ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 0 13975 395294 377012 2026-11-01T18:49:07Z Sabri Hasen 61586 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 395294 wikitext text/x-wiki [[ስዕል:Abu1862naSalama.jpg|right|300px|thumb| አቡነ ስላማ በ1862]] '''አቡነ ሰላማ''' በ[[አጼ ቴወድሮስ]] ዘመን የነበሩ [[ፓትሪያርክ]] ናቸው። የአቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን አጭር ታሪክ “ዓለም አልተገባቸውምና በምድረ በዳና በተራራ፥ በዋሻና በምድር ጒድጓድ ተቅበዘበዙ።” ዕብ. 11፥38። በእርግጥ ዓለም ለእገሌ ይገባል ለእገሌ አይገባም የምትባል አይደለችም። ቅዱሳን መናንያን ግን በራሳቸው ፈቃደ ዓለምን አንፈልግሽም ስላሏት ዓለም አልተገባቸውም ተባሉ። እንደ ማንኛውም ሰው በዓለም መኖር ሲችሉ ዓለምን ንቀው መኖሪያቸውን በተራራና በዋሻ አደረጉ። ያላቸውን ንቀው እንደ ሌላቸው በመሆን ስለ ሰማያዊ ፍቅር መከራን ተቀበሉ። “ሁሉን እያጡ መከራን እየተቀበሉ እየተጨነቁ የበግና የፍየል ሌጦ ለብሰው ዞሩ” ዕብ. 11፥37 ወዳጄ ሆይ! ለመሆኑ ቅዱሳን አባቶቻችን የሞቀ ቤታቸውን ጥለው በዱር በጫካ ከአራዊት ጋራ መኖርን መምረጣቸው እንደ ሞኝነት ይቆጠር ይሆን? ወይስ እውቀት ያነሳቸው ይመስልሃል? አይደለም። በሳይንሱ ዓለም ትምህርት ተምረው ዲፕሎም፣ ዲግሪ፣ ማስትሬት የጨረሱ ዶክትሬትም ጨብጠው ወደ ገዳም የገቡ ብዙዎች ናቸው። እነዚህ ቅዱሳን በዓለም ላይ ሳሉ ብዙ ነገር ቢኖራቸውም እንኳን የሚበልጠውን ሰማያዊ ፍቅር ፈልገው ሁሉንም ትተው ወደ ምናኔ ገቡ። “እውነት እላችኋለሁ እናንተስ የተከተላችሁኝ፥ በዳግመኛ ልደት [[የሰው ልጅ]] በክብሩ ዙፋን በሚቀመጥበት ጊዜ፥ እናንተ ደግሞ በአሥራ ሁለቱ የእስራኤል ነገድ ስትፈርዱ በአሥራ ሁለት ዙፋን ትቀመጣላችሁ።” ማቴ. 19፥28። ወዳጄ ሆይ! የቅዱሳን ገዳማውያን ገድል የሕይወታቸው ኑሮ ለሁሉም መልካም ምሳሌና አርአያ ሊሆን ይችላል። ከምንም በላይ ደግሞ እምነታችን ለማጠንከርም ይረዳናል። ምክንያቱም ጠንካራ እምነት ማምጣት የምንችለው የእምነት ጀግኖች አባቶቻችንን የሰሩትን አብነት በማድረግ ነው። አዎ! የቅዱሳንን ሕይወት ማጥናት ለእኛም ከይስሙላ ወይም ከታይታ ኑሮ ወጥተን በትክክል የተቀየረ ሕይወት እንዲኖረን ያግዘናል። ስለሆነም ቅዱሳን በየዕለቱ ሥራቸውን እንድናስታውስና ሕይወታቸው የመንፈስ ምግብ ማድረግ ይገባናል። እንግዲህ ወዳጄ የቅዱሳን ገዳማውያን በረከታቸው ለማግኘትና ከሕይወታቸው ተምረን ብርሃን የሆነውን መንገዳቸውን እንድንከተል ወደ ታሪካቸው እንሻገር። “የጻድቃን መንገድ ግን እንደ ንጋት ብርሃን ነው።” ምሳ. 4፥18 ወዳጄ ሆይ! ˝ባሕርን በጭልፋ˝ እንደሚባለው በዚህች ብጣሽ ወረቀት የሁሉንም ቅዱሳን መናንያን ታሪክ መዘርዘር ባይቻልም ከቅዱሳን ታሪክ የዚሁ ቅዱስ ጻድቅ ራሱ እንደ ሻማ እየቀለጠ ለእኛ ብርሃን የሆነ የታላቁ አባታችን አቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ፍቅሩን እንመልከት። አቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን በሦስተኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ በሕዳር 26/ 245 ዓ.ም ከአባቱ ቅዱስ ምናጦስና ከእናቱ ቅድስት ማርያም ሰናይት በጢሮስ /ግሪክ/ ተወለደ። የመጀመሪያ ስሙ ፍሬምናጦስ ይባላል። አባታችን አቡነ ሰላማ የ12 ዓመት ልጅ እያለ ሜሮጵዮስ የተባለ ነጋዴ /ፈላስፋ/ ይዞት ወደ አገራችን በእግዚአብሔር ፈቃድ መጣ። ከእርሱም ጋር ኤድስዮስ የተባለም አብሮት እንደነበረ ይታወቃል። እነዚህን ሁለት ወጣቶች አስከትሎ የመጣው ሜሮጵዮስ በቀይ ባሕር አካባቢ ይኖሩ የነበሩ ሰዎች በጣሉለት አደጋ በዚሁ እንደ ሞተ ታሪክ ይነግረናል። ፍሬምናጦስና ኤድስዮስ ግን በወቅቱ የአክሱም ንጉሥ የነበረው ንጉሥ ታዜር ጋር አድገዋል። ንጉሡ በአእምሮ መብሰላቸውን ተመልክቶ ፍሬምናጦስ በጅሮንድ ኤድስዮስም ጋሻ ጃግሬው አድርጎ ሾማቸው። ከዚያ በኋላ ንጉሥ ታዜር ሲያርፍ ወደ ፈለጉበት እንድሄዱ ነፃ ስለተለቀቁ ኤድስዮስ ወደ አገሩ ተመልሶ ሄዷል። አባታችን አቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን ግን በጨለማ የሚኖረውን ሕዝብ ትቼ ወደ አገሬ አልመለስም በማለት እኛን በማፍቀር እንደቀረ ታሪክ ያስረዳናል። ወዳጄ! የቅዱሳን ፍቅራቸው እውነትም ልብ ይነካል። በዚያን ጊዜ በአገራችን ኢትዮጵያ ስርዓተ ንስሐ፣ ስርዓተ ጥምቀት፣ ስርዓተ ቅዳሴ፣ ስርዓተ ቅዱስ ቁርባን የሚያከናውን ጳጳስ ስላልነበረ ይህን የተመለከቱ ነገስታት ኢዛናና ሳይዛና ጵጵስና እንዲያመጣ አባታችን አቡነ ሰላማን ወደ ግብጽ ላኩት። አባታችንም ወደ ግብጽ በመሄድ ስርዓቶቹን በመማር በቅዱስ አትናትዮስ አንብሮተ እድ ˝ኤዽስ ቆጶስ ዘአክሱም ወዘኩላ ኢትዮጵያ” ተብሎ ጵጵስና ተቀበለ። ወደ አገራችን ከተመለሰ በኋላ መጀመሪያ ነገስታት ኢዛናና ሳይዛናን አጥምቆና አቁርቦ አብርሃ ወአጽበሃ በማለት ስመ [[ክርስትና]] ሰጣቸው። በመቀጠልም በመላው አገራችን እየተዘዋወረ በማስተማር ስርዓቱን ፈጽሟል። ከዚህም የተነሳ ጨለማን አስወግዶ ብርሃንን የገለጠ ቀዳሚ የምድረ ሐበሻ ታላቅ ሐዋርያ ነው። የቀናች ሃይማኖትን በማስተማር ጨለማውን ብርሃን በማድረጉ “ብርሃን ገላጭ ሰላማ” ተብሏል። የሓምሌ ወር ስንክሳር። አባታችን አቡነ ሰላማ በኢትዮጵያና ኤርትራ በመላው ምድረ ሓበሻ በኪደተ እግሩ ተመላለሶ ወንጌል እንዳስተማረና ስፍር ቁጥር የሌላቸው ድውያንን ፈውሶ ሙታንን እንዳስነሳ ገድሉ ያስረዳናል። በተለያዩ ባዕድ አምልኮ ያመልክ የነበረ ሕዝብም በጣፋጭ ስብከቱ እግዚአብሔርን ወደ ማመን መልሶታል ። በጸሎቱ አጋንንትን ጠራርጎ ከአገራችን በማስወጣት ሰላም የሰጠን የሰላም አባት ነው። ˝ሰላማ˝ ማለት ˝ሰውና እግዚአብሔርን የሚያስታርቅ˝ ማለት ነው። ወዳጄ ሆይ! አባታችን አቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን በ 350 ዓ.ም ክርስትና የኢትዮጵያ ብሔራዊ ሃይማኖት ሆኖ እንዲታወጅ አድርጓል። ˝አቡነ ̋ /አባታችን/ የሚለውን ማዕረግ ለመጀመሪያ የተሰጠው ለርሱ ነው። ጻድቁ አባታችን በዕድሜም በጸጋም ትልቅ አባት በመሆኑ ከኋላው ለመጡት ብዙዎች ቅዱሳን መምህራቸውና አባታቸው ነው። ለዚህም ነው አባታችን [[ቅዱስ ያሬድ]] “ዝንቱ ብእሲ መምህርነ ዘተፈነወ ውስተ ምድርነ ይከሰተ ብርሃነ” በማለት አመስግኖታል። ብርሃንን ለመግለጥ ወደ አገራችን የተላከ መምህራችን ማለቱ ነው። ወዳጄ ሆይ! በልጅነታቸው የመጡት አባታችን አቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን የአገራችን ፍቅር አስገድዷቸው እስከ ዕለተ ዕረፍታቸው በአገራችን የኖሩ ሲሆን በእነዚህ ጊዜያቶች ውስጥ ከሰሯቸው የተለያዩ ድንቅ ሥራዎች ውስጥ በጥቂቱ እንደሚከተለው ይሆናል። - ወንጌል የሚያስተምሩ፣ የሚያጠምቁና የሚያቆርቡ ካህናትና ዲያቆናት ሾመዋል። - ለምእመናን መካሪ የንስሐ አባት እንዲኖራቸው አድርገዋል። - ከአብርሃ ወአጽብሃ ጋር በመሆን አብያተ ክርስቲያን አንጸዋል። - ቅዱሳት መጻሕፍት ከሱርስት፣ ከዕብራይስጥና ከግሪክ ወደ ግእዝ ቋንቋ እንዲተረጎሙ አድርገዋል። - የሳባውያን ፊደል አቀማመጥ በማስተካከል ከግራ ወደ ቀኝ የመጻፍንና የማንበብን ዘዴ በማስተማር ብዙ ውለታ የዋሉ ታላቅ አባት ናቸው። {{መዋቅር-ሰዎች}} [[መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች]] [[መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን]] pv1oo0a3770i7wa93e3ecsabph0u1h3 0 49168 395296 391288 2026-11-01T20:40:36Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 395296 wikitext text/x-wiki '''እግር ኳስ ለወዳጅነት''' በ PJSC Gazprom የሚተገበር ዓመታዊ የአለምአቀፍ የልጆች ማህበራዊ ፕሮግራም ነው። የፕሮግራሙ ግብ በወጣቱ ትውልድ ላይ በእግር ኳስ በኩል የጤናማ አኗኗር አስፈላጊ እሴቶችን እና ፍላጎትን ማስረጽ ነው<ref><nowiki>https://www.sportindustry.biz/news/football-friendship-project-returns</nowiki></ref>።  በፕሮግራሙ መዋቅር ውስጥ ከተለያዩ አገሮች የመጡ ዕድሜያቸው 12 ዓመት የሆኑ የ[[እግር ኳስ]] ተጫዋቾች<ref>inserbia.info/today/2014/04/gazproms-football-for-friendship-2014</ref> በዓመታዊ የአለምአቀፍ ልጆች መድረክ፣ የ«እግር ኳስ ለወዳጅነት» አለም ዋንጫ፣ አለምአቀፍ የእግር ኳስ ቀን እና የጓደኝነት ላይ ይሳተፋሉ <ref>www.newswire.ca/en/story/1505319/europe-and-asia-to-meet-within-football-for-friendship-international-children-s-social-project-of-gazprom</ref>። የ ዓለምአቀፍ ፕሮግራሙ አስተባባሪ AGT Communications Group (ሩሲያ)<ref>www.prnewswire.com/news-releases/young-football-players-from-24-countries-of-europe-and-asia-meet-at-third-international-childrens-football-for-friendship-forum-506472841.html</ref> == ታሪክ == === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2013 === የመጀመሪያው የአለምአቀፍ የልጆች የእግር ኳስ ለወዳጅነት መድረክ እ.ኤ.አ. ሜይ 25፣ 2013 [[ለንደን]] ውስጥ ። ከ8 አገሮች የመጡ 670 ልጆች ተሳትፈውበታል፦ ከቡልጋሪያ፣ ታላቋ ብሪታኒያ፣ ሃንጋሪ፣ ጀርመን፣ ግሪክ፣ ሩሲያ፣ ሰርቢያ እና ስሎቬኒያ ። ሩሲያ በ2018 ዓ.ም. ላይ የፊፋ አለም ዋንጫ ግጥሚያዎችን ከሚያስተናግዱ 11 የሩሲያ ከተማዎች በተውጣጡ 11 የእግር ኳስ ቡድኖች ተወክላ ነበር። እንዲሁም የዜኒት፣ ቼልሲ፣ ሻልክ 04፣ ክርቨና ዝቨዝዳ ክለቦች የሕጻናት ቡድኖች፤ የGazprom የልጆች ስፖርት ቀን አሸናፊዎች፤  እና  አሸናፊዎች የእርሱ Fakel ፌስቲቫል አሸናፊዎችም በመድረኩ ላይ ተሳትፈዋል።<ref><nowiki>https://archive.is/20150515191023/http:/fcbusiness.co.uk/news/article/newsitem=2379/title=franz+beckenbauer+kicks+off+gazprom%92s+%91football+for+friendship%92+campaign</nowiki></ref> በመድረኩ ጊዜ ልጆቹ ከሌሎች አገሮች ከመጡ አቻዎቻቸው እና ታዋቂ የእግር ኳስ ተጫዋቾች ጋር ተወያይተዋል፣ እና እንዲሁም በዌምብሌይ ስቴዲዮም 2012/2013 ላይ UEFA ሻምፒዮንሽ ሊግ ፍጻሜን ተከታትለዋል<ref>www.ntv.ru/sport/627113</ref>። የመድረኩ ውጤት ልጆቹ የሚከተሉት የፕሮግራሙ ስምንት እሴቶችን ቀምረው ያስቀመጡበት ክፍት ደብዳቤ ነው፦ ወዳጅነት፣ እኩልነት፣ ፍትሕ፣ ጤና፣ ሠላም፣ ታማኝነት፣ ድል እና ባህሎች። በኋላ ላይ ደብዳቤው ወደ የዩዌፋ፣ ፊፋ እና አይኦሲ መሪዎች ተልኳል]። ሴፕቴምበር 2013 ላይ ከቭላዲሚር ፑቲን እና Vitaly Mutko በተደረገ ስብሰባ ላይ ሴፕ ብላተር ደብዳቤውን መቀበላቸውንና እግር ኳስ ለወዳጅነትን ለመደገፍ ዝግጁ መሆናቸውን ገልጸዋል<ref><nowiki>https://web.archive.org/web/20150522173321/http:/www.epochtimes.de/service/vladimir-putin-und-fifa-praesident-joseph-s-blatte-bei-football-for-friendship-222</nowiki></ref>። === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2014 === የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ ሁለተኛ ምዕራፍ እ.እ.አ. ሜይ 23-25፣ 2014 ዓ.ም. ላይ በሊዝበን ላይ የተካሄደ ሲሆን ከ16 አገሮች የመጡ 450 ታዳጊዎችን ያቀፈ ነበር፦ ቤላሩስ፣ ቡልጋሪያ፣ ታላቋ ብሪታኒያ፣ ሃንጋሪ፣ ጀርመን፣ ጣልያን፣ ኔዘርላንድስ፣ ፖላንድ፣ ፖርቱጋል፣ ሩሲያ፣ ሰርቢያ፣ ስሎቬኒያ፣ ቱርክ፣ ዩክሬን፣ ፈረንሳይ እና ክሮሽያ። ወጣቶቹ የእግር ኳስ ተጫዋቾች በአለምአቀፉ የእግር ኳስ ለወዳጅነት መድረክ ላይ ተሳትፈዋል፣ በጎዳና እግር ኳስ ላይ ተሳትፈዋል፣ እና 2013/2014 ላይ የዩዌፋ ሻምፒዮና ሊግ ፍጻሜን ተከታትለዋል <ref name=":0">www.euronews.com/2014/05/27/football-for-friendship-teaching-values-through-football</ref>። የ2014 የአለምአቀፍ ጎዳና እግር ኳስ ውድድሩ አሸናፊ ቤንፊካ  ታዳጊ ቡድን (ፖርቱጋል) ነው። የፕሮግራሙ ሁለተኛ ምዕራፍ ውጤት የእግር ኳስ ለወዳጅነት ንቅናቄ መሪ ምርጫ ነው። የተመረጠው የፖርቱጋሉ ፌሊፕ ሷሬዝ ነበር ። ጁን 2014 ላይ እንደ የንቅናቄው መሪ ዩሪ አንድሬየቪች ሞሮዞቭን ለመዘከር ዘጠነኛውን የአለምአቀፍ ወጣት እግር ኳስ ውድድርን ጎብኝቶ ነበር።<ref>www.lazionews.eu/settore-giovanile/oltre-450-ragazzi-riuniti-da-gazprom-in-occasione-del-secondo-forum-internazionale-football-for-friendship/</ref> === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2015 === የአለምአቀፍ ማህበራዊ ፕሮግራሙ እግር ኳስ ለወዳጅነት ሶስተኛ ምዕራፍ ጁን 2015 በበርሊን ላይ ነው የተካሄደው።  ከእስያ አህጉር የመጡ ወጣት ተሳታፊዎች – ከጃፓን፣ ቻይና እና ካዛክስታን የመጡ የልጆች እግር ኳስ ቡድኖች – ለመጀመሪያ ጊዜ በፕሮግራሙ ላይ ተሳትፈዋል። በጠቅላላ ከ24 አገሮች የመጡ የ24 እግር ኳስ ክለቦች ታዳጊ ቡድኖች በሶስተኛው ምዕራፍ ላይ ተሳትርፈዋል።<ref name=":1">www.noodls.com/viewNoodl/28582380/oao-gazprom/young-football-players-from-24-countries-of-europe-and-asia-</ref> ወጣት ተጫዋቾቹ ከሌሎች አገሮች ከመጡ አቻዎቻቸው እና የዓለም እግር ኳስ ኮከቦች፣ የፕሮግራሙ አለምአቀፍ አምባሳደር ፍራንዝ ቤከንባወር ጨምሮ፣ ጋር ተወያይተዋል፣ እንዲሁም የታዳጊ ቡድኖች አለምአቀፍ የጎዳና እግር ኳስ ውድድር ላይም ተሳትፈዋል። የ2015 አለምአቀፍ የጎዳና እግር  ኳስ ውድድር አሸናፊ የራፒድ  አነስተኛ ቡድን (ኦስትሪያ) ነው።<ref name=":1" /> የሶስተኛው የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም ምዕራፍ ክስተቶች ከቀዳሚ የዓለም መገናኛ ብዙሃን በመጡ 200 አካባቢ ጋዜጠኛዎችና እንዲሁም ከአውሮፓ እና ከእስያ በመጡ የአለምአቀፍ የልጆች ፕሬስ ማዕከል አባል በሆኑ 24 ወጣት ሪፖርተሮች ተሸፍነዋል።<ref name=":1" /> የ2015 ዋናው ክስተት የዘጠኝ እሴቶች ዋንጫ ሽልማት ነበር፣ የተሸለመውም የባርሴሎና እግር ኳስ ክለብ (ስፔን) ነበር። አሸናፊው የተመረጠው በመድረኩ ዋዜማ ላይ በሁሉም 24 ተሳታፊ አገሮች ውስጥ በነበረው አለምአቀፍ ድምጽ አሰጣጥ ላይ በተሳተፉ ልጆች ነው።<ref name=":1" /> በመድረኩ መጨረሻ ላይ ሁሉም ተሳታፊዎች በወጉ መሠረት የ2014/2015 UEFA ሻምፒዮና ሊግ ፍጻሜውን በበርሊን ውስጥ ባለው የኦሊምፒክ ስታዲየም ላይ ተከታትለዋል ።<ref name=":4">www.prnewswire.com/news-releases/young-football-players-from-24-countries-of-europe-and-asia-meet-at-third-international-childrens-football-for-friendship-forum-506472841.html</ref> === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2016 === በ 2016 ለጓደኝነት የሚጀምሩ ዓለማቀፍ የልጆች ማህበራዊ መርሃ ግብር በኦንላይን አብሮ መሆን ተጫን ጉባኤ እንደ አንድ ክፍል ተሰጥቶ ነበር መጋቢት 24 ሙኒክ ውስጥ ተካሂዷል  ተካሂዷል የአለምአቀፍ አምባሳደር Franz Beckenbauer የተሳተፈበት።<ref>www.mirror.co.uk/sport/football/news/franz-beckenbauer-reveals-hes-barcelona-7695610</ref> በፕሮግራሙ አራተኛ ምዕራፍ ላይ ከአዘርባይጃን፣8 አዲሱ ወጣት ቡድን አልጄሪያ፣ አርሜኒያ፣ አርጀንቲና፣ ብራዚል፣ ቪዬትናም፣ ኪርጊዝታን እና ሶርያ  ተቀላቅለውበታል፣ ስለዚህ ጠቅላላው የተሳታፊ አገሮች ብዛት 32 ላይ ደረሰ።<ref>www.sportindustry.co.za/news/football-friendship-project-returns</ref> እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 5፣ 2016 ዓ.ም. ላይ ልዩ የሆነው የዘጠኝ እሴቶች ዋንጫ ምርጫ ተጀመረ ። በመላው ዓለም ያሉ አድናቂዎች አሸናፊውን መምረጥ ላይ ተሳትፈዋል፣ ነገር ግን የመጨረሻው ውሳኔ የተሰጠው የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም ተሳታፊዎች ባካሄዱት ምርጫ ነው። ዋንጫው ያሸነፈው የባየርን እግር ኳስ ክለብ (ሙኒክ) ነው። የእግር ኳስ ለወዳጅነት ተሳታፊዎች ክለቡ ልዩ ፍላጎቶች ያላቸው ልጆችን ለመደገፍ ያደረጋቸው እንቅስቃሴዎችንና እንዲሁም በተለያዩ አገሮች ውስጥ ላሉ ልጆች ሕክምና ማቅረብና እርዳታ የሚያስፈልጋቸውን ልጆች ለመርዳት ያደረጋቸው ጅማሮዎችን አውስተዋል።<ref name=":2">rbth.com/sport/2016/06/01/gazprom-brings-soccer-crazy-kids-to-milan-for-uefa-champions-league-final_599353</ref> አራተኛው የአለምአቀፍ ልጆች መድረክ እግር ኳስ ለወዳጅነት እና የልጆቹ አለምአቀፍ የጎዳና እግር ኳስ ውድድር የፍጻሜ ጨዋታ እ.ኤ.አ. ሜይ 27-28፣ 2016 ዓ.ም. በሚላን ውስጥ ተካሂዷል።  የውድድሩ አሸናፊ የስሎቬኒያው የማሪቦር ቡድን ነው። በመድረኩ መጨረሻ ላይ ተሳታፊዎቹ በወጉ መሠረት የዩዌፋ ሻምፒዮና ሊግ ፍጻሜውን ተከታትለዋል ። የመድረኩ ክስተቶች ከቀደምት መገናኛ ብዙሃን በመጡ 200 ጋዜጠኛዎችና እንዲሁም ከተሳታፊ አገሮች በመጡ ወጣት ጋዜጠኛዎችን ባካተተው የልጆች አለምአቀፍ ፕሬስ ማዕከል ተሸፍኗል።<ref>www.prnewswire.co.uk/news-releases/fourth-international-football-for-friendship-forum-brings-together-young-footballers-from-three-continents-581479171.html</ref> ከሶርያ ክለብ አልዋህዳ የመጡ ወጣት የእግር ኳስ ተጫዋቾች በአራተኛው የእግር ኳስ ለወዳጅነት ምዕራፍ ላይ ተካፍለው ነበር፣ ይህም ከዚህ በፊት ያልተደረገ ነው። የሶርያው ቡድን ከፕሮግራሙ ተሳታፊዎች ውስጥ መካተቱ እና የሶርያ ልጆች በሚላን ውስጥ የነበሩ ክስተቶችን መጎብኘታቸው በአገሪቷ ውስጥ የነገሰውን ሰብዓዊ ቀውስ መወጫ አንድ አስፈላጊ እርምጃ ነበር። የአለምአቀፍ ቴሌቪዥን ጣቢያው ራሽያ ቱዴይ የአረብኛው የስፖርት እትም ቦርዱ በሶርያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ድጋፍ ልጆቹ በፕሮጀክቱ ላይ መሳተፋቸውን የሚያሳይ «ሶስት ቀናት ያለጦርነት» (Three days without war) የሚል ጥናታዊ ፊልም ሰርቷል። እ.ኤ.አ. በሴፕቴምበር 14፣ 2016 ዓ.ም. ላይ ከ7,000 በላይ ሰዎች ፊልሙን በደማስቆ ላይ ሲመረቅ ተመልክተውታል።<ref>www.euronews.com/2016/05/31/football-for-friendship-syrian-youth-team-make-tournament-debut-in-milan</ref> === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2017 === በ2017 የአለምአቀፍ ልጆች ማህበራዊ ፕሮጀክቱ እግር ኳስ ለወዳጅነት የተዘጋጀው በሴንት ፒተርስበርግ (ሩሲያ) ሲሆን የመጨረሻዎቹ ክስተቶች ከጁን 26 እስከ ጁላይ 3 ድረስ እዚሁ የተካሄዱ ናቸው።<ref>www.live5news.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched</ref> 2017 ላይ የተሳታፊ አገሮች ብዛት ከ32 ወደ 64 አድጓል። ለመጀመሪያ ጊዜ የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ ከሜክሲኮ [31] እና ከአሜሪካ የመጡ ልጆች ተከታትለውታል። በዚህም ፕሮጀክቱ የአራት አህጉራት — አፍሪካ፣ ዩሬዥያ፣ ሰሜን አሜሪካ እና ደቡብ አሜሪካ — ወጣት ተጫዋቾችን አገናኝቶ አንድ አድርጓቸዋል<ref>finance.dailyherald.com/dailyherald/news/read/33918303/Fifth_Season_of_Gazprom's_Football_for_Friendship_International_Children's_Project_Launched</ref>። በአምስተኛው ምዕራፍ ላይ ፕሮግራሙ በአዲስ ጽንሰ-ሐሳብ መሠረት ነው የተተገበረው፦ ከእያንዳንዱ አገር አንድ ወጣት ተጫዋች አገሩ/ሯን እንዲወክሉ ተመርጠዋል።  አካል ጉዳት ያላቸው ጨምሮ ልጆቹ 12 ዓመት በሆናቸው ወንድ እና ሴት ልጆች በተመሠረቱ አለምአቀፍ የወዳጅነት ቡድኖች ላይ አንድነት አሳይተዋል።<ref><nowiki>https://www.merrilledge.com/research/story?stryKey=600-201703161740PR_NEWS_USPRX____enUK201703165338-1</nowiki></ref> በተደረገ ግልጽ የዕጣ ስነ-ስርዓት የቡድኖቹ የአገር ጥንቅር እና የተሳታፊ አገሮች ተወካዮች የጨዋታ ቦታዎች ተወስኗል። ዕጣው በበይነመረብ ጉባዔ ሁነታ ላይ ነው የተካሄደው።  ስምንቱ የወዳጅነት ቡድኖችን የመሩት ወጣት አሰልጣኞች ናቸው፦ Rene Lampert(ስሎቬኒያ)፣ ስቴፋን ማክሲሞቪች (ሰርቢያ)፣ ብራንደን ሻባኒ (ታላቋ ብሪታኒያ)፣ ቻርሊ ሱዊ (ቻይና)፣ Anatoly Chentuloyev(ሩሲያ)፣ ቦግዳን ክሮለቨትስኪ (ሩሲያ)፣ አንቶን ኢቫኖቭ (ሩሲያ)፣ Emma Henschen (ኔዘርላንድስ)። የእግር ኳስ ለወዳጅነት አለምአቀፍ ፕሬስ ማዕከል ተወካይየሆኑት ሊሊያ ማትሱሞቶ (ጃፓን) እንዲሁም በዕጣው ስነ-ስርዓቱ ላይም ተካፍለዋል<ref name=":3">www.newswit.com/.gen/2017-03-17/bafb838790ea60129b53d1add5e4ee99/</ref>። የእግር ኳስ ለወዳጅነት 2017 አለም ዋንጫ አሸናፊ «ብርቱካናማ» ቡድኑ ነበር፣ ይህም ከዘጠኝ አገሮች ወጣት አሰልጣኝ እና ወጣት እግር ኳስ ተጫዋቾችን ያካተተ ነበር፦   Rene Lampert (ስሎቬኒያ)፣ ሆንግ ጁን ማርቪን ቱ (ሲንጋፖር)፣ ፖል ፑዊግ ኢ ሞንታና (ስፔን)፣ ጋብሪየል ሜንዶዛ (ቦሊቪያ)፣ ራቫን ካዚሞቭ (አዘርባይጃን)፣ ክሪሲሚር ስታኒሚሮቭ (ቡልጋሪያ)፣ ኢቫን አጉስቲን ካስኮ (አርጀንቲና)፣ ሮማን ሆራክ (ቼክ ሪፐብሊክ)፣ ሃምዛህ ዩሱፍ ኑሪ አልሃቫት (ሊብያ)።<ref name=":3" /> ቁልፍ የሰብዓዊ እሴቶች በወጣቱ ትውልድ ላይ እንዲሰርጽ ጥሪ ያቀረቡ ቪክቶር ዙብኮቭ (የPJSC Gazprom ዳይሬክተሮች ቦርድ ሊቀ-መንበር)፣ ፋትማ ሳሙራ (የፊፋ ዋና ሴክረተሪ)፣ ፊሊፕ ለ ፍሎክ (የፊፋ ዋና የንግድ ዳይሬክተር)፣ ጂዩሊዮ ባፕቲሳ (የብራዚል እግር ኳስ ተጫዋች)፣ ኢቫን ዛሞራኖ (የቺሊ አጥቂ)፣ አሌክሳንደር ከርዛኮቭ (የሩሲያ እግር ኳስ ተጫዋች) እና ሌሎች እንግዳዎች የአለምአቀፍ ልጆች መድረኩን እግር ኳስ ለወዳጅነት ተከታትለውታል።<ref>www.euronews.com/2017/07/06/football-brings-kids-together</ref> 2017 ላይ ፕሮጀክቱ ከ600,000 በላይ ሰዎችን አንድ ላይ ያሰባሰበ ሲሆን ከ64 አገሮች የተውጣጡ ከ1,000 በላይ ልጆችና አዋቂዎች የመጨረሻዎቹን ክስተቶች በሴንት ፒተርስበርግ ላይ ተከታትለዋል<ref>stomp.straitstimes.com/singapore-seen/12-year-old-sporean-messi-wins-global-football-contest-in-russia</ref>። === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2018 === 2018 ላይ ስድስተኛው የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ በሩሲያ ውስጥ ከፌብሩዋሪ 15 እስከ ጁን 15 እንዲካሄድ ተወስኗል። የፕሮግራሙ ተሳታፊዎች 211 አገሮችን እና የዓለም ክፍሎችን የሚወክሉ ወጣት እግር ኳስ ተጫዋቾችን እና ጋዜጠኛዎችን ያካትታል<ref>www.euronews.com/2018/02/16/football-for-friendship-sets-stage-for-2018-world-cup</ref>። የ2018 ፕሮግራሙ ኦፊሴላዊ ጅምር በአየር ላይ በግልጽ የእግር ኳስ ለወዳጅነት ዕጣ የተሰጠ ሲሆን በውጤቶቹ መሠረት 32 የአለምአቀፍ እግር ኳስ ቡድኖች – የወዳጅነት ቡድኖች – ተመስርተዋል።<ref>www.thedailystar.net/sports/football/time-defender-bangladesh-1543027</ref> አዲሱ የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም ክፍል የአካባቢ ጥበቃ ተልዕኮ ነው – 2018 ላይ የአለምአቀፍ እግር ኳስ ወዳጅነት ቡድኖች በብርቅዬ እና አደጋ ላይ ያሉ የእንስሳት ዝርያዎች ነው የተሰየሙት፦ [[:en:African_elephant|African Elephant]] [[:en:Komodo_dragon|Komodo Dragon]] [[:en:Kipunji|Kipunji]] [[:en:Giant_tortoise|Big Turtle]] [[:en:Dama_gazelle|Dama Gazelle]] [[:en:Cheetah|Cheetah]] [[:en:Rhinoceros|Rhinoceros]] [[:en:Angelshark|Angel Shark]] [[:en:Polar_bear|Polar Bear]] [[:en:Lemur|Lemur]] [[:en:Grizzly_bear|Grizzly Bear]] [[:en:Whale_shark|Whale Shark]] [[:en:Three-toed_sloth|Three-Toed Sloth]] [[:en:King_cobra|King Cobra]] [[:en:Chimpanzee|Chimpanzee]] [[:en:Gharial|Gharial]] [[:en:Western_gorilla|Western Gorilla]] [[:en:Imperial_woodpecker|Imperial Woodpecker]] [[:en:Saiga_antelope|Saiga]] [[:en:Blond_capuchin|Blond Capuchin]] [[:en:Koala|Koala]] [[:en:Siberian_tiger|Siberian Tiger]] [[:en:Grévy's_zebra|Grévy's Zebra]] [[:en:Orangutan|Orangutan]] [[:en:Giant_panda|Giant Panda]] [[:en:Magellanic_penguin|Magellanic Penguin]] [[:en:Rothschild's_giraffe|Rothschild's Giraffe]] [[:en:Humpback_whale|Humpback Whale]] [[:en:African_wild_dog|African Wild Dog]] [[:en:Lion|Lion]] [[:en:Hippopotamus|Hippopotamus]] [[:en:Galápagos_sea_lion|Galápagos Sea Lion]] በ2018 ዓ.ም. የተፈጥሮ ጥበቃ ተልእኮ መሠረት Happy Buzz Day የሚል መጠሪያ የተሰጠው የዓለም ማህበረሰብ በመጥፋት ላይ የሚገኙ እንሠሣትን ለማዳን የተጀመረውን እንቅስቃሴ እንዲደግፍ ጥሪ አቅርበዋል። የሩሲያ የዓሜሪካ የኔፓልና የታላቋ ብሪታኒያ የእንሠሣት ጥበቃ ክልሎች በእንቅስቃሴው ላይ ተካፋዮች ሆነዋል።<ref>www.africanews.com/2018/02/17/football-for-friendship-draw-held-ahead-of-the-2018-world-cup//</ref> ሞስኮ ውስጥ በተደረገው የእግር ኳስ ለወዳጅነት የመዝጊያ ሥነ ሥርዓት ላይ ወቅት ተካፋዮቹ በተፈጥሮ ጋዝ የሚንቀሳቀሱ በኤኮ ወዳጅ አውቶቡሶች ተጉዘዋል። በ2018 ውስጥ በእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም ውስጥ የሚሳተፉ አገሮች እና ክልሎች፦ 1. የአውስትራሊያ ኮመንዌልዝ 2. የኦስትሪያ ሪፐብሊክ 3. የአዘርባይጃን ሪፐብሊክ 4. የአልጄሪያ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 5. ዩናይትድ ስቴትስ ቨርጂን ደሴቶች 6. የአሜሪካ ሳሞአ 7. አንጉላ   8. አንቲጓ እና ባርቡዳ 9. የግብጽ አረብ ሪፐብሊክ 10. አርጀንቲና ሪፐብሊክ 11. አሩባ 12. ባርቤዶስ 13. ቤሊዝ 14. የቤርሙዳ ደሴቶች 15. የቬነዝዌላ ቦሊቫሪያዊ ሪፐብሊክ 16. ቦስኒያ እና ሄርዘጎቪና 17. የብሪታኒያ ቨርጂን ደሴቶች 18. ቡርኪና ፋሶ 19. የሉክዘምበርግ ታላቅ ግዛት 20. ሃንጋሪ 21. የኡራጓይ ኦሪየንታል ሪፐብሊክ 22. ጋቦን ሪፐብሊክ 23. የጊኒ ሪፐብሊክ 24. ጂብራልታር 25. ብሩነይ ዳሩሳላም 26. እስራኤል 27. ኳታር 28. ኩዌት 29. ሊብያ 30. ፍልስጥኤም 31. ግረናዳ 32. ግሪክ 33. ጂዮርጂያ 34. የቲሞር-ሌስተ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 35. የኮንጎ ዲምክራሲያዊ ሪፐብሊክ 36. የሳኦ ቶሜ እና ፕሪንሲፕ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 37. የሽሪላንካ ዲሞክራሲያዊ ሶሻሊስት ሪፐብሊክ 38. የዶሚኒካ ሪፐብሊክ 39. ዮርዳኖስ 40. የአፍጋኒስታን እስላማዊ ሪፐብሊክ 41. የኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ 42. የማውሪታኒያ እስላማዊ ሪፐብሊክ 43. የጣልያን ሪፐብሊክ 44. የየመን ሪፐብሊክ 45. የካይማን ደሴቶች 46. ካናዳ 47. የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ 48. የቻይና ታይፔይ (ታይዋን) 49. አንዶራ 50. ሊችተንስታይን 51. የጉያና ትብብራዊ ሪፐብሊክ 52. የኮሪያ ዲሞክራሲያዊ ሕዝባዊ ሪፐብሊክ 53. ባህሬን መንግሥት 54. ቤልጂየም መንግሥት 55. ቡታን መንግሥት 56. ዴንማርክ መንግሥት 57. ስፔንመንግሥት 58. ካምቦዲያመንግሥት 59. ሌሶቶ መንግሥት 60. ሞሮኮ መንግሥት 61. ኔዘርላንድስ መንግሥት 62. ኖርዌይ መንግሥት 63. ሳውዲ አረቢያመንግሥት 64. ስዋዚላንድመንግሥት 65. ታይላንድ መንግሥት 66. ቶንጋ መንግሥት 67. ስዊድንመንግሥት 68. ኪርጊዝ ሪፐብሊክ 69. Curacao 70. የላዎ ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 71. የላትቪያ ሪፐብሊክ 72. የሊባኖስ ሪፐብሊክ 73. የሊቱዌኒያ ሪፐብሊክ 74. ማሌይዥያ 75. የማልዲቭስ ሪፐብሊክ 76. ሜክሲኮ 77. ቦሊቪያ 78. ሞንጎሊያ 79. ሞንትሴራት 80. የባንግላዴሽ ሕዝብ ሪፐብሊክ 81. የፓፑዋ ኒው ጊኒ ነጻ ግዛት 82. የሳሞአ ነጻ ግዛት 83. ኒው ዚላንድ 84. ኒው ካሌዶኒያ 85. ታንዛኒያ 86. የተባበሩት አረብ ኢመሬቶች 87. የኩክ ደሴቶች 88. የቱርክ እና ካይኮስ ደሴቶች 89. የአልባኒያ ሪፐብሊክ 90. የአንጎላ ሪፐብሊክ 91. የአርሜኒያ ሪፐብሊክ 92. የቤላሩስ ሪፐብሊክ 93. የቤኒን ሪፐብሊክ 94. የቡልጋሪያ ሪፐብሊክ 95. የቦትስዋና ሪፐብሊክ 96. የቡሩንዲ ሪፐብሊክ 97. የቫኗቱ ሪፐብሊክ 98. የሃይቲ ሪፐብሊክ 99. የጋምቢያ ሪፐብሊክ 100. የጋና ሪፐብሊክ 101. የጓቴማላ ሪፐብሊክ 102. የጊኒ-ቢሳው ሪፐብሊክ 103. የሆንዱራስ ሪፐብሊክ 104. የጅቡቲ ሪፐብሊክ 105. የዛምቢያ ሪፐብሊክ 106. የዚምባብዌ ሪፐብሊክ 107. የህንድ ሪፐብሊክ 108. የኢንዶኔዥያ ሪፐብሊክ 109. የኢራቅ ሪፐብሊክ 110. የአየርላንድ ሪፐብሊክ 111. የአይስላንድ ሪፐብሊክ 112. የካዛክስታን ሪፐብሊክ 113. የኬንያ ሪፐብሊክ 114. የቆጵሮስ ሪፐብሊክ 115. የኮሎምቢያ ሪፐብሊክ 116. የኮንጎ ሪፐብሊክ 117. የኮሪያ ሪፐብሊክ 118. የኮሶቮ ሪፐብሊክ 119. የኮስታ ሪካ ሪፐብሊክ 120. የኮት ዲቯር ሪፐብሊክ 121. የኩባ ሪፐብሊክ 122. የላይቤሪያ ሪፐብሊክ 123. የማውሪሸስ ሪፐብሊክ 124. የማዳጋስካር ሪፐብሊክ 125. የመቄዶንያ ሪፐብሊክ 126. የማላዊ ሪፐብሊክ 127. የማሊ ሪፐብሊክ 128. የማልታ ሪፐብሊክ 129. የሞዛምቢክ ሪፐብሊክ 130. የሞልዶቫ ሪፐብሊክ 131. የናሚቢያ ሪፐብሊክ 132. የኒጀር ሪፐብሊክ 133. የኒካራጓ ሪፐብሊክ 134. የኬፕ ቨርዴ ሪፐብሊክ 135. የፓኪስታን እስላማዊ ሪፐብሊክ 136. የፓናማ ሪፐብሊክ 137. የፓራጓይ ሪፐብሊክ 138. የፔሩ ሪፐብሊክ 139. የፖላንድ ሪፐብሊክ 140. የፖርቱጋል ሪፐብሊክ 141. የርዋንዳ ሪፐብሊክ 142. የሳን ማሪኖ ሪፐብሊክ 143. የሲሸልስ ሪፐብሊክ 144. የሴነጋል ሪፐብሊክ 145. የሰርቢያ ሪፐብሊክ 146. የሲንጋፖር ሪፐብሊክ 147. የስሎቬኒያ ሪፐብሊክ 148. የሚያንማር ህብረት ሪፐብሊክ 149. የሱዳን ሪፐብሊክ 150. የሱሪናም ሪፐብሊክ 151. የሴራ ሊዮን ሪፐብሊክ 152. የታጂኪስታን ሪፐብሊክ 153. የትሪኒዳድ እና ቶቤጎ ሪፐብሊክ 154. የቱርክሜኒስታን ሪፐብሊክ 155. የኡጋንዳ ሪፐብሊክ 156. የኡዝቤኪስታን ሪፐብሊክ 157. የፊጂ ሪፐብሊክ 158. የፊሊፒንስ ሪፐብሊክ 159. የክሮሽያ ሪፐብሊክ 160. የቻድ ሪፐብሊክ 161. የሞንተኔግሮ ሪፐብሊክ 162. የቺሊ ሪፐብሊክ 163. የኢኳዶር ሪፐብሊክ 164. የኢኳቶሪያል ጊኒ ሪፐብሊክ 165. የኤል ሳልቫዶር ሪፐብሊክ 166. የደቡብ ሱዳን ሪፐብሊክ 167. የካሜሮን ሪፐብሊክ 168. የሩሲያ ፌደሬሽን 169. ሮማኒያ 170. የሕዝባዊ ሪፐብሊክ ቻይና የሆንግ ኮንግ ልዩ አስተዳደራዊ ክልል 171. የፖርቶ ሪኮ ነጻ ተጓዳኝ ግዛት 172. ሰሜናዊ አየርላንድ 173. ሴንት ቪንሰንት እና ግረናዲንስ 174. ሴንት ሉሲያ 175. የሶርያ አረብ ሪፐብሊክ 176. የስሎቫክ ሪፐብሊክ 177. የባሃማስ የጋራ ብልጽግና 178. የዶሚኒካ የጋራ ብልጽግና 179. የታላቋ ብሪታኒያ እና የሰሜናዊ አየርላንድ የተባበረ ንጉሳዊ ግዛት 180. አሜሪካ 181. የሰለሞን ደሴቶች 182. የቪዬትናም ሶሻሊስት ሪፐብሊክ 183. የኮሞሮስ ህብረት 184. የሕዝባዊ ሪፐብሊክ ቻይና የማካዎ ልዩ አስተዳደራዊ ክልል 185. የኦማን ሱልታኔት 186. ታሂቲ 187. የጓም ግዛት 188. የቶጎ ሪፐብሊክ 189. የቱኒዚያ ሪፐብሊክ 190. የቱርክ ሪፐብሊክ 191. ዩክሬን 192. ዌልስ 193. የፋሮዌ ደሴቶች 194. የኔፓል ፌዴራል ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 195. የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ  ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ 196. የብራዚል ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ 197. የጀርመን ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ 198. የናይጄሪያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ 199. የሶማልያ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ 200. የሴንት ኪትስ እና ኔቪስ ፌዴሬሽን 201. የፊንላንድ ሪፐብሊክ 202. የፈረንሳይ ሪፐብሊክ 203. የመካከለኛ አፍሪካ ሪፐብሊክ 204. የቼክ ሪፐብሊክ 205. የስዊስ ኮንፌዴሬሽን 206. ስኮትላንድ 207. ኤርትራ 208. የኤስቶኒያ ሪፐብሊክ 209. የደቡብ አፍሪካ ሪፐብሊክ 210. ጃማይካ 211. ጃፓን በ2018 ዓ.ም. በተደረገው የዓለም አቀፍ «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ሻምፒዮና ላይ 32 የዓለም አቀፍ ቡድኖች «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ቡድኖችተካፋይሆነዋል። የፍጻሜው ውድድር ዘጋቢም ሶሪያዊው ወጣት ዘጋቢ ያዝን ጣኃ ነበር። <ref>https://www.sovsport.ru/others/lifestyle/articles/1059219-shikarnyj-futbol-krepkaja-druzhba</ref>የፍጻሜው ውድድርም ዋና ዳኛም ወጣቱ ሩሲያዊው ቦግዳን ባታሊን ነበር። የ2018 «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ውድድር አሸናፊም «የሺምፓንዜ» ቡድን ሲኾን ተጫዋቾቹም ከዶሚኒካ ከሴንት ኪትስና ኔቪስ ማላዊ ኮሎምቢያ ቤኒንና ዴሞክራቲክ ሪፓብሊክ ኮንጎ የተውጣጡ ነበሩ። የቡድኑም አልጣኝ ከሣራንስክ (ሩሲያ የመጣው ተሣታፊ ቭላዲስላቭ ፐሊኮቭ ነበር።<ref>https://www.sovsport.ru/others/lifestyle/articles/1058343-ih-podruzhil-futbol</ref> የስድስተኛው «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» የመዝጊያ ሥነ ሥርዓት የህፃናት ጉባኤ ሰኔ 13 ቀን «በሞስ አኳረም» የውቂያኖስና የሥነ ተፈጥሮ ምርምር ማእከል ነበር። በሥነ ሥርዓቱም ላይ ቪክተር ዙብኮቭ  (የጋዝፕሮም ሕዝባዊ አክሲዮን ማህበር የዲሬክተሮች ምክር ቤት ሊቀ መበር) ኦልጋ ገለዴትስ የሩሲያ ፌዴሬሽን መንግሥት ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ኢከር ካሲሊ ስታዋቂው የእስፓኝ የእግር ኳስ ተጫዋችና የብሔራዊ ቡድን ካፒቴን አሌክሳንድር ከርዣኮቭ የሩሲያ የእግር ኳስ ተጫዋችና የወጣቶች ብሔራዊ ቡድን አሰልጣኝና የ54 ሀገሮች አምባሰደሮችና ሌሎች እንግዶች ተገኝተዋል።<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/reviews/more-schastya-druzhby-i-futbola-1428124/</ref> በመዝጊያ ሥነ ሥርአቱም ላይ የስድስተኛው ዙር ምርጥ ወጣት የእግር ኳስ ተጫዋቾች ሽልማት አግኝተዋል። ዴኦ ካሌንጋ ምቬንዜ ከዴሞክራቲክ ሪፓብሊክ ኮንጎ (ምርጥ አጥቂ) ያሚሩ ኦኡሩ ከቤኒን (ምርጥ በረኛ) ጉስታቮ ሰንትራ ሮቻ ከብራዚል (እጅግ ጠቃሚ ተጫዋች) በመኾን ልዩ ተሸላሚዎች ሆነዋል።<ref name=":5">https://www.sovsport.ru/others/lifestyle/articles/1059219-shikarnyj-futbol-krepkaja-druzhba</ref> የ2018 ዓ. ም. «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ምርጥ ወጣት ጋዜኛ አሩባዊቷ ሼይካሊ አሰንሲዮን በብሎጓ አማካይነት ወጣት የኦኪያኒያ ነዋሪዎች ለስነተፈጥሮ ልዩ ትኩረት እንዲሰጡ አሳስባለች።<ref name=":5" /> በሥነ ሥርአቱም ላይ የቀዳሚው «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ዙር ተካፋይ የነበረችው የህንዳዊቷ የአናኒ ካምቦጅ መጽሐፍ ተመርቋል። በ2017 ዓ. ም. አምስተኛው «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ውድድር ከተጠናቀ በኋላ አናኒ እንደ ወጣት ጋዜጠኛ በውድድሩ ወቅት ያገኘችውን ልምድ የሚዘግብ «ጉዞዬ ከሞሃይ እስከ ቅዱስ ፒተርቡርግ» የሚል መጽሐፍ ለአንባቢያን አቅርባለች። በመጽሐፉም ውስጥ ለዓለም መለወጥ እገዛ የሚያደርጉ ዘጠኝ እሴቶችን አስቀምጣለች። <ref name=":6">https://www.sport-express.ru/football/gazprom/reviews/more-schastya-druzhby-i-futbola-1428124/</ref> ሰኔ 14 ቀን «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ዓለም አቀፍ የልጆች ጉባኤ ከተጠናቀቀ በኋላ ወጣት የእግር ኳስ ተጫዋቾችና ጋዜጠኞች በዓለም አቀፍ የእግር ኳስ ማህበር (ፊፋ) በ 2018 ዓ. ም. በሞስኮ ከተማ በተዘጋጀው የዓለም የእግር ኳስ ሻምፒዮና መክፈቻ ሥነ ሥርት ላይ ተካፍዋል።<ref name=":6" /> ሰኔ 14 ቀን «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ዓለም አቀፍ የልጆች ጉባኤ ከተጠናቀቀ በኋላ ወጣት የእግር ኳስ ተጫዋቾችና ጋዜጠኞች በዓለም አቀፍ የእግር ኳስ ማህበር (ፊፋ) በ 2018 ዓ. ም. በሞስኮ ከተማ በተዘጋጀው የዓለም የእግር ኳስ ሻምፒዮና መክፈቻ ሥነ ሥርት ላይ ተካፍዋል።<ref>https://rsport.ria.ru/russia2018_news/20180615/1138055010.html</ref> ልጆቹም  በሉዥኒኪይ ስታዲየም በመክፈቻው ሥነ ሥርአት ላይ ተካፋይ የኾኑትን የ211 ሀገሮችን የሰንደቅ ዓላማዎች በታላቅ ክብር ሰቅለዋል። ከዚያም በሩሲያሲያና በሳኡዲ አረቢያ ብሔራዊ ቡድኖች መካከል የተደረገውን የመክፈቻ ጨዋታ ተመልክተዋል።<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/news/yunyy-posol-futbola-dlya-druzhby-vstretilsya-s-prezidentom-rossii-na-chm-v-moskve-1424143/</ref> በመክፈቻው ሥነ ሥርአት ላይ የተገኙት ፕሬዝደንት ቭላዲሚር ፑቲን የሩሲያሲያውን ወጣት «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» አምባሳደር አልበርት ዚናቶቭን ወደ መንበራቸው በመጋበዝ የመክፈቻ ውድድሩን ተመልክተዋል። ወጣቱ አምባሳደርም ከብራዚላዊው የዓለም የእግር ኳስ ሻምፒዮን ሮቤርቶ ካርሎስና ከእስፓኙ የእግር ኳስ ተጫዋች ከኢከር ካሲሊያስ ጋር ሀሣብ ተለዋውጧል። በፍጻሜ ሥነ ሥርአቶች ላይም ከ211 ሀገሮች የተውጣጡ ከ1500 በላይ ልጆች ተካፍለዋል።<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/news/uchastniki-futbola-dlya-druzhby-iz-211-stran-i-regionov-pribyli-v-moskvu-1419265/</ref> በጠቅላላው በስድስተኛው ዓለም አቀፍ «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» በተለያዩ የዓለም ክፍሎች በተደረጉት ከ180 በላይ ዝግጅቶች ላይ ከ240 ሺ በላይ ልጆች ተካፋይ ኾነዋል።<ref>http://government.ru/gov/persons/183/telegrams/32841/</ref> የ2018 ዓ.ም ፕሮጀክቱም በከፍተኛ የሩሲያ ባለሥልጣናት በኩል ድጋፍ አግኝቷል። በዝግጅቱ መክፈቻ ሥነ ሥርአት ላይ የሩሲያ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ኦልጋ ገለዴትስ የፕሬዝደንት ቭላዲሚር ፑቲንን የመልካም ምኞት መግለጪያ አንብበዋል።<ref>http://www.mid.ru/ru/press_service/spokesman/briefings/-/asset_publisher/D2wHaWMCU6Od/content/id/3231268##23</ref> የሩሲያ ጠቅላይ ሚኒስትር ድሚትሪ ሜድቬደቭም በበኩላቸው ለስድስተኛው የዓለም አቀፍ «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ተሳታፊዎችና እንግዶች የመልካም ምኞት ቴሌግራም አስተላልፈዋል። የሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አፈ ቀላጤ ማሪያ ዛኃሮቫ ግንቦት 23 ቀን ባደረገችው አጭር መግለጪያ የዓለም አቀፍ «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» በዓለም ማህበረሰብዕ ዘንድ ዋነኛ ከኾኑት የሀገሪቷ ሰብአዊ ተኮር ፖሊሲዎች አንዱ እንደኾነ ገልጻለች።<ref>http://www.mid.ru/ru/press_service/spokesman/briefings/-/asset_publisher/D2wHaWMCU6Od/content/id/3231268##23</ref> <ref>https://tass.com/press-releases/1061492</ref>የዓለም አቀፍ የእግር ኳስ ማህበር (ፊፋ) የዓለም አቀፍ «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ን እንደሚደግፍ የገለጸ ሲኾን በሞስኮ የ2018 ዓ.ም. በተካሄደው ዝግጅት ላይ የተሣታፊዎችና የእንግዶች ቁጥር ወደ 5000 እንደሚጠጋ አስታውቋል።<ref>https://www.fifa.com/worldcup/news/211-countries-and-regions-took-part-in-the-sixth-international-football-for-frie</ref> === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2019 === እ.ኤ.አ. መጋቢት 18 ቀን 2019 ሰባተኛው ዙር  የዓለም አቀፍ የህፃናት ማህበራዊ የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም የተከናወነ ሲሆን የፍጻሜው ፕሮግራምም ከግንቦት 28 እስከ ሰኔ 2 ድረስ በማድሪድ ከተማ ተካሂደዋል ፡፡<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://business.dailytimesleader.com/dailytimesleader/news/read/37931695/Football_for_Friendship_Launches_Its_Seventh_Season |accessdate=2020-12-17 |archivedate=2020-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201219130508/http://business.dailytimesleader.com/dailytimesleader/news/read/37931695/Football_for_Friendship_Launches_Its_Seventh_Season }}</ref> ሚያዝያ 25 ቀን የዓለም አቀፍ የእግር ኳስ እና ወዳጅነት ቀን ከ 50 በላይ በሆኑ የአውሮፓ ፣ የእስያ ፣ የአፍሪካ ፣ የሰሜን እና ደቡብ አሜሪካ ሀገሮች የተከበረ ሲሆን የሩሲያ የእግር ኳስ ህብረትም (RFU) የበዓሉ ተካፋይ ሆኗል፡፡<ref>https://www.prnewswire.com/news-releases/international-day-of-football-and-friendship-celebrated-in-schools-around-the-world-300837486.html#:~:text=Gazprom%20Football%20for%20Friendship&text=MOSCOW%2C%20April%2025%2C%202019%20%2F,Africa%2C%20North%20and%20South%20America.</ref> /እ.ኤ.አ. ግንቦት 30 ቀን በማድሪድ ከተማ የተካሄደው የዓለም አቀፍ የህፃናት ማህበራዊ ጉባኤ መድረክላይ ከመላው ዓለም የተውጣጡ ባለሙያዎች - የእግር ኳስ አሰልጣኞች ፣ የህፃናት ቡድን ሐኪሞች ፣ ኮከቦች ፣ መሪ የዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን ጋዜጠኞች ፣ የዓለም የእግር ኳስ አካዳሚዎች ተወካዮችና ፌዴሬሽኖች ተካፍለዋል።<ref>https://sputniknews.com/agency_news/201905301075473427-forum-children-experts/</ref> ግንቦት 31 ቀን ሁሉን አቀፍ  የዓለም እግር ኳስ ሥልጠና በማድሪድ ተካሂዷል ፡፡ «የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት የ GUINNESS WORLD RECORDS ኦፊሴላዊ  የምስክር ወረቀት ተቀብሏል ®.<ref>https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/547224-most-nationalities-in-a-football-soccer-training-session</ref> በሰባተኛው ዙር የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት ውድድር ከአውሮፓ ፣ ከአፍሪካ ፣ ከእስያ ፣ ከሰሜን እና ከደቡብ አሜሪካ የተውጣጡ 32 ወጣት ጋዜጠኞች ዓለም አቀፍ የህፃናት ፕሬስ ማዕከልን በማዋቀር የዝግጅቱን ዜናዎች ከዓለም አቀፍ እና ከብሔራዊ መገናኛ ብዙሃን ጋር በመተባበር አቀናብረው አቅርበዋል።<ref>https://tass.com/press-releases/1061492</ref> የሰባተኛው ዙር የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት ተሳታፊዎች «የዘጠኝ እሴቶች ዋንጫ» (የዓለም አቀፍ የህፃናት ማህበራዊ ፕሮግራም እግር ኳስ ለወዳጅነት ሽልማት) ለሊቨርፑል እግር ኳስ ክለብ እጅግ ማህበራዊ ኃላፊነት ያለው ቡድን በማለት አበርክተዋል<ref>https://sputniknews.com/society/201906041075611076-football-friendship-madrid/</ref> እ.ኤ.አ. ሰኔ 1 የሰባተኛው ዙር ፍፃሜ በማድሪድ የአውሮፓ እግር ኳስ ማህበራት ህብረት (UEFA) ፒች እግር ኳስ ሜዳ ተካሄዷል - በፍጻሜ ውድሩ ላይ የአንቲጉዋ እባብ ብሔራዊ ቡድንና የታስማኒያ ዲያብሎስ በመደበኛው ሰዓት 1: 1 ተለያይተው  ነበር።የአንቲጉዋ እባብ በቅጣት ምት አሸናፊ በመሆን ዋናውን ሽልማት አግኝቷል ፡፡.<ref>https://www.euronews.com/2019/06/06/football-for-friendship-international-programme-for-kids-breaks-records-and-teaches-sports</ref> === እግር ኳስ ለወዳጅነት 2020 === ስምንተኛው የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት ውድድር እ.ኤ.አ. በ 2020 (እ.ኤ.አ.)  ከህዳር 27 እስከ ታህሣስ 9 ቀን 2020  በዲጂታል መሥመር ላይ ተካሂዷል። ከ 100 በላይ ሀገሮች የተውጣጡ ከ 10,000 በላይ ተሳታፊዎች ቁልፍ በሆኑ ዝግጅቶች ላይ ተካፍለዋል ፡፡ .<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003091330/https://footballforfriendship.com/ |archivedate=2016-10-03 |title=Archive copy |url=https://footballforfriendship.com/ |accessdate=2020-12-17}}</ref> ለስምንተኛው ዙር ውድድር ሲባል  አንድ ባለብዙ ተተጠቃሚዎችየእግር ኳስ ለወዳጅኝነት Foot ball for friendship online simulator ተዘጋጅቷል ፣ በዚህ ፕሮግራምመሠረት የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት 2020 ሻምፒዮና ተካሂዷል። ጨዋታውን ከታህሣስ 10 ቀን 2020 ጀምሮ- የዓለም እግር ኳስ ቀን መጫን ይቻላል ፡፡ ተጠቃሚዎች በዓለም አቀፍ ቡድኖች ውስጥ አንድ ላይ በመሆን በእግር ኳስ ለወዳጅኝነት ህጎች መሠረት  በጨዋታዎች የመሳተፍ ዕድልን አግኝተዋል ፡፡ ይህ የባለብዙ አውታረ መረብ ተጠቃሚዎች  ጨዋታ እንደ ወዳጅነት ፣ ሰላም እና እኩልነት ባሉ የፕሮግራሙ ዋና እሴቶች ላይ የተመሠረተ ነው። .<ref>https://sputniknews.com/sport/202011051081023614-new-football-simulator-football-for-friendship-to-be-released-on-world-football-day/</ref> እ.ኤ.አ. ኅዳር 27 የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት  የዓለም አቀፍ ሻምፒዮና 2020 የመስመር ላይ የእጣ አጣጣል ሥነሥርዓት ተካሂዷል<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.gazprom-football.com/football-for-friendship/news/newsdetail/children-from-over-100-countries-to-take-part-in-football-for-friendship-eworld-championship/ |accessdate=2020-12-17 |archivedate=2021-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211018020211/https://www.gazprom-football.com/football-for-friendship/news/newsdetail/children-from-over-100-countries-to-take-part-in-football-for-friendship-eworld-championship/ }}</ref> ከኅዳር 28 እስከ ታህሳስ 6 ድረስ ለህፃናት የሰብአዊ እና የስፖርት ትምህርታዊ መርሃግብሮች ያለው ዓለም አቀፍ የመስመር ላይ የወዳጅነት ስብሰባ ተካሄደ<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210115083647/https://footballforfriendship.com/friendship-camp/ |archivedate=2021-01-15 |title=Archive copy |url=https://footballforfriendship.com/friendship-camp/ |accessdate=2020-12-17}}</ref> ከኅዳር 30 እስከ ታህሳስ 4 ቀን ድረስ የልጆች ስፖርቶች ማሳደጊያ ፕሮጀክቶች የቀረቡበት “እግር ኳስ ለወዳጅኝነት” የተሰኘው ዓለም አቀፍ የመስመር ላይ መድረክ ስብሰባ ተካሄዷል ፡፡ ባለሙያዎች “እግር ኳስ ለጓደኝነት” ለዓለም አቀፍ ሽልማት የሚያበቁ ፕሮጀክቶች በማቅረባቸው አድናቆታቸውን ገልጸዋል »<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204005358/https://footballforfriendship.com/experts-forum/live-broadcast/ |archivedate=2020-12-04 |title=Archive copy |url=https://footballforfriendship.com/experts-forum/live-broadcast/ |accessdate=2020-12-17}}</ref> ከታህሳስ 7-8 (እ.ኤ.አ.) የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት የመስመር ላይ የዓለም ሻምፒዮና ተካሄደ ፡፡ የዘንድሮው ሻምፒዮና በዲጂታል መድረክ በመስመር ላይ የተካሄደ ሲሆን የባለብዙ ተጫዋች እግር ኳስ አስመሳይ (simulator) እግር ኳስ ለጓደኝነት በልዩ ሁኔታ ተዘጋጅቷል .<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210114171143/https://footballforfriendship.com/world-championship/ |archivedate=2021-01-14 |title=Archive copy |url=https://footballforfriendship.com/world-championship/ |accessdate=2020-12-17}}</ref> ታህሳስ 9 ቀን ታላቁ የእግር ኳስ  ለወዳጅኝነት ፍፃሜ  ተካሂዷል<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210114135317/https://footballforfriendship.com/live-broadcast-grand-final/ |archivedate=2021-01-14 |title=Archive copy |url=https://footballforfriendship.com/live-broadcast-grand-final/ |accessdate=2020-12-17}}</ref> የተባበሩት መንግስታት 75 ኛ ዓመት የምስረታ በዓል በመደገፍ ከተለያዩ ሀገራት ለሕጻናት የተዘጋጁ  ተከታታይ ድህረ-ገፆች በፕሮግራሙ ስምንተኛው ዙር ላይ ቀርበዋል በስምንተኛው ዙር ወቅት ሳምንታዊው “ስታዲየም እኔ የምገኝበት ሥፍራ” የሚል ትርኢት በዓለም ዙሪያ ካሉ ነጻ ወጥ የእግር ኳስ ባለሙያዎች(Freestylers) ጋር በመሆን ተጀምሯል ፡፡ በእያንዳንዱ ትዕይንት ውስጥ ነጻ ወጥ የእግር ኳስ ባለሙያዎች ወጣት አምባሳደሮችን የጨዋታን ብልሃት ያስተማሯቸው ሲሆን በእያንዳንዱ ክፍል መጨረሺያ ተካፋዮቹ የምርጥ ብልሃት ውድድር ላይ እንዲቀርቡ ይነገር ነበር ፡፡ ትርኢቱ በዓለምአቀፍ የመስመር ላይ ማስተር ክላስ ተጠናቅቋል ፣ በዚህም የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት ፕሮግራም በተሳተፉት ተሳታፊዎች ቁጥር ለሁለተኛ ጊዜ የጊነስ ዓለም አቀፍ ክብረ ወሰን ባለቤት ሆነ (እ.ኤ.አ. ታህሳስ 6 ቀን 2020) . የመልካም ዜና አርታኢ -  የእግር ኳስ ለወዳጅኝነት ፣ ልጆች ከዓለም ዙሪያ የተገኙ አዎንታዊ ዜናዎችን ለተመልካቾች ያካፈሉበት በወጣት ጋዜጠኞች የተጀመረው ሳምንታዊ ትርዒት . == የእግር ኳስ ለወዳጅነት አለም ሻምፒዮና == አለምአቀፍ የልጆች እግር ኳስ ውድድሩ በእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ መዋቅር ውስጥ ነው የሚካሄደው። በሻምፒዮናው ላይ የሚሳተፉ ቡድኖች – የወዳጅነት ቡድኖች – በግልጽ ዕጣው ስነ-ስርዓት ጊዜ ነው የሚመሠረቱት ። ቡድኖቹ በእግር ኳስ ለወዳጅነት መርሕ መሠረት የተደራጁ ናቸው፤ የተለያዩ አገራት፣ ጾታዎች እና አካላዊ ብቃት አትሌቶች ያላቸው በተመሳሳዩ ቡድን ውስጥ ነው የሚጫወቱት<ref>rbth.com/sport/2014/05/30/big_soccer_for_little_europeans_37075.html</ref>። == የአለምአቀፍ ልጆች መድረክ እግር ኳስ ለወዳጅነት == በዓመታዊው የአለምአቀፍ ልጆች መድረክ እግር ኳስ ለወዳጅነት ላይ የፕሮጀክቱ ወጣት ተሳታፊዎች ከአዋቂዎች ጋር በመሆን የፕሮግራሙ እሴቶችን በመላው ዓለም ላይ ማስተዋወቅና መገንባት ላይ ተወያይተዋል። በመድረኩ ጊዜ ልጆች ከሌሎች አገሮች ከመጡ አቻዎቻቸው፣ ታዋቂ እግር ኳስ ተጫዋቾች፣ ጋዜጠኛዎች እና ታዋቂ ግለሰቦች ጋር ተገናኝተው ይነጋገራሉ፣ እና በዚህም ለወደፊት ሁለገብ እሴቶችን አቻዎቻቸው ጋር ለማስተዋወቅ በራሳቸው የሚሰሩ አምባሳደሮች ይሆናሉ።<ref>www.fifa.com/confederationscup/news/y=2017/m=8/news=confed-cup-hosts-friendship-forum-2902692.html</ref> == አለምአቀፍ የልጆች ፕሬስ ማዕከል == አንድ ልዩ የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ አካል የራሱ የአለምአቀፍ ልጆች ፕሬስ ማዕከል ነው። መጀመሪያ በ2014 ላይ በተካሄደው የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም ላይ ነበር የተደራጀው<ref>www.crawleyobserver.co.uk/news/local/crawley-girl-13-who-dreams-to-play-football-for-england-meets-world-cup-legend-1-6112060</ref>። በፕሬስ ማዕከሉ ውስጥ ያሉ ወጣት ጋዜጠኛዎች የፕሮግራሙን ክስተቶች በየአገሮቻቸው ይሸፍናሉ፦ ለብሔራዊ እና ለአለምአቀፍ የስፖርት ሚዲያ ዜና ያዘጋጃሉ፤ ለእግር ኳስ ለወዳጅነት ቴሌቪዥን ጣቢያ፣ ለአለምአቀፍ የልጆች እግር ኳስ ለወዳጅነት ጋዜጣ እና ለፕሮግራሙ ኦፊሴላዊ የሬዲዮ ጣቢያ ይዘት መፍጠር ላይ ይሳተፋሉ። የአለምአቀፍ ልጆች ፕሬስ ማዕከል የምርጥ ወጣት ጋዜጠኛ ብሔራዊ ውድድሮች አሸናፊዎችን፣ ወጣት ጦማሪያንን፣ ፎቶ አንሺዎችን እና ጸሐፊያንን ያገናኛል። ከፕሬስ ማዕከሉ የመጡ ወጣት ጋዜጠኛዎች ከፕሮግራሙ ውስጥ ሆነው እይታቸውን ያቀርባሉ፣ «ልጆች ስለልጆች» የሚለውን አሰራር በመተግበር<ref>www.financialexpress.com/india-news/mission-xi-million-picks-chandigarh-girl-ananya-kamboj/689736/</ref>። == የእግር ኳስ እና የወዳጅነት አለምአቀፍ ቀን == በእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ ስር የእግር ኳስ እና ወዳጅነት አለምአቀፍ ቀን ኤፕሪል 25 ላይ ይከበራል። ይህ በዓል 2014 ላይ ለመጀመሪያ ጊዜ በ16 አገሮች ውስጥ ተከብሯል። በዚህ ቀን ላይ የወዳጅነት ግጥሚያዎች፣ ድንገተኛ ሕዝባዊ ትርዒቶች፣ ክፍት የስልጠና ክፍለ-ጊዜዎች፣ ወዘተ ተካሂደዋል። ከ50,000 በላይ ሰዎች በክብረ-በዓሉ ላይ ተካፍለውበታል።<ref>rbth.com/sport/2015/05/15/children_from_24_countries_celebrate_day_of_football_and_friendship_46087.html</ref> 2015 ላይ የእግር ኳስ እና ወዳጅነት ቀን በ24 አገሮች ውስጥ ተከብሯል። በፌስቲቫሉ ጊዜ የወዳጅነት ግጥሚያዎች እና ሌሎች ክስተቶች ነበሩ። ጀርመን ውስጥ የሻልክ 04 እግር ኳስ ተጫዋቾች ክፍት የስልጠና ክፍለ-ጊዜ አዘጋጅተው ነበር፣ ሰርቢያ የቴሌቪዥን ትርዒት አስተናግዳለች፣ ዩክሬን – በታዳጊ የቮሊን ኤፍሲ ቡድን እና በሉትስክ ከተማ የቤተሰቦች፣ ልጆች እና ወጣቶች ማዕከል የተመዘገቡ ልጆች መካከል ግጥሚያ ነበር።<ref>business-center.amchamchina.org/news/?dir=17&doc=201504262030PR_NEWS_ASPR_____EN90314&andorquestion=OR&&ok=1&passDir=0</ref> ሩሲያ ውስጥ የእግር ኳስ እና ወዳጅነት ቀን ኤፕሪል 25 ላይ በ11 ከተማዎች ላይ ተከብሯል። የፕሮግራሙን ቁልፍ እሴቶችን ለማስታወስ የወዳጅነት ግጥሚያዎች በቭላዲቮስቶክ፣ ኖቮሲቢርስክ፣ የካተሪንበርግ፣ ክራስኖያርስክ፣ ባርናውል፣ ሴንት ፒተርስበርግ እና ሳራንስክ ላይ ተካሂደው ነበር። በክራስኖያርስክ፣ ሶቺ እና ሮስቶቭ-ኦን-ዶን ውስጥ የወዳጅነት ቅብብል በኦሊምፒክ 2014 ችቦ ያዥዎች ተሳትፎ ተካሂዷል። በሞስኮ ውስጥ የእኩል ዕድል ውድድር በማየት የተሳናቸው ስፖርት ፌዴሬሽን ድጋፍ ተደራጅቷል። ሜይ 5 ላይ የእግር ኳስ እና የወዳጅነት ቀን በኒዝኒ ኖቭጎሮድ እና ካዛን ውስጥ ተከብሯል።<ref name=":0" /> 2015 ላይ የእግር ኳስ እና ወዳጅነት ቀን በ32 አገሮች ውስጥ ተከብሯል። ሩሲያ ውስጥ በዘጠኝ ከተማዎች ውስጥ ተከብሯል፦ ሞስኮ፣ ሴንት ፒተርስበርግ፣ ኖቮሲቢርክስ፣ ባርናውል፣ ቢሮቢድዛን፣ ኢርኩትስክ፣ ክራስኖዳር፣ ኖዝኒ ኖቭጎሮድ እና ሮስቶቭ-ኦን-ዶን። ኖዝኒ ኖቭጎሮድ ከቮልጋ ኤፍሲ ለመጡ ወጣት እግር ኳስ ተጫዋቾች የወዳጅነት ግጥሚያ አስተናግዳለች፣ እና የክለቡ አዋቂ ተጫዋቾች ለልጆቹ የማሟቂያ እና ስልጠና ስራዎችን አካሂዷል።  በኖቮሲቢርስክ ውስጥ በተደረገ የወዳጅነት ግጥሚያ ላይ አካል ጉዳተኛ የሆኑ ልጆች ተሳትፈውበታል - የኖቮሲቢርስክ ክልል ቡድን የርማክ-ሲቢር።<ref name=":2" /> 2017 ላይ የእግር ኳስ እና ወዳጅነት ቀን በ64 አገሮች ውስጥ ተከብሯል። የሰርቢያው ተከላካይ ብራኒስላቭ ኢቫኖቪች እና የኔዘርላንድስ አጥቂው ዲርክ ኩይት ጨምሮ ታዋቂ እግር ኳስ ተጫዋቾች በመላው ዓለም ውስጥ በነበሩ ክስተቶች ላይ ተሳትፈዋል። ግሪክ ውስጥ ከአገሩ ብሔራዊ ቡድን ጋር በመሆን የአውሮፓ እግር ኳስ ሻምፒዮና 2004ን ያሸነፈው ቲዮዶራስ ዛጎራኪስ ክስተቱን ተከታትሏል። ሩሲያ ውስጥ ዜኒት ኤፍሲ የ2017 የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም ወጣት አምባሳደር ለሆነው ዛካር ባዲዩክ ልዩ የስልጠና ክፍለ-ጊዜ አዘጋጅቷል። ስልጠና ላይ የዜኒት ኤፍሲ በረኛው ዩሪ ሎዲጊን የዛካር ችሎታን ከፍተኛ ግምት የሰጠው ሲሆን የበረኛ ሚስጥሮችን አጋርቶታል።<ref name=":3" /> == «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» ዘጠኝ እሴቶች == ግንቦት 25 ቀን 2013 ዓ.ም. በተካሄደው የጀመሪያው ዓለም አቀፍ የልጆች ጉባኤ ላይ ከዩናይትድ ኪንግደም ከጀርመን ከስሎቬንያ ከሃንጋሪ ከሰርቢያ ከቡልጋሪያ ከግሪክ እና ከሩስያ የተውጣጡ ወጣት አምባሳደሮች የመጀመሪያዎቹን ስምንት እሴቶች አቀነባበሩ። እነሱም - ጓደኝነት፣ እኩልነት፣ ፍትህ፣ ጤና፣ ሰላም፣ ታማኝነት፣ ድል እና መልካም ልማዶች ናቸው። እሴቶቹም በግልጽ ደብዳቤ ይፋ ሆነዋል። ደብዳቤውም ለዓለም አቀፍ «የእግር ኳስ ማህበር (ፊፋ)፣ ለአውሮፓ እግር ኳስ ማህበር (UEFA) እና ለዓለም አቀፍ ኦሊምፒክ ኮሚቴ መሪዎች ተልኳል። በመስከረም ወር 2013 ዓ. ም. ዮሴፍ ብላተር ከቭላድሚር ፑቲንና ቪታሊሙትኮ ጋር በተገናኘ ጊዜ ደብዳቤውን እንዳገኘና «የእግር ኳስ ለወዳጅነት»ን ለመደገፍ ዝግጁ መሆኑን ገልጿል።<ref name=":4" /> እ.ኤ.አ በ 2015 ዓ.ም. ቻይና፣ ጃፓንና ካዛክስታን ከ «የእግር ኳስ ለወዳጅነት» መርሀ ግብር ጋር በመተባበር ዘጠነኛ እሴት ለመጨመር ወሰኑ። እሱም «ክብር» ነበር።<ref>http://www.joblenobl.ru/news/287-v-ramkakh-programmy-futbol-dlya-druzhby-uchrezhden-kubok-devyati-tsennostej</ref> == የዘጠኝ እሴቶች ዋንጫ == የዘጠኝ እሴቶች ዋንጫ የአለምአቀፍ ልጆች ማህበራዊ ፕሮግራም የእግር ኳስ ለወዳጅነት ሽልማት ነው። በየዓመቱ ዋንጫው ለፕሮጀክቱ እሴቶቹ ከፍተኛ ጽናት ላሳየ ይሸለማል፦ ውዳጅነት፣ እኩልነት፣ ፍትሕ፣ ጤና፣ ሠላም፣ ታማኝነት፣ ድል፣ ባህሎች እና ክብር። በመላው ዓለም ያሉ አድናቂዎች አሸናፊውን መምረጥ ላይ ይሳተፋሉ፣ ነገር ግን የመጨረሻው ውሳኔ የሚሰጠው የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮጀክት ተሳታፊዎች ባካሄዱት ምርጫ ነው። የዘጠኝ እሴቶች ዋንጫው የያዙ የእግር ኳስ ክለቦች፦ ባርሴሎና (2015)፣ ባየርን ሙኒክ (2016)፣ አል ዋህዳ (ልዩ ሽልማት)፣ ሪያል ማድሪድ (2017)።<ref>www.euronews.com/2017/07/17/f4f-nine-values-cup-2017-goes-to-real-madrid</ref> == የወዳጅነት አምባር == ሁሉም የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም እንቅስቃሴዎች የእኩልነት እና ጤናማ አኗኗር ምልክት የሆኑ የወዳጅነት አምባሮች በመለዋወጥ የሚጀመር ነው። አምባሩ ሁለት ሰማያዊ እና አረንጓዴ ክሮችን የያዘ ሲሆን የፕሮግራሙን እሴቶች በሚጋራ ማንኛውም ሰው መደረግ ይችላል። እንደ  Franz Beckenbauer መሠረት ከሆነ «የእንቅስቃሴው ምልክት ባለሁለት ቀለም አምባር ነው፣ ልክ የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ ውስጣዊ እሴቶች ያህል ቀላል እና መረዳት የሚቻል ነው። የፕሮግራሙ ወጣት ተሳታፊዎች የወዳጅነት አምባሮችን በታዋቂ ስፖርተኛዎች እና ግለሰቦች አንጓ ላይ አስረዋል፣ ከእነሱ ውስጥ እነዚህ ይገኙበታል፦ ዲክ አድቮካት<ref>www.deweekkrant.nl/artikel/2014/mei/27/double_dutchie_dirk_proper_uit_elst_een_voetbal</ref>፣ አናቶሊ ቲሞሹክ እና ሉዊስ ኔቱ፣ ፍራንዝ ቤከንባወር <ref>www.theboltonnews.co.uk/news/11270319.Interview_sends_Megan_Mackey_to_Champions_League_final/</ref>፣ ሉዊስ ፌርናንዴቭ፣ ዲዲየር ድሮግባ፣ ማክስ ሜየር፣ ፋትማ ሳሙራ፣ ሊዮን ጎረካ፣ ዶመኒኮ ክሪሺቶ፣ ሚሸል ሳልጋዶ፣ አለክሳንደር ከርዛኮቭ፣ ዲማስ ፒሮስ፣ ሚዮድራግ ቦዞቪች፣ አደሊና ሶትኒኮቫ፣ ዩሪ ካመነትስ።   == በክፍለ'''-'''ጊዜዎች መካከል የነበረው የተሳታፊዎች እንቅስቃሴ == የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ ወጣት እግር ኳስ ተጫዋቾች ከኦፊሴላዊ ክፍለ-ጊዜው ውጭ በተለያዩ ክስተቶች ላይ ይሳተፋሉ። ሜይ 2013 ላይ የማሪቦር ታዳጊ እግር ኳስ ክለብ (ስሎቬኒያ) ተጫዋቾች ከካምቦዲያ ልጆች ጋር የበጎ-አድራጎት ወዳጅነት ግጥሚያ አድርገው ነበር <ref>sport.rbc.ru/article/172216/</ref>። እ.ኤ.አ. ሴፕቴምበር 14፣ 2014 ዓ.ም. ላይ በሶቺ፣ ሩሲያ ውስጥ የሩሲያ ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት ቭላዲሚር ፑቲን ከፊፋ ፕሬዚዳንት ሴፕ ብላተር ጋር ስብሰባ ባደረጉበት ጊዜ የፕሮግራሙ ሩሲያዊያን ተሳታፊዎች ከቭላዲሚር ፑቲን ጋር ተነጋግረዋል<ref>en.kremlin.ru/events/president/news/19222</ref>። ጁን 2014 ላይ የፈረንሳይ ፕሬዚዳንት ፍራንሷ ሆላንድ የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራሙ አባል የሆነውን የታቨርኒ ቡድን በፈረንሳይ እና ናይጄሪያ መካከል የተደረገውን የ2014 ፊፋ አለም ዋንጫ ግጥሚያ እንዲከታተሉ ወደ ኤሊሲ ቤተ-መንግስት ጋብዘዋል። ኤፕሪል 2016 ላይ የ2015 የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም አምባሳደር በፕሮጀክቱ ላይ ስለነበራቸው የተሳትፎ ልምድ ለመጋራት ከጠንካራው የቤላሩስ ሰው ከኪሪል ሺምኮ እና ከቤት ኤፍሲ ወጣት እግር ኳስ ተጫዋቾች ጋር ተገናኝቶ ነበር። ዩሪ ቫሽቹክ ተምሳሌታዊው የወዳጅነት አምባር ለኪሪል ሺምኮ ሰጥቷል፣ በዚህም የፕሮጀክቱን ዓላማዎች የማስተዋወቅ ኃላፊነቱን አብሮ ሰጥቷል፦ ወዳጅነት፣ ፍትህ፣ ጤናማ አኗኗር።   == ሽልማቶችና እና ስጦታዎች == የእግር ኳስ ለወዳጅነት ፕሮግራም የተለያዩ ውድድሮችን ያሸነፈ ሲሆን የተወሰኑ የሩሲያ እና አለምአቀፍ ሽልማቶችን የያዘ ነው። ከእነሱ ውስጥ እነዚህ ይገኙበታል፦ በ«የአለምአቀፍ ትብብር ግንባታ» ምድብ ውስጥ «ምርጥ የሩሲያ ማህበራዊ ፕሮጀክቶች»፣ በ«የኮርፖሬት ማህበራዊ ኃላፊነት» ምድብ ውስጥ የአለምአቀፍ የንግድ ተግባቢዎች ማህበር (IABC) የወርቅ መቃ ብዕር ሽልማቶች (2016)፣ በ«ምርጥ የፕላኔቱ ማህበራዊ ፕሮጀክት» ምድብ ውስጥ የሳቤር ሽልማቶች (2016)፣ በ«ምርጥ የአለምአቀፍ ስትራቴጂ» ምድብ ውስጥ የድራም ማህበራዊ ወቅታዊ ጉዳይ ሽልማቶች (2017)<ref>www.socialbuzzawards.com/social-buzz-awards-2017/best-international-strategy/how-to-make-kids-voices-to-be-heard-globally</ref>፣ በ«ምርጥ የሚዲያ ስትራቴጂ» ምድብ ውስጥ የፈጠራ ዲጂታል ገበያ መፍትሔዎች አለምአቀፋዊ ሽልማቶች (2017)፣ «በምርጥ የሩሲያ ማህበራዊ ፕሮጀክት» ምድብ ውስጥ «ብራማ ቀስተኛ» እና የግራንድ ፕሪክሽ «ብራማ ቀስተኛ» (2018)። [[መደብ:እግር ኳስ]] l3x05srcl8z52i35hvigvqvh11cn3mk 0 54635 395299 394865 2026-11-01T21:42:37Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 395299 wikitext text/x-wiki   [[ስዕል:Mixed phytoplankton community 2.png|thumb|303x303px|ፋይቶፕላንክተን]] '''ፋይቶፕላንክተኖች ('''/ f aɪt oʊ ˈplæ ŋktən / ) ምግብ ሰሪ ከሆኑ የፕላንክተን ዘውጎች የሚመደቡ ናቸው፤ እንዲሁም የውቅያኖስ እና የጨው አልባ ውሃማ አካላት ሥርዓተ-ምህዳሮች ቁልፍ አካል ናቸው። ስሙ የመጣው {{Lang|grc|φυτόν}} ከሚለው [[ግሪክ (ቋንቋ)|የግሪክ]] ቃል ነው። ( {{Lang|grc-latn|phyton}})፣ ትርጉሙ ' [[አትክልት|ተክል]] '፣ እና {{Lang|grc|πλαγκτός}} ( {{Lang|grc-latn|planktos}})፣ ትርጉሙ 'መንከራተት' ወይም 'ተንሸራታች' ማለት ነው። <ref name=":0">{{Cite journal|last=Pierella Karlusich|first=Juan José|title=Phytoplankton in the Tara Ocean}}</ref> <ref name=":1">{{Cite journal|last=Pierella Karlusich|first=Juan José|title=Exploration of marine phytoplankton: from their historical appreciation to the omics era|year=2020}}</ref> ፋይቶፕላንክተኖች ጉልበታቸውን የሚያገኙት ዛፎች እና ሌሎች ተክሎች በመሬት ላይ እንደሚያደርጉት በብርሃን አስተፃምሮ አማካኝነት ነው። ይህ ማለት፣ ፋይቶፕላንክተኖች ከፀሀይ ብርሀን ሊያገኙ ይገባል፤ ስለዚህ በደንብ ብርሃን በሚገኝባቸው የውቅያኖሶች እና ሀይቆች ንጣፍ ( euphotic zone ) ውስጥ ይኖራሉ። ከመሬት ላይ ከሚበቅሉ ተክሎች ጋር ሲነጻጸሩ፣ ፋይቶፕላንክተኖች በሰፊ ወለል ላይ ተሰራጭተው ይገኛሉ፣ በአንፃራዊነት ለአነስተኛ ወቅታዊ መለዋወጥ የተጋለጡ እና ከዛፎች ይልቅ በጣም ፈጣን የሆነ (ቀናት እና አሥርተ ዓመታት) የምርት መጠን አላቸው። በውጤቱም፣ ፋይቶፕላንክተኖች ለአየር ንብረት መለዋወጥ በአለም አቀፍ ደረጃ በፍጥነት ምላሽ ይሰጣሉ። ፋይቶፕላንክተኖች የባህር እና የጨው አልባ ውሃማ አካላት ምግብ ድር መሰረት ናቸው እናም በአለምአቀፍ የካርበን ዑደት ውስጥ ቁልፍ ተዋናዮች ናቸው። ከዓለም አቀፉ የብርሃን አስተፃምሮ እንቅስቃሴ ግማሽ ያህሉ እና ቢያንስ ግማሹን የኦክስጂን ምርትን ይሸፍናሉ ፣ ምንም እንኳን ከዓለም አቀፉ የእፅዋት ባዮማስ 1% ብቻ ቢሆኑም። ፋይቶፕላንክተኖች ብርሃናዊ አስተፃምሮ የሚያካሂዱ ባክቴሪያዎችን ( [[ሰማያዊ አረንጓዴአማ ዋቅላሚዎች]] ) እና የተለያዩ አንድ ህዋሴ ፕሮቲስታ ቡድኖችን (በተለይም [[ባልጩት ዋቅላሚዎች]]ን) ያካተቱ በጣም የተለያዩ ናቸው። አብዛኛዎቹ ፋይቶፕላንክተኖች በጣም ትንሽ ከመሆናቸው የተነሳ በአጉሊ መሳሪያ ባልታገዘ ዓይን በተናጠል አይታዩም። ነገር ግን፣ በበቂ መጠን በሚገኙበት ጊዜ፣ አንዳንድ ዝርያዎች በህዋሶቻቸው ውስጥ አረጓዴ ሀመልማል እና ተጨማሪ ቀለሞች (እንደ ፋይኮቢሊፕሮቲኖች ወይም ዛንቶፊል ያሉ) በመኖራቸው ምክንያት በውሃው ወለል ላይ እንደ ቀለም ንጣፍ ሊታዩ ይችላሉ። == ዓይነቶች == ፋይቶፕላንክተኖች ብርሃናዊ አስተፃምሮ የሚያካሂዱ ደቂቅ ፕሮቲስታዎች እና የፀሀይ ብርሃን በሚያርፍበት የላይኛው የባህር እና የጨው አልባ ውሃማ አካላት ወለል የሚኖሩ ባክቴሪያዎች ናቸው። በመሬት ላይ ካሉ እፅዋት በትይዩ፣ ፋይቶፕላንክተኖች በውሃ ውስጥ ዋና ምርትን ያካሂዳሉ፣ <ref name=":0"/> በውሃ ውስጥ ከሚሟሟ [[ካርቦን ክልቶኦክሳይድ|ካርቦን ዳይኦክሳይድ]] ኦርጋኒክ ውህዶችን ይፈጥራሉ። ፋይቶፕላንክተኖች እና ቀጣይ - የውሃ ውስጥ ምግብ ድር፣ <ref>{{Cite web|last=Ghosal; Rogers; Wray|first=S.; M.; A.|title=The Effects of Turbulence on Phytoplankton|url=https://ntrs.nasa.gov/search.jsp?R=20040171754&qs=Ntx%3Dmode%2520matchany%26Ntk%3DTitle%26Ns%3DLoaded-Date|work=Aerospace Technology Enterprise|publisher=NTRS}}</ref> እና በምድር የካርቦን ዑደት ውስጥ ወሳኝ ተዋናዮች ናቸው። ፋይቶፕላንክተኖች በጣም የተለያዩ ሲሆኑ፣ ብርሃናዊ አስተፃምሮ የሚያካሂዱ ባክቴሪያዎችን ( [[ሰማያዊ አረንጓዴአማ ዋቅላሚዎች|ሳይያኖባክቴሪያ]] ) እና የተለያዩ አንድህዋሴ የፕሮቲስታ ቡድኖችን (በተለይም [[ባልጩት ዋቅላሚዎች]]ን) ያካተቱ ናቸው። ኮኮሊቶፎረስ እና [[ዳይኖፍላጅላታ]]ዎችን ጨምሮ እንደ ፋይቶፕላንክተን የተሰየሙ ሌሎች ብዙ አካላት አሁን አይካተቱም ምክንያቱምብርሃናዊ አስተፃምሮ የሚያካሂዱ ብቻ ሳይሆን መብላትም ይችላሉ። <ref>{{Cite journal|last1=Mitra|first1=Aditee|last2=Caron|first2=David A.|last3=Faure|first3=Emile|last4=Flynn|first4=Kevin J.|last5=Leles|first5=Suzana Gonçalves|last6=Hansen|first6=Per J.|last7=McManus|first7=George B.|last8=Not|first8=Fabrice|last9=do Rosario Gomes|first9=Helga|date=27 February 2023|title=The Mixoplankton Database (MDB): Diversity of photo-phago-trophic plankton in form, function, and distribution across the global ocean|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jeu.12972|journal=Journal of Eukaryotic Microbiology|language=en|volume=70|issue=4|pages=e12972|doi=10.1111/jeu.12972|pmid=36847544|issn=1066-5234}}</ref> እነዚህ ፍጥረታት አሁን ይበልጥ በትክክል ሚክኮፕላንክተን ተብለው ተጠርተዋል። <ref>{{Cite journal|last1=Flynn|first1=Kevin J|last2=Mitra|first2=Aditee|last3=Anestis|first3=Konstantinos|last4=Anschütz|first4=Anna A|last5=Calbet|first5=Albert|last6=Ferreira|first6=Guilherme Duarte|last7=Gypens|first7=Nathalie|last8=Hansen|first8=Per J|last9=John|first9=Uwe|date=2019-07-26|title=Mixotrophic protists and a new paradigm for marine ecology: where does plankton research go now?|url=https://academic.oup.com/plankt/article/41/4/375/5531601|journal=Journal of Plankton Research|language=en|volume=41|issue=4|pages=375–391|doi=10.1093/plankt/fbz026|issn=0142-7873}}</ref> ይህ እውቅና የፕላንክቶኒክ ምግብ ድርን ተግባር እንዴት እንደምንመለከት ጠቃሚ ውጤቶች አሉት። <ref>{{Cite journal|last1=Glibert|first1=Patricia M.|last2=Mitra|first2=Aditee|date=2022-01-21|title=From webs, loops, shunts, and pumps to microbial multitasking: Evolving concepts of marine microbial ecology, the mixoplankton paradigm, and implications for a future ocean|url=http://dx.doi.org/10.1002/lno.12018|journal=Limnology and Oceanography|volume=67|issue=3|pages=585–597|doi=10.1002/lno.12018|issn=0024-3590}}</ref> [[ስዕል:Diatoms through the microscope.jpg|thumb|383x383px|ባልጩት ዋቅላሚዎች በጣም የተለመዱ ከሆኑ የፋይቶፕላንክተን አይነቶች ውስጥ ናቸው።|left]] [[ስዕል:CSIRO ScienceImage 4203 A bluegreen algae species Cylindrospermum sp under magnification.jpg|thumb|331x331px|የሲያኖባክቴሪያ ዝርያ (ሲሊንድሮስፔርመም ወገን)|border|center]] == ሥነ ምህዳር == [[ስዕል:Global_phytoplankton_distribution_-_NASA.webm|thumb|አለምአቀፍ የውቅያኖስ ፋይቶፕላንክተኖች ስርጭት-ናሳ|346x346px]] ፋይቶፕላንክተን [[አቅም|ሃይልን]] የሚያገኘው ብርሃናዊ አስተፃምሮ ሂደት ነውስለዚህም በደንብ የፀሀይ ብርሃን በሚያገኘው [[ውቅያኖስ|የውቅያኖስ]] ፣ [[ባህር|የባህር]] ፣ [[ሀይቅ|የሐይቅ]] ወይም የሌላ የውሃ አካል ወለል ንጣፍ ውስጥ መኖር አለበት። በምድር ላይ ካሉት የብርሃናዊ አስተፃምሮ እንቅስቃሴዎች ግማሽ ያህሉን ፋይቶፕላንክተን ይይዛል። በካርቦን ውህዶች ውስጥ ያለው የኃይል ጥርቅም ( ዋና ምርት ) ለአብዛኛዎቹ የውቅያኖስ እንዲሁም ለብዙ የጨው አልባ ውሃማ አካላት ምግብ ድር መሠረት ነው ( ኬሞሲንተሲስ በልዩነት ወጣ ያለ ነው)። ከሞላ ጎደል ሁሉም የፋይቶፕላንክተን ዝርያዎች የግዴታ ብርሃናዊ አስተፃምሮ የሚያካሂዱ ናቸው፣ ጥቂቶቹ ድብልቅ እና ሌሎች፣ ሀመልማል አልባ ዝርያዎች በትክክል ኢምግብ ሰሪ ናቸው (የኋለኞቹ ብዙውን ጊዜ እንደ ዙፕላንክተን ይታያሉ). <ref name=":0"/> <ref>{{Cite journal|date=2016-04-01|title=Defining Planktonic Protist Functional Groups on Mechanisms for Energy and Nutrient Acquisition: Incorporation of Diverse Mixotrophic|url=https://archive.org/details/protist_2016-04_167_2/page/106|journal=Protist|volume=167|issue=2|pages=106–120|doi=10.1016/j.protis.2016.01.003|issn=1434-4610|last1=Mitra|first1=Aditee|last2=Flynn|first2=Kevin J.|last3=Tillmann|first3=Urban|pmid=26927496}}</ref> ከእነዚህ ውስጥ በጣም የታወቁት እንደ ''ኖክቲሉካ'' እና ''ዳይኖፋይሲስ'' ያሉ [[ዳይኖፍላጅላታ|ዲኖፍላጀሌት]] ወገኖች ናቸው፣ እነዚህም ሌሎች ህዋሳትን ወይም ብስባሽ ነገሮችን ወደ ውስጥ በማስገባት ኦርጋኒክ [[ካርቦን]] ያገኛሉ። ፋይቶፕላንክተን ብርሃናዊ አስተፃምሮ የሚያካሂዱብርሃናዊ አስተፃምሮ በሚቻልበት የውቅያኖስ ክፍል ወይም ፎቲክ ዞን ውስጥ ይኖራል። በብርሃናዊ አስተፃምሮ ጊዜ ካርቦን ዳይኦክሳይድን ያዋህዱ እና ኦክስጅንን ያስወጣሉ። የፀሐይ ጨረር በጣም ከፍተኛ ከሆነ፣ ፋይቶፕላንክተን የፎቶ ዲግራዴሽን ሰለባ ሊሆን ይችላል። የፋይቶፕላንክተን ዝርያዎች ብዙ አይነት የብርሃናዊ አስተፃምሮ ቀለም ያላቸው ሲሆን የተለያዩ ዝርያዎች በውሃ ውስጥ በተለያዩ የሞገድ ርዝመቶች የሚገኙ የብርሃን ጨረሮችን እንዲወስዱ ያስችላቸዋል። <ref>{{Cite book|last1=Kirk|first1=John T. O.|url=https://www.cambridge.org/core/books/light-and-photosynthesis-in-aquatic-ecosystems/C19B28AE07B1CDEBDA5593194DE4E304|title=Light and Photosynthesis in Aquatic Ecosystems|date=1994|doi=10.1017/cbo9780511623370}}</ref> ይህ የሚያመለክተው የተለያዩ ዝርያዎች የብርሃንን የሞገድ ርዝመት በብቃት ሊጠቀሙ ይችላሉ እና ብርሃኑ አንድ ነጠላ ሥነ-ምህዳራዊ ሀብት ሳይሆን እንደ ስፔክራል ስብጥሩ ብዙ ሀብት ነው። <ref>{{Cite journal|last1=Stomp|first1=Maayke|last2=Huisman|first2=Jef|last3=de Jongh|first3=Floris|last4=Veraart|first4=Annelies J.|last5=Gerla|first5=Daan|last6=Rijkeboer|first6=Machteld|last7=Ibelings|first7=Bas W.|last8=Wollenzien|first8=Ute I. A.|last9=Stal|first9=Lucas J.|date=November 2004|title=Adaptive divergence in pigment composition promotes phytoplankton biodiversity|url=https://www.nature.com/articles/nature03044|journal=Nature|language=en|volume=432|issue=7013|pages=104–107|doi=10.1038/nature03044|pmid=15475947|bibcode=2004Natur.432..104S|issn=1476-4687}}</ref> በዚያም በብርሃን ስፔክትረም ላይ የሚደረጉ ለውጦች ብቻ ተመሳሳይ ጥንካሬ ቢኖርም ተፈጥሯዊ የፋይቶፕላንክተን ዘውጎችን ሊቀይሩ እንደሚችሉ ተረጋግጧል። <ref>{{Cite journal|last1=Hintz|first1=Nils Hendrik|last2=Zeising|first2=Moritz|last3=Striebel|first3=Maren|date=2021|title=Changes in spectral quality of underwater light alter phytoplankton community composition|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/lno.11882|journal=Limnology and Oceanography|language=en|volume=66|issue=9|pages=3327–3337|doi=10.1002/lno.11882|bibcode=2021LimOc..66.3327H|issn=1939-5590}}</ref> ለእድገት ፣ የፋይቶፕላንክተን ህዋሳት በተጨማሪ ወደ ውቅያኖስ ውስጥ በወንዞች ፣ከአህጉራት መሸርሸር እና በዋልታዎች ላይ ከሚገኙ በረዶዎች ላይ ከሚቀልጥ ውሃ በሚገቡ ንጥረ ነገሮች ላይ ይወሰናሉ። ፋይቶፕላንክተን የሟሟ ኦርጋኒክ ካርቦን (DOC) ወደ ውቅያኖስ ውስጥ ይለቃል። ፋይቶፕላንክተኖች የባህር ምግብ ድር መሰረት ስለሆነ ለ ዙፕላንክተን፣ የዓሳ እጮች እና ሌሎች ኢ-ምግብ ሰሪ ፍጥረታት እንደ ታዳኝ ሆነው ያገለግላሉ። በተጨማሪም በባክቴሪያ ወይም በቫይረስ ሊሲስ ሊበሰብሱ ይችላሉ። ምንም እንኳን አንዳንድ እንደ [[ዳይኖፍላጅላታ]] ያሉ የፋይቶፕላንክተን ህዋሶች አቀበታዊ እንቅስቃሴ ማድረግ ቢችሉም፣ ከሞገድ በተቃራኒ የሆነ እንስቃሴ በንቃት ማድረግ ግን አይችሉም። ስለዚህ ቀስ በቀስ ሰምጠው በመጨረሻ የባህር ወለልን በሟች ህዋሳት እና በብስባሽ ያዳብራሉ። [[ስዕል:Cycling_of_marine_phytoplankton.png|left|thumb|የባህር ፋይቶፕላንክተኖች ኡደት<ref>Käse L, Geuer JK. (2018) "Phytoplankton responses to marine climate change–an introduction". In Jungblut S., Liebich V., Bode M. (Eds) ''YOUMARES 8–Oceans Across Boundaries: Learning from each other'', pages 55–72, Springer. doi:10.1007/978-3-319-93284-2_5.  Material was copied from this source, which is available under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.</ref>]] ፋይቶፕላንክተን ወሳኝ በሆኑ ንጥረ ነገሮች ላይ ጥገኛ ነው። እነዚህ በዋነኝነት በብዛት የሚያስፈልጉ ሲሆኑ እንደ ናይትሬት ፣ ፎስፌት ወይም ሲሊሲክ አሲድ ያሉት ናቸው ፣ እነዚህም በአንጻራዊነት በዛ ባለ መጠን ለእድገት የሚፈለጉ ናቸው። በውቅያኖስ ላይ ተደራሽነታቸው የሚወሰነው ባዮሎጂካል ፓምፕ ተብሎ በሚጠራው እና ጥልቀት ባለው በንጥረ-ምግብ የበለፀገ ውሃ መካከል ባለው ሚዛን ነው። የፋይቶፕላንክተን ስቶይቺዮሜትሪክ ንጥረ ነገር ስብጥር የሚመራው በውቅያኖሶች ሰፊው የላይኛው ንጣፍ ላይ በሚገኙት አጠቃላይ የማክሮ ንጥረ ነገሮች የሬድፊልድ ጥምርታ ነው። የፋይቶፕላንክተኖች እድገት እና ዘውጋዊ ስብጥር እንደ ብረት (Fe)፣ ማንጋኒዝ (Mn)፣ ዚንክ (Zn)፣ ኮባልት (Co)፣ ካድሚየም (Cd) እና መዳብ (Cu) ባሉ አስፈላጊ ማይክሮ ንጥረነገሮች ላይ የተመሰረተ ነው። <ref>{{Cite journal|last1=Sunda|first1=William|date=2012-06-07|title=Feedback Interactions between Trace Metal Nutrients and Phytoplankton in the Ocean|journal=Frontiers in Microbiology|volume=3|doi=10.3389/fmicb.2012.00204|issn=1664-302X|pmid=22701115}}</ref> የእነዚህ ብረቶች እጥረት ወደ ተጓዳኝ ገደቦች እና የፋይቶፕላንክተን ዘውጋዊ የመዋቅር ለውጦችን ሊያስከትሉ ይችላሉ። <ref>{{Cite journal|last1=Browning|first1=Thomas J.|last2=Moore|first2=C. Mark|date=2023-08-17|title=Global analysis of ocean phytoplankton nutrient limitation reveals high prevalence of co-limitation|journal=Nature Communications|volume=14|issue=1|pages=5014|doi=10.1038/s41467-023-40774-0|issn=2041-1723|pmid=37591895|bibcode=2023NatCo..14.5014B}}</ref> <ref>{{Cite journal|last1=Moore|first1=C. M.|last2=Mills|first2=M. M.|last3=Arrigo|first3=K. R.|date=September 2013|title=Processes and patterns of oceanic nutrient limitation|journal=Nature Geoscience|volume=6|issue=9|pages=701–710|doi=10.1038/ngeo1765|bibcode=2013NatGe...6..701M|issn=1752-0908}}</ref> እንደ [[ደቡባዊ ውቅያኖስ|ደቡብ ውቅያኖስ]] ባሉ ሰፊ የውቅያኖሶች ቦታዎች ላይ ፣ ፋይቶፕላንክተኖች ብዙውን ጊዜ በማይክሮ አይረን እጥረት ይገደባሉ። <ref>{{Cite journal|last1=Tagliabue|first1=Alessandro|last2=Bowie|first2=Andrew R.|last3=Boyd|first3=Philip W.|date=March 2017|title=The integral role of iron in ocean biogeochemistry|url=https://archive.org/details/nature-uk_2017-03-02_543_7643/page/51|journal=Nature|volume=543|issue=7643|pages=51–59|doi=10.1038/nature21058|pmid=28252066|bibcode=2017Natur.543...51T|issn=1476-4687}}</ref> ይህም አንዳንድ ሳይንቲስቶች በሰው አማካኝነት ወደ ከባቢ አየር ውስጥ የሚለቀቀውን የካርቦን ዳይኦክሳይድ (CO ₂ ) ክምችት ለመከላከል የብረት ማዳበሪያን እንዲደግፉ አድርጓቸዋል። <ref name="richtel07">{{Cite news|first1=M.|last1=Richtel|title=Recruiting Plankton to Fight Global Warming|journal=The New York Times|date=1 May 2007}}</ref> ትላልቅ ሙከራዎች የፋይቶፕላንክተን እድገትን ለማበረታታት እና የከባቢ አየርን ወደ ውቅያኖስ ውስጥ ለመሳብ ብረት (በተለምዶ እንደ ferrous ሰልፌት ያሉ ጨዎችን) ወደ ውቅያኖሶች ጨምረዋል። ስነ-ምህዳሩን የመቀየር እና የብረት ማዳበሪያው ውጤታማነት ውዝግብ እንደዚህ አይነት ሙከራዎችን አቀዝቅዟል። <ref>{{Cite journal|last1=Monastersky|first1=Richard|title=Iron versus the Greenhouse: Oceanographers Cautiously Explore a Global Warming Therapy|journal=Science News|volume=148|issue=14|pages=220–1|doi=10.2307/4018225}}</ref> <ref>{{Cite journal|last1=Buesseler|first1=Ken O.|last2=Bianchi|first2=Daniele|last3=Chai|first3=Fei|date=2024-09-09|title=Next steps for assessing ocean iron fertilization for marine carbon dioxide removal|journal=Frontiers in Climate|volume=6|doi=10.3389/fclim.2024.1430957|issn=2624-9553}}</ref> የውቅያኖስ ሳይንስ ማህበረሰብ አሁንም የብረት ማዳበሪያ ጥናትን እንደ የባህር ካርቦን ዳይኦክሳይድ ማስወገጃ (mCDR) ጥናት በመመልከት ዙረያ የተከፋፈለ አመለካከት አለው። <ref>{{Cite web|title=Scientists Will Engineer the Ocean to Absorb More Carbon Dioxide}}</ref> <ref>{{Cite journal|last1=Cullen|first1=John J.|last2=Boyd|first2=Philip W.|date=2008-07-29|title=Predicting and verifying the intended and unintended consequences of large-scale ocean iron fertilization|journal=Marine Ecology Progress Series|volume=364|pages=295–301|doi=10.3354/meps07551|bibcode=2008MEPS..364..295C|issn=0171-8630}}</ref>[[ስዕል:Luminescent_beaches_in_Chabahar3.jpg|thumb| በባህር ዳርቻ ላይ በሚከሰተው ማዕበል መነቃቃት የተቀሰቀሰ በፋይቶፕላንክተን ውስጥ ያለው ባዮሊሚንሴንስ ]]ፋይቶፕላንክተን በሕይወት ለመትረፍ የቪታሚን-ቢ ላይ ጥገኛ ነው። በውቅያኖስ ውስጥ ያሉ አካባቢዎች የአንዳንድ ቢ ቪታሚኖች እና በተመሳሳይ የፋይቶፕላንክተን እጥረት እንዳለባቸው ተለይተዋል። <ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2012/07/120723162613.htm|title=Existence of vitamin 'deserts' in the ocean confirmed|work=ScienceDaily|first=Sergio|last=Sañudo-Wilhelmy|date=2012-06-23}}</ref> [[የዓለም መሞቅ|በሰው ልጆች አማካኝነት የሚመጣው የሙቀት መጨመር]] በአለም አቀፉ የፋይቶፕላንክተን ቡድን ላይ የሚያመጣው ተጽእኖ በሂደት ላይ ያለ የምርምር ርእስ ነው። በውሃው ዓምዳዊ ስትራቲፊኬሽን ላይ የተደረጉ ለውጦች፣ የሙቀት መጠን ላይ ጥገኛ የሆኑ ስነህይወታዊ አፀግብሮቶች እና ከከባቢ አየር የሚገኘው የንጥረ ነገሮች አቅርቦት ለወደፊቱ የፋይቶፕላንክተን ምርታማነት ላይ ወሳኝ ተጽእኖ ይኖራቸዋል ተብሎ ይጠበቃል። በሰውልጆች ምክኒያተ የሚፈጠር የውቅያኖስ አሲዳማነት በፋይቶፕላንክተን እድገት እና ዘውጋዊ መዋቅር ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖም ከፍተኛ ትኩረት አግኝቷል። የኮኮሊቶፎር ፋይቶፕላንክተን ህዋሶች ኮኮስፌር በሚባል የካልሲየም ካርቦኔት ሼል ውስጥ ይሸፈናሉ፣ ይህም ሽፋን ለውቅያኖስ አሲዳማነት ትብ ነው ። በአጭር የትውልድ ጊዜያቸው ምክንያት፣ አንዳንድ ፋይቶፕላንክተኖች በካርቦን ዳይኦክሳይድ መጠን በፍጥነት (ከወር እስከ አመት) መጨመር ምክኒያት ከሚመጣው የፒኤች መጠን ለውጥ ጋር መላመድ እንደሚችሉ መረጃዎች ይጠቁማሉ። <ref>{{Cite journal|last1=Collins|first1=Sinéad|last2=Rost|first2=Björn|last3=Rynearson|first3=Tatiana A.|date=2013-11-25|title=Evolutionary potential of marine phytoplankton under ocean acidification|journal=Evolutionary Applications|language=en|volume=7|issue=1|pages=140–155|doi=10.1111/eva.12120|issn=1752-4571|pmid=24454553}}</ref> <ref>{{Cite journal|last1=Lohbeck|first1=Kai T.|last2=Riebesell|first2=Ulf|last3=Reusch|first3=Thorsten B. H.|date=2012-04-08|title=Adaptive evolution of a key phytoplankton species to ocean acidification|journal=Nature Geoscience|language=En|volume=5|issue=5|pages=346–351|doi=10.1038/ngeo1441|issn=1752-0894}}</ref> ፋይቶፕላንክተኖች የውሃ ውስጥ ምግብ ድር መሰረት ሆኖ ያገለግላሉ፣ ይህም ለሁሉም የውሃ ህይወት አስፈላጊ የሆነ የስነ ምህዳር ተግባር በማቅረብ ነው። ወደፊት፣ የሰው ልጅ እንቅስቃሴ ወደ ሙቀት መጨመር እና ወደ ውቅያኖስ አሲዳማነት ካመራ፣ ዙፕላንክተኖች ፋይቶ ፕላንክተኖችን የሚመገቡበት ፍጥነት በመቀየሩ ምክኒያት የፋይቶፕላንከተኖች የሞት መጠን መቀየር ትኩረት የሚሻ ሊሆን ይችላል። ከውቅያኖስ የምግብ ሰንሰለቶች መካከል ባለው አጭር መስመር የሚታወቀው፣ ፋይቶፕላንከተን ክሪል(ከጥቃቅን ሽሪምፕ ጋር የሚመሳሰል ክሪስታስያን )ን ተመግቦ እርሱ ደግሞ በባሊን አሳ ነባሪዎች የሚበላበት የምግብ ሰንሰለት ነው። በኢኳቶሪያል ፓስፊክ አካባቢ ያለው የኤልኒኖ-ደቡብ መወዛወዝ (ENSO) ዑደቶች በፋይቶፕላንክተን ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ ይችላሉ። <ref name="Large-scale shifts in phytoplankton">{{Cite journal|last1=Masotti|first1=I.|last2=Moulin|first2=C.|last3=Alvain|first3=S.|last4=Bopp|first4=L.|last5=Tagliabue|first5=A.|last6=Antoine|first6=D.|title=Large-scale shifts in phytoplankton groups in the Equatorial Pacific during ENSO cycles|journal=Biogeosciences|date=4 March 2011|volume=8|issue=3|pages=539–550|doi=10.5194/bg-8-539-2011|bibcode=2011BGeo....8..539M}}</ref> በ ENSO ዑደቶች ወቅት ባዮኬሚካላዊ እና አካላዊ ለውጦች የፋይቶፕላንክተን ዘውጋዊ መዋቅርን ይቀይራሉ። <ref name="Large-scale shifts in phytoplankton" /> እንዲሁም በፋይቶፕላንክተን አወቃቀር ላይ የሚከሰቱ ለውጦች ለምሳሌ የባዮማስ እና የፋይቶፕላንክተን ጥግግት በከፍተኛ ሁኔታ መቀነስ በተለይም በኤልኒኖ ጊዜአት ሊከሰቱ ይችላሉ። <ref>{{Cite journal|first1=María Belén|last1=Sathicqab|first2=Delia Elena|last2=Bauerac|first3=Nora|last3=Gómez|title=Influence of El Niño Southern Oscillation phenomenon on coastal phytoplankton in a mixohaline ecosystem on the southeastern of South America: Río de la Plata estuary|journal=Marine Pollution Bulletin|volume=98|issue=1–2|date=15 September 2015|pages=26–33|doi=10.1016/j.marpolbul.2015.07.017|bibcode=2015MarPB..98...26S}}</ref> ፋይቶፕላንክተኖች ለከባቢያዊ ለውጦች ትብ ናቸው፣ ለዚህ ነው የኤስቹዋሪዎችን እና የባህር ዳርቻዎችን ስርዓተ ምህዳር ለማመልከት ጥቅም ላይ የሚውሉት። <ref>{{Cite journal|title=Influence of El Niño Southern Oscillation phenomenon on coastal phytoplankton in a mixohaline ecosystem on the southeastern of South America: Río de la Plata estuary|journal=Marine Pollution Bulletin|date=15 September 2015|volume=98|issue=1–2|pages=26–33|doi=10.1016/j.marpolbul.2015.07.017|last1=Sathicq|first1=María Belén|last2=Bauer|first2=Delia Elena|last3=Gómez|first3=Nora|bibcode=2015MarPB..98...26S}}</ref> እነዚህን ሁነቶች ለማጥናት በሳተላይት የታገዘ የውቅያኖስ ቀለም ምልከታ ይደረጋል፣ የሳተላይት ምስሎች አለም አቀፋዊ ስርጭታቸውን በተመለከተ ግልፅ እይታ ይሰጣሉ። <ref name="Large-scale shifts in phytoplankton" /> == ተለያይነት ==  ፋይቶፕላንክተን የሚለው ቃል በውሀ ውስጥ የምግብ መረብ የሚሳተፉትን ሁሉንም ምግብ ሰሪ ደቂቅ አካላት የሚያካትት ነው። ነገር ግን አብዛኞቹ ምግብ ሰሪዎች ተክሎች ከሆኑበት የመሬት ዘውግ በተለየ ፋይቶፕላንክተን እንደ ፕሮቲስታ፣ ውንባክቴሪያ እና አርኬባክቴሪያዎች ያሉ የተለያዩ ቡድኖች ያሉት ነው። ወደ 5,000 የሚጠጉ የታወቁ የባህር ውስጥ ፋይቶፕላንክተን ዝርያዎች አሉ። <ref name="Hallegraeff 03">{{Cite book|title=Manual on Harmful Marine Microalgae|last1=Hallegraeff|first1=G.M.|pages=25–49}}</ref> ምንም እንኳን ውስን ምግብ ያለበት ሁኔታ የኒች መለያየትን የሚገድብ ቢሆንም፣ እንደዚህ ያለ ተለያይነት መፈጠሩ ግልፅ አይደለም። <ref>{{Cite journal|last1=Hutchinson|first1=G. E.|title=The Paradox of the Plankton|journal=The American Naturalist|volume=95|issue=882|pages=137–45|doi=10.1086/282171}}</ref> ብዙ የተለያዩ የዋቅላሚ አይነቶች ቢኖሩም፣ በቁጥር ረገድ ዋና ዋና የሚባሉት የፋይቶፕላንክተን ቡድኖች [[ባልጩት ዋቅላሚዎች]]፣ [[ሰማያዊ አረንጓዴአማ ዋቅላሚዎች]] እና [[ዳይኖፍላጅላታ]]ዎች ናቸው።ኮኮሊቶፎሪድ የሚባል አንድ ቡድን ከፍተኛ መጠን ያለው ዳይሜታይል ሰልፎክሳይድን (DMS) ወደ ከባቢ አየር በመልቀቅ ረገድ በከፊል ድርሻውን ይወስዳል.። ዳይሜታይል ሰልፎክሳይድ ኦክሲዳይድ ሆኖ ወደ ሰልፌት በመቀየር የኤሮዞል ቅንጣጢቶች ክምችት አነስተኛ በሆነበት ስፍራ ለደመና አቀዝቃዥ አስኳሎች መፈጠር ያግዛል።ይህም በ CLAW መላ ምት መሰረት በአብዛኛው ወደ ደመና ሽፋን መጨመር እና የደመና አንፀባራቂነት ያመራል። <ref name="Oceanicphytoplankton">{{Cite journal|last1=Charlson|first1=Robert J.|last2=Lovelock|first2=James E.|last3=Andreae|first3=Meinrat O.|title=Oceanic phytoplankton, atmospheric sulphur, cloud albedo and climate|journal=Nature|volume=326|issue=6114|pages=655–61|bibcode=1987Natur.326..655C|doi=10.1038/326655a0}}</ref> <ref>{{Cite journal|last1=Quinn|first1=P. K.|last2=Bates|first2=T. S.|title=The case against climate regulation via oceanic phytoplankton sulphur emissions|journal=Nature|volume=480|issue=7375|pages=51–6|bibcode=2011Natur.480...51Q|doi=10.1038/nature10580|pmid=22129724}}</ref> የተለያዩ የፋይቶፕላንክተን ዓይነቶች በተለያዩ ሥርዓተ-ምህዳሮች ውስጥ የተለያዩ የምግብ ደረጃዎችን ይደግፋሉ። እንደ ሳርጋሶ ባህር ባሉ ንጥረነገር አጠር የውቅያኖስ ክፍሎች እና ደቡብ ፓሲፊክ ጋይር፣ ፋይቶፕላንክተኖች በዋናነት ፒኮፕላንክተን እና ናኖፕላንክተን የተባሉ አነስተኛ ህዋሳት ይኖራቸዋል(ፒኮፍላጅሌት እና ናኖፍላጅሌት በመባልም ይታወቃሉ)። እነዚህ በአብዛኛው ከሲያኖባክቴሪያ(እንደ ፕሮክሎሮኮከስ እና ሳይነኮኮከስ ካሉ) እና እንደ ማይክሮሞናስ ካሉ ፒኮዩካርዮቶች የተሰሩ ናቸው። ጠንካራ የባህር ሞገድ ወይም በርከት ያለ የመሬት ንጥረነገር ኖሯቸው የተሻለ ምርታማ በሆኑ ሥርዓተ-ምህዳሮች ውስጥ ትላልቅ ዳይኖፍላጅሌቶች ዋና የፋይቶፕላንክተን አይነቶች ሲሆኑ ከአጠቃላይ ግዝፈ-ሕይወት ትልቁን ድርሻ ይሸፍናሉ።። <ref>{{Cite journal|last1=Calbet|first1=A.|title=The trophic roles of microzooplankton in marine systems|journal=ICES Journal of Marine Science|volume=65|issue=3|pages=325–31|doi=10.1093/icesjms/fsn013}}</ref> == የእድገት ስልቶች == በሃያኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ አልፍሬድ ሲ ሬድፊልድ የፋይቶፕላንክተን ንጥረ ነገር በጥልቅ ውቅያኖስ ውስጥ ካሉ ዋና ዋና የሟሟ ንጥረ ነገሮች ጋር ተመሳሳይነት እንዳላቸው አግኝቷል። <ref>{{Cite book|last1=Redfield|first1=Alfred C.|pages=176–92|title=James Johnstone Memorial Volume}}</ref> ሬድፊልድ በውቅያኖስ ውስጥ ያለው የካርቦን፡ናይትሮጅን፡ፎስፈረስ ሬሾ (106፡16፡1) የሚወሰነው በፋይቶፕላንክተኖች የፍላጎት መጠን እንደሆነ አቅርቧል። ይህም ፋይቶፕላንክተኖች በሚበሰብሱ ጊዜ ናይትሮጅንንና ፎስፈረስን መልሰው ወደ ውሃ ውስጥ ስለሚለቁት ነው። ይህ የፋይቶፕላንክተንን እና የባህር ውሀን ስቶይሺዎሜትሪ ለመግለፅ የሚያገለግለ "ሬድፊልድ ጥምርታ" እየተባለ የሚጠራው ጥምርታ የባህር ስነምህዳርን፣ ባዮጄኦኬሚስትሪን እና የፋይቶፕላንክተን ዝግመተለውጥን ለመረዳት መሰረታዊ መርህ ሆኗል። <ref name="Arrigo K.R 2005">{{Cite journal|last1=Arrigo|first1=Kevin R.|title=Marine microorganisms and global nutrient cycles|journal=Nature|volume=437|issue=7057|pages=349–55|pmid=16163345|doi=10.1038/nature04159|bibcode=2005Natur.437..349A}}</ref> ይሁን እንጂ ይህ የሬድፊልድ ጥምርታ ቋሚ ባለመሆኑ ንጥረነገሮች ከውጭ ምንጮች የሚገቡበት መንገድ <ref>{{Cite journal|last1=Fanning|first1=Kent A.|title=Influence of atmospheric pollution on nutrient limitation in the ocean|journal=Nature|volume=339|issue=6224|pages=460–63|bibcode=1989Natur.339..460F|doi=10.1038/339460a0}}</ref> እና የተለያዩ እንደ የናይትሮጅን ቅንበራ፣ ዲናይትሪፊኬሽን እና አናሞክስ ያሉ በውቅያኖስ ውስጥ ያሉ ማይክሮቢያል ሂደቶች አማካኝነት የተለያየ ሊሆን ይችላል። በአንድ ህዋሴ ዋቅላሚዎች ውስጥ ያለው ተቀያያሪ የንጥረነገሮች ሚዛን በውስጣቸው ንጥረነገሮችን የማከማቸት፣ የተለያዩ ንጥረነገሮችን የሚፈልጉ ኤንዛይሞችን የመቀያየር እና ያላቸውን የኦስሞላይት ስብጥር የመቀየር ችሎታቸውን ያሳያል። <ref>{{Cite journal|last1=Klausmeier|first1=Christopher A.|last2=Litchman|first2=Elena|last3=Levin|first3=Simon A.|title=Phytoplankton growth and stoichiometry under multiple nutrient limitation|journal=Limnology and Oceanography|volume=49|issue=4 Part 2|pages=1463–70|doi=10.4319/lo.2004.49.4_part_2.1463}}</ref> የህዋሱ የተለያዩ ፍሎች የየራሳቸው የንጥረነገር ጥምርታ አላቸው። <ref name="Arrigo K.R 2005"/> ለምሳሌ ህዋሱ እንደ ብርሃን እና ንጥረነገር የሉ ነገሮችን ለመሰብሰብ የሚረዱት ፕሮቲኖች እና ክሎሮፊል ከፍተኛ የናይትሮጅን መጠን እንዲሁም ዝቅተኛ የፎስፈረስ መጠን አላቸው። ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ከእድገት ጋር የተያያዙ እንደ ራይቦዝማል አር ኤን ኤ ያሉ ውህዶች ከፍተኛ የሆነ የናይትሮጅን እና የፎስፈረስ ክምችት አላቸው። በሀብቶች ድልድል ላይ በመመስረት ፋይቶፕላንክተኖች በሦስት የተለያዩ የእድገት ስልቶች ማለትም ተራፊዎች፣ የሚያብቡ<ref>Klausmeier, Christopher A.; Litchman, Elena; Daufresne, Tanguy; Levin, Simon A. (2004). "Optimal nitrogen-to-phosphorus stoichiometry of phytoplankton". ''Nature''. '''429''' (6988): 171–4. Bibcode:2004Natur.429..171K. doi:10.1038/nature02454. <nowiki>PMID 15141209</nowiki>. S2CID 4308845</ref> እና ጠቅላዮች ተብለው ይከፈላል። ተራፊ ፋይቶፕላንክተኖች ከፍተኛ የሆነ ናይትሮጅን ለ ፎስፈረስ ጥምርታ(ከ 30 በላይ) ያላቸው ሲሆን ሀብት በሌለበት ጊዜ እነኳን ለማደግ የሚያስችላቸው መሳሪያ አላቸው። የሚያብቡ ፋይቶፕላንክተኖች ዝቅተኛ የሆነ ናይትሮጅን ለ ፎስፈረስ ጥምርታ (ከ 10 በታች) አላቸው። በርካታ የእድገት መሳሪያዎች ሲኖሯቸው ከፈጣን እድገት ጋር የተላመዱ ናቸው። ጠቅላይ ፋይቶፕላንክተኖች ከሬድፊልድ N:P ጥምርታ ጋር ተመሳሳይ የሆነ የናይትሮጅን ለ ፎስፈረስ ጥምርታ ሲኖራቸውበአንጻራዊነት እኩል የሆነ የሃብት መሰብሰቢያ እና የእድገት መሳሪያዎች አሏቸው። == በብዛት ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ ምክንያቶች == የ NAAMES ጥናት በኦሪገን ስቴት ዩኒቨርሲቲ እና [[ናሳ|በናሳ]] የሳይንስ ሊቃውንት በውቅያኖስ ሥርዓተ-ምህዳር ውስጥ ያለውን የፋይቶፕላንክተን ተለዋዋጭ ሁኔታዎችን ለመመርመር እና እንደዚህ ያሉ ተለዋዋጭ ለውጦች በከባቢ አየር አየር ፣ ደመና እና የአየር ንብረት ላይ በምን መልኩ ተጽዕኖ እንደሚያደርጉ በ 2015 እና 2019 መካከል የተደረገ የአምስት ዓመት ሳይንሳዊ ምርምር መርሃ ግብር ነበር ነው ። NAAMES ምህፃረቃል ሲሆን (የሰሜን አትላንቲክ ኤሮሶልስ እና የባህር ውስጥ ሥርዓተ-ምህዳር ጥናት) የሚለው ይወክላል። ጥናቱ ያተኮረው በሰሜን አትላንቲክ ውቅያኖስ ንኡስ አርክቲክ አካባቢ ነው፣ እሱም በምድር ላይ ካሉት ትላልቅ ተደጋጋሚ የፋይቶፕላንክተን ግሽበቶች አንዱ ነው። በዚህ አካባቢ ያለው የረዥም ጊዜ የጥናት ታሪክ እና የተደራሽነት ቀላልነት ሰሜን አትላንቲክን "የፋይቶፕላንክተን ኤሮሶል ልቀት በመሬት የሀይል በጀት ላይ ያለው ሚና " በሚል የነበረውን የሳይንስ መላምት የበለጠ ለመፈተሽ እና ለመረዳምቹ ቦታ አድርጎታል።<ref>Behrenfeld, Michael J.; Moore, Richard H.; Hostetler, Chris A.; Graff, Jason; Gaube, Peter; Russell, Lynn M.; Chen, Gao; Doney, Scott C.; Giovannoni, Stephen; Liu, Hongyu; Proctor, Christopher (22 March 2019). "The North Atlantic Aerosol and Marine Ecosystem Study (NAAMES): Science Motive and Mission Overview". ''Frontiers in Marine Science''. '''6''': 122. doi:10.3389/fmars.2019.00122. ISSN 2296-7745</ref> NAAMES  የተተለመው የተወሰኑ የዓመታዊ የፋይቶፕላንክተን ዑደት ደረጃዎች ላይ እንዲያነጣጥር ታስቦ ነበር፡- ግሽበት የሚፈጠርበትን ጊዜ እና አመታዊ የፋይቶፕላንክተን ግሸበት በድጋሚ በሚፈጠርበት ሂደት ዙሪያ የነበሩ ክርክሮችን ለመፍታት ሲባል ግዝፈ-ሕይወት ከፍተኛ፣ዝቅተኛ፣መካከለኛ ጭማሪ እና መካከለኛ ቅናሽ የሚያሳይባቸው ጊዜአት ላይ ያተኮረ ነበር። <ref name="Behrenfeld2019">{{Cite journal|last1=Behrenfeld|first1=Michael J.|last2=Moore|first2=Richard H.|last3=Hostetler|first3=Chris A.|last4=Graff|first4=Jason|last5=Gaube|first5=Peter|last6=Russell|first6=Lynn M.|last7=Chen|first7=Gao|last8=Doney|first8=Scott C.|last9=Giovannoni|first9=Stephen|date=2019-03-22|title=The North Atlantic Aerosol and Marine Ecosystem Study (NAAMES): Science Motive and Mission Overview|journal=Frontiers in Marine Science|volume=6|pages=122|doi=10.3389/fmars.2019.00122|issn=2296-7745}}</ref> በተጨማሪም የ ‹NAAMES› ፕሮጀክት የፋይቶፕላንክተን ግሽበት ዑደቶች የደመና መፈጠር እና የአየር ንብረት ላይ በምን መልኩ ተፅዕኖ እንደሚያሳድሩ ለመረዳት፣ በመጀመሪያ ደረጃ ምርት የሚፈጠሩትን ኤሮዞሎች ብዛት፣ መጠን እና ስብጥር መርምሯል። <ref name="Engel2017">{{Cite journal|last1=Engel|first1=Anja|last2=Bange|first2=Hermann W.|last3=Cunliffe|first3=Michael|last4=Burrows|first4=Susannah M.|last5=Friedrichs|first5=Gernot|last6=Galgani|first6=Luisa|last7=Herrmann|first7=Hartmut|last8=Hertkorn|first8=Norbert|last9=Johnson|first9=Martin|date=2017-05-30|title=The Ocean's Vital Skin: Toward an Integrated Understanding of the Sea Surface Microlayer|journal=Frontiers in Marine Science|volume=4|doi=10.3389/fmars.2017.00165|issn=2296-7745}}</ref> [[ስዕል:Competing_scientific_hypothesis_of_plankton_variability.png|alt=|left|thumb| {{Center|'''የፋይቶፕላንክተንን ተለያይነት በተመለከተ ተወዳዳሪ መላምቶች<ref name=Behrenfeld2018 />'''<br><small>ከቤረንፊልድ እና ቦስ፣ 2014 የተወሰደ ምስል.<ref>{{Cite journal|last1=Behrenfeld|first1=Michael J.|last2=Boss|first2=Emmanuel S.|date=2014-01-03|title=Resurrecting the Ecological Underpinnings of Ocean Plankton Blooms|journal=Annual Review of Marine Science|volume=6|issue=1|pages=167–194|doi=10.1146/annurev-marine-052913-021325|pmid=24079309|issn=1941-1405|bibcode=2014ARMS....6..167B|s2cid=12903662|doi-access=free}}</ref><br />ክNAAMES፣ ላንግሌ የምርምር ተቋም እና ናሳ የተገኘ ምስል <ref>[https://web.archive.org/web/20160724231652/http://naames.larc.nasa.gov/science-objectives.html NAAMES: Science - Objectives] Langley Research Center, NASA, Updated: 6 June 2020. Retrieved: 15 June 2020.</ref></small>}}|430x430px]] [[ስዕል:Plankton_satellite_image.jpg|right|thumb|በሰሜናዊ የፀደይ ወቅት በሳተላይት እንደታየው የአለም የውቅያኖስ ክሎሮፊል ክምችት አማካይ ከ1998 እስከ 2004 ነበር። ክሎሮፊል የ ፋይቶፕላንክተኖች ስርጭት እና ብዛት ጠቋሚ ነው።|406x406px]] [[ስዕል:Global_phytoplankton_species_richness_and_turnover.jpg|right|thumb|'''አለም አቀፍ ወርሃዊ የፋይቶፕላንክተን ዝርያዎ ብዛትና ምርት መልክ''' (A) ዓመታዊ አማካይ ወርሃዊ የዝርያዎች ብዛት እና (B) በዝርያ ስርጭት ሞዴሎች (SDMs) የሚወሰን ወርሃዊ የዝርያዎች ለውጥ፡ የላቲቲዩድ ዝንባሌዎች በ(C) የዝርያ ብዛት እና (D) ምርት። በባለቀለም መስመሮች የተቀመጡት ዋጋዎች በእያንዳንዱ የላቲቲዩድ ዲግሪ በሶስት የተለያዩ ዝርያ ስርጭት ሞዴሎች ላይ ተመስርቶ፣ ቀዩ ጥላ የሚያሳየው ±1 ስታንዳርድ ዲቪዬሽን ከ 1000 ሞንቴ ካርሎ ሲሙሌሽኖች የተለያዩ ትንበያዎችን ከተጠቀሙ ለጀነራላይዝድ አዲቲቭ ሞዴሎች (GAM)። ከቀጭኑ የአግድመት መስመር በስተ ሰሜን በ (C) እና (D) ፣ የሞዴሉ ውጤቶች የ 9 እና የ12 ወራትን በተከታታይ የሚሸፍኑ ናቸው።<ref>Righetti, D., Vogt, M., Gruber, N., Psomas, A. and Zimmermann, N.E. (2019) "Global pattern of phytoplankton diversity driven by temperature and environmental variability". ''Science advances'', '''5'''(5): eaau6253. doi:10.1126/sciadv.aau6253.  Material was copied from this source, which is available under a Creative Commons Attribution 4.0 International License</ref>|401x401px]] = በምርታማነት ላይ ተፅዕኖ ያላቸው ነገሮች = [[ስዕል:Environmental factors that affect phytoplankton productivity.webp|thumb|478x478px|የፋይቶፕላንከተን ምርታማነት ላይ ተፅዕኖ ያላቸው ነገሮች]] ፋይቶፕላንክተኖች የስነህይወታዊ ፓምፕ ቁልፍ አመልካቾች ናቸው ። CO2 ለወደፊት በከባቢ አየር ውስጥ የሚኖረውን ክምችት ለመተንበይ ፋይቶፕላንክተኖች ለአካባቢአዊ ሁኔታዎች መለወጥ የሚሰጠትን ምላሽ መረዳት ቅድመ ሁኔታ ነው ። መጠነ ሙቀት ፣ ጨረር እና የንጥረ-ምግቦች ክምችት ከ CO2 ጋር በፋይቶፕላንክተን ፊዚዮሎጂ እና ስቶይሺዮሜትሪ ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ ዋና ዋና አካባቢአዊ ሁኔታዎች ናቸው። <ref>{{Cite journal|doi=10.5194/bg-15-2761-2018|title=Marine phytoplankton stoichiometry mediates nonlinear interactions between nutrient supply, temperature, and atmospheric CO₂|last1=Moreno|first1=Allison R.|last2=Hagstrom|first2=George I.|last3=Primeau|first3=Francois W.|last4=Levin|first4=Simon A.|last5=Martiny|first5=Adam C.|journal=Biogeosciences|volume=15|issue=9|pages=2761–2779}}</ref> የፋይቶፕላንክተን ስቶይሺዮሜትሪ ወይም ንጥረ ነገራዊ ስብጥር እንደ ኮፖፖድ ፣ አሳ እና ሽሪምፕ ላሉት ሁለተኛ ደረጃ አምራቾች በጣም አስፈላጊ ነው፤ ምክንያቱም የአመጋገብ ጥራትን ስለሚወስን እና በባህር ውስጥ ባለው የምግብ ሰንሰለት በኩል የኃይል ፍሰት ላይ ተጽዕኖ ስለሚያሣድር ነው። <ref name="Li2012">{{Cite journal|doi=10.1371/journal.pone.0051590|title=Interactive Effects of Ocean Acidification and Nitrogen-Limitation on the Diatom Phaeodactylum tricornutum|last1=Li|first1=Wei|last2=Gao|first2=Kunshan|last3=Beardall|first3=John|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e51590|pmid=23236517}}</ref> [[የዓለም መሞቅ|የአየር ንብረት ለውጥ]] የፋይቶፕላንክተን ዘውጎችን እንደገና በማዋቀር የባህር ምግብ ድር ላይ ተያያዥ ተፅእኖ ሊያስከትል ይችላል ፣ በዚህም ወደ ውቅያኖስ ውስጠኛ ክፍል የሚጓጓዘውን የካርበን መጠን ይለውጣል። <ref>{{Cite journal|doi=10.1073/pnas.1414752112|title=Phytoplankton adapt to changing ocean environments|last1=Irwin|first1=Andrew J.|last2=Finkel|first2=Zoe V.|last3=Müller-Karger|first3=Frank E.|last4=Troccoli Ghinaglia|first4=Luis|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=112|issue=18|pages=5762–5766|pmid=25902497}}</ref> ሥዕሉ የተለያዩ የአካባቢአዊ ሁኔታዎች  በጋራ እንዴት በፋይቶፕላንክተን ምርታማነት ላይ ተጽዕኖ ስለሚያሳድሩ አጠቃላይ እይታ ይሰጣል። በአለምአቀፍ ለውጥ ምክንያት እነዚህ አካባቢአዊ ሁኔታዎች ሁሉ በወደፊቱ ውቅያኖስ ከፍተኛ ለውጥ እንደሚያካሂዱ ይጠበቃል።<ref name="Häder2014">{{Cite journal|doi=10.1039/C3PP50418B|title=Productivity of aquatic primary producers under global climate change|last1=Häder|first1=Donat-P.|last2=Villafañe|first2=Virginia E.|last3=Helbling|first3=E. Walter|journal=Photochem. Photobiol. Sci.|volume=13|issue=10|pages=1370–1392|pmid=25191675}}</ref> የአለም ሙቀት መጨመርን በማስመሰል የሚሞከሩ ሙከራዎች የውቅያኖስ መጠነሙቀት መጨመርን ይተነብያሉ። አስደናቂ ለውጦች በውቅያኖስ ንብርብሮሽ፣ በባህር በረዶ እና የደመናሽፋን ዝውውርና ለውጦች በውቅየኖስ ወለል ላይ የጨመረ የብርሃን አቅርቦት እንዲኖር ያደርጋሉ። እንዲሁም የተቀነሰ የንጥረ-ምግብ አቅርቦት ከውቅያኖስ አሲዳማነት እና ሙቀት መጨመር ጋር አብሮ ሊከሰት እንደሚችል ይተነብያል፣ ምክንያቱም ደግሞ በውሃው አምድ ንብርብሮሽ ምክኒያት የንጥረ ነገሮች ከጥልቅ ውሃ ወደ ላይ የመቀላቀል ዐዝማሚያ በመቀነሱ ነው። <ref>{{Cite journal|doi=10.1029/2003GB002134|title=Response of ocean ecosystems to climate warming|last1=Sarmiento|first1=J. L.|last2=Slater|first2=R.|last3=Barber|first3=R.|last4=Bopp|first4=L.|last5=Doney|first5=S. C.|last6=Hirst|first6=A. C.|last7=Kleypas|first7=J.|last8=Matear|first8=R.|last9=Mikolajewicz|first9=U.|journal=Global Biogeochemical Cycles|volume=18|issue=3|pages=n/a}}</ref>   == የፋይቶፕላንክተኖች ሚና == [[ስዕል:Role_of_phytoplankton_on_various_compartments_of_the_marine_environment.png|thumb|በተለየዩ የባህር ከባቢዎች ውስጥ የፋይቶፕላንክተኖች ሚና|416x416px]] በፋይቶፕላንክተኖች ተጽዕኖ ሥር ያሉ ክፍሎች የከባቢ አየርየጋዝ ስብጥርን፣ ኢንኦርጋኒክ ንጥረነገሮችን፣ የጥቂት ንጥረነገሮች ፍሰቶችን እንዲሁም በባዮሎጂካል ሂደቶች በኩል የመተላለፍ ኡደትን ያካትታል። በብርሀን አስተፃምሮ ሂደት የተቀነበረው ካርቦን በውቅያኖስ ጠለል ላይ በተደጋጋሚሚ ጥቅም ላይ ሲውል ከዚህ ግዝፈ-ህይወት የተወሰነ ክፍሉ ደግሞ የሚሰጥም ቅንጣጢት ሆኖ ነቀጣይነተት በለውጥ ሂደት ወደሚየለፍበት ጥልቅ ውቅያኖስ ይዘዋወራል (በድጋሚ ወደ ማዕድንነት መቀየር)። እንደ ዙፕላንከተን ያሉ ፍጥረታት እነዚህን ፋይቶፕላንክተኖች ይመገባሉ፤ እነሱም በተራቸው በሌሎች ፍጥረታት ይበላሉ። እንደዚህ እያለ ላየኞቹ አዳኞች እስካሉበት እስከ አራተኛው ደረጃ ይሄዳል። በግምት ከጠቅላላው የካርቦን መጠን 90% የሚሆነው በምግብ ደረጃዎች ውስጥ በስርዓተ ትንፈሳ፣ በብስባሽ እና በሟሙ ኦርጋኒክ ቁሶች መልክ ይጠፋል። ይህ በፋይቶፕላንክተን እና በባክቴሪያዎች አማካኝነት የሚካሄዱትን በድጋሚ ወደ ማእድን የመቀየር ሂደት እና የንጥረምግቦች ኡደት ቅልጥፍናን በመጠበቅ ረገድ አስፈላጊ ያደርጋቸዋል። <ref>{{Cite book|author=Lalli, Carol M.|url=http://worldcat.org/oclc/837077589|title=Biological oceanography an introduction|date=16 May 1997|publisher=Elsevier Science|isbn=978-0-7506-3384-0|oclc=837077589}}</ref> == አኳካልቸር == ፋይቶፕላንክተኖች በአኳካልቸርም ሆነ በማሪካልቸር ውስጥ ቁልፍ የምግብ አይነት ናቸው። ሁለቱም ለሚያሳድጓቸው እንስሳት ፋይቶፕላንክተንን እንደ ምግብ ምንጭ የጠቀሙታል። በማሪካልቸር ውስጥ ፋይቶፕላንክተኖቹ በተፈጥሮ የሚገኙ ሆነው የተለመደ የውሃ ስርጭት ባለበት የተከለለ ስፍራ ውስጥ ይጨመራሉ። በአኳካልቸር ውስጥ ፋይቶፕላንክተኖቹ መጀመሪያ መገኘት ይኖርባቸዋል፤ከዚያ በቀጥታ ይጨመራሉ። ፕላንክተኖቹ ተወሰነ የውሃ አካል ሊሰበሰቡ ይችላሉ፣ አልያም እንዲያድጉ ይደረጋል፤ ሆኖም ግን የመጀመሪያው መንገድ እምብዛም ጥቅም ላይ አይውልም። ሮቲፈሮችን ለማሳደግ ፋይቶፕላንክተን እንደ ምግብነት ያገለግላል። ሮቲፈሮች ደግሞ በተራቸው ሌሎች እንስሳትን ለመመገብ ይውላሉ። በተጨማሪም ፋይቶፕላንክተን ሉል ኦይስተሮችን እና ግዙፍ ክላሞችን ጨምሮ የተለያዩ አይነት የአኳካልቸር ዛጎል ለበስ እንስሳትን ለመመገብም ይውላል። <ref name="sroy" />ፋይቶፕላንክተኖች የእንቁ ኦይስተር እና ግዙፍ ክላም ጨምሮ በርካታ የውሃ ውስጥ ሞለስኮችን ለመመገብ ያገለግላል። በ2018 የተደረገ ጥናት በአለም አቀፉ ውቅያኖስ የተፈጥሮ ፋይቶፕላንክተኖችን የምግብነት ጠቀሜታ በውስጣቸው በሚገኘው የካርቦሀይድሬት፣ ፕሮቲን እና ስብ መጠን ግምት ለመስራት ከሳተላይቶች<ref>Roy, Shovonlal (12 February 2018). "Distributions of phytoplankton carbohydrate, protein and lipid in the world oceans from satellite ocean colour". ''The ISME Journal''. '''12''' (6): 1457–1472. Bibcode:2018ISMEJ..12.1457R. doi:10.1038/s41396-018-0054-8. ISSN 1751-7370. PMC 5955997. <nowiki>PMID 29434313</nowiki></ref> የሚገኝ የውቅያኖሶች የቀለም መረጃን ተጠቅሞ ነበር፤ እናም የፋይቶፕላንክተኖች የሀይል ሰጭነት ዋጋ በውቅያኖስ ውስጥ ከቦታ ቦታ እንዲሁም በአንድ አመት ሁለት የተለያዩ ወቅቶች መካከል ግምት ውስጥ በሚገባ መልኩ ልዩነት እንዳለው አግኝቷል።<ref>Roy, Shovonlal (12 February 2018). "Distributions of phytoplankton carbohydrate, protein and lipid in the world oceans from satellite ocean colour". ''The ISME Journal''. '''12''' (6): 1457–1472. Bibcode:2018ISMEJ..12.1457R. doi:10.1038/s41396-018-0054-8. ISSN 1751-7370. PMC 5955997. <nowiki>PMID 29434313</nowiki></ref><ref>"Nutrition study reveals instability in world's most important fishing regions"</ref> ፋይቶፕላንክተኖችን በአርቴፊሻል ሁኔታዎች ውስጥ ማምረት እራሱን የቻለ የአኳካልቸር አይነት ነው። ፋይቶፕላንክተኖች ለተለያዩ ዓላማዎች ሊረቡ ይችላሉ፣ ለሌሎች የውሃ ውስጥ ፍጥረታት ምግብን ጨምሮ፣ በውሃ ውስጥ ለታሰሩ [[ኢደንደሴ|ኢደንደሴዎች]] ተጨማሪ ምግብ ሊሆኑ ይችላሉ ። የእርባታው መጠን ከአነስተኛ እርባታ (ከ1 ሊትር በታች) እስከ ብዙ ሺህ ሊትሮች የሚሆን ገበያተኮር አኳካልቸር ሊሆን ይችላል። <ref name="mcvey" /> መጠኑ ምንም ይሁን ምን ውጤታማ በሆነ መልኩ ፕላንክተኖችን ለማሳደግ መቅረብ ያለባቸው ሁኔታዎች አሉ። አብዛኛዎቹ ለማሳደግ የሚሆኑ ፕላንክተኖች ባህራይ ናቸው፤ እናም ከ1.010 እስከ 1.026 ስፔሲፊክ ግራቪቲ ያለው የባህር ውሃ እንደ ማሳደጊያ ሊያገለግል ይችላል።እርባታውን ከ[[ሥነ ሕይወት|ሥነ ሕይወታዊ]] ብክለት ለመከላከል ይህ ውሃ ከጀርም ነፃ መደረግ ይኖርበታል፣ ይህም በአብዛኛው አውቶክሌቭን በመጠቀም በሙቀት ወይም ለልዕለ-ሐምራዊ ጨረር በማጋለጥ ነው። ፕላንክተኖች ተንሳፍፈው እንዲቆዩ ለማድረግ እንዲሁም ለብርሃን አስተፃምሮ የሚሆን የሟሟ [[ካርቦን ክልቶኦክሳይድ|ካርቦን ዳይኦክሳይድ]] ለማቀረብ አንድ ካልቸር በተወሰነ መንገድ አየር ሊሰጠው ወይም ሊንቀሳቀስ ያስፈልጋል። ቋሚ ከሆነ የአየር አቅርቦት በተጨማሪ አባዛኞቹ ካልቸሮች በቋሚነት ሊቀላቀሉ ወይም ሊማሰሉ ያስፈልጋል። ለፋይቶፕላንክተኖች እድገት ብርሃን መሰጠት ይኖርበታል። የብርሃኑ የቀለም ድምቀት ወደ 6500 K ገደማ መሆን ሲኖርበት ፣ ከ4,000K እስከ 20,000K የቀለም ድምቀቶች ስኬታማ በሆነ መልኩ አገልግሎት ላይ ውለዋል።ከቋሚ አየር አየር በተጨማሪ፣ አብዛኛዎቹ ባህሎች በእጅ ይደባለቃሉ ወይም በየጊዜው ይነሳሉ። ለ ፋይቶፕላንክተኖች እድገት ብርሃን መሰጠት አለበት። የመብራት ቀለም ሙቀት በግምት 6,500 ኪ.ሜ መሆን አለበት፣ ነገር ግን ከ 4,000 K እስከ 20,000 ኪ እሴቶች በተሳካ ሁኔታ ጥቅም ላይ ውለዋል።በቀን ውስጥ የብርሀን ተጋላጭነት ወደ 16 ሰዓት ገደማ መሆን አለበት፤ ይህ እጅግ በጣም ውጤታማ የሆነ አርቴፊሻል የቀን ርዝመት ነው።<ref>McVey, James P., Nai-Hsien Chao, and Cheng-Sheng Lee. CRC Handbook of Mariculture Vol. 1 : Crustacean Aquaculture. New York: CRC Press LLC, 1993.</ref> == በሰውልጆች ምክኒያት የመጡ ለውጦች == [[ስዕል:PhytoplanktonSRvsTemp.png|thumb| {{Center|መጠነ ሙቀት ሲጨምር የፋይቶፕላንክተን ዝርያዎች ብዛት መጨመርን የሚያሳይ ንድፍ}}|332x332px]] ምንም እንኳን የባህር ውስጥ ፋይቶፕላንክተን  ከአለም አቀፉ የእፅዋት ግዝፈህይወት ~1% ብቻ ቢወክልም ከዓለም አቀፉ የብርሃናዊ አስተፃምሮ CO2 ቅንበራ ግማሹን (በዓመት ~50 ፔንታ ግራም ካርቦን የተጣራ አለምአቀፋዊ ቀዳሚ ምርት ) እና ከኦክሲጅን ምርት ግማሹን ያከናውናል።<ref name="Behrenfeld2014">{{Cite journal|title=Climate-mediated dance of the plankton|author=Behrenfeld}}</ref> ከመሬት ላይ ተክሎች ጋር ሲነጻጸር፣ የባህር ውስጥ ፋይቶፕላንክተን በሰፊ ወለል ላይ ይሰራጫሉ፣ ለአነስተኛ ወቅታዊ  ተለዋዋጭነት የተጋለጡ ሲሆኑ ከዛፎች ይልቅ በጣም ፈጣን የምርት መጠን አላቸው።(ሲነጻጸር ቀናት እና አሥርተ ዓመታት ይሆናል) <ref name="Behrenfeld2014" /> ስለዚህ  በአለም አቀፍ ደረጃ ፋይቶፕላንክተኖች ለአየር ንብረት  ለውጥ በፍጥነት ምላሽ ይሰጣሉ።  እነዚህ ባህሪያት አንድ ሰው ፋይቶፕላንክተኖች ለካርቦን ቅንበራ የሚያበረክቱትን አስተዋፅኦ ሲገመግም እና በአየር ንብረት መዛባት ምክኒያት ይህ ምርት በምን መልኩ  ሊለወጥ እንደሚችል ሲተነብይ አስፈላጊ ናቸው። [[የዓለም መሞቅ|የአየር ንብረት ለውጥ]] የአየር ንብረት ለውጥ በመጀመሪያ ደረጃ ምርት ላይ የሚያሳድረውን ተፅዕኖ መተንበይ በፋይቶፕላንክተኖች የግሽበት ኡደት የተወሳሰበ ነው።  ፋይቶፕላንክተኖች የግሽበት ኡደት ላይ ደግሞ  ከታች ወደ ላይ የሆነ ቁጥጥር (ለምሳሌ የወሳኝ ንጥረ ምግቦች አቅርቦት እና አቀባዊ ድብልቆሽ) እና ከላይ ወደ ታች የሆነ ቁጥጥር(ለምሳሌ ግጦሽና ቫይረሶች) ተፅዕኖ ያደርጋሉ። <ref>{{Cite journal|title=Marine phytoplankton and the changing ocean iron cycle|author=Hutchins}}</ref> <ref name="Behrenfeld2014" /> <ref>{{Cite journal|title=Importance of iron for plankton blooms and carbon dioxide drawdown in the Southern Ocean|author=De Baar}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Mesoscale Iron Enrichment Experiments 1993-2005: Synthesis and Future Directions|author=Boyd|url=https://pure.rug.nl/ws/files/2797658/2007ScienceBoyd.pdf|accessdate=2024-11-02|archivedate=2020-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201102032923/https://pure.rug.nl/ws/files/2797658/2007ScienceBoyd.pdf}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Revaluating ocean warming impacts on global phytoplankton|author=Behrenfeld}}</ref> <ref name="Behrenfeld2017">{{Cite journal|title=Annual boom–bust cycles of polar phytoplankton biomass revealed by space-based lidar|author=Behrenfeld}}</ref> የፀሐይ ጨረር፣ የሙቀት መጠን እና የንፁህ ውሃ ግብአቶች የገጸ ውሀዎች መጨመር የውቅያኖስ ንጣፍን ያጠናክራል እና በዚህም ምክንያት ከጥልቅ ውሃ ወደ የገፀ ምድር ውሃ የሚመጡ ንጥረ ነገሮችን ማጓጓዝ ይቀንሳል ይህም የአንደኛ ደረጃ ምርታማነትን ይቀንሳል።የፀሀይ ጨረር ፣ መጠነሙቀት እና የንፁህ ውሃ ወደ መሬት ላይ የውሃ አካላት መጨመር የውቅያኖስን ንብርብሮሽ ያጠናክረዋል ከዚያ ጋር ተያይዞ ደግሞ ከጥልቅ ውሃ ወደ ውሀ ጠለል የሚደረግ የንጥረምግቦች መጓጓዝ ይቀንሳል፤ ያም የመጀመሪያ ደረጃ ምርትን ይቀንሳል። <ref name="Behrenfeld2014" /> <ref name="Behrenfeld2017" /> <ref>{{Cite journal|title=Climate-driven trends in contemporary ocean productivity|author=Behrenfeld}}</ref> በተቃራኒው የCO2 መጠን መጨመር የፋይቶፕላንክተኖችን የመጀመሪያ ደረጃ ምርት ይጨምረዋል፤ ነገር ግን ይህ የሚሆነው የንጥረምግቦች ውስንነት በሌለ ጊዜ ብቻ ነው። <ref>{{Cite journal|title=Elevated CO2 enhances nitrogen fixation and growth in the marine cyanobacterium Trichodesmium|author=Levitan}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Contrasting effects of rising CO2 on primary production and ecological stoichiometry at different nutrient levels|author=Verspagen|url=https://pure.knaw.nl/ws/files/1408909/5616_Verspagen_Postprint.pdf}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Temperature dependence of CO₂-enhanced primary production in the European Arctic Ocean|author=Holding}}</ref> አንዳንድ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ባለፈው ምዕተዓመት አለማቀፉ የውቅያኖስ የፋይቶፕላንክተኖች ጥግግት ቀንሷል። ነግር ግን የረጅም ጊዜ የፋይቶፕላንክተን መረጃ ውስን ከመሆኑ፣ የመረጃ አሰባሰብ ዘዴዎች መለያየተ እና ግዙፍ የሆነ አመታዊ እና የአስርት አመታት የፋይቶፕላንክተን ምርት ተለዋዋጭነት እነዚህ ድምዳሜዎች ጥያቄ ውስጥ እንዲገቡ አድርጓቸዋል።ከዚህም በላይ ፣ ሌሎች ጥናቶች ደግሞ የውቅያኖስ ፋይቶፕላንክተን ምርት እንደጨመረ እና በተወሰኑ ስፍራዎች ወይም የተወሰኑ የፋይቶፕላንክተን ቡድኖች ውስጥ ለውጥ እንዳለ  ይጠቁማሉ።የዓለማቀፉ የባህር በረዶ መረጃ ጠቋሚ እየቀነሰ ነው፣ ይህም ወደ ከፍተኛ የብርሃን ስርፀት እና የበለጠ የመጀመሪያ ደረጃ ምርትን ያመራል፤ ቢሆንም፣ በተለዋዋጭ ድብልቅ ቅጦች እና በንጥረ-ምግብ አቅርቦት ላይ ስለሚኖረው ለውጥ እና በዋልታ ዞኖች ውስጥ የምርታማነት አዝማሚያዎች ላይ የሚጋጩ ትንበያዎች አሉ። ይሁን እንጂ የመደባለቅ ሂደት እና የንጥረ ምግቦች አቅርቦት መለወጥ በዋልታዎች አካባቢ የሚኖረው የምርታማነት አካሄድ ላይ ስለሚኖራቸው ተፅዕኖ የሚጋጩ ትንበያዎች አሉ። በሰው ልጅ አማካኝነት የሚመጣው [[የዓለም መሞቅ|የአየር ንብረት ለውጥ]] በፋይቶፕላንክተን ተለያይነት ላይ ያለው ተፅዕኖ በሚገባ ግንዛቤ አልተገኘበትም። አንዳንድ ሞዴሎች እንደሚተነብዩት፣ የሙቀት አማቂ ጋዞች ልቀተ እየጨመረ ከቀጠለ በ2100  በአንድ የተወሰነ ስፋት ውስጥ የሚኖሩ የተለያዩ የፋይቶፕላንክተን ዝርያዎች ቁጥር ሊጨምር ይችላል። ይህ የፕላንክተኖች ተለያይነት መጨመር ከውቅያኖስ መጠነሙቀት መጨመር ጋር የተያያዘ ነው።በዝርያ ብዛት ከሚኖር ለውጥ በተጨማሪ፣ ፋይቶፕላንክተን የሚገኝባቸው አካባቢዎች ወደ ምድር ዋልታዎች እየተጠጉ እንደሚሄዱ ይጠበቃል። ይህ ደግሞ ሥርዓተ-ምህዳርን ሊያዛባ ይችላል፣ ምክኒያቱም ፋይቶፕላንክተኖች በዙፕላንክተኖች ይበላሉ ይህም የአሳ ምርትን የሚደግፈው የምግብ ሰንሰለት ቁልፍ አካል ነው።  ይህ የፋይቶፕላንክተኖች የስፍራ ለውጥ በሰዎች እንቅስቃሴ የተለቀቀውን ካርቦን የማጠራቀም ችሎታቸውን ሊቀንሰው ይችላል። በሰው ልጆች አማካኝነት በፋይቶፕላንክተኖች ላይ የሚመጣ ለውጥ በተፈጥሯዊ ሥርዓተ-ምህዳሮች እና ኤኮኖሚአዊ ሂደቶች ላይ ተፅዕኖ አለው። <ref>{{Cite journal|last1=Benedetti|first1=Fabio|last2=Vogt|first2=Meike|last3=Elizondo|first3=Urs Hofmann|last4=Righetti|first4=Damiano|last5=Zimmermann|first5=Niklaus E.|last6=Gruber|first6=Nicolas|date=2021-09-01|title=Major restructuring of marine plankton assemblages under global warming|journal=Nature Communications|language=en|volume=12|issue=1|pages=5226|doi=10.1038/s41467-021-25385-x|issn=2041-1723|pmid=34471105|bibcode=2021NatCo..12.5226B}}</ref> == በተጨማሪም ይመልከቱ == * የዋቅላሚ እርሻን የሚያካትት አኳካልቸር * የውሂብ ጎታ ዝርያዎች * በውሃ ውስጥ የፕላንክቶኒክ ዋቅላሚዎች ስርጭት * በውሃ ዓምድ ውስጥ የሚንሳፈፉ የፕላንክተን የባክቴሪያ አካል * በውቅያኖሶች ውስጥ ካርቦንን የመያዝ ሂደት * CLAW መላምት።የባህርን ባዮታ እና የአየር ሁኔታን የሚያገናኝ መላምት አሉታዊ ግብረመልሶች * ወሳኝ ጥልቀት * ጥልቅ ክሎሮፊል ከፍተኛ * የጨው አልባ ውሃማ አካላት ፋይቶፕላንክተኖች * የብረት ማዳበሪያ ሥነ-ምህዳራዊ ጽንሰ-ሀሳብ * ማይክሮፋይት&nbsp;- <span class="category-annotation-with-redirected-description" style="display:none">የአቅጣጫ ዒላማዎች (ማይክሮአልጌ) አጭር መግለጫዎችን የሚያሳዩ በአጉሊ መነጽር አልጌ ገጾች</span> * [[:en:North_Atlantic_Aerosols_and_Marine_Ecosystems_Study|NAAMES]] * የውቅያኖስ አሲዳማት መጨመር]]&nbsp;- በውቅያኖስ ውስጥ የፒኤች መጠን መቀነስ * የፕላንክተን ፓራዶክስ;- ለጥቂት ሀብቶች ውድድር ቢኖርም ከፍተኛ የፕላንክተን ተለያይነት ስለመታየቱ ሥነ-ምህዳራዊ ምልከታ * የፋይቶፕላንክተን ጥገኛ ተውሳኮች * (ብርሃናዊ አስተጻምሮ የሚያካዱ ፒኮፕላንክተን)- የፎቶሲንተቲክ ፕላንክተን ቡድን * በውሃ አካላት ውስጥ ጥቃቅን የካልሲየም ካርቦኔት ቅንጣቶችን መንሳፈፍ * የፕላንክተን ጉባኤዎች(ቀጭን ንብርብሮች (የውቅያኖስ ታሪክ) ===== ተጨማሪ ንባብ ===== * {{Cite book|last1=Greeson|first1=Phillip E.|title=An annotated key to the identification of commonly occurring and dominant genera of Algae observed in the Phytoplankton of the United States|year=1982|url=https://archive.org/details/annotatedkeytoid00gree}} * {{Cite book|last1=Kirby|first1=Richard R.|title=Ocean Drifters: A Secret World Beneath the Waves|year=2011|url=https://archive.org/details/oceandrifterssec0000kirb}} * {{Cite journal|last1=Martin|first1=Ronald|last2=Quigg|first2=Antonietta|title=Tiny Plants That Once Ruled the Seas|journal=Scientific American|volume=308|issue=6|pages=40–5|doi=10.1038/scientificamerican0613-40|bibcode=2013SciAm.308f..40M}} == ውጫዊ አገናኞች == * [http://www.secchidisk.org ሴኪ ዲስክ እና ሴኪ መተግበሪያ] ፣ ፋይቶፕላንክተኖችን ለማጥናት የዜጎች ሳይንስ ፕሮጀክት * [http://vimeo.com/84872751/ Ocean Drifters] ፣ በዴቪድ አተንቦሮ የተተረከ አጭር ፊልም ስለ ፕላንክተን የተለያዩ ሚናዎች። * [https://web.archive.org/web/20120113062328/http://www.planktonchronicles.org/en ፕላንክተን ዜና መዋዕል] ፣ አጭር ዘጋቢ ፊልሞች እና ፎቶዎች * [https://web.archive.org/web/20150214081038/http://saga.pmel.noaa.gov/review/dms_climate.html DMS እና የአየር ንብረት] ፣ NOAA * [http://planktonnet.awi.de/ ፕላንክተን * መረብ] {{Wayback|url=http://planktonnet.awi.de/ |date=20060821183345 }} ፣ የፕላንክቶኒክ ዝርያዎች ምስሎች == ዋቢ ምንጮች == [[መደብ:Pages with unreviewed translations]] gtw5omljolatdtrnd1i3wfwrulnjbv9 0 55429 395298 391660 2026-11-01T21:26:37Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 395298 wikitext text/x-wiki '''ዶንባስ''' (በዩክሬንኛ '''Донбас''', በእንግሊዝኛ '''Donbass''') ይህ ከ "ዩክሬን" በስተምስራቅ የሚገኝ ትልቅ ጂኦግራፊያዊ ክልል ሲሆን በአስተዳደራዊ የዶኔትስክ እና የሉሃንስክ ክልሎችን ይሸፍናል <ref>{{Cite web|title=Східний Донбас|url=http://haidamaka.org.ua/page_sxdondon.html|website=haidamaka.org.ua|accessdate=2023-05-25}}</ref>። [[ስዕል:Map of Ukraine political simple Donbass.png|thumb|250px|በሩሲያ ጦር የተያዘው የዩክሬን የዶኔትስክ ክልል ካርታ ፣ በዲኔትስክ ​​ህዝብ ሪፐብሊክ ቁጥጥር ስር ያሉ ግዛቶች]] [[ስዕል:Донецький кряж біля с. Благодатне.jpg|thumb|250px|የዶንባስ ስቴፕስ]] [[ስዕል:Ukrainian army checkpoint in Donbass.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ጦር ከሩሲያ ጦር እና ተገንጣዮች ላይ እራሱን ይከላከላል ፣ 2014]] ይህ ስም የመጣው ከዩክሬን ዲኔትስክ ​​የድንጋይ ከሰል ተፋሰስ ነው፣ በሀገሪቱ ውስጥ በጣም የበለጸጉ የኢንዱስትሪ እና የኢነርጂ ሕንጻዎች ከፍተኛ የተፈጥሮ ሀብቶች እና ኃይለኛ የምርት ተቋማት ካሉት አንዱ ነው። በታሪክ የዩክሬን እና ዶን [[ኮሳኮች|ኮሳክስ]] ይዞታ ነበር <ref>[https://www.golos.com.ua/article/3159 Донбас — давня козацька земля України!]</ref>። በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን ሁለተኛ አጋማሽ ላይ የክልሉ ትላልቅ ከተሞች ([[ዶኔትስክ]] እና [[ሉጋንስክ]]) የተመሰረቱት በብሪቲሽ ሥራ ፈጣሪዎች ነው። በሶቪዬት አምባገነናዊ አገዛዝ በተደራጀው በ 1932-1933 በ[[ሆሎዶሞር]] ክፉኛ ተሠቃይቷል ፣ በዚህ ምክንያት የዩክሬን ህዝብ ድርሻ ቀንሷል <ref>[https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/the-region-where-people-went-to-seek-refuge-roman-moldavskyi-discusses-the-holodomor-in-the-donetsk-region/ Roman Moldavskyi discusses the Holodomor in the Donetsk region]</ref>። ክልሉ በ [[የሩሲያዊነት]] በጣም ተሠቃይቷል <ref>[https://www.france24.com/en/europe/20240408-ukraine-donbas-ten-years-of-war-russification-russia-donetsk-luhansk In Ukraine's Donbas, ten years of war and Russification]</ref>። እ.ኤ.አ. ከ 2014 ጀምሮ [[ጦርነት በዶንባስ|የሩሲያ በዩክሬን ላይ ጦርነት]] የውጊያ ቀጠና ነው እና በከፊል በኳሲ-ሪፐብሊካኖች ተይዟል <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210101180918/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1207-18#Text |archivedate=2021-01-01 |title=Про забезпечення прав і свобод громадян та правовий режим на тимчасово окупованій території України |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1207-18#Text |accessdate=2026-01-12}}</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] == አገናኞች == gmhsv5l9i9rq495qhnnsq03lzd0w8o2 0 55615 395295 391476 2026-11-01T19:09:49Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 395295 wikitext text/x-wiki '''መዶሻ እና ማጭድ''' ይህ እ.ኤ.አ. በ 1918 በሩሲያ አብዮታዊ ኢቭጄኒ ካምዞልኪን የተፈለሰፈ እና በዓለም ዙሪያ በተለያዩ የኮሚኒስት እንቅስቃሴዎች እና ግዛቶች ጥቅም ላይ የዋለ [[ማርክሲስም-ሌኒኒስም|የኮምኒዝም]] ምልክት ነው። እ.ኤ.አ. በ 1918 ይህ ምልክት በሶቪየት ሩሲያ ፣ ዩክሬን እና ቤላሩስ ፣ በ ​​1923 የዩኤስኤስ አር አርማ ፣ እና በ 20 ኛው ክፍለዘመን ሁለተኛ አጋማሽ በቻይና እና በሌሎች አገሮች ጥቅም ላይ ውሏል <ref>[https://russian7.ru/post/evgeniy-kamzolkin-pochemu-sovetskiy-kh/ Евгений Камзолкин: почему советский художник, придумавший Серп и молот, верил в египетского бога Солнца]</ref>። [[ስዕል:Hammer and sickle.svg|thumb|180px|በጣም ታዋቂው የምልክቱ ስሪት]] [[ስዕል:Logo of the Communist Party of the Russian Federation.svg|thumb|180px|የሩሲያ የኮሚኒስት ፓርቲ አርማ]] [[ስዕል:National Bolshevik Party flag.svg|thumb|220px|የሩሲያ ብሔራዊ የቦልሼቪክ ፓርቲ ባንዲራ]] [[ስዕል:Flag of the Chinese Communist Party.svg|thumb|220px|የቻይና ኮሚኒስት ፓርቲ ባንዲራ]] በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን ይህ ምልክት ከ [[ስዋስቲካ|ና ስዋስቲካ]] ጋር እንደ ፖላንድ፣ ቼክ ሪፐብሊክ፣ ኢስቶኒያ እና ሌሎች በ[[ቅዝቃዛው ጦርነት |ቀዝቃዛው ጦርነት]] ወቅት በዩኤስኤስአር በተያዙ አገሮች ውስጥ እንዳይጠቀሙ ተከልክሏል። የዚህ ምልክት እገዳ የተካሄደው [[ታላቅ ሽብር|በጅምላ የፖለቲካ ጭቆና]] እና [[ስታሊኒዝም|በሶቪየት አገዛዝ በተለይም በጆሴፍ ስታሊን ዘመን]] በሰብአዊነት ላይ የተፈጸሙ ሌሎች ወንጀሎችን ሰለባዎች ክብር በመስጠት ነው <ref>[https://communist-universe.com/en/blogs/savoir/marteau-et-faucille-signification?srsltid=AfmBOopNgLmbKIEQRR6MwtiKND8QvIJRrsfofW7ijQv5V5z888sC0L-_ The Hammer and Sickle: Meaning of a Historical Symbol]</ref> <ref>[https://www.warhol.org/lessons/hammer-and-sickle/ Hammer & Sickle: Interpreting Symbols and Meaning]</ref> <ref>[https://www.historyextra.com/period/20th-century/hammer-sickle-communism-soviet-symbol-why/ Why did the Soviet Union adopt the hammer and sickle, and how did it become a symbol of communist revolution?]</ref>። በዩክሬን የኮሚኒስት ምልክቶች ልክ እንደሌሎች የጠቅላይነት ምልክቶች በ 2015 ብቻ የታገዱት በ 2015 [[ጦርነት በዶንባስ|በሩሲያ ወረራ]] እና በአንዳንድ የሩሲያ ወታደራዊ ሻለቃዎች ባንዲራ ላይ መዶሻ እና ማጭድ በመጠቀም ነው <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220304035916/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19#Text |archivedate=2022-03-04 |title=Про засудження комуністичного та націонал-соціалістичного (нацистського) тоталітарних режимів в Україні та заборону пропаганди їхньої символіки |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19#Text |accessdate=2026-04-10}}</ref> <ref>[https://mvs.gov.ua/press-center/news/v-ukrayini-dije-zaborona-na-vikoristannya-simvoliki-totalitarnix-rezimiv В Україні діє заборона на використання символіки тоталітарних режимів]</ref> <ref>[https://uinp.gov.ua/dekomunizaciya-ta-reabilitaciya/dekomunizaciya/normatyvno-pravovi-akty/zakon-ukrayiny-pro-zasudzhennya-komunistychnogo-ta-nacional-socialistychnogo-nacystskogo-totalitarnyh-rezhymiv-v-ukrayini-ta-zaboronu-propagandy-yihnoyi-symvoliky Закон України "Про засудження комуністичного та націонал-соціалістичного (нацистського) тоталітарних режимів в Україні та заборону пропаганди їхньої символіки"]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች]] * [[Z (የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት)]] * [[የመታሰቢያ ሐውልት]] * [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ]] * [[የሩሲያዊነት]] * [[ቀይ ሽብር]] * [[ሆሎዶሞር]] * [[ጉላግ]] * [[ካትይን]] == አገናኞች == 4psqtggelc41nb4we6jre8y98i3bhn2 0 55648 395297 395070 2026-11-01T21:02:01Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 395297 wikitext text/x-wiki '''የስታሊን ጭቆና''' ይህ በ [[ስታሊኒዝም|ስታሊን]] ዘመን በዩኤስ ኤስ አር ኤስ ውስጥ [[የፖለቲካ ጭቆና]] ጊዜ ነው፣ እስከ [[የዩኤስኤስአር ውድቀት|የዩኤስኤስ አር መውደቅ]] ድረስ የሚቆይ። [[ስዕል:Kiev- Park of Eternal Glory - 50141624267.jpg|thumb|250px|በዩክሬን ዋና ከተማ የሆሎዶሞር ተጎጂዎች የመታሰቢያ ሐውልት]] [[ስዕል:Karte Entkulakisierung.png|thumb|250px|በዩኤስ ኤስ አር ኤስ ውስጥ ያሉ ህዝቦች የመባረር ካርታ]] [[ስዕል:Exponáty v Muzeu.jpg|thumb|250px|በትውልድ ከተማው ጎሪ ፣ ጆርጂያ ውስጥ ባለ ሙዚየም የስታሊን ግርግር]] * 20 ሚሊዮን ሰዎች ያለፉበት የ[[ጉላግ]] ማጎሪያ ካምፕ ስርዓት መፈጠር <ref>[https://gulag.online/articles/obeti-stredni-evropa?locale=en The Gulag and Soviet repressions: the numbers of victims from among Czechs, Slovaks, Poles, and Germans]</ref>። * የ10 ሚሊዮን ሰዎችን ህይወት የቀጠፈው [[ሆሎዶሞር|ሰው ሰራሽ ረሃብ]] <ref>{{Cite web |title=Unified Register of the Holodomor victims |url=https://holodomormuseum.org.ua/en/unified-register-of-the-holodomor-victims/ |accessdate=2026-04-24 |archivedate=2026-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260425052356/https://holodomormuseum.org.ua/en/unified-register-of-the-holodomor-victims/ }}</ref> * [[ታላቅ ሽብር]]፣ በዚህ ክስተት ቢያንስ 700 000 ሰዎች ያለፍርድ የተገደሉ ሲሆን ፍርድ ቤቶች ከብዙ አመታት በኋላ ንፁህ ሆነው ተገኝተዋል <ref>[https://memopzk.org/ Поддержка политзаключённых. Мемориал]</ref>። * ለዘር ማጥፋት ዓላማ ሕዝቦችን በግዳጅ ማፈናቀል <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230403222912/https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/fr/document/soviet-massive-deportations-chronology.html |archivedate=2023-04-03 |title=The Soviet Massive Deportations - A Chronology |url=https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/fr/document/soviet-massive-deportations-chronology.html |accessdate=2026-04-24}}</ref> * [[በሶቪየት ኅብረት በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ዘማቾች ላይ ጭቆና|በጦርነቱ ወቅት ተይዘው ወደ ትውልድ አገራቸው የተመለሱት የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የቀድሞ ወታደሮች ወደ ጉላግ መላክን ጨምሮ ጭቆና ይደርስባቸው ነበር]] (የውጭ እና ዓለም አቀፍ ጉዞ ሕገ-ወጥ እና በዩኤስኤስ አር የወንጀል ሕግ አንቀጽ 58 ይቀጣል) <ref>[https://museum.khpg.org/1162803824 СТАТТІ 58-1 – 58-10 КК УРСР]</ref> * ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ በዩኤስ ኤስ አር ኤስ ውስጥ የተከሰተው ረሃብ በግዳጅ ምግብ በመውረስ ምክንያት የ 2 ሚሊዮን ሰዎችን ህይወት ቀጥፏል፣ በተለይም በዩክሬን <ref>{{Cite web |title=The Last Soviet Famine, 1946/47: Mass Death across Ukraine, Moldova and Russia in War’s Aftermath |url=https://www.huri.harvard.edu/event/kuromiya-shapoval-slaveski-the-last-soviet-famine-1946-1947 |accessdate=2026-04-24 |archivedate=2025-09-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250907054216/https://www.huri.harvard.edu/event/kuromiya-shapoval-slaveski-the-last-soviet-famine-1946-1947 }}</ref> ጭቆናው በስታሊን ሞት እና [[ዴ-ስታሊንዜሽን|የእርሱ ስብዕና አምልኮ መጨረሻ]] አብቅቷል። ስለነዚህ ክስተቶች ሙሉ መረጃ ይፋ የሆነው እ.ኤ.አ. በ 1989 ብቻ ነው ፣ በዋነኝነት ምስጋና ለ [[የመታሰቢያ ሐውልት|የመጀመሪያው እና ዋነኛው የሰብአዊ መብት ድርጅት]] <ref>[https://www.britannica.com/topic/Memorial-Russian-organization Memorial]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያዊ ዓለም]] == አገናኞች == 8dmhqvd14elmv4ticp3lyvjf3fj41z1 0 55977 395290 2026-11-01T12:53:35Z ~2026-58260-03 61581 1. The Gondarine Era & Imperial Connection (17th Century)Emperor Fasilides' Legacy: When Emperor Fasilides established Gondar as the permanent imperial capital in 1636, Azezo grew alongside it as a major southern gateway and royal retreat. Passing of Fasilides: On October 18, 1667, Emperor Fasilides passed away in Azezo before his remains were taken to the Daga Estifanos monastery on Lake Tana. Churches & Palaces: The surrounding area was closely tied to royal religious endowments, including 395290 wikitext text/x-wiki === 1. The Gondarine Era & Imperial Connection (17th Century) === * '''Emperor Fasilides' Legacy:''' When Emperor Fasilides established Gondar as the permanent imperial capital in 1636, Azezo grew alongside it as a major southern gateway and royal retreat. * '''Passing of Fasilides:''' On October 18, 1667, Emperor Fasilides passed away in Azezo before his remains were taken to the Daga Estifanos monastery on Lake Tana. * '''Churches & Palaces:''' The surrounding area was closely tied to royal religious endowments, including nearby monastic centers and churches built by 17th-century Solomonic rulers. === 2. Intellectual and Educational History (Late 19th Century) === * '''Kentiba Gebru Desta:''' In the late 1800s, Kantiba (Mayor) Gebru Desta—a prominent Ethiopian intellectual, diplomat, and scholar—established a pioneer school in Azezo in collaboration with the Swedish Mission. * '''Social Impact:''' The institution focused on literacy and religious education, significantly impacting the local communities of the Gondar area, including the Beta Israel (Ethiopian Jewish) population in surrounding villages. === 3. Modern Military & Transport Hub (20th Century to Present) === * '''Italian Occupation (1936–1941):''' During the Second Italo-Ethiopian War, Italian forces heavily fortified Azezo due to its strategic position along the main southern approach to Gondar. * '''Aviation & Logistics:''' The airfield constructed during this period eventually developed into what is now '''Gondar Airport''' (Atse Tewodros Airport) in Azezo, transforming the area into the primary air transit hub for the entire central Gondar zone. 5u9nybs60hysqm64bdzxtgzr2u24xx0 395291 395290 2026-11-01T12:54:17Z Quinlan83 35755 + 395291 wikitext text/x-wiki === 1. The Gondarine Era & Imperial Connection (17th Century) === * '''Emperor Fasilides' Legacy:''' When Emperor Fasilides established Gondar as the permanent imperial capital in 1636, Azezo grew alongside it as a major southern gateway and royal retreat. * '''Passing of Fasilides:''' On October 18, 1667, Emperor Fasilides passed away in Azezo before his remains were taken to the Daga Estifanos monastery on Lake Tana. * '''Churches & Palaces:''' The surrounding area was closely tied to royal religious endowments, including nearby monastic centers and churches built by 17th-century Solomonic rulers. === 2. Intellectual and Educational History (Late 19th Century) === * '''Kentiba Gebru Desta:''' In the late 1800s, Kantiba (Mayor) Gebru Desta—a prominent Ethiopian intellectual, diplomat, and scholar—established a pioneer school in Azezo in collaboration with the Swedish Mission. * '''Social Impact:''' The institution focused on literacy and religious education, significantly impacting the local communities of the Gondar area, including the Beta Israel (Ethiopian Jewish) population in surrounding villages. === 3. Modern Military & Transport Hub (20th Century to Present) === * '''Italian Occupation (1936–1941):''' During the Second Italo-Ethiopian War, Italian forces heavily fortified Azezo due to its strategic position along the main southern approach to Gondar. * '''Aviation & Logistics:''' The airfield constructed during this period eventually developed into what is now '''Gondar Airport''' (Atse Tewodros Airport) in Azezo, transforming the area into the primary air transit hub for the entire central Gondar zone. hfbgm7s7ajqiuyzl4dpxztbfiwxtz2f 395292 395291 2026-11-01T12:57:04Z ~2026-58260-03 61581 /* 1. The Gondarine Era & Imperial Connection (17th Century) */ 395292 wikitext text/x-wiki === 1. The Gondarine Era & Imperial Connection (17th Century) === * '''Emperor Fasilides' Legacy:''' When Emperor Fasilides established Gondar as the permanent imperial capital in 1636, Azezo grew alongside it as a major southern gateway and royal retreat. * '''Passing of Fasilides:''' On October 18, 1667, Emperor Fasilides passed away in Azezo before his remains were taken to the Daga Estifanos monastery on Lake Tana. * '''Churches & Palaces:''' The surrounding area was closely tied to royal religious endowments, including nearby monastic centers and churches built by 17th-century Solomonic rulers. surafel asmamaw school sheneta class 7b no34 === 2. Intellectual and Educational History (Late 19th Century) === * '''Kentiba Gebru Desta:''' In the late 1800s, Kantiba (Mayor) Gebru Desta—a prominent Ethiopian intellectual, diplomat, and scholar—established a pioneer school in Azezo in collaboration with the Swedish Mission. * '''Social Impact:''' The institution focused on literacy and religious education, significantly impacting the local communities of the Gondar area, including the Beta Israel (Ethiopian Jewish) population in surrounding villages. === 3. Modern Military & Transport Hub (20th Century to Present) === * '''Italian Occupation (1936–1941):''' During the Second Italo-Ethiopian War, Italian forces heavily fortified Azezo due to its strategic position along the main southern approach to Gondar. * '''Aviation & Logistics:''' The airfield constructed during this period eventually developed into what is now '''Gondar Airport''' (Atse Tewodros Airport) in Azezo, transforming the area into the primary air transit hub for the entire central Gondar zone. cr1xwrdudx0d9x8cwtf7w8gwrj1igu2 395293 395292 2026-11-01T12:57:59Z ~2026-58260-03 61581 /* 1. The Gondarine Era & Imperial Connection (17th Century) */ 395293 wikitext text/x-wiki === 1. The Gondarine Era & Imperial Connection (17th Century) === * '''Emperor Fasilides' Legacy:''' When Emperor Fasilides established Gondar as the permanent imperial capital in 1636, Azezo grew alongside it as a major southern gateway and royal retreat. * '''Passing of Fasilides:''' On October 18, 1667, Emperor Fasilides passed away in Azezo before his remains were taken to the Daga Estifanos monastery on Lake Tana. * '''Churches & Palaces:''' The surrounding area was closely tied to royal religious endowments, including nearby monastic centers and churches built by 17th-century Solomonic rulers. surafel asmamaw school sheneta class 7b no34 2019 in ethiopia === 2. Intellectual and Educational History (Late 19th Century) === * '''Kentiba Gebru Desta:''' In the late 1800s, Kantiba (Mayor) Gebru Desta—a prominent Ethiopian intellectual, diplomat, and scholar—established a pioneer school in Azezo in collaboration with the Swedish Mission. * '''Social Impact:''' The institution focused on literacy and religious education, significantly impacting the local communities of the Gondar area, including the Beta Israel (Ethiopian Jewish) population in surrounding villages. === 3. Modern Military & Transport Hub (20th Century to Present) === * '''Italian Occupation (1936–1941):''' During the Second Italo-Ethiopian War, Italian forces heavily fortified Azezo due to its strategic position along the main southern approach to Gondar. * '''Aviation & Logistics:''' The airfield constructed during this period eventually developed into what is now '''Gondar Airport''' (Atse Tewodros Airport) in Azezo, transforming the area into the primary air transit hub for the entire central Gondar zone. 9kfm1wixxnn0pjxyno0oqpaeab39vp1