-geschichte-muttersprache-fuer-die-kleinsten?id=AUDI20260219_RS_0022 «Schenk mir eine Geschichte»: Muttersprache für die Kleinsten] (SRF)<br
/>[https://www.badische-zeitung.de/seit-40-jahren-spielt-sie-leidenschaftlich-theater-auf-alemannisch-christel-joos-aus-schallstadt Seit 40 Jahren spielt sie leidenschaftlich Theater auf Alemannisch - Christel Joos aus Schallstadt] (Badische Zeitung)<br
/>[https://www.schwarzwald-aktuell.eu/news/schwarzwaldquiz-19-02-2026-alemannisch-fuer-anfaenger-lektion-15/ Schwarzwaldquiz, 19.02.2026: Alemannisch für Anfänger, Lektion 15] (schwarzwald-aktuell.eu)<br
/>[https://www.zeit.de/news/2026-02/19/verein-wie-politik-schule-und-kunst-dialekt-staerken-koennen Verein: Wie Politik, Schule und Kunst Dialekt stärken können] (Zeit)
*'''18. Februar 2026''':<br
/>[https://www.blick.ch/people-tv/schweiz/auch-fuer-fussball-muffel-pedro-lenz-schrieb-liebeserklaerung-an-maradona-id21707015.html Pedro Lenz schrieb Liebeserklärung an Maradona] (Blick)<br
/>[https://www.nidwaldnerzeitung.ch/zentralschweiz/nidwalden/noeis-gschmoeis-app-vereint-schweizer-mundarten-ld.4100752 Nöis Gschmöis: App vereint Schweizer Mundarten] (Nidwaldner Zeitung)
*'''15. Februar 2026''':<br
/>[https://www.derbund.ch/pedro-lenz-maradona-fanbuch-in-oberaargauer-mundart-128414922660 Pedro Lenz verneigt sich vor Diego Maradona] (Der Bund)
*'''12. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/schwizerduetsch-fuer-expats-w?id=AUDI20260212_RS_0022 «Schwizerdütsch» für Expats (W)] (SRF)
*'''11. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/regionaljournal-bern-freiburg-wallis/schriftsteller-pedro-lenz-veroeffentlicht-neues-buch-mit-linggs?id=AUDI20260211_NR_0069 Schriftsteller Pedro Lenz veröffentlicht neues Buch «Mit linggs»] (SRF)<br
/> [https://www.suedostschweiz.ch/graubuenden/buendner-dialekte-warum-bi-uensch-in-graubuenden-fast-jedes-wort-anders-klingt Warum «bi ünsch» in Graubünden fast jedes Wort anders klingt] (Südostschweiz)<br
/>[https://www.badische-zeitung.de/landratsamt-loerrach-informiert-ueber-wettbewerb-dialekt-hat-zukunft Landratsamt Lörrach informiert über Wettbewerb "Dialekt hat Zukunft"] (Badische Zeitung)<br
/>[https://www.stadtanzeiger-ortenau.de/event/oberkirch/c-messen-und-maerkte/dialecta-26-mundart-verbindet_e553777 DIALECTA_26 - Mundart verbindet] (Stadtanzeiger Ortenau)
*'''9. Februar 2026''':<br
/>[https://www.schwarzwald-aktuell.eu/news/schwarzwaldquiz-09-02-2026-alemannisch-fuer-anfaenger-lektion-14/ Schwarzwaldquiz, 09.02.2026: Alemannisch für Anfänger, Lektion 14] (schwarzwald-aktuell.eu)
*'''8. Februar 2026''':<br
/>[https://www.nau.ch/news/hintergrund/barnerbar-nimmt-dich-mit-auf-die-spuren-des-barndutsch-67090314 BärnerBär nimmt dich mit auf die Spuren des «Bärndütsch»] (nau.ch)<br
/>[https://www.schwaebische.de/regional/oberschwaben/bad-waldsee/schwaebisch-wenn-der-schwabe-diesen-begriff-hoert-weiss-er-bescheid-video-mundart-3857912?openedByCarousel=true Wenn der Schwabe den Begriff „stong long“ hört, weiß er gleich Bescheid – oder etwa doch nicht?] (Schwäbische Zeitung)
*'''7. Februar 2026''':<br
/>[https://www.nussbaum.de/entdecken/news/vorfreude-auf-die-erste-mundartmesse-dialecta-26-3243760 Vorfreude auf die erste Mundartmesse Dialecta_26] (nussbaum.de)
*'''6. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/kultur/literatur/fiktive-maradona-autobiografie-e-droegeler-bin-i-gsi-diego-maradona-erzaehlt-auf-baernduetsch «E Drögeler bin i gsi»: Diego Maradona erzählt auf Bärndütsch] (SRF)<br
/>[https://www.srf.ch/radio-srf-2-kultur/srf-kulturclub/donnerstag-5-februar-2026-kulturplatz-talk-mit-pedro-lenz-1 «Kulturplatz Talk» mit Pedro Lenz] (SRF)<br
/>[https://www.srf.ch/radio-srf-1/mundart/das-raetoromanisch-italiens-ladinische-sprache-olympia-als-chance Ladinische Sprache: Olympia als Chance] (SRF)
*'''5. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/audio/dini-mundart-schnabelweid/mundart-briefkasten-woher-kommt-toi-toi-toi?id=AUDI20260205_RS_0022 Mundart-Briefkasten: Woher kommt «toi, toi, toi»?] (SRF)
*'''2. Februar 2026''':<br
/>[https://www.srf.ch/radio-srf-1/mundart/schweizerdeutsche-dialekte-das-ist-doch-falsch-so-geht-srf-mit-kritik-an-dialekten-um «Das ist doch falsch!»: So geht SRF mit Kritik an Dialekten um] (SRF)
}}
iesgtmlmz3ffyjkj0azjpg7jf5nijd6
Nochricht:Dialäkt-Neuigkeite/Termine
110
24506
1083981
1083718
2026-05-07T18:33:51Z
Holder
491
1083981
wikitext
text/x-wiki
* MundART lebt – „Alemanne singe un verzelle“, 16. Oktober 2026, Rheinfelden-Minseln
* [https://www.heimattage2026.de/programm/mundartmesse-dialecta?acceptCookies=Necessary,Analytics,External&cachebust=696d295790ef0 Mundartmesse DIALECTA], Owerkirch, 26.-28. Juni 2026
* [https://www.populahr.de/veranstaltungen/detail/termin/id/589162-lahrer-murre-preistraeger-lesen-an-der-hammerschmiede-reichenbach/?vt=1 Läsig Bryysdreger*ne vu dr Lohrer Murre], 30. Mai, Lohr-Richebach
* [https://www.schwarzwaelder-bote.de/inhalt.mundart-in-schopfheim-drei-laender-ein-gemeinsamer-dialekt.2ff77127-0f33-4db9-8ce4-ffdc268a3d57.html Alemannischer Abend] S-Forum, Sparkasse Wiesental, Schopfe, 21. Mai 2026
* [[E Friehjohr fer unseri Sproch]] – im gànze Elsass, 01.03.–30.06.2025; Verànstàltùnge: [http://www.friehjohr.com/manifestations#year=2026&month=3&day=9&view=month Manifestations]
eyq0n3hj3xf0n38sj4kr4qaoc49a2ym
Benutzer Diskussion:Holder
3
28518
1083978
1083823
2026-05-07T17:41:29Z
Eurohunter
18543
Neje Abschnitt /* Alemannisch */
1083978
wikitext
text/x-wiki
'''Archiv:''' [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv1|Archiv 1]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv2|Archiv 2]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv3|Archiv 3]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv4|Archiv 4]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv5|Archiv 5]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv6|Archiv 6]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv7|Archiv 7]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv8|Archiv 8]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv9|Archiv 9]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv10|Archiv 10]] - [[Benutzer Diskussion:Holder/Archiv11|Archiv 11]]
== Corsican Wikipedia ==
Hello Holder, thank you for your support in co.wiki.
As a result of an user's contributes the [[:co:Template:C]] which was a template for stubs (under construction) has become a template for categories.
Now I would ask you if you can remove this template in the linked items using AWB which you ran sometimes in this wiki. <br/>Thank you, --[[Benutzer:Jumpy01|Jumpy01]] ([[Benutzer Diskussion:Jumpy01|Diskussion]]) 23:58, 4. Jan. 2021 (MEZ)
:Hi [[Benutzer:Jumpy01|Jumpy01]]. I've now deleted the template from the articles. Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:44, 5. Jan. 2021 (MEZ)
[[File:Myrtus communis9.jpg|right|thumb|155px|Myrte]]
::Thank you very much for removing the template from the articles. Great job for a small wiki! --[[Benutzer:Jumpy01|Jumpy01]] ([[Benutzer Diskussion:Jumpy01|Diskussion]]) 21:51, 6. Jan. 2021 (MEZ)
== Benutzer Mälde ==
Sälü Holder hüt abe het e anonyme Benutzer Syte gläärt. Wo cha me so Nutzer eigentlech mälde? I ha so gschichte scho me beobachtet.--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 20:37, 13. Jan. 2021 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], mir hän kai aigeni Syte fir sonigi Mäldige, im Zwyfelsfalls schrybsch aifach [[Wikipedia:Ammanne#Ammanne und Bürokrate uf als.wikipedia.org|däne Lyt]] uf iri Diskussionssyte. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 22:21, 13. Jan. 2021 (MEZ)
::Sälü Holder mir hei mal wider eine da Wo seich macht. Kümmerisch du di drum? I studiere scho chly lenger drüber nache öb i nid d Adminrächt söll bewärbe. Gruess --[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 17:53, 15. Jan. 2021 (MEZ)
:::Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], fänd i guet, wänn du kandidiere deetsch! --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:16, 15. Jan. 2021 (MEZ)
:::: Wosch du my Vorschla oder söll i d Kanditatur usfülle?--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 18:30, 15. Jan. 2021 (MEZ)
:::::Ich cha di gärn vorschlaa. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:57, 16. Jan. 2021 (MEZ)
::::::Danke für ds Vorschla. Jitz bini ja gspannt öps glängt het. D Abstimmig isch ja hüt am Morge usglüffe. Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für z [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 10:12, 6. Feb. 2021 (MEZ)
== Vorlag Bibel ==
Sälü Holder i ergere mi grad mit er Vorlag Bibel u de derzue ghörige Vorlage desume. I kenne d Abchürzige vo de Lucccumer Richtlinie uswändig, u weni zwyfel ha lyt sogar e usdruckti Lischte näb mer. Us irgend em ne grund funktioniere aber nid alli. Lut Luccumer Richtlinie gits für gwüssi Büeche zwee Chürzel u für anderi nur eis. Was mi chly irritier isch das er weder Samuel no d Chronik frisst. Cha natürlech a der fählende lücke lige. Das hani bis lang nid usprobiert. Chönntisch du mal luege weli Chürzel Funktioniere u mir die düre gä? Es git leider nur e Lische für d Bibelübersetzige aber nid e Lischte für d Chürzel vo de Büeche. Ansonschte muess i de so Verwyse wider vo Hand ygä. Mersi Gruss--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 20:33, 16. Jan. 2021 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], des lyt nit an unsre Vorlag, die laitet nume wyter uf d Websyte https://www.bibleserver.com, un dert sin die Abchirzige derno Dail vu dr http_Adräss, ich glaub du muesch imfall aifach luege, wie des Buech dert in dr Web-Adräss abgchirzt wird. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:38, 17. Jan. 2021 (MEZ)
:::Der Link zum Server isch Ywandfrei. Er nume der Internlink zum Buech nimmt är nid. Das cha doch nid am Bibelserver lige das d Vorlag di Interne Links zu de Büecher nid härstellt. Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 11:41, 17. Jan. 2021 (MEZ)
::::Wu chan i mir denn eso ne fählerhafte Link mol aaluege? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 15:04, 17. Jan. 2021 (MEZ)
:::::Im neuste artikel vo mir [[Kusch (Bibel)]] D Mose u d Chronik verlinkige. Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 15:17, 17. Jan. 2021 (MEZ)
::::::Ah, jetz haan i s. Des chunnt nit us dr [[:Vorlage:Bibel]], nai, des isch us unsre [[:Vorlage:B]], wu derzue ghert. Dert sin au d Abchirzige din, wu d Vorlag chännt, [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Vorlage:B&action=edit lueg do]. In dr Zylede mit <code><nowiki>|1 Mos|Gen|Genesis=1. Buch Mose</nowiki></code> siit mer, wie mer no anderi Abchirzige cha ergänze. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 15:27, 17. Jan. 2021 (MEZ)
:::::::Danke vil mal. I ha mer d Chürzel mal agluegt u ha gseh das einigi nid der Luccumer Richtlini entspräche obwohl das i der Beschrybig vo der Vorlag steit. So öppis isch immer ungünstig. Sobald i d Paramete i mym eigete Artikel gflickt ha lueg i die Parameter i er Vorlag no z korrigiere. De muess me dä Satz nämlech nid us der Vorlag lösche u cha sech druuf verla das d Chürzel vo der Luccumer Richtlinie ou funktioniere. Wenn i nid sälber Bibelübersetzere wär u i druum immer versueche d Bibelartikle ohni Übersetzig z schrybe wäre die Fählende Parameter warschienlech niemerem uf galle. :-D Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 17:52, 17. Jan. 2021 (MEZ)
== Wort:Österreichisch für Andre ==
Weil dr Arddikl '' für '''Andre''''' hoissd isch es eso. AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 08:23, 19. Jan. 2021 (MEZ)
:Un fir was brucht s bi uns en Artikel <u>uf Hochdytsch</u>??? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 08:31, 19. Jan. 2021 (MEZ)
== Portalsyte ==
Sälü Holder gitz eigentlech irgendwelchi Regle ab wenn me es Portal darf erstelle. Zum bispil e Bestimmti mängi vo Artikle wi das bi de Kategorie derfall isch? Gurss--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] ([[Benutzer Diskussion:MerengeManu|Diskussion]]) 20:17, 20. Jan. 2021 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], nai, mir hän do kaini Regle, du chasch zue jedem Thema e Portalsyte aalege, wänn du gärn aini deetsch mache. Gruess --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:57, 21. Jan. 2021 (MEZ)
::Sälü Holder. Mersi für diny Antwort. Das Portal woni umbedingt ha welle erstelle isch jitz da. E Frag zu de Schablone. We das teili sötti grösser wärde, muess me d Schablone erwytere oder chame eifach d Erwyterig im Portal eifach erwytere? De hani no grad e Info für di. Dämnächscht chunnt vo mir der Artikel zum Arabische Wolf. Dä chame de süsch i der Tierlischte verhänke. I muess aber grad säge das i grad nid weis wi der Latinisch Name vom Arabische Wolf isch. I wünsche dir e schöne Abe. E Gruess mit neuer Signatur. --[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] Byträg für z [[Portal:Bible|Portal Bible]] 17:53, 28. Jan. 2021 (MEZ)
:::Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], was gnau wettscht in däm Portal greßer haa?
:::Dr Arabisch Wolf zellt mer hite im Ibrige zum Eurasische Wolf (''Canis lupus lupus''), friejer het me no dänkt, ass es e aingei Unterart sei. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:10, 28. Jan. 2021 (MEZ)
::::Im Momänt muess i nüt grösser ha. I ha hüt ds Thema Gschicht gstriche. Wil i der überzügig bi gsi das weni e Abschnitt meh deytue d Schablone das nid Akzeptiert. I Hätti dert voralem Schriftfunde u alles was mit Gschichtlechem z tüe gha hätti dry ta. I weis ja ou nid öp i das mal um ne Abschnitt muess erwytere drum frag i. I weiss efektif no nid so genau wi si funktioniert.
::::I bringe mal der Arabisch Wolf u irgendeinisch chunnt de sicher mal der Eurasisch. Tier ghöre bimir zu de Absolute Lieblings Theme. Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - Byträg für z [[Portal:Bible|Portal Bible]] 18:18, 28. Jan. 2021 (MEZ)
:::::Ah, wän du ne zuesätzli Chäschtli, z. B. zue Gschicht, wettsch haa, no muesch es [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Bible&action=edit do] ergänze. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:21, 28. Jan. 2021 (MEZ)
::::::Mersi vil mal.--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - Byträg für z [[Portal:Bible|Portal Bible]] 18:25, 28. Jan. 2021 (MEZ)
:::::::Du wisch doch das sicher [[Benutzer:Holder|Holder]]. Di Gmeini Alroune söll agäblech Ässbar sy we d Fucht ryff isch. I weis das d Alraune giftig isch. Stimmt das das me di Rifi Frucht cha ässe? U der Arabisch Wolf hani mal im Portal Natur u Umwält zu de neue Artikle da. Wyter ytreit hani ne i däm Portal nid. I ha kei ahnig gha wo hi dermit. Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für z [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 18:25, 29. Jan. 2021 (MEZ)
::::::::Hm, des waiß i so spontan au nit, ich deet bi re Gifpflanze aber nit in Artikel schrybe, ass d Beere ässbar sin, wänn des nit ganz aidytig isch. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:31, 29. Jan. 2021 (MEZ)
== InternetArchiveBot ==
Hello, Holder. I am working on fixing InternetArchiveBot bugs. I notice you disabled the bot last year because of there being too many mistakes. Can you describe the mistakes so that I can investigate them? Thank you, [[Benutzer:Harej|Harej]] ([[Benutzer Diskussion:Harej|Diskussion]]) 20:53, 25. Jan. 2021 (MEZ)
:Hi [[Benutzer:Harej|Harej]], about half of the links where the bot used an archive version were wrong, because the link was still correct and the website was reachable. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:59, 26. Jan. 2021 (MEZ)
:: Thank you Holder. That issue (which affected many wikis) should be fixed now; would it be okay if I re-activated the bot and watched it for a bit to make sure the edits are correct? [[Benutzer:Harej|Harej]] ([[Benutzer Diskussion:Harej|Diskussion]]) 06:45, 26. Jan. 2021 (MEZ)
:::Ok, if these problems are fixed, I think we can test the bot once again for a while. Would it be possible to do say 250 edits and then evaluate? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:27, 26. Jan. 2021 (MEZ)
:::: I will run the bot for 250 edits and let you know once it's complete. [[Benutzer:Harej|Harej]] ([[Benutzer Diskussion:Harej|Diskussion]]) 19:53, 29. Jan. 2021 (MEZ)
::::: The bot has now made the test edits, a bit more than you requested. Sorry about that. I will review them for false positives; you are welcome to do so as well. [[Benutzer:Harej|Harej]] ([[Benutzer Diskussion:Harej|Diskussion]]) 23:20, 20. Feb. 2021 (MEZ)
Hello [[Benutzer:Holder|Holder]], have you had a chance to look through the test edits? [[Benutzer:Harej|Harej]] ([[Benutzer Diskussion:Harej|Diskussion]]) 19:13, 9. Aug. 2021 (MESZ)
{{Ping|Holder}} Update? --[[Benutzer:Nintendofan885|Nintendofan885]] ([[Benutzer Diskussion:Nintendofan885|Diskussion]]) 09:25, 29. Okt. 2022 (MESZ)
== Novél sèrvor dèdiê a l'arpetan ==
Bonjorn,
Nos vegnens de crèar un sèrvor Discord dèdiê a l'arpetan, que nos amerians vêre grossir et prospèrar por en fére un veretâbllo pouent de rancârd por los arpitano-parlants et totes les pèrsones entèrèssiêes per la lengoua et la cultura arpetanes.
Se cen vos entèrèsse, il vos sufét d'enstalar sen payér Discord sur voutron computor et/ou sur voutron tèlèfone et de clicar sur lo lim siuvent : https://discord.gg/n35R3eGy por rejuendre imèdiatament lo sèrvor.
Por lo moment, lo sèrvor contint de salons dèdiês a la convèrsacion ècrita (arpetan, dèbutant, entèrnacionâl, politica), a la cultura (musica, litèratura, vidèos, sitos Internet, Vouiquipèdia), a l'aprentissâjo (ressôrses, grafies, frâses du jorn), ux difèrents dialèctos, et pués un salon vocâl.
Châcun est libro d'alimentar los divèrs salons avouéc tuéts tipos de ressôrses en fonccion de lors tèmos rèspèctifs.
Nos serians grôs herox de vos comptar permié nos, voutra éde serêt prèciosa.
Se vos mêtreyéd pas Discord, ôcun coueson, le logicièl est grôs simpllo et nos serens lé por vos guidar pâs a pâs.
En èsperant vos y retrovar d'abôrd.
Cordialament, e viva l'arpetan !
Rafèu de Provença a.k.a. Rafèr de Domba.
== Doppelbelegig vonere Kategorie ==
Sälü Holder i ha e Frag. Dir erwartet i de Kategorie Einzahl. I der Biologie Tier chunnts us däm grund zu nere Doppelbelegig. Der Wolf ghört ja zu de Hünd. D Einzahl dervo wär Hund. Die Kategorie isch aber dür e Huushund beleit. Isch i somene Fall e Kategorie benennig Hünd also e Kategorie Name in Mehrzahl für die Biologischi Familie erloubt oder nid? Bi der Chatz u em Ross chunnts irgendeinisch zum glyche Problem. I ha di Biologischi Familie Hund mal Umschrybend als Kategorie agleit. Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 23:19, 6. Feb. 2021 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], d Näme vu sischtematische biologische Gruppe wie Familie, Ornig, Klasse usw. sin in dr Biology immer in Meezahl un vo dohär sotte au alli unsri Kategorie vu sonige Gruppe in Meezahl syy. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:56, 7. Feb. 2021 (MEZ)
::Also, wänn du eso ebis siisch wie unsri [[:Kategorie:Wirbeldier]]: des isch e Meezaalform! --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:00, 7. Feb. 2021 (MEZ)
:::Sälü Holder wärsch du so nät d Kategorie Singvogel mit der änglische Kategorie Passeri z verlinke i ha das geschter merfach versuecht z ändere i schaffe das aber nid. We mir üs d Kategorie Spatzevögel mit de Singvögle verboue wärde mer problem übercho mit de Schreivögel u de andere Ungergruppe wos bi de Spatzevögel no git wo äbe kei Singvögel sind. U i wär froh we du mir im Artikel Kiritimati mal würtsch luege wiso das da der Punkt nid erschint. I ha für die Syte extra e Vorlag agleit das d Charte Richtig azeigt wird es funktioniert geng no nid so wys sötti. Mersi Gruess --[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 01:19, 11. Feb. 2021 (MEZ)
::::Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], d [[:Kategorie:Singvogel]] isch jetz verschobe uf [[:Kategorie:Singvögel]] un verbunde mit dr [[:en:Category:Passeri]], derzue haan i d [[:Kategorie:Spatzevögel]] wider firigholt un au no gly d [[:Kategorie:Vogel]] uf [[:Kategorie:Vögel]] verschobe. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:34, 11. Feb. 2021 (MEZ)
:::::Sälü Holder jitz muess i di no öppis frage. Gits eigentlech irgent e Filter oder e Syte wo mir der Inhalt vonere Kategorie vonere andere Wikipedia Sprach cha azeige u mer nur die Artikle usspuckt wos e Alemannischi Version derzue git? Die Frag stell i mir scho lang. I verzwyfle scho fasch chly da dran, jede einzel Artikel ufzrüefe u z prüefe öps ne uf Alemannisch git. U i dänke mer geng wider das muess doch eifacher ga. Gruess --[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 22:15, 13. Feb. 2021 (MEZ)
::::::Hm, im Prinzip goht des bstimmt, un zwar mit ere [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Data_access/de Querry-Abfrog uf Wikidata], aber wie des funktioniert haan i kai Ahnig. Do mießtesch villicht emol [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Forum doo nofroge]. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 04:29, 14. Feb. 2021 (MEZ)
:::::::Tuet mer leid Holder aber i ha dyni Antwort devinitiv erscht hüt u das us purluterem Zuefall bim lösche vonere Syte gseh. Mersi vil mal für d Antwort. I ha zersch e mal sälber chly usbrobiert u woni nid bi düre gstige hani im Forum gmäldet. Mal luege was die säge. Sötte si mir chönne säge wi's funktioniert wettisch du das när ou wüsse? Gruess--[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 23:44, 20. Mär. 2021 (MEZ)
::::::::Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], wänn des aifach goht, no schryb doch ebis derzue am Stammtisch. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:52, 21. Mär. 2021 (MEZ)
== Hello and Happy New Year! ==
Sali,
I see that you are still doing a great work everywhere you go! Congratulations!
I hope that you are doing fine. Sorry to write in English... I wish you a happy new year 2021, hoping that everything will improve soon for everyone.
I am now writing to you because I am trying to collect short videos (maximum 15 seconds) of wikipedians in their native language saying a few things freely (the easiest thing is probably introducing oneself and talking about the work/link with Wikipedias or something more creative, displaying monuments, places or elements of your culture/language/region/country) and then wishing in Catalan "Bon aniversari" and/or "per molts anys" (that is "for many years") in order to celebrate the 20th anniversary of the Catalan Viquipèdia. I would be honored and pleased to count on you and let Catalan people know about your language and wikipedia! :) I will tell you more about it if you should be interested. Take real care and have a great week! Gruess! Claudi/[[Benutzer:Capsot|Capsot]] ([[Benutzer Diskussion:Capsot|Diskussion]]) 23:23, 10. Feb. 2021 (MEZ)
== tw.wp ==
Salü Holder. Kannst Du Dir mal bitte tw.wikipedia.org anschauen? Da sollte eigentlich die Hauptseite aufpoppen, aber bei Eingabe von https://tw.wikipedia.org/ im Browser lande ich automatisch auf der nichtexistierenden Seite https://tw.wikipedia.org/wiki/Krataa_Fuforo . Ich kann den Fehler nicht finden. Beste Grüße, --[[Benutzer:Gereon K.|Gereon K.]] ([[Benutzer Diskussion:Gereon K.|Diskussion]]) 21:37, 16. Feb. 2021 (MEZ)
:Hallo [[Benutzer:Gereon K.|Gereon K.]], das liegt daran, dass vor einiger Zeit [https://translatewiki.net/w/i.php?title=MediaWiki:Mainpage/tw&action=history hier auf dem Translatewiki] die Startseite so übersetzt wurde. Die bisherige Startseite ist hier: [[:tw:Main_Page]]. Eigentlich sollte man nun diese Seite verschieben auf den neuen Namen, die Main Page ist aber voll geschützt un da ich mittlerweile kein global admin mehr bin, kann ich das nicht machen.
:{{Ping|WikiBayer}} Könntest du bitte die Seite https://tw.wikipedia.org/wiki/Main_Page auf https://tw.wikipedia.org/wiki/Krataa_Fuforo verschieben? Und bitte auch den Schutz von admin only auf user only setzten. Die tw-wiki hat keine Admins, d. h. niemand kann etwas an der Startseite ändern. Danke und Gruß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 21:51, 16. Feb. 2021 (MEZ)
:erledigt--[[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Benutzer Diskussion:WikiBayer|Diskussion]]) 21:58, 16. Feb. 2021 (MEZ)
::Danke euch beiden! --[[Benutzer:Gereon K.|Gereon K.]] ([[Benutzer Diskussion:Gereon K.|Diskussion]]) 22:28, 16. Feb. 2021 (MEZ)
== File:Heidelberg Mensur.ogv ==
Auf Seite https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Heidelberg_Mensur.ogv könntest du unterstützen damit {{User:AntiCompositeBot/NoLicense/tag|month=February|day=28|year=2021}} das Video nicht löscht/entfernt? Gruß, [[Benutzer:Wname1|Wname1]] ([[Benutzer Diskussion:Wname1|Diskussion]]) 07:50, 4. Mär. 2021 (MEZ)
:Hallo [[Benutzer:Wname1|Wname1]]. Bei dem Video fehlt die Angabe einer [[:commons:Commons:Choosing_a_license|Lizenz]] und da das Video laut Angabe von der Verbindung kommt, wäre es sinnvoll die Freigabe unter dieser Lizenz per Mail an das [[:commons:Commons:OTRS|OTRS-Team]] zu bestätigen. Das musst du mit deinem Account machen, da du die Datei hochgeladen hast. Dann sollte das eigentlich passen. Viele Grüße --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 08:01, 4. Mär. 2021 (MEZ)
== 24.251.26.66 ==
Info: Bei der IP [[Spezial:Byytreeg/24.251.26.66]] handelt es sich um den Crosswiki Spam-Troll der Artikel mit "is a amerikanischa..." anlegt--[[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Benutzer Diskussion:WikiBayer|Diskussion]]) 11:38, 31. Mär. 2021 (MESZ)
:Hi [[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]], danke für den Hinweis. Benutzer der eine dynamische IP ist ist die stabil? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 12:18, 31. Mär. 2021 (MESZ)
::Die nutzt der Troll schon länger siehe Missbrauchsfilter (global) [[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Benutzer Diskussion:WikiBayer|Diskussion]]) 12:52, 31. Mär. 2021 (MESZ)
:::Ok, danke, ich habe die IP mal für ein Jahr gesperrt. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 13:08, 31. Mär. 2021 (MESZ)
== Pietro Axerio ==
Hoi Holder! Vilicht wäisch es scho, vilicht au nööd: Im Originaalmateriaal vom SDS (lueg [https://digital.sprachatlas.ch/scans/?ortlist=IT+5&fblist=#page/41/mode/1up daa]) häts zimli am Aafang Aforismen und Gedicht vom Pietro Axerio, wo de Hotzeköherli 1952 zämeträit hät (alem Aaschy naa i der Originaalschrybig vom Axerio). Äifach für de Fall, das d die emaal wottsch i d Wikipedia übernèè, wos ja scho e paar Sache vom Axerio hät. En liebe Gruez vom --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 10:43, 4. Mai 2021 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:Freigut|Freiguet]], merci vylmol, des haan i nit gwisst. Do lueg i mol, ass i die Sache abschrybe due fir d Wikipedia. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 13:27, 4. Mai 2021 (MESZ)
== co.wiki ==
Hi Holder, there is a small(er) work for Corsican Wikipedia I would like to submit to you : put [[:co:Speciale:TemplateSenzaCategorie|uncategorized templates]] in the [[:co:Categoria:Mudellu|category:templates]].
Can you do it using AWB? Then I will think about subcategories.. Vielen Danken, --[[Benutzer:Jumpy01|Jumpy01]] ([[Benutzer Diskussion:Jumpy01|Diskussion]]) 00:00, 2. Jun. 2021 (MESZ)
:Hi [[Benutzer:Jumpy01|Jumpy01]]. All done. Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:04, 2. Jun. 2021 (MESZ)
== Wikipedia: Ussespiegel ==
Grüzi Holder,
Mir ist aufgefallen, dass Sie meine Cleanup-Änderungen rückgängig gemacht haben.
Leider wurde es keine Notizen hinterlassen, warum.
Könnten Sie mir bitte erklären, warum Sie diese toten Links, die nicht mehr nützlich sind, wiederherstellen?
Danke. <small>nöd signierte Biitrag vom Derf1177</small>
:Hallo [[Benutzer:Derf1177|Derf1177]], solche toten Links sind m. E. durchaus noch nützlich, da man z. B. im Internetarchiv nach diesen früheren Seiten suchen kann. Wenn es dir aber wichtig ist, aktuelle von toten Links zu trennen, könnte man diese auch einfach in einen Abschnitt ganz unten unter dem Stichwort "nicht mehr vorhandenen Seiten" o. ä. schieben. Gruss --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 16:17, 21. Jun. 2021 (MESZ)
== Schwarzwald-Stadion ==
Sälü Holder bi der Saisonale Aktualisiertig hani mit übercho das ds [[Schwarzwald-Stadion]] e Neue Name übercho het. I ha i däm Artikel es bar sache um gschreib u e Neue Abschnit derzue da. I ha gseh das du der Artikel gschribe hesch. Chasch du mir der Gfalle tue u das was i Gschribe ha i di Dialäkt umformuliere. Damit das nid so komisch dönt? I Verschiebe der Artikel de no grad a z rächte ort häre. Da derfür muess i aber zersch platz mache. Grüessli --[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 11:54, 2. Jul. 2021 (MESZ)
== About WPWP 2021 ==
Hi!
In an article, I added a video. https://de.wikipedia.org/wiki/Wasserstoff
You said, "I don't think that this is needed here, see #WPWP: "Only add a photo to an article that has no photo."
But please check the link below. There is a section of the prize category that states we can add video in an article. https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2021
Hope you keep the video in that article.
Thank you!
== Translation request ==
Hello.
Can you translate and upload the article [[:de:Flagge Aserbaidschans]] → [[D Faane vo Aserbaidschan]] in Alemannic Wikipedia? It does not need to be long like the German version.
Yours sincerely, [[Benutzer:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Benutzer Diskussion:Multituberculata|Diskussion]]) 13:23, 4. Aug. 2021 (MESZ)
== UN-Resolution 68/262 ==
Hallo lieber Holder,<br/>
Ich möchte Dich höflichst bitten, den kleinen [[w:simple:United Nations General Assembly Resolution 68/262|Artikel]] (lediglich 5 Sätze) ins Alemannisch zu übersetzen/publizieren. Vielen Dank im voraus und alles Gute!
== [[Spezial:Kaputti_Wyterlaitige|Broken redirects]] deletion in Alemannic Wikipedia ==
Hello! Ready to deleted [[Spezial:Kaputti_Wyterlaitige|broken empty redirects]] from Alemannic Wikipedia (only red links no blue) --[[Spezial:Byytreeg/93.157.169.14|93.157.169.14]] 17:46, 2. Dez. 2021 (MEZ)
:Thanks! I'll have a look on these broken redirects. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 17:59, 2. Dez. 2021 (MEZ)
There is one more redirect, which you can delete an empty redirect. --[[Spezial:Byytreeg/93.157.169.14|93.157.169.14]], 11. Dez. 2021 (MEZ)
== Badische Ständeversammlung – und d Groosshèrzöög ==
Liebe Holder, hoffetli chunt au na en Artikel über s badisch Parlamänt i de Groosshèrzogzyt! :-) En liebe Gruez vom --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 11:55, 3. Dez. 2021 (MEZ) – Und au über d Groosshèrzöög! --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 11:59, 3. Dez. 2021 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:Freigut|Freiguet]], im Rame vum aktuälle Schrybwettbewärb sicher nit, aber ich bii nonig fertig mit allne inträssante Theme us em Badische :-). --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 14:30, 3. Dez. 2021 (MEZ)
== How we will see unregistered users ==
<div lang="de" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hallo!
Du erhältst diese Nachricht, da du Administrator in einem Wikimedia-Wiki bist.
Wenn heute jemand unangemeldet eine Bearbeitung in einem Wikimedia-Wiki vornimmt, zeigen wir dessen IP-Adresse an. Wie viele von euch bereits wissen, werden wir dies in der Zukunft nicht mehr tun können. Dies ist eine Entscheidung der Rechtsabteilung der Wikimedia Foundation aufgrund der Änderung von Normen und Vorschriften zum Datenschutz im Internet.
Statt der IP-Adresse zeigen wir eine maskierte Identität. Als Admin '''wirst du weiterhin auf die IP zugreifen können'''. Es wird auch neue Benutzerrechte für diejenigen geben, die die vollständigen IPs von unangemeldeten Benutzern sehen müssen, um Vandalismus, Belästigung und Spam bekämpfen zu können ohne Admin zu sein. Kontrollierer werden ebenfalls Teile der IP sehen können, auch ohne dieses Benutzerrecht. Wir arbeiten auch an [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|besseren Werkzeugen]] zur Unterstützung.
Wenn du die Seite noch nicht gesehen hast, kannst du [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/de|auf Meta mehr lesen]]. Wenn du sicherstellen möchtest, keine technischen Änderungen in den Wikimedia-Wikis zu verpassen, kannst du [[m:Tech/News/de|den wöchentlichen technischen Newsletter]] [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|abonnieren]].
Wir haben [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|zwei Möglichkeiten vorgeschlagen]], wie diese Identität funktionieren kann. '''Wir würden uns über deine Rückmeldung freuen''', welche Möglichkeit für dich und dein Wiki am besten funktionieren würde, jetzt und in der Zukunft. Du kannst [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|es uns auf der Diskussionsseite wissen lassen]]. Du kannst in deiner Sprache schreiben. Die Vorschläge wurden im Oktober veröffentlicht und wir werden nach dem 17. Januar entscheiden.
Danke.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
19:10, 4. Jan. 2022 (MEZ)
<!-- Nachricht versandt von Benutzer:Johan (WMF)@metawiki durch Verwendung der Liste unter https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(1)&oldid=22532492 -->
== Tialäktfraag ==
Isch «steht» i dym Tialäkt e Pluraalform? I referieren uf ''D Siiger steht fescht!'' :-) LG, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 10:03, 18. Jan. 2022 (MEZ)
:[https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Sitenotice&curid=7622&diff=1005029&oldid=1005023 Ach je], nit emol dr Dialäkt vum Holder isch no ächte Dialäkt ... --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 10:53, 18. Jan. 2022 (MEZ)
::Ja, me wäiss ja nie, s git gspässigi Forme … Schlaane mi ebe grad mit Morfology ume. :-) --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 11:08, 18. Jan. 2022 (MEZ)
== Alemannischi Charte (lang=gsw wird unvollständig usgwertet) ==
Salli Holder,
ich bin jo sit > 10 Johr do nimmi aktiv, hab aber e Problem mit de Wiki-Charte uf Grundlag vu Openstreetmap.
Konkret: S'Kartplugin mit lang=gsw Modul, wo uf d'Sproochversion gsw verwiist, zeigt zwar d'Gwanne uf Alemannisch, aber de Ortsnamme Ebringen un Talhausen uf Hochditsch. Es stoht da aber in Openstreetmap "name:gsw=Dalhpüse" bzw. "name:gsw=Ebringe". Es wird in dere Uflösig ignoriert. Noch seltsamer: Wolfewiler, Pfaffewiler, Ehlischwiler: alles brav uf Alemannisch, wemmer d'Charte separat ufrueft. Sehr seltsam.
Wenn ich aber die Charte ufruef: https://www.osm.ch/lang/ isch alles uf Alemannisch, wo in OSM mit name:gsw taggt isch. Sehr seltsam. Die Wikipedia-Chrate isch eweng aktueller.
Worum wertet des Modul die Sproch falsch us? Irgendei technisches Problem?
Gruess
--[[Benutzer:W-j-s|W-j-s]] ([[Benutzer Diskussion:W-j-s|Diskussion]]) 22:08, 26. Jan. 2022 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:W-j-s|W-j-s]], oh je, vu Open Street Map haan i iberhaupt kai Ahnig. Des Modul bi uns hämer ibernuu us dr dewiki, villicht chasch mol dert noofroge: [[:de:Wikipedia:WikiProjekt Georeferenzierung]]. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:59, 27. Jan. 2022 (MEZ)
== Artikelusszeichnig ==
Solly Holder,
Dyn Artikel [[Eduard August Rübel]] isch jetz als „[[Wikipedia:Bsunders glungeni Artikel|bsundersch glunge]]“ usszeichnet worde! Glückwùnsch ùn en liebe Gruess, --[[Benutzer:Terfili|Terfili]] ([[Benutzer Diskussion:Terfili|Diskussion]]) 13:10, 2. Mär. 2022 (MEZ)
== Laarzaicha-n-ìm Frànzeescha ==
Sàlü Holder,
Ìm Frànzeescha-n-ìsch ìmmer a Laarzaicha vor’m Doppelpunkt un em Froogazaicha. Därf ìch [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Luc_Ravel&curid=83273&diff=1007431&oldid=999280 dia Änderung] ruckgàngig màcha?
Grüass,
[[Benutzer:Mathieu Kappler|Mathieu Kappler]] ([[Benutzer Diskussion:Mathieu Kappler|Diskussion]]) 20:54, 8. Mär. 2022 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:Mathieu Kappler|Mathieu Kappler]], ah, des haan i nit gwisst. Mach s rueig ruckgängig. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 21:34, 8. Mär. 2022 (MEZ)
== Hoi ==
Hoi
== Fribirg ==
Hoi Holder, gitses Tieleggt, wo Fribirg sägid? Die Form chunnt do foor: [[Oskar Saier]], [[Robert Zollitsch]], [[Liste der Klöster in Freiburg im Breisgau]]. Oder litt d u-Taste znööch bi de i-Taste? Liebi Grüez --[[Benutzer:Al-qamar|al-Qamar]] ([[Benutzer Diskussion:Al-qamar|Diskussion]]) 22:43, 10. Mai 2022 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:Al-qamar|al-Qamar]], nai, des lyt an dr Taschtatur. Dankschen und Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:56, 11. Mai 2022 (MESZ)
== Stefanija Turkewytsch ==
Hello Holder, Thanks so much for this Alemannisch article! [[Benutzer:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Benutzer Diskussion:Nicola Mitchell|Diskussion]]) 13:03, 23. Mai 2022 (MESZ)
== Vandal ==
Kannst du bitte die ip verabschieden (mind. 1 Woche) https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Byytreeg/1.43.31.239 [[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Benutzer Diskussion:WikiBayer|Diskussion]]) 13:30, 17. Jul. 2022 (MESZ)
== Borgward ==
@[[Benutzer:Holder|Holder]] Hallo,
Bitte können Sie zu diesem Artikel beitragen, indem Sie Sprachfehler korrigieren, da ich ein wenig Alemannisch-Deutsch spreche, eher ich Deutsch spreche. Fügen Sie auch mehr Inhalt dafür hinzu.
Danke [[Benutzer:SSHTALBI|SSHTALBI]] ([[Benutzer Diskussion:SSHTALBI|Diskussion]]) 06:44, 4. Aug. 2022 (MESZ)
== Toyota ==
@[[Benutzer:Holder|Holder]] Hallo,
Mir ist aufgefallen, dass Sie den Artikel für Toyota in der alemannischen Wikipedia gelöscht haben, da ich Inhalte von einer anderen Seite dieser Wikipedia aus der Mercedes-Benz Gruppe kopiert habe. Da Sie es gelöscht haben, können Sie es mir mit anderen Inhalten, die mit dieser Seite zusammenhängen, erneut erstellen, da ich kein Alemannisch verstehe, sondern nur Deutsch.
Vielen Dank[[Benutzer:SSHTALBI|SSHTALBI]] ([[Benutzer Diskussion:SSHTALBI|Diskussion]]) 17:26, 18. Aug. 2022 (MESZ)
@[[Benutzer:Holder|Holder]] Hallo,
warum löschst du immer wieder diese Seite, die verschiedene Leute erstellen? Auf der alemannischen Wikipedia gibt es eine Seite für Toyota LiteAce und keine Seite für den Haupthersteller. Wenn Sie der Meinung sind, dass es Fehler in der Sprache oder beim Kopieren von verschiedenen Seiten gibt, erstellen Sie sie bitte selbst.
Danke[[Benutzer:SSHTALBI|SSHTALBI]] ([[Benutzer Diskussion:SSHTALBI|Diskussion]]) 08:14, 27. Aug. 2022 (MESZ)
== Übrbländig bi de Froue ==
Sälü @[[Benutzer:Holder|Holder]] i ha e chlyne Hywis im bezug uf d überbländig bi de froue. Ds Wort Opfer wird als Opferi überbländet u we me ds wort dr mal als der schriebt de macht d überbländig deri druus. Grüessli [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 08:44, 19. Sep. 2022 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], mersi fir dr Hiwys, s sott jetz gflick sy. Grueß
::@[[Benutzer:Holder|Holder]] jetzt isch mir grad d Überbländig Mordopferi begägnet.
:::@[[Benutzer:Holder|Holder]] solang i am Sortiere bi sött i dir äuä besser mitteilde we e Kategori bim überblände schwirikeite macht wird. Die hie wird das ufjedefall mache Kategorie:Staatsaghörige vo Trinidad u Tobago. --[[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 19:13, 22. Sep. 2022 (MESZ)
::::Gärn, mäld di rueig, Trinidad u Tobago isch jetz gflickt. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 19:41, 22. Sep. 2022 (MESZ)
:::::Wird i gärn mache @[[Benutzer:Holder|Holder]] danke für ds Flicke. Jetzt hani aber no e anderi bitt a di. Da derfür hani jetzt nid e neue Abschnitt wellen afa. Bi einige Artikle es si leider nid wenigi, hei e Geografischi Aagab. Di Geografischi Agab im rächte obere Egge überdeckt bi fasch allen Artikle wo so öppis hei der Text. [[Flughafen Moskau-Domadedowo]] Das isch nur eis Bispil. Bi der Dütsche Wikipeida befinde sech d Korrdiante vil witerobe. Cha du dir das mal aluege u guge was me da cha mache. Es cha ja nid sy das d Korrdienate der Text unläsbar mache. Vile dank für dyni Arbeit. Gruess [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 01:21, 24. Sep. 2022 (MESZ)
::::::Sali [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]], oh je, du hesch rächt, des Brobläm hämer scho lang. Ich haa mer des au scho aagluegt un kai Grund un au kai Lesig gfunde. Bi dr Dytschsprochige Wikipedia wette si d Koordinate irgendwänn mit ere andere Tächnik in d Artikel yybinde, ich hoff, ass si do mol bal firschicheme un no unser Brobläm au mitglest wird. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 17:17, 25. Sep. 2022 (MESZ)
:::::::@[[Benutzer:Holder|Holder]] hie mal wider e Kategori für di die bruucht gar kei überbländig das e sechs um ne Sachverhalt geit. Kategorie:Eröffnete Seligsprächigsprozäss Gruess u danke [[Benutzer:MerengeManu|MerengeManu]] - <small>Byträg für ds [[Portal:Bible|Portal Bible]]</small> 17:24, 29. Sep. 2022 (MESZ)
== Lohr /Bilder einbinde ==
Hallo @[[Benutzer:Holder|Holder]], hättest du was dagegen wenn ich ein paar weitere Bilder bei dem Artikel Chrysanthema Lohr [[https://als.wikipedia.org/wiki/Chrysanthema]] einbinde?
Viele Herzliche Grüße [[Benutzer:Armin Pangerl|Armin Pangerl]] ([[Benutzer Diskussion:Armin Pangerl|Diskussion]]) 21:28, 5. Nov. 2022 (MEZ)
:Hallo [[Benutzer:Armin Pangerl|Armin Pangerl]], nur zu! Gruß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:30, 6. Nov. 2022 (MEZ)
== Flower of the month ==
I don't know whether you welcome suggestions for your Flower of the Month award, but https://kw.wikipedia.org/wiki/Devnydhyer:Aqchampion has been doing a wonderful job in Kernewek wikipedia over several years in classifying pages. I really value his work, and he is always ready to help with any query. Thank you [[Benutzer:Brwynog|Brwynog]] ([[Benutzer Diskussion:Brwynog|Diskussion]]) 22:33, 19. Jan. 2023 (MEZ)
:Hi [[Benutzer:Brwynog|Brwynog]]. Thank you very much, I am very happy about your suggestion and I will put it on my list. Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:08, 20. Jan. 2023 (MEZ)
== Artikelusszeichnig ==
De Artikel Toni Rothmund isch jetz als "läsig" usszeichnet worde, un de über de Emil Gött als "bsunderscht glunge". Glückwunsch! [[Benutzer:Terfili|Terfili]] ([[Benutzer Diskussion:Terfili|Diskussion]]) 15:27, 13. Feb. 2023 (MEZ)
:Dankschen. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 15:32, 13. Feb. 2023 (MEZ)
== Place for article requests? ==
Hi! I have been checking to see which Germanic languages would be relevant to particular overseas Japanese schools. I found [[:en:Japanese_School_in_Zurich|:en:Japanese School in Zurich]] doesn't yet have articles in Standard German nor in Alemannic German. Is there a place where I can keep a list of article requests for Alemannic German? (there is one other Japanese school in Switzerland, [[:en:Kumon Leysin Academy of Switzerland]], but it is in the Romandie, not the German speaking part)
Thank you, [[Benutzer:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[Benutzer Diskussion:WhisperToMe|Diskussion]]) 05:39, 10. Mär. 2023 (MEZ)
== Wiese(n)tal ==
Hallo Holder, ich sehe, dass du dich besonders auch für südbadisch-alemannische Themen interessierst. Willst Du dir bitte das Thema "Wiesentalbrücke" [[:de:Diskussion:Wiesentalbrücke#Name_der_Br%C3%BCcke|hier]] mal ansehen? Grüsse! Legatorix [[Benutzer:Legatorix|Legatorix]] ([[Benutzer Diskussion:Legatorix|Diskussion]]) 08:10, 16. Apr. 2023 (MESZ)
== Global ban proposal for Piermark ==
Hi! I see you [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Stammtisch&diff=prev&oldid=1035308 deleted] the mass message posted on [[Wikipedia:Stammtisch]] regarding the global ban of Piermark. It's probably not obvious, so I just wanted to let you know that this long-term abuser uses a lot of sockpuppets and made edits on alswiki at least using the following ones: [https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Byytreeg/Radio_Evangelo_Piemonte_88,6_FM_Via_Lein%C3%AC_54_,10155_Torino], [https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Byytreeg/Jean_Plantin_45-3_Route_de_Vourles_69230_Saint-Genis-Laval], [https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Byytreeg/Action_fran%C3%A7aise_Radio_Courtoisie_la_voix_du_Nationalisme_int%C3%A9gral_ou_Maurrassisme], [https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Byytreeg/Arabic_Russia_Today_RT_support_Radio_Gamma_5_Campodarsego_Via_Antoniana66_Shirel_Levi], [https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Byytreeg/%C3%87IRA_TV_DENG_%C3%9B_RENG%C3%8A_%C3%8AZIDXAN%C3%8A], [https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Byytreeg/Radio_BIP_radio_Bisontine,_de_Besan%C3%A7on_noyaut%C3%A9e_par_un_petit_parti_trotskiste_OCT]. The als community might be interested in that global ban proposal. --[[Benutzer:Golmote|Golmote]] ([[Benutzer Diskussion:Golmote|Diskussion]]) 20:12, 4. Mai 2023 (MESZ)
== ''[[Das Markgräflerland]]. Beiträge zu seiner Geschichte und Kultur'' ==
... sett i der alemanische Wikipedia doch en Artikel haa – mäinsch nöd au? {{S|:)}} En liebe Gruez vom --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 13:50, 7. Jun. 2023 (MESZ)
:Jo, scho, aber villicht zerscht emol [[Geschichtsverein Markgräflerland|dr Verain derzue]], oder? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:48, 8. Jun. 2023 (MESZ)
::Uf jede Fall! :-) --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 09:39, 8. Jun. 2023 (MESZ)
== [[:de:Achalm]] ==
Liebe Holder – i hoffe, du bisch zfride ... Und bi de Stadt Reitlenga wiird i emaal voorstelig ... LG, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 13:59, 21. Aug. 2023 (MESZ). – Grad han i gsee, das es die Reitlenger Websyte mit de lätzen Erchlèèrig gaar nüme git (oder versteckt die sich suscht nöimets?). --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 14:04, 21. Aug. 2023 (MESZ) – Ou doch, es git si läider na ... --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 14:22, 21. Aug. 2023 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:Freigut|Freiguet]], dankschen vylmol, ändli het si do mol ebis due ;-)!
:Ich bii im Ibrige die Wuche z Züri. Hättsch du am Frytig iber dr Mittag oder am Nomittag mol Zyt?
:LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 17:22, 21. Aug. 2023 (MESZ)
::Gèèrn über de Mittaag, bi nämli zur Zyt echli im Minus, drum wett i lieber nöd am Namittaag. :-) Fröi mi! --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 17:50, 21. Aug. 2023 (MESZ) – Muesch dänn d Änderig under [[Achalm#Name]] na kontroliere, öb das na markgrööflerisch isch … --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 18:02, 21. Aug. 2023 (MESZ)
:::Guet, basst s so am halber ais zum zmittag? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 11:39, 22. Aug. 2023 (MESZ)
::::Tiptop. --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 15:23, 22. Aug. 2023 (MESZ)
== (PvZ) articles ==
To note that this person is persistent and operates a bot, and I have seen hits in the abuselog for over an hour for every minute. I had to add title blacklist terms to [[w:ab:mediawiki:titleblacklist]] and other places to do preventative measures. I may in the end to something to the global list, though that is my last resort as this is not visibly logged. [[Benutzer:Billinghurst|Billinghurst]] ([[Benutzer Diskussion:Billinghurst|Diskussion]]) 01:24, 2. Sep. 2023 (MESZ)
:Hi [[Benutzer:Billinghurst|Billinghurst]]. Thank you very much for your advice. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:39, 2. Sep. 2023 (MESZ)
== Mobili aasicht vo de Meischt gläsene Artikel i de Alemannische Wikipedia ==
Sali Holder, jo do han i jetzt a frog. Die mobili Aasicht (also uf em Mobiltelefon) vo de Meischt gläsene Artikel in dr Alemannische wikipedia beschribt die Artikel als söttigi vo de Albanische wikipedia. Ich ha [[c:File:Am_meisten_gelesen_in_der_Alemannischen_Wikipedia.jpg|do en screenshot]] bigfüegt. Welsch wie me das ka repariere? Wenn nit, könnte mer au en Aatrag bi der Wikimedia CH stelle han i dänggt. E liebe Gruess, [[Benutzer:Paradise Chronicle|Paradise Chronicle]] ([[Benutzer Diskussion:Paradise Chronicle|Diskussion]]) 22:47, 6. Sep. 2023 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:Paradise Chronicle|Paradise Chronicle]], oh je, des chene mir do nit flicke. Des lyt dodra, ass dr Code ''als'' in dr ISO Norm 639 fir (Toskisch-)Albanisch stoht un ebe nit fir s Alemannisch, un die mobil Aasicht uf irged e Code-Lischt zuegryft, wu d ISO derhinter lyt. Wikimedia CH het do aber nyt dermit z due, do mießt me an d Programmierer bi dr Wikimedia Foundation z San Francisco. Wu findet me dänn die Lischt vu dr maischt gläsene Artikel in dr mobile Aasicht? LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 04:11, 7. Sep. 2023 (MESZ)
::Also uf mim Mobiltelefon isches eso. Lueg e mol bi dim nooch. Eifach d'Wikipedia app installiere und denn unter Meine Sprachen au die Alemannischi aawähle. E liebe Gruess [[Benutzer:Paradise Chronicle|Paradise Chronicle]] ([[Benutzer Diskussion:Paradise Chronicle|Diskussion]]) 16:17, 7. Sep. 2023 (MESZ)
:::Das het sich denn immer nonig g'änderet. Finds e biz komisch. Ich han Wikimedia CH sicher zweimal gschriibe und eimol au em Hauptsitz in San Francisco. Irgendwie hets do glaub es Kommunikationsproblem. Sie könnte jo wenigstens antworte und schriibe dass es grad käi Priorität het. [[Benutzer:Paradise Chronicle|Paradise Chronicle]] ([[Benutzer Diskussion:Paradise Chronicle|Diskussion]]) 08:39, 31. Jan. 2024 (MEZ)
::::Jo nu, do het schyns nit emol e Antwort Prioritet ... --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 08:54, 31. Jan. 2024 (MEZ)
== [[User:Nightgsvra5613]] ==
Good day, please check and [[Special:Nuke/Nightgsvra5613|nuke]] the contribs if needed. Thanks. [[Benutzer:Minorax|Minorax]] ([[Benutzer Diskussion:Minorax|Diskussion]]) 07:41, 23. Sep. 2023 (MESZ)
:[[User:Njufga|this as well]]. [[Benutzer:Minorax|Minorax]] ([[Benutzer Diskussion:Minorax|Diskussion]]) 07:43, 23. Sep. 2023 (MESZ)
== Alarmschtufè Rot ==
Salli Holder, irgendèn Bot odder Offender odder suscht èn Schäreschliifer hèt übber Nacht èn Huufè Fake-Artikel neu erschtellt. D Artikel sin in Änglisch vofasst un enthaaltet XML-Code o.ä. Dõdemit isch è Mittel-Ryysè-Buff entschtandè.
Chasch Dr sèll èmòl aaluègè un evtl. übber dè Stammtisch odder so dè Status Quo dokumentyrè ? Villmòl Merci für s Troubleshooting. --[[Benutzer:Fideli|fideli]] ([[Benutzer Diskussion:Fideli|Diskussion]]) 08:00, 23. Sep. 2023 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:Fideli|fideli]], des isch e Troll, wu scho syt lengerem in allne metglige Sprochversionen sonigi Artikel uf Änglisch aalait. Au scho ne baar mol bi uns. Per Masseleschig cha mer eso ebis aber mit zwai Klick lesche. Vo där: kai Grund zur Sorg. Hesch gsää, ass mir am Stammtisch e Dräffe im Novämber blane? Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 10:56, 24. Sep. 2023 (MESZ)
::::Wo s nit efange überall Troll hèt... Stammtisch han i gsää, weiß bloß nit, ob's mir gluschtet.
::[[Benutzer:Fideli|fideli]] ([[Benutzer Diskussion:Fideli|Diskussion]]) 19:41, 24. Sep. 2023 (MESZ)
== Schwäbische Juden ==
Morom?
I fend, so a groaße Endrong sodd ma dischkudiera! AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 15:11, 26. Sep. 2023 (MESZ) AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 15:11, 26. Sep. 2023 (MESZ)
: Oh des duet mer laid, des isch natyrli ne Versää gsii, ich haa nume welle di fählerhafte Dateioptione („mini“) us dr Gallery welle lesche, haa die Leschig jetz ruggängig gmacht. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 15:26, 26. Sep. 2023 (MESZ)
:: Schao reachd. Dankschöö. Mid 83 ond weil e andre Prioridäda han, bin I nemme so up-to-date ! Gruaß AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 15:45, 26. Sep. 2023 (MESZ)
:::Oha, 83 isch jo au ne stolz Alter. Do winsch i dir vor allem gueti Gsundhait! Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]])
== [[Spezial:Byytreeg/UKihbvfa]] ==
Braucht offenbar Hilfe beim lesen. Bitte den Benutzer mit dem Leserecht ausstatten. Ist bis jetzt [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Spezial:Missbruchsfilter-Logbuech&wpSearchAction=any&wpSearchActionTaken=&wpSearchFilter=global-300&wpSearchImpact=0&wpSearchPeriodEnd=&wpSearchPeriodStart=&wpSearchTitle=&wpSearchUser=UKihbvfa&offset=&limit=2500 1961 mal] gescheitert. [[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Benutzer Diskussion:WikiBayer|Diskussion]]) 16:44, 26. Sep. 2023 (MESZ)
:Ist jetzt gesperrt, danke für den Hinweis. Sehen wir uns eigentlich in Linz? Gruß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:58, 26. Sep. 2023 (MESZ)
::Ja, bin dabei. [[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Benutzer Diskussion:WikiBayer|Diskussion]]) 19:50, 26. Sep. 2023 (MESZ)
:::Schön, dann bis Freitag! --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 19:56, 26. Sep. 2023 (MESZ)
::::[[Benutzer:Gsrtgsry]] der Depp ist wieder da, bitte auch Diskussionsseite dichtmachen. [[Benutzer:WikiBayer|WikiBayer]] ([[Benutzer Diskussion:WikiBayer|Diskussion]]) 11:15, 27. Sep. 2023 (MESZ)
== 20 Jahre alemannische Wikipedia ==
Hallo @[[Benutzer:Holder|Holder]], du hast kürzlich an Wikimedia CH geschrieben. Ich habe geantwortet. Könntest du mir bitte Bescheid geben, ob dir mein Vorschlag zusagt? Weil das alles eine gewisse Vorbereitung braucht, wäre es gut, bald von dir zu hören.
Herzliche Grüsse
Kerstin von WMCH [[Benutzer:Kerstin Sonnekalb (WMCH)|Kerstin Sonnekalb (WMCH)]] ([[Benutzer Diskussion:Kerstin Sonnekalb (WMCH)|Diskussion]]) 19:56, 9. Okt. 2023 (MESZ)
:Liebe [[Benutzer:Kerstin Sonnekalb (WMCH)|Kerstin]], vielen Dank, ich habe dir eine Mail geschrieben. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:33, 10. Okt. 2023 (MESZ)
== (g)freid mi ==
I (g)frei me sehr, dass'd mei Idee guud gfunne haosch un uf [[:hu:Szerkesztő:Eino81/Novellám_számiul#Ich_(alemann_változat)]] des Tekschtele grschriewe.
Bleibt die Fraog:
:Wie kennt mer des hu-Projeggd sichtbar uff die Wikipedias verlinge, speziell von de Regionalsprache? N kurze Artiggel ? Wers wert. Prädikat Kulturell wertvoll.
Mit mei'm Fußgaängerschwäbisch kann ich auf dem als-WP nix schreiben. GRUß ! [[Benutzer:MistaPPPP|MistaPPPP]] ([[Benutzer Diskussion:MistaPPPP|Diskussion]]) 18:07, 28. Okt. 2023 (MESZ) [[:de:Benutzer:MistaPPPP]]
== Ich verstehe diese Sprache nicht so gut. Ist es eine mischlinge Sprache? ==
Teilweise gibt es einige deutsche Wörter. [[Benutzer:Gologmine|Gologmine]] ([[Benutzer Diskussion:Gologmine|Diskussion]]) 16:35, 20. Dez. 2023 (MEZ)
:Hi [[Benutzer:Gologmine|Gologmine]]. Alemannic is a group of [[:en:Dialect#Dialect_as_linguistic_variety_of_a_language|dialects]] of the German Language. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 20:37, 20. Dez. 2023 (MEZ)
::аан заза [[Benutzer:Gologmine|Gologmine]] ([[Benutzer Diskussion:Gologmine|Diskussion]]) 11:13, 21. Dez. 2023 (MEZ)
::Миний Герман хэл өөрт чинь таалагдсангүй юу? Би Англи хэл муу чадна. харамсалтай байна [[Benutzer:Gologmine|Gologmine]] ([[Benutzer Diskussion:Gologmine|Diskussion]]) 16:37, 21. Dez. 2023 (MEZ)
:::Ach, ich finde es einfach höflicher, Menschen, deren Muttersprache nicht Deutsch ist, u. U. in Englisch zu antworten, damit wollte ich nichts über deine Deutschkenntnisse aussagen. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 17:40, 21. Dez. 2023 (MEZ)
== Vandale ==
Moin Holder, ich wäre dir sehr dankbar, wenn du [[Spezial:Byytreeg/91.23.86.184]] sperren könntest. LG, [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Benutzer Diskussion:TenWhile6|Diskussion]]) 08:19, 12. Mär. 2024 (MEZ)
:Hallo [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]], vielen Dank, ist erledigt. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 08:22, 12. Mär. 2024 (MEZ)
:: S Problem bei IP-Adressa isch, dass mr se oifach ibr da Router ändra kaa. Gruaß AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 08:35, 13. Mär. 2024 (MEZ)
:::Do hesch rächt, wäg däm duen i IP au als nume fir ai Dag speere, lenger loont nit. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 08:52, 13. Mär. 2024 (MEZ)
:::Moin Holder, ich hätte da mal eine Frage… mein Skript [[m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] soll auf jedem Wiki, auf dem Global Sysops keine Rechte haben, die Möglichkeit bieten, vandalierende Benutzer / IP-Adressen zu melden. Dies soll SWMT-Mitgliedern die Suche nach Ansprechpartnern vereinfachen. Soweit ich weiß, hat alswiki weder GS aktiviert noch existiert eine VM.
:::Daher folgende Frage/Bitte: Könnte so eine Seite eventuell eingerichtet werden? LG, [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Benutzer Diskussion:TenWhile6|Diskussion]]) 12:21, 24. Apr. 2024 (MESZ)
::::Hallo [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]], hiermit eingericht: [[Wikipedia:Vandalismusmeldung]]. Wir können das ja hier gerne mal testen, ob es hilfreich ist. Gruß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 13:22, 24. Apr. 2024 (MESZ)
:::::Danke dir. Ich baue die Seite dann heute oder morgen in das Skript ein. [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Benutzer Diskussion:TenWhile6|Diskussion]]) 13:29, 24. Apr. 2024 (MESZ)
:::::Magst du bitte noch [[de:Vorlage:Benutzer]] und [[de:Vorlage:Artikel]] in dieses Wiki importieren? Ich würde die alswiki-VM dann im Skript einfach exakt nach dewiki-Vorbild konfigurieren. [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Benutzer Diskussion:TenWhile6|Diskussion]]) 23:16, 25. Apr. 2024 (MESZ)
::::::Hallo [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]], ich habe die beiden Vorlagen nun auch hier angelegt mit demselben Inhalt wie auf dewiki. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 20:29, 3. Mai 2024 (MESZ)
:::::::Es funktioniert, herzlichen Dank für die Unterstützung! [[Benutzer:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Benutzer Diskussion:TenWhile6|Diskussion]]) 22:07, 3. Mai 2024 (MESZ)
== Romanischti ==
Hoi Holder. Säg äinisch, häisst das bi diär tatsächlich «[[Romanistik|Romanischti]]», wiä dui das bim [[Bruno Epple]] vor Jaarä [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Bruno_Epple&diff=prev&oldid=350620 iträid] hesch? Fir mich wäär ä Romanischti eender ä Froi, aber äifach äsoo wett ichs nid korrigiärä. – Mid ämä Friäligsgruäss --[[Benutzer:B.A.Enz|B.A.Enz]] ([[Benutzer Diskussion:B.A.Enz|Diskussion]]) 10:27, 5. Apr. 2024 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:B.A.Enz|B.A.Enz]], du hesch rächt, gmaint isch natyrli ''Romanischtik'', dankschen fir där Hiwys. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 11:51, 5. Apr. 2024 (MESZ)
== [[user:TaxonBot]] ==
Hallo Holder, vergibst Du TaxonBot für den Hauptseiten-Purge-Job ein Botflag bitte? Danke sehr, [[Benutzer:Doc Taxon|Doc Taxon]] ([[Benutzer Diskussion:Doc Taxon|Diskussion]]) 11:19, 21. Apr. 2024 (MESZ)
:Hallo [[Benutzer:Doc Taxon|Doc Taxon]], ist [https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:Logbuech?type=rights&user=&page=Benutzer%3ATaxonBot&wpdate=&tagfilter=&subtype=&wpFormIdentifier=logeventslist erledigt]. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 12:56, 21. Apr. 2024 (MESZ)
::von meiner Seite aus funktioniert das auch schon. Wenn Du da Unregelmäßigkeiten bemerkst (nicht aktualisierte Bestandteile), gib Bescheid. Liebe Grüße, [[Benutzer:Doc Taxon|Doc Taxon]] ([[Benutzer Diskussion:Doc Taxon|Diskussion]]) 13:28, 21. Apr. 2024 (MESZ)
== <span lang="de" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Erinnerung: Stimm jetzt über die Mitglieder des ersten U4C ab</span> ==
<div lang="de" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|Diese Nachricht liegt auf Meta-Wiki auch in weitere Sprachen übersetzt vor.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Liebe:r Wikimedianer:in,
du erhältst diese Nachricht, weil du dich zuvor am UCoC-Prozess beteiligt hast.
Das ist eine Erinnerung daran, dass die Abstimmungsphase für das Koordinationskomitee des universellen Verhaltenskodex (U4C) am 9. Mai 2024 endet. Auf der [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Wahlseite im Meta-Wiki]] könnt ihr mehr über die Wahl und die Wahlberechtigung erfahren.
Das Koordinationskomitee des universellen Verhaltenskodex (U4C) ist eine globale Gruppe, die sich für eine gerechte und konsequente Umsetzung des UCoC einsetzt. Communitymitglieder waren eingeladen, sich für das U4C zu bewerben. Mehr Informationen über das U4C und seine Aufgaben sind in [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|der U4C-Satzung]] zu finden.
Bitte teile diese Nachricht mit Mitgliedern deiner Community, sodass sie sich auch beteiligen können.
Für das UCoC-Projektteam<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 01:15, 3. Mai 2024 (MESZ)
<!-- Nachricht versandt von Benutzer:RamzyM (WMF)@metawiki durch Verwendung der Liste unter https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list&oldid=26721206 -->
== Wikidata Wikipedia:WikiProject Cities ==
Hallo Holder,
Du hast ja das plattdüütsche [[:nds:Wikipedia:Wikiprojekt Öörd|Wikiprojekt Öörd]] bei Wikidata zu [[d:Q5497514]] hinzugefügt. Hat das einen bestimmten Grund? Das englische Wikiproject Cities finde ich, ist nicht so recht das beste "Match". So sind auch die Interlinks zu ein paar anderen Ortsprojekten in Regional- und Minderheitensprachen verloren gegangen, für uns am wichtigsten zum Beispiel das Projekt auf der nedersaksischen Wiki. Das habe ich aber auf Wikidata hinzugefügt.
Viele Grüße aus dem Norden der deutschen Regionalsprachen- und Dialektwikis! [[Benutzer:Flaverius|Flaverius]] ([[Benutzer Diskussion:Flaverius|Diskussion]]) 11:14, 12. Jul. 2024 (MESZ)
:Hallo [[Benutzer:Flaverius|Flaverius]] , das hatte keine tieferen Grund, ich hatte das halt einfach irgendwie verknüpft, du kannst das jederzeit so ändern, wie es dir sinnvoller erscheint. Viele Grüße aus dem Südwesten. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 13:54, 12. Jul. 2024 (MESZ)
== Artikel [[Gerhard Götz (Weinbaufachmann)]] ==
Hallo Holder,
warum hältst du dich nicht an die Regelungen unter [[WP:RU#Urheberrächt]]? Gruß [[Benutzer:Rosenzweig|Rosenzweig]] ([[Benutzer Diskussion:Rosenzweig|Diskussion]]) 22:55, 12. Jul. 2024 (MESZ)
:Hallo [[Benutzer:Rosenzweig|Rosenzweig]], war keine Absicht, ich war einfach noch nicht fertig, jetzt habe ich die Vorlage mit dem Übersetzungshinweis eingefügt [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Gerhard_G%C3%B6tz_(Weinbaufachmann)&diff=prev&oldid=1057828]. Gruß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:50, 13. Jul. 2024 (MESZ)
== Änderung ==
Hi Holder,
nix gohd mai! Blos d de:WP vrhäld se no normal - isch des blos bei mir aso? AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 08:16, 6. Sep. 2024 (MESZ) AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 08:16, 6. Sep. 2024 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:Avernarius|Avernarius]], bi mir git s kai Probläm. Aber mänkmol dien si halt ebis an dr Software ändere, un no isch d Datebank fir e baar Minute gsperrt. Git s denn bi dir allno Probläm? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 09:46, 6. Sep. 2024 (MESZ)
:Dr ganze Kopf vo dr Awzte isch weg AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 07:29, 7. Sep. 2024 (MESZ) AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 07:29, 7. Sep. 2024 (MESZ)
::`Was maisch du mit 'Awzte'?
::Wänn du Probläm hesch mit eme neie Design vu dr Wikipesia (d dewiki het des nit), no chasch fir dii uf [[Spezial:Ystellige#mw-prefsection-rendering]] s alt design (Vector 2010) yystelle. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 08:27, 7. Sep. 2024 (MESZ)
::En dr fr:WP hod's s gleich Problem geba, do muaß e abr d'alt Versioo nemma! AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 08:14, 10. Sep. 2024 (MESZ)
::Danke. Des 'Awzte' war a Typo. AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 07:38, 10. Sep. 2024 (MESZ)
== Noochricht ==
Sàlut!
Ich hàb keni Mail bikumme. Ich weiss nit emols meh, wel e-Adress vun mr àn dr Funktion verbunde-n-ésch. Sichr e gànz àlti... Un jetz? -- [[Benutzer:Stephele|Stephele]] ([[Benutzer Diskussion:Stephele|Diskussion]]) 12:43, 22. Sep. 2024 (MESZ)
P.S.: Un ich weiss nit, wi mr do signiert!
- Ah - `S geht otomàtisch!
:Sali Stephele, kai Problämn, ich haa dir nume gschribe, ass es villicht e Dräffe im Novämber git, villicht im Elsass, lueg mol [[Wikipedia:Stammtisch#Novämberdräffe?|do]]. Weli Mailadräss mit dym Konto verchnipft isch, chasch [[Spezial:Ystellige|doo]] nooluege. Grueß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:06, 22. Sep. 2024 (MESZ)
== Zruggsetze vo minere Syte-Verschiebig ==
Hello Hodler,
I recently moved the page "[[Liechtensteinerisch]]" to "[[Liachtaschtänerisch]]" to align the title with the URL, as there was a clear inconsistency between the two. However, I noticed that you reverted this change. Could you kindly explain the reason for this reversal and on what rule or guideline this decision is based? At the very least, a redirect from the other name would help users find the article more easily. Looking forward to your response.
Regards — '''[[Benutzer:Baidax|Baidax]]''' <sup>[[Benutzer Diskussion:Baidax|💬]]</sup> 12:58, 24. Okt. 2024 (MESZ)
:Hi Baidax, as there are different language varieties and also different orthographic systems in Alemannic, we have decided many years ago that all articles should all be listed under a standard german lemma. Forwarding in the different language varieties is not desired. Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 14:52, 24. Okt. 2024 (MESZ)
::Thank you for your answer and explanation, Holder. However, I remain convinced that this does not help accessibility and adds confusion, especially when the title is eventually changed and the URL title does not appear. The way linguistic versions with the same issue (Ligurian, Norman, Picard, etc.) work is that they specify the linguistic variety in which the article is written and maintain the correspondence between the URL and the title (even when there are multiple possible spellings). — '''[[Benutzer:Baidax|Baidax]]''' <sup>[[Benutzer Diskussion:Baidax|💬]]</sup> 16:42, 24. Okt. 2024 (MESZ)
:::Many thanks for your perspective. You know, we have already discussed this question several times, but so far we are not convinced of other solutions. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:36, 24. Okt. 2024 (MESZ)
::::Such proposal stem from ah kind of thinking, quite opposite to the roots of regional Wikipedias. Unfortunately some Wikipedians try again and again, to force others into their way of thinking, instead of respecting others, and - if having different views - not asking BEFORE modifying in areas they aren't familiar with. AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 07:59, 25. Okt. 2024 (MESZ)
== Unused files ==
Hello! You have uploaded [[:Datei:Zedler-Pokal 1.JPG]] and [[:Datei:Zedler-Pokal 2.JPG]] that are not in use. Were they meant as user page images or for use in an article? If there are article about any of you perhaps you can add a wiki-link? If the files are no longer relevant perhaps they could be deleted? [[Benutzer:MGA73|MGA73]] ([[Benutzer Diskussion:MGA73|Diskussion]]) 21:01, 29. Okt. 2024 (MEZ)
:Why should we delete them? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:57, 30. Okt. 2024 (MEZ)
::If they are not usable and are not likely ever to be used they are of no use to Wikipedia. But if a good description is added the files may be usable somewhere. Especially if they are moved to Commons and added to a relevant category. --[[Benutzer:MGA73|MGA73]] ([[Benutzer Diskussion:MGA73|Diskussion]]) 20:25, 30. Okt. 2024 (MEZ)
:::I don't share your view that images are of no use to Wikipedia if they are not included on pages. But of course you can move them to Commons. Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 20:30, 30. Okt. 2024 (MEZ)
:::: Files can also be of use if they are in a relevant category. For example if it is a Wikipedia meetup. But if the description or categories does not explain what or who is on the photos then the chance anyone will benefit from the photos are very low. That is why I suggested to add wiki links so people will know. --[[Benutzer:MGA73|MGA73]] ([[Benutzer Diskussion:MGA73|Diskussion]]) 20:42, 30. Okt. 2024 (MEZ)
::::: Stimmt scho, Holder, die Bilder setted na Kategorye zueggoordnet wèèrde. En Gruez, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 21:08, 30. Okt. 2024 (MEZ)
::::::I've moved the files to Commons and deleted the local uploads. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:51, 31. Okt. 2024 (MEZ)
::::::: I noticed the files on Commons are categorized very nicely :-)
::::::: I also noticed that [[Template:NowCommons]] put files in [[:Kategorie:Wikipedia:Lösche]]. If files moved to Commons are not deleted perhaps change the category to "NowCommons" or make a telplate like [[:en:Template:Keep local]] to add on the files that are not deleted locally. --[[Benutzer:MGA73|MGA73]] ([[Benutzer Diskussion:MGA73|Diskussion]]) 13:38, 31. Okt. 2024 (MEZ)
::::::::Griaß Gott MGA73,
::::::::mir send en dr allemannischa Wikipedia! S isch guadr Brauch, en jedr Wikipedia dia Schbroch z nemma, mo drzua ghairt.
::::::::Hi MGA73,
::::::::rhia is the allemannic Wikipedia. Usually for communication in a Wikipedia the appropriate language should be used AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 07:20, 1. Nov. 2024 (MEZ)
:::::::::Mir mien do nit päpschtliger wie dr Papscht sy. If the colleague asks me in English, I will answer in English as well. Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 09:46, 1. Nov. 2024 (MEZ)
== Bitte um Die Löschung meiner Benutzerseite ==
Lieber Holder,
ich wünsche die Löschung meiner Benutzerseite.
[[Benutzer:Blidfried]]
Vielen herzlichen Dank
Blidfried [[Benutzer:Blidfried|Blidfried]] ([[Benutzer Diskussion:Blidfried|Diskussion]]) 18:15, 9. Nov. 2024 (MEZ)
== Featured articles in kleinen Wikis ==
Lieber Holder!
Eine Frage an dich als "Kleine-Wikis-Experte".
Wir haben zur Zeit eine annonyme englsich schreibende IP ([[:nds:Spezial:Bidrääg/90.154.71.206]]) in der plattdeutschen Wiki, die zahlreiche Änderungen an den Seiten [[:nds:Wikipedia:Uns Beste]] un [[:nds:Wikipedia:Utwählt Artikel dissen Maand]] vorgenommen hat und vorschlägt unsere Kategorie für ''featured articles'' "Uns Beste" wieder ins Leben zu holen (siehe [[:nds:Wikipedia:Ik bruuk Hülp#Uns Beste (Featured articles)]])
Da zur Zeit nur ich und Eastfrisian aktiv sind, sehe ich nicht die Kapazitäten "Uns Beste" mit den bisherigen Kriterein und Wahlverfahren wieder ins Leben zu holen. In der alemannischen Wiki läuft es gut mit den "läsigen" un "bsunders glungeni Artikel". Weißt du wie die Wahl in anderen kleinen Wikis läuft, die wie wir im Moment nur wenige aktive Benutzer haben? Entscheiden dort einfach Admins welche Artikel sie auszeichnen oder wie läuft das?
Viele Grüße aus der plattdeutschen Wiki [[Benutzer:Flaverius|Flaverius]] ([[Benutzer Diskussion:Flaverius|Diskussion]]) 11:27, 12. Nov. 2024 (MEZ)
:Hallo [[Benutzer:Flaverius|Flaverius]], es gibt da keine projektübergreifenden Vorschriften, wie Entscheidungen zu Featured Articles getroffen werden müssen (im Gegensatz zu Adminwahlen). Das könnt ihr wenigen Aktiven in der plattdeutschen Wikipedia völlig selbstständig entscheiden. Dazu benötigt es auch keine Adminrechte. In anderen kleinen Sprachversionen, die ähnlich wenige Aktive haben, gibt es meinem Eindruck nach meist gar keine solchen Artikelauszeichnungen. Aber warum solltet ihr da nicht einen eigenen Weg gehen. Diese Regeln, die bei euch mal erstellt wurden, sind ja nicht in Stein gemeißelt und können von euch jederzeit geändert werden, so wie es für euch passend ist. Viele Grüße und viel Erfolg dabei! --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:39, 12. Nov. 2024 (MEZ)
::Okay vielen Dank! Mal sehen, was mit unseren begrenzten Resoourcen möglich ist. Schön wär's ja, wenn die plattdeutsche Wiki nach so langer langer Zeit auch einige "featured articles" bekommt. Ein paar gute Artikel verstecken sich ja bei uns. [[Benutzer:Flaverius|Flaverius]] ([[Benutzer Diskussion:Flaverius|Diskussion]]) 19:34, 12. Nov. 2024 (MEZ)
== Wikihistory-Kram ==
Kannst du bitte bei Gelegenheit [[:de:Benutzer:Wurgl/WikiHistory.js]] nach [[Benutzer:APPER/WikiHistory.js]] kopieren. Das Ding hab ich um alles außer BNR und Diskussionsseiten erweitert. Danke. --[[Benutzer:Wurgl|Wurgl]] ([[Benutzer Diskussion:Wurgl|Diskussion]]) 16:00, 19. Dez. 2024 (MEZ)
:Hallo [[Benutzer:Wurgl|Wurgl]], ist erledigt. Gruß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:33, 19. Dez. 2024 (MEZ)
== Doppelartikel ==
Sàlü,
M'r hann a Doppelàrtìkel [[Arrondissement Val-de-Briey]] (wuni grààd ärschtällt hàà) un [[Arrondissement Briey]] (dr ehamooliga Nàmma). Kààsch ainer vu da baida leescha?
Märsi [[Benutzer:Mathieu Kappler|Mathieu Kappler]] ([[Benutzer Diskussion:Mathieu Kappler|Diskussion]]) 17:26, 16. Jan. 2025 (MEZ)
:Kai Problem, ich haa us em alte Artikel mol e Wyterlaitig drus gmacht. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:09, 16. Jan. 2025 (MEZ)
::Un jetz per Versionzämefierig zämedue. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 19:40, 16. Jan. 2025 (MEZ)
== File Mover uf Commons ==
Salü Holder
Wie ich gshe bisch du hie Admin und mir kenned üs scho vo deWP. I bi hie eigetli numme im Sinn vo Commons tätig, entweder per Script oder mängisch halt manuell au am Bilder tuusche. Wärs dir ned möglich, das du min Account hoochstuffe chöntsch? Denn müend er mini Biiträg künftig au nümme zersch checke. Darfsch sälbserständlich au nei säge, denn muess i halt zerscht meh Biiträg leischte. Liebi Grüessli us der Schwiiz. [[Benutzer:Ziv|Ziv]] ([[Benutzer Diskussion:Ziv|Diskussion]]) 16:26, 17. Jan. 2025 (MEZ)
:[[Datei:Dancer in Sari.jpg|mini|100px|häb dank!]]
:Merci viu mau, du bisch e Schatz. E schööns Wucheend. [[Benutzer:Ziv|Ziv]] ([[Benutzer Diskussion:Ziv|Diskussion]]) 16:53, 17. Jan. 2025 (MEZ)
::Sali Ziv, gäärn gschää, dir au e scheen Wuchenänd. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 17:11, 17. Jan. 2025 (MEZ)
== Proxi ==
Hoi Holder: Du, was isch e Proxi-Speerig? Mer händ da en IP, wo alewyl wider wandaliert, aso schynts e feschti IP, käini, wo all Taag änderet. En Gruez vom --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 14:13, 25. Feb. 2025 (MEZ)
:Sali Freiguet, was gnau mainsch? Wel isch denn die fescht IP? Där Vandal het doch ab un zue amig e neii. Un was het des mit Proxys z due? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 16:38, 25. Feb. 2025 (MEZ)
::Lueg daa: [[Spezial:Byytreeg/178.197.206.229]]. Wämmer speert, gits irged e Wariante mit «Proxy»: ''IP-spezifischi Sperrgründ. Proxy, wäge Vandalismus vo einzelne Benutzer lengerfrischtig gsperrt'' – und die häsch duu vor Churzem emal pruucht. --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 16:55, 25. Feb. 2025 (MEZ)
:::Ah so, s git e Regle vu dr WMF, ass me nit mit uffige Proxys derf editiere, lueg [[:meta:No_open_proxies/de]]. IPs mit uffige Proxys solle zum Schutz vu dr Wikipedia alli diräkt gesperrt wäre, egal was si mache. Sälle Sperrgrund chasch aber rueig au nee, isch halt fir wämer e IP lenger sperrt. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 17:05, 25. Feb. 2025 (MEZ)
== Kategorie:Benutzer uss Lieschtel ==
Hoi Holder: Under de ''Kategorie:Benutzer uss dr Nordweschtschwiiz'' schynt d ''Kategorie:Benutzer uss Lieschtel'' ändloos z sy. Was isch daa lätz? LG, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 10:38, 17. Mär. 2025 (MEZ)
:Des isch dohär chuu, ass sälli Vorlag in dr Kategori yybunde gsii isch, ich haa si jetz mol uusegnuu. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 17:18, 17. Mär. 2025 (MEZ)
::Ah – merci! --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 17:42, 17. Mär. 2025 (MEZ)
==[[Alemannische Vogelnamen|Alemannischi Fogelnäme]]==
Hoi Holder, i ha de Artikel noi aaglait. chasch Du bitte emole im Aafang bi de Iilaitig öberprüeffe. öb da mit de Tielekt ase stimmt. Di noi Versioon isch müesamm zom schaffe. Wie chamer z.B. di rooti Deppelini uuschalte. Wiso chunnt die inere Sprooch wo kai gregleti Schriibig hett? --[[Benutzer:Al-qamar|al-Qamar]] ([[Benutzer Diskussion:Al-qamar|Diskussion]]) 12:45, 29. Mär. 2025 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:Al-qamar|al-Qamar]], ich haa allno Vector 2010 yygstellt un nit di nei Version. Was gnau mainsch mit ''di rooti Deppelini''? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 13:07, 30. Mär. 2025 (MESZ)
::Bi meer werd jedes Wort root underwelelet, wenns faltsch gschriben isch :-( --[[Benutzer:Al-qamar|al-Qamar]] ([[Benutzer Diskussion:Al-qamar|Diskussion]]) 18:44, 30. Mär. 2025 (MESZ)
:::Ah stimt, des het s au bi mir, au in dr alte Yystellige. Ich glaub, do muesch mol uf dr dewiki noofroge, villicht do [[:de:WP:FZW]]. S cha aber au syy, ass des gar nyt z due het mit dr Wikipedia un aifach vu dr automatische Rächtschrybbriefig vum Browser chunnt. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:56, 30. Mär. 2025 (MESZ)
== [[User:Der Wolf im Wald|Der Wolf im Wald]] ==
Might I ask why you blocked this user four years after he made a single (seemingly constructive) edit? [[Benutzer:JayCubby|JayCubby]] ([[Benutzer Diskussion:JayCubby|Diskussion]]) 00:57, 11. Apr. 2025 (MESZ)
:Hi [[Benutzer:JayCubby|JayCubby]]. This user uses his own pictures in articles and if these pictures are reused by readers, but the license is not exactly observed, he has lawyers send out warning letters with costs of several thousand Euros. This user has developed a business model to earn a lot of money with free licenced pictures. I think this is a massive project damage to Wikipedia. Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:26, 11. Apr. 2025 (MESZ)
::Ah. I did not realize that, thanks for explaining. [[Benutzer:JayCubby|JayCubby]] ([[Benutzer Diskussion:JayCubby|Diskussion]]) 19:53, 11. Apr. 2025 (MESZ)
== Gmeene im Waadtland ==
Salü Holder
I bü grad vermehrt da am Wappe tuusche u i ha vor es paar Täg gmerkt, das bi einige Artikel da wohl d'Chöpf ned stimmed. Wappe, Charte, Koordinate usw... . [[Saint-Livres]] benutzt Saint-Oyens, [[Saint-Oyens]] het Saint-Prex u wemmer zu [[Saint-Prex]] göht, so hets Saint-Saphorin (Lavaux) drinn. I weiss ned welli Artikel da schüsch no betroffe sind, öppis hani mau gwächslet, aber chasch vellech mau säuber no drübergugge? Du hesch dye besser im Griff. Merci viumau. Schöns Wucheend u liebi Grüess, <span style="font-family:Comic Sans MS;">[[Benutzerin:Ziv|זיו「Ziv」]] • <small>[[Benutzerin Diskussion:Ziv|Geredt mit di Ziv du vunderlakhe Mentsh]]</small></span> 18:40, 19. Jul. 2025 (MESZ)
:Sali [[Benutzerin:Ziv|Ziv]], dankschen fir där Hiiwys. Ich haa dodmol die Artikel us ere Datebank use gmacht, un do isch schyns ebis in dr Zylede verrutscht gsii. Wänn i wider us dr Ferie zrugg bii, lueg i mol druf. Gruess --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 09:16, 4. Aug. 2025 (MESZ)
::Isch am Änd nume no ai Gmai gsii, wu nonig korrigiert gsii isch. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 16:25, 7. Aug. 2025 (MESZ)
== nodäm ==
Hoi Holder: Mir fallt uuf, das es i vile vo dynen Artikel s Wöörtli «nodäm» git. Gits das i dynere Mundaart würkli? Aso s Opfiger Wöörterbuech häts nööd. Ja, ich ha gsee, das es sporaadisch (nöd alewyl us de beschte Quäle!) au vom Idiotikon biläit wiird. Aber trotzdèm ... Äimaal han i s jetz usegrüert, aber vilicht isch das übergriffig gsy – bi jetz gspanen uf dyni Mäinig. (Was i aber korigiert ha, das isch «je nodäm» – das sind ja drüü Wöörter: «je no däm». Au nöd grad klassischi Mundaart, aber halt modèrni.) En liebe Gruez vom --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 19:17, 20. Sep. 2025 (MESZ)
:Sali [[Benutzer:Freigut|Freiguet]], jo, in e Dail Fäll sott i statt «nodäm» besser «wu» schrybe, wie do z. B. bi ''<s>Nodäm</s> Wu si 1938 us dr Haft entloo woore isch, het si zeerscht as Kunterischti in dr Wäärchstatt Theodor Krafft z Stuagert gschafft.'' Aber in mym Sprochgfiel haißt «wu» au, ass des im zweete Dail diräkt druf bassiert un nit erscht vyl speter, un in sonige Fäll, wu dr zweet Dail vum Satz erscht vyl speter bassiert, schryb derno ender «nodäm». Aber villicht isch des halt au aifach bi mir massiv iberformt dur d Standardsproch un im klassische Dialäkt sait me iberall «wu». Du chasch des au rueig korrigiere un ich will mer au Miei gee no klassischer z schrybe ;-). LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:44, 21. Sep. 2025 (MESZ)
::Ja, bi de Passiwierig wirds unklaar, öb glychzytig oder voorzytig. Bi der aktyve Formulierig (wo ja di tialäktaaler isch) hilft s topplet Phèrfäkt, das klaar z mache – so sind ämel ali Bileeg im Idiotikon under ''[https://digital.idiotikon.ch/p/loc/15/17 wā C1c]''. --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 11:03, 22. Sep. 2025 (MESZ)
== Benutzername ==
Hallo mein Holder, ein Filter findet, dass mein Foto-Benutzername [[user:Harald Krichel|Harald Krichel]] ungeeignet ist. Das trifft wahrscheinlich für jeden Benutzernamen mit dieser Zeichenfolge zu, mit Ausnahme von diesem. Liebe Grüße, [[Benutzer:Seewolf|Seewolf]] ([[Benutzer Diskussion:Seewolf|Diskussion]]) 18:14, 23. Okt. 2025 (MESZ)
:Hi [[Benutzer:Seewolf|Seewolf]] ich habe den Filter jetzt mal geändert. Probiere es gerne noch einmal. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:26, 23. Okt. 2025 (MESZ)
== Film der Krönung von Valerie die II in Lahr/Chrysanthema 2025 ==
Lieber @[[Benutzer:Holder|Holder]] es git en Film dazu
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kr%C3%B6nung_von_Valerie_II_f%C3%BCr_die_Chrysanthema_2025_in_Lahr.webm
und ne Categorie dazu
beschde Grüssle
--[[Benutzer:Armin Pangerl|Armin Pangerl]] ([[Benutzer Diskussion:Armin Pangerl|Diskussion]]) 20:52, 26. Okt. 2025 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:Armin Pangerl|Armin]], dankschen fir des Video, ich haa s in Artikel dryydue. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:35, 27. Okt. 2025 (MEZ)
== Wikiscan ==
Salü Holder!
Warum taucht d'als-wp hier nicht auf:
https://wikiscan.org/?menu=allsites&group=wikipedia
Glückauf, fcm. --[[Benutzer:Frank C. Müller|Frank C. Müller]] ([[Benutzer Diskussion:Frank C. Müller|Diskussion]]) 20:12, 6. Nov. 2025 (MEZ)
:Hallo [[Benutzer:Frank C. Müller|Frank]], der Direktlink funktioniert: https://als.wikiscan.org/, aber warum die alswiki in der Übersicht nicht mehr gelistet wird, weiß ich nicht, früher war sie dort dabei. LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 06:41, 7. Nov. 2025 (MEZ)
:: Vielen Dank, der Direktlink tuts zuerst ja mal auch! Glückauf, fcm. --[[Benutzer:Frank C. Müller|Frank C. Müller]] ([[Benutzer Diskussion:Frank C. Müller|Diskussion]]) 13:31, 7. Nov. 2025 (MEZ)
== Labialisierter stimmhafter velarer Aproximant ==
Hi, Holder.
Auf der Alemanischen Wikipedia schreibst du, dass in der höchstalemanischen Varietät der Gemeinde Eischeme in Norditalien der labialisierte stimmhafte velarer Approximant (im entsprechenden Artikel von dir analog zum englischsprachigen Ausdruck stimmhafter labiovelarer Aproximant genannt) durch romanischen Einfluss entstanden sei. Gerne wollte ich wissen, ob dass wirklich so sei, denn so weit ich weiß, gibt es diesen Laut bereits im Mittel- und Althochdeutschen. Letzteres führt einfach protogermanisches /w/ fort, bei dem es sich doch auch um einen stimmhaften labiovelaren Approximanten handelt. Wenn es tatsächlich so ist wie du schreibst, wäre es vielleicht interessant zu erfahren, aus welchem ursprünglichem Laut sich /w/ im Eischemer Dialekt entwickelt hat.
Ich will dir da auch gar nicht zu nahe treten, denn du kennst dich da vermutlich besser aus. Also nicht als Kritik vetstehen. Bist du denn Sprachwissenschaftler?
Gerne wollte ich dich auch fragen, ob die allemanischen Sprachinseln in der Schweiz denn nach deren Besiedlung isoliert waren oder noch in Kontakt zum Waliserdeutschen Sprachgebiet in der Schweiz standen, also Teil des kontinental westgermanischen Dialektkontinuums waren. Denn ich habe als Usserschwiizer keine Chance da was zu verstehen. Bei den Dialekten im Oberwalis ist das schon etwas einfacher, wenn auch sehr schwierig.
Da ich leider nicht angemeldet bin, wäre ich dankbar, wenn du mir nicht hier sondern einfach auf der Diskussionsseite des entsprechenden Artikels antwortest. Chansch geru öich uf titschu antwortu. Vieliicht bigriiffu ich ja öppis😅
Allerbeste Grüße😀
P.S. Ich weiß, dass hier normalerweise Alemanisch gesprochen wird, aber als Norddeutscher kann ich leider kein einziges Wort Alemanisch. [[Spezial:Byytreeg/~2025-34596-20|~2025-34596-20]] ([[Benutzer Diskussion:~2025-34596-20|Diskussion]]) 22:42, 18. Nov. 2025 (MEZ)
:Hallo, ich kann hierzu auch nicht mehr als das sagen, was [[Benutzer:Freigut|Freigut]] [[Diskussion:Südwalserdeutsch#Stimmhafte_ahd._f,_s_als_Romanismen|hier geantwortet analog hat]]. Zum Sprachkontakt ist es vielleicht noch interessant zu wissen, dass die Händler von Gressoney seit dem 16 Jh. Handel mit Gebieten in der Schweiz und Deutschland geführt haben und damit Kontakt dorthin hatten, während die Handwerker von Issime seit dem 17. Jh. nach Savoyen, nach Frankreich und in die Romandie gegangen sind. Gruß --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:41, 19. Nov. 2025 (MEZ)
::Ich habe aktuell leider die Literatur nicht mehr vorliegen, die ich damals verwendet habe (außer denjenigen, die mittlerweile als Digitalisate vorliegen), deshalb kann ich auch nicht mehr so einfach nachschauen. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:45, 19. Nov. 2025 (MEZ)
:::Ich danke dir trotzdem!
:::VG. [[Spezial:Byytreeg/~2025-34800-57|~2025-34800-57]] ([[Benutzer Diskussion:~2025-34800-57|Diskussion]]) 10:40, 19. Nov. 2025 (MEZ)
::Noch etwas zum Sprachkontakt: Ja, gewisse Leute aus Gressoney hatten Kontakt mit dem deutschen Sprachraum nördlich der Alpen (siehe Holders Antwort). Darüber hinaus hatte auch ein Teil der Bevölkerung in Macugnaga und Pomatt/Formazza über das Säumerwesen Kontakt mit dem Saasertal (nördlich von Macugnaga) bzw. dem Goms und dem Hasli (nördlich von Formazza). In beiden Orten, also Macugnaga und Formazza, fand im 19. Jahrhundert auch noch einmal eine gewisse Zuwanderung aus dem Saasertal bzw. Goms statt. Issime aber war, wie Rimella, vollständig auf die romanische Welt ausgerichtet. Diese beiden Orte haben auch ein Lautsystem, das weitgehend mit demjenigen ihrer jeweiligen romanischen Nachbarmundarten übereinstimmt. Schon im 19. Jahrhundert und wieder im 20. Jahrhundert wurde berichtet, dass man als Besucher zunächst meine, die Leute sprächen eine romanische Mundart, bis man merkt, dass die Wörter deutsch sind ... Gruss, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 10:39, 19. Nov. 2025 (MEZ)
:::Danke Freiguet. Aber mehr kannst du nicht zum stimmhaften labiovelaren Approximanten sagen?
:::Beste Grüße [[Spezial:Byytreeg/~2025-34897-78|~2025-34897-78]] ([[Benutzer Diskussion:~2025-34897-78|Diskussion]]) 10:52, 19. Nov. 2025 (MEZ)
::::Ich gebe [https://als.wikipedia.org/wiki/Diskussion:S%C3%BCdwalserdeutsch#Stimmhafte_ahd._f,_s_als_Romanismen hier] Antwort, damit alles «zusammenbleibt». LG, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 16:40, 19. Nov. 2025 (MEZ)
== Nochricht:Dialäkt-Neuigkeite/Bücher ==
Hoi Holder: I dère Rubrik han i chuum jee Nöis ietaa – ghöört daa ali nöi Mundaartliteratuur ine? Dänn müesst me wol rächt vill naaträäge (nu scho d Schobinger-Krimi, wo i groosser Zaal usechömed – die trääg i deet ali naa). Falls d findsch, da ghööri ali Mundaartbeletrischtik ine, chan i ja emaal aafange, wänns mer langwylig sett sy ... Wöörterbüecher degäge han i zimli konsequänt i di deetig Lyschten inetaa. En Gruez, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 09:24, 19. Dez. 2025 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:Freigut|Freiguet]], wänn s no mir goot, cha me do alli Biecher dryydue, wu ebis z due hän mit alemannische Dialäkt, also di ganz sprochwisseschaftli Literatur und au di ganz Dialäktliteratur! LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 09:38, 19. Dez. 2025 (MEZ)
::Jesses Gott, die au na ... :-) Spraachwüsseschaftlichi Literatuur chunt aber hauptsächli i de Form vo Uufsätz use --> ? --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 09:59, 19. Dez. 2025 (MEZ)
:::Feel free to make a selection! --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 11:18, 19. Dez. 2025 (MEZ)
== HLS-Voorlaag ==
Hoi Holder: Wurum gits i de HLS-Voorlaag vo der alemanische WP äigetlich nach em Lemma ekäin Punkt me? Lueg öppen under [[Eduard Schönenberger#Literatuur]]. LG, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 12:07, 29. Dez. 2025 (MEZ)
== Händi-Wèrsioon ==
I de Mobilwèrsioon wird zB. i de hoochtüütsche WP nöd aazäiget, das es der Artikel au i der alemanische WP git. S ghäisst dän äifach: Es git der Artikel i käneren andere Spraach – was nöd stimmt ... Was chönnt mer daa ächt mache? En Gruez, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 14:36, 12. Jan. 2026 (MEZ)
:Hesch do mol e Byschpel derfir? No frog i bi dr Tächnische Hilf vu WMDE aa. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 14:39, 12. Jan. 2026 (MEZ)
::Chunt per Mail. --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 14:57, 12. Jan. 2026 (MEZ)
:::Guada Morga!
:::Zom Thema 'Soziale Medie', mo moischdens mobil gnutzt werred: Wann I ebbes auf TikTok fend, mo ma d als:WP erwähna kennd, no mach I des. AVS -<small> Beidräg zom [[Portal:Schwoba]]</small> 07:21, 13. Jan. 2026 (MEZ)
::::Find i guet, git s do Reaktione druf? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 07:26, 13. Jan. 2026 (MEZ)
== Diskussion ==
Hello. Was [https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Diskussion:Basshunter&diff=prev&oldid=1079900 this] edit a missclick? [[Benutzer:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Benutzer Diskussion:Eurohunter|Diskussion]]) 14:32, 20. Jan. 2026 (MEZ)
:I think you should place such a wish for pictures in a bigger language version, e.g . the Swedish Wp. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 18:26, 20. Jan. 2026 (MEZ)
== «Was verwyst do druff» ==
Hoi Holder: Klickt mer uf «Was verwyst do druff» (bi miir links uf de Syte, jetz glaub standardmèèssig nüme deet), chunt mer uf d Syte mit de Link, und deet ghäissts: «Di folgende Sytene händ en Link wo da ane führt:» Woo cha me das alemanisiere? «folgend», «führt» isch hoochtüüsch, und über «Sytene» cha me ja stryte ... LG, --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 11:18, 27. Jan. 2026 (MEZ)
:Sali [[Benutzer:Freigut|Freiguet]], die Syschtemmäldig chasch do korrigiere: [[MediaWiki:Linkshere]]. Des het im Ibrige no dr [[Benutzer:Transalpin|Transalpin]] anne 2004 yydrait ghaa ... LG --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 19:04, 27. Jan. 2026 (MEZ)
::Super, danke! --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 14:32, 28. Jan. 2026 (MEZ)
== Datei:Southern aegean volcanic arc.jpg ==
Hallo, Holder.
Können Sie den Text der [[:Datei:Southern aegean volcanic arc.jpg|thumb|250px|Der vulkanische Kykladenbogen in der Ägäis]] ins Alemannische übersetzen und die Datei am Anfang des Artikels [[Ägäischer Vulkanbogen]] einfügen?
Mit freundlichen Grüßen, [[Benutzer:Kurcke|Kurcke]] ([[Benutzer Diskussion:Kurcke|Diskussion]]) 16:58, 27. Feb. 2026 (MEZ)
::Hallo, Holder.
::Ich ziehe den Antrag zurück, da der Dateitext übersetzt und die Karte im Artikel hinzugefügt wurde.
::Mit freundlichen Grüßen, [[Benutzer:Kurcke|Kurcke]] ([[Benutzer Diskussion:Kurcke|Diskussion]]) 23:07, 18. Mär. 2026 (MEZ)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:29, 28. Apr. 2026 (MESZ) </div>
== Alemannisch ==
Hello. I'm looking for Alemannic translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Benutzer:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Benutzer Diskussion:Eurohunter|Diskussion]]) 19:41, 7. Mai 2026 (MESZ)
qbjj2c14uu9bym204jt2clx6nya0az5
Vorlage:Wechselkursdaten/EZB
10
53385
1083979
1083957
2026-05-07T18:07:07Z
LkhBot
98539
Bot: Aktualisierung
1083979
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch: {{{1|}}}
|STAND=2026-05-07
|USD = 1.177
|JPY = 184.07
|BGN = 1.9558
|CZK = 24.306
|DKK = 7.4726
|GBP = 0.8641
|HUF = 355.85
|PLN = 4.227
|RON = 5.2646
|SEK = 10.825
|CHF = 0.9157
|ISK = 143.8
|NOK = 10.8675
|HRK = 7.5365
|RUB = 117.2010
|TRY = 53.2386
|AUD = 1.6219
|BRL = 5.787
|CAD = 1.604
|CNY = 8.0058
|HKD = 9.218
|IDR = 20360.28
|ILS = 3.4222
|INR = 110.938
|KRW = 1707.4
|MXN = 20.2473
|MYR = 4.6021
|NZD = 1.9686
|PHP = 71.061
|SGD = 1.4898
|THB = 37.835
|QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates]
}}</includeonly><noinclude>
Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html
[[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]]
</noinclude>
9axdlzacuyt98jxc1ltk1aamb8tu6an
Wikon
0
59899
1083983
924123
2026-05-07T21:19:53Z
SpinnerLaserzthe2nd
83904
1083983
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Wigge}}
{{Infobox Ort in der Schweiz
| NAME_ORT = Wikon
| BILDPFAD_KARTE = Karte_Gemeinde_Wikon 2013.png
| BILDPFAD_WAPPEN = CHE Wikon COA.svg
| REGION-ISO = CH-LU
| BEZIRK = [[Wahlkreis Willisau|Willisou]]
| IMAGEMAP = Wahlkreis Willisau
| BFS = 1147
| PLZ = 4806
| BREITENGRAD = 47.263052
| LÄNGENGRAD = 7.965843
| HÖHE = 460
| FLÄCHE = 8.28
| WEBSITE = www.wikon.ch
}}
'''Wigge''' (amtlech ''Wikon'') esch e [[Politische Gemeinde|politischi Gmeind]] im [[Bezirk (Schweiz)|Wahlkreis]] [[Wahlkreis Willisau|Willisou]] im [[Kanton Luzern|Kanton Lozärn]], [[Schweiz|Schwiiz]].
== Geografi ==
Wiigge liid zwösche dr [[Wigger (Fluss)|Wigger]] im Weschte ond dr [[Uerke]] im Oschte. Zue dr Gmeind ghöre d Ortsteil Wigge-Dorf, Adelboden ({{Höhe|439|CH}}) ond Rotfarb ({{Höhe|436|CH-m}}). Vo dr Gmeindsflechi send 39,4 % Landwirtschaftlechi Flechi, 51,6 % Waud, 8,8 % Sidligsflechi ond 0,1 % süschtigi Flechi.<ref name="BfS 2012">Bundesamt für Statistik: [https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/kataloge-datenbanken/tabellen.assetdetail.2420706.html Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden]{{Toter Link|url=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/kataloge-datenbanken/tabellen.assetdetail.2420706.html |date=2019-09 }}, Mai 2012</ref> Nachbergmeinde vo Wigge send [[Reiden|Räide]] im Kanton Lozärn ond [[Bottenwil|Bottewiu]], [[Brittnau|Brittnou]], [[Wiliberg]] ond [[Zofingen|Zofige]] im Kanton Aargau.
== Gschicht ==
Wigge esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1256 aus ''apud Wiggen''.
== Bevölkerig ==
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005<ref>Bundesamt für Statistik: ''Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000.'' Bern 2005 ([https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/kataloge-datenbanken/publikationen.assetdetail.340621.html Online uf bfs.admin.ch]{{Toter Link|url=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/kataloge-datenbanken/publikationen.assetdetail.340621.html |date=2019-09 }}, Date im [https://www.bfs.admin.ch/bfsstatic/dam/assets/340621/appendix Aahang]{{Toter Link|url=https://www.bfs.admin.ch/bfsstatic/dam/assets/340621/appendix |date=2019-09 }})</ref>
{| class="wikitable" width=350
|- align=center class="hintergrundfarbe5"
|align=left | '''Jahr''' || '''1850''' || '''1860''' || '''1870''' || '''1880''' || '''1888''' || '''1900''' || '''1910''' || '''1920'''
|- align=center
|align=left|'''Iiwohner'''|| 952 || 897 || 889 || 809 || 782 || 747 || 738 || 743
|- align=center class="hintergrundfarbe5"
|align=left | '''Jahr''' || '''1930''' || '''1941''' || '''1950''' || '''1960''' || '''1970''' || '''1980''' || '''1990''' || '''2000'''
|- align=center
|align=left|'''Iiwohner'''|| 831 || 945 || 958 || 1122 || 1374 || 1263 || 1387 || 1342
|}
Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 13 % gläge.<ref name=" BfS 2012" />
== Religion ==
52,3 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 [[Römisch-katholische Kirche|römisch-katholisch]] gsii, 34,2 % [[Reformierte Kirche|evangelisch-reformiert]].<ref name=" BfS 2012" />
== Politik ==
Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää:<ref name=" BfS 2012" /> [[Bürgerlich-Demokratische Partei|BDP]] 1,4% , [[Christlichdemokratische Volkspartei|CVP]] 16,5% , [[FDP.Die Liberalen|FDP]] 18,2% , [[Grünliberale Partei|GLP]] 5,4% , [[Grüne Partei der Schweiz|GP]] 2,5% , [[Sozialdemokratische Partei der Schweiz|SP]] 12,6% , [[Schweizerische Volkspartei|SVP]] 37,6% , Süschtigi 5,9%.
Dr Gmeindspräsident vo Wigge esch dr Hans Golling (Stand Februar 2016).
== Wirtschaft ==
D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 2,4 % gläge.<ref name=" BfS 2012" />
== Sprach ond Dialäkt ==
Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1342 Iiwohner 90,4 % [[Deutsche Sprache|Dütsch]] aus Houptsprach aagää, 0,5 % [[Französische Sprache|Französisch]], 1,5 % [[Italienische Sprache|Italienisch]] ond 7,6 % anderi Sprache.<ref name=" BfS 2012" />
Z Wigge redt me s [[hochalemannisch]] [[Luzerndeutsch|Lozärntütsch]].
== Weblink ==
{{Commonscat|Wikon|Wigge}}
* [http://www.wikon.ch www.wikon.ch]
* {{HLS|686|Wikon (Gemeinde)|Autor=Waltraud Hörsch}}
* {{HLS|7514|Wikon (Vogtei)|Autor=Waltraud Hörsch}}
== Fuessnote ==
<references />
{{Navigationsleiste Wahlkreis Willisau}}
{{Normdaten}}
[[Kategorie:Ort (Kanton Lozärn)]]
sl6yd3edzj6r5zkyzqedrsf16y4vlhz
Mauren (Liechtenstein)
0
60489
1083986
1011643
2026-05-08T05:57:30Z
-wuppertaler
50804
photo added
1083986
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Muura}}
{{Infobox Ort in Liechtenstein
|NAME_ORT = Mauren
|GEMEINDEART = Gemeinde
|BILDPFAD_KARTE = Karte Gemeinde Mauren 2007.png
|BILDPFAD_FLAGGE = Flag of Mauren Liechtenstein-1.svg
|BILDPFAD_WAPPEN = Wappen Mauren.svg
|WAHLKREIS = Unterland
|BFS = 7008
|PLZ = 9493
|UN/LOCODE = LI MAU
|BREITENGRAD = 47.21972
|LÄNGENGRAD = 9.542781
|HÖHE = 453
|FLÄCHE = 7.5
|WEBSITE = www.mauren.li
}}
[[File:LIE Mauren, Schellenbergerstrasse, Aussicht 0008.jpg|thumb|Mauren]]
{{Dialekt|Liechtensteinerisch|Liachtastänerisch|Liechtestanisch}}
'''Muura''' (amtlich ''Mauren'') ischt a Gmond im [[Wahlkreis Unterland|Unterland]] im [[Liechtenstein|Fürschtetum Liechtestaa]].
== Geografi ==
Muura lit am Oschthang vom [[Eschnerberg| Eschnerbärg]]. Zua dr Gmond khöört oo no Schaawald (Schaanwald).
== Gschicht ==
Muuraischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1178 als ''Muron''.
== Bevölkerig ==
{| class="wikitable" width=350
|- align=center class="hintergrundfarbe5"
|align=left | '''Johr''' || '''1784''' || '''1815''' || '''1818''' || '''1930''' || '''1950''' || '''1970''' || '''1989''' || '''2000'''
|- align=center
|align=left|'''Iiwohner'''|| 435 || 622 || 580 || 1055 || 1401 || 2055 || 2798 || 3288
|}
== Politik ==
Gmondsvorsteher isch dr Freddy Kaiser ([[Fortschrittliche Bürgerpartei in Liechtenstein|FBP]]).
== Religion ==
Vo dr 3264 Iiwohner sind im Johr 2000 81,8 % [[Römisch-katholische Kirche|römisch-katholisch]] gsii und 5,4 % [[Reformierte Kirche|evangelisch-reformiert]].<ref>Amt für Statistik Liechtenstein: ''Religionszugehörigkeit der Bevölkerung in Liechtenstein 2000 nach Gemeinden.''</ref>
== Lüüt ==
* [[Melitta Marxer]] (1923-2014), Frauerächtleri
* [[Dominique Hasler]] (* 1978), Politikeri
== Weblink ==
* {{Commonscat|Mauren}}
* [http://www.mauren.li www.mauren.li]
* {{HLS|7085|Mauren (FL)|Autor= Arthur Brunhart}}
== Fuessnote ==
<references/>
{{Navigationsleiste Gemeinden in Liechtenstein}}
{{Normdaten}}
0z47106954u6k9koq5ap48x14hk4i21
1083987
1083986
2026-05-08T07:38:39Z
B.A.Enz
19520
tippos / Partii vom Frick?
1083987
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Muura}}
{{Infobox Ort in Liechtenstein
|NAME_ORT = Mauren
|GEMEINDEART = Gemeinde
|BILDPFAD_KARTE = Karte Gemeinde Mauren 2007.png
|BILDPFAD_FLAGGE = Flag of Mauren Liechtenstein-1.svg
|BILDPFAD_WAPPEN = Wappen Mauren.svg
|WAHLKREIS = Unterland
|BFS = 7008
|PLZ = 9493
|UN/LOCODE = LI MAU
|BREITENGRAD = 47.21972
|LÄNGENGRAD = 9.542781
|HÖHE = 453
|FLÄCHE = 7.5
|WEBSITE = www.mauren.li
}}
[[File:LIE Mauren, Schellenbergerstrasse, Aussicht 0008.jpg|thumb|Muura]]
{{Dialekt|Liechtensteinerisch|Liachtastänerisch|Liechtestanisch}}
'''Muura''' (amtlich ''Mauren'') ischt a Gmond im [[Wahlkreis Unterland|Unterland]] im [[Liechtenstein|Fürschtetum Liechtestaa]].
== Geografi ==
Muura lit am Oschthang vom [[Eschnerberg| Eschnerbärg]]. Zua dr Gmond khöört oo no Schaawald (Schaanwald).
== Gschicht ==
Muura ischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1178 als ''Muron''.
== Bevölkerig ==
{| class="wikitable" width=350
|- align=center class="hintergrundfarbe5"
|align=left | '''Johr''' || '''1784''' || '''1815''' || '''1818''' || '''1930''' || '''1950''' || '''1970''' || '''1989''' || '''2000'''
|- align=center
|align=left|'''Iiwohner'''|| 435 || 622 || 580 || 1055 || 1401 || 2055 || 2798 || 3288
|}
== Politik ==
Gmondsvorsteher isch dr Peter Frick.
== Religion ==
Vo dr 3264 Iiwohner sind im Johr 2000 81,8 % [[Römisch-katholische Kirche|römisch-katholisch]] gsii und 5,4 % [[Reformierte Kirche|evangelisch-reformiert]].<ref>Amt für Statistik Liechtenstein: ''Religionszugehörigkeit der Bevölkerung in Liechtenstein 2000 nach Gemeinden.''</ref>
== Lüüt ==
* [[Melitta Marxer]] (1923-2014), Frauerächtleri
* [[Dominique Hasler]] (* 1978), Politikeri
== Weblink ==
* {{Commonscat|Mauren}}
* [http://www.mauren.li www.mauren.li]
* {{HLS|7085|Mauren (FL)|Autor= Arthur Brunhart}}
== Fuessnote ==
<references/>
{{Navigationsleiste Gemeinden in Liechtenstein}}
{{Normdaten}}
o5du9qvgus5ab165qger3hxp20o385b
Fußball-Weltmeisterschaft 2018
0
69461
1083975
1083974
2026-05-07T15:09:25Z
B.A.Enz
19520
D Änderig 1083974 vom [[Spezial:Beiträge/~2026-27649-03|~2026-27649-03]] ([[Benutzer Diskussion:~2026-27649-03|Diskussion]]) isch ruckgängig gmacht worre. Bruichts nid.
1083975
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Fueßball-Wältmaischterschaft 2018}}
{{Infobox Fußballturnier
| name = Fußball-Weltmeisterschaft
| kontinent = Welt
| jahr = 2018
| land = {{RUS}}
| untertitel = ''2018 FIFA World Cup Russia''
| bild = Logo Fußball-Weltmeisterschaft 2018.svg
| bildgroesse = 200px
| bildunterschrift =
| bewerber = 211
| teilnehmer = 32
| sieger = {{FRA|Französische Fußballnationalmannschaft}}
| anzahl = 2
| erstes spiel = 14. Juni 2018 (Moskau)
| endspiel = 15. Juli 2018 (Moskau)
| spiele = 64
| tore = 169
| zuschauer = 3031768
| torschützenkönig = {{ENG|Harry Kane|Harry Kane}} (6 Door)
| bester spieler = {{HRV|Luka Modrić|Luka Modrić}}
| bester torhüter = {{BEL|Thibaut Courtois|Thibaut Courtois}}
| gelbe karten = 219
| gelbrote karten = 2
| rote karten = 2
| strafstöße = 29
}}
D Ändrundi vu dr '''Fueßball-Wältmaischterschaft 2018''' ({{ruS|Чемпионат мира по футболу}}, {{enS|''FIFA World Cup''}}) vu dr Manne isch di '''21.''' Uusdragig vu dr [[Fußball-Weltmeisterschaft|Fueßball-Wältmaischterschaft]], em wichtigschte Turnier fir [[Fußball|Fueßball]]-Nationalmannschafte, gsii. Si het vum 14. Juni bis zum 15. Juli 2018 z Russland stattgfunde.
== Spiilort ==
Am 29. Septämber 2012 het im Rahme vunere Färnsehshow mit em FIFA-Bräsidente [[Sepp Blatter]] und em russische Sportminischter [[Witali Leontjewitsch Mutko|Witali Mutko]] d elf Uusdragigsorte und zwöuf WM-Stadie bekanntgää.<ref>{{Internetquelle |url=http://de.fifa.com/worldcup/russia2018/organisation/media/newsid=1711721/index.html |titel=FIFA Fussball-Weltmeisterschaft 2018™ in elf Spielorten |hrsg=FIFA |werk=fifa.com |datum=2012-09-29 |zugriff=2013-11-21}}</ref> [[Jaroslawl]] und [[Krasnodar]], wo no uf dr vorläufige Lischte figuriert hen, sin gstriche wore.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.zeit.de/news/2012-09/29/fussball-austragungsstaedte-der-wm-2018-bekannt-gegeben-29231603 |titel=Fußball: Austragungsstädte der WM 2018 bekannt gegeben |autor=[[Sport-Informations-Dienst]] |hrsg=[[Die Zeit]] |werk=zeit.de |datum=2012-09-29 |zugriff=2013-07-31 |archiv-url=https://web.archive.org/web/20121104002331/http://www.zeit.de/news/2012-09/29/fussball-austragungsstaedte-der-wm-2018-bekannt-gegeben-29231603 |archiv-datum=2012-11-04}}</ref> Mit dr Usnahm vu Jekaterinburg, wo knapp 40 Kilometer östlech vu dr imaginären Drännlinie zwüsche Europa und Asie liit, liige alle Uusdragigsorte im europäische Dail vu Russland.
S Olympiastadion Luschniki z Moskau isch as Uusdragigssort vum Eröffnigsspiel und s Ändspiel vorgseh gsii.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.stadionwelt.de/sw_stadien/index.php?head=WM-Finale-2018-im-Luzhniki&folder=sites&site=news_detail&news_id=6189 |titel=WM-Finale 2018 im Luzhniki |hrsg=Stadionwelt |werk=stadionwelt.de |datum=2011-04-28 |zugriff=2013-07-31}}</ref> Fir de Bau und d Renovierig vu dr Stadie isch e Budget z Hechi vu 3,82 Milliarde [[US-Dollar]] veraaschlagt worde.<ref>{{Internetquelle |url=http://de.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/33/74/52/b5ruse.pdf |titel=2018 FIFA World Cup™ Bid Evaluation Report: Russia |hrsg=FIFA |werk=fifa.com |datum=2011-04-28 |zugriff=2010-12-03 |format=PDF; 2,8 MB |sprache=en}}</ref> Im Johr 2010 het dr ehemoligi Minischterbräsident [[Wladimir Putin]] di plante Investitione zur „Vorbereitig vu dr Stadie und dr umliigende Infraschtruktur“ uf 7,3 Milliarde Euro bzifferet.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.aktuell.ru/russland/kommentar/wm_2018_wird_ein_teurer_spass_fuer_russland_498.html |titel=WM-2018 wird ein teurer Spaß für Russland |hrsg=[[Russland-Aktuell]] |werk=aktuell.ru |datum=2010-12-03 |zugriff=2013-11-22}}</ref> Wäge dr aagspannte Wirtschaftslag het Russland Aafang 2015 Iisparigsmaßnahme biim Stadionbou bschlosse. Dodrdur wird mit Zuestimmig vu dr FIFA in ainige Spielorte d Aazahl vu dr fest inschtallierte Sitzblätze vu 45.000 uf 35.000 reduziert.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.zeit.de/sport/2015-01/fussball-wm-2018-russland-wirtschaftskrise-kuerzung-haushalt |titel=Russland kürzt Haushalt für Fußball-WM |hrsg=Die Zeit |werk=zeit.de |datum=2015-01-29 |zugriff=2015-02-12}}</ref> Im Juni 2015 het Russland erneut sii Budget gchirzt.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.spiegel.de/sport/fussball/russland-kuerzt-etat-fuer-wm-2018-a-1040080.html |titel=Russland kürzt Etat für WM 2018 |hrsg=Spiegel Online |werk=spiegel.de |datum=2015-06-22 |zugriff=2015-06-22}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|- class="hintergrundfarbe5"
! [[Jekaterinburg]]!! [[Kaliningrad]]!! [[Kasan]]!! [[Nischni Nowgorod]]
|-
| [[Zentralstadion (Jekaterinburg)|Zentralstadion]]|| [[Kaliningrad-Stadion]]|| [[Kasan-Arena]]|| [[Stadion Nischni Nowgorod]]
|-
| Kapazidäät: '''35.696'''<br /><small>(Umbau)</small>|| Kapazidäät: '''35.202'''<br /><small>(Nöibau)</small>|| Kapazidäät: '''45.015'''<br /><small>(Nöibau)</small>|| Kapazidäät: '''44.899'''<br /><small>(Nöibau)</small>
|-
| [[Datei:Estadio Central (Ekaterinburg-arena).jpg|200px]] || [[Datei:Kaliningrad stadium - 2018-04-07.jpg|200px]] || [[Datei:Kazan Arena 08-2016.jpg|200px]] || [[Datei:Nizhny Novgorod Stadium (March 2018).jpg|200px]]
|-
! [[Moskau]]
|rowspan="8" colspan="2"| {{Positionskarte+ |Russland Europäischer Teil |caption=Stadie vu dr WM 2018 | width=320px | float=center | places=
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=54/44/00|long=20/29/00|position=right|region=RU|label=[[Kaliningrad]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=56/50/00|long=60/35/00|position=11|region=RU|label=[[Jekaterinburg]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=55/47/00|long=49/07/00|position=3|region=RU|label=[[Kasan]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=55/45/00|long=37/37/00|position=8|region=RU|label=[[Moskau]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=56/19/00|long=44/00/00|position=top|region=RU|label=[[Nischni Nowgorod]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=47/14/00|long=39/43/00|position=10|region=RU|label=[[Rostow am Don]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=53/11/00|long=50/07/00|position=2|region=RU|label=[[Samara]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=54/11/00|long=45/11/00|position=7|region=RU|label=[[Saransk]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=43/35/00|long=39/44/00|position=top|region=RU|label=[[Sotschi]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=59/58/00|long=30/13/00|position=top|region=RU|label=[[Sankt Petersburg]]}}
{{Positionskarte~ |Russland Europäischer Teil |lat=48/42/00|long=44/29/00|position=1|region=RU|label=[[Wolgograd]]}}
}}
! [[Moskau]]
|-
| [[Olympiastadion Luschniki]]|| [[Otkrytije Arena|Spartak-Stadion]]
|-
| Kapazidäät: '''81.000'''<br /><small>(Umbau)</small>|| Kapazidäät: '''44.918'''<br /><small>(Nöibau)</small>
|-
| [[Datei:Luzhniki Stadium1.jpg|200px]]|| [[Datei:Spartak stadium (Otkrytiye Arena), 23 August 2014.JPG|200px]]
|-
! [[Rostow am Don]]!! [[Samara]]
|-
| [[Rostow Arena]]|| [[Kosmos-Arena]]
|-
| Kapazidäät: '''45.000'''<br /><small>(Nöibau)</small>|| Kapazidäät: '''44.918'''<br /><small>(Nöibau)</small>
|-
| style="width:200px" | [[Datei:Rostov Arena (2).jpg|200px]] || [[Datei:Krylya Fakel test 1.jpg|200px]]
|-
! [[Saransk]]!! [[Sotschi]]!! [[Sankt Petersburg]]!! [[Wolgograd]]
|-
| [[Mordowia Arena]]|| [[Olympiastadion Sotschi]]|| [[Sankt-Petersburg-Stadion]]|| [[Wolgograd Arena]]
|-
| Kapazidäät: '''45.015'''<br /><small>(Nöibau)</small>|| Kapazidäät: '''47.659'''<br /><small>(Umbau)</small>|| Kapazidäät: '''69.500'''<br /><small>(Nöibau)</small>|| Kapazidäät: '''45.015'''<br /><small>(Nöibau)</small>
|-
|style="width:150px"| [[Datei:Mordovia Arena stadium.jpg|200px]] || [[Datei:Fisht Stadium in January 2018.jpg|200px]] || [[Datei:RUS-2016-Aerial-SPB-Krestovsky Stadium 01.jpg|200px]] || style="width:150px" | [[Datei:Volgograd. Stadium P8060424 2200.jpg|200px]]
|}
== Dailnämmer ==
Russland isch as Gaschtgeberland per Reglement Dailnämmer am Turnier. Insgsamt hän si die 32 Nationalmannschafte us dr jewylige Kontinäntalverbänd qualifiziert:
{| cellpadding="5" style="border-collapse:collapse"
|- style="background:#DDDDDD"
| style="width:14em" | '''14''' vu (Europa)
| style="width:12em" | {{BEL|Belgische Fußballnationalmannschaft}}
| style="width:12em" | {{DEN|Dänische Fußballnationalmannschaft}}
| style="width:12em" | {{DEU|Deutsche Fußballnationalmannschaft}}
| style="width:12em" | {{ENG|Englische Fußballnationalmannschaft}}
| style="width:12em" |
{{FRA|Französische Fußballnationalmannschaft}}
|- style="background:#DDDDDD"
|
| {{ISL|Isländische Fußballnationalmannschaft}}
| {{HRV|Kroatische Fußballnationalmannschaft}}
| {{POL|Polnische Fußballnationalmannschaft}}
| {{PRT|Portugiesische Fußballnationalmannschaft}}
| {{SWE|Schwedische Fußballnationalmannschaft}}
|- style="background:#DDDDDD"
|
| {{CHE|Schweizer Fussballnationalmannschaft}}
| {{SRB|Serbische Fußballnationalmannschaft}}
| {{ESP|Spanische Fußballnationalmannschaft}}
|
|
|- style="background-color:#DDDDDD"
| ''mit em Gaschtgeber:''
| {{RUS|Russische Fußballnationalmannschaft}} || || || ||
|- style="background:#EEEEEE"
| '''5''' vu Sidamerika
| {{ARG|Argentinische Fußballnationalmannschaft}}
| {{BRA|Brasilianische Fußballnationalmannschaft}}
| {{COL|Kolumbianische Fußballnationalmannschaft}}
| {{PER|Peruanische Fußballnationalmannschaft}}
| {{URY|Uruguayische Fußballnationalmannschaft}}
|- style="background:#EEEEEE"
|
|
| || || ||
|- style="background:#DDDDDD"
| '''5''' vu Afrika
| {{EGY|Ägyptische Fußballnationalmannschaft}}
| {{MAR|Marokkanische Fußballnationalmannschaft}}
| {{NGA|Nigerianische Fußballnationalmannschaft}}
| {{SEN|Senegalesische Fußballnationalmannschaft}}
| {{TUN|Tunesische Fußballnationalmannschaft}}
|- style="background:#EEEEEE"
| '''3''' vu Nord-, Mittelamerika und Karibik
| {{CRI|Costa-ricanische Fußballnationalmannschaft}}
| {{MEX|Mexikanische Fußballnationalmannschaft}}
| {{PAN|Panamaische Fußballnationalmannschaft}}
|
|
|- style="background:#DDDDDD"
| '''5''' vu Asie
| {{AUS|Australische Fußballnationalmannschaft}}
| {{IRN|Iranische Fußballnationalmannschaft}}
| {{JPN|Japanische Fußballnationalmannschaft}}
| {{SAU|Saudi-arabische Fußballnationalmannschaft}}
| {{KOR|Südkoreanische Fußballnationalmannschaft}}
|- style="background:#EEEEEE"
| '''0''' vu Ozeanie
|
|
|
|
|
|}
<div style="clear:both;"></div>
D Fueßballnationalmannschafte vu Island und Panama sin zum erschten Mal an dr Ändrundi vun ere Fueßball-WM derby.
[[Datei:2018 FIFA World Cup qualification map.png|mini|links|600px|Wältcharte vu dr Dailnämer]]
<div style="clear:both;"> </div>
== Gruppenphase ==
=== Gruppe A ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=1 |Verein='''{{URY|Uruguayische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=3 |U=0 |N=0 |ET=5 |GT=0}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=2 |Verein='''{{RUS|Russische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=2 |U=0 |N=1 |ET=8 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{SAU|Saudi-arabische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=2 |GT=7}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{EGY|Ägyptische Fußballnationalmannschaft}} |S=0 |U=0 |N=3 |ET=2 |GT=6}}
{{Fußballtabelle/Ende}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|Do., 14. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Moskau (Olympiastadion Luschniki)
|-
|style="width:12em"| '''Russland''' ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| Saudi-Arabie || style="width:4em" | 5:0 (2:0)
|-
|colspan="4"|Fr., 15. Juni 2018, 17:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Jekaterinburg
|-
| Ägypte || style="text-align:center" |–|| '''Uruguay''' || 0:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Di., 19. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Sankt Petersburg
|-
| '''Russland''' ||style="text-align:center"|–|| Ägypte || 3:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Mi., 20. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Rostow am Don
|-
| '''Uruguay''' || style="text-align:center" |–|| Saudi-Arabie || 1:0 (1:0)
|-
|colspan="4"|Mo., 25. Juni 2018, 18:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Samara
|-
| '''Uruguay''' || style="text-align:center" |–|| Russland || 3:0 (2:0)
|-
|colspan="4"|Mo., 25. Juni 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Wolgograd
|-
| '''Saudi-Arabie''' || style="text-align:center" |–|| Ägypte || 2:1 (1:1)
|}
=== Gruppe B ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=1 |Verein='''{{ESP|Spanische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=1 |U=2 |N=0 |ET=6 |GT=5}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=2 |Verein='''{{PRT|Portugiesische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=1 |U=2 |N=0 |ET=5 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{IRN|Iranische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=1 |N=1 |ET=2 |GT=2}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{MAR|Marokkanische Fußballnationalmannschaft}} |S=0 |U=1 |N=2 |ET=2 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Ende}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|Fr., 15. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Sankt Petersburg
|-
| Marokko ||style="text-align:center"|–|| '''Iran''' || 0:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Fr., 15. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Sotschi
|-
|style="width:12em"| Portugal ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| Spanie||style="width:4em"| 3:3 (2:1)
|-
|colspan="4"|Mi., 20. Juni 2018, 15:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Moskau (Olympiastadion Luschniki)
|-
| '''Portugal''' ||style="text-align:center"|–|| Marokko || 1:0 (1:0)
|-
|colspan="4"|Mi., 20. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Kasan
|-
| Iran ||style="text-align:center"|–|| '''Spanie''' ||0:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Mo., 25. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Saransk
|-
| Iran ||style="text-align:center"|–|| Portugal || 1:1 (0:1)
|-
|colspan="4"|Mo., 25. Juni 2018, 20:00 Uhr (MESZ) z Kaliningrad
|-
| Spanie ||style="text-align:center"|–|| Marokko || 2:2 (1:1)
|}
=== Gruppe C ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=1 |Verein='''{{FRA|Französische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=2 |U=1 |N=0 |ET=3 |GT=1}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=2 |Verein='''{{DEN|Dänische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=1 |U=2 |N=0 |ET=2 |GT=1}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{PER|Peruanische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=2 |GT=2}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{AUS|Australische Fußballnationalmannschaft}} |S=0 |U=1 |N=2 |ET=2 |GT=5}}
{{Fußballtabelle/Ende}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|Sa., 16. Juni 2018, 13:00 Uhr (12:00 Uhr MESZ) z Kasan
|-
|style="width:12em"| '''Frankrych''' ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| Australie ||style="width:4em"| 2:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Sa., 16. Juni 2018, 19:00 Uhr (18:00 Uhr MESZ) z Saransk
|-
| Peru ||style="text-align:center"|–|| '''Dänemark''' || 0:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Do., 21. Juni 2018, 16:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Samara
|-
| Dänemark ||style="text-align:center"|–|| Australie || 1:1 (1:1)
|-
|colspan="4"|Do., 21. Juni 2018, 20:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Jekaterinburg
|-
| '''Frankrych''' || style="text-align:center" |–|| Peru || 1:0 (1:0)
|-
|colspan="4"|Di., 26. Juni 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Moskau (Olympiastadion Luschniki)
|-
| Dänemark ||style="text-align:center"|–|| Frankrych || 0:0 (0:0)
|-
|colspan="4"|Di., 26. Juni 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Sotschi
|-
| Australie ||style="text-align:center"|–|| '''Peru''' || 0:2 (0:1)
|}
=== Gruppe D ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=1 |Verein='''{{HRV|Kroatische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=3 |U=0 |N=0 |ET=7 |GT=1}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=2 |Verein='''{{ARG|Argentinische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=1 |N=1 |ET=3 |GT=5}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{NGA|Nigerianische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=3 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{ISL|Isländische Fußballnationalmannschaft}} |S=0 |U=1 |N=2 |ET=2 |GT=5}}
{{Fußballtabelle/Ende}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|Sa., 16. Juni 2018, 16:00 Uhr (15:00 Uhr MESZ) z Moskau (Spartak-Stadion)
|-
|style="width:12em"| Argentinie ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| Island ||style="width:4em"| 1:1 (1:1)
|-
|colspan="4"|Sa., 16. Juni 2018, 21:00 Uhr (MESZ) z Kaliningrad
|-
| '''Kroazie''' ||style="text-align:center"|–|| Nigeria || 2:0 (1:0)
|-
|colspan="4"|Do., 21. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Nischni Nowgorod
|-
| Argentinie ||style="text-align:center"|–|| '''Kroazie''' || 0:3 (0:0)
|-
|colspan="4"|Fr., 22. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Wolgograd
|-
| '''Nigeria''' ||style="text-align:center"|–|| Island || 2:0 (0:0)
|-
|colspan="4"|Di., 26. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Sankt Petersburg
|-
| Nigeria ||style="text-align:center"|–|| '''Argentinie''' || 1:2 (0:1)
|-
|colspan="4"|Di., 26. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Rostow am Don
|-
| Island ||style="text-align:center"|–|| '''Kroazie''' || 1:2 (0:0)
|}
=== Gruppe E ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=1 |Verein='''{{BRA|Brasilianische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=2 |U=1 |N=0 |ET=5 |GT=1}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=2 |Verein='''{{CHE|Schweizer Fussballnationalmannschaft}}''' |S=1 |U=2 |N=0 |ET=5 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{SRB|Serbische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=2 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{CRI|Costa-ricanische Fußballnationalmannschaft}} |S=0 |U=1 |N=2 |ET=2 |GT=5}}
{{Fußballtabelle/Ende}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|So., 17. Juni 2018, 16:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Samara
|-
| Costa Rica ||style="text-align:center"|–|| '''Serbie''' || 0:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|So., 17. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Rostow am Don
|-
|style="width:12em"| Brasilie ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| Schwiiz ||style="width:4em"| 1:1 (1:0)
|-
|colspan="4"|Fr., 22. Juni 2018, 15:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Sankt Petersburg
|-
| '''Brasilie''' ||style="text-align:center"|–|| Costa Rica || 2:0 (0:0)
|-
|colspan="4"|Fr., 22. Juni 2018, 20:00 Uhr (MESZ) z Kaliningrad
|-
| Serbie ||style="text-align:center"|–|| '''Schwiiz''' || 1:2 (1:0)
|-
|colspan="4"|Mi., 27. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Moskau (Spartak-Stadion)
|-
| Serbie ||style="text-align:center"|–|| Brasilie || 0:2 (0:1)
|-
|colspan="4"|Mi., 27. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Nischni Nowgorod
|-
| Schwiiz ||style="text-align:center"|–|| Costa Rica || 2:2 (1:0)
|}
=== Gruppe F ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=1 |Verein='''{{SWE|Schwedische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=2 |U=0 |N=1 |ET=5 |GT=2}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=2 |Verein='''{{MEX|Mexikanische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=2 |U=0 |N=1 |ET=3 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{KOR|Südkoreanische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=3 |GT=3}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{DEU|Deutsche Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=2 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Ende}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|So., 17. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Moskau (Olympiastadion Luschniki)
|-
|style="width:12em"| Dytschland ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| '''Mexiko''' ||style="width:4em"| 0:1 (0:1)
|-
|colspan="4"|Mo., 18. Juni 2018, 15:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Nischni Nowgorod
|-
| '''Schwede''' ||style="text-align:center"|–|| Sidkorea || 1:0 (0:0)
|-
|colspan="4"|Sa., 23. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Rostow am Don
|-
| Sidkorea ||style="text-align:center"|–|| '''Mexiko''' || 1:2 (0:1)
|-
|colspan="4"|Sa., 23. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Sotschi
|-
| '''Dytschland''' ||style="text-align:center"|–|| Schwede || 2:1 (0:1)
|-
|colspan="4"|Mi., 27. Juni 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Kasan
|-
| Sidkorea ||style="text-align:center"|–|| Dytschland || 2:0 (0:0)
|-
|colspan="4"|Mi., 27. Juni 2018, 19:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Jekaterinburg
|-
| Mexiko ||style="text-align:center"|–|| Schwede || 0:3 (0:0)
|}
=== Gruppe G ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=1 |Verein='''{{BEL|Belgische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=3 |U=0 |N=0 |ET=9 |GT=2}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC |Rang=2 |Verein='''{{ENG|Englische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=2 |U=0 |N=1 |ET=8 |GT=3}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{TUN|Tunesische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=5 |GT=8}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{PAN|Panamaische Fußballnationalmannschaft}} |S=0 |U=0 |N=3 |ET=2 |GT=11}}
{{Fußballtabelle/Ende}}
{{Hauptartikel|Fußball-Weltmeisterschaft 2018/Gruppe G}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|Mo., 18. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Sotschi
|-
|style="width:12em"| '''Belgie''' ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| Panama ||style="width:4em"|3:0 (0:0)
|-
|colspan="4"|Mo., 18. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Wolgograd
|-
| Tunesie ||style="text-align:center"|–|| '''Ängland''' || 1:2 (1:1)
|-
|colspan="4"|Sa., 23. Juni 2018, 15:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Moskau (Spartak-Stadion)
|-
| '''Belgie''' ||style="text-align:center"|–|| Tunesie || 5:2 (3:1)
|-
|colspan="4"|So., 24. Juni 2018, 15:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Nischni Nowgorod
|-
| '''Ängland''' ||style="text-align:center"|–|| Panama || 6:1 (5:0)
|-
|colspan="4"|Do., 28. Juni 2018, 20:00 Uhr (MESZ) z Kaliningrad
|-
| Ängland ||style="text-align:center"|–|| '''Belgie''' || 0:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Do., 28. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Saransk
|-
| Panama ||style="text-align:center"|–|| '''Tunesie''' || 1:2 (1:0)
|}
=== Gruppe H ===
{{Fußballtabelle/Kopf|nosort=1|float=right|Team=Land}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC|Rang=1 |Verein='''{{COL|Kolumbianische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=2 |U=0 |N=1 |ET=5 |GT=2}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Farbe=E7FAEC|Rang=2 |Verein='''{{JPN|Japanische Fußballnationalmannschaft}}''' |S=1 |U=1 |N=1 |ET=4 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=3 |Verein={{SEN|Senegalesische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=1 |N=1 |ET=4 |GT=4}}
{{Fußballtabelle/Zeile |Rang=4 |Verein={{POL|Polnische Fußballnationalmannschaft}} |S=1 |U=0 |N=2 |ET=2 |GT=5}}
{{Fußballtabelle/Ende2 |Kommentar=Aamerkig: Japan mit vier geele Charte vor Senegal mit sechs geele Charte<br />(Fair-Play-Wärtig)}}
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="4"|Di., 19. Juni 2018, 15:00 Uhr (14:00 Uhr MESZ) z Saransk
|-
| Kolumbie ||style="text-align:center"|–|| '''Japan''' || 1:2 (1:1)
|-
|colspan="4"|Di., 19. Juni 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Moskau (Spartak-Stadion)
|-
|style="width:12em"| Pole ||style="text-align:center; width:1.5em"|–||style="width:12em"| '''Senegal''' ||style="width:4em"| 1:2 (0:1)
|-
|colspan="4"|So., 24. Juni 2018, 20:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ) z Jekaterinburg
|-
| Japan ||style="text-align:center"|–|| Senegal || 2:2 (1:1)
|-
|colspan="4"|So., 24. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z Kasan
|-
| Pole ||style="text-align:center"|–|| Kolumbie || 0:3 (0:1)
|-
|colspan="4"|Do., 28. Juni 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Wolgograd
|-
| Japan ||style="text-align:center"|–|| Pole || 0:1 (0:0)
|-
|colspan="4"|Do., 28. Juni 2018, 18:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z Samara
|-
| Senegal ||style="text-align:center"|–|| Kolumbie || 0:1 (0:0)
|}
== Finalrundi ==
{{Fußball-Weltmeisterschaft 2018/Finalrunde}}
=== Achtelfinale ===
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="5"| Sa., 30. Juni 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z [[Kasan]] (Kasan-Arena)
|-
| style="width:15em" | '''{{FRA|Französische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center;width:1em"| – || style="width:15em" | {{ARG|Argentinische Fußballnationalmannschaft}} || style="width:15em; text-align:center" | 4:3 (1:1)
|-
|colspan="5"| Sa., 30. Juni 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Sotschi]] (Olympiastadion Sotschi)
|-
| '''{{URY|Uruguayische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center;" | – || {{PRT|Portugiesische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center" | 2:1 (1:0)
|-
|colspan="5"|So., 1. Juli 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z [[Moskau]] (Olympiastadion Luschniki)
|-
| {{ESP|Spanische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center;" | – || '''{{RUS|Russische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center" | 1:1 n. V. (1:1, 1:1), 3:4 i. E.
|-
|colspan="5"|So., 1. Juli 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Nischni Nowgorod]] (Stadion Nischni Nowgorod)
|-
| '''{{HRV|Kroatische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center;" | – || {{DEN|Dänische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center" | 1:1 n. V. (1:1, 1:1), 3:2 i. E.
|-
|colspan="5"|Mo., 2. Juli 2018, 18:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z [[Samara]] (Kosmos-Arena)
|-
| '''{{BRA|Brasilianische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center;" | – || {{MEX|Mexikanische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center" | 2:0 (0:0)
|-
|colspan="5"|Mo., 2. Juli 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Rostow am Don]] (Rostow-Arena)
|-
| '''{{BEL|Belgische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center;" | – || {{JPN|Japanische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center" | 3:2 (0:0)
|-
|colspan="5"|Di., 3. Juli 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z [[Sankt Petersburg]] (Sankt-Petersburg-Stadion)
|-
| '''{{SWE|Schwedische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center;" | – || {{CHE|Schweizer Fussballnationalmannschaft}} || style="text-align:center" | 1:0 (0:0)
|-
|colspan="5"|Di., 3. Juli 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Moskau]] (Spartak-Stadion)
|-
| {{COL|Kolumbianische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center;"| – || '''{{ENG|Englische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center" | 1:1 n. V. (1:1, 0:0), 3:4 i. E.
|}
=== Viertelfinale ===
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
| colspan="4" | Fr., 6. Juli 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z [[Nischni Nowgorod]] (Stadion Nischni Nowgorod)
|-
| style="width:15em" | {{URY|Uruguayische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center;width:1em" | – ||style="width:15em" | '''{{FRA|Französische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="width:15em; text-align:center" | 0:2 (0:1)
|-
| colspan="4" | Fr., 6. Juli 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Kasan]] (Kasan-Arena)
|-
| {{BRA|Brasilianische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center" | – || '''{{BEL|Belgische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center" | 1:2 (0:2)
|-
| colspan="4" |Sa., 7. Juli 2018, 18:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z [[Samara]] (Kosmos-Arena)
|-
| {{SWE|Schwedische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center;" | – || '''{{ENG|Englische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center" | 0:2 (0:1)
|-
| colspan="4" |Sa., 7. Juli 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Sotschi]] (Olympiastadion Sotschi)
|-
| {{RUS|Russische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center;" | – || '''{{HRV|Kroatische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center" | 2:2 n. V. (1:1, 1:1), 3:4 i. E.
|}
=== Halbfinale ===
{| class="wikitable zebra hintergrundfarbe5"
|-
|colspan="5"| Di., 10. Juli 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Sankt Petersburg]] (Sankt-Petersburg-Stadion)
|-
| style="width:15em"| '''{{FRA|Französische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center; width:1em" | – || style="width:15em"| {{BEL|Belgische Fußballnationalmannschaft}} || style="width:15em; text-align:center" | 1:0 (0:0)
|-
|colspan="5"| Mi., 11. Juli 2018, 21:00 Uhr (20:00 Uhr MESZ) z [[Moskau]] (Olympiastadion Luschniki)
|-
| '''{{HRV|Kroatische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center;" | – || {{ENG|Englische Fußballnationalmannschaft}} || style="text-align:center" | 2:1 n.V. (1:1, 0:1)
|}
=== Spiil um Blatz 3 ===
{| class="wikitable"
|- class="hintergrundfarbe5"
|colspan="4"| Sa., 14. Juli 2018, 17:00 Uhr (16:00 Uhr MESZ) z [[Sankt Petersburg]] (Sankt-Petersburg-Stadion)
|- style="background:#FFFFFF;"
|style="width:15em" | '''{{BEL|Belgische Fußballnationalmannschaft}}''' || style="text-align:center; width:1em"| – || style="width:15em" | {{ENG|Englische Fußballnationalmannschaft}} || style="width:15em; text-align:center" | 2:0 (1:0)
|}
=== Finale ===
{{Fußball Gruppenspiel
| HEIM NAME = '''{{FRA|Französische Fußballnationalmannschaft}}'''
| GAST NAME = {{HRV|Kroatische Fußballnationalmannschaft}}
| HEIM FLAGGE = FRA
| GAST FLAGGE = HRV
| SPIELTAG = Finale
| ORT = [[Moskau]] (Olympiastadion Luschniki)
| DATUM = So., 15. Juli 2018, 18:00 Uhr (17:00 Uhr MESZ)
| ERGEBNIS = 4:2 (2:1)
| ZUSCHAUER = 78.011
| SCHIEDSRICHTER = [[Néstor Pitana]] ({{ARG}})
| SPIELBERICHT = https://resources.fifa.com/image/upload/eng-64-0715-fra-cro-fulltime-pdf-2986102.pdf?cloudid=ahrvofztw0aucrsywr2c
| HEIM SPIELER = [[Hugo Lloris]] {{Kapitän}} – [[Benjamin Pavard]], [[Raphaël Varane]], [[Samuel Umtiti]], [[Lucas Hernández (Fußballspieler, 1996)|Lucas Hernández]] – [[Paul Pogba]], [[N’Golo Kanté]] (55. [[Steven Nzonzi]]) – [[Kylian Mbappé]], [[Antoine Griezmann]], [[Blaise Matuidi]] (73. [[Corentin Tolisso]]) – [[Olivier Giroud]] (81. [[Nabil Fekir]])
| HEIM TRAINER = [[Didier Deschamps]]
| GAST SPIELER = [[Danijel Subašić]] – [[Šime Vrsaljko]], [[Dejan Lovren]], [[Domagoj Vida]], [[Ivan Strinić]] (82. [[Marko Pjaca]]) – [[Ivan Rakitić]], [[Marcelo Brozović]] – [[Ante Rebić]] (71. [[Andrej Kramarić]]), [[Luka Modrić]] {{Kapitän}}, [[Ivan Perišić]] – [[Mario Mandžukić]]
| GAST TRAINER = [[Zlatko Dalić]]
| HEIM TORE = {{Tor}} 1:0 Mandžukić (18., Eigentor)<br><br>{{Tor}} 2:1 Griezmann (38., Handelfmeter)<br>{{Tor}} 3:1 Pogba (59.)<br>{{Tor}} 4:1 Mbappé (65.)
| GAST TORE = <br>{{Tor}} 1:1 Perišić (28.)<br><br><br><br>{{Tor}} 4:2 Mandžukić (69.)
| HEIM GELBE KARTEN = Kanté (27.), Hernández (41.)
| GAST GELBE KARTEN = Vrsaljko (90.+2′)
| AUFSTELLUNGSPLAN = FRA-CRO 2018-07-15.svg
| HEIM pattern_la = _frank18h
| HEIM pattern_b = _frank18h
| HEIM pattern_ra = _frank18h
| HEIM pattern_sh = _fra18a
| HEIM pattern_so = _fra18H2
| HEIM leftarm = 123163
| HEIM body = 123163
| HEIM rightarm = 123163
| HEIM shorts = 112855
| HEIM socks = 112855
| GAST pattern_la = _cro18H
| GAST pattern_b = _cro18H
| GAST pattern_ra = _cro18H
| GAST pattern_sh = _cro18h
| GAST pattern_so = _pol18H
| GAST leftarm = F40000
| GAST body = FFFFFF
| GAST rightarm = F40000
| GAST shorts = FFFFFF
| GAST socks = FFFFFF
}}
== Weblink ==
{{Commonscat|FIFA World Cup 2018|Fueßball-Wältmaischterschaft 2018}}
* [http://de.fifa.com/worldcup/russia2018/index.html FIFA Fueßball-Wältmaischterschaft Russland 2018] – Offiziälli Websyte vu dr FIFA
* [https://web.archive.org/web/20180620035520/https://resources.fifa.com/image/upload/2018-fifa-world-cup-russiatm-match-schedule-2667162-2667165.pdf?cloudid=z5mwiwbzi0fcagofsnd1 2018 FIFA World Cup Russia – Match Schedule] (PDF)
== Fuessnote ==
<references />
{{Navigationsleiste Fußball-Weltmeisterschaften der Männer}}
{{Übersetzungshinweis|de|Fußball-Weltmeisterschaft 2018|dütsch}}
[[Kategorie:Fueßball-Wältmaischterschaft]]
[[Kategorie:Fuessball z Russland]]
ss1afs61uhtvuqb0oe76dxv6tkz00zo
Nochricht:Dialäkt-Neuigkeite/Archiv/2026/Termine
110
94477
1083982
1083923
2026-05-07T18:34:11Z
Holder
491
1083982
wikitext
text/x-wiki
* [https://www.dachverband-dialekte.de/#landespreis Landespreis für Dialekt Baden-Württemberg: Ausschreibung 2026], Yysändeschluss 30. April 2026
* [https://www.alemannisch.de/de/aktuelles/show.php?id=59 Mir sin MundART „Alemanne singe un verzelle“], 24. April 2026, Ändinge
* [https://www.alemannisch.de Mitgliderversammlig Muettersproch-Gsellschaft], Friburg, 18. April 2025
* [https://www.schopfheim.de/de/Aktuelles/Veranstaltungen/Veranstaltung?view=publish&item=eventDate&id=11650 36. Internationale Schopfheimer Mund-Art Literatur-Werkstatt], Schopfe, 27. bis 29. Merz 2026
* [https://www.pbz.ch/event/80-schlauer-mit-guelsha/ 80% schlauer mit Gülsha – Thema: Dialekte – warum hat ein so kleines Land so viele?], 3. Februar 2026, Pestalozzi-Bibliothek Zürich, Standort Oerlikon
* [https://a3kultur.de/nachrichten/mundart-slam Dialekt-Poetry Slam], Edelstetten/Neuburg a.d. Kammel, 18. Jänner 2026
* Verleiig vu dr [[Lahrer Murre|Lohrer Murre 2025]], 12. Jänner 2026, Mediathek Lohr
2eko6vy484rlueq7jtvvr5bvvk583l2
Cer
0
94601
1083976
1083961
2026-05-07T15:25:19Z
Holder
491
1083976
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Chemisches Element
<!--- Periodensystem --->
| Name = Cer
| Symbol = Ce
| Ordnungszahl = 58
| Serie = La
| Gruppe = La
| Periode = 6
| Block = f
<!--- Allgemein --->
| Aussehen = silbrig-wyss
| CAS = {{CASRN|7440-45-1}}
| EG-Nummer = 231-154-9
| ECHA-ID = 100.028.322
| Massenanteil = 43 ppm (28. Rang)<ref name="Harry H. Binder">Harry H. Binder: ''Lexikon der chemischen Elemente.'' S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3.</ref>
<!--- Atomar --->
| Hauptquelle = <ref>D Wärt vu dr atomare un physikalische Aigeschafte (Infobox) sind (wänn nit andersch aagee) us [https://www.webelements.com/cerium/ webelements.com (Cer)] gnuu.</ref>
| Atommasse = 140,116(1)<ref name="CIAAW">[https://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013].</ref>
| Atomradius = 185
| AtomradiusBerechnet =
| KovalenterRadius = 204
| VanDerWaalsRadius =
| Elektronenkonfiguration = <nowiki>[</nowiki>[[Xenon|Xe]]<nowiki>]</nowiki> 4f<sup>1</sup> 5d<sup>1</sup> 6[[S-Orbital|s]]<sup>2</sup>
| Austrittsarbeit =
| Ionisierungsenergie_1 = {{ZahlExp|5,5386|suffix=(4)|post=[[Elektronenvolt|eV]]<ref name="NIST-ASD-cerium">{{NIST-ASD|cerium|Abruf=2020-06-11}}</ref>}} ≈ {{ZahlExp|534,39|post=[[Joule|kJ]]/[[mol]]<ref name="Webelements-cerium">{{Webelements|cerium|atoms|Abruf=2020-06-11}}</ref>}}
| Ionisierungsenergie_2 = {{ZahlExp|10,956|suffix=(20)|post=eV<ref name="NIST-ASD-cerium" />}} ≈ {{ZahlExp|1057,09|post=kJ/mol<ref name="Webelements-cerium" />}}
| Ionisierungsenergie_3 = {{ZahlExp|20,1974|suffix=(25)|post=eV<ref name="NIST-ASD-cerium" />}} ≈ {{ZahlExp|1948,75|post=kJ/mol<ref name="Webelements-cerium" />}}
| Ionisierungsenergie_4 = {{ZahlExp|36,906|suffix=(9)|post=eV<ref name="NIST-ASD-cerium" />}} ≈ {{ZahlExp|3560,9|post=kJ/mol<ref name="Webelements-cerium" />}}
<!--- Physikalisch --->
| Aggregatzustand = fescht
| Magnetismus = paramagnetisch (''χ<sub>m</sub>'' = 1,4 · 10<sup>−3</sup>)<ref>Robert C. Weast (Hrsg.): ''CRC Handbook of Chemistry and Physics''. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bis E-145. Werte dort sind auf g/mol bezogen und in cgs-Einheiten angegeben. Der hier angegebene Wert ist der daraus berechnete maßeinheitslose SI-Wert.</ref>
| Modifikationen =
| Kristallstruktur = kubisch flechezäntriert
| Dichte = 6,773 g/cm<sup>3</sup> (25 °C)<ref name="Greenwood">N. N. Greenwood, A. Earnshaw: ''Chemie der Elemente.'' 1. Auflage. VCH, Weinheim 1988, ISBN 3-527-26169-9, S. 1579.</ref>
| RefTempDichte_K =
| Mohshärte = 2,5
| Schmelzpunkt_K = 1070 ± 3 K<ref name="Konings">Rudy J. M. Konings, Ondrej Beneš: ''The Thermodynamic Properties of the f-Elements and Their Compounds. I. The Lanthanide and Actinide Metals.'' In: ''Journal of Physical and Chemical Reference Data.'' Band 39, Nr. 4, 2010, Artikel 043102, {{DOI|10.1063/1.3474238}}.</ref>
| Schmelzpunkt_C = 797 ± 3
| Siedepunkt_K = 3743 K<ref name="Zhang">Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: ''Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks.'' In: ''Journal of Chemical & Engineering Data.'' Band 56, 2011, S. 328–337, [[doi:10.1021/je1011086]].</ref>
| Siedepunkt_C = 3470
| MolaresVolumen = 20,69 · 10<sup>−6</sup>
| Verdampfungswärme = 398 kJ·mol<sup>−1</sup><ref name="Zhang" />
| Schmelzwärme = 5,5
| Dampfdruck =
| RefTempDampfdruck_K =
| Schallgeschwindigkeit = 2100
| RefTempSchallgeschwindigkeit_K = 293,15
| SpezifischeWärmekapazität = <!--190-->
| ElektrischeLeitfähigkeit = 1,35 · 10<sup>6</sup>
| Wärmeleitfähigkeit = 11
<!--- Chemisch --->
| Oxidationszustände = +2, '''+3''', +4
| Normalpotential = −2,34 V (Ce<sup>3+</sup> + 3 e<sup>−</sup> → Ce)
| Elektronegativität = 1,12
| Quelle GHS-Kz = <ref name="GESTIS">{{GESTIS|Name=Cer, Späne|ZVG=8430|CAS=7440-45-1|Abruf=2026-02-12}}</ref>
| GHS-Piktogramme = {{GHS-Piktogramme|02}}
| GHS-Signalwort = Gefahr
| H = {{H-Sätze|228|261}}
| EUH = {{EUH-Sätze|-}}
| P = {{P-Sätze|210|280|231+232|302+335+334}}
| Quelle P = <ref name="GESTIS" />
<!--- Isotope --->
| Isotope =
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 134
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 3,16 d<ref name="NUBASE2020">F. G. Kondev, M. Wang, W. J. Huang, S. Naimi, G. Audi: ''The NUBASE2020 evaluation of nuclear physics properties *.'' In: ''Chinese Physics C.'' 2021, Band 45, Nummer 3, S. 030001, {{DOI|10.1088/1674-1137/abddae}}.</ref>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = ε<ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,457<ref name="AME2020">M. Wang, W. J. Huang, F. G. Kondev, G. Audi, S. Naimi: ''The AME 2020 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs and references.'' In: ''Chinese Physics C.'' 2021, Band 45, Nummer 3, S. 030003, {{DOI|10.1088/1674-1137/abddaf}}.</ref>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>134</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 135
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 17,7 h<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>+</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 2,027<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>135</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 136
| Symbol = Ce
| NH = 0,186<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 137
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 9,0 h<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>+</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 1,222<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>137</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 138
| Symbol = Ce
| NH = 0,251<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 139
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 137,642 d<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = ε<ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,598<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>139</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 140
| Symbol = Ce
| NH = 88,449<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 141
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 32,505 d<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>−</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,584<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Praseodym|<sup>141</sup>Pr]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 142
| Symbol = Ce
| NH = 11,114<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 143
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 33,039 h<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>−</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 1,462<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Praseodym|<sup>143</sup>Pr]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 144
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 284,886 d<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>−</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,319<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Praseodym|<sup>144</sup>Pr]]
}}
| NMREigenschaften=
}}
'''Cer''', sältener au ''Zer'' bzw. ''Cerium'' gnännt, isch e chemisch Elemänt mit em Elemäntsymbol Ce un dr Ornigszahl 58. Im Periodesischtem stoht s in dr Gruppe vu dr Lanthanoide un zellt dodermit au zue dr Metall vu de Sältene Ärde.
Cer isch e silbergrau, relativ waich, duktil, paramagnetisch un reaktiv Metall. S isch s Lantnaoid, wu am hyfigschte vorchunnt, un uufehrt eso hyfig wie [[Kupfer|Chupfer]]. Cer chunnt in dr Natur alliwyl zäme mit de andere lychte Lanthanoide in de Ceritärde vor. S grescht Vorchuu lyt z Bayan Obo in dr [[Volksrepublik China]]. Fir s Ginne vu rainem Cer mueß es dur Oxidation un derno dur Extraktion vu de andere Sältene Ärde drännt wäre. Di tächnisch wichtigscht Cerverbindig isch Cer(IV)-oxid, wu wäge katalytische Aigeschafte in Fahrzyygkatalysator, aber au as Poliermittel yygsetzt wird. Metallisch Cer wird vyylmol ohni Drännig as Mischmetall in dr Stahlherstellig yygsetzt.
Cer isch anne 1803 dur dr Wilhelm Hisinger un dr Jöns Jakob Berzelius entdeckt un noch em [[(1) Ceres|Zwärgplanet Ceres]] gnännt wore, anne 1826 het dr Carl Gustav Mosander zum erschte Mol chenne uurain Cermetall härstelle. 1890 het dr Carl Auer von Welsbach dr Gliestrumpf fir d Gasbelychtig entwicklet, wun er zum erschte Mol Cer kommerziäll yygsetzt ghaa het.
== Gschicht ==
[[Datei:Jöns Jakob Berzelius.jpeg|mini|links|dr Jöns Jakob Berzelius]]
Anne1751 het dr Axel Frederic Cronstedt zwai Mineral vu Bispberg bi Säter un Bastnäs bschribe, wun ere baidi ''tungsten'' („schwäre Stai“) gnännt het. Im Mineral vu Bispberg het 1781 dr Carl Wilhelm Scheele s [[Wolfram]] chenne finde, s isch ''Scheelit'' gnännt wore. S ander Mineral het er nume uuvollständig untersuecht, är het kai Wolfram gfunde, stattdäm nume [[Silicium]], [[Aluminium]] un [[Eisen|Yyse]].<ref name="Trofast">Jan Trofast: ''The Discovery of Cerium – A Fascinating Story.'' In: C.H. Evans (Hrsg.): ''Episodes from the History of the Rare Earth Elements.'' Band 15, Kluwer Academic Publishers 1996, ISBN 978-94-009-0287-9, S. 13–36.</ref>
Ab 1803 hän dr Wilhelm Hisinger un dr Jöns Jakob Berzelius dr ''tungsten'' vu Bastnäs untersuecht, eb s villich smittlerwyyli vum Johan Gadolin entdeckt [[Yttrium]] din het. Su hän e Elemänt gfunde, wu em Yttrium ähnlig isch, aber doch dytli unterschaidbar isch, wu si vorlaifig ''Bastium'' (no Bastnäs), bal aber ''Cerium'' un s Mineral ''Cerit'', noch em 1801 entdeckte Zwärgplanet [[(1) Ceres|Ceres]], gnännt hän. Go iri Entdeckig absichere, hän dr Hiesinger un dr Berzelius Salz vum uubekannte Elemänt mit verschidene Syyrene härgstellt.<ref name="Trofast" /><ref>Wilhelm von Hiesinger, Jöns Jakob Berzelius: ''Cerium Ein neues Metall aus einer Schwedischen Steinart, Bastnäs Tungsten genannt.'' In: ''Neues allgemeines Journal der Chemie.'' Band 2, Heft 4, 1803, S. 397–418 ([https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00164070/NAJCh_1803_Bd02_%200425.tif online]).</ref>
Glychzytig mit em Hisinger un em Berzelius het au dr Martin Heinrich Klaproth s Mineral vu Bastnäs untersuechrt un het dodin e nit bekannti, typisch hällbruun gfärbti Ärd gfunde, wun er no {{grcS|ὠχρός|ōchrós}} „blassgeel“ ''Ochroït-Ärd'' un s Mineral ''Ochroït'' gnännt het.<ref>Martin Heinrich Klaproth: C''hemische Untersuchung des Ochroïts.'' In: ''Neues allgemeines Journal der Chemie.'' Band 2, Heft 3, 1803, S. 303–316 ([https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00164070/NAJCh_1803_Bd02_%200325.tif online]).</ref> Wel beedi glychzytig d Entdeckig vum neie Elemänt verchindet ghaa hän, hän dr Hisinger un dr Berzelius un au dr Klaproth dr Aaspruch gstellt uf d Prioritet fir d Entdeckig un dodermit s Rächt, dr Name vum Elemänt z bstimme. Des isch emänd vum Adolph Ferdinand Gehlen, em Rusgeber vu dr Zytschrift ''Neues allgemeines Journal der Chemie'' entschide wore, wu beedi Artikel din uusechuu sin. Sälle het fir dr Berzelius un dr Hisinger entschide, wel im Artikel vu däne sterker di metallisch Natur vu dr entdeckte Subschtanz betont woren isch, derwylscht dr Klaproth ender uubstimmt vun ere ''Ärd'' gschribe het. Dr Klaproth het Cerium as Name vum nei eElemänt akzäptiert.<ref name="Trofast" />
Anne 1826 isch s em Carl Gustav Mosander glunge, dur Reaktion vu [[Kalium]]dampf mit Cerchlorid e stark veruurainigt metallisches Cer in Form vun eme bruune Bulver z kriege.<ref name="Trofast" /><ref>Paweł Miśkowiec: ''Name game: the naming history of the chemical elements: part 2—turbulent nineteenth century.'' In: ''Foundations of Chemistry.'' 2022, Band 25, Nummer 2, S. 215–234 [[doi:10.1007/s10698-022-09451-w]].</ref> Är het au entdeckt, ass es im Cerit näbe Cer au anderi Elemänt din het. 1839 het er s [[Lanthan]] isoliert<ref>C.G. Mosander: ''Lantan, ein neues Metall.'' In: ''Poggendorffs Annalen.'' Band 46, 1839, S. 648–649 ({{Gallica |ID=bpt6k15131x |Seite=664}}).</ref>, 1842 s Didym<ref>C.G. Mosander: ''Ein neues Metall, Didym, betreffend.'' In: ''Poggendorffs Annalen.'' Band 56, 1842, S. 503–505 ({{Gallica |ID=bpt6k151417 |Seite=515}}).</ref>. Des het si druf as Mischig vu [[Praseodym]] un [[Neodym]] uusegstellt.<ref>Marco Fontani, Mariagrazia Costa, Mary Virginia Orna: ''The Lost Elements.'' Oxford University Press, 2015, ISBN 978-0-19-938334-4, S. 171–173.</ref> 1875 hän dr William Hillebrand un dr Thomas Herbert Norton dur Elektrolys vu Cerchlorid e rain Cer chenne ginne.<ref>R. Bunsen: ''Elektrolytische Abscheidung des Cers, Lanthans und Didyms.'' In: ''Poggendorffs Annalen.'' Band 155, 1875, S. 633–639 ({{Gallica |ID=bpt6k15239z |Seite=656}}).</ref>
Zum erschte Mol bruucht woren isch Cer 1890 vum Carl Auer von Welsbach. Är het bi dr Drännig vu [[Thorium]]erz gmerkt, ass Lesige, wu s Thorium un gringi Mängene vu Cer din het, dur ee Flamme stark chenne lychte. Dodrus het er e Gliestrumpf fir d Gasbelychtig entwickelt, wu rund 99 % Thorium- un 1 % Cer(IV)-oxid ghaa het.<ref>Roland Adunka, Mary Virginia Orna: ''Carl Auer von Welsbach: Chemist, Inventor, Entrepreneur.'' Springer, 2018, ISBN 978-3-319-77904-1, S. 71–74.</ref>
Anne 1975 het dr Primo Levi e Kapitel in sym Buech ''Das periodische System'' „Cer“ gnännt. Är schilderet dodin, wien er im [[KZ Auschwitz]] us gfundene Auermetall Zindstai gmacht ghaa het, die verchauft ghaa het un eso e baasr Monet het chenne iberlääbe.<ref name="Scire" details="S. 1">Salvatore Scirè, Leonardo Palmisano: ''Cerium and cerium oxide: A brief introduction.'' In: Salvatore Scirè and Leonardo Palmisano (Hrsg.): ''Cerium Oxide (CeO<sub>2</sub>): Synthesis, Properties and Applications.'' Elsevier, 2020, ISBN 978-0-12-815661-2.</ref>
== Vorchuu ==
[[Datei:Monazite-(Ce)-228449.jpg|mini|links|Monazit-(Ce)]]
Cer isch e Elemänt, wu uf dr Ärd uf aire Syte insgsamrt sälte vorchuunt, uf dr andere Syte aber mit eme Ghalt vu 66 ppm in dr kontinäntale Ärdkruschte verbraitet isch. Sy Hyfigkait isch verglychbar mit däre vu andere Metall wie [[Kupfer|Chupfer]] oder [[Zink]]. Cer isch s hyfigscht Sältenärdmetall vor [[Neodym]] un [[Lanthan]].<ref name="CRC">{{CRC Handbook |Auflage=85 |Titel=Geophysics, Astronomy, and Acoustics; Abundance of Elements in the Earth's Crust and in the Sea |Kapitel=14 |Startseite=14 }}</ref> Wie di andere Lanthanoid isch Cer e lithophil Elemänt, wu me in dr Hauptsach in dr Lithosphäre vu dr Ärd findet. Geochemisch wirkt Cer as e inkompatibel Elemänt, wu si bim dailwyse Schmelze un bi dr fraktionierte Krischtallisation vu Magma bevorzugt in dr Schmelzi aarychere duet. S isch aber sterker in dr kontinäntale Ärdkruschte im Verglych zum Ärdmantel kunzäntriert.<ref name="EncyclGeochem">Catherine Chauvel: ''Cerium.'' In: William White (Hrsg.): ''Encyclopedia of Geochemistry.'' Springer, 2018, ISBN 978-3-319-39311-7, S. 226–229.</ref>
Im Gegesatz zue andere Lanthanoide isch Cer au as vierwärtig Ion stabil, nit nume as dreiwärtig. Wäge däm cha s Cer, wu normalerwyys dreiwärtig vorlyt, unter speziälle, stark oxidative Bedingige zue vierwärtigem Cer oxidiert wäre, wu Eigeschafte het, wu stark abwyyche. S chunnt zue dr sognännte ''Cer-Anomaly'', wu Gstai un Mineral e hechere (positiv) oder nidrigere (negativ) Ghalt an Cer im Verglych zue de andere Lanthanoide ufwyyse. Wichtig fir d Bildig vu oxidative Bedingige isch do vor allem dr Ghalt vu elemäntarem [[Sauerstoff|Suurstoff]] in dr Umgäbig.<ref name="EncyclGeochem" /> E Mineral, wu vylmol e positivi Cer-Anomaly het, isch Zirkon. Des lyt dodraa, ass drei- un au vierwärtig Cer cha [[Zirconium]] im Krischtallgitter vum Mineral ersetze. Vierwärtig Cer wird aber dur dr nämlig Oxidationszuestand un eme ähnlige Ioneradius dytli lychter in Zirkon yyböue. Wäge däm wyyst Zirkon, wu in Magma mit ere hoche Suurstoff-Fugazitet entstande isch, e greßeri Cer-Anomaly uf.<ref>Shihua Zhong, Reimar Seltmann, Hongying Qu, Yingxin Song: ''Characterization of the zircon Ce anomaly for estimation of oxidation state of magmas: a revised Ce/Ce* method.'' In: ''Mineralogy and Petrology.'' Band 113, 2019, S. 755–763, [[doi:10.1007/s00710-019-00682-y]].</ref> Au bi dr Verwitterig cha in Laterite e Cer-Anomaly ufdrätte.<ref>Jean-Jacques Braun, Maurice Pagel, Jean-Pierre Muller, Paul Bilong, Annie Michard, Bernard Guillet: ''Cerium anomalies in lateritic profiles.'' In: ''Geochimica et Cosmochimica Acta.'' Band 54, Nr. 3, 1990, S. 781–795, [[doi:10.1016/0016-7037(90)90373-S]].</ref>
Zuen ere negative Cer-Anomaly chunnt s in suurstoffhaltigem Meerwasser, wel s Elemänt vum guet leslige dreiwärtige zum schwärleslige vierwärtige Ion cha oxidiert wäre. Des duet si gärn an dr Oberflechi vu manganhaltige Minerale wie Manganchnolle aarychere, wu dodermit e positivi Cer-Anomaly ufwyyse. Wel Mangan sälber cha Cer reduziere, bildet si ne Redox-Glyychgwicht uus. Wie stark d Cer-Anomaly isch, hangt vor allem vum Suurstoffghalt un em pH-Wärt vu dr Umgäbig ab. D Mässig vu dr Cer-Anomaly in Sedimäntgstai cha me wäg däm ne fir s Bstimme vum Suurstoffghalt vum Meerwasser in dr Ärdgschicht. Dr gnau Mechanismus vu dr Oxidation vu Cer im Meerwasser isch uuklar, är cha waarschyns entwäder abiotisch oder dur Mikroorganisme chuu.<ref>Rosalie Tostevin: ''Cerium Anomalies and Paleoredox.'' In: ''Elements in Geochemical Tracers in Earth System Science.'' Cambridge University Press, 2021, S. 1–6, [[doi:10.1017/9781108847223]].</ref><ref>Kun Zhang, Graham A. Shields: ''Sedimentary Ce anomalies: Secular change and implications for paleoenvironmental evolution.'' In: ''Earth-Science Reviews.'' Band 229, 2022, Artikel 104015, [[doi:10.1016/j.earscirev.2022.104015]].</ref>
[[Datei:Bastnaesite-(Ce)-156558.jpg|mini|Bastnäsit-(Ce)]]
Cer bildet e Vyylzahl vu Mineral. In däne cheme au als anderi Sälteni Ärde vor, bsundersch d Ceritärde wie [[Praseodym]], Neodym oder [[Samarium]]. Vyyl Cermineral bilde Mischkrischtallzylede, wu me näb dr hauptsächlige cerhaltige Ändglider au sonigi chännt, wu anderi Sältenärdelemänt wie [[Yttrium]], Lanthan oder Neodym iberwiige. Zue däne zelle au di hyfigschte Cermineral Monazit, Allanit un Bastnäsit. Insgsamt chännt me 155 cerhaltigi Mineral (Stand 2025).<ref>[https://www.mindat.org/element/Cerium ''The mineralogy of Cerium'']. In: ''mindat.org'', Hudson Institute of Mineralogy.</ref> In de maischte dodervu lyt Cer as dreiwärtig Ion vor, s git aber au e baar mit vierwärtige Cerione, s hyfigscht dervu isch Cerianit-(Ce), (Ce<sup>4+</sup>,Th)O<sub>2</sub>.<ref>A.R. Graham: ''Cerianite, CeO<sub>2</sub>: a new rare-earth oxide mineral.'' In: ''American Mineralogist.'' Band 40 Nr. 7–8, 1955, S. 560–564 ([http://www.minsocam.org/ammin/AM40/AM40_560.pdf online, pdf]).</ref><ref>[https://www.mindat.org/min-929.html Cerianite-(Ce).] In: ''mindat.org'', Hudson Institute of Mineralogy.</ref>
Zue de Ort mit de greschte un wichtigschte Vochuu an Ceritärde zelle Bayan Obo in dr [[Volksrepublik China]], Araxá z [[Brasilien|Brasilie]], Amba Dongar z [[Indien|Indie]], Mount Weld z [[Australien|Auschtralie]], Kuannersuit uf [[Grönland|Grenland]], Lowosero z [[Russland]] iun d Bear Lodge Mountains un Mountain Pass in de [[Vereinigte Staaten|USA]].<ref>M.P. Smith, K. Moore, D. Kavecsánszki, A.A. Finch, J. Kynicky, F. Wall: ''From mantle to critical zone: A review of large and giant sized deposits of the rare earth elements.'' In: ''Geoscience Frontiers.'' Band 7, 2016, S. 315–334, [[doi:10.1016/j.gsf.2015.12.006]].</ref> Bsundersch z Bayan Obo git s großi Mängene Cer. D Gsamtreserven an Sältenärdelemänt z Bayan Obo wäre uf 57,1 Millione Tonne oder rund 42 % vu dr Reserve uf dr ganze Wält gschetzt. Dodervu isch rund d Helfti Cer, di ander Helft dailt si uf Lanthan, Neodym un gringeri Aadail vu dr andere Sältene Ärde uf.<ref>Hong-Rui Fan, Kui-Feng Yang, Fang-Fang Hu, Shang Liu, Kai-Yi Wang: ''The giant Bayan Obo REE-Nb-Fe deposit, China: Controversy and ore genesis.'' In: ''Geoscience Frontiers.'' Band 7, Nr. 3, 2016, S. 335–344, [[doi:10.1016/j.gsf.2015.11.005]].</ref>
Gedige Cer het me bishär uf dr Ärd nit gfunde. D Ruumsonde Luna 24 het aber unter anderen e 2,5 μm große Partikel vum [[Mond]] (Mare Crisium) uf d Ärd brocht, wu si bi dr Untersuechig as rain metallisch Cer ohni ne Ghalt an andere Sältenärdmetall erwise uusegstellt het. Waarschyns isch s uf em Mond dur Impakteraignis entstande.<ref>A. Bogatikov, A. I. Gorshkov, A. V. Mokhov, P.M. Kartashov, N. A. Ashikhmina, and L. 0. Magazina: ''New Finds of Native Metals in a Lunar Regolith from the Crises Sea.'' In: ''Transactions (Doklady) of the Russian Academy of Sciences, Earth Science Section.'' Band 382, Nr. 1, S. 83–85 ([https://rruff.info/uploads/DES382_83.pdf online, pdf]).</ref> Cer isch aber bishär nit vu r International Mineralogical Association as Mineral anerkännt wore, sy Status isch frogli (questionable).<ref>[https://www.mindat.org/min-46643.html ''Native Cerium.''] In: ''mindat.org'', Hudson Institute of Mineralogy.</ref>
== Weblink ==
{{Commonscat|Cerium|Cer}}
* {{RömppOnline |ID=RD-03-00917 |Name=Cer}}
== Fueßnote ==
<references />
{{Navigationsleiste Periodensystem}}
{{Normdaten}}
[[Kategorie:Chemisches Element]]
[[Kategorie:Material]]
[[Kategorie:Roostoff]]
ac91wuh4roxb4rwtiojekhddm4runfp
1083977
1083976
2026-05-07T16:22:21Z
Holder
491
1083977
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Chemisches Element
<!--- Periodensystem --->
| Name = Cer
| Symbol = Ce
| Ordnungszahl = 58
| Serie = La
| Gruppe = La
| Periode = 6
| Block = f
<!--- Allgemein --->
| Aussehen = silbrig-wyss
| CAS = {{CASRN|7440-45-1}}
| EG-Nummer = 231-154-9
| ECHA-ID = 100.028.322
| Massenanteil = 43 ppm (28. Rang)<ref name="Harry H. Binder">Harry H. Binder: ''Lexikon der chemischen Elemente.'' S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3.</ref>
<!--- Atomar --->
| Hauptquelle = <ref>D Wärt vu dr atomare un physikalische Aigeschafte (Infobox) sind (wänn nit andersch aagee) us [https://www.webelements.com/cerium/ webelements.com (Cer)] gnuu.</ref>
| Atommasse = 140,116(1)<ref name="CIAAW">[https://www.ciaaw.org/atomic-weights.htm CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013].</ref>
| Atomradius = 185
| AtomradiusBerechnet =
| KovalenterRadius = 204
| VanDerWaalsRadius =
| Elektronenkonfiguration = <nowiki>[</nowiki>[[Xenon|Xe]]<nowiki>]</nowiki> 4f<sup>1</sup> 5d<sup>1</sup> 6[[S-Orbital|s]]<sup>2</sup>
| Austrittsarbeit =
| Ionisierungsenergie_1 = {{ZahlExp|5,5386|suffix=(4)|post=[[Elektronenvolt|eV]]<ref name="NIST-ASD-cerium">{{NIST-ASD|cerium|Abruf=2020-06-11}}</ref>}} ≈ {{ZahlExp|534,39|post=[[Joule|kJ]]/[[mol]]<ref name="Webelements-cerium">{{Webelements|cerium|atoms|Abruf=2020-06-11}}</ref>}}
| Ionisierungsenergie_2 = {{ZahlExp|10,956|suffix=(20)|post=eV<ref name="NIST-ASD-cerium" />}} ≈ {{ZahlExp|1057,09|post=kJ/mol<ref name="Webelements-cerium" />}}
| Ionisierungsenergie_3 = {{ZahlExp|20,1974|suffix=(25)|post=eV<ref name="NIST-ASD-cerium" />}} ≈ {{ZahlExp|1948,75|post=kJ/mol<ref name="Webelements-cerium" />}}
| Ionisierungsenergie_4 = {{ZahlExp|36,906|suffix=(9)|post=eV<ref name="NIST-ASD-cerium" />}} ≈ {{ZahlExp|3560,9|post=kJ/mol<ref name="Webelements-cerium" />}}
<!--- Physikalisch --->
| Aggregatzustand = fescht
| Magnetismus = paramagnetisch (''χ<sub>m</sub>'' = 1,4 · 10<sup>−3</sup>)<ref>Robert C. Weast (Hrsg.): ''CRC Handbook of Chemistry and Physics''. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bis E-145. Werte dort sind auf g/mol bezogen und in cgs-Einheiten angegeben. Der hier angegebene Wert ist der daraus berechnete maßeinheitslose SI-Wert.</ref>
| Modifikationen =
| Kristallstruktur = kubisch flechezäntriert
| Dichte = 6,773 g/cm<sup>3</sup> (25 °C)<ref name="Greenwood">N. N. Greenwood, A. Earnshaw: ''Chemie der Elemente.'' 1. Auflage. VCH, Weinheim 1988, ISBN 3-527-26169-9, S. 1579.</ref>
| RefTempDichte_K =
| Mohshärte = 2,5
| Schmelzpunkt_K = 1070 ± 3 K<ref name="Konings">Rudy J. M. Konings, Ondrej Beneš: ''The Thermodynamic Properties of the f-Elements and Their Compounds. I. The Lanthanide and Actinide Metals.'' In: ''Journal of Physical and Chemical Reference Data.'' Band 39, Nr. 4, 2010, Artikel 043102, {{DOI|10.1063/1.3474238}}.</ref>
| Schmelzpunkt_C = 797 ± 3
| Siedepunkt_K = 3743 K<ref name="Zhang">Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: ''Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks.'' In: ''Journal of Chemical & Engineering Data.'' Band 56, 2011, S. 328–337, [[doi:10.1021/je1011086]].</ref>
| Siedepunkt_C = 3470
| MolaresVolumen = 20,69 · 10<sup>−6</sup>
| Verdampfungswärme = 398 kJ·mol<sup>−1</sup><ref name="Zhang" />
| Schmelzwärme = 5,5
| Dampfdruck =
| RefTempDampfdruck_K =
| Schallgeschwindigkeit = 2100
| RefTempSchallgeschwindigkeit_K = 293,15
| SpezifischeWärmekapazität = <!--190-->
| ElektrischeLeitfähigkeit = 1,35 · 10<sup>6</sup>
| Wärmeleitfähigkeit = 11
<!--- Chemisch --->
| Oxidationszustände = +2, '''+3''', +4
| Normalpotential = −2,34 V (Ce<sup>3+</sup> + 3 e<sup>−</sup> → Ce)
| Elektronegativität = 1,12
| Quelle GHS-Kz = <ref name="GESTIS">{{GESTIS|Name=Cer, Späne|ZVG=8430|CAS=7440-45-1|Abruf=2026-02-12}}</ref>
| GHS-Piktogramme = {{GHS-Piktogramme|02}}
| GHS-Signalwort = Gefahr
| H = {{H-Sätze|228|261}}
| EUH = {{EUH-Sätze|-}}
| P = {{P-Sätze|210|280|231+232|302+335+334}}
| Quelle P = <ref name="GESTIS" />
<!--- Isotope --->
| Isotope =
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 134
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 3,16 d<ref name="NUBASE2020">F. G. Kondev, M. Wang, W. J. Huang, S. Naimi, G. Audi: ''The NUBASE2020 evaluation of nuclear physics properties *.'' In: ''Chinese Physics C.'' 2021, Band 45, Nummer 3, S. 030001, {{DOI|10.1088/1674-1137/abddae}}.</ref>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = ε<ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,457<ref name="AME2020">M. Wang, W. J. Huang, F. G. Kondev, G. Audi, S. Naimi: ''The AME 2020 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs and references.'' In: ''Chinese Physics C.'' 2021, Band 45, Nummer 3, S. 030003, {{DOI|10.1088/1674-1137/abddaf}}.</ref>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>134</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 135
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 17,7 h<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>+</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 2,027<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>135</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 136
| Symbol = Ce
| NH = 0,186<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 137
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 9,0 h<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>+</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 1,222<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>137</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 138
| Symbol = Ce
| NH = 0,251<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 139
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 137,642 d<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = ε<ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,598<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Lanthan|<sup>139</sup>La]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 140
| Symbol = Ce
| NH = 88,449<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 141
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 32,505 d<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>−</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,584<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Praseodym|<sup>141</sup>Pr]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 142
| Symbol = Ce
| NH = 11,114<ref name="NUBASE2020"/>
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 143
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 33,039 h<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>−</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 1,462<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Praseodym|<sup>143</sup>Pr]]
}}
{{Infobox Chemisches Element/Isotop
| Massenzahl = 144
| Symbol = Ce
| NH = 0
| Halbwertszeit = 284,886 d<ref name="NUBASE2020"/>
| AnzahlZerfallstypen = 1
| Zerfallstyp1ZM = β<sup>−</sup><ref name="NUBASE2020"/>
| Zerfallstyp1ZE = 0,319<ref name="AME2020"/>
| Zerfallstyp1ZP = [[Praseodym|<sup>144</sup>Pr]]
}}
| NMREigenschaften=
}}
'''Cer''', sältener au ''Zer'' bzw. ''Cerium'' gnännt, isch e chemisch Elemänt mit em Elemäntsymbol Ce un dr Ornigszahl 58. Im Periodesischtem stoht s in dr Gruppe vu dr Lanthanoide un zellt dodermit au zue dr Metall vu de Sältene Ärde.
Cer isch e silbergrau, relativ waich, duktil, paramagnetisch un reaktiv Metall. S isch s Lantnaoid, wu am hyfigschte vorchunnt, un uufehrt eso hyfig wie [[Kupfer|Chupfer]]. Cer chunnt in dr Natur alliwyl zäme mit de andere lychte Lanthanoide in de Ceritärde vor. S grescht Vorchuu lyt z Bayan Obo in dr [[Volksrepublik China]]. Fir s Ginne vu rainem Cer mueß es dur Oxidation un derno dur Extraktion vu de andere Sältene Ärde drännt wäre. Di tächnisch wichtigscht Cerverbindig isch Cer(IV)-oxid, wu wäge katalytische Aigeschafte in Fahrzyygkatalysator, aber au as Poliermittel yygsetzt wird. Metallisch Cer wird vyylmol ohni Drännig as Mischmetall in dr Stahlherstellig yygsetzt.
Cer isch anne 1803 dur dr Wilhelm Hisinger un dr Jöns Jakob Berzelius entdeckt un noch em [[(1) Ceres|Zwärgplanet Ceres]] gnännt wore, anne 1826 het dr Carl Gustav Mosander zum erschte Mol chenne uurain Cermetall härstelle. 1890 het dr Carl Auer von Welsbach dr Gliestrumpf fir d Gasbelychtig entwicklet, wun er zum erschte Mol Cer kommerziäll yygsetzt ghaa het.
== Gschicht ==
[[Datei:Jöns Jakob Berzelius.jpeg|mini|links|dr Jöns Jakob Berzelius]]
Anne1751 het dr Axel Frederic Cronstedt zwai Mineral vu Bispberg bi Säter un Bastnäs bschribe, wun ere baidi ''tungsten'' („schwäre Stai“) gnännt het. Im Mineral vu Bispberg het 1781 dr Carl Wilhelm Scheele s [[Wolfram]] chenne finde, s isch ''Scheelit'' gnännt wore. S ander Mineral het er nume uuvollständig untersuecht, är het kai Wolfram gfunde, stattdäm nume [[Silicium]], [[Aluminium]] un [[Eisen|Yyse]].<ref name="Trofast">Jan Trofast: ''The Discovery of Cerium – A Fascinating Story.'' In: C.H. Evans (Hrsg.): ''Episodes from the History of the Rare Earth Elements.'' Band 15, Kluwer Academic Publishers 1996, ISBN 978-94-009-0287-9, S. 13–36.</ref>
Ab 1803 hän dr Wilhelm Hisinger un dr Jöns Jakob Berzelius dr ''tungsten'' vu Bastnäs untersuecht, eb s villich smittlerwyyli vum Johan Gadolin entdeckt [[Yttrium]] din het. Su hän e Elemänt gfunde, wu em Yttrium ähnlig isch, aber doch dytli unterschaidbar isch, wu si vorlaifig ''Bastium'' (no Bastnäs), bal aber ''Cerium'' un s Mineral ''Cerit'', noch em 1801 entdeckte Zwärgplanet [[(1) Ceres|Ceres]], gnännt hän. Go iri Entdeckig absichere, hän dr Hiesinger un dr Berzelius Salz vum uubekannte Elemänt mit verschidene Syyrene härgstellt.<ref name="Trofast" /><ref>Wilhelm von Hiesinger, Jöns Jakob Berzelius: ''Cerium Ein neues Metall aus einer Schwedischen Steinart, Bastnäs Tungsten genannt.'' In: ''Neues allgemeines Journal der Chemie.'' Band 2, Heft 4, 1803, S. 397–418 ([https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00164070/NAJCh_1803_Bd02_%200425.tif online]).</ref>
Glychzytig mit em Hisinger un em Berzelius het au dr Martin Heinrich Klaproth s Mineral vu Bastnäs untersuechrt un het dodin e nit bekannti, typisch hällbruun gfärbti Ärd gfunde, wun er no {{grcS|ὠχρός|ōchrós}} „blassgeel“ ''Ochroït-Ärd'' un s Mineral ''Ochroït'' gnännt het.<ref>Martin Heinrich Klaproth: C''hemische Untersuchung des Ochroïts.'' In: ''Neues allgemeines Journal der Chemie.'' Band 2, Heft 3, 1803, S. 303–316 ([https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00164070/NAJCh_1803_Bd02_%200325.tif online]).</ref> Wel beedi glychzytig d Entdeckig vum neie Elemänt verchindet ghaa hän, hän dr Hisinger un dr Berzelius un au dr Klaproth dr Aaspruch gstellt uf d Prioritet fir d Entdeckig un dodermit s Rächt, dr Name vum Elemänt z bstimme. Des isch emänd vum Adolph Ferdinand Gehlen, em Rusgeber vu dr Zytschrift ''Neues allgemeines Journal der Chemie'' entschide wore, wu beedi Artikel din uusechuu sin. Sälle het fir dr Berzelius un dr Hisinger entschide, wel im Artikel vu däne sterker di metallisch Natur vu dr entdeckte Subschtanz betont woren isch, derwylscht dr Klaproth ender uubstimmt vun ere ''Ärd'' gschribe het. Dr Klaproth het Cerium as Name vum nei eElemänt akzäptiert.<ref name="Trofast" />
Anne 1826 isch s em Carl Gustav Mosander glunge, dur Reaktion vu [[Kalium]]dampf mit Cerchlorid e stark veruurainigt metallisches Cer in Form vun eme bruune Bulver z kriege.<ref name="Trofast" /><ref>Paweł Miśkowiec: ''Name game: the naming history of the chemical elements: part 2—turbulent nineteenth century.'' In: ''Foundations of Chemistry.'' 2022, Band 25, Nummer 2, S. 215–234 [[doi:10.1007/s10698-022-09451-w]].</ref> Är het au entdeckt, ass es im Cerit näbe Cer au anderi Elemänt din het. 1839 het er s [[Lanthan]] isoliert<ref>C.G. Mosander: ''Lantan, ein neues Metall.'' In: ''Poggendorffs Annalen.'' Band 46, 1839, S. 648–649 ({{Gallica |ID=bpt6k15131x |Seite=664}}).</ref>, 1842 s Didym<ref>C.G. Mosander: ''Ein neues Metall, Didym, betreffend.'' In: ''Poggendorffs Annalen.'' Band 56, 1842, S. 503–505 ({{Gallica |ID=bpt6k151417 |Seite=515}}).</ref>. Des het si druf as Mischig vu [[Praseodym]] un [[Neodym]] uusegstellt.<ref>Marco Fontani, Mariagrazia Costa, Mary Virginia Orna: ''The Lost Elements.'' Oxford University Press, 2015, ISBN 978-0-19-938334-4, S. 171–173.</ref> 1875 hän dr William Hillebrand un dr Thomas Herbert Norton dur Elektrolys vu Cerchlorid e rain Cer chenne ginne.<ref>R. Bunsen: ''Elektrolytische Abscheidung des Cers, Lanthans und Didyms.'' In: ''Poggendorffs Annalen.'' Band 155, 1875, S. 633–639 ({{Gallica |ID=bpt6k15239z |Seite=656}}).</ref>
Zum erschte Mol bruucht woren isch Cer 1890 vum Carl Auer von Welsbach. Är het bi dr Drännig vu [[Thorium]]erz gmerkt, ass Lesige, wu s Thorium un gringi Mängene vu Cer din het, dur ee Flamme stark chenne lychte. Dodrus het er e Gliestrumpf fir d Gasbelychtig entwickelt, wu rund 99 % Thorium- un 1 % Cer(IV)-oxid ghaa het.<ref>Roland Adunka, Mary Virginia Orna: ''Carl Auer von Welsbach: Chemist, Inventor, Entrepreneur.'' Springer, 2018, ISBN 978-3-319-77904-1, S. 71–74.</ref>
Anne 1975 het dr Primo Levi e Kapitel in sym Buech ''Das periodische System'' „Cer“ gnännt. Är schilderet dodin, wien er im [[KZ Auschwitz]] us gfundene Auermetall Zindstai gmacht ghaa het, die verchauft ghaa het un eso e baasr Monet het chenne iberlääbe.<ref name="Scire" details="S. 1">Salvatore Scirè, Leonardo Palmisano: ''Cerium and cerium oxide: A brief introduction.'' In: Salvatore Scirè and Leonardo Palmisano (Hrsg.): ''Cerium Oxide (CeO<sub>2</sub>): Synthesis, Properties and Applications.'' Elsevier, 2020, ISBN 978-0-12-815661-2.</ref>
== Vorchuu ==
[[Datei:Monazite-(Ce)-228449.jpg|mini|links|Monazit-(Ce)]]
Cer isch e Elemänt, wu uf dr Ärd uf aire Syte insgsamrt sälte vorchuunt, uf dr andere Syte aber mit eme Ghalt vu 66 ppm in dr kontinäntale Ärdkruschte verbraitet isch. Sy Hyfigkait isch verglychbar mit däre vu andere Metall wie [[Kupfer|Chupfer]] oder [[Zink]]. Cer isch s hyfigscht Sältenärdmetall vor [[Neodym]] un [[Lanthan]].<ref name="CRC">{{CRC Handbook |Auflage=85 |Titel=Geophysics, Astronomy, and Acoustics; Abundance of Elements in the Earth's Crust and in the Sea |Kapitel=14 |Startseite=14 }}</ref> Wie di andere Lanthanoid isch Cer e lithophil Elemänt, wu me in dr Hauptsach in dr Lithosphäre vu dr Ärd findet. Geochemisch wirkt Cer as e inkompatibel Elemänt, wu si bim dailwyse Schmelze un bi dr fraktionierte Krischtallisation vu Magma bevorzugt in dr Schmelzi aarychere duet. S isch aber sterker in dr kontinäntale Ärdkruschte im Verglych zum Ärdmantel kunzäntriert.<ref name="EncyclGeochem">Catherine Chauvel: ''Cerium.'' In: William White (Hrsg.): ''Encyclopedia of Geochemistry.'' Springer, 2018, ISBN 978-3-319-39311-7, S. 226–229.</ref>
Im Gegesatz zue andere Lanthanoide isch Cer au as vierwärtig Ion stabil, nit nume as dreiwärtig. Wäge däm cha s Cer, wu normalerwyys dreiwärtig vorlyt, unter speziälle, stark oxidative Bedingige zue vierwärtigem Cer oxidiert wäre, wu Eigeschafte het, wu stark abwyyche. S chunnt zue dr sognännte ''Cer-Anomaly'', wu Gstai un Mineral e hechere (positiv) oder nidrigere (negativ) Ghalt an Cer im Verglych zue de andere Lanthanoide ufwyyse. Wichtig fir d Bildig vu oxidative Bedingige isch do vor allem dr Ghalt vu elemäntarem [[Sauerstoff|Suurstoff]] in dr Umgäbig.<ref name="EncyclGeochem" /> E Mineral, wu vylmol e positivi Cer-Anomaly het, isch Zirkon. Des lyt dodraa, ass drei- un au vierwärtig Cer cha [[Zirconium]] im Krischtallgitter vum Mineral ersetze. Vierwärtig Cer wird aber dur dr nämlig Oxidationszuestand un eme ähnlige Ioneradius dytli lychter in Zirkon yyböue. Wäge däm wyyst Zirkon, wu in Magma mit ere hoche Suurstoff-Fugazitet entstande isch, e greßeri Cer-Anomaly uf.<ref>Shihua Zhong, Reimar Seltmann, Hongying Qu, Yingxin Song: ''Characterization of the zircon Ce anomaly for estimation of oxidation state of magmas: a revised Ce/Ce* method.'' In: ''Mineralogy and Petrology.'' Band 113, 2019, S. 755–763, [[doi:10.1007/s00710-019-00682-y]].</ref> Au bi dr Verwitterig cha in Laterite e Cer-Anomaly ufdrätte.<ref>Jean-Jacques Braun, Maurice Pagel, Jean-Pierre Muller, Paul Bilong, Annie Michard, Bernard Guillet: ''Cerium anomalies in lateritic profiles.'' In: ''Geochimica et Cosmochimica Acta.'' Band 54, Nr. 3, 1990, S. 781–795, [[doi:10.1016/0016-7037(90)90373-S]].</ref>
Zuen ere negative Cer-Anomaly chunnt s in suurstoffhaltigem Meerwasser, wel s Elemänt vum guet leslige dreiwärtige zum schwärleslige vierwärtige Ion cha oxidiert wäre. Des duet si gärn an dr Oberflechi vu manganhaltige Minerale wie Manganchnolle aarychere, wu dodermit e positivi Cer-Anomaly ufwyyse. Wel Mangan sälber cha Cer reduziere, bildet si ne Redox-Glyychgwicht uus. Wie stark d Cer-Anomaly isch, hangt vor allem vum Suurstoffghalt un em pH-Wärt vu dr Umgäbig ab. D Mässig vu dr Cer-Anomaly in Sedimäntgstai cha me wäg däm ne fir s Bstimme vum Suurstoffghalt vum Meerwasser in dr Ärdgschicht. Dr gnau Mechanismus vu dr Oxidation vu Cer im Meerwasser isch uuklar, är cha waarschyns entwäder abiotisch oder dur Mikroorganisme chuu.<ref>Rosalie Tostevin: ''Cerium Anomalies and Paleoredox.'' In: ''Elements in Geochemical Tracers in Earth System Science.'' Cambridge University Press, 2021, S. 1–6, [[doi:10.1017/9781108847223]].</ref><ref>Kun Zhang, Graham A. Shields: ''Sedimentary Ce anomalies: Secular change and implications for paleoenvironmental evolution.'' In: ''Earth-Science Reviews.'' Band 229, 2022, Artikel 104015, [[doi:10.1016/j.earscirev.2022.104015]].</ref>
[[Datei:Bastnaesite-(Ce)-156558.jpg|mini|Bastnäsit-(Ce)]]
Cer bildet e Vyylzahl vu Mineral. In däne cheme au als anderi Sälteni Ärde vor, bsundersch d Ceritärde wie [[Praseodym]], Neodym oder [[Samarium]]. Vyyl Cermineral bilde Mischkrischtallzylede, wu me näb dr hauptsächlige cerhaltige Ändglider au sonigi chännt, wu anderi Sältenärdelemänt wie [[Yttrium]], Lanthan oder Neodym iberwiige. Zue däne zelle au di hyfigschte Cermineral Monazit, Allanit un Bastnäsit. Insgsamt chännt me 155 cerhaltigi Mineral (Stand 2025).<ref>[https://www.mindat.org/element/Cerium ''The mineralogy of Cerium'']. In: ''mindat.org'', Hudson Institute of Mineralogy.</ref> In de maischte dodervu lyt Cer as dreiwärtig Ion vor, s git aber au e baar mit vierwärtige Cerione, s hyfigscht dervu isch Cerianit-(Ce), (Ce<sup>4+</sup>,Th)O<sub>2</sub>.<ref>A.R. Graham: ''Cerianite, CeO<sub>2</sub>: a new rare-earth oxide mineral.'' In: ''American Mineralogist.'' Band 40 Nr. 7–8, 1955, S. 560–564 ([http://www.minsocam.org/ammin/AM40/AM40_560.pdf online, pdf]).</ref><ref>[https://www.mindat.org/min-929.html Cerianite-(Ce).] In: ''mindat.org'', Hudson Institute of Mineralogy.</ref>
Zue de Ort mit de greschte un wichtigschte Vochuu an Ceritärde zelle Bayan Obo in dr [[Volksrepublik China]], Araxá z [[Brasilien|Brasilie]], Amba Dongar z [[Indien|Indie]], Mount Weld z [[Australien|Auschtralie]], Kuannersuit uf [[Grönland|Grenland]], Lowosero z [[Russland]] iun d Bear Lodge Mountains un Mountain Pass in de [[Vereinigte Staaten|USA]].<ref>M.P. Smith, K. Moore, D. Kavecsánszki, A.A. Finch, J. Kynicky, F. Wall: ''From mantle to critical zone: A review of large and giant sized deposits of the rare earth elements.'' In: ''Geoscience Frontiers.'' Band 7, 2016, S. 315–334, [[doi:10.1016/j.gsf.2015.12.006]].</ref> Bsundersch z Bayan Obo git s großi Mängene Cer. D Gsamtreserven an Sältenärdelemänt z Bayan Obo wäre uf 57,1 Millione Tonne oder rund 42 % vu dr Reserve uf dr ganze Wält gschetzt. Dodervu isch rund d Helfti Cer, di ander Helft dailt si uf Lanthan, Neodym un gringeri Aadail vu dr andere Sältene Ärde uf.<ref>Hong-Rui Fan, Kui-Feng Yang, Fang-Fang Hu, Shang Liu, Kai-Yi Wang: ''The giant Bayan Obo REE-Nb-Fe deposit, China: Controversy and ore genesis.'' In: ''Geoscience Frontiers.'' Band 7, Nr. 3, 2016, S. 335–344, [[doi:10.1016/j.gsf.2015.11.005]].</ref>
Gedige Cer het me bishär uf dr Ärd nit gfunde. D Ruumsonde Luna 24 het aber unter anderen e 2,5 μm große Partikel vum [[Mond]] (Mare Crisium) uf d Ärd brocht, wu si bi dr Untersuechig as rain metallisch Cer ohni ne Ghalt an andere Sältenärdmetall erwise uusegstellt het. Waarschyns isch s uf em Mond dur Impakteraignis entstande.<ref>A. Bogatikov, A. I. Gorshkov, A. V. Mokhov, P.M. Kartashov, N. A. Ashikhmina, and L. 0. Magazina: ''New Finds of Native Metals in a Lunar Regolith from the Crises Sea.'' In: ''Transactions (Doklady) of the Russian Academy of Sciences, Earth Science Section.'' Band 382, Nr. 1, S. 83–85 ([https://rruff.info/uploads/DES382_83.pdf online, pdf]).</ref> Cer isch aber bishär nit vu dr International Mineralogical Association as Mineral anerkännt wore, sy Status isch frogli (questionable).<ref>[https://www.mindat.org/min-46643.html ''Native Cerium.''] In: ''mindat.org'', Hudson Institute of Mineralogy.</ref>
== Ginnig un Darstellig ==
Wie bi de andere Sältene Ärde git s au bi Cer s Brobläm vu dr Drännig vu dr chemisch seli ähnlige Sältenärdlemänt vunenander. Cer bildet aber as ainzig Lanthanoid in wässriger Lesig stabili vierwärtigi Ione, dodermit cha me d Oxidation fir e Drännig uusnutze.<ref name="Meshram"/>
Di wichtigschte Primerquälle fir d Ginnig vu Cer sin di hyfige Erz Monazit un Bastnäsit. Je no Erz duet me verschideni Methode yysetze zu Ginne vu Cer. Monazit ([Ce,La,Nd,Th][PO<sub>4</sub>]) cha mit Natronlauge oder Schwäfelsyri ufgschlosse wäre. Bim Schwäfelsyriverfahre wird e Mischig vu Monazit un Schwäfelsyri uf 200 bis 800 °C iber e baar Stund gfyrt un derno mit Wasser uusglaugt. Doderby gehn d Sältenärdelemänt, abhängig vu dr Tämperatur aber au [[Thorium]] un [[Uran]] in Lesig.<ref>John Demol, Elizabeth Ho, Gamini Senanayake: ''Sulfuric acid baking and leaching of rare earth elements, thorium and phosphate from a monazite concentrate: Effect of bake temperature from 200 to 800 °C.'' In: ''Hydrometallurgy.'' Band 179, 2018, S. 254–267, {{DOI|10.1016/j.hydromet.2018.06.002}}.</ref> Die chenne zem Byschpel mit Extraktion oder Fellig as Pyrophosphat abdrännt wäre.<ref> A I L Abd El Fatah: ''Commercial approach for highly pure thorium from Egyptian monazite mineral acid process.'' In: ''IOP Conference Series: Materials Science and Engineering.'' Band 975, 2020, Artikel 012022, {{DOI|10.1088/1757-899X/975/1/012022}}.</ref> D Sältenärdelemänt wäre mit Natriumsulfat as Doppelsalz NaSEE(SO<sub>4</sub>)<sub>2</sub> gfellt un in Natronlauge glest un drechnet.<ref name="Meshram">Pratima Meshram, Abhilash: ''Recovery and Recycling of Cerium from Primary and Secondary Resources- a Critical Review.'' In: ''Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review.'' Band 41, Nr. 4, 2020, S. 279–310, {{DOI|10.1080/08827508.2019.1677647}}.</ref> Wänn me Sältenärdmetallhydroxid bi 160 °C an dr Luft drechnet, oxidiert dr Suurstoff s dreiwärtig Cer zum vierwärtige. Wel Cer(IV)-hydroxid im Gegesatz zue de dreiwärtige Hydroxid vu dr andere Lanthanoid schlächt in Salpetersyri lesli isch, cha ne Dail vum Cer abdrännt wäre. E rainer Cer ch ame dur Extraktion vu dr Lesig mit Extraktionsmittel wie Tributylphosphat gunne wäre.<ref name="Allahkarami">Ebrahim Allahkarami, Bahram Rezai: ''A literature review of cerium recovery from different aqueous solutions.'' In: ''Journal of Environmental Chemical Engineering.'' Band 9, 2021, Artikel 104956, {{DOI|10.1016/j.jece.2020.104956}}.</ref><ref name="Meshram"/>
Dur mechanischi Verfahre wie Schwärchraftdrännig, Flotation oder Magnetdrännig cha me hecher kunzäntrierti Monazitkunzäntrat ginne. Die chenne mit Natronlauge bi 140 °C e baar Stund lang ufgschlosse wäre. Derwylscht s Phosphat in Lesig goht, blyybe d Sältenärdelemänt im Filterchueche zrugg. Där duet me mit kunzäntrierter Salzsyri uuslauge, doderby bildet si e geeli Lesig. Us dr Lesig wäre mit Ammoniumhydroxid bim pH-Wärt 5,8 unerwinschti Hydroxid, bi pH 11 d Sältenärdmetallhydroxid gfellt. Die wäre wie bim Schwäfelsyriverfahre an dr Luft drechnet, doderby oxidiert s Cer, derno wäre si in Salpetersyri glest un s Cer abdrännt.<ref name="Allahkarami"/><ref name="Meshram"/>
== Weblink ==
{{Commonscat|Cerium|Cer}}
* {{RömppOnline |ID=RD-03-00917 |Name=Cer}}
== Fueßnote ==
<references />
{{Navigationsleiste Periodensystem}}
{{Normdaten}}
[[Kategorie:Chemisches Element]]
[[Kategorie:Material]]
[[Kategorie:Roostoff]]
f7gxgghy4rc87gm9mety9uoebew4ogz