Википедия
altwiki
https://alt.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D3%A7%D1%81_%D0%B1%D3%B1%D0%BA
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Медиа
Аҥылу
Шӱӱжӱ
Туружаачы
Туружаачыны шӱӱжери
Википедия
Википедияти шӱӱжери
Файл
Файлды шӱӱжери
MediaWiki
MediaWiki-ни шӱӱжери
Ӱлекер
Ӱлекерди шӱӱжери
Болуш
Болушты шӱӱжери
Категория
Категорияны шӱӱжери
TimedText
TimedText talk
Модуль
Модульды шӱӱжери
Event
Event talk
Адаров, Аржан Оинчинович
0
81
49099
46737
2026-07-10T11:29:52Z
InternetArchiveBot
26
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
49099
wikitext
text/x-wiki
{{Кижи}}
'''Адаров Владимир Оинчинович''' литературалык псевдоними ''Аржан Адаров'', ([[Кичӱ изӱ айдыҥ 15 кӱни|кичӱ изӱ айдыҥ 15 кӱни]] {{Јыл|1932}}, [[Кайырлык]] ― [[Кичӱ изӱ айдыҥ 9 кӱни|кичӱ изӱ айдыҥ 9 кӱни]] {{Јыл|2005}}, [[Горно-Алтайск]]) ― ӱлгерчи, прозаик, драматург, кӧчӱреечи. [[Алтай Республика|Алтай Республиканыҥ]] мак кожоҥыныҥ сӧстӧриниҥ авторы. [[СССР бичиичилериниҥ Биригÿзи|СССР бичиичилериниҥ Биригӱзиниҥ турчызы]] ({{Јыл|1958}}), РСФСР культуразыныҥ ат-нерелӱ ишчизи ({{Јыл|1982}}), АР-дыҥ калыгыныҥ бичиичизи ({{Јыл|2004}}), Г. И. Чорос-Гуркинниҥ адыла адалган премияныҥ лауреады ({{Јыл|2005}}), Албатылык тӱрк академияныҥ академиги<ref> [https://drive.google.com/file/d/1Xfq1WPJBhSDKljKp2trGqkk8Z2Mspg_u/view Писатели Горного Алтая: библиографичесский словарь / сост. С. В. Моможокова, Э. П. Чинина, М. М. Алушкина, А. В. Бобокова; БУ РА «Национальная библиотека Республики Алтай имени М. В. Чевалкова». — Горно-Алтайск: БУ РА «Национальная библиотека Республики Алтай имени М. В. Чевалкова», 2019. — С. 5-6 — 104 с.]</ref>. Сӧӧги — тӧӧлӧс.
== Биографиязы ==
Аржан Ажаров<ref>{{Cite web |title=Аржан Адаров БРЭ |url=https://bigenc.ru/c/adarov-arzhan-oiinchinovich-3d2d4c |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230416030750/https://bigenc.ru/c/adarov-arzhan-oiinchinovich-3d2d4c |archivedate=1681614470 |deadlink=yes |accessdate=1695270668 }}</ref> [[Кичӱ изӱ айдыҥ 15 кӱни|кичӱ изӱ айдыҥ 15-чи кӱнинде]] {{Јыл|1932}} јылда [[Кайырлык]] јуртта чыккан. Областной школды божодып, {{Јыл|1952}} јылда [[Кокышев, Лазарь Васильевич|Л. В. Кокышев]], [[Палкин, Эркемен Матынович|Э. М. Палкинле]] кожо [[А.М. Горькийдиҥ адыла адалган Литературный институт]]ка кирген, {{Јыл|1957}} јылда једимдӱ божодып јат (прозаныҥ чӱмдемел семинары, башкараачызы ― литературовед профессор Н. И. Замошкин).
«[[Алтайдыҥ Чолмоны|Алтайдыҥ Чолмоны»]] газеттиҥ корреспондентти болуп иштеген. {{Јыл|1967}}―{{Јыл|1972}} jj. редактор, оноҥ баш редакторы. Горно-Алтайсктагы бичик чыгартуныҥ баш редакторы. бичиичи биригӱниҥ литература аайынча консультанты ({{Јыл|1985}}―{{Јыл|1987}}), [[ГТРК "Горный Алтай"|«ГТРК Туулу Алтайдыҥ»]] председатели ({{Јыл|1987}}―{{Јыл|1994}}), АР-дыҥ бичиичилер биригӱзиниҥ председатели ({{Јыл|1994}}―{{Јыл|2005}}), «[[Алтай Телекей - Мир Алтая|Алтай Телекей — Мир Алтая»]] деп литература-кееркемел журналдыҥ тӧзӧӧчизи, баш редакторы ({{Јыл|2001}}―{{Јыл|2005}}).
Аржан Адаров {{Јыл|2005}} јылда 72 јаштуда јада калган.
== Јайаандык ижи ==
Баштапкы јуунтызы «Ырысту јӱрӱм» {{Јыл|1950}} јылда кепке базылган. 25-теҥ ажыра ӱлгерлик јуунтылары чыккан: «Урсул» ({{Јыл|1956}}), «Јӱрегимниҥ кожоҥы» ({{Јыл|1958}}), «Кӧчкӱндер» ({{Јыл|1966}}), «Алтын јерим ― Алтайым» ({{Јыл|1976}}), «Тонйукук» ({{Јыл|1971}}), «Улуска айткан сӧзим» ({{Јыл|1981}}), «Јаҥарым мениҥ канадым» ({{Јыл|1988}}) о.ö.
{{Јыл|1990}} jj. сонеттер «Сӱӱштиҥ куулары» ({{Јыл|1997}}), ӱлгерлик чӱмдемелдери: «Каан кызы јаражай» ({{Јыл|1995}}), «Кӱл-тегинниҥ кӧлӧткӧзи» ле о.ö.
Ӱлгерлер ле кожо прозада база бичийт: куучындары «Бурылганы» ({{Јыл|1960}}), «Тӱндеги јылдыстар» ({{Јыл|1961}}); повесть «Амаду» ({{Јыл|1964}}), «Јаан телекейге јол» ({{Јыл|1979}}); роман «Ӧлӱмниҥ чаҥкыр кужы» ({{Јыл|1993}}), «Јӱрек ӧртӧгӧн от» ({{Јыл|2001}}).
{{Јыл|2012}} јылда очерктери «Кан-Куурай» кепке чыгат.
Драмада пьесалары «Саҥ башка кижи» ({{Јыл|1983}}), «Абайымныҥ кижи алганы» ({{Јыл|1986}}), «Ӧч»; трагедия «Каганаттаҥ ийген самара» ({{Јыл|2000}}).
Аржан Адаров гран ажыра, орыс ла совет литератураныҥ классиктериниҥ чӱмдемелдерин эрчимдӱ кӧчӱрген: «Овод» Э. Л. Войнич ({{Јыл|1960}}), «Страшная месть» Н. В. Гоголь ({{Јыл|1962}}), «Чапаев» Д. А. Фурманов, «За свободу степей» И. Ессенберлин, «Отец и сын» Г. М. Марков, «Чактаҥ узун кӱн» (И дольше века длится день) Ч. Т. Айтматов ло ӧскӧлӧри.
Оныҥ чӱмделгези Союз ла гран ажыра кӧп тилдерле чыгып турган. {{Јыл|1971}} јылда казах тилле «Алтайские мотивы» деп бичиги, {{Јыл|1983}} јылда тыва тилле «Вечные горы» деп јуунтызы.
{{Јыл|2022}} јылда [[Јаан изӱ айдыҥ 15 кӱни|јаан изӱ айдыҥ 15 кӱнинеҥ]] ала А.В.Анохинниҥ адыла адалган музейде<ref>{{Cite web |title=А.Адаров Эл музей |url=http://www.musey-anohina.ru/index.php/ru/posetitelyam/vystavki/item/1681-k-90-letiyu-narodnogo-pisatelya-arzhana-adarova |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221206171423/http://musey-anohina.ru/index.php/ru/posetitelyam/vystavki/item/1681-k-90-letiyu-narodnogo-pisatelya-arzhana-adarova |archivedate=1670346863 |deadlink=yes |accessdate=1695270668 }}</ref> Аржан Адаровтыҥ 90 јажына учурлалган кӧрӱ ачылган, ондо бичиичиниҥ јӱрӱми, јайаандык ижи керегинде, ӱлгерлериниҥ, поэмаларыныҥ колбичимелдери ле о.ӧ. материалдар тургузылган.
== Кайралдары ==
* {{Јыл|1992}} ― Орден Дружбы народов
* {{Јыл|1997}} ― «За заслуги перед Отечеством» II степень
* {{Јыл|1999}} ― А. С. Пушкинниҥ 200 јылдыгына учурлай алтын медаль.
* {{Јыл|2003}} ― Орден Почета
* {{Јыл|2004}} ― Орден Дружбы
== Кереес ==
* Горно-Алтайск калада А. О. Адаровтыҥ адыла адалган ором.
* Јаткан туразында В.О.Адаровтыҥ сӱри јуралган доско кондырылган ({{Јыл|2022}}).
== Ајарулар ==
{{ајарулар}}
== Тайантылар ==
* [https://web.archive.org/web/20131202233640/http://russiasib.ru/adarov-arzhan-vladimir-ojinchinovich/ Энциклопедия Сибири: Адаров, Аржан (Владимир) Ойинчинович]
* [https://web.archive.org/web/20231111082449/http://sibhistory.edu54.ru/index.php/%D0%90%D0%94%D0%90%D0%A0%D0%9E%D0%92_%D0%90%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%28%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%29_%D0%9E%D0%B9%D0%B8%D0%BD%D1%87%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Историческая энциклопедия Сибири: Адаров Аржан (Владимир) Ойинчинович]
* [https://web.archive.org/web/20131209170947/http://cholmony.ru/2012/09/%D0%BE-%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%85-%D0%B0-%D0%BE-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%BA-80-%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%8E-%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8F/ Газета «Алтайдыҥ Чолмоны» от 20.09.2012: О романах А. О. Адарова (К 80-летию писателя)]
* [http://kpdara.narod.ru/2012/celender2011.pdf Комитет по делам архивов Республики Алтай: Календарь юбилейных и памятных дат Республики Алтай на 2012 год. — Горно-Алтайск, 2011 — ISSN 2077-7256]
{{Тыш тайантылар}}
[[Категория:Алтай Республиканыҥ калыгыныҥ бичиичизи]]
[[Категория:Республика Алтайдыҥ ады јарлу улузы]]
[[Категория:Оҥдой аймактыҥ ады јарлу улузы]]
[[Категория:СССР бичиичилериниҥ Биригÿзиниҥ турчызы]]
[[Категория:РСФСР культуразыныҥ ат-нерелÿ ишчизи]]
[[Категория:Г.И. Чорос-Гуркинниҥ адыла адалган премияныҥ лауреаттары]]
[[Категория:Алтай бичиичилер]]
[[Категория:А.М. Горькийдиҥ адыла адалган Литературный институттыҥ выпускниктери]]
[[Категория:Тӧӧлӧстӧр]]
4fvk6aodqo44tbrq45ltes7gt9m8cfd
Ӱлекер:Potd/2026-07-10
10
7637
49098
2026-07-09T18:36:21Z
Frhdkazan
290
Јаҥы бӱк: "Banded Bay Cuckoo in Ajodhya Hills July 2024 by Tisha Mukherjee 01.jpg"
49098
wikitext
text/x-wiki
Banded Bay Cuckoo in Ajodhya Hills July 2024 by Tisha Mukherjee 01.jpg
0d3nuc63i1l6v0yu6stv7bu6n56vanq