ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 10 10594 394249 296502 2026-07-14T08:17:00Z Milenioscuro 11515 394249 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}}| |name=ኤርትራ |top=18.4 |bottom=12.0 |left=36.0 |right=43.8 |image=Eritrea adm location map.svg }} <noinclude> {{Coordinate square | ስም = ኤርትራ | ላይ = 18.4 | ታች = 12.0 | ግራ = 36.0 | ቀኝ = 43.8 | ስዕል = Eritrea adm location map.svg }} </noinclude> h2yxzkpijwi2q72pueva7ptnd75t9fk 0 13389 394246 370209 2026-07-13T13:34:58Z Abdurezakmuhammed 59605 ሸህ መሀመድ አሚን እስማኤል 394246 wikitext text/x-wiki {{የጠፈር መንኮራኩር|ስም=ሸህ ሙሀመድ አሚን}} ሸህ ሙሐመድ አሚን እስማኤል (ቆሃር) ሸህ ሙሐመድ አሚን እስማኤል በዘመናዊው የማህበራዊ ሚዲያ (ቲክቶክ) እና በጥንታዊው የመንፈሳዊ ጉዞ (የደረሳ ሥርዓት) መካከል ድልድይ የሆኑ ታላቅ የሃይማኖት አባት፣ መሻኢኽ እና የመንዙማ ጠቢብ ናቸው። በአሁኑ ወቅት በደቡብ ጎንደር ዞን፣ በወረታ እና በጉማራ መካከል በምትገኝ ቆሃር በተባለች ትሁት መንደር ውስጥ በመቀመጥ፣ በቂርአት፣ በሰለዋትና በሀድራ አካባቢውን እያበሩ ይገኛሉ። ታሪክ እና መንፈሳዊ ጉዞ የሸህ ሙሐመድ አሚን ታሪክ ትልቅ የህይወት ውሳኔን ያካተተ ነው። ከሦስት ዓመታት በፊት (እ.ኤ.አ በ2023) በውብቷ ባህር ዳር ከተማ፣ በምቾት እና በዝና መካከል ይኖሩ የነበሩት ሸህ ሙሐመድ አሚን፣ የከተማን ጫጫታ፣ የዝነኝነትን ማዕበል እና የኑሮን ግርግር ትተው ወደ ጥንታዊው የነፍስ ጥሪ በመመለስ ወደ ቆሃር መንደር አቀኑ። የቆሃር ማዕከል እና አገልግሎት ሸህ ሙሐመድ አሚን ወደ ቆሃር በገቡበት ወቅት ያገኙት ትልቅ ህንፃ ሳይሆን፣ ትንሽና ትሁት መስጊድ ነበር። እርሳቸው ግን የህንፃውን ማነስ ሳይሆን የውስጡን መንፈሳዊ ስፋት በመምረጥ አገልግሎታቸውን ጀመሩ። ባለፉት ሦስት ዓመታት ያቺ ትንሽ መስጊድ የሺዎች መጠለያ፣ የደረሶች መፍለቂያ እና የሰላም ምንጭ ለመሆን በቅታለች። በየዓመቱ በታላቅ ድምቀት የሚከበረው የ6ቱ ኢድ መውሊድም የዚህ ተአምራዊ ጉዞ ትልቁ ማሳያ ነው። ለይቶ የሚያውቃቸው መገለጫዎች የመንፈሳዊ ለውጥ መምህር፦ ከባህር ዳር ከተማ ወጥተው ወደ ገጠር (ቆሃር) በመሄድ፣ "እውነተኛ እውቀትና ሰላም የሚገኘው በትህትና ውስጥ ነው" የሚል ተግባራዊ የህይወት ትምህርት ለተከታዮቻቸው አሳይተዋል። የሀድራ እና የዝክር መሪ፦ በቆሃር መንደር ውስጥ የሺዎችን ልብ የሚስብ የሀድራ እና የዝክር ማዕከል በመፍጠር ለአካባቢው በረከት ሆነዋል። የመንዙማ ጥበብ፦ በኢትዮጵያ የእስልምና መንዙማ ታሪክ ውስጥ የራሳቸው የሆነ ለስላሳና ልብ የሚነካ የዜማ ስልት ያላቸው፣ ጥበብን ለአምልኮ ማገልገያ ያደረጉ ባለሙያ ናቸው። የቴክኖሎጂ እና የዘመን ድልድይ፦ በአንድ በኩል በጥንታዊው የደረሳ ስርዓት ደቀመዛሙርትን ያንጻሉ፤ በሌላ በኩል ደግሞ በቲክቶክ (TikTok) እና በማህበራዊ ሚዲያ በኩል ለዘመኑ ወጣት የመንፈሳዊነትን ብርሃን ያጋራሉ። ቴክኖሎጂን ለሰፊው ስርጭት በመጠቀም በጥንታዊው መንፈሳዊ ጉዞ እና በዘመናዊው ዓለም መካከል ድልድይ ሆነዋል። መደምደሚያ ዛሬ ሸህ ሙሐመድ አሚን በቆሃር ሆነው በእርጋታቸው ታሪክን ይጽፋሉ፤ በዜማቸውም ልብን ይፈውሳሉ። እርሳቸው በረከቱ ምድር ቆሃር ላይ በመቀመጥ፣ በቂርአትና በሰለዋት ትውልድን እያነጹ ያሉ የዘመናችን ተወዳጅ መሸይኽ ናቸው። [[መደብ:የጠፈር ጉዞ]] i6q3ety3rszw6j5sx7ascm4b9grfo4v 0 15681 394247 392227 2026-07-13T18:08:54Z ~2026-39475-06 59614 394247 wikitext text/x-wiki [[ስዕል:Actroid-DER 01.jpg|thumb|right| የሰው ሴት እንድትመስል ተደርጋ የተሰራች የ[[ጃፓን]] ሮቦት። በርግጥም መራመድና አንድ አንድ ቃላትንም መናገር ትችላለች። ]] '''ሮቦት''' ማለት በ[[ምናባዊ]]ው አለም ሆነ በተጨባጭ ያለ ሰው ሰራሽ ስራ ፈጻሚ ነው። ይህ አጠቃላይ ትርጉሙ ሲሆን በውኑ አለም ግን ሲተገበር የምናየው በተንቀሳቃሽ የኤሌክትሪክ መሳሪያወች ነው። ሮቦቶች ብዙ ጊዜ በ[[ኮምፒውተር]] የሚታዘዙ ይሁኑ እንጂ በኤሌክትሪክ ትዛዝም ቀልጥፈው እንዲሰሩ የሚደረግበት ጊዜ አለ። ሮቦትን ከሌሎች አይነት የሰው ልጅ መሳሪያወች የሚለየው አንድን ስራ የሚሰራው በራሱ መሆኑ ነው። {{መዋቅር}} [[መደብ:ፈጠራዎች]] [[ስዕል:Fikir|thumb|alt=fikir|Rolando ]] ii3qgr1o6idxt531zj5fkm69uob8t2u 0 48698 394248 390464 2026-07-13T22:22:58Z Dagio lol 55597 /* */ 394248 wikitext text/x-wiki '''የቂርሎስ አልፋቤት''' በተለይ [[ስላቪክ ቋንቋዎች]]ን ለመጻፍ የተደረጀ ጽሕፈት አይነት ነው። በተለይ [[ሩስኛ]]፣ [[ዩክሬንኛ]]፣ [[ቤላሩስኛ]]፣ [[ቡልጋርኛ]]፣ [[ሰርብኛ]] ወዘተ. ይጻፉበታል። ==ታሪክ== ===ግላጎሊቲክ=== በ[[855]] ዓም [[ቅዱስ ቂርሎስ]]ና [[ቅዱስ ሜቶዲዮስ]] ወደ ስላቮች በተላኩበት ጊዜ፣ [[መጽሐፍ ቅዱስ]]ን ወዘተ. በስላቭኛ ለመጻፍ [[ግላጎሊቲክ አልፋቤት]] የተባለውን ጽሕፈት ፈጠሩ። ይህም በስላቫዊ ብሔሮች ቶሎ ይስፋፋ ጀመር። በዚህ ግላጎሊቲክ ጽሕፈት ውስጥ፣ አብዛኞቹ ፊደላት የ[[ግሪክ አልፋቤት]] ተደረጁ፣ በግሪክኛ ለማይገኙት ድምጾች ግን አንዳንዱ ከ[[ዕብራይስጥ]]፣ አንዱም ከ[[ቅብጥኛ]] እንደ ተበደረ ይመስላል። ===የቀድሞ ቂርሎስ አልፋቤት=== ከዚህ ትንሽ በኋላ በ[[878]] ዓም ክርስቲያናዊው [[የፕረስላቭ ስነ-ጽሑፍ ትምህርት ቤት]] በ[[ቡልጋሪያ]] ተመሠረተ። በዚህ ተቋም ከ[[885]] ዓም ለስላቭኛ ከግላጎሊቲክ የተሻለ የተቀለለ ጽሕፈት፣ [[የቀድሞው ቂርሎስ አልፋቤት]] ተፈጠረ። በዚህ ጽሕፈት ፊደሎቹ ከግላጎሊቲክ ይልቅ እንደ ግሪኮቹ ፊደላት ይመሳሰሉ ነበር። በግሪክኛ ለማይገኙት ድምጾች አንዳንድ ግን ከግላጎሊቲክ ተወሰደ። ይህም የቀድሞው ቂርሎስ አልፋቤት በየጥቂቱ በስላቫዊ ብሔሮች መሃል የግላጎሊቲክ አልፋቤትን ፈንታ ተካ። {| class="wikitable" |+ የቀድሞ ቂርሎስ አልፋቤት፣ 885 ዓም. ግድም (40 ፊደላት) (* = ለግሪክ ወይም ለባዕድ ቃላት ካልሆነ በቀር ብዙ አልታዩም) |- !ፊደላት || [[а]] || [[б]] || [[в]] || [[г]] || [[д]] || [[е]] || [[ж]] || [[ѕ]] || [[ꙁ]] || [[и]] || [[і]] || [[к]] || [[л]] || [[м]] || [[н]] || [[о]] || [[п]] || [[р]] || [[с]] || [[т]] || [[оу]] || [[ф]]* || [[х]] || [[ѡ]]* || [[ц]] || [[ч]] || [[ш]] || [[щ]] || [[ъ]] || [[ꙑ]] || [[ь]] || [[ѣ]] || [[ю]] || [[ѫ]] || [[ѭ]] || [[ѧ]] || [[ѯ]]* || [[ѱ]]* || [[ѳ]]* || [[ѵ]]* |- !ድምጽ || ኣ || ብ || ቭ || ግ || ድ || ኤ || ዥ || ድዝ || ዝ || ኢ || ኢ || ክ || ል || ም || ን || ኦ || ፕ || ር || ስ || ት || ኡ || ፍ || ኽ || ኦ || ጽ || ች || ሽ || ሽት || ኡ || ኢው || እ || ኧ || ዩ || ኦኝ || ዮኝ || ኧኝ || ክስ || ፕስ || ጠ || ኢው |} ከዚህ ትንሽ በኋላ ሌሎች የቀድሞ ፊደላት [[ꙗ]] /ያ/፣ [[ѥ]] /የ/፣ [[ѩ]] /የኝ/ ተጨምረው ነበር። ===ዘመናዊ ቂርሎስ አልፋቤት=== ከጊዜ ወደ ጊዜ የድሮ ቂርሎስ አልፋቤት ለየቋንቋው ተለወጠ፤ በተለይም የ[[ሩስያ]] ጻር [[ታላቁ ፕዮትር]] በ[[1700]] ዓም አንዳንድ ለውጥ አስገባ። {| class="wikitable" |+ ዘመናዊ ቂርሎስ ፊደላት ከ1700 ዓም. በኋላ |- !ፊደላት || [[а]] || [[б]] || [[в]] || [[г]] || [[д]] || [[е]] || [[ё]] || [[ж]] || [[з]] || [[и]] || [[й]] || [[к]] || [[л]] || [[м]] || [[н]] || [[о]] || [[п]] || [[р]] || [[с]] || [[т]] || [[у]] || [[ф]] || [[х]] || [[ц]] || [[ч]] || [[ш]] || [[щ]] || [[ъ]] || [[ꙑ|ы]] || [[ь]] || [[э]] || [[ю]] || [[я]] |- !ድምጽ || ኣ || ብ || ቭ || ግ || ድ || የ || ዮ || ዥ || ዝ || ኢ || ይ || ክ || ል || ም || ን || ኦ || ፕ || ር || ስ || ት || ኡ || ፍ || ኽ || ጽ || ች || ሽ || ሥ || ዕ || እ || ይ || ኧ || ዩ || ያ |} ከነዚህ ጋራ ተራ ፊደላት በላይ፣ እያንዳንዱ ቋንቋ ለራሱ ተጨማሪ ልዩ ፊደሎች አሉት። ለምሳሌ፣ በዩክሬንኛ አልፋቤት «'''г'''» የሚለው ፊደል ለ/ሕ/ ያሰማል፣ ሌላውም ቅርጽ «'''Ґ'''» ለ/ግ/ ያገልግላል። ሌሎችም ስላቫዊ ያልሆኑት ልሳናት በተለይም ሞንጎላዊ፣ [[ቱርኪክ ቋንቋዎች]] ወይም ሳይቤራዊ ቋንቋዎች ደግሞ በቂርሎስ ጽሕፈት ይጻፋሉ፣ ወይም ቀድሞ በቂርሎስ ጽሕፈት ተጽፈው ነበር። [[መደብ:ጽሕፈቶች]] m8qc0vowiu660w3mrahnd2h3uoiuw7m