Wikipedia
amiwiki
https://ami.wikipedia.org/wiki/Sa%E2%80%99ayayaw_pising_no_tyin-naw
MediaWiki 1.47.0-wmf.10
first-letter
Mitiya
Kasi’iked
Kasasowal
Midemakay
Kasasowal no midemakay
Wikipedia
Wikipedia a kasasowal
Faylo
Masasowal to faylo
MediaWiki
Masasowal to MediaWiki
Masalipa
Masalipaay a kasasowal
Nipadama’
Mipadama’ a masasowal
Kasasiwasiw
Masasowal to kasasiwasiw
TimedText
TimedText talk
模組
模組討論
Event
Event talk
Kawakawasan raroh:Fafahiyan kitakit
0
2630
49971
40225
2026-07-10T10:37:38Z
Safulo
35
49971
wikitext
text/x-wiki
== Kitakit no fafahiyan(女人國) ==
=== '''Mafadil ci Maciwciw馬久久被洪水沖走''' ===
O maro’ay itini a tamdaw sahetoay o fafahiyan, ora ko sakacingangan to Kitakit no fafahiyan hananay a pangangan.
Itiyaho i no to’ato’asan ho a mihecaan, ira ko cecay a fayinayan ci Maciwciw ko ngangan ningra, o masowalay i niyaro’ ko kainaneng ningra a maomah, anini a romi’ad matiya to kaloladay a romi’ad a maomah. Paceko’ sa masiya’ a maorad,macedas to ko ’alo, ca ka pahoda manawnaw to ko pala, malemeday ci Maciwciw macepet ningra ko cecay a datong malodadangoyan, pawpaw sato tayra i kafahalan a kanatal, cowa ka fana’ ci Maciwciw tonini a kanatal, mafadil no nanom o tadaroray to ningra, tangasa i mamangay a kanatal, ’aro sa i tapangan no kilang a pahanhan. ona mamangay a kanatal ’araw han o kolol no ’iso konini, pasiwalipasiwali a midangoy koya ’iso, saikoray to i,sera’ sa itira cowako kafana’fana’an oya fainayan a palal, o maro’ay itini sahetoay o fafahiyan. Yo talipa’elal cingra, paceko’ sa malikot no ’alomanay a fafahiyan, ona fafahiyan i laway away ko ngoyos, mitatoy to salifong, saraawaw sa a misatoro’toro’ ci Maciwciwan.
=== '''Malofo i Fafahiyan kanatal 在女人國被關''' ===
Ona sa fafahiyan cowa ho paka’araw to matiniay caay ka lecad to fafahiyan a ’a’adopen, mapawacay to nengneng han mana ciwikol i ’a’ayaw saan cangra faheka a malalicalicay o maan a ’a’adopen ko matiniay saan.tomeli a maso’eso cisimal a nengengen, ka’eso’ a kaenen kiya sato ko kasasowal nangra, sowal sato ko kakeridan nona fafahiyan a kanatal, paliten a milofo, pacofcof han a pakaen ta matongal ko ka so’eso ta pacoken a komaen.
Tangitangicen ni Maciwciw a papitedal toya sapalit, cowa to ka pitengil cangra. Pawsa han to romi’ami’ad a pakaen, sano nipa’oripan a diyong ko ’orip ni Maciwaciw itini tona fafahiyan kanatal.
Nanam sato ci Maciwciw ato ya mipawsaay a fafahiyan, misacaciaw tatosa, ano roma i, pakimaden ni Maciwciw tono niyah a ’orip ato niyah a niyaro’, safaheka koya mipapawsaay a fafahiyan, sini’adaen to ci Maciwciwan, mitengel to sa’eli ni Maciwciw a palaliw. Cila to i, takaw han nira a misimed ko po’ot i patafoan a mipawsa, halo sapiketon ni Maciwciw toya sapipalit cingranan a ka’ered.
=== '''Patatikor i niyaro’ ci Maciwciw 馬久久回到部落''' ===
Sato’emanan sato ci Maciwciw a milaliw, nikawrira, saferengan sato a ra’aw’aw koya fafahiyan a milepelay cingranan i lalikor, hadidi han ni Maciwciw ko cahiw,roray ato adada no doka’ kanapatay sato a comikay a milaliw, tahira i lawac no riyar, away to ko lalan to pilaliwan, aya samaan sato kao sa misaharateng, itiya paceko’ sa ira i ’a’ayaw ni Maciwciw ko cecay a ’iso miraod, mikalic mikalic sa miceli’ ci Maciwciwan, awaay to i faloco’ ko maamaan a maharatengay dengan to o pilaliw a cecay ko maharatengay ni Maciwciw, ano omaan to pa’ayawan to samikalic sa i, o nga’ay konini a kalicen, itira to a teroc sa i kolol noya ’iso. Awa to a manengneng koya fafahiyan a milepel, sowal sa koya ’iso o widang noya mipapawsaay tisowanan kako, mipadang a panokay tisowanan saan.
Ano hakowaay to ko romi’ad i riyar cato kafana’ ci Maciwciw, yo tangasa ilawac no niyaro’ ningra faterik han noya ’iso ci Maciwciw patalahekal. Sowal sa ci Maciwciw toya ’iso, wataay to ko pipadang iso ato ya mipawsaay takowanan a kaying, o maan sa ko sapacofay ako i tamowanan hokini? Pacaof koya ’iso: to mihecahecaan katayni ilawac no riyar patelien ko ’icep, tolon ato ’epah, ta tayni kako a komaen toya nitelian noma han nira. Solikor sato a micerem a milaliw.
=== '''Away to ko mafana’ay cingranan 没有人認識他''' ===
Rakat sato ci Maciwciw a minokay, mafalicay to ko pala, o lalan ho masasiromaay to, romakat a firkaay ko faloco’ ni Maciwciw o tatara i niyaro’ ako kina lalan hakini ? tahira to i niyaro’ away to ko mafana’ay cingranan, awa ko kafanafana’an ningra a tamdaw, sowalen ningra ko ngangan no maliteng nira awa ko mafana’ay, oya sa paloma’an oroma to ko tomirengay a loma’, caay ko kafana’an ko maro’ay tona loma’. Itira to a makesem ko faloco’ ni Maciwciw o tadapakoyoc to kako saan ko harateng ningra.
Naw mahaen han i, ya cecay a romi’ad itira i fafahiyan kanatal todongay samo’etep’etep sanay ko romi’ad itini i niyaro’ ni Maciwciw, sowalaw, ano o kapakapah ho ko tireng ni Maciwciw a nengnengen mata’elifay to ko pinapina a so’ot ko mihecaan, cowa ka liteng ko tamdaw itira toya no fafahiyan a kanatal. Orasaka, oya itiraay i niyaro’ ni Maciwciw a tamtamdaw sahetoay to o teloc no teloc no niyaro’, sa awa ko mafana’ay ci Maciwciwan.
=== '''Lalengatan no misacepo’ 阿美族海祭的起源''' ===
Nikawria, masongila’ a paratohen ni Maciwciw ko tamtamdaw no niyaro’ to nikafalid tayra i cowa ko kafana’an a fafahiyan kanatal, malofo itira, panapina to mihecaan mapa’orip no mipawsaay a fafahiyan, mikalic to widang ningra a ’iso a mapanokay a tayni i niyaro’ no malitengay ako. Tengil sa ko iniyaro’ay a tamdaw, macocok ko faloco’ nangra a miaray to pipa’orip noya kaying ato ’iso. Do’edoen ita ko palimo’ot noya ’iso ta masimaw to ’orip ita, ta ’adihay to ko paini titanan to foting.Onini ko lalengatan no ’Amis a tamdaw to mihecahecaan misacepo’ i riyar pateli to ’icep, tolon ato ’epah, miaray to to’as.
O cinganganay to misacepo’ itini i lislis no sawalian a kakoniyaro’ misacepoay to mihecaheaan. Patinako han o Makotaay niyaro’, itiraay i sakalima folad no miheaheaan a misacepo’ tahinini cowa ka tawal kina lisin. O romi’ad i, o kakita’an ko miketonay to pisacepo’an a romi’ad, i’ayaw no pisacepo’an o sakatosa ato sakatolo a selal tayra to i riyar a mifoting, misil, mipaceng ato mitiked, o mifotingan tono kapah itira i lawac no ’alo ano ca i lidong no kilang a masaopo mitangtang toya foting sakalahok nangra. Toya to pisacepo’an a romi’ad dafak mifoting ho, ma’edeng tangasa to siwa ko widi minokay to tayra i sefi a mitangtang toya foting. Ma’ecak to ko nitangtangan a foting ocoren to no kakita’an ko kapah mihawikid to ’epah, titi, foting ato tolon tayra i pifafotingan no niyaro’ mita’ong to kawas no riyar. Malaheci to i, patiko tayra i sefi mipakilac to foting. O rayray no selal ko pido’edoan a pakilac, o satata’angay o sanga’ay o hano malitengay, tarararem sa ko pipakilac, ano ca ka ’emin no saka a selal a komaen a foting palada’en ko kararemay a selal, haen sa a taharem a selal, cowa ka pisaloya to kakaenen. <ref>ci Safulo ko mifalicay sano 'Amis nani "原語による臺灣高砂族伝説集” 臺北帝國大學 言語學研究室,照和十年(1935)</ref>
ci Safulo ko mifalicay sano 'Amis nani "原語による臺灣高砂族伝説集” 臺北帝國大學 言語學研究室,照和十年(1935)
ctlf2v6ymmwgea7xleja6y9w5slpvm3
49972
49971
2026-07-10T10:38:14Z
Safulo
35
/* Lalengatan no misacepo’ 阿美族海祭的起源 */
49972
wikitext
text/x-wiki
== Kitakit no fafahiyan(女人國) ==
=== '''Mafadil ci Maciwciw馬久久被洪水沖走''' ===
O maro’ay itini a tamdaw sahetoay o fafahiyan, ora ko sakacingangan to Kitakit no fafahiyan hananay a pangangan.
Itiyaho i no to’ato’asan ho a mihecaan, ira ko cecay a fayinayan ci Maciwciw ko ngangan ningra, o masowalay i niyaro’ ko kainaneng ningra a maomah, anini a romi’ad matiya to kaloladay a romi’ad a maomah. Paceko’ sa masiya’ a maorad,macedas to ko ’alo, ca ka pahoda manawnaw to ko pala, malemeday ci Maciwciw macepet ningra ko cecay a datong malodadangoyan, pawpaw sato tayra i kafahalan a kanatal, cowa ka fana’ ci Maciwciw tonini a kanatal, mafadil no nanom o tadaroray to ningra, tangasa i mamangay a kanatal, ’aro sa i tapangan no kilang a pahanhan. ona mamangay a kanatal ’araw han o kolol no ’iso konini, pasiwalipasiwali a midangoy koya ’iso, saikoray to i,sera’ sa itira cowako kafana’fana’an oya fainayan a palal, o maro’ay itini sahetoay o fafahiyan. Yo talipa’elal cingra, paceko’ sa malikot no ’alomanay a fafahiyan, ona fafahiyan i laway away ko ngoyos, mitatoy to salifong, saraawaw sa a misatoro’toro’ ci Maciwciwan.
=== '''Malofo i Fafahiyan kanatal 在女人國被關''' ===
Ona sa fafahiyan cowa ho paka’araw to matiniay caay ka lecad to fafahiyan a ’a’adopen, mapawacay to nengneng han mana ciwikol i ’a’ayaw saan cangra faheka a malalicalicay o maan a ’a’adopen ko matiniay saan.tomeli a maso’eso cisimal a nengengen, ka’eso’ a kaenen kiya sato ko kasasowal nangra, sowal sato ko kakeridan nona fafahiyan a kanatal, paliten a milofo, pacofcof han a pakaen ta matongal ko ka so’eso ta pacoken a komaen.
Tangitangicen ni Maciwciw a papitedal toya sapalit, cowa to ka pitengil cangra. Pawsa han to romi’ami’ad a pakaen, sano nipa’oripan a diyong ko ’orip ni Maciwaciw itini tona fafahiyan kanatal.
Nanam sato ci Maciwciw ato ya mipawsaay a fafahiyan, misacaciaw tatosa, ano roma i, pakimaden ni Maciwciw tono niyah a ’orip ato niyah a niyaro’, safaheka koya mipapawsaay a fafahiyan, sini’adaen to ci Maciwciwan, mitengel to sa’eli ni Maciwciw a palaliw. Cila to i, takaw han nira a misimed ko po’ot i patafoan a mipawsa, halo sapiketon ni Maciwciw toya sapipalit cingranan a ka’ered.
=== '''Patatikor i niyaro’ ci Maciwciw 馬久久回到部落''' ===
Sato’emanan sato ci Maciwciw a milaliw, nikawrira, saferengan sato a ra’aw’aw koya fafahiyan a milepelay cingranan i lalikor, hadidi han ni Maciwciw ko cahiw,roray ato adada no doka’ kanapatay sato a comikay a milaliw, tahira i lawac no riyar, away to ko lalan to pilaliwan, aya samaan sato kao sa misaharateng, itiya paceko’ sa ira i ’a’ayaw ni Maciwciw ko cecay a ’iso miraod, mikalic mikalic sa miceli’ ci Maciwciwan, awaay to i faloco’ ko maamaan a maharatengay dengan to o pilaliw a cecay ko maharatengay ni Maciwciw, ano omaan to pa’ayawan to samikalic sa i, o nga’ay konini a kalicen, itira to a teroc sa i kolol noya ’iso. Awa to a manengneng koya fafahiyan a milepel, sowal sa koya ’iso o widang noya mipapawsaay tisowanan kako, mipadang a panokay tisowanan saan.
Ano hakowaay to ko romi’ad i riyar cato kafana’ ci Maciwciw, yo tangasa ilawac no niyaro’ ningra faterik han noya ’iso ci Maciwciw patalahekal. Sowal sa ci Maciwciw toya ’iso, wataay to ko pipadang iso ato ya mipawsaay takowanan a kaying, o maan sa ko sapacofay ako i tamowanan hokini? Pacaof koya ’iso: to mihecahecaan katayni ilawac no riyar patelien ko ’icep, tolon ato ’epah, ta tayni kako a komaen toya nitelian noma han nira. Solikor sato a micerem a milaliw.
=== '''Away to ko mafana’ay cingranan 没有人認識他''' ===
Rakat sato ci Maciwciw a minokay, mafalicay to ko pala, o lalan ho masasiromaay to, romakat a firkaay ko faloco’ ni Maciwciw o tatara i niyaro’ ako kina lalan hakini ? tahira to i niyaro’ away to ko mafana’ay cingranan, awa ko kafanafana’an ningra a tamdaw, sowalen ningra ko ngangan no maliteng nira awa ko mafana’ay, oya sa paloma’an oroma to ko tomirengay a loma’, caay ko kafana’an ko maro’ay tona loma’. Itira to a makesem ko faloco’ ni Maciwciw o tadapakoyoc to kako saan ko harateng ningra.
Naw mahaen han i, ya cecay a romi’ad itira i fafahiyan kanatal todongay samo’etep’etep sanay ko romi’ad itini i niyaro’ ni Maciwciw, sowalaw, ano o kapakapah ho ko tireng ni Maciwciw a nengnengen mata’elifay to ko pinapina a so’ot ko mihecaan, cowa ka liteng ko tamdaw itira toya no fafahiyan a kanatal. Orasaka, oya itiraay i niyaro’ ni Maciwciw a tamtamdaw sahetoay to o teloc no teloc no niyaro’, sa awa ko mafana’ay ci Maciwciwan.
=== '''Lalengatan no misacepo’ 阿美族海祭的起源''' ===
Nikawria, masongila’ a paratohen ni Maciwciw ko tamtamdaw no niyaro’ to nikafalid tayra i cowa ko kafana’an a fafahiyan kanatal, malofo itira, panapina to mihecaan mapa’orip no mipawsaay a fafahiyan, mikalic to widang ningra a ’iso a mapanokay a tayni i niyaro’ no malitengay ako. Tengil sa ko iniyaro’ay a tamdaw, macocok ko faloco’ nangra a miaray to pipa’orip noya kaying ato ’iso. Do’edoen ita ko palimo’ot noya ’iso ta masimaw to ’orip ita, ta ’adihay to ko paini titanan to foting.Onini ko lalengatan no ’Amis a tamdaw to mihecahecaan misacepo’ i riyar pateli to ’icep, tolon ato ’epah, miaray to to’as.
O cinganganay to misacepo’ itini i lislis no sawalian a kakoniyaro’ misacepoay to mihecaheaan. Patinako han o Makotaay niyaro’, itiraay i sakalima folad no miheaheaan a misacepo’ tahinini cowa ka tawal kina lisin. O romi’ad i, o kakita’an ko miketonay to pisacepo’an a romi’ad, i’ayaw no pisacepo’an o sakatosa ato sakatolo a selal tayra to i riyar a mifoting, misil, mipaceng ato mitiked, o mifotingan tono kapah itira i lawac no ’alo ano ca i lidong no kilang a masaopo mitangtang toya foting sakalahok nangra. Toya to pisacepo’an a romi’ad dafak mifoting ho, ma’edeng tangasa to siwa ko widi minokay to tayra i sefi a mitangtang toya foting. Ma’ecak to ko nitangtangan a foting ocoren to no kakita’an ko kapah mihawikid to ’epah, titi, foting ato tolon tayra i pifafotingan no niyaro’ mita’ong to kawas no riyar. Malaheci to i, patiko tayra i sefi mipakilac to foting. O rayray no selal ko pido’edoan a pakilac, o satata’angay o sanga’ay o hano malitengay, tarararem sa ko pipakilac, ano ca ka ’emin no saka a selal a komaen a foting palada’en ko kararemay a selal, haen sa a taharem a selal, cowa ka pisaloya to kakaenen. <ref>ci Safulo ko mifalicay sano 'Amis nani "原語による臺灣高砂族伝説集” 臺北帝國大學 言語學研究室,照和十年(1935)</ref>
h0jf71bn21kkl2ze98bxkkcivw5nmpo
Misacepo'
0
2743
49973
44125
2026-07-10T10:41:44Z
Safulo
35
/* Misacepo' (海祭) */
49973
wikitext
text/x-wiki
== Misacepo' (海祭) ==
Misacepo', Mikesi’, Miladis,(海祭、河祭)
Mipacakat mita'ong ko kakitaan no niyaro' o tomok, pasawal sa...
“Waw…, Malatawaw! tayniay kami anini. Itini i riyar, loma' no miso, nanay pafelien kami to iraay a allan niyam, adihayen ko paini i tamiyan. Saka, itini kami a pacakat to sapakaen i tisowanan, layapen kaenen ko paini niyam to toron, ’icep ato epah, ta malasang to kamo. Tengilen ko sowal no mama no kapah, o kakitaan no niyaro o tomok, todong pacakat no finawlan no niyaro’, saka, itini kami a mi'aray tisowanan malataw, ta fangcal ko piala niyam to kakaenen niyam tonini a riyar, dipoten ko tayniay a cekiway, mifotingay micelemay, mitafokoday, patikeday mialaay to kakaenen a tamdaw i tamowanan, sanga'ayen parihadayen ko mialaay to kakaenen, pafelien ko mialaay to malo sapakaen to laloma’an a wawa ato saka'orip niyam saka, miaray i tisowanan. Kafecol to, kalasang to kamo. Waw…”
Paso’elin ko ’Amis a tamdaw to yo’as o milakecay to riyar, orasaka o piahowid to nano pidipot to to’as no riyar a kawas patalahekal nai riyar saka ira ko pisacepo’ a isin. Matiniay pisacepo’ a lisin, o pahapinangay to lekakawa no finacadan a saka’orip ato pingodo to kasahirahira no tataparan. Mitolon to sakadofah no piniala ato saka rihaday a mifoting.
Ono Cikasoan a ’Amis a sowal Milaedis han ko sowal, no pasawaliay a ’Amis Misacepo’ han ko sowal, no katimolay a ’Amis Mikesi’ han ko sowal, o mililisay to Tarawadaw a ’alo a ’Amis Komoris han ko sowal, saka o kasasiroma to no niyaro’ a sowal. Sapidemak to nian a lisin to pisacepo’, i ’ayaw no kailisinan k pidemakan, nikawrira kasa niyaro’ caay kalecad ko romi’ad, salongan itira i saka 6 folad tangasa saka 8 folad. Kaitiraan ’aro no niyaro’ k kasasiroma, ira to ko i riyaray a pisacepo’ ano eca i ’aloay a pikomoris.
O pisacepo’ no ’Amis a tamdaw o piahowid to kawas no riyar ato kawas no kakarayan ato sera, nawhani paso’elin ko ’Amis a tamdaw ira ko kasahirahira a kawas maparocek itini i tataparan, orasaka mingodo cangra to tataparan, nanay to mihecahecaan ci nialaay to kadofahay a foting ato ’afar.
I pisacepo’an no niyaro’ caay ka nga’ay mikihatiya ko fafahiyan, o nano rocok n to’as ano mikihatiya ko fafahiyan to pisacepo’an i, malo sakacaay pakaala to foting ano masadak a mifoting saan.
Sa’ayaway, o kapah no niyaro’ miala to nifotingan patili i palo’, o mama no kapah ko itiraay i riyar, o kakitaan no niyaro’ ko citodongay pacakat a mita’ong, mifetir to ’epah, mitolon to pidipot a ciniala to foting ato mamaala i riyar, manga’asy kadofah ko pinaloma ato pilitod ato rihaday ko finawlan no niyaro’. (Mingitangit to malataw, to’as no niyaro’ midipot to finawlan no niyaro’, ano tara riyar to, tala’alo to a mifoting, talalotok to maomah miala to sakairaaw rihaday minokay.)
O kakitaan no niyaro’ mikerid to finawlan pacakat a mita’ong to to’as, i pisacepo’an pahapinang to mingodoay to kasato’as a tadamaanay ponka, pisacepo’an pasadak ko mama no kapah to todong sapacakat, o ’epah ko sapafetir mita’ong to malataw, sato o kasaselal a kapah ko midefongay i riyar (’alo) pisatapangan a mifoting, o nian ko tatapangan no pisacepo’ hananay.
Pakayni i pisacopo’ a lisin a nengnengen i, midotoc ko kapah no ’Amis nai kasaselal a madadoedo i kasakakakaka tangasa i telocay a selal, pahapinang to masasingodoay to kasakaka, kasa selaselal masasilifet, minengneng ko mato’asay to nialaan no kasaselal, inanengay a selal i pakaolahen, o marowi’ay a selal i tefocen, mialaan a foting i, o sapakaen to mato’asay, nanoya minengneng to nga’ayay tadacaayay foting ko sapisilsil, nai mato’asay tangasa i kasararem mapakilac.
Sakakaay selal ci’osaw to nikaenan pafelien ko kararem, masamatira a pasirarem ko paini, caay pilaom to kakaenan. Matiniay a lekakawa no ’Amis a finacadan caay ka sawad tangasa anini.
o769xrzyt668czyfuzcnrgoqbtfngt6