অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4870 614650 590014 2026-06-27T05:58:53Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 614650 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |bgcolour = lightgrey |name = আইদেউ সন্দিকৈ |image = Joymati.jpg | image size = 200px |caption = [[জয়মতী (১৯৩৫ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]] বোলছবিৰ এটি দৃশ্যত [[আইদেউ সন্দিকৈ]] |birth_date = ২৭ জুন, ১৯২০ |birth_place = পানী-দিহিঙীয়া গাঁও, গোলাঘাট জিলা |death_date = ১৭ ডিচেম্বৰ, ২০০২ |death_place = কমাৰগাঁও, [[গোলাঘাট]] |occupation = |years_active = |parents = নীলাম্বৰ সন্দিকৈ আৰু মালক্ষ্মী |website = }} '''আইদেউ সন্দিকৈ''' ({{lang-en|Aideu Nilambar Handique}}; জন্ম: ২৭ জুন, ১৯২০ - মৃত্যু: ১৭ ডিচেম্বৰ, ২০০২)^[1] [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]ৰ ইতিহাসৰ পাত লুটিয়ালেই যিগৰাকী মহিয়সী নাৰীৰ নাম স্বৰ্ণাক্ষৰেৰে জিলিকি উঠে, তেখেতেই হ’ল প্ৰথম গৰাকী মহিলা [[অভিনেত্ৰী]] আইদেউ সন্দিকৈ। [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত প্ৰথম অসমীয়া বোলছবি "[[জয়মতী (১৯৩৫ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]]"ত (১৯৩৫) নামভূমিকাত অভিনয় কৰি তেখেতে অসমীয়া সংস্কৃতিলৈ যি অৱদান আগবঢ়াইছিল, তাৰ তুলনা বিশ্বৰ ইতিহাসতো বিৰল। উক্ত বোলছবিত এগৰাকী সহ-অভিনেতাক 'বঙহৰদেউ' (স্বামী) বুলি সম্বোধন কৰা বাবে তেখেত চিৰজীৱন আবিয়ৈ হৈ থাকিবলগীয়া হয়। ==জন্ম আৰু শৈশৱ== আইদেউ সন্দিকৈৰ জন্ম হৈছিল ১৯২০চনৰ ২৭ জুনত [[গোলাঘাট]] জিলাৰ মহুৰা মৌজাৰ পানীদিহিঙীয়া গাঁৱত। তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম আছিল নীলাম্বৰ সন্দিকৈ আৰু মাকৰ নাম মা-লক্ষী সন্দিকৈ। এখন সাধাৰণ আৰু অতিকৈ ৰক্ষণশীল গাঁৱলীয়া সমাজত জন্মগ্ৰহণ কৰা আইদেউ সন্দিকৈয়ে আনুষ্ঠানিক শিক্ষা লাভ কৰাৰ পৰা বঞ্চিত হৈছিল। সৰুৰে পৰাই তেখেত ঘৰুৱা কাম-কাজ আৰু শিপিনী হিচাপে পাকৈত আছিল। তেওঁৰ তিনিজন ভায়েক আছিল। ডিম্ব গোহাঁই আছিল ছোৱালীজনীৰ সম্বন্ধীয়া ককায়েক। ডিম্ব গোহাঁয়ে আইদেউ সন্দিকৈক পানীত চলাচল কৰা জাহাজ দেখুৱাম বুলি মনে মনে ঘৰৰ পৰা লৈ আহিছিল। কিন্তু জাহাজত উঠাৰ পিছত যেতিয়া জাহাজখন চলিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল তেতিয়া আইদেউ সন্দিকৈয়ে কান্দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এইদৰে এটা সময়ত তেওঁ গৈ ভোলাগুৰি চাহ বাগিচা পাইছিল আৰু তাত দেউতাকৰ অনুমতি লৈ ‘জয়মতী’ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ==জয়মতী== {{details|জয়মতী (১৯৩৫ চলচ্চিত্ৰ)}} ১৯৩৩ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই জয়মতী বোলছবিৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্য আৰম্ভ কৰে। তেখেতে বোলছবিত সহ-অভিনয়ৰ যোগেদি নাৰী চৰিত্ৰ ৰূপায়ণৰ কথা ভাবিছিল। নাম-ভূমিকাৰ বাবে তেখেতে বাতৰি-কাকতত বিজ্ঞাপনো দিছিল। কিন্তু সেই বিজ্ঞাপনৰ কোনো ফল নধৰিলে। তাৰ মাজতে আইদেউ সন্দিকৈৰ সম্বন্ধীয় এজনে যিয়ে জ্যোতিপ্ৰসাদক চিনি পাইছিল, আইদেউৰ আলোক ছবি জ্যোতিপ্ৰসাদক দেখুৱাইছিল। জ্যোতিপ্ৰসাদে সেই ছবি চাই আইদেউক জয়মতীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত হ'ব বুলি ধাৰণা কৰে। সেই সম্বন্ধীয় ব্যক্তিজনে জাহাজ দেখুওৱাৰে চলেৰে আইদেউক [[ভোলাগুৰি চাহ-বাগিচা]]ত অস্থায়ী ভাৱে নিৰ্মিত [[জ্যোতি চিত্ৰবন]]লৈ লৈ আনে। তাতেই জ্যোতিপ্ৰসাদে জয়মতী চৰিত্ৰৰ বাবে আইদেউকে নিৰ্বাচন কৰে।<ref name="pandya">[http://www.guardian.co.uk/news/2003/feb/15/guardianobituaries.film Aideu Handiqu, by Haresh Pandya,] The Guardian, প্ৰকাশ: ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০০৩, আহৰণ: ৩১ আগষ্ট, ২০১১</ref> প্ৰথমে আইদেউ সন্দিকৈয়ে বোলছবিত অভিনয় কৰিবলৈ মান্তি হোৱা নাছিল যদিও, পাছলৈ দেউতাকৰ সন্মতি ক্ৰমে ছবিত অভিনয় কৰে। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই তেখেতক অভিনয়ৰ কলা-কৌশল শিকাই লৈছিল। জয়মতীৰ অভিনয় কালত আইদেউ প্ৰায় ষোল্ল বছৰীয়া আছিল।<ref name="sabita">{{Cite web |title=The First Lady of Assamese Cinema, by Sabita Goswami, আহৰণ কৰা তাৰিখ ৩১ আগষ্ট, ২০১১ |url=http://www.bipuljyoti.in/cinema/aideuhandique.html |access-date=2011-08-31 |archivedate=2013-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130416032426/http://www.bipuljyoti.in/cinema/aideuhandique.html |deadurl=yes }}</ref> =='জয়মতী'ৰ পাছত== 'জয়মতী' বোলছবিখন মুক্তি দিয়া হয়, ১৯৩৫ চনত।<ref name=pandya></ref> ব্যৱসায়িক ভাৱে ছবিখন সফল হোৱা নাছিল। বোলছবিখন নিৰ্মাণ হোৱাৰ পাছত আইদেউ সন্দিকৈ আকৌ পানীদিহিঙীয়া গাঁৱলৈ উভতি যায়। কিন্তু তেখেতক আৰু পৰিয়ালক সমাজে এঘৰীয়া কৰে। বোলছবিত অভিনয় কৰাটোক সেই সময়ত এটা লাজ লগা কথা বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। এমাহে ঘৰৰপৰা বাহিৰত বিভিন্ন মানুহৰ লগত একেটা 'কেম্প'তে থকাটোকো পাপ কাম বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। তদুপৰি জয়মতী-ৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰোঁতে জয়মতীৰ স্বামী [[গদাপানি]]ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা [[ফুনু বৰুৱা]]ক 'বঙহৰদেউ', অৰ্থাৎ 'মৰমৰ স্বামী' বুলি সম্বোধন কৰাটোও এটা দোষৰ কথা বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name=sabita></ref><ref name="aideu">{{cite web| url=http://www.assaminfo.com/famous-people/33/aideu-handique.htm |title=Aideu Handique |publisher=Assam info.com |accessdate=2012-11-25}}</ref>। পৰিয়ালটোৱে ৰাজহুৱাকৈ ক্ষমা খোজাৰ পাছতো গাঁৱৰ ৰাইজে পৰিয়ালটোক এঘৰীয়া কৰাৰপৰা নিস্কৃতি দিয়াৰ পাছত, আইদেউ সন্দিকৈক পৰিয়ালে মূল ঘৰৰ বাহিৰত বেলেগ ঘৰ সাজি দিছিল। তেখেতৰ খোৱা-পানীৰ পুখুৰী বেলেগ আছিল আৰু আন কোনেও সেই পুখুৰীৰ পানী নাখাইছিল। তেখেতক বিয়া কৰাবলৈও কোনো আগবাঢ়ি অহা নাছিল।<ref name=pandya></ref> সমাজে এলাগী কৰা আইদেউ সন্দিকৈৰ পাছৰ খবৰ জ্যোতিপ্ৰসাদে ৰখা নাছিল। 'জয়মতী' বোলছবিখন মুক্তি দিওঁতেও তেখেতৰ খবৰ লোৱা হোৱা নাছিল। আইদেউ সন্দিকৈয়ে ১৯৮৫ চনতহে নিজৰ অভিনীত 'জয়মতী'ৰ অংশ দেখিবলৈ পায়<ref name=pandya></ref>। অসম চৰকাৰে আয়োজন কৰা অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ পঞ্চাছ বছৰীয়া জয়ন্তীৰ সময়ত তেখেতে '[[জয়মতী]]'ৰ ৰৈ যোৱা কেইটামান ৰীল দেখিবলৈ পাইছিল। সেই সময়তে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেখেতক মাহে ১০০০ টকাকৈ এটা পেন্সন দিয়াৰ ব্যৱস্থাও কৰি দিয়ে।<ref name=sabita/><ref name="aideu"/>। ১৯৯১ চনত তেখেতৰ গাঁৱত আইদেউৰ সন্দিকৈ মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয় নামেৰে এখন বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়। ==জীৱনৰ শেষ সময়== আইদেউ সন্দিকৈয়ে জীৱনৰ শেষৰ সময়খিনি ভতিজাকহঁতৰ লগত [[গোলাঘাট]]ৰ কমাৰগাঁৱত কটায়। "The East Indian Motion Picture Association"-এ লৰচৰ কৰিব নোৱাৰা আইদেউক এখনি হুইল চকী প্ৰদান কৰে। অসম চৰকাৰে তেখেতৰ মাহিলী পেন্সন ১৫০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰে। তেখেতৰ নাম [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰ বাবেও মনোনীত কৰা হয়, কিন্তু মাত্ৰ এখন ছবিত অভিনয় কৰাৰ অজুহাতত সেই বঁটা প্ৰদান কৰা নহ'ল।<ref>{{Cite web |title=Recognition too late, by Sangeeta Borooah Pisharoty, Hindu প্ৰকাশ: ২৫ মাৰ্চ, ২০০৭, আহৰণ: ৩১ আগষ্ট, ২০১১ |url=http://www.hindu.com/mag/2007/03/25/stories/2007032500150500.htm |access-date=2011-08-31 |archivedate=2008-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081006110613/http://www.hindu.com/mag/2007/03/25/stories/2007032500150500.htm |deadurl=yes }}</ref> ২০০২ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত আইদেউ সন্দিকৈয়ে মৃত্যুবৰণ কৰে। ==আইদেউ সন্দিকৈৰ জীৱন ভিত্তিক অন্যান্য কৰ্ম== {{মূল|আইদেউ (২০০৭ চলচ্চিত্ৰ)}} *'[[আইদেউ (২০০৭ চলচ্চিত্ৰ)|আইদেউ]]' ("Aideu - Behind the Screen") ২০০৭ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত আইদেউ সন্দিকৈৰ জীৱনী-ভিত্তিক এখন কাহিনী চিত্ৰ। চিত্ৰনাট্য আৰু পৰিচালনা [[অৰূপ মান্না]]ৰ। নামভূমিকাত অভিনয় কৰে চন্দনা শৰ্মাই। [[অসম চলচ্চিত্ৰ উৎসৱ]], ২০০৭ চনত এই ছবিখন শ্ৰেষ্ঠ ছবি, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক আৰু শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিনেতাৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref>[http://www.telegraphindia.com/1090109/jsp/northeast/story_10361385.jsp ''Remembering Aideu - The first Northeast film fest celebrates the best in regional cinema, by CHANDAN SARMAH,'' Telegraph India, প্ৰকাশ: ৯ জানুৱাৰী, ২০০৯; আহৰণ:৩১ আগষ্ট, ২০১১]</ref> *২০১৩ চনৰ ২০ আগষ্ট তাৰিখে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ প্ৰথমটো ভ্ৰাম্যমাণ ছবি ঘৰ '''আইদেউ টকীজ''' আইদেউ সন্দিকৈৰ স্মৃতিত জন্ম লাভ কৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|30em}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 6ivxl7exvf4kna9f7jr965hd606tkx8 4 5490 614652 614491 2026-06-27T07:22:32Z Amrit Sufi 42310 /* WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions */ নতুন অনুচ্ছেদ 614652 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|(বিবিধ)|alpha=yes|start=25|এই '''বিবিধ''' শিতান/বিভাগত ৰাইজৰ চ'ৰাৰ অন্য শিতানত খাপ নোখোৱা আলোচনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। সাধাৰণ জ্ঞানৰ প্ৰশ্নৰ বাবে [[WP:RD|reference desk]] ব্যৱহাৰ কৰক। |WP:VPM}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> [[Category:ৱিকিপিডিয়াৰ জাননী ফলকসমূহ|{{PAGENAME}}]] [[Category:আকস্মিক ভাষা সংযোগৰ বাবে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে পৰীক্ষা কৰা পৃষ্ঠাসমূহ]] </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৫-ডিচেম্বৰ ২০১৫)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৬-ডিচেম্বৰ ২০১৬)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৭-ডিচেম্বৰ ২০১৭)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০১৮-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০১৯)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২০-ডিচেম্বৰ ২০২০)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২১-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/11|সংৰক্ষণ ১১ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/12|সংৰক্ষণ ১২ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/13|সংৰক্ষণ ১৩ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/14|সংৰক্ষণ ১৪ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:20, 18 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি == সকলোলৈকে নমস্কাৰ, ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে ইতিমধ্যে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি হৈছে। এইবাৰ এই সন্মিলনখন ২০২৬ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈ ভাৰতৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়াই সমগ্ৰ ভাৰতৰ লগতে, দক্ষিণ এছিয়া আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰো ৱিকিমিডিয়ান, আয়োজক, আৰু অৱদানকাৰীসকলক একত্ৰিত কৰে। ই হৈছে সংযোগ স্থাপন, শিক্ষণ, অভিজ্ঞতাৰ ভাগ-বতৰা, আৰু মুক্ত জ্ঞান আন্দোলনক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ এক ক্ষেত্ৰ। যদি আপুনি ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পৰ সক্ৰিয় অৱদানকাৰী বা সম্প্ৰদায়ৰ কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত, তেন্তে আপোনাক এই বৃত্তিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে। বিতং তথ্যসমূহ *[[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ইয়াত]]* পাব। 🙂 আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ: ১৫ এপ্ৰিল ২০২৬ ১১:৫৯ p.m. IST আবেদনৰ লিংক: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform লিংক] অধিক তথ্য: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|লিংক]] এই ঘোষণাটো আপোনালোকৰ ৱিকি পৰিয়ালৰ আন আন লোকলৈয়ো নিঃসংকোচে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ সাদৰেৰে অনুৰোধ জনালোঁ। ধন্যবাদ। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ আয়োজক দল -[[সদস্য:Gnoeee|Gnoeee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gnoeee|বাৰ্তা]]) 20:49, 28 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:12, 3 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:41, 5 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 00:57, 26 April 2026 (ইউ.টি.চি.) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 16:57, 28 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias/2&oldid=30471358 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:02, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|আলোচনা]])</bdi> 17:11, 23 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions == প্ৰিয় সমাজৰ সদস্যবৃন্দ, WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions এতিয়া মুকলি হৈছে বুলি আমি আনন্দেৰে জনাইছোঁ। WikiConference India 2026 ২০২৬ চনৰ ৪–৬ ছেপ্টেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। এই সন্মিলনে ভাৰত আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ৱিকিমিডিয়ান, সমাজ নেতা, ডেভেলপাৰ, গৱেষক আৰু মুক্ত জ্ঞানৰ অনুৰাগীসকলক একত্ৰিত কৰি সংযোগ স্থাপন, সহযোগিতা আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়ৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব। WCI 2026-ৰ মূল বিষয় হৈছে '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”'''। AI-ৰ উত্থান আৰু জ্ঞান সৃষ্টিৰ নতুন মডেলসমূহকে ধৰি ৱিকিমিডিয়া আন্দোলনে দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অগ্ৰসর হৈ থকাৰ সময়ত, এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজ নেতৃত্ব, জ্ঞানৰ সমতা, আঞ্চলিক ভাষা, মুক্ত জ্ঞান আৰু ভাৰত তথা দক্ষিণ এছিয়াত ৱিকিমিডিয়াৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰাৰ বাবে এক স্থান সৃষ্টি কৰা। <nowiki>== Self-Funded Registration ==</nowiki> Self-Funded Registration আবেদন এতিয়া Pretix-ত মুকলি হৈছে। '''Registration Form:''' <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> '''Details and Eligibility:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> <nowiki>== Call for Submissions ==</nowiki> Call for Submissions এতিয়া Eventyay-ত মুকলি হৈছে। আমি Workshop, Discussion, Panel, Interactive Session, Lightning Talk আৰু Poster Presentation-ৰ বাবে প্ৰস্তাৱ আহ্বান জনাইছোঁ। আপুনি অভিজ্ঞ অৱদানকাৰী হওক বা নতুন সমাজ সদস্য হওক, আপোনাৰ ধাৰণা, অভিজ্ঞতা আৰু শিক্ষণসমূহে সন্মিলনৰ কাৰ্যসূচী গঢ় দিয়াত আৰু আন্দোলনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাসমূহত অৰিহণা যোগোৱাত সহায় কৰিব পাৰে। '''Details and Guidelines:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> '''Submission Deadline: July 15th, 2026''' WikiConference India 2026 সম্পৰ্কীয় সম্পূৰ্ণ তথ্য, যাৰ ভিতৰত অংশগ্ৰহণৰ তথ্য, সময়সীমা, সন্মিলনৰ আপডেট আৰু Submission Guidelines অন্তৰ্ভুক্ত আছে, চাবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি আনুষ্ঠানিক ঘোষণাটো পঢ়ক। '''Detailed Announcement:''' <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> আমি সমাজৰ সদস্যসকলক নিবন্ধন কৰিবলৈ, প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিবলৈ আৰু এই ঘোষণাটো নিজৰ নেটৱৰ্কসমূহত ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ। শুভেচ্ছান্তে, WikiConference India 2026 Organizing Team [[সদস্য:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Amrit Sufi|বাৰ্তা]]) 07:22, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 8g6p0blr4kam27hywte2bhjo9n2mhse 614655 614652 2026-06-27T07:29:27Z Amrit Sufi 42310 /* WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions */ 614655 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|(বিবিধ)|alpha=yes|start=25|এই '''বিবিধ''' শিতান/বিভাগত ৰাইজৰ চ'ৰাৰ অন্য শিতানত খাপ নোখোৱা আলোচনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। সাধাৰণ জ্ঞানৰ প্ৰশ্নৰ বাবে [[WP:RD|reference desk]] ব্যৱহাৰ কৰক। |WP:VPM}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> [[Category:ৱিকিপিডিয়াৰ জাননী ফলকসমূহ|{{PAGENAME}}]] [[Category:আকস্মিক ভাষা সংযোগৰ বাবে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে পৰীক্ষা কৰা পৃষ্ঠাসমূহ]] </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৫-ডিচেম্বৰ ২০১৫)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৬-ডিচেম্বৰ ২০১৬)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৭-ডিচেম্বৰ ২০১৭)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০১৮-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০১৯)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২০-ডিচেম্বৰ ২০২০)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২১-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/11|সংৰক্ষণ ১১ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/12|সংৰক্ষণ ১২ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/13|সংৰক্ষণ ১৩ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/14|সংৰক্ষণ ১৪ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:20, 18 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি == সকলোলৈকে নমস্কাৰ, ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে ইতিমধ্যে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি হৈছে। এইবাৰ এই সন্মিলনখন ২০২৬ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈ ভাৰতৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়াই সমগ্ৰ ভাৰতৰ লগতে, দক্ষিণ এছিয়া আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰো ৱিকিমিডিয়ান, আয়োজক, আৰু অৱদানকাৰীসকলক একত্ৰিত কৰে। ই হৈছে সংযোগ স্থাপন, শিক্ষণ, অভিজ্ঞতাৰ ভাগ-বতৰা, আৰু মুক্ত জ্ঞান আন্দোলনক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ এক ক্ষেত্ৰ। যদি আপুনি ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পৰ সক্ৰিয় অৱদানকাৰী বা সম্প্ৰদায়ৰ কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত, তেন্তে আপোনাক এই বৃত্তিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে। বিতং তথ্যসমূহ *[[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ইয়াত]]* পাব। 🙂 আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ: ১৫ এপ্ৰিল ২০২৬ ১১:৫৯ p.m. IST আবেদনৰ লিংক: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform লিংক] অধিক তথ্য: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|লিংক]] এই ঘোষণাটো আপোনালোকৰ ৱিকি পৰিয়ালৰ আন আন লোকলৈয়ো নিঃসংকোচে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ সাদৰেৰে অনুৰোধ জনালোঁ। ধন্যবাদ। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ আয়োজক দল -[[সদস্য:Gnoeee|Gnoeee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gnoeee|বাৰ্তা]]) 20:49, 28 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:12, 3 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:41, 5 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 00:57, 26 April 2026 (ইউ.টি.চি.) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 16:57, 28 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias/2&oldid=30471358 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:02, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|আলোচনা]])</bdi> 17:11, 23 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions == প্ৰিয় সমাজৰ সদস্যবৃন্দ, WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions এতিয়া মুকলি হৈছে বুলি আমি আনন্দেৰে জনাইছোঁ। WikiConference India 2026 ২০২৬ চনৰ ৪–৬ ছেপ্টেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। এই সন্মিলনে ভাৰত আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ৱিকিমিডিয়ান, সমাজ নেতা, ডেভেলপাৰ, গৱেষক আৰু মুক্ত জ্ঞানৰ অনুৰাগীসকলক একত্ৰিত কৰি সংযোগ স্থাপন, সহযোগিতা আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়ৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব। WCI 2026-ৰ মূল বিষয় হৈছে '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”'''। AI-ৰ উত্থান আৰু জ্ঞান সৃষ্টিৰ নতুন মডেলসমূহকে ধৰি ৱিকিমিডিয়া আন্দোলনে দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অগ্ৰসর হৈ থকাৰ সময়ত, এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজ নেতৃত্ব, জ্ঞানৰ সমতা, আঞ্চলিক ভাষা, মুক্ত জ্ঞান আৰু ভাৰত তথা দক্ষিণ এছিয়াত ৱিকিমিডিয়াৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰাৰ বাবে এক স্থান সৃষ্টি কৰা। <nowiki>== Self-Funded Registration ==</nowiki> Self-Funded Registration আবেদন এতিয়া Pretix-ত মুকলি হৈছে। '''Registration Form:''' <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> '''Details and Eligibility:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> <nowiki>== Call for Submissions ==</nowiki> Call for Submissions এতিয়া Eventyay-ত মুকলি হৈছে। আমি Workshop, Discussion, Panel, Interactive Session, Lightning Talk আৰু Poster Presentation-ৰ বাবে প্ৰস্তাৱ আহ্বান জনাইছোঁ। আপুনি অভিজ্ঞ অৱদানকাৰী হওক বা নতুন সমাজ সদস্য হওক, আপোনাৰ ধাৰণা, অভিজ্ঞতা আৰু শিক্ষণসমূহে সন্মিলনৰ কাৰ্যসূচী গঢ় দিয়াত আৰু আন্দোলনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাসমূহত অৰিহণা যোগোৱাত সহায় কৰিব পাৰে। '''Details and Guidelines:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> '''Submission Deadline: July 15th, 2026''' WikiConference India 2026 সম্পৰ্কীয় সম্পূৰ্ণ তথ্য, যাৰ ভিতৰত অংশগ্ৰহণৰ তথ্য, সময়সীমা, সন্মিলনৰ আপডেট আৰু Submission Guidelines অন্তৰ্ভুক্ত আছে, চাবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি আনুষ্ঠানিক ঘোষণাটো পঢ়ক। '''Detailed Announcement:''' <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> আমি সমাজৰ সদস্যসকলক নিবন্ধন কৰিবলৈ, প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিবলৈ আৰু এই ঘোষণাটো নিজৰ নেটৱৰ্কসমূহত ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ। শুভেচ্ছান্তে, WikiConference India 2026 Organizing Team [[সদস্য:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Amrit Sufi|বাৰ্তা]]) 07:22, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.) [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ tk5e6r1lb51w18aeze2wud28hmt7ihm 614656 614655 2026-06-27T07:30:07Z Amrit Sufi 42310 /* WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions */ 614656 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|(বিবিধ)|alpha=yes|start=25|এই '''বিবিধ''' শিতান/বিভাগত ৰাইজৰ চ'ৰাৰ অন্য শিতানত খাপ নোখোৱা আলোচনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। সাধাৰণ জ্ঞানৰ প্ৰশ্নৰ বাবে [[WP:RD|reference desk]] ব্যৱহাৰ কৰক। |WP:VPM}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> [[Category:ৱিকিপিডিয়াৰ জাননী ফলকসমূহ|{{PAGENAME}}]] [[Category:আকস্মিক ভাষা সংযোগৰ বাবে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে পৰীক্ষা কৰা পৃষ্ঠাসমূহ]] </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৫-ডিচেম্বৰ ২০১৫)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৬-ডিচেম্বৰ ২০১৬)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৭-ডিচেম্বৰ ২০১৭)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০১৮-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০১৯)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২০-ডিচেম্বৰ ২০২০)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২১-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/11|সংৰক্ষণ ১১ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/12|সংৰক্ষণ ১২ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/13|সংৰক্ষণ ১৩ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br/> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (বিবিধ)/Archive/14|সংৰক্ষণ ১৪ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:20, 18 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:01, 19 January 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি == সকলোলৈকে নমস্কাৰ, ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে ইতিমধ্যে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি হৈছে। এইবাৰ এই সন্মিলনখন ২০২৬ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈ ভাৰতৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়াই সমগ্ৰ ভাৰতৰ লগতে, দক্ষিণ এছিয়া আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰো ৱিকিমিডিয়ান, আয়োজক, আৰু অৱদানকাৰীসকলক একত্ৰিত কৰে। ই হৈছে সংযোগ স্থাপন, শিক্ষণ, অভিজ্ঞতাৰ ভাগ-বতৰা, আৰু মুক্ত জ্ঞান আন্দোলনক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ এক ক্ষেত্ৰ। যদি আপুনি ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পৰ সক্ৰিয় অৱদানকাৰী বা সম্প্ৰদায়ৰ কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত, তেন্তে আপোনাক এই বৃত্তিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে। বিতং তথ্যসমূহ *[[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ইয়াত]]* পাব। 🙂 আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ: ১৫ এপ্ৰিল ২০২৬ ১১:৫৯ p.m. IST আবেদনৰ লিংক: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform লিংক] অধিক তথ্য: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|লিংক]] এই ঘোষণাটো আপোনালোকৰ ৱিকি পৰিয়ালৰ আন আন লোকলৈয়ো নিঃসংকোচে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ সাদৰেৰে অনুৰোধ জনালোঁ। ধন্যবাদ। ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ আয়োজক দল -[[সদস্য:Gnoeee|Gnoeee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gnoeee|বাৰ্তা]]) 20:49, 28 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 17:12, 3 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 18:41, 5 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 00:57, 26 April 2026 (ইউ.টি.চি.) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 16:57, 28 April 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias/2&oldid=30471358 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 13:02, 17 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 May 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|আলোচনা]])</bdi> 17:11, 23 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:28, 25 June 2026 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions == প্ৰিয় সমাজৰ সদস্যবৃন্দ, WikiConference India 2026-ৰ বাবে Self-Funded Registration আৰু Call for Submissions এতিয়া মুকলি হৈছে বুলি আমি আনন্দেৰে জনাইছোঁ। WikiConference India 2026 ২০২৬ চনৰ ৪–৬ ছেপ্টেম্বৰত কেৰালাৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব। এই সন্মিলনে ভাৰত আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ৱিকিমিডিয়ান, সমাজ নেতা, ডেভেলপাৰ, গৱেষক আৰু মুক্ত জ্ঞানৰ অনুৰাগীসকলক একত্ৰিত কৰি সংযোগ স্থাপন, সহযোগিতা আৰু অভিজ্ঞতা বিনিময়ৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব। WCI 2026-ৰ মূল বিষয় হৈছে '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”'''। AI-ৰ উত্থান আৰু জ্ঞান সৃষ্টিৰ নতুন মডেলসমূহকে ধৰি ৱিকিমিডিয়া আন্দোলনে দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অগ্ৰসর হৈ থকাৰ সময়ত, এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজ নেতৃত্ব, জ্ঞানৰ সমতা, আঞ্চলিক ভাষা, মুক্ত জ্ঞান আৰু ভাৰত তথা দক্ষিণ এছিয়াত ৱিকিমিডিয়াৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰাৰ বাবে এক স্থান সৃষ্টি কৰা। <nowiki>== Self-Funded Registration ==</nowiki> Self-Funded Registration আবেদন এতিয়া Pretix-ত মুকলি হৈছে। '''Registration Form:''' <nowiki>https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/</nowiki> '''Details and Eligibility:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration</nowiki> <nowiki>== Call for Submissions ==</nowiki> Call for Submissions এতিয়া Eventyay-ত মুকলি হৈছে। আমি Workshop, Discussion, Panel, Interactive Session, Lightning Talk আৰু Poster Presentation-ৰ বাবে প্ৰস্তাৱ আহ্বান জনাইছোঁ। আপুনি অভিজ্ঞ অৱদানকাৰী হওক বা নতুন সমাজ সদস্য হওক, আপোনাৰ ধাৰণা, অভিজ্ঞতা আৰু শিক্ষণসমূহে সন্মিলনৰ কাৰ্যসূচী গঢ় দিয়াত আৰু আন্দোলনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচনাসমূহত অৰিহণা যোগোৱাত সহায় কৰিব পাৰে। '''Details and Guidelines:''' <nowiki>https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions</nowiki> '''Submission Deadline: July 15th, 2026''' WikiConference India 2026 সম্পৰ্কীয় সম্পূৰ্ণ তথ্য, যাৰ ভিতৰত অংশগ্ৰহণৰ তথ্য, সময়সীমা, সন্মিলনৰ আপডেট আৰু Submission Guidelines অন্তৰ্ভুক্ত আছে, চাবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি আনুষ্ঠানিক ঘোষণাটো পঢ়ক। '''Detailed Announcement:''' <nowiki>https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/</nowiki> আমি সমাজৰ সদস্যসকলক নিবন্ধন কৰিবলৈ, প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিবলৈ আৰু এই ঘোষণাটো নিজৰ নেটৱৰ্কসমূহত ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ। শুভেচ্ছান্তে, WikiConference India 2026 Organizing Team [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ [[সদস্য:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Amrit Sufi|বাৰ্তা]]) 07:22, 27 June 2026 (ইউ.টি.চি.) s43czg6l2xvcru4xzw5kla0qjoz4mje 0 7391 614614 584514 2026-06-26T17:05:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰতৰ ইতিহাস]] using [[WP:HC|HotCat]] 614614 wikitext text/x-wiki {{colonial India}} '''ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন''' বুলিলে দক্ষিণ এছিয়াৰ একাংশত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]] আৰু পাচৰচোৱাত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ শাসনৰ প্ৰতিবাদ কৰি তেওঁলোকক শাসনভাৰ এৰি গুচি যাবলৈ দাবীৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তৎকালীন ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰোধিতাত উদ্ভুত বিভিন্ন ৰাজনৈতীক সংৰচন, দৰ্শন আৰু আন্দোলনকে বুজা যায়। ১৯ শতিকাৰ প্ৰথম চতু্ৰ্থাশত বেহা বেপাৰৰ কাৰণে অহা [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে পাচলৈ সমগ্ৰ ভাৰত অধিকাৰ কৰে। পাচলৈ ভাৰতৰ শাসনৰ দায়িত্ব [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ৰাজে]] গ্ৰহণ কৰে। ==প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ== {{See also|World War I#The role of India|label 1=The role of India in World War I}} প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ দ্বিতীয় ভাগত ভাৰতৰ ভাইচৰয় ফ্ৰেডেৰিক থেছীগাৰে দিল্লীত অনুষ্ঠিত যুদ্ধৰ এক বৈঠকলৈ গান্ধীক নিমন্ত্ৰণ কৰে<ref> [[s:Chronology of Mahatma Gandhi's life/India 1918|Chronology of Mahatma Gandhi's Life:India 1918]] in WikiSource based on the [[s:The Collected Works of Mahatma Gandhi|Collected Works of Mahatma Gandhi]]. Based on public domain volumes.</ref> যুদ্ধৰ প্ৰতি গান্ধীৰ সমৰ্থন আদায় আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সম্বন্ধে আলোচনা কৰিবলৈ।<ref name="Recruiting">Gandhi,(1940). [http://wikilivres.ca/wiki/The_Story_of_My_Experiments_with_Truth/Part_V/Recruiting_Campaign Chapter "Recruiting Campaign"].</ref> এই যুদ্ধত গান্ধীয়ে ভাৰতীয় সকলক নিয়োজন কৰাত সন্মতি আগবঢ়ায়। গান্ধীয়ে ১৯০৬ চনত জুলু সকলৰ লগত যুদ্ধ আৰু প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে (১৯১৪) যুদ্ধত সৈনিকৰ পৰিৱৰ্তে সেৱা বিভাগত যোগ দিয়াৰহে পোষকতা কৰিছিল। ১৯১৮ চনৰ আলোচনাত গান্ধীয়ে সৈনিক হিচাপে ভাৰতীয় লোকক যোগ দিয়াৰ কথাটোত মান্তি হৈছিল।<ref name="wikilivres.ca">Desai, (1930).</ref> ১৯১৮ চনৰ জুন মাহত প্ৰকাশিত 'যুদ্ধত যোগদানৰ বাবে আবেদন' শীৰ্ষক এক প্ৰচাৰপুস্তিকাত গান্ধীয়ে লিখিছিল, "এনে এটা অৱস্থা পাবলৈ আমি নিজকে প্ৰতিৰক্ষা দিয়াৰ ক্ষমতা লাভ কৰিব লাগিব। এই ক্ষমতাৰ বাবে অস্ত্ৰ তুলি লোৱাৰ আৰু ব্যৱহাৰ কৰাৰ সামৰ্থ প্ৰয়োজনীয়... অস্ত্ৰ ব্যৱহাৰৰ পূৰ্ণ সামৰ্থ্য পাবলৈ সৈনিক হিচাপে যোগদান কৰাৰ গত্যন্তৰ নাই। " ("To bring about such a state of things we should have the ability to defend ourselves, that is, the ability to bear arms and to use them...If we want to learn the use of arms with the greatest possible despatch, it is our duty to enlist ourselves in the army.")<ref name="CollectedWorks17b">Gandhi, (1965) Collected Works, [http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF Vol 17.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015235028/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF |date=2009-10-15 }} Chapter "67. Appeal for enlistment", Nadiad, 22 June 1918</ref> অৱশ্যে ভাইচৰয়ৰ ব্যক্তিগত সচিবলৈ লিখা এক পত্ৰত অৱশ্যে গান্ধীয়ে নিশ্চিত কৰি দিছিল যে "ব্যক্তিগত পৰ্যায়ত তেওঁ বন্ধু বা শত্ৰু কাকোৱেই হত্যা বা আঘাত কৰিব নোৱাৰে। " ("personally will not kill or injure anybody, friend or foe.")<ref name="CollectedWorks17c">Gandhi, (1965) Collected Works, [http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF Vol 17.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015235028/http://www.gandhiserve.org/cwmg/VOL017.PDF |date=2009-10-15 }} "Chapter 8. Letter to J. L. Maffey", Nadiad, 30 April 1918.</ref> যুদ্ধত যোগদানৰ বাবে গান্ধীয়ে জনোৱা সঁহাৰি দেখি তেখেতৰ অহিংস নীতিৰ প্ৰতি কিছু প্ৰশ্ন উঠিছিল। গান্ধীৰ বন্ধু 'চাৰ্লছ এণ্ড্ৰুজ'-এ লিখিছে, "ব্যক্তিগত ভাৱে গান্ধীৰ এই সিদ্ধান্ত আৰু সাধাৰণভাৱে তেখেতৰ নীতিৰ মাজৰ বিৰোধিতা মই কেতিয়াও মানি ল'ব নোৱাৰিলোঁ। এই একেটা কথাকে মই তেখেতৰ লগত মান্তি হ'ব পৰা নাই। " ("Personally I have never been able to reconcile this with his own conduct in other respects, and it is one of the points where I have found myself in painful disagreement.")<ref name="Andrews2008">Andrews (1930).</ref> মহাত্মা গান্ধীৰ ব্যক্তিগত সচিব [[মহাদেৱ দেশাই|মহাদেৱ দেশায়ে]] লিখিছে, 'গান্ধীজীৰ অহিংস নীতি আৰু যুদ্ধৰ যোগদানৰ আহবান এই দুটাৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যৰ প্ৰশ্ন অকল সমসাময়িক সময়তে নহয়, আজিও আলোচিত হৈ আছে। ' ("The question of the consistency between his creed of 'Ahimsa' (non-violence) and his recruiting campaign was raised not only then but has been discussed ever since.")<ref name="wikilivres.ca"/> == গান্ধীৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন (১৯১৫-১৯৪৭) == ১৯১৫ চনত মোহনদাস গান্ধী স্থায়ী ভাৱে ভাৰতলৈ উভতি আহে। এগৰাকী আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী, সংগঠক আৰু সূত্ৰকাৰ (theorist) হিচাপে বিপুল সন্মানেৰে তেখেতক আদৰণি জনোৱা হয়। তেখেতে আহি [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ত যোগদান কৰে আৰু ভাৰতৰ সমস্যাসমূহ আৰু প্ৰচলিত ৰাজনীতিৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। সেইসময়ত কংগ্ৰেছ দলৰ নেতা [[গোপাল কৃষ্ণ গোখ্‌লে]] আদিয়ে নৰম পন্থাৰ সমৰ্থন কৰিছিল আৰু ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত থাকিয়েই ভাৰতীয়সকলৰ সমস্যাৰ সমাধান আশা কৰিছিল। গান্ধীয়ে গোখ্‌লেৰ উদাৰনীতিৰ পোষকতা কৰে আৰু ইয়াৰ ভিত্তিতে নতুন আৰু সম্পূৰ্ণ ভাৰতীয় স্বৰূপৰ আন্দোলনৰ ভেঁটি গঢ়ি তোলে।<ref name="Whiggism">Prashad, (1966).</ref> ১৯২০ চনত গান্ধী কংগ্ৰেছ দলৰ নেতা নিৰ্বাচিত হয় আৰু ১৯৩০ চনলৈ বিভিন্ন দাবীৰে স্বাধীনতা আন্দোলন আগবঢ়াই নিয়ে। এই সময়ছোৱাত গান্ধীয়ে দাবী সমৰ্থনৰ লগতে কেতিয়াবা আপোচকামী আৰু কেতিয়াবা নীৰৱতাৰ পন্থাও মানি চলিছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰী তাৰিখে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ দাবী তোলে। বিভিন্ন দাবীৰ সন্মতিৰে ভাৰতৰ কেবাখনো ৰাজ্যত ইতিমধ্যে কংগ্ৰেছে চৰকাৰ গঠনত ভাগ লৈছিল। ভাৰতীয় সকলৰ সন্মতি নোলোৱাকৈ ভাৰতৰ ভাইচৰয়ে জাৰ্মানীৰ লগত যুদ্ধ ঘোষণা (১৯৩৯) কৰাত গান্ধী আৰু অন্যান্য কংগ্ৰেছ নেতাই সমৰ্থন প্ৰত্যহাৰ কৰে। ১৯৪২ চনত গান্ধীয়ে স্বাধীনতাৰ দাবী তোলাৰ লগে লগে ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপটত সংকটৰ সূচনা হয় আৰু গান্ধী প্ৰমুখ্যে বহুতো নেতাক কাৰাবাস দিয়া হয়। আনহাতে [[মুছলীম লীগ|মুছলিম লীগে]] ইংৰাজ চৰকাৰক সহযোগিতাৰ আশ্বাস দিয়ে আৰু বিনিময়ত পৃথক মুছলিম ৰাষ্ট্ৰৰ দাবী জনায়। মহাত্মা গান্ধীয়ে এই দাবীৰ তুমূল বিৰোধিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৪৭ চনৰ আগষ্ট মাহত ভাৰতৰ ভূ-খণ্ডক দ্বিখণ্ডিত কৰি ভাৰত আৰু পাকিস্তান নামেৰে দুখন পৃথক স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰৰ গঠন হয়। দ্বিখণ্ডিত এই ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি গান্ধীৰ সন্মতি নাছিল।<ref>{{cite book|author=Claude Markovits|title=A History of Modern India, 1480-1950|url=http://books.google.com/books?id=uzOmy2y0Zh4C|year=2004|publisher=Anthem Press|pages=367–86}}</ref> ===চম্পাৰন আৰু খেড়া=== {{মূল|চম্পাৰন আৰু খেড়াৰ সত্যাগ্ৰহ}} [[File:Gandhi Kheda 1918.jpg|upright|thumb|চম্পাৰন আৰু খেড়াৰ সত্যাগ্ৰহৰ সময়ত গান্ধী (চন ১৯১৮)]] ক্ৰমে [[বিহাৰ]] আৰু [[গুজৰাট]]ৰ অন্তৰ্গত চম্পাৰন আৰু খেড়াত হোৱা সত্যাগ্ৰহ আন্দোলনতে গান্ধীয়ে প্ৰথম উল্লেখনীয় সফলতা লাভ কৰিছিল। চম্পাৰনত স্থানীয় কৃষকে সেই ঠাইৰ ঘাইকৈ ইংৰাজ জমিদাৰ আৰু প্ৰশাসনৰ বিৰূদ্ধে আন্দোলন গঢ়ি তুলিছিল। কৃষকসকলক [[নীল]]ৰ খেতি কৰিবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। প্ৰথম অৱস্থাত খেতিয়কসকলে লাভৰ মুখ দেখিছিল যদিও দুটা দশকৰ পাছতো কৃষকসকলে একেটা মূল্যতে নীলৰ ফচল জামিদাৰক বিক্ৰী কৰিব লাগিছিল। চম্পাৰনৰ খেতিয়কসকলে মহাত্মা গান্ধীক এই বিষয়ে অৱগত কৰে। অহিংসাৰ ভিত্তিত গান্ধীয়ে এই আন্দোলন আগবঢ়ায় নিয়ে আৰু প্ৰশাসকৰ ফালক আগৰ অৱস্থা সলনি কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref name="Hardiman2001">Hardiman, (2001).</ref> ১৯১৮ চনত গুজৰাটৰ খেড়াত হোৱা বানপানীয়ে খেতিয়কসকলক জুৰুলা কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে কৰৰ বোজা কম কৰিবলৈ আবেদন কৰিছিল। গান্ধীয়ে এই আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিবলৈ 'নদিয়াদ' নামে ঠাইত বাহৰ পাতে।<ref name="Laboratory">{{cite web |url=http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm |title=Satyagraha Laboratories Of Mahatma Gandhi |author=Unattributed |year=2004 |work=[[Indian National Congress]] website |publisher=[[All India Congress Committee]] |accessdate=25 February 2012 |archivedate=6 December 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061206050856/http://www.aicc.org.in/satyagraha_laboratories_of_mahatma_gandhi.htm |deadurl=unfit }}</ref> গান্ধীয়ে আন্দোলনৰ বাবে সমৰ্থক আৰু স্বেচ্ছাসেৱক সংগঠিত কৰিছিল। [[চৰ্দাৰ বল্লভ ভাই পেটেল]] ইয়াতেই গান্ধীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল।<ref name="Gandhi Patel">Gandhi, Rajmohan (2006),[http://books.google.co.in/books?id=FauJL7LKXmkC&pg=196#v=onepage&q&f=false pp. 196–197].</ref> অসহযোগকে মুখ্য অস্ত্ৰ হিচাপে লৈ গান্ধীয়ে কৃষকসকলৰপৰা স্বাক্ষৰ সংগ্ৰহ অভিযানত নামে, য'ত খেতিয়কসকলে ভূমি কাঢ়ি লোৱাৰ ভয় দেখুৱালেই কৰ দিয়া নহ'ব বুলি স্বাক্ষৰ কৰিছিল। লগতে স্থানীয় ৰাজহ বিষয়া 'মমলতদাৰ' আৰু 'তলতদাৰ' সকলকো সামাজিক ভাৱে এঘৰীয়া কৰাৰ নীতি গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। এই আন্দোলনৰ প্ৰতি সমগ্ৰ দেশৰ নাগৰিকৰ সমৰ্থন আদায়ৰ প্ৰতিও গান্ধীয়ে লক্ষ্য ৰাখিছিল। পাঁচ মাহ জুৰি আন্দোলন চলাৰ পাছত ১৯১৮ চনৰ মে' মাহৰ শেষৰ ফালে চৰকাৰে কৰদানৰ ক্ষেত্ৰত ভালেমান সংস্কাৰ সাধন কৰে। খেড়া আন্দোলনৰ চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বৈঠকত বল্লভ ভাই পেটেলে অংশ লৈছিল। ইংৰাজ চৰকাৰে কৰ সংগ্ৰহত শিথিলতা দিয়াৰ উপৰিও সকলো বন্দীকে মুক্ত কৰি দিছিল।<ref name="Brown1974">Brown, (1974). [http://books.google.co.in/books?id=HUo4AAAAIAAJ&lpg=PP1&pg=PA94#v=onepage&q&f=false pp. 94–102]</ref> ===খিলাফত আন্দোলন=== ১৯১৯ চনত গান্ধীয়ে নিজৰ স্থিতি সৱল কৰিবলৈ ইছলাম ধৰ্মী লোকসকলৰ খিলাফত আন্দোলনত যোগ দিয়ে। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ত অট্টোমান সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত ইছলাম ধৰ্মৰ নেতা 'খালিফ' (Caliph)-ৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ আহে আৰু ইয়াৰ লগতে গোটেই পৃথিৱীৰ মুছলমান সকলে নিজৰ পৱিত্ৰ স্থানসমূহৰ নিৰাপত্তা আশা কৰি [খিলাফত আন্দোলন]] গঢ়ি তুলিছিল।<ref>Gail Minault, ''The Khilafat Movement Religious Symbolism and Political Mobilization in India'' (1982)</ref> ভাৰতত এই আন্দোলনৰ নেতৃত্ব বহন কৰিছিল 'সদৌ ভাৰত মুছলিম সমাৱৰ্তনে' (All-India Muslim Conference)। মোহনদাস গান্ধী এই সমাৱৰ্তনৰ স্থাপনৰ লগত জড়িত নাছিল<ref>{{cite journal | last1 = Kham | first1 = Aqeeluzzafar | year = 1990 | title = The All-India Muslim Conference and the Origin of the Khilafat Movement in India | url = | journal = Journal of the Pakistan Historical Society | volume = 38 | issue = 2| pages = 155–162 }}</ref> যদিও তেওঁ সোনকালেই ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য মুখপাত্ৰ ৰূপে স্বীকৃতি লাভ কৰে আৰু সমগ্ৰ দেশৰে মুছলমান লোকৰ সমৰ্থন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite journal | last1 = Roberts | first1 = W. H. | year = 1923 | title = A Review of the Gandhi Movement in India | journal = Political Science Quarterly | volume = 38 | issue = 2| pages = 227–248 | jstor=2142634}}</ref> এই সফলতাৰ বাবেই গান্ধীয়ে ভিন্ন ধৰ্ম আৰু স্থানৰ লোকৰ সমৰ্থন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ভিন্ন সংস্কৃতিৰ লোকৰ মাজত জনপ্ৰিয় হোৱা মোহনদাস গান্ধীয়েই আছিল প্ৰথম গৰাকী ভাৰতীয় নেতা। ইয়াৰ লগতে কংগ্ৰেছেও ইছলাম ধৰ্মী লোকৰ সমৰ্থন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ১৯২০ চনত মহাত্মা গান্ধী কংগ্ৰেছৰ নেতা মনোনীত হয়।<ref>{{cite book|author1=Sugata Bose|author2=Ayesha Jalal|title=Modern South Asia: History, Culture, Political Economy|url=http://books.google.com/books?id=qMJIuHL9ksAC&pg=PA112|year=2004|publisher=Psychology Press|pages=112–14}}</ref><ref>{{cite book|author=Judith Margaret Brown|title=Gandhi: Prisoner of Hope|url=http://books.google.com/books?id=boDAE8MLAJMC&pg=PA141|year=1991|publisher=Yale University Press|pages=140–47}}</ref> ১৯২২ চনলৈ খিলাফত আন্দোলনৰ অন্ত পৰে।<ref>{{cite book|author=Wilhelm von Pochhammer|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|url=http://books.google.com/books?id=mHLB4m75pisC&pg=PA437|year=2005|publisher=Allied Publishers|page=440}}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে '[[সাম্প্ৰদায়িকতা]]'ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। ভাৰতৰ ৰাজনীতিত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত সংঘাত এটা মুখ্য কাৰক আছিল। অৱশ্য ১৯২২ চনৰপৰা ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি অহা সাম্প্ৰদায়িকতা-ক ৰোধ কৰিবলৈ মোহনদাস গান্ধী সক্ষম হোৱা নাছিল। এই সময়ত কেবাখনো ঠাইত সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষই গা কৰি উঠিছিল। অকল উত্তৰ প্ৰদেশতে ৯১-টা সংঘৰ্ষ হৈছিল।<ref>{{cite book|author=Sumit Sarkar|title=Modern India: 1885-1947|url=https://www.google.com/search?tbo=p&tbm=bks&q=%22155+killed%22+intitle:modern+intitle:india+inauthor:sarkar&num=10|year=1983|publisher=Macmillan|page=233}}</ref><ref>{{cite book|author=Claude Markovits, ed.|title=A History of Modern India, 1480-1950|url=http://books.google.com/books?id=uzOmy2y0Zh4C&pg=PA372|year= 2004|publisher=Anthem Press|page=372}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কংগ্ৰেছৰ ভিতৰত থকা মুছলমান নেতাৰ সংখ্যা কমি আহিবলৈ ধৰে। ১৯২১ চনত ১১% মুছলমান নেতাৰ ভিতৰত ১৯২৩ চনত ৪%-তকৈও কম ৰৈছিল।<ref>{{cite book|author=Judith Margaret Brown|title=Modern India: the origins of an Asian democracy|url=http://books.google.com/books?id=Eq7tAAAAMAAJ|year=1994|publisher=Oxford U. Press|page=228}}</ref> ===অসহযোগ আন্দোলন=== {{Main|অসহযোগ আন্দোলন}} [[File:Gandhi spinning.jpg|left|thumb|যঁতৰত সূতা কাটি থকা মহাত্মা গান্ধী, ১৯২০ৰ শেষ ভাগত]] ১৯২০ চনত কংগ্ৰেছৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পাছত গান্ধীয়ে 'ব্ৰিটিছ ৰাজ'ৰ বিৰূদ্ধে সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰে। এই সংগ্ৰামত তেখেতে 'অস্ত্ৰ' হিচাপে লৈছিল অসহযোগ, অহিংসা আৰু শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদক। হিন্দু আৰু মুছলমান উভয় সম্প্ৰদায়তে থকা তেখেতৰ জনপ্ৰিয়তাই তেখেতৰ নেতৃত্বক ফলপ্ৰসূ কৰি তুলিছিল।<ref>Roberts, "A Review of the Gandhi Movement in India," ''Political Science Quarterly,'' (1923) p. 229</ref> এনে সময়তে ব্ৰিটিছ সেনাৰ দ্বাৰা পঞ্জাবৰ '[[জালিয়ানৱালা বাগৰ গণহত্যা|জালিয়ানৱালা বাগত হোৱা গণহত্যা]]ৰ' দেশজুৰি তীব্ৰ প্ৰতিবাদ হয়। বহু ব্ৰিটিছ বিষয়াই এই কাণ্ডক [[চিপাহী বিদ্ৰোহ|১৮৫৭]]-ৰ দৰে আন এটা বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ উত্তম পন্থা বুলি সমৰ্থন দিছিল। কিন্তু ব্ৰিটিছৰ এই কাৰ্যই ভাৰতীয় নেতাসকলক ব্ৰিটিছ ৰাজ ভাৰতৰ শত্ৰু বুলি ভাবিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। মহাত্মা গান্ধীয়ে ব্ৰিটিছ সকলৰ এই কাৰ্যৰ বিৰোধ কৰাৰ উপৰিও জালিয়ানৱালা বাগৰ ফলশ্ৰুতিত ভাৰতীয়সকলে হাতত লোৱা উগ্ৰ পন্থাৰো বিৰোধিতা কৰিছিল। গান্ধীয়ে সংঘৰ্ষত নিহত ইংৰাজ অসামৰিক লোকসকলৰ প্ৰতিও শোকবাৰ্তা প্ৰকাশ কৰিছিল। তেখেতৰ এই কাৰ্যত প্ৰথমে দলে আপত্তি কৰিছিল। কিন্তু গান্ধীয়ে এই শোকবাৰ্তাৰ সমৰ্থনত আগবঢ়োৱা বক্তৃতাৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত কংগ্ৰেছ দলে এই শোকবাণী প্ৰকাশ কৰিবলৈ মান্তি হৈছিল। বক্তৃতাত গান্ধীয়ে কৈছিল যে যিকোনো হিংসাই ক্ষতিকাৰক আৰু কোনো পৰিস্থিতিতে হিংসাক সমৰ্থন কৰা উচিত নহয়। {{sfn|Gandhi|1990|p=82}} জালিয়ানৱালা বাগ আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত হোৱা সংঘৰ্যলৈ চাই গান্ধীয়ে গান্ধীয়ে পূৰ্ণ স্বায়ত্ত্ব-শাসন আৰু সকলো চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ পূৰ্ন নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰতি মনোনিবেশ কৰে। কালক্ৰমত ইয়েই 'স্বৰাজ'ৰ দাবীত পৰিণত হয়। স্বৰাজৰ দ্বাৰা গান্ধীয়ে 'সম্পূৰ্ণ ব্যক্তিগত, আধ্যত্মিক আৰু ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা'ৰ (complete individual, spiritual, political independence) দাবী তুলিছিল।<ref name="Chakrabarty2008">{{cite book|last=Chakrabarty|first=Bidyut|title=Indian politics and society since independence: events, processes and ideology|url=http://books.google.com/books?id=QzQHZ178C24C&pg=PA154|accessdate=4 April 2012|year=2008|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-40868-4|page=154}}</ref> এই সময়তে গান্ধীয়ে নিজকে 'গোঁড়া পন্থী হিন্দু' বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯২১ চনত বৰতালৰ স্বামীনাৰায়ণ মন্দিৰত দিয়া এক ভাষণত কৈছিল হিন্দু ধৰ্মত অসহযোগিতা এক প্ৰাসংগিক ধাৰণা বুলি উল্লেখ কৰিছিল। তেখেতে কৈছিল: <blockquote>এই পৱিত্ৰ স্থানত মই কওঁ যে যদি আপুনি 'হিন্দু ধৰ্ম'ক ৰক্ষা কৰিব বিচাৰিছে, তেন্তে অসহযোগেই হৈছে আপুনি আয়ত্ত কৰিবলগীয়া প্ৰথম আৰু অন্তিম পন্থা। ' ("At this holy place, I declare, if you want to protect your 'Hindu Dharma', non-cooperation is first as well as the last lesson you must learn up.".<ref name=dh03>Hardiman, (2003). [http://books.google.co.in/books?id=UWYV5qYZ3-oC&lpg=PP1&pg=PA163#v=onepage&q&f=false p. 163]</ref></blockquote> [[File:Gandhi home.jpg|thumb|[[সবৰমতী আশ্ৰম]], [[গুজৰাট]]ত গান্ধীৰ বাসস্থান]] ১৯২১ চনত মোহনদাস গান্ধী [[ভাৰতীয় কংগ্ৰেছ দল]]ৰ কাৰ্যবাহী সম্পাদক নিযুক্ত হয় আৰু তেখেতৰ নেতৃত্বত কংগ্ৰেছৰ সংবিধান সলনি কৰি 'স্বৰাজ' দলৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। এক প্ৰতিকী মূল্যৰ বিনিময়ত দলৰ সদস্যপদ সকলোৰে বাবে মুক্ত কৰা হয়। লগতে দলৰ শৃঙ্খলা বজাই ৰখাৰ বাবে নতুন শাখা প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ উপৰিও এই দলক এই বিশেষ শ্ৰেণীৰ লোকৰ সলনি সৰ্বসাধাৰণৰ দল হিচাপে গঠিত কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হয়। [[স্বদেশী আন্দোলন]]ৰ বাবে গান্ধীয়ে অহিংস নীতিৰ পোষকতা কৰে আৰু বিদেশত নিৰ্মিত বস্তু বৰ্জনৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। বিদেশী বস্তু বৰ্জন কৰাৰ লগতে গান্ধীয়ে ব্ৰিটেইনত নিৰ্মিত কাপোৰৰ সলনি ঘৰুৱা ভাৱে নৰ্মিত '[[খাদী]]'ৰ প্ৰচলনৰ বাবে ওকালতি কৰে। ধনী-দুখীয়া নিৰ্বিশেষে সকলোকে দিনটোৰ কিছু সময় যঁতৰত সূতা কাটি 'খাদী' কাপোৰ তৈয়াৰ কৰি স্বাধীনতা আন্দোলনত ভাগ ল'বলৈ গান্ধীয়ে আহ্বান কৰিছিল। {{sfn|Gandhi|1990|p=89}} মোহনদাস গান্ধীয়ে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিব পৰা এটা সৰু যঁতৰ উদ্ভাৱন কৰিছিল।<ref name="PopularScience1931">{{cite journal|author=Unattributed|title=Gandhi Invents Spinning Wheel|journal=Popular Science|url=http://books.google.com/books?id=ESgDAAAAMBAJ&pg=PA60|accessdate=14 January 2012|date=December 1931|publisher=Bonnier Corporation|page=60}}</ref> সকলোৰে মাজত শৃঙ্খলাবোধ জগাই তোলা, অতি উচ্চাকাংখাক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু মহিলাসকলকো এই আন্দোলনৰ প্ৰতি উদ্বুদ্ধ কৰা ইয়াৰ ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল। বিদেশী ব্সতু বৰজন কৰাৰ উপৰিও গান্ধীয়ে ইংৰাজ শিক্ষানুষ্ঠান, আদালত বৰ্জন কৰাৰ বাবেও আহ্বান কৰিছিল। চৰকাৰী চাকৰী ত্যাগ কৰাৰ লগতে ব্ৰিটিছে দিয়া সন্মান আদিও ঘূৰাই দিবলৈ গান্ধীয়ে কৈছিল।<ref name="Shashi1996">Shashi, (19960. p. 9.</ref> 'অসহযোগ আন্দোলনে' জনসাধাৰণক আকৰ্ষণ কৰিছিল আৰু সফল হৈছিল। কিন্তু ১৯২২ চনত উত্তৰ প্ৰদেশৰ '[[চৌৰি চৌৰা]]'ত সংঘটিত এক হিংসাত্মক কাণ্ডৰ পাছত অসহযোগ আন্দোলন বন্ধ কৰি দিয়া হয়। গান্ধীয়ে বিশ্বাস কৰিছিল আন্দোলন লোৱা এই হিংসাত্মক মোৰে গান্ধীয়ে আৰম্ভ কৰা অহিংস কাৰ্যাৱলীক দুৰ্বল কৰি তুলিব। {{sfn|Gandhi|1990|p=105}} এনেদৰে গান্ধীয়ে তৃত্বীয় বাৰৰ বাবে হাতত লোৱা কাৰ্যসূচী বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="GreatSoulReview">Roberts, (2011).</ref> এনেতে ১৯২২ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে ৰাজদ্ৰোহৰ অপৰাধত মহাত্মা গান্ধীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু ৬ বছৰৰ বাবে কাৰদণ্ড দিয়া হয়। ১৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেখেতৰ কাৰাবাসৰ আৰম্ভ হৈছিল। কিন্তু ২ বছৰ পাছত ১৯২৪ চনত 'এপেণ্ডিচাইটিছ' অপাৰেছনৰ বাবে গান্ধীক কাৰাবাসৰপৰা ৰেহাই দিয়া হয়।<ref name="Datta2006">{{cite book|last=Datta|first=Amaresh|title=The Encyclopaedia Of Indian Literature (Volume Two) (Devraj To Jyoti)|url=http://books.google.com/books?id=zB4n3MVozbUC&pg=PA1345|accessdate=4 April 2012|date=1 January 2006|publisher=Sahitya Akademi|isbn=978-81-260-1194-0|page=1345}}</ref> মহাত্মা গান্ধী কাৰাগাৰত থকা সময়চোৱাত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ভেঁটি দুৰ্বল হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু দুটা ভাগত বিভক্ত হৈ পৰে। [[চিত্তৰঞ্জন দাস]] আৰু [[মতিলাল নেহৰু]]ৰ নেতৃত্বাধীন এটা অংশই বিধায়িনী দলত অংশ লোৱাৰ পোষকতা কৰিছিল, আনহাতে [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী]] আৰু [[চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেল]]ৰ নেতৃত্বাধীন আনটো গোটে ইয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। এই আচিলাতে কংগ্ৰেছ দল দুটা ভাগত বিভক্ত হৈ পৰে। আনহাতে অহিংস আন্দোলনৰ আৰম্ভণিতে গঢ়ি উঠা হিন্দু-মুছলমানৰ সম্প্ৰীতিৰ মাজতো ফাঁত মেলিবলৈ আৰম্ভ কৰে। মহাত্মা গান্ধীয়ে এই বিভাজন ৰোধ কৰিবলৈ ১৯২৪ চনত তিনি সপ্তাহ জোৰা অনশন কৰে, কিন্তু তেওঁ সম্পূৰ্ণ সফল হোৱা নাছিল। {{sfn|Gandhi|1990|p=131}} ১৯২৪ চনতে গান্ধীয়ে বেলগাঁৱত হোৱা কংগ্ৰেছ মহাসভাৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। কিন্তু গান্ধীয়ে চৰ্ত আৰোপ কৰিছিল যে তেখেতৰ সভাপতিত্বত হোৱা মহাসভাত সকলো কংগ্ৰেছ পন্থীয়ে খাদী পৰিধান কৰিব লাগিব। মহাত্মা গান্ধীৰ দীৰ্ঘ ৰাজনৈতিক কালত এই এবাৰেই কংগ্ৰেছৰ সভাৰ সভাপতি হৈছিল।<ref name="Gandhi, the forgotten Mahatma Belgaum Congress">{{cite book|last=Jain|first=Jagdishchandra|title=Gandhi, the forgotten Mahatma|year=1987|publisher=Mittal Publications|location=Delhi|isbn=81-7099-037-8|page=17|url=http://books.google.co.in/books?id=NurqxSttqjoC&pg=PA17}}</ref> ===লোণ সত্যাগ্ৰহ (দাণ্ডী যাত্ৰা) === {{Main|লোণ সত্যাগ্ৰহ}} [[File:Salt March.ogv|thumb|লোণ সত্যাগ্ৰহৰ বাবে গান্ধী আৰু অনুগামীসকলে কৰা দাণ্ডী যাত্ৰা মূল ভিডিঅ']] ১৯২০-ৰ দশকৰ বেছিভাগ সময়েই মোহনদাস গান্ধী সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰপৰা আঁতৰত আছিল। লোকচক্ষুৰপৰা আঁতৰি তেখেতে স্বৰাজ পাৰ্টি আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ মাজত থকা বিভেদ আঁতৰ কৰি একলগ কৰাৰ প্ৰয়াস কৰি আছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ অস্পৃশ্যতা, মাদক দ্ৰব্যৰ নিবাৰণ, অজ্ঞানতা আৰু দাৰিদ্ৰ দূৰ কৰাৰ বাবে চেষ্টা কৰিছিল। ১৯২৮ চনত তেখেত আকৌ সন্মুখ পটলৈ আহে। ইয়াৰ আগৰ বৰ্ষটোত ব্ৰিটিছে [[ছাৰ জন ছাইমন]]ৰ নেতৃত্বত এখন সংবিধান সংশোধনী সমিতি গঠন কৰে। এই সমিতিত কোন ভাৰতীয়ক সদস্য লোৱা হোৱা নাছিল। এই কাৰণতে ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক দলসমূহে এই সমিতিক অস্বীকাৰ কৰিছিল। ১৯২৮ চনত হোৱা কংগ্ৰেছৰ কলিকতা অধিবেশনত মহাত্মা গান্ধীৰ চেষ্টাত ব্ৰিটিছ শাসনে ভাৰতক [[অংগৰাজ্য]]ৰ ([[:en:dominion|) মৰ্যাদা দিয়াৰ দাবী তোলে, ইয়াৰ অন্যথা অন্য এক অসহযোগ আন্দোলন গঢ়ি তোলাৰ কথা ঘোষণা কৰে যাৰ লক্ষ্য হ'ব ভাৰতৰ পূৰ্ণ স্বাধীনতা। কংগ্ৰেছৰ ডেকা নেতা সুভাষ চন্দ্ৰ বসু আৰু জৱাহৰলাল নেহৰুৱে পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ বাবে আন্দোলন কৰাৰ পক্ষপাতী আছিল। কিন্তু গান্ধীয়ে তেওঁলোকক সৈমান কৰাবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু আন্দোলনৰ বাবে তেখেতে নিজে বিচৰা অপেক্ষাৰ দুবছৰৰ পৰিৱৰ্তে এবছৰ কৰে। {{sfn|Gandhi|1990|p=172}} ব্ৰিটিছ চৰকাৰে এই দাবীৰ প্ৰতি কোনো মন্তব্য কৰা নাছীল ১৯২৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰ ১৩ তাৰিখে [[লাহোৰ]]ত ভাৰতৰ পতাকা উন্মোচন কৰা হয়। ১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰী তাৰিখে লাহোৰত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা দিৱস]] পালন কৰে। প্ৰায় প্ৰতিটো ভাৰতীয় দলেই এই দিনটোক বিভিন্ন ধৰণে উদ্‌যাপন কৰে। ইয়াৰ পাছতে গান্ধীয়ে নিমখৰ (লোণ) ওপৰত আৰোপ কৰা কৰৰ বিৰূদ্ধে এক নতুন সত্যাগ্ৰহ গঢ়ি তোলে। এই সত্যাগ্ৰহৰ অংশ হিচাপে গান্ধীয়ে ১২ মাৰ্চৰপৰা ৬ এপ্ৰিললৈ [[দাণ্ডী যাত্ৰা]] কৰে। এই যাত্ৰাত গান্ধীয়ে পদব্ৰজে ৩৮৮ কি.মি. ({{convert|388|km|mi}}) ভ্ৰমণ কৰি [[আহমেদাবাদ]]ৰপৰা [[দাণ্ডী]]ৰ সাগৰতীৰত উপস্থিত হয়, আৰু নিজহাতে নিমখ তৈয়াৰ কৰি যাত্ৰাৰ সমাপ্তি কৰে। কেবাহাজাৰ ভাৰতীয়ই গান্ধীৰ এই যাত্ৰাত অংশ লৈছিল। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ খোপনি দুৰ্বল কৰি জনসাধাৰণক উদ্বুদ্ধ কৰাত এই যাত্ৰাই বিশেষ ভূমিকা লৈছিল। চৰকাৰে ৬০,০০০-ৰো অধিক ব্যক্তিক এই যাত্ৰাৰ বাবে গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref name="Hatt2002">Hatt, (2002). [http://books.google.com/books?id=f6vvy-J7vhcC&pg=PA33 p. 33].</ref> ====নাৰীৰ অংশগ্ৰহণ==== ঘৰুৱা ব্যৱহাৰত নিমখৰ দৈনন্দিন প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে স্ত্ৰীসকলো এই সত্যাগ্ৰহৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈছিল। গান্ধীয়ে নাৰীসকলৰ অংশগ্ৰহণ পোষকতা কৰিছিল; তেখেতে কৈছিল: "মহিলাসকলে মোকো তেওঁলোকৰ মাজৰে এজন বুলি ভাবিব পাৰিছে। "("the women have come to look upon me as one of themselves.") গান্ধীয়ে নাৰীৰ বিৰূদ্ধে প্ৰচলিত সংস্কাৰ [[পৰ্দা প্ৰথা]], [[বাল্য বিবাহ]], অস্পৃশ্যতা আৰু [[সতীদাহ]]ৰ বিৰোধ কৰিছিল। লোণ সত্যাগ্ৰহ আৰু বিদেশী দ্ৰৱ্য বৰ্জন আন্দোলনৰ বাবে তেওঁ মহিলা কৰ্মী নিয়োগ কৰিছিল।<ref name="Norvell1997">Norvell, 1997.</ref> মহাত্মা গান্ধীৰ এই মতবাদে ভাৰতীয় নাৰীসকলৰ মনত আত্মসন্মানবোধ জগাই তোলাৰ লগতে ভাৰতীয় সমাজৰ মুখ্য ধাৰাত নাৰীক সন্মানীয় স্থান দিছিল।<ref name="Sarma1994">Sarma, (1994).</ref> ====আলোচনা==== [[File:Mahadev Desai and Gandhi 2 1939.jpg|thumb|ভাইচৰয়ে দিয়া চিঠি [[মহাদেৱ দেশাই|মহাদেৱ দেশায়ে]] গান্ধীক পঢ়ি শুনাইছে। বিৰলা হাউছ, বোম্বে, ৭ এপ্ৰিল ১৯৩৯]] অৱশেষত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে মহাত্মা গান্ধীৰ লগত আলোচনাত মিলিত হ'বলৈ মান্তি হয়। এই আলোচনাৰ মৰ্মে [[লৰ্ড এডৱাৰ্ড আৰউইন]] আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ মাজত মাৰ্চ, ১৯৩১-ত [[গান্ধী-আৰউইন চুক্তি]] সম্পাদিত হয়। এই চুক্তি মৰ্মে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে আইন অমান্য আন্দোলন বন্ধ কৰাৰ বিনিময়ৰ সকলো ৰাজনৈতিক বন্দীকে মুকলি কৰি দিবলৈ সন্মত হয়। এই চুক্তিৰ আধাৰতে মহাত্মা গান্ধীক লণ্ডনত অনুষ্ঠিত [[ঘূৰণীয়া মেজমেল]]লৈ আমন্ত্ৰণ কৰা হয়। এই মেলত মহাত্মা গান্ধী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ একমাত্ৰ প্ৰতিনিধি আছিল। অৱশ্যে এই ঘূৰণীয়া মেজমেলৰপৰা গান্ধী আৰু জাতীয়তাবাদী নেতাসকলে হতাশ হৈ উভতিব লগীয়া হয়। এই মেলত ক্ষমতাৰ সালসনিৰ কোনো আলোচনা হোৱাৰ সলনি ভাৰতত থকা ৰাজ্যসমূহৰ ৰাজপুত্ৰ আৰু সংখ্যালঘুসকলৰ বিষয়েহে আলোচনা কৰা হৈছিল। [[লৰ্ড ৱেলিংটন|লৰ্ড ৱেলিংটনে]] ভাৰতৰ জাতীয়তাবাদী নেতাসকলৰ প্ৰতি উগ্ৰ মোনোভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰে আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন মষিমূৰ কৰাৰ বাবে নতুন পন্থা গ্ৰহণ কৰ। মহাত্মা গান্ধীক আকৌ গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অনুগামীসকলৰপৰা আঁতৰত ৰখাৰ প্ৰয়াস কৰে। কিন্তু চৰকাৰৰ এই চেষ্টা সফল নহ'ল।<ref name="Herman2008">Herman (20080. [http://books.google.com/books?id=tquxD6dk914C&pg=PA375 pp. 375–377].</ref> ===কংগ্ৰেছ ৰাজনীতি=== ১৯৩৪ চনত গান্ধীয়ে কংগ্ৰেছৰ সদস্যপদ ইস্তাফা দিয়ে। মোহনদাস গান্ধী কংগ্ৰেছৰ দলীয় নীতিৰ বিৰোধী হৈ এই ইস্তাফা দিয়া নাছিল। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে তেখেতে অৱসৰ ল'লে কংগ্ৰেছৰ সদস্যৰ সংখ্যা বাঢ়িব, কাৰণ তেখেতৰ নীতিয়ে বহুতকে কংগ্ৰেছৰপৰা আঁতৰত ৰাখিছিল। এইসকলৰ ভিতৰত কমিউনিষ্ট, সমাজবাদী (socialist), ট্ৰেড-ইউনিয়ন, ধৰ্মীয় গোড়া সংস্থান, আৰু ব্যৱসায়ীসকল আছিল। তেখেতে এইসকল আহি নিজৰ বক্তব্য কংগ্ৰেছৰ মঞ্চতে দাঙি ধৰাটো বিচাৰিছিল। 'ৰাজ' ব্যৱস্থাত অংশ লোৱাৰ বাবে সাময়িক অনুমোদন জনোৱা কংগ্ৰেছ দলে 'ৰাজ'ৰ অনুমোদনৰ বাবে তেখেতকো হেঁচা দিয়াটো গান্ধীয়ে বিচৰা নাছিল। {{sfn|Gandhi|1990|p=246}} জৱাহৰলাল নেহৰুৰ সভাপতিত্বত ১৯৩৬ চনত [[লক্ষ্ণৌ]]ত অনুষ্ঠিত কংগ্ৰেছ অধিবেশনত গান্ধীয়ে আকৌ সক্ৰিয় ৰাজনীতিত অংশ গ্ৰহণ কৰে। ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক ভৱিষ্যতৰ বাবে গুণা-গঁথা কৰি থকাৰ সলনি গান্ধীয়ে পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ বাবে কাৰ্য্যসূচী লোৱাৰ পোষকতা কৰিছিল, কিন্তু তেখেতে কংগ্ৰেছে সমাজবাদক নিজৰ লক্ষ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰাত আপত্তি কৰা নাছিল। ১৯৩৮ চনত কংগ্ৰেছৰ সভাপতিৰ পদত অধিষ্ঠিত হোৱা [[সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]ৰ লগত গান্ধীৰ মতানৈক্য ঘটিছিল। সুভাষ বসুৱে অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিত বিশ্বাস ৰখা নাছিল।<ref>Ghose, Sankar (1992). ''Jawaharlal Nehru, A Biography'', [http://books.google.com/books?id=MUeyUhVGIDMC&pg=PA137&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false p. 137]. Allied Publishers Limited.</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে সমৰ্থন নকৰিলেও সুভাষ চন্দ্ৰ বসু দ্বিতীয় বাৰৰ বাবেও কংগ্ৰেছৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত হয়। মহাত্মা গান্ধীৰ সমৰ্থিত প্ৰাৰ্থী [[ডা. পট্টভি সীতাৰামায়া]] সুভাষ বসুৰ হাতত পৰাজিত হয়। কিন্তু গান্ধীৰ নীতি অমান্য কৰাৰ বাবে কংগ্ৰেছ দলৰ নেতাসকলে সুভাষ বসুৰ বিৰোধিতা কৰি সদস্য পদৰপৰা ইস্তাফা দিয়ে। এই প্ৰতিবাদৰ ফলস্বৰূপে সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৱে পদত্যাগ কৰে। {{sfn|Gandhi|1990|pp=277–281}}<ref name="Sarkar2006">Sarkar, (2006).</ref> পট্টভি সীতাৰামায়াৰ পৰাজয় গান্ধীয়ে নিজৰ পৰাজয় বুলি উল্লেখ কৰে।<ref>{{cite web|last=Dash|first=Siddhartha|title=Orissa Review|url=http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/jan2005/englishPdf/Gandhi_subhas.pdf|accessdate=12 April 2012}}</ref> ===দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ আৰু "ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন"=== {{Main|ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন}} [[File:Nehru and Gandhi, All India Congress, Mumbai, July 6, 1946.jpg|thumb|190px|গান্ধী আৰু নেহৰু, ১৯৪২ চনত]] ১৯৩৯ চনত আৰম্ভ হোৱা [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ত মহাত্মা গান্ধীয়ে ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি প্ৰথমে "অহিংস নৈতিক সমৰ্থন" আগবঢ়াইছিল। কিন্তু কংগ্ৰেছৰ অন্যান্য নেতাসকলে ব্ৰিটিছসকলে নিজাববীয়াকৈ ভাৰতকো বিশ্বযুদ্ধৰ অংশীদাৰ কৰাত আপত্তি কৰিছিল। কাৰণ ব্ৰিটিছে ভাৰতৰ প্ৰতিনিধিৰ মতামত অবিহনেই ভাৰতক বিশ্বযুদ্ধৰ অংশীদাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ প্ৰতিবাদত সকলো কংগ্ৰেছ নেতাই বিধায়িনী সদস্য পদৰপৰা ইস্তাফা দিয়ে। {{sfn|Gandhi|1990|pp=283–286}} দীঘলীয়া মন্থনৰ পাছত গান্ধীয়ে ঘোষণা কৰে যে ভাৰত এই যুদ্ধৰ অংশীদাৰ হ'ব নোৱাৰে, কাৰণ জাতীয় স্বাধীনতা অক্ষুণ্ণ ৰখাৰ বাবে হোৱা এই বিশ্বযুদ্ধত লিপ্ত ইংলেণ্ডে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবী মানি লোৱা নাই। যুদ্ধ আগবঢ়াৰ লগে লগে গান্ধীয়ে স্বাধীনতাৰ দাবীও প্ৰবল কৰি তোলে আৰু ব্ৰিটিছে 'ভাৰত ত্যাগ' কৰিব লাগিব বুলি 'গোৱালিয়া পুখুৰী মৈদান'ত অনুষ্ঠিত এখন সভাত ঘোষণা কৰে। '[[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]' কংগ্ৰেছ দল আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ চূড়ান্ত আন্দোলন আছিল য'ত ভাৰতৰপৰা ব্ৰিটিছক সম্পূৰ্ণৰূপে খেদি পঠিওৱাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছিল। {{sfn|Gandhi|1990|p=309}} কংগ্ৰেছ দলৰ বাহিৰত আৰু ভিতৰতো গান্ধীয়ে যুদ্ধৰ প্ৰতি লোৱা স্থিতিক বহুতে সমালোচনা কৰিছিল। কিছু সংখ্যকে বিশ্বাস কৰিছিল যে নাজী জাৰ্মানীৰ বিৰূদ্ধে ব্ৰিটিছক সমৰ্থন নিদিয়াটো নৈতিক ভাৱে উচিত নাছিল। আন কিছুমানে আকৌ বিশ্বযুদ্ধত ব্ৰিটিছক সমৰ্থন নিদিয়াৰ ক্ষেত্ৰত গান্ধীয়ে শক্তিশালী আৰু নিৰ্দিষ্ট মনোভাৱ প্ৰকাশ কৰা নাছিল বুলি আপত্তি কৰিছিল। আনফালে ইংলেণ্ডে এই নাজীবাদৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ সময়তে ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ দাবী প্ৰত্যাখান কৰিছিল। এনে অৱস্থাতে 'ভাৰত ত্যাগ' আন্দোলন তীব্ৰ হৈ উঠে, বহুতো লোকক গ্ৰপ্তাৰ কৰা হয় আৰু ঠায়ে ঠায়ে হিংসাত্মক কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হয়। {{sfn|Gandhi|1990|p=318}} ১৯৪২ চনত গান্ধীয়ে অহিংস আন্দোলনৰ পোষকতা কৰিও মন্তব্য দিয়ে যে টুকুৰা-টুকুৰ ভাৱে সংঘটিত হিংসাত্মক কাৰ্যকলাপে আন্দোলনটোক স্থবিৰ কৰি নোতোলে, প্ৰকৃত অৰাজকতাতকৈ ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে সৃষ্টি কৰা 'নিয়মাধীন অৰাজকতা' (ordered anarchy) বেছি ভয়াবহ। (''"ordered anarchy"'' of ''"the present system of administration"'' was ''"worse than real anarchy."'')<ref>{{cite book |title=The Mahatma and mother India: essays on Gandhiʼs non-violence and nationalism |last=Brock |first=Peter |year=1983 |publisher=[[Navajivan Publishing House]] |page=34 |url=http://books.google.com/books?id=vRduAAAAMAAJ&q=%22anarchy+to+the+present+system+of+administration+because+this+ordered+anarchy+is+worse+than+real+anarchy%22&dq=%22anarchy+to+the+present+system+of+administration+because+this+ordered+anarchy+is+worse+than+real+anarchy%22&hl=en&sa=X&ei=tZTsT_u2KMLdqgGVoKDqBQ&ved=0CEAQ6AEwAw}}</ref><ref>{{cite book |title=Mahatma Gandhi and Jawaharlal Nehru: a historic partnership |last=Limaye |first=Madhu |authorlink1=Madhu Limaye |isbn=8170185475 |publisher=B. R. Publishing Corporation |year=1990 |page=11 |url=http://books.google.com/books?id=WVIwAQAAIAAJ&q=%22anarchy+to+the+present+system+of+administration+because+this+ordered+anarchy+is+worse+than+real+anarchy%22&dq=%22anarchy+to+the+present+system+of+administration+because+this+ordered+anarchy+is+worse+than+real+anarchy%22&hl=en&sa=X&ei=tZTsT_u2KMLdqgGVoKDqBQ&ved=0CEUQ6AEwBA}}</ref> ইয়াৰ পাছতেই গান্ধীয়ে সকলো কংগ্ৰছকৰ্মী আৰু ভাৰতীয়ক পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ দাবীত অহিংস পন্থা অৱলম্বন কৰি 'কৰো য়া মৰোঁ' নীতিৰে আগবাঢ়িবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite book|author=Wilhelm von Pochhammer|title=India's Road to Nationhood: A Political History of the Subcontinent|url=http://books.google.com/books?id=mHLB4m75pisC&pg=PA469|year=2005|publisher=Allied Publishers|page=469}}</ref> [[File:Gandhi Jinnah 1944.jpg|thumb|মহাত্মা গান্ধী আৰু [[মহম্মদ আলি জিন্না]], বোম্বে, ১৯৪৪]] ১৯৪২ চনৰ ৯ আগষ্টত গান্ধী সমন্বিতে কংগ্ৰছৰ কৰ্মী সংস্থাৰ (Congress Working Committee) সকলো সদস্যকে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। [[পুনা]]ৰ [[আগা খান মহল]] গান্ধীক ২ বছৰৰ বাবে বন্দী কৰি ৰখা হয়। এই বন্দী কালতেই গান্ধীৰ ৫০ বছৰৰ সচিব [[মহাদেৱ দেশাই]]ৰ মৃত্যু হয়। বন্দী দশাৰ ১৮ মাহ পাছত ১৯৪৪ চনৰ ২২ ফেব্ৰুৱাৰীত মহাত্মা গান্ধীৰ পত্নী [[কস্তুৰ বা]]ৰো মৃত্যু হয়। ইয়াৰ ছমাহ পাছত গান্ধীয়ে মেলেৰিয়া জ্বৰত ভোগে। বিশ্বযুদ্ধ শেষ হোৱাৰ আগেয়েই ১৯৪৪ চনৰ ৬ মেত স্বাস্থ্যজনিত কাৰণত তেখেতক মুক্ত কৰি দিয়া হয়। ব্ৰিটিছ ৰাজে কাৰাবন্দী হৈ থকা কালতে গান্ধীৰ মৃত্যু হোৱাটো বিচৰা নাছিল। জেলৰপৰা ওলাই গান্ধীয়ে ভাৰতৰ ৰাজনীতিত এক ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন দেখিবলৈ পায়--কিছু বছৰৰ আগলৈ প্ৰভাৱহীন হৈ থকা [[সদৌ ভাৰত মুছলীম লীগ]] এক শক্তিশালী ৰাজনৈতিক হিচাপে পৰিগণিত হয়<ref name="Lapping1989">Lapping, (1989).</ref>; লগতে মুছলীয় লীগৰ নেতা [[মহম্মদ আলি জিন্না]]ই তোলা '[[পাকিস্তান]]ৰ দাবী' ভাৰতৰ ৰাজনীতিৰ এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। ১৯৪৪ চনত মুম্বাইত গান্ধীয়ে জিন্নাৰ সৈতে আলোচনা কৰে, কিন্তু জিন্নাই গান্ধীয়ে জনোৱা আহ্বান আওকাণ কৰে কাৰণ আলোচনাত স্বাধীন পাকিস্তানৰ দাবী আলোচনা কৰা হোৱা নাছিল। মুছলিম সংখ্যাগৰিষ্ঠ প্ৰদেশ সমূহে গঠিত হ'বলৈ যোৱা ভাৰতৰ অংশ হোৱাৰ পৰা আঁতৰি থকাৰ অধিকাৰ পোৱাটো জিন্নাই বিচাৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Gandhi, Jinnah Meet First Time Since '44; Disagree on Pakistan, but Will Push Peace|url=http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30A1EFA3F58147B93C5A9178ED85F438485F9|accessdate=25 March 2012|newspaper=[[The New York Times]]|date=7 May 1947}}{{subscription needed}}</ref><ref>{{cite news|last=Jalil|first=Azizul|title=When Gandhi met Jinnah|url=http://www.thedailystar.net/magazine/2006/11/04/history.htm|accessdate=25 March 2012|newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh){{!}}The Daily Star]]|year=1944|archiveurl=http://archive.is/Wnw51|archivedate=22 February 2013}}</ref> কংগ্ৰেছৰ নেতাসকল জেলত বন্দী হৈ থকাৰ সময়ত অন্যান্য দলসমূহে বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰতি সমৰ্থন আগবঢ়ায় আৰু অধিক সংগঠিত হয়। ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক নেতাসকলে কংগ্ৰেছ নেতাসকলৰ অনুপস্থিতিত মুখ্য ভূমিকা লৈছিল যদিও সমগ্ৰ পৰিস্থিতৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ ক্ষমতা তেওঁলোকৰ নাছিল।<ref name="BhattacharyaStudies2001">{{cite book|last1=Bhattacharya|first1=Sanjoy|title=Propaganda and information in Eastern India, 1939-45: a necessary weapon of war|url=http://books.google.com/books?id=M2GI26jditsC&pg=PA33|year=2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-7007-1406-3|page=33}}</ref> বিশ্বযুদ্ধৰ পাছতেই ইংৰাজে চৰকাৰে ভাৰতৰ শাসনভাৰ ভাৰতীয়লৈ হস্তান্তৰিত কৰাৰ সপক্ষে মত দিয়ে। ইয়াৰ ভিত্তিত গান্ধীয়ে সংগ্ৰাম সমাপ্ত হোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰে। কংগ্ৰেছৰ নেতা সমন্বিতে প্ৰায় ১০০,০০০ ৰাজনৈতিক বন্দীক মুকলি কৰি দিয়া হয়।<ref name=autogenerated2>{{cite book|author=S. S. Shashi|title=Encyclopaedia Indica: India, Pakistan, Bangladesh|url=http://books.google.com/books?id=Wv0vAQAAIAAJ|accessdate=28 February 2012|year=1996|publisher=Anmol Publications|isbn=978-81-7041-859-7|page=13}}</ref> ===দেশ বিভাজন আৰু স্বাধীনতা, ১৯৪৭=== {{See also|ভাৰতৰ বিভাজন}} [[দেশ বিভাজন|দেশ বিভাজনৰ নীতি]]ৰ প্ৰতি মহাত্মা গান্ধীয়ে বিৰোধিতা কৰিছিল কাৰণ ই তেখেতে বিচৰা ধৰ্মীয় অখণ্ডতাৰ দৰ্শনৰ বিপৰীত আছিল।<ref>Reprinted in ''The Essential Gandhi: An Anthology of His Writings on His Life, Work, and Ideas'', Louis Fischer, ed., 2002 (reprint edition) pp. 106–108.</ref> মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে ব্ৰিটিছৰ ভাৰত ত্যাগৰ বাবে দাবী তুলি আন্দোলন কৰা কালতে মুছলীম লীগে ১৯৪৩ চনত ভাৰতবৰ্ষক দ্বিখণ্ডিত কৰি ভাৰত ত্যাগ কৰাৰ বাবে দাবী তোলে।<ref>{{cite web |last = Keen |first = Shirin |title = The Partition of India |publisher = Emory University |date = Spring, 1998 |url = http://www.english.emory.edu/Bahri/Part.html |access-date = 2013-01-03 |archivedate = 2011-09-02 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110902112115/http://www.english.emory.edu/Bahri/Part.html |deadurl = yes }}</ref> মহাত্মা গান্ধীয়ে মধ্যৱৰ্তী পথ এটা সৃষ্টি কৰি কংগ্ৰেছ আৰু মুছলীম লীগ-ক সংঘবদ্ধ হৈ এখন সাময়িক চৰকাৰ গঠন কৰাৰ বাবে প্ৰস্তাৱ দিয়ে। চৰকাৰখনে পাছত মুছলীম সংখ্যাগৰিষ্ঠ জিলাসমূহত গণভোটৰ দ্বাৰা বিভাজন সম্পৰ্কে চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ল'ব।<ref name="(Mahatma)Jack1994">{{cite book|last=Gandhi|first=Mohandas Karamchand|editor=Jack, Homer A.|title=The Gandhi reader: a source book of his life and writings|accessdate=16 January 2012|date=5 January 1994|publisher=Grove Press|isbn=978-0-8021-3161-4|page=418}}</ref> জিন্নাই ১৬ আগষ্ট ১৯৪৬ চনত 'প্ৰত্যক্ষ সংগ্ৰাম দিৱস' (Direct Action Day) আহ্বান কৰি সৃষ্টি কৰা সাম্পৰ্দায়িক সংঘৰ্ষ দেখি গান্ধী বিমৰ্ষ হৈ পৰে আৰু সংঘৰ্ষ ৰোধ কৰিবলৈ ব্যক্তিগত ভাৱে সংঘৰ্ষপীড়িত অঞ্চলসমূ্হ ভ্ৰমণ কৰে।<ref>{{Cite book |last = Wolpert |first = Stanley |title = Gandhi's Passion&nbsp;– The Life and Legacy of Mahatma Gandhi |publisher=Oxford University Press |url = http://www.nytimes.com/books/first/w/wolpert-gandhi.html |isbn = 0-19-513060-X}}</ref> ভাৰতীয় হিন্দু, মুছলমান আৰু খ্ৰীষ্টিয়ান সকলৰ মাজত সম্প্ৰীতি অনাৰ বাবে লগতে 'অস্পৃশ্য'সকলক হিন্দু সমাজৰ অন্তৰ্গত কৰিবলৈ গান্ধীয়ে অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। <ref name="Tønnesson">{{cite web |last = Tønnesson |first = Øyvind |title = Mahatma Gandhi, the Missing Laureate |publisher=Nobelprize.org |date = 1 December 1999 |url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/articles/gandhi/ |accessdate=16 January 2012}}</ref> ১৯৪৭ চনৰ ১৪ আৰু ১৫ আগষ্টত 'ভাৰতীয় স্বাধীনতা আইন' প্ৰনয়ন কৰা হয়। ইয়াৰ লগে লগে সীমান্ত অঞ্চলৰ ১০-১২ নিযুত জনসাধাৰণ এফালৰপৰা আনফাললৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। ইয়াৰ লগতে সংঘটিত হোৱা হিন্দু, মুছলমান আৰু শিখ ধৰ্মাৱলম্বী মানুহৰ মাজত হোৱা সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষত প্ৰায় আধা নিযুত লোকৰ প্ৰাণহানি হয়।<ref name="MetcalfMetcalf2006">{{cite book|last1=Metcalf|first1=Barbara Daly|last2=Metcalf|first2=Thomas R.|title=A concise history of modern India|url=http://books.google.com/books?id=iuESgYNYPl0C|2006|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86362-9|pages=221–222}}</ref> নৰৱেৰ খ্যাতনামা বুৰঞ্জীবিদ [[জেন্স এৰূপ ছিপ]]-ৰ ([[:en:Jens Arup Seip|Jens Arup Seip]]) মতে মহাত্মা গান্ধীৰ বুজনি, তেখেতৰ অনুগামী সকলৰ অহোপুৰুষাৰ্থ আৰু তেখেতৰ উপস্থিতি অবিহনে দেশ বিভাজনৰ পাছত হোৱা সংঘৰ্ষত মৃতকৰ সংখ্যা আৰু বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছিল।<ref>{{Cite news |last = Saikia |first = Bijoy Sankar |title = Why Mahatma Gandhi didn't get a Nobel Prize |newspaper = CNN IBN-Live |date = 2 October 2006 |url = http://ibnlive.in.com/news/why-mahatma-gandhi-didnt-get-a-nobel-prize/22985-3-single.html |access-date = 3 January 2013 |archivedate = 27 March 2014 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140327102007/http://ibnlive.in.com/news/why-mahatma-gandhi-didnt-get-a-nobel-prize/22985-3-single.html |deadurl = yes }}</ref> [[ষ্টেন্‌লী ৱলপৰ্ট]]-ৰ ([[:en:Stanley Wolport|Stanley Wolport]]) মতে:{{quote|“মহাত্মা গান্ধীয়ে কেতিয়াও ব্ৰিটিছ শাসিত ভাৰতবৰ্ষৰ বিভাজন সমৰ্থন বা গ্ৰহণ কৰা নাছিল ... কিন্তু তেওঁ বেছ পলমকৈহে ধৰিব পাৰিছিল যে তেওঁৰ নিকটতম সহকৰ্মী আৰু অনুগামীসকল আদৰ্শতকৈ ক্ষমতাৰ প্ৰতিহে বেছি লালায়িত আছিল, আৰু তেখেতৰ নিজস্ব দৰ্শনো এই ধাৰণাৰ দ্বাৰা ভ্ৰমিত আছিল যে তেখেতে নেতৃত্ব দিয়া ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম অহিংস আছিল।”}} {{quote|“..plan to carve up British India was never approved of or accepted by Gandhi...who realised too late that his closest comrades and disciples were more interested in power than principle, and that his own vision had long been clouded by the illusion that the struggle he led for India's freedom was a nonviolent one.”<ref>Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion'' p. 7</ref>}} ==টোকা== {{Reflist|30em}} ==তথ্যসংগ্ৰহ== {{refbegin}} * [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/intoc.html#in0022 Library of Congress] * {{cite book | title = The Indian Mutiny 1857–1858 | first = G W | last = Forest | authorlink = | isbn = 81-7536-196-4 | year = 2000 | publisher = Low Price Publications | location = Delhi }} *{{cite book | title = Italian past | first = Gallolus | last = Cristoforo | year = 1989 | publisher = [[Oxford University Press]] }} * {{cite book | title = Discovery of India | first = Jawaharlal | last = Nehru | authorlink = Jawaharlal Nehru | isbn = 0-19-562359-2 | location = Delhi }} * {{cite book | title = [[Freedom at Midnight]] | first1 = Larry | last1 = Collins| first2=Dominique |last2=Lapierre | authorlink1 = Larry Collins (writer) | authorlink2 = Dominique Lapierre | isbn = 0006388515 | year = 1997 | publisher = HarperCollins | location = London, England }} *{{cite book |title=India's Struggle for Independence |last=Chandra |first=Bipan |authorlink= Bipan Chandra|coauthors=Mridula Mukherjee, Aditya Mukherjee, Sucheta Mahajan, [[K.N. Panikkar]] |year=1989 |publisher=[[Penguin Books]] |location=New Delhi |isbn=9780140107814 |pages=600|ref=harv}} *{{cite book|title=India's Freedom Struggle: A Short History|last=Heehs |first=Peter|authorlink=Peter Heehs|year=1998|publisher=Oxford University Press|location=Delhi|isbn=9780195627985|pages=199|ref=harv}} *{{cite book| title=Modern India: 1885-1947|last=Sarkar|first=Sumit|authorlink=Sumit Sarkar|year=1983|publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]]| location=Madras|isbn=0333904257|pages=486|ref=harv}} * {{Cite journal | surname1 = Brown | given1 = Giles | date = August 1948 | title = The Hindu Conspiracy, 1914-1917.The Pacific Historical Review |volume=17 |issue=3 | publisher = University of California Press | issn= 0030-8684 | pages = 299–310 | ref = harv | postscript = <!--None--> | unused_data = pages299-310 }}. *{{Cite book | surname1 = Popplewell | given1 = Richard J | year = 1995 | title = Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904-1924. | publisher = Routledge | isbn = 9780714645803 | ref = harv | postscript = <!--None--> }}. * {{Cite journal | surname1 = Hoover | given1 = Karl. | date= May 1985 | title = The Hindu Conspiracy in California, 1913-1918. German Studies Review |volume=8 |issue=2 |pages=245–261 | publisher = German Studies Association | isbn = 01497952 | ref = harv | postscript = <!--None--> }}. *{{Cite book | surname1 = Hopkirk | given1 = Peter | year = 1997 | title = Like Hidden Fire: The Plot to Bring Down the British Empire. | publisher = Kodansha Globe | isbn = 1568361270 | ref = harv | postscript = <!--None--> }}. *{{Cite journal | surname1 = Fraser | given1 = Thomas G | year = 1977 | title = Germany and Indian Revolution, 1914-18. Journal of Contemporary History, Vol. 12, No. 2 (April, 1977), pp. 255-272 | url = | publisher = Sage Publications | ref = harv | postscript = <!--None--> | issn = 00220094 }}. *{{Cite book | surname1 = Strachan | given1 = Hew | year = 2001 | title = The First World War. Volume I: To Arms | publisher = Oxford University Press. USA. | isbn= 0199261911 | ref = harv | postscript = <!--None--> }}. *{{Cite book | surname1 = Lovett | given1 = Sir Verney | year = 1920 | title = A History of the Indian Nationalist Movement | publisher = New York, Frederick A. Stokes Company | isbn = 8175362499 | ref = harv | postscript = <!--None--> }} * {{Cite journal | surname1 = Sarkar | given1 = B.K. | date= March 1921 | title = Political Science Quarterly |volume=36 |issue=1 |pages=136–138 | publisher = The Acedemy of Political Science | issn= 00323195 | ref = harv | postscript = <!--None--> }}. * {{Cite journal | surname1 = Tinker | given1 = Hugh | date = October 1968 | title = India in the First World War and after. Journal of Contemporary History, 1918-19: From War to Peace |volume=3 |issue=4 |pages=89–107 | publisher = Sage Publications |issn= 00220094 | ref = harv | postscript = <!--None--> }}. *Dr.'Krant'M.L.Verma ''Swadhinta Sangram Ke Krantikari Sahitya Ka Itihas'' (3 Volumes) 2006 [[New Delhi]] Praveen Prakashan ISBN 8177831224. *Sharma Vidyarnav ''Yug Ke Devta : Bismil Aur Ashfaq'' 2004 [[Delhi]] Praveen Prakashan ISBN 8177830783. *'Krant'M.L.Verma ''Sarfaroshi Ki Tamanna'' (4 Volumes) 1997 [[Delhi]] Praveen Prakashan. * Dr. Mahaur Bhagwandas ''Kakori Shaheed Smriti'' 1977 [[Lucknow]] Kakori Shaheed Ardhshatabdi Samaroh Samiti. {{refend}} == গ্ৰন্থ সংগ্ৰহ == * Brown, Judith M. ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915-1922'' (Cambridge South Asian Studies) (1974) * Brown, Judith M., 'Gandhi and Civil Resistance in India, 1917-47', in [[Adam Roberts]] and [[Timothy Garton Ash]] (eds.), ''Civil Resistance and Power Politics: The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present.'' Oxford & New York: Oxford University Press, 2009. ISBN 978-0-19-955201-6. * Chandra, Bipan. ''India's Struggle for Independence'' 2012) * Jalal, Ayesha. ''The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan'' (Cambridge South Asian Studies) (1994) *{{cite book|first=R.C.|last= Majumdar| title=History of the Freedom movement in India|isbn=0836423763}} * {{cite book | title = [[The Story of My Experiments with Truth|An Autobiography: The Story of My Experiments With Truth]] | first = Mohandas | last = Gandhi | authorlink = Mohandas Gandhi | isbn = 0807059099 | year = 1993 | publisher = Beacon Press | location = Boston}} * {{cite book | first = Gianni | last = Sofri | title = Gandhi and India: A Century in Focus | edition = English edition translated from the Italian | others = Janet Sethre Paxia (translator) | publisher = The Windrush Press | location = Gloucestershire | year = 1995–1999 | isbn = 1900624125}} * Gopal, Sarvepalli. ''Jawaharlal Nehru - Volume One: 1889 - 1947 - A Biography'' (1975), standard scholarly biography * {{cite book | title = Emergence of Indian Nationalism: Competition and Collaboration in the Later Nineteenth Century | year = 1968 | first = Anil | last = Seal | isbn = 0521062748 | publisher = Cambridge U.P. | location = London }} * Singh, Jaswant. ''Jinnah: India, Partition, Independence'' (2010) * Wolpert, Stanley A. ''Jinnah of Pakistan'' (2005) * Wolpert, Stanley A. ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'' (2002) ==বাহ্যিক সংয়োগ== * [http://twocircles.net/2009oct01/muslim_freedom_martyrs_india.html Muslim freedom martyrs of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120329195037/http://twocircles.net/2009oct01/muslim_freedom_martyrs_india.html |date=2012-03-29 }} - TCN News * [http://www.peopleforever.org/community.aspx?communityid=64 Indian Freedom Fighters] Tribute on PeopleForever.org * [http://www.peopleforever.org/community.aspx?communityid=70 Pakistani Freedom Fighters] Tribute on PeopleForever.org * [http://allama-mashriqi.8m.com/ Allama Mashriqi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070404084005/http://allama-mashriqi.8m.com/ |date=2007-04-04 }} * [http://www.sikhism.com/articles/origin_non_violence.htm Origin of Non-Violence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061105164636/http://www.sikhism.com/articles/origin_non_violence.htm |date=2006-11-05 }} * [http://www.freeindia.org/dynamic/ Independence movement] * [http://web.mahatma.org.in/flash.html Mahatma Gandhi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427183618/http://web.mahatma.org.in/flash.html |date=2007-04-27 }} * [http://goidirectory.nic.in/ Indian Government] * [http://www.rajamahendrapratap.com Raja Mahendapratap] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180331032921/http://www.rajamahendrapratap.com/ |date=2018-03-31 }} * [http://www.kamat.com/kalranga/freedom/timeline.htm Timeline of Indian independence movement] {{Indian independence movement}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|*]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ইতিহাস]] fz4fd4jy4or3y1q6llti208o4vwyklq 0 25687 614660 614536 2026-06-27T09:04:53Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 614660 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |name = সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণন |image = Radhakrishnan.jpg |office = [[President of India|ৰাষ্ট্ৰপতি, ভাৰত]] |primeminister = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]<br>[[গুলজাৰিলাল নন্দা]] <small>(Acting)</small><br>[[লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰী]]<br>[[গুলজাৰিলাল নন্দা]] <small>(Acting)</small><br>[[ইন্দিৰা গান্ধী]] |vicepresident = [[Zakir Hussain (politician)|জাকিৰ হুছেইন]] |term_start = ১৩ মে’ ১৯৬২ |term_end = ১৩ মে’ ১৯৬৭ |predecessor = [[ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ]] |successor = [[Zakir Hussain (politician)|জাকিৰ হুছেইন]] |office2 = [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি]] |president2 = [[ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ]] |term_start2 = ১৩ মে’ ১৯৫২ |term_end2 = ১২ মে’ ১৯৬২ |predecessor2 = Position established |successor2 = জাকিৰ হুছেইন |birth_date = {{birth date|1888|9|5|df=y}} |birth_place = তিৰুটানি, [[তামিল নাডু]], [[ভাৰত]] |death_date = {{death date and age|1975|4|17|1888|9|5|df=y}} |death_place = [[চেন্নাই]], ভাৰত |party = [[Independent (politician)|নিৰ্দলীয়]] |spouse = চিভকামু, লেডী ৰাধাকৃষ্ণন |children = ৫জনী পুত্ৰী<br> ১জন পুত্ৰ |alma_mater = ভোৰহিছ কলেজ<br>মাদ্ৰাজ খ্ৰীষ্টিয়ান কলেজ |profession = [[দাৰ্শনিক]]<br>[[অধ্যাপক]] |religion = [[হিন্দুধৰ্ম]] }} '''ড॰ সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণন''' ({{lang-te|సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణ}}; {{lang-ta|சர்வபள்ளி ராதாகிருஷ்ணன்}}; {{lang-en|Sarvepalli Radhakrishnan}}) ({{audio|Svpr.ogg|উচ্চাৰণ}}, ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৮৮ – ১৭ এপ্ৰিল ১৯৭৫) এগৰাকী ভাৰতীয় দাৰ্শনিক, শিক্ষাবিদ আৰু ৰাজনীতিবিদ। কুৰি শতিকাৰ ভাৰতৰ চিন্তাবিদ আৰু লেখকসকলৰ ভিতৰত তেখেতে অগ্ৰণী ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। ড॰ সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণন [[স্বাধীন ভাৰত]]ৰ প্ৰথম [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি|উপৰাষ্ট্ৰপতি]] আছিল<ref name="TeluguOne">[http://www.teluguone.com/splevents/general/index.jsp?filename=srkrishna05.htm TeluguOne]</ref> (১৯৫২-১৯৬২)। পাছত তেওঁ ১৯৬২ চনৰ পৰা ১৯৬৭ চনলৈকে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] পদতো নিৰ্বাচিত হৈছিল। উদাৰ নৈতিক ধৰ্মীয় দৃষ্টিকোণ আৰু ধৰ্ম নিৰপেক্ষতাৰ প্ৰতি তেওঁ আস্থাশীল আছিল। দেশৰ ৰাজনীতিত অংশ গ্ৰহণ কৰি তেওঁ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পদত অধিষ্ঠিত হৈ দেশৰ সৰ্বোচ্চ সন্মানৰ অধিকাৰী হৈছিল যদিও তেওঁক বিশ্ববাসীয়ে এগৰাকী মহান দাৰ্শনিক আৰু শিক্ষক হিচাপেও সন্মান কৰিছিল।১৯৫৪ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেখেতক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান ভাৰত ৰত্নৰে সন্মানিত কৰিছিল।<ref name="গ্ৰন্থ"/> ==জন্ম== ১৮৮৮ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[৫ ছেপ্তেম্বৰ]] তাৰিখে তামিলনাডুৰ চেন্নাইৰ (আগৰ মাদ্ৰাজৰ) তিৰুটানি নামে ঠাইত ৰাধাকৃষ্ণনে জন্ম গ্ৰহণ কৰে<ref name="Teluguone">{{cite web|url=http://www.teluguone.com/splevents/general/index.jsp?filename=srkrishna05.htm |title=TeluguOne |publisher=TeluguOne |date= |accessdate=2011-08-31}}</ref>। তেওঁ দেউতাকৰ নাম আছিল সৰ্বেপল্লী বীৰাস্বামী (বীৰ চমাইয়া) আৰু মাতৃৰ নাম সীতামা আছিল<ref name="Teluguone"/>। তেওঁ এখন জমিদাৰীৰ ’তহছিলদাৰ’ আছিল। ৰামাকৃষ্ণন বীৰ চমাইয়াৰ দ্বিতীয় সন্তান আছিল। ==শিক্ষা আৰু চৰিত্ৰ গঠন== ৰাধাকৃষ্ণনৰ ৮ বছৰ বয়স হোৱালৈকে, তেওঁ পিতৃ-মাতৃৰ তত্ত্বাৱধানত থাকি শিক্ষা লয়। ইয়াৰ পিছত ১৮৯৬ চনত ৰাধাকৃষ্ণনক তিৰুপটিৰ লুথেৰান মিছন স্কুললৈ পঠোৱা হয়<ref>Sarvepalli Gopal: ''Radhakrishnan; a Biography'' (1989) p. 11</ref>। বীৰ চমাইয়া নিজে এজন গোড়া ব্ৰাহ্মণ হ’লেও, শিক্ষা গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত ৰাধাকৃষ্ণনৰ একাগ্ৰতালৈ লক্ষ্য কৰি তেওঁক এই [[খ্ৰীষ্টান|খ্ৰীষ্টিয়ান]] শিক্ষানুষ্ঠানলৈকে পঠোৱাৰ সিন্ধান্ত লয়। ১৮৯৬ চনৰ পৰা ১৯০০ চনলৈকে এই শিক্ষানুষ্ঠানত থকাৰ পিছত ৰাধাকৃষ্ণনে ১৯০০ চনৰ পৰা ১৯০৪ চনলৈ ভেলোৰ কলেজ আৰু ১৯০৪ চনৰ পৰা ১৯০৮ চনলৈ মাদ্ৰাজ খ্ৰীষ্টিয়ান কলেজত [[দৰ্শন]] শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰে<ref>Sarvepalli Gopal: ''Radhakrishnan; a Biography ''(1989) p.15</ref>। আনুষ্ঠানিক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সমগ্ৰ কালছোৱা ৰাধাকৃষ্ণনে অতিবাহিত কৰে [[খ্ৰীষ্টিয়ান মিছনেৰী]] সকলৰ মাজত। মিছনেৰী সকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই শিক্ষানুষ্ঠান সমূহৰ কটকটীয়া নীতি-নিয়ম আৰু উচ্চ মানৰ শিক্ষাদানৰ মাজত ৰাধাকৃষ্ণন ডাঙৰ হৈছিল।<ref name="গ্ৰন্থ"> গ্ৰন্থ: [[আধুনিক বিশ্বৰ এশগৰাকী মহান ব্যক্তি]]: সম্পাদনা - [[কনকসেন ডেকা]], পৃষ্ঠা নং - ৩১৮ৰ পৰা ৩২২, প্ৰকাশক: নিৰোদ কুমাৰ ভৰালী, দিছপুৰ প্ৰিণ্ট হাউছ, গুৱাহাটী-৬। </ref>। ৰাধাকৃষ্ণনৰ চৰিত্ৰ গঠনত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰসাৰতায়ো যথেষ্ট অৰিহণা যোগাইছিল। সকলো ধৰণৰ অন্ধ সংস্কাৰৰ পৰা মুক্ত চমাইয়া পৰিয়ালে কোনো অপবাদলৈ ভয় নকৰি শিক্ষাগ্ৰহণৰ বাবে ৰাধাকৃষ্ণনক খ্ৰীষ্টিয়ান শিক্ষানুষ্ঠানলৈ পঠোৱাতো সেই সময়ত অন্যান্য নিষ্ঠাবান ব্ৰাহ্মণ পৰিয়াল সমূহৰ সন্তানসকলৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰায় অসম্ভৱ কাৰ্য আছিল। বি-এ পাঠ্যক্ৰমত অংক, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, ইতিহাস, জীৱবিদ্যা আৰু দৰ্শন এই কেইটা বিষয়ৰ কোনটোক তেওঁ ‘অনাৰ্ছ’ বিষয় হিচাপে ল’ব তাক লৈ ৰাধাকৃষ্ণন কিছু দোমোজাত পৰে। এনে সময়তে সেই কলেজৰ পৰাই ‘দৰ্শন’ত অনাৰ্ছ সহকাৰে পাছ কৰি ওলোৱা তেওঁৰ এজন সম্বন্ধীয় ককায়েকে ৰাধাকৃষ্ণনক কেইখনমান দৰ্শনৰ কিতাপ পঢ়িবলৈ দিয়ে। এই কিতাপ কেইখনে তেওঁৰ ওপৰত যি প্ৰভাৱ পেলায়, তাৰ পৰিণতিত তেওঁ দৰ্শনতে ‘অনাৰ্ছ’ লোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ইয়াৰ লগতে তেওঁ সংস্কৃত আৰু হিন্দী ভাষাও পঢ়িবলৈ লয়। কলেজীয়া শিক্ষা শেষ কৰাৰ পূৰ্বেই তেওঁ আটাইকেইখন বেদ আৰু উপনিষদ সম্পূৰ্ণৰূপে অধ্যয়ন কৰে। মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এম.এ ডিগ্ৰীৰ বাবে যুগুত কৰা ৰাধাকৃষ্ণনৰ ‘থেচিচ’(Thesis) ‘The Ethics of the Vedanta and its Material Presuppositon’, দৰ্শনক তেওঁৰ প্ৰথম গ্ৰন্থ হিচাপে ১৯০৮ চনত প্ৰকাশ পায়। সেই সময়ত ৰাধাকৃষ্ণনৰ মাত্ৰ কুৰি বছৰ বয়স। কিন্তু সেই বয়সতে ৰচিত তেওঁৰ এই গ্ৰন্থত ৰাধাকৃষ্ণনৰ দাৰ্শনিক চিন্তাৰ গভীৰতা পৰিলক্ষিত হয়।<ref name="গ্ৰন্থ"/>। == দাম্পত্য জীৱন == ১৯০৩ চনত ১৬ বছৰ বয়সত 'শিৱাকামু'ৰ লগত বিবাহ হয়। তেতিয়া তেখেতৰ পত্নীৰ বয়স আছিল ১০ বছৰ। সেয়ে বিবাহৰ তিনি বছৰ পিছতহে দুয়ো একেলগে থাকিবলৈ লয়। ==কৰ্ম জীৱন== [[File:Sarvepalli Radhakrishnan 1967 stamp of India.jpg|thumb|সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনৰ চিত্ৰ সম্বলিত ডাকটিকট, ১৯৬৭ চন]] [[File:Sarvepalli Radhakrishnan 1989 stamp of India.jpg |thumb|সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনৰ চিত্ৰ সম্বলিত ডাকটিকট, ১৯৮৯ চন]] এগৰাকী শিক্ষক হিচাপে ৰাধাকৃষ্ণনৰ কৰ্মজীৱনৰ বিৱৰণী ক্ৰমানুসাৰে এনে ধৰণৰ:- * দৰ্শনৰ অধ্যাপক, মহীশূৰ বিশ্ববিদ্যালয় ১৯১৮-২১; * [[কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অধ্যাপক, ১৯২১-৩১; * অন্ধ্ৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য ১৯৩১; * Professor of Eastern Religion and Ethics, Oxford University 1932-1952; * বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম ভাৰতীয় উপাচাৰ্য, ১৯৪২। ইয়াৰ বাহিৰেও তেওঁ * মানচেষ্টাৰ কলেজত Upton Lecturer হিচাপে, * চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ত Harwell Lecturer of Comparative Religion আৰু * লণ্ডনৰ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজত Hibbert Lecturer হিচাপে বক্তৃতা প্ৰদান ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষাক্ষেত্ৰত ৰাধাকৃষ্ণনে পালন কৰা দায়িত্ব সমূহ এনে ধৰণৰ<ref name="গ্ৰন্থ"/>:- * Chairman, University Education Commission (1948); * Chairman of the Executive Board of UNESCO (1948); * President of UNESCO (1952); * Representative of the Calcutta University at the Congress of Philosophy, * Harvard University (May,1962). ==ৰাজনৈতিক জীৱন== ৰাজনীতিৰ ক্ষেত্ৰত নেহৰুৰ সতীৰ্থ ৰাধাকৃষ্ণনে কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সভাৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। এগৰাকী কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীৰ পদমৰ্য্যাদা আৰু সম্পূৰ্ণ ক্ষমতাৰে, ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিছাপে ১৯৪৯ চনৰ পৰা ১৯৫২ চনলৈ [[ছোভিয়েত ৰাছিয়া]]ত থকা সময়ছোৱাত [[কাশ্মীৰ]] সমস্যাক লৈ পাক-ভাৰত মতানৈক্যৰ বিষয়ত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ওচৰত সপক্ষে ছোভিয়েত সমৰ্থন আদায় কৰিছিল।<ref name="গ্ৰন্থ"/>। ১৯৫২ চনৰ পৰা ১৯৫৬ চনলৈ আৰু পুনৰ ১৯৫৭ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈ দুবাৰকৈ [[ভাৰতৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি]]ৰ পদৰ অধিষ্ঠিত হৈ থকাৰ পিছত ১৯৬২ চনত ৰাধাকৃষ্ণন ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচিত হয়। সেই সময়তেই বিশ্বই তেওঁক দাৰ্শনিক আখ্যা দিয়ে।<ref name="গ্ৰন্থ"/> ==ৰচনাসমূহ== বিশ্বৰ মহানতম দাৰ্শনিকৰূপে দাঙি ধৰা তেওঁৰ দাৰ্শনিক ৰচনাসমূহৰ মাজৰ কিছুমান তলত দিয়া হ’ল<ref name="গ্ৰন্থ"/>:- * The Ethics of the Vedanta and its Material Presuppoliton (1908); * The Philosophy of Rabindranath Tagor (1918); * The Reign of Religion in Contemporary Philosophy (1920); * Indian Philosophy (2 volumes 1923 and 1927); * The Hindu view of Life (1926); The religion we Need (1928); * Kalki or The Future of Civilization (1929); * An Idealist view of Life (1932); * East and West in Religion (1933), * Freedom and Culture (1936); * The Heart of Hinduism (1936); * My Search for Truth (Autobiography 1937) * Gautama the Buddha (1938); * Eastern Religion and Western Thought (1939); * Mahatma Gandhi (1939); India and China (1944); * Education, Politics and War (1944): * The Religion and Society (1947); * The Bhagavadgita (1948); * Great Indians (1949); * The Dhammapada (1950); * The Religion of the spirit and the Worlds Need (1952). ==গ্ৰন্থপঞ্জী== সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনৰ জীৱনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বৰ্তমানলৈকে বহুতো গ্ৰন্থ প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰে মাজৰ কিছুমান হৈছে: {{Refbegin}} *{{cite book |last=Schilpp |first=Paul Arthur |authormask= |authorlink= |coauthors= |firstn= |lastn= |authorn-link= |editor= |editorn-last= |editorn-first= |editor-link= |editorn-link= |others= |title=The Philosophy of Sarvepalli Radhakrishnan|url=http://books.google.com/books?id=cDdpTcyJtxMC&printsec=frontcover&dq=8120807928&cd=1#v=onepage&q=&f=false |accessdate= |format= |edition= |series= |volume= |year=1992 |origyear=1952, Tudor |month= |publisher=Motilal Banarsidass |location= |isbn=81-208-0792-8 |oclc= |doi= |bibcode= |page= |pages= |nopp= |chapter=|chapterurl= |ref= }} *{{cite book |last=Murty |first=K. Satchidananda |authormask= |authorlink= |coauthors=Ashok Vohra |firstn= |lastn= |authorn-link= |editor= |editorn-last= |editorn-first= |editor-link= |editorn-link= |others= |title=Radhakrishnan: his life and ideas|url=http://books.google.com/books?id=x6FsaptULgAC&pg=PP1&dq=radhakrishnan&cd=1#v=onepage&q=&f=false |accessdate= |format= |edition= |series= |volume= |year=1990 |month= |publisher=SUNY Press |location= |isbn=0-7914-0343-2 |oclc= |doi= }} *{{cite book |last=Minor |first=Robert Neil |authormask= |authorlink= |coauthors= |firstn= |lastn= |authorn-link= |editor= |editorn-last= |editorn-first= |editor-link= |editorn-link= |others= |title=Radhakrishnan: a religious biography|url=http://books.google.com/books?id=2LzRkWABC6sC&printsec=frontcover&dq=radhakrishnan&cd=5#v=onepage&q=&f=false |accessdate= |format= |edition= |series= |volume= |year=1987 |month= |publisher=SUNY Press |location= |isbn=0-88706-554-6 |oclc= |doi= }} *{{cite book |last=Gopal |first=Sarvepalli |authormask= |authorlink= |coauthors= |firstn= |lastn= |authorn-link= |editor= |editorn-last= |editorn-first= |editor-link= |editorn-link= |others= |title=Radhakrishnan: a biography|url=http://books.google.com/books?id=ryluAAAAMAAJ&q=radhakrishnan&dq=radhakrishnan&cd=7 |accessdate= |format= |edition= |series= |volume= |year=1989 |month= |publisher=Unwin Hyman |location= |isbn=0-04-440449-2 |oclc= |doi= }} *{{cite book |last=Pappu |first =S.S. Rama Rao |title=New Essays in the Philosophy of Sarvepalli Radhakrishnan |publisher=South Asia Books |location =[[Delhi]] | ISBN= 978-81-7030-461-6 |year= 1995 }} {{Refend}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Sarvepalli Radhakrishnan|সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণন}} {{Wikiquote}} * [http://www.sarvepalli.com/dr-sarvepalli-radhakrishnan "The Legend of Dr. Sarvepalli Radhakrishnan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151105233839/http://www.sarvepalli.com/dr-sarvepalli-radhakrishnan |date=2015-11-05 }} * [http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe0898/f2808981.html "Dr. Sarvepalli Radhakrishnan- The philosopher president"], Press Information Bureau, Government of India * [http://www.iep.utm.edu/radhakri/ "Sarvepalli Radhakrishnan (1888—1975)"] by Michael Hawley, ''Internet Encyclopedia of Philosophy'' * [https://boraxom.org/dr-sarvepalli-radhakrishnan-essay-of-the-second-president-of-india/ BorAxom ত থকা ড° সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণনৰ সম্পৰ্কে বিশদ বৰ্ণনা] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমিৰ ফেলোশ্বিপ প্ৰাপক]] fxadv24w15lx202wggsax0ktak819sy 1 26834 614605 614538 2026-06-26T16:40:19Z KhiLanTzi 23530 নিয়ম অনুসৰি আপুনি আন কাৰোবাৰ মন্তব্য কেৱল পুৰণি বুলিয়েই আঁতৰাব নোৱাৰে। পৃষ্ঠাটো অতি বেছি দীঘল হ'লেহে ইয়াক আৰ্কাইভ কৰিব পাৰি কিন্তু এই পৃষ্ঠাটোও আৰ্কাইভ কৰিব নোৱাৰি কাৰণ ই দীঘল নহয়। 614605 wikitext text/x-wiki সুন্দৰ বিষয়| প্ৰবন্ধৰ নাম চুতীয়া সাম্ৰাজ্য দিলে ভাল হ’ব নেকি? '''[[User:Bishnu_Saikia|<span style='font-family: "Trebuchet MS"; color:#4B0082'><big>বি</big><small>ষ্ণু শ‍ইকীয়া</small></span>]]''' ^{<small>[[User talk:Bishnu_Saikia|<span style = 'color:#4B0082'>বাৰ্তা</span>]]</small>} 12:19, 11 আগষ্ট 2012 (UTC) :Kingdomৰ বাবে "ৰাজ্য" শব্দটো থোৱাই ভাল। Empire হ'লেহে "সাম্ৰাজ্য" শব্দটো মোৰ বোধেৰে শুৱাব। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 16:53, 11 আগষ্ট 2012 (UTC) ::{{ping|Bishnu_Saikia|Gitartha.bordoloi}} This is an extremely important article, for Assamese Wikipedia, at least. But most of what is written here is not historical. Please check [[en:Chutia kingdom]] and the talk pages there. [[User:Chaipau|চাইপাও]] 20:53, 31 October 2021 (ইউ.টি.চি.) ==তথ্য== {{Ping|Ananya Taye}}, আপুনি শেহতীয়াকৈ এই প্ৰবন্ধটো যথেষ্ট বৰ্ধন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু "বৰটোপ"ৰ দৰে অনুচ্ছেদ আৰু "দুৰ্লভনাৰায়ণ" প্ৰসংগৰে প্ৰবন্ধটো অনাৱশ্যকভাৱে দীঘল কৰা হৈছে। লগতে "এই সকলো তথ্যৰ ভিত্তিত গম পোৱা যায় যে" জাতীয় কথাবোৰো উপযুক্ত উৎস সমৰ্থিত হোৱা নাই। কেইবা ঠাইত মাটিদানৰ ফলিৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎসক তথ্যউৎস হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 05:13, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) t1ecprzcje50lcrue6u2xirz3pndaym 614636 614605 2026-06-26T17:47:15Z Nayan j Nath 15159 614636 wikitext text/x-wiki সুন্দৰ বিষয়| প্ৰবন্ধৰ নাম চুতীয়া সাম্ৰাজ্য দিলে ভাল হ’ব নেকি? '''[[User:Bishnu_Saikia|<span style='font-family: "Trebuchet MS"; color:#4B0082'><big>বি</big><small>ষ্ণু শ‍ইকীয়া</small></span>]]''' ^{<small>[[User talk:Bishnu_Saikia|<span style = 'color:#4B0082'>বাৰ্তা</span>]]</small>} 12:19, 11 আগষ্ট 2012 (UTC) :Kingdomৰ বাবে "ৰাজ্য" শব্দটো থোৱাই ভাল। Empire হ'লেহে "সাম্ৰাজ্য" শব্দটো মোৰ বোধেৰে শুৱাব। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|talk]]) 16:53, 11 আগষ্ট 2012 (UTC) ::{{ping|Bishnu_Saikia|Gitartha.bordoloi}} This is an extremely important article, for Assamese Wikipedia, at least. But most of what is written here is not historical. Please check [[en:Chutia kingdom]] and the talk pages there. [[User:Chaipau|চাইপাও]] 20:53, 31 October 2021 (ইউ.টি.চি.) ==তথ্য== {{Ping|Ananya Taye}}, আপুনি শেহতীয়াকৈ এই প্ৰবন্ধটো যথেষ্ট বৰ্ধন কৰা দেখা গৈছে। কিন্তু "বৰটোপ"ৰ দৰে অনুচ্ছেদ আৰু "দুৰ্লভনাৰায়ণ" প্ৰসংগৰে প্ৰবন্ধটো অনাৱশ্যকভাৱে দীঘল কৰা হৈছে। লগতে "এই সকলো তথ্যৰ ভিত্তিত গম পোৱা যায় যে" জাতীয় কথাবোৰো উপযুক্ত উৎস সমৰ্থিত হোৱা নাই। কেইবা ঠাইত মাটিদানৰ ফলিৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎসক তথ্যউৎস হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 05:13, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==সতৰ্কবাণী== {{Ping|Ananya Taye}}, আপুনি শেহতীয়াকৈ এই প্ৰবন্ধটোৰ আলোচনা পৃষ্ঠাৰ আলোচনাসমূহ আতৰাই দিয়া দেখা গৈছে। অভিষ্যতে এই পৃষ্ঠাৰ লগতে অন্য কোনো পৃষ্ঠাত আলোচনা আৰু সন্মতি অৱিহনে এনেধৰণৰ সম্পাদনা নকৰিবলৈ সচেতন কৰি দিয়া হ'ল। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 17:47, 26 June 2026 (ইউ.টি.চি.) 8bm1r9os9kcsmijrvc9wrmxrgaw2z3j 0 30489 614604 423447 2026-06-26T16:08:14Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614604 wikitext text/x-wiki {{অনুবাদ}} '''[[বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধ]]''' মাৰ্চ ২৬, ১৯৭১ চনত আৰম্ভ হৈ ১৬ ডিচেম্বৰ ১৯৭১ অত শেষ হয়। তলত ইয়াৰ কিছুমান মুখ্য ঘটনাসমূহ সময়ানুক্ৰমিক ভাৱে দেখুওৱা হৈছে। ==সময় ৰেখা== ===যুদ্ধৰ আগত=== * ১ মাৰ্চ: জেনেৰেল [[য়াহায়া খান|য়াহায়া খানে]] এক ৰেডিঅ' ঘোষণাৰ জৰিয়তে ৩ মাৰ্চত হ'বলগা নেশ্যনেল কাউন্সিলৰ বৈঠক ৰদ কৰে।<ref>[http://www.liberationwarmuseum.org/this-month-in-1971/89-march-1-1971 March 1, 1971 - Liberation War Museum]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *March 7: [[Sheikh Mujibur Rahman]] - leader of [[Awami League]] party that had won a landslide victory in East Pakistan in the Federal Elections in 1969, but never been granted authority - announces to a jubilant crowd at the Dhaka Race Course ground, "The struggle this time is the struggle for our emancipation! The struggle this time is the struggle for independence!".<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://banglapedia.search.com.bd/HT/S_0223.htm |access-date=2012-10-22 |archivedate=2013-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512042351/http://banglapedia.search.com.bd/HT/S_0223.htm |deadurl=yes }}</ref> *March 9: Workers of Chittagong port refuse to unload weapons from the ship 'Swat'. *March 10: Expatriate Bengali students demonstrate in front of the [[United Nations Headquarters]] and calls for UN intervention to put an end to violence on Bengali people.<ref>[http://www.liberationwarmuseum.org/this-month-in-1971/98-march-10-1971 March 10, 1971 - Liberation War Museum]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *March 16: Yahya Khan starts negotiation with Sheikh Mujibur Rahman. *March 19: Nearly 50 people die as Pakistan Army opens fire on demonstrators at Jaydevpur.<ref>[http://www.liberationwarmuseum.org/this-month-in-1971/107-march-19-1971 March 19, 1971 - Liberation War Museum]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *March 24: Pakistan Army opens fire on Bengali demonstrators in Syedpur, Rangpur and Chittagong. More than a thousand people are killed.<ref>[http://www.liberationwarmuseum.org/this-month-in-1971/112-march-24-1971 March 24, 1971 - Liberation War Museum]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===Events of the War=== ====March==== *March 25: Pakistan Army starts [[Operation Searchlight]] in [[Dhaka]] and rest of the country, attacking political activists, students, and Bengali members of armed forces and police *March 26: Independence of Bangladesh is declared by Maj. Ziaur Rahman, on behalf of National Leader Sheikh Mujibur Rahman. This is Bangladesh's official Independence Day. *March 31: [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,905021-1,00.html Kushtia resistance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904014709/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,905021-1,00.html |date=2010-09-04 }} begins. ====April==== *April 2: [[Jinjira massacre]]. *April 6: [[Archer Blood|The Blood Telegram]] *April 11: [http://www.profile-bengal.com/0411_radio_taj.htm Radio address] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907235633/http://www.profile-bengal.com/0411_radio_taj.htm |date=2008-09-07 }} by [[Tajuddin Ahmad]], the Prime Minister. *April 10: A provisional Bangladesh government-in-exile is formed. *April 12: [[M. A. G. Osmani]] takes up the command of Bangladesh Armed Forces. *April 17: A provisional government-in-exile took oath in [[Boiddonathtola]] (now called [[Mujibnagar]]) in [[Meherpur District]] *April 18: [[Mostafa Kamal (Bir Sreshtho)|Battle of Daruin]], Comilla and [[Munshi Abdur Rouf|Battle of Rangamati-Mahalchari waterway]], Chittagong Hill Tracts. *April 24: Formation of Bangladesh Action Committee at Coventry, UK by non-resident Bangladeshis. *April 28: [http://www.profile-bengal.com/0428_71_tajuddin_plea.htm Tajuddin pleas for arms aid to neighbors.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081122022106/http://www.profile-bengal.com/0428_71_tajuddin_plea.htm |date=2008-11-22 }} ====May==== *May 5: [[Gopalpur massacre]].<ref>[http://nation.ittefaq.com/issues/2009/05/08/all0769.htm Locals still have nightmare about supreme sacrifices of Lt. Azim, 200 others] The New Nation, Internet Edition, May 8, 2009</ref> *May 15: Indian army starts aiding [[Mukti Bahini]].<ref>A Tale of Millions, Islam, Major Rafiqul Bir Uttam, p 211</ref> *May 20:The [[Chuknagar massacre]] takes place at [[Khulna]] where the Pakistan army kills nearly 10 thousand people *May 24: [[Swadhin Bangla Betar Kendra]] finds home in Kolkata. ====July==== *July 11–17: Sector Commanders Conference 1971. ====August==== *August 1: [[The Concert for Bangladesh]] in Madison Square Garden, New York by [[George Harrison]] and friends. *August 16: [[Operation Jackpot]], Bangladesh naval commando operation. *August 20: [[Flight Lieutenant]] [[Matiur Rahman (military pilot)]]'s attempt to defect by hijacking a fighter. *August 30: Pakistan Army crackdown on Dhaka guerrillas.<ref>Jahanara Imam, ''Ekatturer Dinguli''</ref> ====September==== *September 5: [[Nur Mohammad Sheikh|Battle of Goahati]], Jessore. *September 28: [[Bangladesh Air Force]] starts functioning. ====October==== *October 13: Dhaka guerrillas kill Abdul Monem Khan, governor of East Pakistan. *October 28: [[Hamidur Rahman|Battle of Dhalai Outpost]], Srimongol. *October 31 to November 3: [[Battle of Dhalai]]: Indian attack from [[Tripura]] into East Pakistan to stop Pakistani cross-border shelling. ====November==== *November 9: Six small ships constitute the first fleet of [[Bangladesh Navy]]. *November 16: [[Battle of Ajmiriganj]], an 18 hour encounter between MB and Pakistan army. A famous freedom fighter, [[Jagatyoti Das]], is martyred. *November 20 to November 21: [[Battle of Garibpur]]: Indian attack in [[Boyra]] [[Salients, re-entrants and pockets|salient]] in East Pakistan *November 21: [[Mitro Bahini Order of Battle December 1971|Mitro Bahini]], the joint force of Bngladesh and Indian army is formed. *November 22 to December 13, and sporadic fighting to December 16: [[Battle of Hilli]]: Indian attack on [[Bogra]] in East Pakistan. ====December (Indo-Pakistan War)==== *December 3: [[Bangladesh Air Force]] destroys Pakistani oil depots<ref>মুক্তিযুদ্ধে বিমান (Airplanes of liberation war), The Daily Prothom Alo, December 25, 2009</ref>.. Pakistani air attacks on India result in India declaring war on Pakistan. *December 4 : Battle of Longewala: Indians stop a Pakistani invasion directed at Jaisalmer. *December 5 : Battle of Basantar: Indians attack and take over Pakistani territory opposite Jammu. *December 6: Bhutan becomes the first country to recognize Bangladesh. [[Swadhin Bangla Betar Kendra]] becomes Bangladesh Betar. *December 7: Liberation of Jessore, Sylhet and Moulovi Bazar. *December 8: [[Operation Python]]: Indian [[naval]] attack on [[Karachi]] *December 9: [[Battle of Kushtia]]: Indian attack from [[West Bengal]] into East Pakistan. : Chandpur and Daudkandi liberated. *December 10: Liberation of Laksham. Two Bangladeshi ships [[Mohammad Ruhul Amin|sunk mistakenly]] by Indian air attack. *December 11: Liberation of Hilli, Mymenshingh, Kushtia and Noakhali. [[USS Enterprise (CVN-65)|USS ''Enterprise'']] is deployed by the USA in the [[Bay of Bengal]] to intimidate Indian Navy. *December 13: [[Soviet Navy]] deploys a group of ships to counter USS ''Enterprise''. *December 14: Selective genocide of nationalist intellectuals. Liberation of Bogra. *December 16: Pakistan Army surrenders to [[Mitro Bahini]] represented by [[Jagjit Singh Aurora]] of the Indian Army faction of the military coalition. : Freedom of Bangladeshi people. *December 22: The provisional government of Bangladesh arrives in Dhaka from exile. ==References== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:যুদ্ধ]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 6yq6ecbtehrntrxqrkscnzy64613hwf 0 31544 614653 600134 2026-06-27T07:24:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614653 wikitext text/x-wiki {{Good article}} {{Infobox cinema market | name = ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ | image = India film clapperboard (variant).svg | image_size = 150px | caption = | screens = ৯,৩৮২ (২০২২)<ref>{{cite web |title=India: number of cinema screens 2022 |url=https://www.statista.com/statistics/1346899/india-number-of-cinema-screens |website=Statista |access-date=16 October 2023}}</ref> | screens_per_capita = প্ৰতি মিনিলয়নত ৬ (২০২১)<ref name="Capacity">{{Cite web |title=Feature films: Cinema infrastructure – Capacity |url=https://www.business-standard.com/article/economy-policy/india-has-fewer-movie-screens-than-peer-economies-shows-data-123030200849_1.html |access-date=7 May 2019 |website=[[UNESCO Institute for Statistics]] |publisher=[[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]]}}</ref> | distributors = <!-- {{br separated entries|entry1|entry2|entry3}} <ref name="distributors_uis">{{Cite web |title=Table 6: Share of Top 3 distributors (Excel) |url=http://stats.uis.unesco.org/unesco/ReportFolders/reportFolders.aspx |access-date=5 November 2015 |publisher=UNESCO Institute for Statistics}}</ref> --> | produced_year = ২০২১-২২ | produced_ref = <ref>{{Cite web |title=Indian Feature Films Certified in 2021—22 |url=https://filmfederation.in/files/iff2022.pdf|access-date=8 September 2022 |website=[[Film Federation of India]]}}</ref> | produced_total = ২৮৮৬ {{increase}} | produced_fictional = | produced_animated = | produced_documentary = | admissions_year = ২০১৬ | admissions_ref = <ref name="adm_gross_uis">{{Cite web |year=2015 |title=Culture: Feature Films |url=http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=5538 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103112139/http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=5538 |archive-date=3 November 2013 |access-date=7 May 2019 |publisher=UNESCO Institute for Statistics |archivedate=3 November 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103112139/http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=5538 |deadurl=yes }}</ref> | admissions_total = ২,০২০,০০০,০০০ | admissions_per_capita = ১.৬৯ | admissions_national = ১,৭১৩,৬০০,০০০ {{increase}} | box_office_year = ২০২২ | box_office_ref = <ref>{{Cite web |year=2020 |title=India Box Office collections: Regional cinema led by Tamil movies overtakes Bollywood |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/bollywoods-big-but-regional-cinema-is-also-raking-in-the-moolah/2020134/ |access-date=9 May 2021 |website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]}}</ref> | box_office_total = {{INR|১৫,০০০ কোটি|link=yes}}<ref name="BS_Apr2023">{{cite news |last1=Jacob |first1=Shine |title=South Indian films outshine others in 2022, may maintain trend in 2023: CII |url=https://www.business-standard.com/india-news/south-indian-films-outshine-other-languages-in-2022-shows-cii-report-123041900702_1.html |access-date=12 August 2023 |work=Business Standard |date=19 April 2023}}</ref> | box_office_national = {{USD|৩.৭ বিলিয়ন|long=no}} (২০২০)<ref name="dna">{{Cite web |date=26 September 2016 |title=Indian film industry's gross box office earnings may reach $3.7 billion by 2020: Report – Latest News & Updates at Daily News & Analysis |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-indian-film-industry-s-gross-box-office-earnings-may-reach-37-billion-by-2020-report-2258789}}</ref><!-- ${{Format price| }} --> }} '''ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ'''ই ({{lang-en|Cinema of India}}) বিংশ শতাব্দীৰ আৰম্ভণিৰে পৰা বিশ্বৰ [[চলচ্চিত্ৰ|চলচ্চিত্ৰত]] গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>{{cite news|author=Hasan Suroor |url=http://www.thehindu.com/arts/sharmila-tagore-honoured-by-edinburgh-university/article4031942.ece |title=Arts : Sharmila Tagore honoured by Edinburgh University |publisher=The Hindu |date=2012-10-26 |accessdate=2012-11-01}}</ref> ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰই [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[অসম]], [[বিহাৰ]], [[গুজৰাট]], [[হাৰিয়ানা]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]], [[কৰ্ণাটক]], [[কেৰেলা (ৰাজ্য)]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[মণিপুৰ]], [[ওড়িশা]], [[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]], [[তামিলনাডু]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] আৰু [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিমবঙ্গৰ]] পৰা নিৰ্মাণ হোৱা চলচ্চিত্ৰসমূহক সামৰি লয়। দক্ষিণ এছিয়া, মধ্য-প্ৰাচ্য, দক্ষিণ-পূব এছিয়া আৰু পূৰ্বৰ ছোভিয়েট সংঘত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ গুণগ্ৰাহী দৰ্শক আছে। চলচ্চিত্ৰ ভাৰতৰ এক অতি জনপ্ৰিয় মাধ্যম। দেশখনত বছৰি বিভিন্ন ভাষাত এহাজাৰতকৈয়ো অধিক ছবি নিৰ্মাণ হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.sebi.gov.in/dp/gvfilms.pdf |title=Electrolux-2nd |format=PDF |date= |accessdate=6 February 2012}}</ref> [[ইংলেণ্ড]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আদি দেশতো বিভিন্ন ভাষাত নিৰ্মিত ভাৰতীয় ছবিসমূহৰ দৰ্শক বৃদ্ধি পাই আহিছে। [[দাদাচাহেব ফাল্কে|দাদাচাহেব ফালকেক]] ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ জনক আখ্যা দিয়া হয়।<ref name="thecolorsofindia1">{{cite news|url=http://www.thecolorsofindia.com/dadasaheb-phalke/father-indian-cinema.html |title=Dadasaheb Phalke Father of Indian Cinema |publisher=Thecolorsofindia.com |date= |accessdate=2012-11-01}}</ref><ref name="google1">{{cite web|url=http://books.google.co.in/books/about/Dadasaheb_Phalke_the_father_of_Indian_ci.html?id=zTZnAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=Dadasaheb Phalke, the father of Indian cinema - Bāpū Vāṭave, National Book Trust - Google Books |publisher=Books.google.co.in |date= |accessdate=2012-11-01}}</ref><ref name="indiatimes1">{{cite news |author=Sachin Sharma, TNN Jun 28, 2012, 03.36AM IST |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-28/vadodara/32456429_1_godhra-dadasaheb-phalke-father-of-indian-cinema |title=Godhra forgets its days spent with Dadasaheb Phalke - Times Of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2012-06-28 |accessdate=2012-11-01 |archivedate=2013-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131101035654/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-28/vadodara/32456429_1_godhra-dadasaheb-phalke-father-of-indian-cinema |deadurl=yes }}</ref><ref name="vilanilam128">{{cite book|last=Vilanilam|first=J. V.|title=Mass Communication in India: A Sociological Perspective|year=2005|publisher=Sage Publications|location=New Delhi|isbn=81-7829-515-6|page=128|url=http://books.google.co.in/books?id=XBU6pN7toHsC&pg=PA128&dq=dadasaheb+phalke+father+indian+cinema#v=onepage&q=dadasaheb%20phalke%20father%20indian%20cinema&f=false}}</ref> এইগৰাকী ব্যক্তিৰ সন্মানাৰ্থে ভাৰত চৰকাৰে ১৯৬৯ চনৰ পৰা [[দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা]] প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। প্ৰতিবছৰে যথেষ্ট মৰ্যাদাপূৰ্ণ এই বঁটা ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰলৈ জীৱনজুৰি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে একোগৰাকী চলচ্চিত্ৰ ব্যক্তিত্বক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.dff.nic.in/dadasahebphalke.asp |title=::Directorate Of Film Festivals:: |publisher=Dff.nic.in |date=2012-06-10 |accessdate=2012-11-01}}</ref> বিংশ শতাব্দীত [[হলিউড]] আৰু [[চীনা চলচ্চিত্ৰ|চীনা চলচ্চিত্ৰৰ]] সৈতে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ বিশ্ব পৰ্যায়ৰ উদ্যোগলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।<ref name="Khanna155">Khanna, 155</ref> ২০১০ চনৰ শেষৰ ফালে প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদনত মতে ছবি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰত প্ৰথম স্থানত আছিল। দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় স্থানত আছিল ক্ৰমে হলিউড আৰু চীনদেশ।<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Chinese-film-industry-races-close-to-Bollywood/articleshow/7254578.cms | work=The Times Of India | title=Chinese film industry races close to Bollywood | date=10 January 2011}}</ref> বৰ্দ্ধিত কাৰিকৰী জ্ঞানে উৎপাদিত সামগ্ৰী বিতৰণ আৰু লক্ষ্যশ্ৰোতাৰ ওচৰ চপাৰ প্ৰতিষ্ঠিত চলচ্চিত্ৰীয় পদ্ধতিৰ বিকাশৰ বাট মুকলি কৰিছে। ভিজুৱেল ইফেক্টভিত্তিক চুপাৰ হিৰো আৰু বিজ্ঞান বিষয়ক ছবি ''ক্ৰিছ'', [[:en:Enthiran|''এণ্ঠিৰান'']], ''ৰা.ৱন'' আৰু [[:en:Eega|''ইগা'']] অতি জনপ্ৰিয় হৈছে।<ref name=Khanna155/> ভাৰতীয় ছবিয়ে ৯০খন দেশৰ বজাৰ পাবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref name="Khanna158">Khanna, 158</ref> [[সত্যজিৎ ৰায়]], [[মৃণাল সেন]], [[ঋত্বিক ঘটক]], [[আদুৰ গোপালকৃষ্ণন]], [[জি অৰবিন্দন]],<ref>{{cite news |url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/94ff8a4a35a9b8876525698d002642a9/c7693440bca3c3d7652572d000265e53/$FILE/A0190092.pdf |title= |publisher= |date= |accessdate=2012-11-01 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> চাইজি এন কৰুণ, গিৰীশ কাচাৰাৱালী,<ref>{{cite news|title=Girish Kasaravalli to be felicitated|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article1765035.ece?|accessdate=24 December 2011|newspaper=The Hindu|date=25 April 2011}}</ref> শ্যাম বেনেগাল,<ref>{{cite book|title=Business India, Issues 374-380|year=1992|publisher=A.H. Advani|location=119}}</ref> [[মণি ৰত্নম]], [[জাহ্নু বৰুৱা]]<ref name="Jahnu ">{{cite web | url=http://www.jahnubarua.com/achievements.php | title=Jahnu Baruah | accessdate=November 18, 2012 | archivedate=February 19, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219012444/http://www.jahnubarua.com/achievements.php | deadurl=yes }}</ref> আদি ভাৰতীয় পৰিচালকৰ ছবি বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছে। <ref name=Khanna158/> [[শেখৰ কাপুৰ]], [[মীৰা নায়াৰ]], [[ৰাজনেশ ডোমালপল্লী]], [[দীপা মেহতা]], [[নাগেশ কুকুনুৰ]], [[কৰণ জোহৰ]] আদি ছবি নিৰ্মাতাৰ ছবিও বিদেশৰ বজাৰত সফলতা পাইছে।<ref name="Khanna158-59">Khanna, 158–159</ref> ভাৰত চৰকাৰে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[জাপান]] আদি দেশলৈ বৰ্দ্ধিত হাৰত চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিনিধি প্ৰেৰণ কৰিছে। তেনেদৰে ফিল্ম প্ৰডিউচাৰ্চ গীল্ডেও [[ইউৰোপ|ইউৰোপলৈ]] ভাৰতীয় ছবিৰ বজাৰখন সম্প্ৰসাৰণ কৰিবলৈ বিভিন্ন দল প্ৰেৰণ কৰিছে।<ref name="Khanna159">Khanna, 159</ref> [[শিৱাজী গণেশন]] আৰু এচ. ভি. ৰঙ্গৰাৱে ক্ৰমে ১৯৫৬ত এফ্ৰো-এছিয়ান ফিল্ম ফেষ্টিভেল, কাইৰো আৰু ১৯৬৩ত জাকাৰ্টা চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত Veerapandiya Kattabomman আৰু Narthanasala ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটা লাভ কৰিছে।<ref>[http://lifestyle.iloveindia.com/lounge/shivaji-ganesan-biography-4090.html Shivaji Ganesan Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120909012013/http://lifestyle.iloveindia.com/lounge/shivaji-ganesan-biography-4090.html |date=2012-09-09 }}, iloveindia.com</ref><ref>[http://www.reference.com/browse/Sivaji_Ganesan Sivaji_Ganesan], reference.com</ref> ভাৰতবৰ্ষ সৰ্বাধিক ছবি নিৰ্মাণ কৰোঁতা দেশ।<ref name="eb-watson">Watson (2009)</ref><ref name="Khanna2-140">Khanna, "The Business of Hindi Films", 140</ref> ২০০৯ চনত ভাৰতত ১২৮৮খন কাহিনী চিত্ৰকে ধৰি মুঠ ২৯৬১খন ছবি নিৰ্মিত হৈছে।<ref name="CBFC-ANR2009">{{Cite document |title= Annual report 2009 |url= http://cbfcindia.gov.in/CbfcWeb/fckeditor/editor/images/Uploadedfiles/file/Publications/ANR2009-ch6-SI.pdf |format= PDF |accessdate= 16 July 2010 |publisher= [[কেন্দ্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰামাণীকৰণ পৰিষদ]], [[Ministry of Information and Broadcasting (India)|Ministry of Information and Broadcasting]], GOVERNMENT OF INDIA. |postscript= |archivedate= 16 May 2011 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110516191300/http://cbfcindia.gov.in/CbfcWeb/fckeditor/editor/images/Uploadedfiles/file/Publications/ANR2009-ch6-SI.pdf |deadurl= yes }}</ref> ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত বিনিয়োগ কৰিবলৈ টুৱেণ্টিথ্ ফক্স চেঞ্চুৰী, চোনী পিকচাৰ, [[ৱাল্ট ডিজনী]], ৱাৰ্নাচ্ ব্ৰাডাৰ্চ্ আদি বিদেশী প্ৰতিষ্ঠান আগবাঢ়ি আহিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-marketing/article989714.ece?ref=archive |title=Business Line: Today's Paper / MARKETING: Disney fantasy film in Telugu, Tamil |publisher=Thehindubusinessline.com |date=22 April 2010 |accessdate=6 February 2012}}</ref><ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-17/news-interviews/28114703_1_walt-disney-characters-film | work=The Times Of India | title=Walt Disney picks Shruti, Siddharth! | date=17 March 2010 | access-date=2012-11-17 | archivedate=2012-03-21 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321010831/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-17/news-interviews/28114703_1_walt-disney-characters-film | deadurl=yes }}</ref><ref name="Khanna156">Khanna, 156</ref> [[জী টিভি]], [[:en:UTV Software Communications|ইউ টিভি]], [[:en:Suresh Productions| সুৰেশ প্ৰোডাকচন]], [[:en:Adlabs|এডলেবচ্]], [[:en:Sun Pictures|চান পিকচাৰচ্]] আদি ভাৰতীয় প্ৰতিষ্ঠানেও ছবি নিৰ্মাণ আৰু বিতৰণৰ ব্যৱসায়ত হাত দিছে।<ref name=Khanna156/> চৰকাৰে মাল্টিপ্লেক্সবোৰলৈ কৰ ৰেহাই সুবিধা আগবঢ়োৱাত দেশজুৰি মাল্টিপ্লেক্স নিৰ্মাণৰ ঢৌ উঠিছে।<ref name=Khanna156/> ২০০৩ লৈ ৩০ টাতকৈ অধিক ছবি নিৰ্মাণ কোম্পানীয়ে নেচনেল ষ্টক এক্সচেঞ্জত নাম তালিকাভূক্ত কৰিছে। ইয়ে মাধ্যমটোৰ ব্যৱসায়িক গুৰুত্ব সূচাইছে।<ref name=Khanna156 /> দক্ষিণ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগে দক্ষিণ ভাৰতীয় ৪টা ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগক একেলগে বুজায়। সেইকেইটা হল- [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]], [[মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ|মালয়ালম]], [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] আৰু [[তেলুগু চলচ্চিত্ৰ|তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ। ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ৭৫% ৰাজহ কেৱল দক্ষিণ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ পৰা সংগৃহীত হয়।<ref>{{cite news | url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-11-18/news/27638208_1_film-industry-small-budget-movies-farokh-balsara | work=The Times Of India | title=Southern movies account for over 75% of film revenues | date=18 November 2009 | access-date=2012-11-17 | archivedate=2011-07-20 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720232113/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-11-18/news/27638208_1_film-industry-small-budget-movies-farokh-balsara | deadurl=yes }}</ref> লক্ষাধিক প্ৰবাসী ভাৰতীয়সকলক আকৰ্ষণ কৰাৰ অৰ্থে ছবিসমূহৰ ডিভিডি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে তথা বহু ভাৰতীয় ছবি তেওঁলোক বাস কৰা দেশসমূহত শ্বুটিং কৰা হৈছে। .<ref name="Potts74">Potts, 74</ref> মুখ্য ধাৰাৰ ছবিৰ যোগে প্ৰবাসী ভাৰতীয়সকলৰ পৰা ভাৰতীয় ছবিৰ মুঠ ৰাজহৰ ১২% সংগৃহীত হয়। ২০০০ চনত এই ৰাজহৰ পৰিমাণ আছিল {{US$}} ১.৩ বিলিয়ন।<ref name="Potts75">Potts, 75</ref> ভাৰতীয় ছবিৰ গীতো অন্যতম ৰাজহ আহৰণ কৰোঁতা। এখন ছবিয়ে আহৰণ কৰা ৰাজহৰ ৪–৫% কেবল গীতৰ পৰাই আহে।<ref name=Potts75/> ==ইতিহাস== [[File:PundalikAd.jpg|thumb|150px|right|২৫ মে ১৯১২ তাৰিখৰ টাইমচ অৱ ইণ্ডিয়াত প্ৰথম ভাৰতীয় কাহিনী চিত্ৰ 'শ্ৰী পুণ্ডলিক'ৰ বিজ্ঞাপন]] [[File:Raja Harishchandra.jpg|thumb|150px|right| পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ নিৰ্বাক কাহিনী চিত্ৰ ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰৰ এটা দৃশ্য]] [[File:Phalke.jpg|thumb|150px|right|'ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ জনক' প্ৰযোজক, পৰিচালনা, চিত্ৰনাট্যকাৰ দাদাচাহেৱ ফালকে<ref name="thecolorsofindia1"/><ref name="google1"/><ref name="indiatimes1"/><ref name="vilanilam128"/>]] [[File:Achhut Kanya2.jpg|thumb|150px|right|[[অছুৎ কন্যা]] (১৯৩৬) ছবিত অশোক কুমাৰ আৰু [[দেৱিকা ৰাণী]]]] ১৮৯৫ চনত লণ্ডনত লুমিয়েৰ ভাতৃদ্বয়ে নিৰ্মাণ কৰা চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শন কৰাৰ লগেলগে ইউৰোপ মহাদেশত আলোড়নৰ সৃষ্টি হ'ল। ১৮৯৬ ৰ জুলাইত মুম্বাইত লুমিয়েৰৰ চলচ্চিত্ৰ প্ৰদৰ্শিত হয়।<ref name=Burra&Rao252>Burra & Rao, 252</ref> 'দি পাৰ্চিয়া অৱ ফ্লাৱাৰ' (১৮৯৮) ছবিখনেৰে [[হীৰালাল সেন|হীৰালাল সেনে]] ভাৰতত প্ৰথম চুটি ছবি নিৰ্মাণৰ পাতনি মেলে।<ref name="Hiralal2">{{cite web |last = McKernan |first = Luke|date = 31 December 1996|url = http://www.victorian-cinema.net/sen.htm|title = Hiralal Sen (copyright British Film Institute)|accessdate =1 November 2006}}</ref> ১৯১২ চনৰ ১৮ মেৰ দিনা মুম্বাইৰ ''কৰোনেচন চিনেমেটোগ্ৰাফ''ত দাদাচাহেৱ টোৰ্ণে পৰিচালিত ভাৰতৰ প্ৰথম নিৰ্বাক কাহিনী চিত্ৰ ''শ্ৰী পুণ্ডলিক'' মুক্তি পায়।<ref name="Maharashtratimes">{{cite web|last = Kadam|first = Kumar|date = 24 April 2012|url = http://author.blogs.maharashtratimes.com/kokan/entry/%E0%A4%A6-%E0%A4%A6-%E0%A4%B8-%E0%A4%B9-%E0%A4%AC|title = दादासाहेब तोरणेंचे विस्मरण नको!|access-date = 17 November 2012|archivedate = 8 October 2013|archiveurl = https://web.archive.org/web/20131008190417/http://author.blogs.maharashtratimes.com/kokan/entry/%E0%A4%A6-%E0%A4%A6-%E0%A4%B8-%E0%A4%B9-%E0%A4%AC|deadurl = yes}}</ref><ref name="The Pioneer">{{cite web |last = Raghavendara |first = MK |date = 5 May 2012 |url = http://www.dailypioneer.com/home/online-channel/top-story/62942-what-a-journey.html |title = What a journey |access-date = 17 November 2012 |archivedate = 15 December 2014 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20141215194623/http://www.dailypioneer.com/home/online-channel/top-story/62942-what-a-journey.html |deadurl = yes }}</ref> ভাৰতৰ সৰ্বপ্ৰথম পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ ছবি আছিল [[দাদাচাহেব ফাল্কে]] পৰিচালিত ১৯১৩ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত [[ৰাজা হৰিশ্চন্দ্ৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰ]]। সংস্কৃত গ্ৰন্থ আধাৰিত এইখন এখন নিৰ্বাক ছবি আছিল। ছবিখনত নাৰীৰ ভাও পুৰুষ অভিনেতাই কৰিছিল।<ref name=Burra&Rao253>Burra & Rao, 253</ref> শ্ৰী পুণ্ডলিক ছবিখন যদিও ৰজা হৰিশ্চন্দ্ৰতকৈ আগতে মুক্তি পাইছিল, তথাপি ই ভাৰতৰ প্ৰথম ছবিৰ স্বীকৃতি পোৱাৰ পৰা বঞ্চিত হ'ল। কাৰণ পুণ্ডলিক আছিল- এখন বিখ্যাত মাৰাঠী নাটকৰ চিত্ৰৰূপ; ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল এজন ব্ৰিটিছ ব্যক্তিয়ে; আৰু ইয়াৰ প্ৰচেচিং কৰা হৈছিল লণ্ডনত।<ref>{{cite web |author=Manjiri Damle, TNN Apr 21, 2012, 01.05AM IST |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-21/pune/31378416_1_english-films-subtitles-bourne |title=Torne's 'Pundlik' came first, but missed honour - Times Of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date= |accessdate=2013-02-01 |archivedate=2013-05-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530104400/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-21/pune/31378416_1_english-films-subtitles-bourne |deadurl=yes }}</ref> ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এজন পথিকৃৎ আছিল ''এলফিনষ্টোন বায়স্কোপ কোম্পানী''ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা [[জামছেদজী ফ্ৰেমজী মদন]]। মদন আছিল এজন চিনেমা-গৃহৰ স্বত্বাধিকাৰী, ছবি নিৰ্মাতা আৰু বিতৰক। ১৯০৪ চনৰ পৰা মদনে নিয়মীয়াকৈ দেশী-বিদেশী ছবি প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ১৮১৭ চনত তেওঁ [[পশ্চিমবংগ|বংগৰ]] প্ৰথম নিৰ্বাক কাহিনী-চিত্ৰ ''সত্যবাদী ৰাজা হৰিশ্চন্দ্ৰ'' নিৰ্মাণ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.abasar.net/filmMadan.htm |title=Film - J. F. Madan |publisher=Abasar.net |date=2002-10-13 |accessdate=2013-02-01 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304040410/http://www.abasar.net/filmMadan.htm |deadurl=yes }}</ref> ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ ইতিহাসৰ আন এগৰাকী পথিকৃৎ আছিল শিল্পী আৰু নিৰ্বাক আৰু সবাক ছবিৰ নিৰ্মাতা [[:en:Raghupathi Venkaiah Naidu|ৰঘূপতি ভেংকায়া নাইডু]], যাক তেলুগু চলচ্চিত্ৰ জনক বুলি গণ্য কৰা হয়। চেন্নাইত চিনেমা-গৃহ নিৰ্মাণ কৰা তেৱেঁই প্ৰথম ব্যক্তি আছিল। এইগৰাকী ব্যক্তিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা জনাই অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ চৰকাৰে ''ৰঘূপতি ভেংকায়া বঁটা'' ১৯৮১ চনৰ পৰা তেলুগু চলচ্চিত্ৰলৈ জীৱনজোৰা অৱদান আগবঢ়োৱা একোগৰাকী শিল্পীক প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |last=Kumar |first=Srikanth |url=http://southscope.in/telugu/article/why-ap-government-named-award-after-raghupathi-venkaiah |title=Why AP Government named an award after Raghupathi Venkaiah. |publisher=Southscope.in |date=26 June 2010 |accessdate=6 February 2012 |archivedate=1 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401010838/http://southscope.in/telugu/article/why-ap-government-named-award-after-raghupathi-venkaiah |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/celeb/starow/sow-rvn.html |title=Telugu Cinema Celebrity – Raghupati Venkaiah Naidu |publisher=Idlebrain.com |date=15 March 1941 |accessdate=6 February 2012}}</ref> কুৰি শতিকাৰ আগভাগত এটা মাধ্যম হিচাপে চলচ্চিত্ৰই ভাৰতৰ বিভিন্ন বৰ্গৰ মানুহৰ মাজত প্ৰভুত জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। টিকটৰ মূল্য সাধাৰণ মানুহৰ বহনক্ষম আছিল। বোম্বেত (বৰ্তমানৰ মুম্বাই) মাত্ৰ এক অনাৰ (৪ পইচা) টিকটেৰে দৰ্শকে চিনেমা-গৃহত প্ৰবেশ কৰিব পাৰিছিল। দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ ক্ৰমবৰ্দ্ধমান হাৰত ভাৰতীয় ব্যৱসায়িক ছবিবোৰৰ টেইলৰ দেখুওৱা হৈছিল।<ref name=Burra&Rao252/> যুৱ নিৰ্মাতাসকলে তেওঁলোকৰ ছবিত ভাৰতীয় সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ বিভিন্ন উপাদানক স্থান দিলে।<ref name=Burra&Rao252-253>Burra & Rao, 252–253</ref> অন্যসকলে বিশ্বৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰপৰা চলচ্চিত্ৰ সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ আমদানি কৰিলে। সেই সময়চোৱাতে বিশ্বৰ দৰ্শক আৰু বজাৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সম্পৰ্কে সজাগ হৈ উঠিছিল।<ref name=Burra&Rao252-253/> <!-- In 1927, the British Government, in order to promote the market in India for British films over American ones, formed the [[Indian Cinematograph Committee|Indian Cinematograph Enquiry Committee]]. The ICC consisted of three British and three Indians, led by [[T. Rangachari]], a Madras lawyer.<ref>{{cite book |title=Arts of transitional India twentieth century, Volume 1 |author=Vinayak Purohit |year=1988 |page=985 |url=http://books.google.com/books?id=ae1Zrmz6ETwC&pg=PA986&dq=%22t.+rangachari%22&hl=en&sa=X&ei=noTwTuGqO_PJiQKutb2MDg&ved=0CDoQ6AEwAg#v=onepage&q=%22t.%20rangachari%22&f=false |accessdate=16 December 2011}}</ref> This committee failed to support the desired recommendations of supporting British Film, instead recommending support for the fledgling Indian film industry. Their suggestions were shelved.--> ১৯৩১ চনৰ ১৪ মাৰ্চত [[অৰ্দেশিৰ ইৰাণী|অৰ্দেশিৰ ইৰাণীৰ]] প্ৰথম ভাৰতীয় সবাক ছবি [[আলম আৰা (১৯৩১ চলচ্চিত্ৰ)|আলম আৰা]] মুক্তি পায়।<ref name=Burra&Rao253/> ১৯৩১ চনৰ ১৫ চেপ্তেম্বৰত [[এইচ এম ৰেড্ডী]] প্ৰযোজিত আৰু পৰিচালিত তেলুগু ভাষাৰ প্ৰথম সবাক ছবি ''ভক্ত প্ৰহ্লাদ'' মুক্তি পায়। একে বছৰৰে ৩১ অক্টোবৰত অৰ্দেশিৰ ইৰাণী প্ৰযোজিত আৰু এইচ এম ৰেড্ডী পৰিচালিত তামিল ছবি ''কালিদাস'' মুক্তি পায়।<ref>[Narayanan, Arandhai (2008) (in Tamil) Arambakala Tamil Cinema (1931-1941). Chennai: Vijaya Publications. pp. 10–11. ISBN].</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cinegoer.com/telugucinema3.htm |title=Articles – History Of Birth And Growth Of Telugu Cinema |publisher=CineGoer.com |date= |accessdate=12 November 2010}}</ref> সবাক ছবিৰ আৰম্ভণিয়ে ভাৰতত কিছুমান চলচ্চিত্ৰ তাৰকাৰ জন্ম দিলে, যিয়ে অভিনয়ৰ যোগে সন্তোষজনত উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name=Burra&Rao253/> ১৯৩০ৰ দশকত শব্দ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ লগেলগে ভাৰতীয় ছবিত সংগীতৰ গুৰুত্ব বাঢ়িল। ''ইন্দ্ৰসভা'' আৰু ''দেৱী দেৱ্যানী'' ছবিৰ যোগে ভাৰতীয় ছবিত নৃত্য-গীতৰ প্ৰাধান্যৰ সূত্ৰপাত হ'ল।<ref name=Burra&Rao253/> [[চেন্নাই]], [[কলিকতা]] আৰু [[মুম্বাই]]ত বহুতো ষ্টুডিঅ' নিৰ্মাণ হ'ল আৰু ১৯৩৫ চনলৈ ছবি নিৰ্মাণ এক সু-প্ৰতিষ্ঠিত ব্যৱসায় ৰূপে গঢ় লৈ উঠিল। ''[[দেৱদাস (১৯৩৬ চলচ্চিত্ৰ)|দেৱদাস]]'' সফলতাই দেশব্যাপি দৰ্শকৰ সৃষ্টি কৰিলে।<ref name=Burra&Rao254>Burra & Rao, 254</ref> ১৯৩৪ চনত ''বোম্বে টকীজ'' গঠন হ'ল আৰু পুণেৰ ''প্ৰভাত ষ্টুডিঅ''ই মাৰাঠী দৰ্শকৰ বাবে প্ৰযোজনা আৰম্ভ কৰিলে।<ref name=Burra&Rao254/> <!--Filmmaker R. S. D. Choudhury produced ''Wrath'' (1930), banned by the [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]] in India as it depicted actors as Indian leaders, an expression censored during the days of the [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]].<ref name=Burra&Rao253/>..--> ১৯৩৬ চনত মুক্ত পোৱা আধ্যাত্মিক কবি সন্ত [[তুকাৰাম]]ৰ (১৬০৮-৫০) জীৱন আধাৰিত ছবি ''সন্ত তুকাৰাম'' ১৯৩৭ চনৰ [[ভেনিচ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ''সন্ত তুকাৰাম'' আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত প্ৰথম ভাৰতীয় ছবি। এই ছবিখন উক্ত বছৰৰ বিশ্বৰ তিনিখন শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ এখন বুলি বিচাৰকে ৰায় দিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.nfaipune.gov.in/venice_festival.htm|title=Citation on the participation of Sant Tukaram in the 5th Mostra Internazionale d'Arte Cinematographica in 1937|publisher=[[National Film Archive of India]]|date=|accessdate=14 November 2012|archivedate=8 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108014247/http://www.nfaipune.gov.in/venice_festival.htm|deadurl=yes}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পাছতে ভাৰতীয় মচলা ছবিৰ অৰ্থাৎ গীত, নৃত্য, ৰোমাঞ্চ আদিৰ প্ৰাধান্য থকা ব্যৱসায়িক ছবিবোৰৰ আগমন ঘটিছিল।<ref name=Burra&Rao254/> ১৯৪৮ত এচ.এচ. ৱাচানৰ তামিল ছবি 'চন্দ্ৰলেখা'ৰ ([[:en:Chandralekha (1948 film)|Chandralekha]]) মুক্তিৰ লগেলগে দক্ষিণ ভাৰতীয় ছবিয়ে ভাৰতবৰ্ষত বিশেষ উচ্চতা লাভ কৰিলে।<ref name=Burra&Rao254/> ১৯৪০ দশকৰ দক্ষিণ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ এক সাংস্কৃতিত পুনৰ্জাগৰণৰ আহিলা ৰূপে ব্যৱহাৰ হোৱা দেখা গৈছিল। .<ref name=Burra&Rao254/> ১৯৪৭ৰ ভাৰত বিভাজনৰ ফলস্বৰূপে দেশৰ সম্পদৰো বিভাজন হ'ল আৰু বহু সংখ্যক ষ্টুডিঅ' নৱ-গঠিত [[পাকিস্তান]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'ল।<ref name=Burra&Rao254/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত এচ. কে. পাটিল কমিচনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সম্পৰ্কে অনুসন্ধান চলায়।<ref name="Rajadhyaksa96-679">Rajadhyaksa, 679</ref> কমিচনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ব্যৱসায়িক মূল্যৰ প্ৰতি লক্ষ্য কৰি দেখিলে যে ই 'কলা,উদ্যোগ আৰু প্ৰদৰ্শনকামিতাৰ যুগ্মৰূপ'।<ref name=Rajadhyaksa96-679/> কমিচনে ভাৰতৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত এটা চলচ্চিত্ৰ বিত্ত নিগম গঠন কৰাৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়ালে।<ref name=Rajadhyaksa96-684/> এইটো পৰামৰ্শ ১৯৬০ত গ্ৰহণ কৰা হ'ল আৰু প্ৰতিভাৱান ছবি নিৰ্মাতাসকলক বিত্তীয় সহায় আগবঢ়াবলৈ এটা অনুষ্ঠান গঠন কৰা হ'ল।<ref name="Rajadhyaksa96-684">Rajadhyaksa, 684</ref> ভাৰত চৰকাৰে ১৯৪৮ত ফিল্ ম ডিভিজন [[:en:Films Division|Films Division]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। কালক্ৰমত এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ভাৰতৰ ছবিগৃহসমূহত প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ১৮টা ভাষাত ৯০০০ প্ৰিণ্টেৰে ২০০খন চুটি তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণেৰে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা ৰূপে পৰিগণিত হ'ল।<ref name="Rajadhyaksa96-681-683">Rajadhyaksa, 681–683</ref> ১৯৪০ আৰু ১৯৫০ৰ দশকত মাৰ্ক্সবাদী ভাৱধাৰাৰ এক সাংস্কৃতিক আন্দোলন [[ভাৰতীয় গণনাট্য সংঘ]]ই (IPTA) ৰূপ লবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=Rajadhyaksa96-679/> বংগত হোৱা [[:en:Bengal famine of 1943|দূৰ্ভিক্ষ]]ৰ ভিত্তিত বিজন ভট্টাচাৰ্যৰ ১৯৪৪ত ৰচিত [[:en:Nabanna|''নবান্ন'']] আদিৰ দৰে কিছুসংখ্যক বাস্তৱবাদী ভাৰতীয় গণনাট্য সংঘৰ নাটকে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত বাস্তৱবাদিতাৰ পথ মুকলি কৰিলে। তেনে এখন বাস্তৱবাদী ছবি আছিল খাজা আহমেদ আব্বাছৰ ১৯৪৬ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ''ধৰতী কে লাল''।<ref name=Rajadhyaksa96-679/> ভাৰতীয় গণনাট্য সংঘৰ বাস্তৱবাদী ধাৰাৰ প্ৰভাৱপুষ্ট দুখন ছবি ''[[মাদাৰ ইণ্ডিয়া]]'' আৰু ''[[প্যাছা]]'' ভাৰতৰ শীৰ্ষস্তৰৰ চলচ্চিত্ৰীয় উৎপাদন ৰূপে চিহ্নিত হ'ল।<ref name="Rajadhyaksa96-681">Rajadhyaksa, 681</ref> ==ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগ== ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছৰ অৰ্থাৎ ছল্লিশৰ দশকৰ শেষ ভাগৰ পৰা ১৯৬০ চনলৈকে, এই কালছোৱাক চলচ্চিত্ৰৰ খতিয়ান ৰখা সকলে, ভাৰতীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগ বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|page=17|postscript=.}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Gender, Nation, and Globalization in Monsoon Wedding and Dilwale Dulhania Le Jayenge|first=Jenny|last=Sharpe|journal=Meridians: feminism, race, transnationalism|volume=6|issue=1|year=2005|pages=58–81 [60 & 75]|postscript=.}}</ref><ref>{{Cite journal|first=Sharmistha|last=Gooptu|title=Reviewed work(s): ''The Cinemas of India'' (1896–2000) by Yves Thoraval|journal=[[Economic and Political Weekly]]|volume=37|issue=29|date=July 2002|pages=3023–4|postscript=.}}</ref> এই সময়ছোৱাতে ভাৰতত সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠ বহুতো চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই সময়তে বঙালী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ নেতৃত্বত, ভাৰতত সমান্তৰাল চিনেমাৰ ধাৰা আৰম্ভ হয়।<ref name=Gokulsing-18/> এই ধাৰাৰ প্ৰথম ভাগৰ চলচ্চিত্ৰ সমূহৰ ভিতৰত [[চেতন আনন্দ]]ৰ "নিছা নগৰ", (১৯৪৬)<ref name="Hindu">[http://www.hindu.com/fr/2007/06/15/stories/2007061551020100.htm Maker of innovative, meaningful movies]. ''[[দ্য হিন্দু]]'', 15 June 2007</ref> ঋত্বিক ঘটকৰ "নাগৰিক"(১৯৫২),<ref>{{Cite book | last1 = Ghatak | given1 = Ritwik | year = 2000 | title = Rows and Rows of Fences: Ritwik Ghatak on Cinema | publisher = Ritwik Memorial & Trust Seagull Books | isbn = 978-81-7046-178-4 | pages= ix & 134–36 | postscript = . }}</ref><ref>{{Cite book | last1 = Hood | given1 = John | year = 2000 | title = The Essential Mystery: The Major Filmmakers of Indian Art Cinema | publisher = Orient Longman Limited | isbn = 978-81-250-1870-4 | pages=21–4 | postscript = . }}</ref> আৰু [[বিমল ৰয়]]ৰ "দো বিঘা জমীন ( ১৯৫৩)আদিয়ে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত [[নৱবাস্তৱবাদ]]ৰ ভেঁটি তৈয়াৰ কৰে,<ref name="filmreference">{{cite web|url=http://www.filmreference.com/Films-De-Dr/Do-Bigha-Zamin.html |title=Do Bigha Zamin |publisher=Filmreference.com |date=3 August 1980 |accessdate=12 November 2010}}</ref> আৰু "ভাৰতীয় নব্য ধাৰাৰো" সূচনা কৰে.<ref name="Srikanth Srinivasan">{{cite web|title=Do Bigha Zamin: Seeds of the Indian New Wave|author=Srikanth Srinivasan|publisher=Dear Cinema|date=4 August 2008|url=http://dearcinema.com/review-do-bigha-zamin-bimal-roy|accessdate=13 April 2009|archivedate=7 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307010006/http://dearcinema.com/review-do-bigha-zamin-bimal-roy/|deadurl=yes}}</ref> তাৰ পাছতে [[সত্যজিৎ ৰায়| সত্যজিত ৰয়ে]] তেখেতৰ তিনিখনীয়া অপু শৃংখলাৰ (১৯৫৫-১৯৫৯)প্ৰথমখন ছৱি [[পথেৰ পাঁচালী]](১৯৫৫) ৰ যোগে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ উপস্থিতি ঘোষণা কৰে।<ref name="Rajadhyaksa96-683">Rajadhyaksa, 683</ref> এই অপু শৃংখলাই সকলো আন্তৰ্জাতিক ফিল্ম মহোৎসৱতে পুৰস্কাৰ অৰ্জন কৰে আৰু তাৰ লগে লগেই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত সমান্তৰাল ধাৰাটো সুপ্ৰতিষ্ঠিত হৈ পৰে। .সমগ্ৰ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰতে এই অপু শৃংখলাৰ প্ৰভাৱ লক্ষণীয়, পঞ্চাচৰ দশকৰ মাজভাগত আৰ্ট হাউচসমূহত বিস্তৃত ভাৱে নিৰ্মাণ হোৱা নতুন প্ৰজন্মৰ পৰিপক্ব ড্ৰামাসমূহ এই অপু শৃংখলাৰ ওচৰত বহু পৰিমাণে ধৰুৱা।<ref name="Sragow">{{Cite journal|title=An Art Wedded to Truth|first=Michael|last=Sragow|year=1994|journal=[[The Atlantic|The Atlantic Monthly]]|publisher=[[University of California, Santa Cruz]]|url=http://satyajitray.ucsc.edu/articles/sragow.html|accessdate=11 May 2009|postscript=.}}</ref> চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ সুব্ৰত মিত্ৰ, যি সত্যজিত ৰয়ৰ অপু শৃংখলাৰ মাজেৰে আত্ম-প্ৰকাশ কৰিছিল, তেখেতৰো বিশ্ব চলিচ্চত্ৰৰ চিনেমাটোগ্ৰাফীৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ উল্লেখনীয় অৱদান আছে। তেখেতৰ এক উল্লেখযোগ্য টেকনিক আছিল চিনেমাৰ চেটত দিনৰ পোহৰৰ আবেশ তৈয়াৰ কৰিবলৈ প্ৰতিফলকৰ ব্যৱহাৰ [[:en:Reflector (photography)#Bounce lighting|(bounce lighting)]]. অপু শৃংখলাৰ দ্বিতীয়খন ছৱি " অপৰাজিত" (১৯৫৬) ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত তেখেতে এই টেকনিকক পৰিপুৰ্ণতা দিয়ে।<ref name="cinematographers">{{cite web|title=Subrata Mitra|publisher=Internet Encyclopedia of Cinematographers|url=http://www.cinematographers.nl/GreatDoPh/mitra.htm|accessdate=22 May 2009|archivedate=2 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602164022/http://www.cinematographers.nl/GreatDoPh/mitra.htm|deadurl=yes}}</ref> সত্যজিত ৰয়ে ব্যৱহাৰ কৰা কিছুমান পৰীক্ষামূলক টেকনিক আছিল ১৯৭২ চনত "প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বী" নামৰ চলিচ্চিত্ৰত ফ্লেছবেকৰ দৃশ্যত নিগেটিভৰ ব্যৱহাৰ, বা বিষয়ান্তৰ কৰিবলৈ এক্স ৰে' ৰ ব্যৱহাৰ।<ref>{{cite web|title=First Light: Satyajit Ray From the Apu Trilogy to the Calcutta Trilogy|author=Nick Pinkerton|date=14 April 2009|publisher=[[The Village Voice]]|url=http://www.villagevoice.com/2009-04-15/film/first-light-satyajit-ray-from-the-apu-trilogy-to-the-calcutta-trilogy|accessdate=9 July 2009|archivedate=25 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090625154630/http://www.villagevoice.com/2009-04-15/film/first-light-satyajit-ray-from-the-apu-trilogy-to-the-calcutta-trilogy|deadurl=yes}}</ref>ষ্টিভেন স্পিলবাৰ্গৰ ই. টি.[[:en:E.T. the Extra-Terrestrial|(E.T.)]] (১৯৮২) নামৰ বোলছবিখন, ১৯৬৭ চনত ৰয়ে এলিয়েন নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ( নিৰ্মাণ কৰা নহ'ল) লিখা চিত্ৰনাট্যৰ পৰাই অনুপ্ৰাণিত বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে।<ref name="unmaderay">{{cite web|url=http://www.satyajitrayworld.com/raysfilmography/unmaderay.aspx|title=Ordeals of the Alien|last=Ray|first=Satyajit|work=The Unmade Ray|publisher=Satyajit Ray Society|accessdate=21 April 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080427215538/http://www.satyajitrayworld.com/raysfilmography/unmaderay.aspx|archivedate=27 April 2008|deadurl=no}}</ref><ref name="IMDbRay">{{cite web|author= Neumann P|publisher=Internet Movie Database Inc|url=http://www.imdb.com/name/nm0006249/bio|title=Biography for Satyajit Ray|accessdate=29 April 2006}}</ref><ref name="UCSCcurrents">{{cite news|author=Newman J|url=http://www.ucsc.edu/currents/01-02/09-17/ray.html|title=Satyajit Ray Collection receives Packard grant and lecture endowment|publisher=UC Santa Cruz Currents online|date=17 September 2001|accessdate=29 April 2006|archivedate=4 November 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051104203511/http://www.ucsc.edu/currents/01-02/09-17/ray.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পাছতো সত্যজিত ৰয় আৰু ঋত্বিক ঘটকে কেইবাখনো ৰুচিসপ্মন্ন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে, আৰু [[মৃণাল সেন]], [[আদুৰ গোপালকৃষ্ণন]], [[মনি কৌল]], [[বুদ্ধদেৱ দাসগুপ্ত]] আদি প্ৰথিতযশা স্বাধীন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাই তেওঁলোককে অনুসৰণ কৰে।<ref name=Gokulsing-18/> [[গুৰু দত্ত]]ৰ ''[[প্যাছা]]'' (১৯৫৭), ''[[:en:Kaagaz Ke Phoo|কাগজ কে ফুল]]'' (১৯৫৯), [[ৰাজ কাপুৰ]]ৰ '[[:en:Awaara|আৱাৰা]]' (১৯৫১), '[[:en:Shree 420|শ্ৰী ৪২০]]' (১৯৫৫) আদি ছবিয়ে হিন্দী ব্যৱসায়িক ছবিক বিশেষ মাত্ৰা দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এই ছবিকেইখনে সামাজিক বিষয়-বস্তু, বিশেষকৈ নগৰৰ শ্ৰমজীৱি শ্ৰেণীটোৰ সুখ-দুখ চিত্ৰায়িত কৰিছিল। আৱাৰা ছবিখনে নগৰীয়া জীৱনৰ স্বপ্ন আৰু দুঃস্বপ্ন উভয়কে দাঙি ধৰাৰ বিপৰীতে প্যাছ্যা ছবিখনে নগৰীয়া জীৱনৰ অবাস্তৱিকতাক সমালোচনা কৰিছিল।<ref name="Gokulsing-18">{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|page=18|postscript=.}}</ref> এই সময়চোৱাত কেইখন মহাকাব্যিক ছবি নিৰ্মিত হৈছিল। এনে ছবিৰ ভিতৰত আছিল- বিদেশী ছবিৰ শিতানত অস্কাৰৰ বাবে মনোনয়ন পোৱা [[মেহবুব খান]]'ৰ ''[[:en:Mother India| মাদাৰ ইণ্ডিয়া]],<ref>{{IMDb title|id=0050188|title=Mother India}}</ref> [[কে আচিফ]]ৰ '[[:en:Mughal-e-Azam|মুগল-ই-আজম]]' (১৯৬০)।<ref>{{cite web|title=Film Festival – Bombay Melody|publisher=[[University of California, Los Angeles]]|date=17 March 2004|url=http://www.international.ucla.edu/calendar/showevent.asp?eventid=1618|accessdate=20 May 2009|archivedate=20 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090620171328/http://www.international.ucla.edu/calendar/showevent.asp?eventid=1618|deadurl=yes}}</ref> হলিউডৰ ছবি ''[[:en:The Dirty Dozen|দ্য ডাৰ্টি ডজেন]]''ত (১৯৬৭) [[ভি শান্তাৰাম]]ৰ ''[[দো আঁখেঁ বাৰহ হাথ]]''ৰ (১৯৫৭) প্ৰভাৱ পৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref name="Bobby">{{cite web|title=Do Ankhen Barah Haath (1957)|author=Bobby Sing|publisher=Bobby Talks Cinema|date=10 February 2008|url=http://bobbytalkscinema.com/recentpost.php?postid=postid041609102834|accessdate=30 May 2009|archivedate=14 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114034802/http://bobbytalkscinema.com/recentpost.php?postid=postid041609102834|deadurl=yes}}</ref> ঋত্বিক ঘটকৰ কাহিনীৰে বিমল ৰয়ে পৰিচালনা কৰা ''[[:en:Madhumati|মধুমতী]]''য়ে (১৯৫৮) [[:en:Reincarnation in popular western culture|পশ্চিমীয়া সংস্কৃতিত ]] পুনৰ্জন্মৰ বিষয়টো জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল।<ref name="Doniger">{{Cite book|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=978-0-19-516016-1|postscript=.}}</ref> সেই সময়চোৱাৰ মূলসুঁতিৰ অন্য দুজন আগশাৰীৰ পৰিচালক আছিল [[কামাল আমৰোহী]] আৰু [[বিজয় ভাট]]। চেতন আনন্দৰ [[:en:Social realism|সামাজিক বাস্তৱবাদী]] ছবি '[[:en:Neecha Nagar|নীচা নগৰে]]' ১৯৪৭ত [[:en:1946 Cannes Film Festival|প্ৰথম কেনচ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱl]]ত [[:en:Palme d'Or|গ্ৰেণ্ড প্ৰাইজ]] লাভ কৰাৰে পৰা<ref name=Hindu/> ভাৰতীয় ছবিয়ে নিয়মীয়াকৈ ১৯৫০ৰ দশক আৰু ১৯৬০ৰ দশকৰ আগভাগলৈ প্ৰায় প্ৰতি বছৰে [[:en:Cannes Film Festival|কেনচ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বিতা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ বহু সংখ্যকে মহোৎসৱত গুৰুত্বপূৰ্ণ বঁটা পাবলৈ সক্ষম হৈছিল। সত্যজিত ৰয়েও [[:en:Venice Film Festival|ভেনিচ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত 'অপু ট্ৰিল'জী'ৰ দ্বিতীয় অংশ 'অপৰাজিত'ৰ (১৯৫৬) বাবে [[:en:Golden Lion|গোল্ডেন লায়ন]] আৰু [[:en:Berlin International Film Festival|বাৰ্লিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ]]ত [[:en:Golden Bear|গোল্ডেন বিয়েৰ]] আৰু শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালনাৰ বাবে দুটা [[:en:Silver Bear for Best Director|চিলভাৰ বিয়েৰ]] জয় কৰিছিল।<ref name="passionforcinema">{{cite web|title=India and Cannes: A Reluctant Courtship|publisher=Passion For Cinema|year=2008|url=http://passionforcinema.com/india-and-cannes-a-reluctant-courtship|accessdate=20 May 2009}}</ref> ৰয়ৰ সমসাময়িক ঋত্বিক ঘটক আৰু গুৰু দত্তই তেওঁলোকৰ জীৱন-কালত বিশেষ মনোযোগ নাপালে যদিও বহু পলমকৈ ১৯৮০ আৰু ১৯৯০ৰ দশকত তেওঁলোকৰ কৰ্মৰাজিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল।<ref name=passionforcinema/><ref>{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|pages=18–9|postscript=.}}</ref> ১৯৯২ত ব্ৰিটিছ চলচ্চিত্ৰ আলোচনী '[[:en:Sight & Sound|চাইট এণ্ড চাউণ্ড]]'ৰ সমালোচকৰ বাছনিত সৰ্বকালৰ 'শীৰ্ষৰ ১০জন পৰিচালক'ৰ তালিকাত ৭ম স্থান পোৱাৰ<ref>{{cite web|title=Sight and Sound Poll 1992: Critics|publisher=[[California Institute of Technology]]|url=http://alumnus.caltech.edu/~ejohnson/sight/1992_1.html|accessdate=29 May 2009|archivedate=16 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016212355/http://alumnus.caltech.edu/~ejohnson/sight/1992_1.html|deadurl=yes}}</ref> বিপৰীতে উক্ত আলোচনীখনৰ 'মহান পৰিচালকৰ তালিকাত গুৰু দত্তই ৭৩ তম স্থান পাইছিল।<ref name="Lee">{{cite web|title=A Slanted Canon|author=Kevin Lee|publisher=Asian American Film Commentary|date=5 September 2002|url=http://www.asianamericanfilm.com/archives/000026.html|accessdate=24 April 2009|archivedate=18 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120218224432/http://www.asianamericanfilm.com/archives/000026.html|deadurl=yes}}</ref> এই যুগটোত ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ পৰা নিৰ্মাণ হোৱা যথেষ্ট সংখ্যক ছবি বিভিন্ন সমালোচক আৰু পৰিচালকৰ বাছনিত সৰ্বকালৰ মহান ছবিৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। এই সন্ধিক্ষণতে লোক-কাহিনী, ফেণ্টাচী, পৌৰাণিক আদি বিষয়-বস্তুৰে [[:en:Mayabazar| মায়াবাজাৰ]] আৰু [[:en:Narthanasala|নৰ্তনশালা]] আদি ছবি নিৰ্মাণেৰে তামিল আৰু তেলুগু চলচ্চিত্ৰয়ো সোণালী যুগৰ সূচনা কৰিছিল। 'চাইট আৰু চাউণ্ড'ৰ প্ৰতি দহ বছৰৰ মূৰে-মূৰে হোৱা বিভিন্ন সমালোচকৰ বাছনিত সত্যজিত ৰায়ৰ 'অপু ট্ৰিল'জী', '[[:en:Jalsaghar|জলসাঘৰ]]', '[[চাৰুলতা]]' আৰু '[[:en:Aranyer Din Ratri|অৰণ্যেৰ দিন ৰাত্ৰি]]' অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="Caldwell">{{cite web|author=Aaron and Mark Caldwell|title=Sight and Sound|publisher=Top 100 Movie Lists|year=2004|url=http://www.geocities.com/aaronbcaldwell/dimsscri.html|accessdate=19 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090729180509/http://geocities.com/aaronbcaldwell/dimsscri.html|archivedate=29 July 2009|deadurl=no}}</ref><ref name="SS-1992-ranking">{{cite web|title=SIGHT AND SOUND 1992 RANKING OF FILMS|url=http://www.geocities.com/the7thart/ranking.html|accessdate=29 May 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091022115725/http://geocities.com/the7thart/ranking.html|archivedate=22 October 2009|deadurl=no}}</ref><ref name="SS-1982-ranking">{{cite web|title=SIGHT AND SOUND 1982 RANKING OF FILMS|url=http://www.geocities.com/the7thart/1982.html|accessdate=29 May 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091022225459/http://geocities.com/the7thart/1982.html|archivedate=22 October 2009|deadurl=no}}</ref> 'চাইট এণ্ড চাউণ্ড'ৰ ২০০২ ৰ বাছনিত [[গুৰু দত্ত]]ৰ ছবি 'প্যাছা' আৰু 'কাগজ কে ফুল', ঋত্বিক ঘটকৰ '[[:en:Meghe Dhaka Tara|মেঘে ঢাকা তাৰা]]' আৰু 'কোমল গান্ধাৰ', [[ৰাজ কাপুৰ]]ৰ 'আৱাৰা', বিজয় ভাটৰ '[[:en:Baiju Bawra (1952 film)|বিজু বাৱৰা]]' মেহবুব খানৰ 'মাদাৰ ইণ্ডিয়া' আৰু কে আচিফৰ 'মুগল-ই-আজম'-এ স্থান পাইছিল।<ref name="Cinemacom">{{cite web|title=2002 Sight & Sound Top Films Survey of 253 International Critics & Film Directors|publisher=Cinemacom|year=2002|url=http://www.cinemacom.com/2002-sight-sound.html|accessdate=19 April 2009}}</ref> এছীয় চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক আলোচনী '[[:en:Cinemaya|চিনেমায়া]]'ৰ ১৯৯৮ৰ সমালোচকৰ বাছনিত সত্যজিত ৰায়ৰ 'অপু ট্ৰিল'জী', 'চাৰুলতা', 'জলসাঘৰ' আৰু ঋত্বিক ঘটকৰ '[[:en:Subarnarekha (film)|সুবৰ্ণৰেখা]]'ই স্থান পাইছিল। ২০০৫ত 'টাইম মেগাজিন'ৰ সৰ্বকালৰ ২৫০খন শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ তালিকাত 'অপু ট্ৰিল'জী' আৰু '[[প্যাছা]]'ই স্থান পাইছিল। ==আধুনিক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ== ১৯৭০ৰ দশকত বহুকেইজন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাই বাস্তৱবাদী সমান্তৰাল ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ ওলাই আহে।<ref name="Rajadhyaksa96-685">Rajadhyaksa, 685</ref> বঙালী ভাষাত সত্যজিত ৰায়, ঋত্বিক ঘটক, মৃণাল সেন, বুদ্ধদেৱ দাসগুপ্ত, গৌতম ঘোষ; মালয়ালম ভাষাত আদুৰ গোপালকৃষ্ণন, চাজী এন কৰুণ,জন আব্ৰাহাম, জি অৰবিন্দন; ওৰিয়া ভাষাত নিৰদ মহাপাত্ৰ; হিন্দী ভাষাত মণি কৌল, শ্যাম বেনেগাল, কুমাৰ সাহানী, কেতন মেহতা, গোবিন্দ নিহালিনী আৰু বিজয় মেহতাই সমান্তৰাল ছবি নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=Gokulsing-18/> ১৯৭৬ চনত Committee on Public Undertakingsৰ এক অনুসন্ধানত চলচ্চিত্ৰ বিত্ত নিগমৰ দৰদ কলাত্মক ছবিৰ প্ৰতিহে বুলি সমালোচনাৰ সন্মুখীন হয়। নিগমে ব্যৱসায়িক ছবিক উত্সাহিত কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে কাম কৰা নাই বুলি দোষাৰোপ কৰা হয়।<ref name="Rajadhyaksa96-688">Rajadhyaksa, 688</ref> ১৯৭০ৰ দশকটো ব্যৱসায়িক ছবিৰ উত্থানৰ সময়। ১৯৭৫ ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত অতি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা [[শ্বোলে]] ছবিখনে [[অমিতাভ বচ্চন]]ক এজন মুখ্য অভিনেতা ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰে।<ref name=Rajadhyaksa96-688/> ভক্তিমূলক ছবি ''জয় সন্তোষী মা'' ছবিখনো ১৯৭৫তে মুক্তি পায়। .<ref name=Rajadhyaksa96-688/> একেটা বছৰতে মুক্তি পোৱা আন এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি হ'ল [[য়শ চোপ্ৰা]] পৰিচালিত ''দীৱাৰ''। মুম্বাইৰ অন্ধকাৰ জগতৰ সম্ৰাট 'হাজী মস্তান'ৰ সঁচা জীৱন কাহিনীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ছবিখনৰ কাহিনী আৰু চিত্ৰনাট্য লিখিছিল [[চালিম-জাভেদ]] যুটীয়ে। মুখ্য ভাওত আছিল [[অমিতাভ বচ্চন]]। ডেনী বয়লে এই ছবিখন “absolutely key to Indian cinema” বুলি মন্তব্য কৰিছিল।<ref name="Kumar">{{cite web|author=Amitava Kumar|title=Slumdog Millionaire's Bollywood Ancestors|publisher=''[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]''|date=23 December 2008|url=http://www.vanityfair.com/online/oscars/2008/12/slumdog-millionaires-bollywood-ancestors.html|accessdate=4 January 2008|archivedate=29 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529011746/http://www.vanityfair.com/online/oscars/2008/12/slumdog-millionaires-bollywood-ancestors|deadurl=yes}}</ref> ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সঙ্গীতৰ উজ্জীৱিতকৰণৰ বিষয়-বস্তুক লৈ নিৰ্মাণ কৰা তামিল ছবি ''শঙ্কৰাভৰণমে'' (১৯৭৯) ফ্ৰান্সৰ Besancon Film Festival-ত বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm29thNFAAward.aspx?PdfName=29NFA.pdf |title=Directorate of Film Festival |publisher=Iffi.nic.in |date= |accessdate=2013-02-01}}</ref> ১৯৮৭ত কন্নড় ভাষাৰ ছবি ''[[:en:Tabarana Kathe|তবৰানা কাথে]]'' মুক্তি পায়; যাৰ বিষয়বস্তু আছিল চৰকাৰী যন্ত্ৰটোৰ দুৰ্বলতা। এই ছবিখন তাচখণ্ড, Nantes, টকিঅ', ৰাচিয়া চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱকে ধৰি বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হয়।<ref>{{cite book | title=Pop Culture India! : Media, Arts and Lifestyle| last=Kasbekar|first=Asha| year=2006| publisher=ABC-CLIO|location=| url=http://books.google.com/?id=Sv7Uk0UcdM8C&pg=PA215&dq=A.+R.+Rehman+tamil|chapter=|isbn= 978-1-85109-636-7|page=215|quote=Songs play as important a part in South Indian films and some South Indian music directors such as A. R. Rehman and Ilyaraja have an enthusiastic national and even international following}}</ref> ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ অন্ত পৰাৰ পিছত মালায়ালম চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ আৰম্ভ হয়। মালয়ালম ছবিৰ এই সোণালী যুগ ১৯৮০ দশকৰ পৰা ১৯৯০ দশকৰ আগভাগলৈ চলে। এই সময়চোৱাৰ ভাৰতৰ বহুকেইজন উচ্চ প্ৰশংসিত ছবি নিৰ্মাতা, যেনে- আদুৰ গোপালকৃষ্ণন, জি অৰবিন্দন, টি ভি চন্দ্ৰন আৰু চাজী এন কৰুণ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতৰ পৰা আহিছিল।<ref name="malayalamcinema1">{{cite web |url=http://malayalamcinema.com/Content-4/CinemaHistory.html |title=Cinema History Malayalam Cinema |publisher=Malayalamcinema.com |date= |accessdate=30 December 2008 |archivedate=23 December 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081223132036/http://malayalamcinema.com/Content-4/CinemaHistory.html |deadurl=yes }}</ref> সত্যজিত ৰায়ৰ আত্মিক উত্তৰাধিকাৰী<ref>{{cite web|title=The Movie Interview: Adoor Gopalakrishnan|publisher=[[Rediff.com|Rediff]]|date=31 July 1997|url=http://www.rediff.com/movies/jul/31adoor.htm|accessdate=21 May 2009}}</ref> বুলি প্ৰায়ে গণ্য কৰা আদুৰ গোপালকৃষ্ণনে এই সময়চোৱাৰ ভিতৰত লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত "চাডাৰলেণ্ড ট্ৰফী" বিজেতা ''[[:en:Elippathayam|Elippathayam]]''-কে (১৯৮১) ধৰি কেইখনমান উচ্চ প্ৰশংসিত ছবি নিৰ্মাণ কৰে। তেখেত ১৯৮৯ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত আন এখন ছবি ''[[:en:Mathilukal|Mathilukal]]''-এ ভেনিচ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত গুৰুত্বপূৰ্ণ বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{IMDb name|id=0329715|name=Adoor Gopalakrishnan}}</ref> চাজী এন কৰুণৰ প্ৰথম ছবি ''পিৰাভী''য়ে (১৯৮৯) ১৯৮৯, কেন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত [[:en:Camera d'Or|Camera d'Or]] বঁটা লাভ কৰে। আনহাতে তেওঁৰ আন এখন ছবি "স্বহম"য়ে ১৯৯৪, কেন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত [[:en:Palme d'Or|Palme d'Or]] বঁটাৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বিতা আগবঢ়ায়।<ref>{{IMDb name|id=0440267|name=Shaji N. Karun}}</ref> ষ্টাণ্ট, অভিনেতা 'জয়ন'ৰ ([[:en:Jayan|Jayan]]) একচন ছবিৰে ব্যৱসায়িক মালায়ালম ছবিয়েও জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিন্তু এই অভিনেতাগৰাকীৰ সফলতাৰ কাহিনী তেনেই চমু। কোলিলাক্কম ([[:en:Kolilakkam|Kolilakkam]]) নামৰ ছবি এখনৰ ষ্টাণ্ট দৃশ্য শ্বুটিং কৰিবলৈ গৈ এই এই অভিনেতাগৰাকীৰ মৃত্যু হয়। মোহনলাল অভিনীত [[:en:Yodha|যোদ্ধা]] ছবিখন ইয়াৰ একচন দৃশ্যসমূহ আৰু কাৰিকৰী দিশটোৰ বাবে প্ৰশংসিত হৈছিল। ১৯৮০ আৰু ১৯৯০ৰ দশকত ''এক দুজে কে লিয়ে'' (১৯৮১) ''মিঃ ইণ্ডিয়া'' (১৯৮৭), ''কয়ামত সে কয়ামত তক'' (১৯৮৮), ''তেজাব'' (১৯৮৮), ''চান্দনী'' (১৯৮৯), ''মেইনে প্যাৰ কিয়া'' (১৯৮৯), ''বাজীগৰ'' (১৯৯৩), ''ডৰ''! ১৯৯৩), ''দিলৱালে দুলহনীয়া লে জায়েঙ্গে'' (১৯৯৫) and ''কুচ কুচ হোতা হ্যায়'' (১৯৯৮), আদি ছবিৰ মুক্তিৰে ব্যৱসায়িক হিন্দী চিনেমাৰ পুনৰ শ্ৰীবৃদ্ধি হয়। ইয়াৰে বহুকেইখন ছবিত [[চাহৰুখ খান]], [[আমিৰ খান]] আৰু [[চলমন খান]]ৰ দৰে তাৰকা অভিনেতাই অভিনয় কৰিছিল।<ref name=Rajadhyaksa96-688/> অনুৰাগ কাশ্যপ ৰচিত আৰু ৰাম গোপাল বাৰ্মা পৰিচালিত মুম্বাইৰ [[:en:Indian mafia|অন্ধকাৰ জগতক]] লৈ নিৰ্মাণ কৰা এখন কম বাজেটৰ ছবি ''সত্য''ৰ (১৯৯৮) (''[[:en:Satya (film)|Satya]]'') জটিল বিষয়বস্তু আৰু ব্যৱসায়িক সফলতাই ১৯৯০ দশকৰ শেহৰ ফালে [[সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰ]]ৰ পুনৰ-উত্থানৰ আভাস দিছিল। এই ছবিখনৰ সফলতাই ''[[:en:Mumbai noir|সংগঠিত অপৰাধ ]]'' বা মাফিয়া বিষয়ক এটা স্পষ্ট শৈলীৰ জন্ম দিছিল। ,<ref name="Nayar">{{cite news| title = Bollywood on the table| author = Aruti Nayar| work = The Tribune| date = 16 December 2007| accessdate =19 June 2008| url = http://www.tribuneindia.com/2007/20071216/spectrum/main11.htm}}</ref> পিছলৈ নিৰ্মাণ কৰা এই শৈলীৰ কেইখনমান ছবি হ'ল- [[মধুৰ ভাণ্ডাৰকাৰ]]ৰ ''[[চান্দনী বাৰ]]'' (২০০১) আৰু ''[[:en:Traffic Signal (film)|ট্ৰাফিক চিগনেল]]'' (২০০৭), [[ৰাম গোপাল বাৰ্মা ]]ৰ ''[[:en:Company (film)|কোম্পানী]]'' (২০০২) আৰু ইয়াৰ prequel ''[[:en:D (film)|ডি]]'' (২০০৫), অনুৰাগ কাশ্যপৰ ''[[:en:Black Friday (2004 film)|ব্লেক ফ্ৰাইডে]]'' (২০০৪), ইৰফান কামালৰ ''ঠেংকচ্ মা'' (২০০৯), আৰু [[:en:Deva Katta|দেৱ কাট্টা]]ৰ ''[[প্ৰশান্তম]]'' (২০১০)। <!-- এই পেৰাগ্ৰাফটো এতিয়ালৈ অনুবাদ কৰা হোৱা নাই। ==Global discourse== Indians during the colonial rule bought film equipment from Europe.<ref name=Burra&Rao252-253/> The British funded wartime propaganda films during the [[second world war]], some of which showed the [[Indian Army (1895–1947)|Indian army]] pitted against the [[axis powers]], specifically the [[Empire of Japan]], which had managed to infiltrate into India.<ref name="Velayutham174">Velayutham, 174</ref> One such story was ''Burma Rani'', which depicted civilian resistance offered to Japanese occupation by the British and Indians present in Myanmar.<ref name=Velayutham174/> Pre-independence businessmen such as J. F. Madan and Abdulally Esoofally traded in global cinema.<ref name=Burra&Rao253/> Indian cinema's early contacts with other regions became visible with its films making early inroads into the [[ছ'ভিয়েট সংঘ]], Middle East, Southeast Asia,<ref name="Desai38">Desai, 38</ref> and China. Mainstream Hindi film stars like [[Raj Kapoor]] gained international fame across Asia<ref>{{cite web|title=Lagaan revives memories of Raj Kapoor in China|author=Anil K. Joseph|publisher=[[Press Trust of India]]|date=20 November 2002|url=http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=16983|accessdate=30 January 2009}}</ref><ref>{{cite web|title=Rahman's 'Lagaan' cast a spell on me|publisher=[[Sify]]|date=13 February 2004|url=http://sify.com/peopleandplaces/fullstory.php?id=13388284|accessdate=24 February 2009}}</ref> and Eastern Europe.<ref>{{cite web|url=http://www.russiatoday.ru/features/news/11895|title=RussiaToday : Features: Bollywood challenges Hollywood in Russia}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chillibreeze.com/articles/Indian-films.asp|title=Promoting Bollywood Abroad Will Help to Promote India|last=Ashreena|first=Tanya}}</ref> Indian films also appeared in international fora and film festivals.<ref name=Desai38/> This allowed 'Parallel' Bengali filmmakers such as Satyajit Ray to achieve worldwide fame, with his films gaining success among European, [[আমেৰিকা (মহাদেশ)|American]] and Asian audiences.<ref>{{cite web|title=Why we admire Satyajit Ray so much|author=Arthur J Pais|publisher=[[Rediff.com]]|date=14 April 2009|url=http://movies.rediff.com/report/2009/apr/14/why-we-admire-satyajit-ray-so-much.htm|accessdate=17 April 2009}}</ref> Ray's work subsequently had a worldwide impact, with filmmakers such as [[Martin Scorsese]],<ref>{{cite web |author = Chris Ingui |publisher = Hatchet | url=http://media.www.gwhatchet.com/media/storage/paper332/news/2002/03/04/Arts/Martin.Scorsese.Hits.Dc.Hangs.With.The.Hachet-195598.shtml | title=Martin Scorsese hits DC, hangs with the Hachet | accessdate=6 June 2009 }} </ref> [[James Ivory (director)|James Ivory]],<ref>{{cite web |author = Sheldon Hall |publisher = Screen Online | url=http://www.screenonline.org.uk/people/id/532213/index.html | title=Ivory, James (1928–) | accessdate=12 February 2007 }} </ref> [[Abbas Kiarostami]], [[Elia Kazan]], [[François Truffaut]],<ref>{{cite news|title=THE 'WORLD' OF SATYAJIT RAY: LEGACY OF INDIA'S PREMIER FILM MAKER ON DISPLAY|author=Dave Kehr|publisher=''[[Daily News (New York)|Daily News]]''|date=5 May 1995|url=http://www.nydailynews.com/archives/entertainment/1995/05/05/1995-05-05_the__world__of_satyajit_ray_.html|accessdate=6 June 2009}} {{Dead link|date=April 2012|bot=H3llBot}}</ref> [[ষ্টিভেন স্পিলবাৰ্গ]],<ref name="unmaderay"/><ref name="IMDbRay"/><ref name="UCSCcurrents"/> [[Carlos Saura]],<ref>{{cite web|title=Satyajit Ray is this Spanish director's inspiration|author=Suchetana Ray|publisher=[[CNN-IBN]]|date=11 March 2008|url=http://ibnlive.in.com/news/satyajit-ray-is-this-spanish-directors-inspiration/60900-8.html|accessdate=6 June 2009}}</ref> [[Jean-Luc Godard]],<ref>{{cite web |author = André Habib |publisher = Senses of Cinema | url=http://archive.sensesofcinema.com/contents/01/16/godard_habib.html | title=Before and After: Origins and Death in the Work of Jean-Luc Godard | accessdate=29 June 2006 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20060614150838/http://www.sensesofcinema.com/contents/01/16/godard_habib.html |archivedate = 14 June 2006}} </ref> [[Isao Takahata]],<ref>{{cite web|author=Daniel Thomas|title=Film Reviews: Grave of the Fireflies (Hotaru no Haka)|date=20 January 2003|url=http://www.danielthomas.org/pop/film_reviews/fireflies.htm|accessdate=30 May 2009}}</ref> [[Gregory Nava]], [[Ira Sachs]] and [[Wes Anderson]]<ref name = "The Statesman">{{cite web | title = On Ray's Trail| url = http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=172929&usrsess=1| publisher = The Statesman| accessdate =19 October 2007 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20080103071501/http://www.thestatesman.net/page.arcview.php?clid=30&id=172929&usrsess=1 |archivedate = 3 January 2008}}</ref> being influenced by his cinematic style, and many others such as [[আকিৰা কুৰোছাৱা]] praising his work.<ref>{{Cite book |last1 = Robinson |given1 = A |year = 2003 |title = Satyajit Ray: The Inner Eye: The Biography of a Master Film-Maker |publisher = I. B. Tauris |isbn = 978-1-86064-965-3 |page = 96 |postscript = .}}</ref> The "youthful coming-of-age dramas that have flooded art houses since the mid-fifties owe a tremendous debt to the [[The Apu Trilogy|Apu trilogy]]".<ref name="Sragow">{{Cite journal|title=An Art Wedded to Truth|first=Michael|last=Sragow|year=1994|journal=[[The Atlantic|The Atlantic Monthly]]|publisher=[[University of California, Santa Cruz]]|url=http://satyajitray.ucsc.edu/articles/sragow.html|accessdate=11 May 2009|postscript=.}}</ref> [[Subrata Mitra]]'s cinematographic technique of [[Reflector (photography)#Bounce lighting|bounce lighting]] also originates from ''The Apu Trilogy''.<ref name=cinematographers/> Ray's film ''[[Kanchenjungha]]'' (1962) also introduced a narrative structure that resembles later [[hyperlink cinema]].<ref>{{cite web|title=An Interview with Satyajit Ray|year=1982|url=http://raylifeandwork.blogspot.com/2009/02/interview-with-satyajit-ray.html|accessdate=24 May 2009}}</ref> Since the 1980s, some previously overlooked Indian filmmakers such as Ritwik Ghatak<ref>{{Cite journal|first=Megan|last=Carrigy|title=Ritwik Ghatak|journal=[[Senses of Cinema]]|date=October 2003|url=http://archive.sensesofcinema.com/contents/directors/03/ghatak.html|accessdate=3 May 2009|postscript=.}}</ref> and [[Guru Dutt]]<ref>{{cite web|title=Asian Film Series No.9 GURU DUTT Retorospective|publisher=[[Japan Foundation]]|year=2001|url=http://www.jpf.go.jp/e/culture/new/old/0101/01_03.html|accessdate=13 May 2009}}</ref> have posthumously gained international acclaim. Many Asian and '[[South Asian]]' countries increasingly came to find Indian cinema as more suited to their sensibilities than Western cinema.<ref name=Desai38/> Jigna Desai holds that by the 21st century Indian cinema had managed to become 'deterritorialized', spreading over to the many parts of the world where [[Non-resident Indian and Person of Indian Origin|Indian diaspora]] was present in significant numbers, and becoming an alternative to other international cinema.<ref name="Desai37">Desai, 37</ref> Indian cinema has more recently begun influencing Western musical films, and played a particularly instrumental role in the revival of the genre in the [[Western world]]. [[Baz Luhrmann]] stated that his successful musical film ''[[Moulin Rouge! ]]'' (2001) was directly inspired by [[Bollywood]] musicals.<ref>{{cite web|url=http://movies.about.com/library/weekly/aa030902a.htm|title=Baz Luhrmann Talks Awards and "Moulin Rouge"|publisher=[[About.com]]|accessdate=15 May 2009}}</ref> The critical and financial success of ''Moulin Rouge! '' renewed interest in the then-moribund Western musical genre, subsequently fueling a renaissance of the genre.<ref>{{cite web|title=Guide Picks – Top Movie Musicals on Video/DVD|publisher=[[About.com]]|url=http://movies.about.com/library/weekly/aatpmusicals.htm|accessdate=15 May 2009}}</ref> [[Danny Boyle]]'s [[81st Academy Awards nominees and winners|Oscar]]-winning film ''[[Slumdog Millionaire]]'' (2008) was also directly inspired by Indian films,<ref name="Kumar">{{cite web|author=Amitava Kumar|title=Slumdog Millionaire's Bollywood Ancestors|publisher=''[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]''|date=23 December 2008|url=http://www.vanityfair.com/online/oscars/2008/12/slumdog-millionaires-bollywood-ancestors.html|accessdate=4 January 2008}}</ref><ref name="Age">{{cite news|title=Slumdog draws crowds, but not all like what they see|publisher=[[The Age]]|date=25 January 2009|url=http://www.theage.com.au/world/slumdog-draws-crowds-but-not-all-like-what-they-see-20090124-7p33.html|accessdate=24 January 2008|location=Melbourne}}</ref> and is considered to be a "homage to Hindi commercial cinema".<ref name="autogenerated1">{{cite news|title='Slumdog Millionaire' has an Indian co-director|publisher=[[দ্য হিন্দু]]|date=11 January 2009|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200901110925.htm|accessdate=23 January 2009|location=Chennai, India}}</ref> Other Indian filmmakers are also making attempts at reaching a more global audience, with upcoming films by directors such as [[Vidhu Vinod Chopra]], [[জাহ্নু বৰুৱা]], [[Sudhir Mishra]] and [[Pan Nalin]].<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7412344.stm | work=BBC News | title=Indian film-makers going global | date=21 May 2008 | accessdate=30 April 2010 | first=Saibal | last=Chatterjee}}</ref> Indian Cinema was also recognized at the American [[অস্কাৰ বঁটা]]. Three Indian films, ''[[মাদাৰ ইণ্ডিয়া]]'' (1957), ''[[Salaam Bombay! ]]'' (1988), and ''[[লগান]]'' (2001), were nominated for the [[Academy Award for Best Foreign Language Film]]. Indian winners of the Academy Awards include [[ভানু আথাইয়া]] (costume designer), [[সত্যজিৎ ৰায়]] (filmmaker), [[এ. আৰ. ৰহমান]] (music composer), [[Resul Pookutty]] (sound editor) and [[গুলজাৰ]] (lyricist).<ref>{{cite web |url=http://inhome.rediff.com/movies/2009/jan/22three-oscar-noms-for-slumdog.htm |title=Slumdog gets 10 Oscar noms |accessdate=23 January 2009 |author=|date=|work= |publisher=Rediff News}}</ref> --> ==প্ৰভাৱ== [[File:Imax theater hyderabad.jpg|200px|right|thumb| হায়দৰাবাদ স্থিত পৃথিৱীৰ সৰ্ববৃহৎ থ্ৰি-ডি আইমেক্স স্ক্ৰীণৰ [[:en:Prasads IMAX|প্ৰসাদ আইমেক্স থিয়েটাৰ]]<ref name="CNN Travel">{{Cite News|title= CNN Travel |url=http://travel.cnn.com/explorations/escape/worlds-10-coolest-movie-theaters-355218|publisher=CNN.com}}</ref><ref name="The Hindu Newspaper">{{Cite News|title=Thehindu.com King of Good times Prasad's Imax|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-downtown/article2332172.ece?|publisher=The Hindu Newspaper}}</ref><ref name="gizmodo.com">{{cite web|author=Contact Dan Nosowitz: Email the author Comment |url=http://gizmodo.com/5273201/the-seven-imax-wonders-of-the-world |title=The Seven IMAX Wonders of the World |publisher=Gizmodo.com |date=2009-05-30 |accessdate=2013-02-01}}</ref>]] [[File:Ramoji 14.jpg|200px|right|thumb|গিণিজ বিশ্ব ৰেকৰ্ডৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৃথিৱীৰ সৰ্ববৃহৎ পূৰ্ণাঙ্গ চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ' [[:en:Ramoji Film City|ৰামোজী ফিল্ম চিটি]]<ref>{{cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2005/08/03/stories/2005080301301901.htm|title= Ramoji Film City sets record|work=[[Business Line]]|accessdate=3 August 2007}}</ref>]] জনপ্ৰিয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰক এক সুনিৰ্দিষ্ট ৰূপ পোৱাত মুঠ ৬টা কাৰকে প্ৰভাৱ পেলাইছে। সেই কেইটা হ'ল- #'''ভাৰতীয় মহাকাব্য'''- বেছিভাগ ভাৰতীয় ছবিৰ মূল কাহিনীৰ সৈতে কিছুমান পাৰ্শ্ব কহিনী, নেপথ্য কাহিনী, কাহিনীৰ ভিতৰৰ কাহিনী আদি সংলগ্ন হৈ থাকে। মূল প্লটৰ সৈতে কিছুমান উপ-প্লট দেখা যায়। ভাৰতীয় মহাকাব্য ৰামায়ন, মহাভাৰত, [[পঞ্চতন্ত্ৰ]] আদিৰ প্ৰভাৱতে ভাৰতীয় ছবিত এই শৈলীৰ প্ৰবেশ ঘটিছে। এনে শৈলীৰ উদাহৰণ- [[:en:Khalnayak|খলনায়ক]] আৰু [[:en:Gardish|গৰ্ডিশ]]''। #'''প্ৰাচীন ভাৰতীয় সংস্কৃত নাট'''- জনপ্ৰিয় ভাৰতীয় ছবিবোৰ সংগীত আৰু নৃত্য প্ৰধান। এয়া সংস্কৃত নাটৰ প্ৰভাৱ।<ref name=Gokulsing-98/> #'''পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় লোক নাট্য'''- ভাৰতীয় ছবিক আকাৰ দিয়াত ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আৰু অঞ্চলত পৰম্পৰাগত ভাবে চলি অহা লোক নাট্য অনুষ্ঠানসমূহেয়ো বিশেষ ভূমিকা লৈছে। এই ক্ষেত্ৰত [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[যাত্ৰা]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ [[ৰামলীলা]], [[তামিলনাডু]]ৰ [[টেৰুকুট্টু]] আদিৰ নামোল্লেখ কৰিব পাৰি। #'''[[পাৰ্চী থিয়েটাৰ]]'''- স্থূল সংলাপ আৰু মঞ্চনাটৰ দক্ষ উপস্থাপন, বাস্তৱবাদ আৰু ফেণ্টাচী, সংগীত আৰু নৃত্য, বৰ্ণনাত্মক কাহিনী আৰু কৌতুকৰ মিশ্ৰণে ভাৰতীয় জনপ্ৰিয় ছবিক মেলোড্ৰামাৰ পৰ্যায়লৈ গৈ গৈছে। পাৰ্চী নাটতো স্থূল কৌতুক, মধুৰ গীত-নৃত্য, শিহৰণকাৰী আৰু জাকজমকতাপূৰ্ণ মঞ্চকাৰ্য দেখা যায়। "<ref name="Gokulsing-98">{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|page=98|postscript=.}}</ref> #'''হলিউড'''- হলিউডৰ ছবিত ১৯২০ৰ দশকৰ পৰা ১৯৫০ৰ দশকলৈ সঙ্গীত যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈ আছিল। হলিউডৰ ছবিৰ এই সঙ্গীতধৰ্মিতাই ভাৰতীয় ছবিক বহু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত কৰিছিল; যদিও হলিউডী শৈলীৰ পৰা ভাৰতীয় ছবি নিৰ্মাতাসকলে বিভিন্ন ধৰেণে আঁতৰি আহিছিল। "<ref>{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|pages=98–99|postscript=.}}</ref> #'''পাশ্চাত্যৰ সংগীতভিত্তিক টিভি চেনেল'''- সৰ্বশেষত ভাৰতীয় ছবিক ১৯৯০ৰ দশকৰ পৰা প্ৰভাৱিত কৰিছে এম টিভি আদি পশ্চিমীয়া সংগীতভিত্তিক চেনেলে। বিশেষকৈ কেমেৰা এংগল, নৃত্যৰ ছন্দ, সঙ্গীত আদিত এই প্ৰভাৱ দেখা যায়।<ref>{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|page=99|postscript=.}}</ref> <!-- এই পেৰাগ্ৰাফটোৰ প্ৰতি শাৰী অনুবাদ কৰাৰ সলনি চমুৱাই মাথোঁ মূল কথাখিনিহে লিখি উলিওৱা হৈছে। কোনোবা ৱিকিপিডিয়ানে পূৰাকৈ অনুবাদ কৰিলে ভাল হলহেঁতেন। There have generally been six major influences that have shaped the conventions of Indian popular cinema. The first was the ancient [[Indian epic poetry|Indian epics]] of ''[[মহাভাৰত]]'' and ''[[ৰামায়ণ]]'' which have exerted a profound influence on the thought and imagination of Indian popular cinema, particularly in its narratives. Examples of this influence include the techniques of a [[side story]], [[back-story]] and [[story within a story]]. Indian popular films often have plots which branch off into sub-plots; such narrative dispersals can clearly be seen in the 1993 films ''[[Khalnayak]]'' and ''[[Gardish]]''. The second influence was the impact of ancient [[Sanskrit drama]], with its highly stylized nature and emphasis on spectacle, where [[Classical Indian music|music]], [[ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য|dance]] and gesture combined "to create a vibrant artistic unit with dance and mime being central to the dramatic experience." Sanskrit dramas were known as ''[[Natya Shastra|natya]]'', derived from the root word ''nrit'' (dance), characterizing them as spectacular dance-dramas which has continued in Indian cinema.<ref name=Gokulsing-98/> The ''[[Rasa (aesthetics)|Rasa]]'' method of performance, dating back to ancient Sanskrit drama, is one of the fundamental features that differentiate Indian cinema from that of the Western world. In the ''Rasa'' method, [[Empathy|empathetic]] "emotions are conveyed by the performer and thus felt by the audience," in contrast to the Western [[Stanislavski's system|Stanislavski method]] where the actor must become "a living, breathing embodiment of a character" rather than "simply conveying emotion." The ''rasa'' method of performance is clearly apparent in the performances of popular Hindi film actors like [[অমিতাভ বচ্চন]] and [[শ্বাহৰুখ খান]], nationally acclaimed Hindi films like ''[[Rang De Basanti]]'' (2006),<ref name="Jones">{{Cite journal|title=Bollywood, Rasa and Indian Cinema: Misconceptions, Meanings and Millionaire|author=Matthew Jones|journal=Visual Anthropology|volume=23|issue=1|date=January 2010|pages=33–43|doi=10.1080/08949460903368895|postscript=.}}</ref> and internationally acclaimed [[Cinema of West Bengal|Bengali films]] directed by [[সত্যজিৎ ৰায়]].<ref name="Cooper 2000 1-4"/> The third influence was the traditional folk [[theatre of India]], which became popular from around the 10th century with the decline of Sanskrit theatre. These regional traditions include the [[Yatra]] of [[ West Bengal]], the [[ৰামলীলা]] of [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], and the [[Terukkuttu]] of [[তামিলনাডু]]. The fourth influence was [[Parsi people|Parsi]] theatre, which "blended [[realism (arts)|realism]] and [[fantasy]], music and dance, narrative and spectacle, earthy dialogue and ingenuity of stage presentation, integrating them into a dramatic discourse of [[melodrama]]. The Parsi plays contained crude humour, melodious songs and music, sensationalism and dazzling stagecraft."<ref name="Gokulsing-98">{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|page=98|postscript=.}}</ref> All of these influences are clearly evident in the ''[[Masala (film genre)|masala]]'' film genre that was popularized by [[Manmohan Desai]]'s films in the 1970s and early 1980s, particularly in ''[[Coolie (1983 film)|Coolie]]'' (1983), and to an extent in more recent critically acclaimed films such as ''Rang De Basanti''.<ref name=Jones/> The fifth influence was Hollywood, where musicals were popular from the 1920s to the 1950s, though Indian filmmakers departed from their Hollywood counterparts in several ways. "For example, the Hollywood musicals had as their plot the world of entertainment itself. Indian filmmakers, while enhancing the elements of fantasy so pervasive in Indian popular films, used song and music as a natural mode of articulation in a given situation in their films. There is a strong Indian tradition of narrating mythology, history, fairy stories and so on through song and dance." In addition, "whereas Hollywood filmmakers strove to conceal the constructed nature of their work so that the realistic narrative was wholly dominant, Indian filmmakers made no attempt to conceal the fact that what was shown on the screen was a creation, an illusion, a fiction. However, they demonstrated how this creation intersected with people's day to day lives in complex and interesting ways."<ref>{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|pages=98–99|postscript=.}}</ref> The final influence was Western musical television, particularly MTV, which has had an increasing influence since the 1990s, as can be seen in the pace, camera angles, dance sequences and music of recent Indian films. An early example of this approach was in Mani Ratnam's ''[[Bombay (film)|Bombay]]'' (1995).<ref>{{Cite book|title=Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change|last=K. Moti Gokulsing|first=K. Gokulsing, Wimal Dissanayake|publisher=Trentham Books|year=2004|isbn=978-1-85856-329-9|page=99|postscript=.}}</ref> Like mainstream Indian popular cinema, Indian [[Parallel Cinema]] was also influenced also by a combination of Indian theatre (particularly Sanskrit drama) and [[Indian literature]] (particularly [[Bengali literature]]), but differs when it comes to foreign influences, where it is more influenced by [[European cinema]] (particularly [[Italian neorealism]] and French [[poetic realism]]) rather than Hollywood. Satyajit Ray cited Italian filmmaker [[Vittorio De Sica]]'s ''[[Bicycle Thieves]]'' (1948) and French filmmaker [[Jean Renoir]]'s ''[[The River (1951 film)|The River]]'' (1951), which he assisted, as influences on his debut film ''[[Pather Panchali (film)|Pather Panchali]]'' (1955). Besides the influence of European cinema and Bengali literature, Ray is also indebted to the Indian theatrical tradition, particularly the ''Rasa'' method of classical Sanskrit drama. The complicated doctrine of ''Rasa'' "centers predominantly on feeling experienced not only by the characters but also conveyed in a certain artistic way to the spectator. The duality of this kind of a ''rasa'' imbrication" shows in ''[[The Apu Trilogy]]''.<ref name="Cooper 2000 1-4">{{Cite book|last=Cooper|first=Darius|title=The Cinema of Satyajit Ray: Between Tradition and Modernity|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2000|isbn=978-0-521-62980-5|pages=1–4|postscript=.}}</ref> Bimal Roy's ''[[Two Acres of Land]]'' (1953) was also influenced by De Sica's ''Bicycle Thieves'' and in turn paved the way for the Indian New Wave, which began around the same time as the [[French New Wave]] and the [[Japanese New Wave]].<ref name="Srikanth Srinivasan"/> Ray known as one of the most important influences to Parallel Cinema, was depicted as an auteur (Wollen). The focus of the majority of his stories portrayed the lower middle class and the unemployed (Wollen). It wasn’t until the late 1960s that Parallel Cinema support grew (Wollen).<ref>Wollen, Peter. “Third World Third Cinema”. dogCORP5Billion. Retrieved from http://www.dc5b.com/twtc/india/india.html#top</ref> --> ==আঞ্চলিক চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগসমূহ== {|class="wikitable" style="width:33em; text-align:center; margin-left:auto; margin-right:auto; " |- ! colspan="2" style="white-space:nowrap; text-align:centre; "|ভাষাভিত্তিক ছবিৰ তালিকা |- |colspan="2" style="font-size:90%; text-align:centre; "|২০১৯ বৰ্ষত [[:en:Central Board of Film Certification|কেন্দ্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰমাণন বোৰ্ডে]] প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদান কৰা ভাষাভিত্তিক ছবিৰ সংখ্যা<ref>{{cite web|url=http://www.filmfed.org/downloads/Language-wise-Region-2018-19-26062019.pdf|title=Film Federation Of India|access-date=2021-09-23|archivedate=2021-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210717144150/http://www.filmfed.org/downloads/Language-wise-Region-2018-19-26062019.pdf|deadurl=yes}}</ref><br /> |- ! ভাষা!! ছবিৰ সংখ্যা |- | [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] | ৪৯৫ |- | [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]] | ৩৩৬ |- | [[তেলুগু ভাষা|তেলেগু]] | ২৮১ |- | [[তামিল ভাষা|তামিল]] | ২৫৪ |- | [[মালয়ালম ভাষা|মালায়ালাম]] | ২১৯ |- | [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] | ১৯৩ |- | [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] | ১৬৪ |- | [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]] | ১০১ |- | [[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] | ৮০ |- | [[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] | ৬৩ |- | [[ওড়িয়া ভাষা|উড়িয়া]] | ৪২ |- | [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | ১৬ |- | [[কোংকণী ভাষা|কোংকণী ]] | ১৩ |- | [[ভাৰতীয় ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] | ১১ |- | [[ৰাজস্থানী ভাষা|ৰাজস্থানী]] | ১০ |- | [[ছত্তীসগঢ়ী ভাষা|ছত্তীসগঢ়ী]] | ৯ |- | [[তুলু ভাষা|টুলু]] | ৯ |- | [[খাচী ভাষা|খাছী]] | ৭ |- | [[গঢ়ৱালী ভাষা|গঢ়ৱালী]] | ৪ |- | [[মৈথিলী ভাষা|মৈথিলী]] | ৪ |- | [[অৱধি ভাষা|অৱধি]] | ৩ |- | [[লম্বড়ী ভাষা|লম্বড়ী]] <!--বাঞ্জাৰা--> | ২ |- | [[হাৰিয়ানৱী ভাষা|হাৰিয়ানৱী]] | ২ |- | [[মিচিং ভাষা|মিছিং]] | ২ |- | [[নেপালী ভাষা|নেপালী]] | ২ |- | [[জয়ন্তীয়া ভাষা|জয়ন্তীয়া]] | ২ |- | অন্যান্য | এখনকৈ |- | '''মুঠ''' | ১৯৮৬ |} ===অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ=== {{Main|অসমৰ চলচ্চিত্ৰ}} [[Image:Joymati.jpg|200px|thumb|right|প্ৰথম অসমীয়া ছবি [[জয়মতী (১৯৩৫ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]] (১৯৩৫)-ৰ এটি দৃশ্য]] অসমৰ চলচ্চিত্ৰই মূলতঃ [[অসমীয়া ভাষা]]ত নিৰ্মিত [[চলচ্চিত্ৰ|চলচ্চিত্ৰসমূহকে]] বুজাই যদিও অন্য স্থানীয় ভাষা, যেনে- [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]] আদিত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰও ইয়াৰ অন্তৰ্গত। বহল অৰ্থত [[অসম|অসম ৰাজ্যৰ]] পৰা নিৰ্মাণ কৰা সকলো চলচ্চিত্ৰকে অসমৰ চলচ্চিত্ৰ বুলিব পাৰি। ১৯৩৫ চনৰ ৰূপকোঁৱৰ [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]ৰ ছবি [[জয়মতী (১৯৩৫ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতীৰ]]<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0151153/ Joymoti (1935), IMDB.com]</ref> জৰিয়তেই অসমৰ চলচ্চিত্ৰৰ উদ্যোগে জন্ম লাভ কৰে। তেতিয়াৰে পৰাই বহুতো উত্থান-পতনৰ মাজেৰে ই বৰ্তমানৰ ৰূপ পাইছেহি। বাণিজ্যিকৰ লগতে সমান্তৰাল ধাৰাৰ ছবিও নিৰ্মাণ হৈ আহিছে। সমান্তৰাল ছবিৰ পৰিচালকৰ ভিতৰত [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া|ড^o ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] আৰু [[জাহ্নু বৰুৱা]] নাম উল্লেখযোগ্য। <br /> যদিও এই উদ্যোগৰ ইতিহাস পুৰণি আৰু বহুসংখ্যক ছবিয়ে ৰাষ্ট্ৰীয়স্তৰত সন্মান লাভ কৰিছে, তথাপিও ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰৰ্যায়ত ই বিশেষ চমক প্ৰদৰ্শন কৰিবলে আজিকোপতি সক্ষম হোৱা নাই। সাম্প্ৰতিক কালৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ বহুতো সমস্যাৰে জৰ্জড়িত। তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে দৰ্শক আৰু চিত্ৰগৃহৰ অভাৱ। তদুপৰি ডাঙৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ, যেনে: [[বলিউড|বলিউডে]] সদায়ে এই স্থানীয় উদ্যোগটোৰ প্ৰসাৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে।<ref> [http://www.hindu.com/2006/01/05/stories/2006010504870200.htm Lakshmi B. Ghosh, "A rare peep into world of Assamese cinema", ''the Hindu'', 2006]</ref><br /> ===বঙালী চলচ্চিত্ৰ=== [[File:Satyajit Ray.jpg|thumb|right|120px|বঙালী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[সত্যজিৎ ৰায়]]। ]] [[File:Dena paona 1931.jpg|thumb|right|120px|বঙালী সবাক চলচ্চিত্ৰ [[:en:Dena Paona (film)|দেনা পাওনা]] (১৯৩১)ৰ এটা দৃশ্য। ]] {{Main|বঙালী চলচ্চিত্ৰ|পশ্চিমবঙ্গৰ চলচ্চিত্ৰ}} [[পশ্চিমবংগ]]ত অৱস্থিত [[টালিগঞ্জ]]ৰ বোলছবিৰ পৰম্পৰাই কেইবাজনো প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা যেনে- সত্যজিত ৰায়, ঋত্বিক ঘটক, মৃণাল সেন আদিক চিনকি কৰাই দিছিল।<ref name=Gokulsing&Dissanayake138>Gokulsing & Dissanayake, 138</ref> শেহতীয়া কিছুমান বঙালী চলচ্চিত্ৰই ৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰত সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে, উদাহৰণস্বৰূপে [[ঐশ্বৰ্য ৰাই]] অভিনীত [[ঋতুপৰ্ণ ঘোষ]] পৰিচালিত ''[[:en:Chokher Bali (film)|চোখেৰ বালি]]''।<ref name=Gokulsing&Dissanayake139>Gokulsing & Dissanayake, 139</ref> বঙালী চলচ্চিত্ৰত সামাজিক বিষয়ৰ লগতে কল্পবিজ্ঞানৰো কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হয়।<ref name=Gokulsing&Dissanayake138-140>Gokulsing & Dissanayake, 138–140</ref> ১৯৯৩ চনত বঙালী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ পৰা ৫৭খন বোলছবি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name=Gokulsing&Dissanayake129>Gokulsing & Dissanayake, 129</ref> বঙালী বোলছবিৰ ইতিহাস ক'বলৈ গ'লে ১৮৯০ চনতে [[কলিকতা]]ৰ থিয়েটাৰত (তেতিয়াৰ কলিকতা) প্ৰথম "বায়'স্ক'প" দেখুওৱাৰ কথা আঙুলিয়াব পাৰি। তাৰ এটা দশকৰ ভিতৰতে [[ভিক্টোৰিয়ান যুগ]]ৰ অগ্ৰণী ব্যক্তি [[হীৰালাল সেন|হীৰালাল সেনে]] ৰ'য়েল বায়'স্ক'প কোম্পানী খুলি ষ্টাৰ থিয়েটাৰ, মিনাৰ্ভা থিয়েটাৰ, ক্লাছিক থিয়েটাৰ আদিত মঞ্চ দৰ্শনীৰ দৃশ্যাৱলী দেখুৱায়। তাৰ বহুকাল পিছত ১৯১৮ চনত [[ধীৰেন্দ্ৰনাথ গাংগুলী]]য়ে প্ৰথম বঙালী মালিকানাধীন প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান [[ইন্দো ব্ৰিটিছ ফিল্ম কো]] আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে ১৯১৯ চনত [[মদন থিয়েটাৰ]]ৰ বেনাৰতহে প্ৰথম বঙালী চলচ্চিত্ৰ [[বিল্লমঙ্গল]] মুক্তি পায়। ১৯২১ চনত মুক্তি লাভ কৰা [[বিলাত ফেৰৎ]] আছিল ইন্দো ব্ৰিটিছ ফিল্ম কো'ৰ প্ৰযোজনা। মদন থিয়েটাৰৰ প্ৰযোজনাত ১৯৩১ চনত মুক্তি লাভ কৰা [[জামাই ষষ্ঠী]] আছিল প্ৰথম বঙালী সবাক চলচ্চিত্ৰ।<ref>[[IMDbTitle:0316049|IMDB page on Jamai Shashthi: first Bengali talkie]]</ref> ১৯৩২ চনত বঙালী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ বাবে "[[পশ্চিমবংগৰ চলচ্চিত্ৰ|টলিউড]]" নামটোৰ সূত্ৰপাত ঘটে। "[[হলিউড]]"ৰ লগত সাদৃশ্য ৰাখি ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক এই নাম দিয়া হৈছিল। পিছলৈ চলচ্চিত্ৰৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে মুম্বাইয়ে (তেতিয়াৰ ব'ম্বে) টলিগঞ্জক চেৰ পেলাই যাওঁতে একে প্ৰভাৱতে তাৰ নাম "বলিউড" ৰখা হয় আৰু একেধৰণৰ আৰু বহুতো নামৰ উদ্ভৱ হয়।<ref name="Sarkar">{{Cite journal|doi=10.1177/0921374007088054|first=Bhaskar|last=Sarkar|title=The Melodramas of Globalization|journal=Cultural Dynamics|year=2008|volume=20|issue=1|pages=31–51 [34]|postscript=.}}</ref> ১৯৫০ চনমানত বঙালী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত 'সমান্তৰাল বোলছবি' বিপ্লৱৰ আৰম্ভণি হয়। পিছলৈ সত্যজিত ৰায়, মৃণাল সেন আদি বহুতো বঙালী বোলছবি নিৰ্মাতাই ৰাষ্ট্ৰীয়-আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। ===ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰ=== {{Main|ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰ}} ভোজপুৰী ছবি মূলতঃ বিহাৰৰ পশ্চিমাঞ্চল আৰু উত্তৰ প্ৰদেশৰ পূব অঞ্চলৰ দৰ্শকসকলক উদ্দেশ্যি নিৰ্মাণ কৰা হয়। দিল্লী আৰু মুম্বাই বহু প্ৰব্ৰজনকাৰী ভোজপুৰী ভাষীৰ বাসভূমি; স্বাভাৱিতকে এই দুখন মহানগৰতো ভোজপুৰী ছবিৰ এক বৃহৎ সংখ্যক দৰ্শক আছে। ভাৰতৰ উপৰিও কেইখনমান অন্য দেশত, যেনে- [[ৱেষ্ট ইণ্ডিজ]], ওচেনিয়া আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাতো এই ছবিৰ এখন ডাঙৰ বজাৰ আছে।<ref>{{cite book |title=Language in Indenture: A Sociolinguistic History of Bhojpuri-Hindi in South Africa |last=Mesthrie |first=Rajend |year=1991 |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-0-415-06404-0 |pages=19–32 }}</ref> ভোজপুৰী ছবিৰ ইতিহাস ১৯৬২ৰ কুন্দন কুমাৰ পৰিচালিত [[:en:Ganga Maiyya Tohe Piyari Chadhaibo|গঙ্গা মাইয়া তোহে পিয়াৰি চধাইবো ]] ছবিৰে আৰম্ভণি হৈছিল।<ref>[[IMDbTitle:0233774|IMDB]]</ref> এচ এন ত্ৰিপাঠী পৰিচালিত 'বিদেশীয়া' (১৯৬৩), কুন্দন শ্বাহ পৰিচালিত 'গঙ্গা' (১৯৬৫) আদি ছবি লাভজনক আৰু জনপ্ৰিয় হৈছিল যদিও সাধাৰণভাবে ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ৰ দশকত তেনেকৈ ভোজপুৰী ছবি প্ৰযোজনা কৰা হোৱা নাছিল। কিন্তু ২০০১ চনত মোহন প্ৰসাদ পৰিচালিত 'চাইয়া হামাৰ' ছবিখন মুক্তি পোৱাৰ লগেলগে ভোজপুৰী ছবিয়ে পুনৰ জীৱন পোৱাৰ দৰে হ'ল।<ref>{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1060414/asp/etc/story_6075200.asp |title=The Telegraph – Calcutta: etc |publisher=Telegraphindia.com |date=14 April 2006 |accessdate=12 November 2010}}</ref> এই সফলতাক অনুসৰণ কৰি আৰু কেইখনমান ব্যৱসায়িক সফল ছবিৰ নিৰ্মাণ হ'ল। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য- মোহন প্ৰসাদ পৰিচালিত 'পণ্ডিতজী বতাই না বিয়াহ কব হোই' (২০০৫) আৰু 'শসুৰা বড়া পেইচাৱালা' (২০০৫)। অতি কম বাজেটেৰে নিৰ্মিত এই ছবি দুখন উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু বিহাৰত মুখ্যধাৰাৰ ছবিতকৈ বেছি ভাল ব্যৱসায় কৰিছিল আৰু উত্পাদন ব্যয়তকৈ দহগুণাধিক ৰাজহ উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>"Move over Bollywood, Here's Bhojpuri," BBC News Online: http://news.bbc.co.uk/go/pr/fr/-/1/hi/world/south_asia/4512812.stm</ref> ভাৰতৰ অন্য চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগবোৰৰ তুলনাক ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ তেনেই ক্ষুদ্ৰ যদিও ভোজপুৰী ছবিৰ দ্ৰুত সফলতাই এই উদ্যোগটোৰ নাটকীয় বিকাশ সাধন কৰিছে। বৰ্তমান ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰত কেন্দ্ৰ কৰি এটা এৱাৰ্ড শ্বো<ref>{{cite web |url=http://www.bhojpurifilmaward.com/ |title=Home |publisher=Bhojpuri Film Award |date= |accessdate=12 November 2010 |archivedate=2 November 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091102163552/http://www.bhojpurifilmaward.com/ |deadurl=yes }}</ref> অনুষ্ঠিত হয় আৰু 'ভোজপুৰী চিটি'<ref>{{cite web |url=http://www.bhojpuricity.com/ |title=bhojpuricity.com |publisher=bhojpuricity.com |date= |accessdate=12 November 2010 |archivedate=4 September 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090904183654/http://www.bhojpuricity.com/ |deadurl=yes }}</ref> নামৰ এখন চলচ্চিত্ৰ পত্ৰিকা প্ৰকাশিত হয়। ===গুজৰাটী চলচ্চিত্ৰ=== {{Main|গুজৰাটী চলচ্চিত্ৰ}} গুজৰাটী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৩২ চনত। তেতিয়াৰ পৰা গুজৰাটী চলচ্চিত্ৰই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। বলিউডলৈ গুজৰাটে বিশাল বৰঙণি আগবঢ়াইছে। বহুকেইজন গুজৰাটী অভিনয়শিল্পীয়ে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগলৈ যশস্যা কঢ়িয়াই আনিছে। সঞ্জীৱ কুমাৰ, ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ, [[বিন্দু (অভিনেত্ৰী)|বিন্দু]], [[আশা পাৰেখ]], কিৰণ কুমাৰ, অৰবিন্দ ত্ৰিবেদী, [[অৰুণা ইৰানী]], [[মল্লিকা সাৰাভাই]], নৰেশ কানোদিয়া, মহেশ কানোদিয়া, আচৰাণী আদি শিল্পীয়ে গুজৰাটী ছবিত অভিনয় কৰিছে। প্ৰথম গুজৰাটী ছবি 'নৰসিংহ মেহতা' ১৯৩২ত মুক্তি পায়। ইয়াৰ পৰিচালক আছিল নানুভাই ৱকীল আৰু অভিনয় কৰিছিল মোহনলালা, মাৰুতিৰাও, মাষ্টাৰ মনহৰ, মিচ মেহতাব আদিয়ে। এই ছবিখন এগৰাকী মধ্যয়ুগীয় গুজৰাটী সন্ত, কবি নৰসিংহ মেহতাৰ জাৱনৰ আধাৰত নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৯৩৫ চনত অন্য এখন সামাজিক ছবি হোমি মাষ্টাৰ পৰিচালিত ঘৰ জামাই মুক্তি পায়। ইয়াত অভিনয় কৰিছিল হীৰা, যমুনা, বেবী নুৰজাহান, আমু, আলীমিঞা, জামচেদজী আৰু গুলাম ৰচুলে। কমেডীভিত্তিক এই ছবিখনে দৰ্শকৰ ভাল সঁহাৰি পাইছিল। ===হিন্দী চলচ্চিত্ৰ=== {{Main|বলিউড}} জনপ্ৰিয়ভাৱে বলিউড বুলি জনাজাত মুম্বাইৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ সৰ্ববৃহৎ আৰু সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় ঠাল।<ref>{{cite book|author=Pippa de Bruyn; Niloufer Venkatraman; Keith Bain|title=Frommer's India|year=2006|publisher=Frommer's|isbn=978-0-471-79434-9|page=579}}{{cite book|author=Crusie, Jennifer; Yeffeth, Glenn|title=Flirting with Pride & Prejudice|year=2005|publisher=BenBella Books, Inc.|isbn=978-1-932100-72-3|page=92}}</ref> হিন্দী ছবি [[অছুৎ কন্যা]] (১৯৩৬) আৰু [[সুজাতা (চলচ্চিত্ৰ)|সুজাতা]]ত (১৯৫৯) ভাৰতৰ জাতি-ভেদ প্ৰথাক উদঙাই দেখুৱাইছে।<ref name=Gokulsing&Dissanayake10-11>Gokulsing & Dissanayake, 10–11</ref> বিদেশত [[ৰাজ কাপুৰ]]ৰ ''[[আৱাৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আৱাৰা]]ৰ'' চমকপ্ৰদ সাফল্যই উদ্যোগটোলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতি আনি দিছিল।<ref name=Gokulsing&Dissanayake10>Gokulsing & Dissanayake, 10</ref> ১৯৯০ বৰ্ষত ''[[দিলৱালে দুলহনিয়া লে যায়েঙ্গে]]'' ছবিয়ে প্ৰাচ্যাত্বত হিন্দী ছবিৰ ব্যৱসায়িক উপস্থিতি পঞ্জীয়ন কৰিলে।<ref name=Potts74/> হিন্দী ছবিৰ জনপ্ৰিয়তাৰ ফলস্বৰূপে ''[[ফিল্মফেয়াৰ]]'', ''[[ষ্টাৰডাষ্ট]]'', ''[[চিনেব্লিটজ]]'', আদি হিন্দী চলচ্চিত্ৰভিত্তিক আলোচনীবোৰো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হয়।<ref name=Gokulsing&Dissanayake11>Gokulsing & Dissanayake, 11</ref> ছবি চাই চাপৰি বজোৱা, গীত আওৰোৱা, সংলাপ আবৃত্তি কৰা আদি দৰ্শকৰ প্ৰতিক্ৰিয়াই হিন্দী ছবিৰ সৈতে দৰ্শক যে নিবিড়ভাবে জড়িত, সেইটোকে সূচায়।<ref>{{cite book|last=Rajadhyaksha|first=Ashish|title=Oxford Guide to Film Studies. Eds. John Hill and Church Gibson|year=1998|publisher=Oxford University Press|location=Oxford}}</ref> ===কন্নড় চলচ্চিত্ৰ=== {{Main|কন্নড় চলচ্চিত্ৰ}} বাংগালুৰুক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লোৱা কন্নড় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ (ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರೋಧ್ಯಮ) বা ''চন্দালউডে'' মূলতঃ কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ দৰ্শকক উদ্যেশি ছবি নিৰ্মাণ কৰে। [[:en:Rajkumar (actor)|ৰাজকুমাৰ]] আছিল কন্নড় চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰথিতযশা অভিনেতা। এগৰাকী অভিনেতা ৰূপে তেওঁ ভিন-ভিন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ উপৰিও ছবি আৰু এলবামৰ বাবে শতাধিক গীত গাইছে। অন্যান্য শীৰ্ষস্থানীয় কন্নড় আৰু টুলু অভিনয় শিল্পীসকল হ'ল- [[:en:Vishnuvardhan (actor)|বিষ্ণুবৰ্দ্ধন]], [[:en:Ambarish|অম্বৰিশ]], [[:en:V. Ravichandran|ৰবিচন্দ্ৰন]], [[গিৰীশ কৰ্ণাড]], [[:en:Prakash Raj|প্ৰকাশ ৰাজ]], [[:en:Shankar Nag|শঙ্কৰ নাগ]], [[:en:Ananth Nag|অনন্ত নাগ]], [[:en:Upendra|উপেন্দ্ৰ]], [[:en:Darshan (actor)|দৰ্শন]], [[:en:Sudeep|সুদীপ]], [[:en:Ganesh|গণেশ]], [[:en:Shivaraj Kumar|শিৱৰাজ কুমাৰ]], [[:en:Puneet Rajkumar|পুনিত ৰাজকুমাৰ]], কল্পনা, ভাৰতী, [[:en:Jayanthi (actress)|জয়ন্তী]], পাণ্ডাৰী বাই, [[তাৰা (কন্নড় অভিনেত্ৰী)|তাৰা]], [[:en:Umashri|উমাৰী]] আৰু [[:en:Ramya|ৰামীয়া]]। [[:en:Girish Kasaravalli|গিৰীশ কাচাৰাৱলী]] এগৰাকী ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতি লাভ কৰা কন্নড় ছবিৰ পৰিচালক। অন্যন্য শীৰ্ষস্থানীয় কন্নড় ছবিৰ পৰিচালকসকল হ'ল- [[:en:Puttanna Kanaga|পুত্তান্নাl]], [[:en:G. V. Iyer|জি ভি আয়াৰ]], [[গিৰীশ কৰ্ণাড]], [[:en:T. S. Nagabharana|টি এচ নাগাভৰাণা]], [[:en:Upendra|উপেন্দ্ৰ]], [[:en:Yograj Bhat|যোগৰাজ ভাট]], [[:en:Duniya Soori|দুনীয়া সুৰী]]. [[:en:G.K. Venkatesh|জি কে ভেঙ্কটেষ]], [[:en:Vijaya Bhaskar|বিজয়া ভাস্কৰ]], [[:en:Rajan-Nagendra|ৰাজন-নাগেন্দ্ৰ]], [[:en:Hamsalekha|হামচালেখা]], [[:en:Gurukiran|গুৰুকিৰণ]], [[:en:Anoop Seelin|অনুপ চিলিন]] আৰু [[:en:V. Harikrishna|ভি হৰিকৃষ্ণ]]। বঙালী আৰু মালয়ালম ছবিৰ দৰে কন্নড় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগেও ভাৰতীয় [[সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰ]]লৈ প্ৰভুত অৰিহনা আগবঢ়াইছে। এই ধাৰাৰ কেইখনমান উল্লেখনীয় ছবি হ'ল- [[:en:U. R. Ananthamurthy|ইউ আৰ অনন্তমূৰ্তি]]ৰ উপন্যাসৰ আধাৰত নিৰ্মাণ কৰা ''[[:en:Samskara (film)|সংস্কাৰ]]'', [[:en:B. V. Karanth|বি ভি কাৰান্থ]]ৰ ''[[:en:Chomana Dudi|চোমানা দুদি]],'' '' [[:en:Tabarana Kathe|তবৰনা কাথে]]'', ''[[:en:Vamshavruksha|Vamshavruksha]]'', ''কাডু কুডুৰে,'' ''[[:en:Hamsageethe|হামচাগীথে]]'', ''[[:en:Bhootayyana Maga Ayyu|Bhootayyana Maga Ayyu]]'', ''[[:en:Accident (1985 film)|এক্সিডেণ্ট]]'', ''[[:en:Maanasa Sarovara|মানস সৰোবৰ]]'', ''[[:en:Ghatashraddha|ঘটশ্ৰাদ্ধ]],'' ''[[:en:Mane (film)|মানে]],'' ''[[:en:Kraurya|ক্ৰৌড়]],'' ''[[:en:Thaayi Saheba|থাই চাহেবা]],'' ''[[:en:Dweepa|দ্বীপা]]''। ===কোঙ্কণী চলচ্চিত্ৰ=== {{Main|কোঙ্কণী চলচ্চিত্ৰ}} কোঙ্কণী ভাষাৰ ছবি মূলতঃ গোৱাত নিৰ্মাণ কৰা হয়। ই ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগবোৰৰ অন্যতম। ২০০৯ চনত এই ভাষাৰ মাত্ৰ ৪খন ছবি নিৰ্মিত হৈছে।<ref name="CBFC-ANR2009"/> কোঙ্কণী ভাষা মূলতঃ গোৱা, মহাৰাষ্ট্ৰ, কৰ্ণাটক আৰু কেৰালাৰ এটা সৰু অঞ্চলত এই ভাষা কোৱা হয়। এই ভাষাৰ প্ৰথম পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ ছবি 'এতিকা পিকচাৰচ'ৰ বেনাৰত নিৰ্মিত [[:en:Mogacho Anvddo|Mogacho Anvddo]] ১৯৫০ চনৰ ২৪ এপ্ৰিলৰ দিনা মুক্তি পায়। ছবিখনৰ প্ৰযোজক আৰু পৰিচালক আছিল 'মাপুচা' সম্প্ৰদায়ৰ জেৰী ব্ৰিগেঞ্জা।<ref>{{cite web|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=59256&n_tit=Panaji%3A+Konkani+Cinema+-+A+Long+Way+to+Go |title=Panaji Konkani Cinema – A Long Way to Go |publisher=Daijiworld.com |date= |accessdate=6 February 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://groups.yahoo.com/group/gulf-goans/message/31478 |title=Yahoo! Groups |publisher=Groups.yahoo.com |date= |accessdate=6 February 2012}}</ref> সেয়েহে ২৪ এপ্ৰিলৰ দিনটো কোঙ্কণী চলচ্চিত্ৰ দিৱস হিচাপে পালন কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.navhindtimes.in/panorama/konkani-cinema-day-some-reflections |title=Konkani Cinema Day – Some Reflections &#124; iGoa |publisher=Navhindtimes.in |date=23 April 2011 |accessdate=6 February 2012 |archivedate=10 June 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120610122109/http://www.navhindtimes.in/panorama/konkani-cinema-day-some-reflections |deadurl=yes }}</ref> ===মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ=== [[File:Shaji N. Karun.png|thumb|120px|right|[[:en:Shaji N.Karun|চাজী এন কৰুণ]], মালয়ালম ছবিৰ পৰিচালক]] কিছুমান চলচ্চিত্ৰ পত্ৰিকাই ম'লিউড বুলি আখ্যা দিয়া ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ [[:en:Kochi|কোচী]] আৰু [[:en:Trivandrum|থিৰুঅনন্তপুৰম]] কেন্দ্ৰিক 'মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ' ভাৰতৰ চতুৰ্থ বৃহৎ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ। মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগক কম বাজেট, অথচ উচ্চমানৰ কাৰিকৰী নৈপুণ্যৰে নিৰ্মিত সমান্তৰাল আৰু মুখ্যধাৰাৰ ছবিৰ সংযোগ সেতু বুলি জনা যায়। [[আদুৰ গোপালকৃষ্ণন]], [[:en:Shaji N. Karun|চাজী এন কৰুণ]], [[:en:G. Aravindan|জি অৰবিন্দন]], [[:en:K. G. George|কে জি জৰ্জ]], [[:en:Padmarajan|পদ্মৰাজন]], [[:en:Sathyan Anthikad|সত্যন অণ্টিকাড়]], [[:en:T. V. Chandran|টি ভি চন্দ্ৰন]], [[:en:Bharathan|ভাৰথন]] আদি আগশাৰীৰ মালয়ালম ছবি নিৰ্মাতা। ১৯২৮ত নিৰ্মিত আৰু [[:en:J. C. Daniel|জে চি ডেনী]] পৰিচালিত এখন নিৰ্বাক ছবি '[[:en:Vigathakumaran|ৱিগাথাকুমাৰন]]'ক মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ আৰম্ভণি বুলি আখ্যায়িত কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|author=N. J. Nair|url=http://www.hindu.com/2005/10/23/stories/2005102311400400.htm|title=His pioneering effort set the cameras rolling|date=23 October 2005|publisher=''The Hindu''|accessdate=29 April 2011|archivedate=14 January 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060114041131/http://www.hindu.com/2005/10/23/stories/2005102311400400.htm|deadurl=yes}}</ref> ১৯৩৮ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত '[[:en:Balan (film)|বালান]]' প্ৰথম সবাক মালয়ালম ছবি।<ref>{{cite news|author=B. Vijayakumar|url=http://www.hindu.com/mp/2009/09/07/stories/2009090750600400.htm|title=Balan 1938|date=7 September 2009|publisher=''The Hindu''|accessdate=29 April 2011|archivedate=23 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090923204358/http://www.hindu.com/mp/2009/09/07/stories/2009090750600400.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|author=Jonathan Crow|url=http://movies.nytimes.com/movie/253937/Balan/overview|title=Balan (1938)|date=|publisher=''The New York Times''|accessdate=29 April 2011}}</ref> ১৯৪৭ চনত কেৰালাত [[:en:Udaya Studio|উডয়ন ষ্টুডিঅ']] স্থাপন নকৰালৈকে মুখ্যতঃ তামিল ব্যক্তিয়ে মালয়ালম ছবি নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|author=|url=http://www.hindu.com/2009/04/29/stories/2009042951290300.htm|title=Renaissance for Udaya Studio|date=29 April 2009|publisher=''The Hindu''|accessdate=29 April 2011|archivedate=29 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629052938/http://www.hindu.com/2009/04/29/stories/2009042951290300.htm|deadurl=yes}}</ref> ১৯৫৪ত '[[:en:Neelakkuyil|নীলাক্কুয়ী]]' ছবিখনে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ৰূপৰ পদক পাই দেশৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিলে। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ আছিল প্ৰখ্যাত মালয়ালম উপন্যাসিক [[:en:Uroob|উৰুব]]; পৰিচালক আছিল [[:en:P. Bhaskaran|পি ভাস্কৰণ]] আৰু [[:en:Ramu Kariat|ৰামু কৰিয়াট]]। এইখন প্ৰথম প্ৰকৃত মালায়ালী ছবি বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2008/11/01/stories/2008110150781100.htm|title=Neelakuyil 1954|author=B. Vijayakumar|publisher=''The Hindu''|date=1 November 2008|accessdate=29 April 2011|archivedate=29 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629052729/http://www.hindu.com/mp/2008/11/01/stories/2008110150781100.htm|deadurl=yes}}</ref> এটা ছাত্ৰৰ দলে নিৰ্মাণ কৰা ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা '[[:en:Newspaper Boy (film)|নিউজপেপাৰ বয়জ]]' প্ৰথম ভাৰতীয় নৱ-বাস্তৱবাদী ছবি আছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2005/05/20/stories/2005052003150200.htm|title=Newspaper Boy: a flashback to the Fifties|author=B. Vijayakumar|publisher=''The Hindu''|date=20 May 2005|accessdate=29 April 2011|archivedate=23 May 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050523225206/http://www.hindu.com/fr/2005/05/20/stories/2005052003150200.htm|deadurl=yes}}</ref> [[:en:Thakazhi Sivasankara Pillai| থাকাজী শিৱশঙ্কৰ পিলানী]]ৰ উপন্যাসৰ ভিত্তিত ৰামু কৰিয়াটে পৰিচালনা কৰা '[[:en:Chemmeen| চামীন]]' (১৯৬৫) ছবিখন অতি জনপ্ৰিয় হোৱাৰ উপৰিও ই শ্ৰেষ্ঠ কাহিনী চিত্ৰৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] লাভ কৰা প্ৰথম দক্ষিণ ভাৰতীয় ছবিৰ খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2010/11/22/stories/2010112250310400.htm|title=Chemmeen 1965|author=B. Vijayakumar|publisher=''The Hindu''|date=22 November 2010|accessdate=29 April 2011|archivedate=9 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121109070813/http://www.hindu.com/mp/2010/11/22/stories/2010112250310400.htm|deadurl=yes}}</ref> ১৯৮৬ ৰ পৰা ১৯৯০লৈ মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগ আখ্যা দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.india-server.com/awards/features/filmfare-for-malayalam-films-81.html|title=Filmfare for Malayalam Films}}</ref> এই সময়চোৱাত অভিনেতা [[:en:Mohanlal| মোহনলাল]], [[:en:Mammootty| মামুতি]],, [[:en:Sreenivasan (actor)|শ্ৰীনিবাসন]]; ছবি নিৰ্মাতা [[:en:I.V. Sasi| আই ভি শশী]], [[:en:Bharathan| ভাৰতন]], [[:en:Padmarajan| পদ্মৰাজন]], [[:en:K. G. George| কে জি জৰ্জ]], [[:en:Sathyan Anthikad| সত্যন অণ্টিকাড়]], [[:en:Priyadarshan| প্ৰিয়দৰ্শন]], [[:en:A. K. Lohithadas| এ কে লোহিতদাস]], [[:en:Siddique-Lal|চিদ্দিকলাল]] আদিয়ে মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰি আছিল। ===মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ=== মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰই (मराठी चित्रपट) মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ পৰা নিৰ্মাণ হোৱা মাৰাঠী ভাষাৰ ছবিৰ উদ্যোগক সূচায়। [[:en:Prabhat Films|প্ৰভাত ফিল্মচে]] নিৰ্মাণ কৰা মাৰাঠী ভাষাৰ প্ৰথম সবাক ছবি 'অয়োধ্যাচা ৰাজা' ১৯৩২ চনত, অৰ্থাৎ প্ৰথম ভাৰতীয় সবাক ছবি 'আলম আৰা'ৰ এবছৰ পিছতে মুক্তি পাইছিল। বৰ্তমান এই উদ্যোগ মুম্বাই কেন্দ্ৰিক যদিও প্ৰথম অৱস্থাত মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ কোহলাপুৰ আৰু পিছলৈ [[পুনে]]ত প্ৰস্ফুটিত আৰু বিকশিত হৈছিল। শ্ৰেষ্ঠ মাৰাঠী ছবিৰ তালিকাখন দীঘলীয়া যদিও ইয়াত কেইখনমানৰ নামোল্লেখ কৰা হ'ল- ',সংগতে আইকা', 'এক গাঁও বৰা ভাগড়ী', 'পিঞ্জৰা', 'সিংহাসন', 'পাথলাগ', 'জেইট ৰে জেইট', 'সামনা', 'সাঁথ ৱাহাতে কৃষ্ণমাই', 'সন্ত তুকাৰাম', 'শ্যামাচী আই' ইত্যাদি। বহুকেইজন মাৰাঠী ছবিৰ অভিনয় শিল্পীয়ে বলিউডলৈয়ো প্ৰভুত অৰিহনা আগবঢ়াইছে। তেনে কেইগৰাকীমান শিল্পী হ'ল- [[নূতন]], [[তনুজা]], [[:en:V Shantaram|ভি শান্তাৰাম]], [[:en:Shriram Lagoo|ড॰ শ্ৰীৰাম লাগু]], [[নানা পাটেকাৰ]], [[স্মিতা পাটিল]], [[মাধুৰী দীক্ষিত]], [[সোণালী কুলকাৰ্ণী]], [[সোণালী বেন্দ্ৰে]], [[:en:Urmila Matondkar|উৰ্মিলা মাটোন্দকাৰ]], ৰীমা লাগু, ললিতা পাৱাৰ, মমতা কুলকাৰ্ণী, নন্দা, পদ্মিনী কোহলাপুৰি, সদাশিৱ অম্ৰপুৰকাৰ, শসীন খেৰেকাড়, দুৰ্গা খোটে ইত্যাদি। দুখন মাৰাঠী ছবি [[:en:Shwaas|শ্বাস]] (২০০৪) আৰু [[:en:Harishchandrachi Factory|হৰিশ্চন্দ্ৰাচী ফেক্টৰী]] (২০০৯) অস্কাৰৰ মনোনয়নৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। ===ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰ=== ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগে কটক আৰু [[ভুৱনেশ্বৰ]] কেন্দ্ৰিক ওড়িয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগক সূচায়। কেতিয়াবা এই উদ্যোগটোক 'ওড়িয়া' আৰু 'হলিউড' শব্দৰ সংযোগত 'ওলিউড' বুলিও কোৱা হয়, যদিও এইটো এটা বিতৰ্কিত শব্দ।<ref>{{cite web |url=http://www.izeans.com/ollywoodhistory |title=History Of Oriya Film Industry |publisher=izeans.com |accessdate=23 October 2008 |last= |first= |archivedate=20 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110920045053/http://www.izeans.com/ollywoodhistory |deadurl=yes }}</ref> এগৰাকী বাঙালী ভদ্ৰলোক মোহন চন্দ্ৰ গোস্বামীয়ে ১৯৩৬ চনত প্ৰথম ওড়িয়া কথাছবি সীতা বিবাহ {{enwiki|Sita Bibaha}} নিৰ্মাণ কৰিছিল। ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰৰ পুৰোধা ব্যক্তি প্ৰশান্ত নন্দ একাধাৰে এগৰাকী অভিনেতা, পৰিচালক, চিত্ৰনাট্য ৰচক, গীতিকাৰ, নেপথ্য গায়ক আছিল। তেখেতে অভিনয়ৰ যোগে তিনিবাৰকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। তেখেতৰ ছবিয়ে ওড়িয়া ছবি জগতত এটা সোণালী যুগ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://orissacinema.com/history.html |title=Orissa Cinema:: History of Orissa Cinema, Chronology of Orissa Films |publisher=orissacinema.com |accessdate=23 October 2008 |last= |first= |archivedate=5 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080705050243/http://www.orissacinema.com/history.html |deadurl=yes }}</ref> প্ৰথম ৰঙীন ওড়িয়া ছবি 'গপ হেলে বি সত' (অসমীয়া অৰ্থ: গল্প হ'লেও সত্য) পৰিচালনা কৰিছিল নগেন ৰয়ে। ছবিখনৰ কেমেৰামেন আছিল পুণে চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰশিক্ষণ লোৱা সুৰেন্দ্ৰ চাহু। ১৯৮৪ চনত ভাৰতীয় পেনোৰামত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা 'মায়া মৃগ' আৰু 'ধাৰে আলুৱা' ছবি দুখনে ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰক বিশেষ মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। নিৰদ মহাপাত্ৰৰ 'মায়া মৃগ' [[:en:Cannes|কানচ্]]ৰ 'ক্ৰিটিক উইক'লৈ আমন্ত্ৰিত হয় আৰু লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱতো প্ৰদৰ্শিত হয়। ছবিখনে 'মানহেইম চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ'ত 'তৃতীয় বিশ্বৰ ছবি' বঁটা আৰু হাৱাইত জুৰীৰ বঁটা লাভ কৰে। ===পঞ্জাবী চলচ্চিত্ৰ=== কে. ডি. মেহৰাই প্ৰথম পঞ্জাবী ছবি 'চেইলা' নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিখন ছবিখনক 'পিণ্ড কি কুড়ী' বুলিও জনা যায়। বেবী নুৰজাহানে এই ছবিখনত অভিনেত্ৰী আৰু গায়িকা ৰূপে পদাৰ্পন কৰিছিল। 'চেইলা' কলকাতাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ব্ৰিটিছ শাসিত পঞ্জাব ৰাজ্যৰ লাহোৰত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে পঞ্জাবত দৰ্শকৰ ভাল সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। 'চেইলা'ৰ পৰা প্ৰেৰণা লৈ বহু কেইজন প্ৰযোজকে পঞ্জাবী ছবি নিৰ্মাণ কৰে। ১৯৭০ লৈকে বছৰি গড়ে নিৰ্মাণ কৰা ছবিৰ সংখ্যা আছিল ৯খন, ১৯৮০ লৈকে আছিল ৮খন আৰু ১৯৯০ লৈকে আছিল ৬খন। ১৯৯৫ত মুক্তি পায় ৯খন ছবিয়ে। ১৯৯৬ আৰু ১৯৯৭ত মুক্তি পোৱা ছবিৰ সংখ্যা হ্ৰাস পাই হয়গৈ ক্ৰমে ৭খন আৰু ৫খন। ২০০৯ চনলৈকে ন শতাধিক ছবি এই ভাষাত নিৰ্মাণ কৰা হয়। ২০০০ চনৰ পৰা পঞ্জাবী চলচ্চিত্ৰই যেন পুনৰ্জীৱন পায়। মুক্তি পোৱা ছবিৰ সংখ্যা আৰু বাজেটৰ পৰিমাণ ক্ৰমশঃ বাঢ়ি আহে। ===সিন্ধী চলচ্চিত্ৰ=== সিন্ধী ভাষাই ভাৰতৰ কোনো এখন ৰাজ্য বা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে। স্বাভাৱিকতে সিন্ধী চলচ্চিত্ৰই তিষ্টি থকাৰ বাবে কঠোৰ সংগ্ৰাম কৰিবলগীয়া হৈছে। তথাপি এই ভাষাত সময়ান্তৰত হ'লেও ছবি নিৰ্মাণ হৈছে। প্ৰথম সিন্ধী ছবি 'আবনা' ১৯৫৮ত মুক্তি পাইছিল আৰু ই দৰ্শকৰ ভাল সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। পিছৰ পৰ্যায়ত কিছুমান বলিউডী ষ্টাইলৰ সিন্ধী ছবি মুক্তি পায়, যেনে- [[:en:Hal ta Bhaji Haloon|হাল তা ভাজী হুঁ]], [[:en:Parewari|পাৰেৱাৰী]], [[:en:Dil Dije Dil Waran Khe|দিল দিজে দিল ৱাৰন খে]], [[:en:Ho Jamalo|হো জামালো]], [[:en:Pyar Kare Dis: Feel the Power of Love|প্যাৰ কৰে ডিচ]], [[:en:The Awakening (2008 Indian film)|দি এৱেকেনিং]] ইত্যাদি। [[:en:G P Sippy|জি পি চিপ্পি]], [[:en:Ramesh Sippy|ৰমেশ চিপ্পি]], [[:en:Nikhil Advani|নিখিল আদৱানী]], [[:en:Tarun Mansukhani|তৰুণ মনসুখানী]], [[:en:Ritesh Sidhwani|ৰিতেশ সিদ্ধৱানী]], [[:en:Asrani|আচৰাণী]] আদি বহুকেইগৰাকী সিন্ধী ব্যক্তিয়ে বলিউডলৈ প্ৰভুত অৰিহনা আগবঢ়াইছে। ===তামিল চলচ্চিত্ৰ=== {{Main|তামিল চলচ্চিত্ৰ}} ক'লিউড বুলি জনাজাত তামিল চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ ভাৰতৰ তিনিটা বৃহত্তম চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ অন্যতম। ছবি নিৰ্মাণৰ সংখ্যাৰ দিশৰ পৰা তামিল চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগে ২০১২ চনত হিন্দী আৰু তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ পিছতে অৱস্থান কৰিছে যদিও ৰাজহ উপাৰ্জন, উত্পাদন আৰু বিশ্বব্যাপি বিতৰণৰ দিশৰ পৰা ইয়াৰ স্থান দ্বিতীয়।<ref>{{cite news|last=Pillai|first=Sreedhar|title=Tamil films get bigger!|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-11-03/news-interviews/28244272_1_tamil-films-hindi-films-g-dhananjayan|accessdate=10 September 2012|newspaper=The Times of India|date=24 February 2012|archivedate=29 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121029033351/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-11-03/news-interviews/28244272_1_tamil-films-hindi-films-g-dhananjayan|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|last=Dua|first=Aarti|title=A regional rising|url=http://www.telegraphindia.com/1120115/jsp/graphiti/story_15005162.jsp#.UBNrVGFo0Xg|accessdate=28 July 2012|newspaper=The Telegraph|date=15 January 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Kulkarni|first=Reshma|title=At their regional best!|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2343088.ece|accessdate=28 July 2012|newspaper=The Hindu|date=18 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Shukla|first=Archna|title=The cable wars|url=http://www.indianexpress.com/news/the-cable-wars/805568/0|accessdate=28 July 2012|newspaper=The Indian Express|date=19 June 2011}}</ref> তামিলনাডু ৰাজ্যৰ চেন্নাইৰ [[:en:Kodambakkam|কোডামবক্কম]]ত গঢ় লোৱা এই উদ্যোগৰ ছবি এছিয়া, দক্ষিণ এছিয়া, উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু ওচেনিয়াত বিতৰণ কৰা হয়।<ref name=Gokulsing&Dissanayake133>Gokulsing & Dissanayake, 133</ref> এই উদ্যোগটোৱে শ্ৰীলংকা, মালয়েছিয়া, চিংগাপুৰ আৰু কানাডাৰ পৰা নিৰ্মাণ হোৱা তামিল ছবিক অনুপ্ৰেৰণা যোগাইছে। তামিল চলচ্চিত্ৰ আৰু দ্ৰাবিড়ীয় ৰাজনীতি- পৰস্পৰে পৰস্পৰক গভীৰভাবে প্ৰভাৱান্বিত কৰিছে।<ref name=Gokulsing&Dissanayake132-33>Gokulsing & Dissanayake, 132–133</ref> ১৯৮৫ চনত ২৩৬খন ছবি নিৰ্মাণেৰে তামিল চলচ্চিত্ৰ শিখৰত উপনীত হৈছে।<ref name=Gokulsing&Dissanayake129/> হিন্দী ছবিৰ পিছতে তামিল ছবিয়ে সৰ্বাধিক সংখ্যক ছবি [[:en:Academy Award for Best Foreign Language Film|একাডেমী বঁটা]]ৰ বাবে (যাক জনপ্ৰিয়ভাবে অস্কাৰ বঁটা বুলি জনা যায়) প্ৰেৰণ কৰিছে।<ref>{{cite book|last=Edgar|first=Thorpe|title=The Pearson General Knowledge Manual 2011 |year=2011|publisher=Pearson Education |page=198|accessdate=29 June 2011}}</ref> [[কমল হাচান]] এগৰাকী ভিন্নমুখী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা এগৰাকী প্ৰতিভাশালী অভিনেতা,যিয়ে বহুকেইবাৰ চাউদাৰ্ণ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছে। তেৱেঁই সৰ্বাধিক সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে। তামিল চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ আগশাৰীৰ সঙ্গীত পৰিচালক [[:en:Ilaiyaraaja|ইলায়াৰাজা]] আৰু [[:en:A. R. Rahman|এ আৰ ৰহমানে]] অন্যান্য আঞ্চলিক চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগবোৰতো প্ৰবেশ কৰি গভীৰ চাপ পেলাবলৈ সক্ষম হৈছে। বলিউডত বহুতো তামিল মূলৰ অভিনেত্ৰী আছে। এই অভিনেত্ৰীসকলৰ বহুকেইগৰাকী তামিল ছবিৰ পৰাই বলিউডলৈ আহিছে যদিও কেইগৰাকীমানে অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভণি তামিল ছবিৰে কৰা নাছিল। তামিল মূলৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ ভিতৰত আছে- [[বৈজয়ন্তীমালা]], [[ৱাহীদা ৰহমান]], [[হেমা মালিনী]], [[ৰেখা (অভিনেত্ৰী)|ৰেখা]], [[শ্ৰীদেৱী]], [[:en:Meenakshi Sheshadri|মীনাক্ষী শেষাদ্ৰী]], [[বিদ্যা বালান]] আদি।<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-25/news-interviews/28081837_1_hindi-version-first-film-allu-arjun |title=Bollywood, here come the south stars! |publisher=[[দ্য টাইম্‌ছ অৱ ইণ্ডিয়া]] |date=25 October 2009 |author=[[Mumbai Mirror]] |accessdate=4 January 2012 |location= |archivedate=29 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121029033514/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-10-25/news-interviews/28081837_1_hindi-version-first-film-allu-arjun |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.magnamags.com/content/view/7748/106/lang,english/ |title=Starduats interview: Madhuri Dixit: A Life In Beauty |publisher=[[Stardust (magazine)]] |date=19 March 2011 |author=Piyush Roy |accessdate=4 January 2012 |location=Mumbai |archivedate=3 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111003043245/http://www.magnamags.com/content/view/7748/106/lang,english/ |deadurl=yes }}</ref> ===তেলুগু চলচ্চিত্ৰ === {{Main|অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ চলচ্চিত্ৰ}} অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ তেলুগু ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ ভাৰতৰ তিনিটা বৃহত্তম চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ এটা। ২০১২ চনত ই পৰা ভাৰতৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম সংখ্যক ছবি নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref name="Annual Report"/><ref name="Times Of India">{{Cite news|title=Tollywood loses to Bollywood on numbers|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-02/hyderabad/28254733_1_film-industry-telugu-tollywood-and-bollywood|newspaper=Times of India|date=2 October 2010|accessdate=10 September 2012|archivedate=29 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121029033400/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-02/hyderabad/28254733_1_film-industry-telugu-tollywood-and-bollywood|deadurl=yes}}</ref> ২০০৬ চনত তেলুগু চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগে ২৪৫খন ছবিৰে ভাৰতৰ সৰ্বাধিক সংখ্যক ছবি নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="Blonnet.com">{{cite web |url=http://www.blonnet.com/2007/11/06/stories/2007110650842300.htm |title=Telugu film industry enters new era |publisher=Blonnet.com |date=6 November 2007 |accessdate=12 November 2010 |archivedate=11 August 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090811085956/http://www.blonnet.com/2007/11/06/stories/2007110650842300.htm |deadurl=yes }}</ref> [[:en:S. V. Ranga Rao|এচ ভি ৰঙ্গৰাও]], [[:en:Tadepalli Lakshmi Kanta Rao|কান্ত ৰাও]], [[পি. ভানুমতী]], [[:en:Savitri (actress)|সাবিত্ৰী]] আৰু [[:en:Sobhan Babu|শোভন বাবুয়ে]] তেলুগু ছবিত অভিনয়ৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বঁটা লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/Telugu-star-Shoban-Babu-passes-away/Article1-283771.aspx |title=Telugu star Shoban Babu passes away |publisher=Hindustan Times |date=2008-03-21 |accessdate=2013-02-01 |archivedate=2010-07-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100707082250/http://www.hindustantimes.com/Telugu-star-Shoban-Babu-passes-away/Article1-283771.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |author=Social Post |url=http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2009/kantha-rao-died-250309.html |title=Kantha Rao becomes a memory &#124; News - Oneindia Entertainment |publisher=Entertainment.oneindia.in |date=2009-03-25 |accessdate=2012-11-03 |archivedate=2013-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102172110/http://entertainment.oneindia.in/telugu/news/2009/kantha-rao-died-250309.html |deadurl=yes }}</ref> আনহাতে [[:en:Sharada (actress)|সাৰদা]], [[:en:Archana (actress)|অৰ্চনা]], [[:en:Vijayashanti|বিজয়াশান্তি]] আৰু [[:en:P. L. Narayana|পি এল নাৰায়ণে]] অভিনয়ৰ বাবে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] লাভ কৰিছে। হায়দৰাবাদৰ [[:en:Ramoji Film City|ৰামোজী ফিল্ম চিটি]] বিশ্বৰ বৃহত্তম ফিল্ম ষ্টুডিঅ'।<ref name="Guiness world record">{{cite news|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/1/largest-film-studio |title=Largest film studio |publisher=Guinnessworldrecords.com |date=2005-01-01 |accessdate=2012-11-01}}</ref> তেলুগু নেপথ্য গায়ক [[:en:S. P. Balasubramanyam|এচ পি বালসুব্ৰমনিয়ামে]] সৰ্বাধিক সংখ্যক গীত গোৱা ছবিৰ পুৰুষ নেপথ্য গায়ক ৰূপে গিনিজ বুক অৱ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডচত স্থান পাইছে।<ref>{{Cite journal|title=BBC.co.uk Interview with S P Balasubramaniam|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b00v3k15}}</ref><ref name="spbala.com the official website">{{cite news |url=http://www.spbala.com/press.asp |title=Singing his way to the guinness |publisher=Spbala.com |date=1999-03-05 |accessdate=2012-11-01 |archivedate=2011-07-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719050816/http://www.spbala.com/press.asp |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/slide-show/2009/nov/19/slide-show-1-south-intreview-with-spb.htm |title=Make way for SPB, the TV host! - Rediff.com Movies |publisher=Movies.rediff.com |date=2009-11-19 |accessdate=2012-11-01}}</ref> ২০০২ চনত তেলুগু ছবি পৰিচালক বিজয়া নিৰ্মলাই সৰ্বাধিক সংখ্যক ছবি পৰিচালনা কৰা মহিলা পৰিচালক ৰূপে গিনিজ বুকত স্থান পাইছে। তেওঁ ৪৭খন ছবি পৰিচালনা কৰিছে। প্ৰায় দুই দশক জোৰা চলচ্চিত্ৰীয় জীৱনত তেওঁ ২০০ খনতকৈয়ো অধিক তামিল আৰু তেলুগু ছবিত অভিনয় কৰিছে আৰু ১৫খন ছবি প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite journal|title=The Hindu Article Guinness Record for Vijaya Nirmala|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2969786.ece?service=mobile}}</ref> তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ [[:en:Bomireddi Narasimha Reddy|বমিৰেড্ডী নৰসিংহ ৰেড্ডী]], [[:en:Paidi Jairaj|পাইদি জয়াৰাজ]], [[:en:L. V. Prasad|এল ভি প্ৰসাদ]], [[:en:B. Nagi Reddy|বি নাগিৰেড্ডী]], [[:en:Akkineni Nageswara Rao|আক্কিনেনি নাগেশ্বৰ ৰাও]], আৰু [[:en:D. Ramanaidu|ডি ৰামানাইডু]] দাদা চাহেব ফালকে বঁটা বিজেতা। ==ধাৰা আৰু শৈলী== ===মচলা ছবি=== {{Main|মচলা ছবি}} ''মচলা'' ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ, বিশেষকৈ বলিউড, বঙালী আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এটা জনপ্ৰিয় ধাৰা। মচলা ছবিত সঙ্গীত, একচন, হাস্যৰস, নাটকীয়তা, ৰোমাঞ্চ, মেলোড্ৰামা সকলোৰে মিশ্ৰণ দেখা যায়। এই ধাৰাৰ বেছিভাগ ছবিৰ গীতৰ চিত্ৰায়ন দৃষ্টিনন্দন লোকেচনত কৰা হয়। এই ধাৰাৰ সৈতে অপৰিচিত দৰ্শকৰ বাবে মচলা ছবিৰ কাহিনী অযুক্তিকৰ আৰু অবাস্তৱ যেন লাগিব পাৰে। ===সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰ=== {{main|সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰ}} ''সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰ'' বা ''কলাত্মক চলচ্চিত্ৰ'' বা ''ভাৰতীয় নৱ লহৰ'' (Indian New Wave) হৈছে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এক বিশেষ বিপ্লৱ য'ত বাস্তৱিক সমলৰে বৰ্তমান সময়ৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক দিশত আলোকপাত কৰা হয়। ভাৰতীয় মূল সুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰতকৈ ইয়াৰ ধাৰা বেলেগ; [[:en:French New Wave|ফৰাচী নৱ লহৰ]], [[:en:Japanese New Wave|জাপানীজ নৱ লহৰ]] আৰম্ভ হোৱাৰ সময়তে ইয়াৰো আৰম্ভণি। প্ৰথম [[বঙালী চলচ্চিত্ৰ]]ৰে আৰম্ভ হোৱা এই বিপ্লৱ পিছলৈ আন আন ৰাজ্যলৈকো বিয়পি পৰে। এই ধাৰাৰ কিছুমান ছবিয়ে ব্যৱসায়িক সফলতাও লাভ কৰিবলৈ সমৰ্থ হয়। ইয়াৰে আৰম্ভণিকালৰ উদাহৰণ আছিল বিমল ৰয়ৰ হিন্দী বোলছবি "[[:en:Do Bigha Zamin|দো বিঘা জমিন]]। " ছবিখনে সমালোচকৰ প্ৰশংসাৰ লগতে ব্যৱসায়িক সফলতা লাভ কৰে আৰু ১৯৫৪ চনৰ কাঁ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত বঁটা লাভ কৰে। ছবিখনৰ সফলতাই আন আন বোলছবি নিৰ্মাতাকো এই ধাৰাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰে।<ref name="filmreference"/><ref name="Srikanth Srinivasan"/><ref>{{cite web|url=http://www.filmreference.com/encyclopedia/Independent-Film-Road-Movies/India-TRENDS-AND-GENRES.html |title=Trends and genres |publisher=Filmreference.com |date= |accessdate=12 November 2010}}</ref> নৱ-বাস্তৱবাদী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলৰ ভিতৰত বঙালী ছবি নিৰ্মাতা [[সত্যজিৎ ৰায়]], ঋত্বিক ঘটক, মৃণাল সেন, [[শ্যাম বেনেগাল]], চাজি এন কৰুণ, [[আদুৰ গোপালকৃষ্ণন]],<ref name=Gokulsing-18/> গিৰিশ কাচাৰাৱল্লী আদি অন্যতম।<ref name=Gokulsing&Dissanayake132>Gokulsing & Dissanayake, 132</ref> ৰায়ৰ বোলছবিসমূহৰ ভিতৰত "অপু ট্ৰয়ী" (The Apu Trilogy) বিখ্যাত; তিনিখন ছবি ''[[পথেৰ পাঁচালী]]'' (১৯৫৫), ''অপৰাজিত''' (১৯৫৬) আৰু ''[[অপুৰ সংসাৰ]]'' (১৯৫৯)ৰে ই গঠিত। তিনিওখন ছবিয়ে কাঁ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ, বাৰ্লিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ আৰু ভেনিছ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত বঁটা লাভ কৰে আৰু ছবিকেইখনক বিশ্বৰ সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠ বোলছবিসমূহৰ মাজত স্থান দিয়া হয়।<ref name="villagevoice">{{cite web |url=http://www.villagevoice.com/specials/take/one/full_list.php3?category=10 |title=Take One: The First Annual Village Voice Film Critics' Poll |accessdate=27 July 2006 |year=1999 |publisher=[[The Village Voice]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070826201343/http://www.villagevoice.com/specials/take/one/full_list.php3?category=10 |archivedate=26 August 2007 |deadurl=yes }}</ref><ref name="Time">{{cite news|url=http://www.time.com/time/2005/100movies/the_complete_list.html|title=[[Time magazine's "All-TIME" 100 best movies|All-Time 100 Best Movies]]|accessdate=19 May 2008|work=Time|publisher=Time, Inc.|date=12 February 2005|archivedate=14 March 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070314020006/http://www.time.com/time/2005/100movies/the_complete_list.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="bfipoll">{{cite web|url=http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/history/1992.html|title=The Sight & Sound Top Ten Poll: 1992|work=[[Sight & Sound]]|publisher=[[British Film Institute]]|accessdate=20 May 2008|archivedate=11 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111103418/http://www.bfi.org.uk/sightandsound/topten/history/1992.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="nytimes">[http://www.nytimes.com/ref/movies/1000best.html The Best 1,000 Movies Ever Made] By THE FILM CRITICS OF THE NEW YORK TIMES, New York Times, 2002.</ref> ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত সঙ্গীত হৈছে ৰাজহ উৎপাদনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আহিলা। কেৱল সঙ্গীতৰ কপিৰাইটেই ভাৰতত বোলছবি এখনৰ মুঠ ৰাজহ আয়ৰ ৪-৫% মুকলি কৰে।<ref name=Potts75/> ভাৰতৰ প্ৰধান সঙ্গীত কোম্পানীসমূহ হৈছে [[:en:Sa Re Ga Ma|চাৰেগামা]] (Sa Re Ga Ma), [[:en:Sony Music Entertainment|চ'নী মিউজিক]] (Sony Music) আদি।<ref name=Potts75/> ব্যৱসায়িক দিশত চলচ্চিত্ৰ সঙ্গীতে ভাৰতৰ মুঠ সঙ্গীত বিক্ৰীৰ ৪৮% আয় কৰে।<ref name=Potts75/> এখন ভাৰতীয় বোলছবিত গোটেই দৈৰ্ঘ্য বিয়পি সাধাৰণতে ৫-৬টা ক'ৰিয়'গ্ৰাফ কৰা গান থাকে।<ref name="Thompson">Thompson, 74</ref> সাংস্কৃতিক বিভিন্নতা থকা আৰু লাহে লাহে বিশ্বায়নৰ ফালে গতি কৰা ভাৰতীয় শ্ৰোতাসকলৰ বাবে প্ৰায়েই স্থানীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সঙ্গীতৰ পৰম্পৰাৰ মিশ্ৰণ হোৱা দেখা যায়।<ref name=Thompson/> স্থানীয় নৃত্য আৰু সঙ্গীত অৱশ্যে আগৰেপৰাই বহুলভাৱে ব্যৱহৃত হৈ আহিছে আৰু ভাৰতৰ বাহিৰতো সমাদৰ লাভ কৰিছে।<ref name=Thompson/> [[কিশোৰ কুমাৰ]], [[লতা মংগেশকাৰ]] আদি পাৰ্শ্ব গায়ক-গায়িকাই চলচ্চিত্ৰ সঙ্গীতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চানুষ্ঠানত অলেখ শ্ৰোতা-দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰিছিল।<ref name=Thompson/> ১৯শ শতিকাৰ শেষত আৰু ২১শ শতিকাৰ আৰম্ভণিত ভাৰতীয় শিল্পী আৰু পশ্চিমীয়া শিল্পীৰ সমিলমিল হ'বলৈ ধৰে।<ref name=Zumkhawala-Cook312/> আন ঠাইত থকা ভাৰতীয় মূলৰ শিল্পীয়ে ভাৰতীয় সঙ্গীতৰ লগত সেই দেশৰ সঙ্গীত মিলাই জনপ্ৰিয় কন্‌টেম্প'ৰেৰী সঙ্গীতৰ জন্ম দিবলৈ ধৰে।<ref name="Zumkhawala-Cook312">Zumkhawala-Cook, 312</ref> ==বঁটা== ইয়াত ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক চৰকাৰসমূহে প্ৰদান কৰা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ বঁটাসমূহৰ তালিকা দিয়া হৈছে- {| class="wikitable" |- ! বঁটা!! প্ৰৱৰ্তন!! প্ৰদান কৰোঁতা |- | বেংগল ফিল্ম জাৰ্ণেলিষ্টচ্ এচোচিয়েচন এৱাৰ্ড ([[:en:Bengal Film Journalists' Association Awards|Bengal Film Journalists' Association Awards]]) || ১৯৩৭ || [[পশ্চিমবংগ]] চৰকাৰ |- | [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ([[:en:National Film Awards|National Film Awards]]) || ১৯৫৪ || চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ সঞ্চালকালয়, [[ভাৰত]] চৰকাৰ |- | মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা [[:en:Maharashtra State Film Awards|Maharashtra State Film Awards]] || ১৯৬৩ || [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] চৰকাৰ |- | নন্দী বঁটা ([[:en:Nandi Awards|Nandi Awards]]) || ১৯৬৪ || [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] চৰকাৰ |- | তামিলনাডু ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা ([[:en:Tamil Nadu State Film Awards|Tamil Nadu State Film Awards]]) || ১৯৬৭ || [[তামিলনাডু]] চৰকাৰ |- | কৰ্নাটক ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা ([[:en:Karnataka State Film Awards|Karnataka State Film Awards]]) || ১৯৬৭ || [[কৰ্নাটক ]] চৰকাৰ |- | কেৰালা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা ([[:en:Kerala State Film Awards|Kerala State Film Awards]]) || ১৯৬৯ || [[কেৰেলা (ৰাজ্য)]] চৰকাৰ |} তলত কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ অনা-চৰকাৰী চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ নাম উল্লেখ কৰা হৈছে- {| class="wikitable" |- ! বঁটা!! প্ৰৱৰ্তন!! প্ৰদান কৰোঁতা |- | [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] ([[:en:Filmfare Awards|Filmfare Awards]], [[:en:Filmfare Awards South|Filmfare Awards South]]) || ১৯৫৪ || বেনেট, কোলমেন এণ্ড কোম্পানী লিমিটেড |- | স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ড ([[:en:Screen Awards|Filmfare Awards South]]) || ১৯৯৪ || স্ক্ৰীণ ৱিকলি |- | জি চিনে এৱাৰ্ড ([[:en:Zee Cine Awards|Filmfare Awards South]]) || ১৯৯৮ || জি এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্টাৰপ্ৰাইজ |- | ইণ্টাৰনেচনেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম একাডেমী এৱাৰ্ড ([[:en:International Indian Film Academy Awards|IIFA Awards]]) ||২০০০|| উইজক্ৰাফ্ট ইণ্টাৰনেচনেল এণ্টাৰটেইনমেণ্ট |- | ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড ([[:en:Stardust Awards|Stardust Awards]]) || ২০০৩ || ষ্টাৰডাষ্ট |- | অপ্সৰা বঁটা ([[:en:Apsara Awards|Apsara Awards]]) || ২০০৪ || অপ্সৰা প্ৰডিউচাৰচ্ গীল্ড |- | চাউথ ইণ্ডিয়ান ইণ্টাৰনেচনেল মুভি এৱাৰ্ড ([[:en:South Indian International Movie Awards|South Indian International Movie Awards]]) || ২০১২ || চাউথ ইণ্ডিয়ান ফিল্ম ইণ্ডাষ্ট্ৰী |} ==ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিষ্ঠান== ভাৰতত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বিভিন্ন দিশ সম্পৰ্কে আনুষ্ঠানিক শিক্ষা প্ৰদান কৰিবলৈ বহুকেইখন চৰকাৰী তথা বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠান আছে। তলত আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান কেইখনমানৰ নাম উল্লেখ কৰা হ'ল: {{col start}} {{col 2}} * এল ভি প্ৰসাদ চলচ্চিত্ৰ আৰু টিভি একাডেমী, চেন্নাই *[[:en:Annapurna International School of Film and Media|অন্নপূৰ্ণা ইণ্টাৰনেচনেল স্কুল অৱ ফিল্ম এণ্ড মেডিয়া, হায়দৰাবাদ]] *[[:en:Asian Academy of Film & Television|এচিয়ান একাডেমী অৱ ফিল্ম এণ্ড টেলিভিচন]] *[[:en:KIIT University|কিট স্কুল অৱ ফিল্ম এণ্ড মেডিয়া চায়েঞ্চেচ্, ভুৱনেশ্বৰ]] *[[:en:Madras Film Institute|মাদ্ৰাজ ফিল্ম ইন্সিটিউট, চেন্নাই]] *[[:en:Satyajit Ray Film and Television Institute|সত্যজিত ৰয় চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠান, কলকাতা]] *[[:en:Whistling Woods International|হুইচিলিং উডচ্ ইন্সিটিটিউটl]] *[[:en:Film and Television Institute|চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠান, পুণে]] *মাত্ৰিকা ফিল্ম স্কুল {{col 2}} *আঞ্চলিক চৰকাৰী চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠান, গুৱাহাটী *চিটি পালচ্ চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠান, গান্ধীনগৰ, গুজৰাট *ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠান, মিৰাট *চৰকাৰী চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠান, বাংগালোৰ *আৰ্য চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন একাডেমী, জয়পুৰ *এ জে কে গণসংযোগ গৱেষণা কেন্দ্ৰ, জামিয়া মিলিয়া ইচলামিয়া, নতুন দিল্লী *বিজু পাটনায়ক চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিচন প্ৰতিষ্ঠান, কটক *চেণ্টাৰ ফৰ এডভাঞ্চ মেডিয়া ষ্টাডিজ, পাটিয়ালা {{col end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== <div class="reflist4" style="height: 300px; overflow: auto; padding: 3px noprint" > {{reflist|3}} </div> ==প্ৰসংগ== * Bollywood Showplaces, Cinema Theatres in India, David Vinnels & Brent Skelly, ISBN 978-0-9516563-5-8 * Burra, Rani Day & Rao, Maithili (2006), "Cinema", ''Encyclopedia of India (vol. 1)'', Thomson Gale, ISBN 978-0-684-31350-4. * Desai, Jigna (2004), ''Beyond Bollywood: The Cultural Politics of South Asian Diasporic Film'', Routledge, ISBN 978-0-415-96684-9. * Gokulsing, K. M. & Dissanayake, W. (2004), ''Indian Popular Cinema: A Narrative of Cultural Change (2nd Edition)'', Trentham Books, ISBN 978-1-85856-329-9. * Gulzar, Govin Nihalanni, & Saibel Chatterjee. ''Encyclopaedia of Hindi Cinema'' New Delhi: Encyclopædia Britannica, 2003. ISBN 8179910660. * Khanna, Amit (2003), "The Business of Hindi Films", ''Encyclopaedia of Hindi Cinema: historical record, the business and its future, narrative forms, analysis of the medium, milestones, biographies'', Encyclopædia Britannica (India) Private Limited, ISBN 978-81-7991-066-5. * Khanna, Amit (2003), "The Future of Hindi Film Business", ''Encyclopaedia of Hindi Cinema: historical record, the business and its future, narrative forms, analysis of the medium, milestones, biographies'', Encyclopædia Britannica (India) Private Limited, ISBN 978-81-7991-066-5. * Kumar, Shanti (2008), "Bollywood and Beyond: The Transnational Economy of Film Production in Ramoji Film City, Hyderabad", ''Global Bollywood: Travels of Hindi Song and Dance'', University of Minnesota Press, ISBN 978-0-8166-4578-7. * Narweker, Sanjit, ed. ''Directory of Indian Film-Makers and Films.'' Flicks Books, 1994. ISBN 0948911409 * Potts, Michel W. (2006), "Film Industry", ''Encyclopedia of India (vol. 2)'', Thomson Gale, ISBN 978-0-684-31351-1. * Rajadhyaksa, Ashish (1996), "India: Filming the Nation", ''The Oxford History of World Cinema'', Oxford University Press, ISBN 978-0-19-811257-0. * Rajashyaksa, Ashish and Paul Willemen ''Encyclopedia of Indian Cinema'' new revised edition. British Film Institute, 1999. ISBN 1579581463 * Thompson, Gordon (2006), "Filmigit", ''Encyclopedia of India (vol. 2)'', Thomson Gale, ISBN 978-0-684-31351-1. * Velayutham, Selvaraj (2008), "The diaspora and the global circulation of Tamil cinema", ''Tamil Cinema: The cultural politics of India’s other film industry'', Routledge, ISBN 978-0-415-39680-6. * Watson, James L. (2009), ''Globalization'', Encyclopædia Britannica. * Zumkhawala-Cook, Richard (2008), "Bollywood Gets Funky: American Hip-Hop, Basement Bhangra, and the Racial Politics of Music", ''Global Bollywood: Travels of Hindi Song and Dance'', University of Minnesota Press, ISBN 978-0-8166-4578-7. ==অধিক জানিবলৈ পঢ়ক== {{Commonscat|Cinema of India|ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ}} * {{cite book|title=Report Of The Indian Cinematograph Committee 1927-1928|url=http://www.archive.org/stream/reportoftheindia030105mbp#page/n5/mode/2up|year=1928|publisher=Superintendent, The Government Press, Madras}} * ''Cinema India: The Visual Culture of Hindi Film'' (2002), Rachel Dwyer and Divia Patel, Rutgers University Press, ISBN 978-0-8135-3175-5 {{Cinema of India}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ|*]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:বিনোদন]] klin88eee7uebwsrxihwoihi2c7ustx 0 33864 614589 379731 2026-06-26T13:44:50Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* তথ্য সংগ্ৰহ */ 614589 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = অমৰ সিং ল'ধা | image = Amar Singh (cricketer).jpg | caption = | batting = সোঁহতীয়া বেট্‌ছমেন | bowling = সোঁহতীয়া বেগী বলাৰ | columns = 2 | column1 = [[টে'ষ্ট ক্ৰিকেট|টে'ষ্ট]] | matches1 = ৭ | runs1 = ২৯২ | bat avg1 = ২২.৪৬ | 100s/50s1 = –/১ | top score1 = ৫১ | deliveries1 = ২১৮২ | wickets1 = ২৮ | bowl avg1 = ৩০.৬৪ | fivefor1 = ২ | tenfor1 = – | best bowling1 = ৭/৮৬ | catches/stumpings1= ৩/– | column2 = [[প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট|প্ৰথম শ্ৰেণী]] | matches2 = ৯২ | runs2 = ৩৩৪৪ | bat avg2 = ২৪.২৩ | 100s/50s2 = ৫/১৮ | top score2 = ১৪০* | deliveries2 = ২৩৬৮৯ | wickets2 = ৫০৬ | bowl avg2 = ১৮.৩৫ | fivefor2 = ৪২ | tenfor2 = ১৪ | best bowling2 = ৮/২৩ | catches/stumpings2= ৭৭/- | international = true | country = [[ভাৰত]] | testdebutfor = | testdebutagainst = | testdebutdate = ২৫ জুন | testdebutyear = ১৯৩২ | lasttestdate = ১৫ আগষ্ট | lasttestfor = | lasttestagainst = | lasttestyear = ১৯৩৬ | source = http://content-aus.cricinfo.com/ci/content/player/26228.html Cricinfo | date = | year = }} '''লাধাভাই নাকুম অমৰ সিং ল'ধা''' {{audio|Amar_Singh.ogg|উচ্চাৰণ}} (৪ ডিচেম্বৰ ১৯১০ – ২১ মে' ১৯৪০) এজন ভাৰতীয় টে'ষ্ট ক্ৰিকেটাৰ আছিল। সোঁহতীয়া বেগী বলাৰ আৰু পটু ল'ৱাৰ অৰ্ডাৰ বেট্‌ছমেন অমৰ সিঙে [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পূৰ্বে ভাৰতৰ হৈ সাতখন টে'ষ্ট মেট্‌ছ খেলিছিল। সেইকেইখনত তেওঁ ২৮টা উইকেট দখল কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথম টে'ষ্ট ক্ৰিকেট দলটোৰ সদস্য আছিল আৰু [[মহম্মদ নিছাৰ]]ৰ সৈতে বলিং মুকলি কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথমখন টে'ষ্টত এটা অৰ্ধশতকো (ভাৰতৰ প্ৰথম) অৰ্জন কৰিছিল। ==খেলুৱৈ জীৱন== [[File:1932 Indian Test Cricket team.jpg|thumb|১৯৩২ চনত পোৰবন্দৰৰ মহাৰাজাৰ নেতৃত্বত ইংলেণ্ড ভ্ৰমণ কৰা ভাৰতীয় ক্ৰিকেট দল। ছবিখনত থিয় হৈ থকা সোঁফালৰপৰা পঞ্চমজন অমৰ সিং।]] অমৰ সিঙে ৯ বছৰৰ ভিতৰত ৯২ খন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ খেল খেলিছিল আৰু সেইসমূহত তেওঁ ১৮.৩৫ গড়ে ৫০৮টা উইকেট দখল কৰিছিল। তেওঁ বেট্‌ছমেন হিচাপে পাঁচটা শতকো অৰ্জন কৰিছিল। ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ ৰঞ্জী ট্ৰ'ফীত ১০০০ ৰাণ আৰু ১০০টা উইকেটৰ "ডাবল্‌" লাভ কৰা তেওঁ আছিল প্ৰথমজন খেলুৱৈ। ১৯৩৩-৩৪ চনত [[চেন্নাই|মাদ্ৰাছ]]ত ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে অমৰ সিঙে বলিং মুকলি কৰি ৪৪.৪ অ'ভাৰত ৮৬ ৰাণ খৰছ কৰি ৭টা উইকেট লাভ কৰিছিল আৰু বেটিং কৰি দ্বিতীয় ইনিংছত ৪৮ ৰাণো কৰিছিল। ১৯৩৬ চনত [[লৰ্ড্‌ছ]]ত ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ প্ৰথম ৯ অ'ভাৰত ১০ ৰাণ দি চাৰিটা উইকেট লৈছিল আৰু মুঠ ২৫.১ অ'ভাৰ বলিং কৰি ৩৫ ৰাণত ৬টা উইকেট লৈছিল। অ'ল্ড ট্ৰেফ'ৰ্ডত অনুষ্ঠিত পৰৱৰ্তী টে'ষ্টত তেওঁ ৪৮ ৰাণ সংগ্ৰহ কৰি ভাৰতক ইনিংছ পৰাজয়ৰপৰা ৰক্ষা কৰে। ১৯৩৭-৩৮ চনত লৰ্ড টেনীছনৰ এম চি চি দলৰ বিপক্ষে পাঁচখন অনানুষ্ঠানিক টে'ষ্টত তেওঁ ১৬.৬৬ গড়ে ৩৬টা উইকেট লাভ কৰিছিল। [[মহম্মদ নিছাৰ]]ৰ সৈতে অমৰ সিঙে ভাৰতৰ হৈ এক শক্তিশালী বেগী বগাৰ যুটী গঢ়ি তুলিছিল। ইংলেণ্ডৰ প্ৰখ্যাত ক্ৰিকেটাৰ ৱাল্টাৰ হেমণ্ডে তেওঁক "ম‌ই দেখা ভয়াবহ অ'পেনিং বলাৰসমূহৰ অন্যতম" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>Simon Wilde, ''Number One: The World's Best Batsmen and Bowlers'', Victor Gollancz, 1998, ISBN 0-575-06453-6, p135.</ref> ১৯৭০ চনত এক অনানুষ্ঠানিক প্ৰেছ মিটিঙত লিঅ'নাৰ্ড হাটনে কৈছিল যে "বৰ্তমান বিশ্বত অমৰ সিঙতকৈ আৰু ভাল বলাৰ নাইI" অমৰ সিঙৰ ককায়েক লাধা ৰামজীও এজন বেগী বলাৰ আছিল আৰু তেওঁ বোম্বেত ভাৰতৰ হৈ ইংলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে এখন টে'ষ্ট মেছ খেলিছিল। তেওঁৰ ভতিজাক ভি এল নাকুমেও প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট খেলিছিল। ক্লাব ক্ৰিকেটত তেওঁ লাংকাশ্বায়াৰ লীগত ক'ল'ন ক্লাবৰ হৈ খেলিছিল। ক্লাবৰ প্ৰথমজন বিদেশী পেছাদাৰী খেলুৱৈ হিচাপে তেওঁক নেলছন ক্ৰিকেট ক্লাবৰ লেৰী কন্‌ষ্টেণ্টাইনৰ প্ৰতিদ্বন্দী গণ্য কৰা হৈছিল। তেওঁ অহাৰ পিছত ক্লাবটোৰ সদস্য আৰু খেল চাবলৈ অহা মানুহৰ সংখ্যা প্ৰায় দুগুণ হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |title=Colne Cricket Club <!-- Bot generated title --> |url=http://www.colnecc.com/betweenwars.asp?slid=3&mid=2 |access-date=2013-03-29 |archivedate=2007-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928180955/http://www.colnecc.com/betweenwars.asp?slid=3&mid=2 |deadurl=yes }}</ref> ১৯৪০ চনত তেওঁ [[টাইফ‌ইড]] ৰোগত ভুগি মৃত্যুবৰণ কৰে। <!-- ==Test career== Amar Singh Lodha was one of the amateurs who comprised the Indian team. His bowling partner Nissar, were the two fast bowlers who were the centre of attraction on the first day of the match being played at [[Lord's]]. It was first Nissar who wreaked havoc with the English to-order, dismissing the openers, [[Percy Holmes]] and [[Herbert Sutcliffe]] to reduce England 1 for 8 and 2 for 11. [[Frank Woolley]], was later run out after adding none runs to their score. At 19 for 3, England were in deep trouble, but the legendary [[Walter Hammond]], who would later go on to praise Singh lavishly, mounted a recovery with his Captain [[Douglas Jardine]], the pair added 82 runs for the third wicket before he gifted Amar Singh his first wicket in test Cricket, later, Nissar carried on his fine work and took three more wickets, cleaning up the middle order, while [[CK Nayudu]] (who was the Indian Captain, and who took two for 40 in England's first innings), and Singh mopped up the tail as England were shot out for 259. Amar Singh bowled 31.1 overs, taking 2 for 75. In Wisden's report of the test, it was noted that, "Amar Singh bowled almost as well, making the ball curl in the air either from leg or from the off and causing it to come off the pitch at a tremendous pace." This was highly unexpected as England looked particularly strong on the batting front on paper. India, though, squandered their bowlers good work, and were all out for 189 runs, after they imploded after being 153 for 4. England started their second innings badly as well, losing Sutcliffe, after an opening stand of 30, to Amar Singh. From that point on, Jahangir khan, another Indian fast bowler, ran through England's middle order, taking 4 for 60. Amar Singh bowled for 41 overs, taking 2 for 84. However, Wisden heaped praise on the Indian fast bowler, stating, "When England went in a second time, Amar Singh bowled even better than before". England declared at 275 for 8, with Jardine once again displaying an excellent temperament, scored 85 not out to go with his 79 in the first innings, another innings which was highly received by Wisden and spectators alike, as one particular onlooker's reports, which was retrieved by [[The Cricketer]], praised his gritty innings, stating "Luckily England had in Jardine, the captain, a steel-hearted warrior to hold the pass".<ref>[http://www.espncricinfo.com/cricketer/content/story/298007.html Jardine spares England's blushes]</ref> Thus, India, set a target of 346 in the second innings, came out to bat, but were outclassed by England's superior bowling. In fact, Wisden stated in its match reports, that "India fared so badly that they lost seven wickets for 108 ...". However, it was Amar Singh, this time, who displayed his lower-order batting prowess, hitting 51 with the help of one six. He added 74 runs for the eighth wicket with Lall Singh, who scored 29 runs. Ultimately, Amar Singh was the last man out for 187, and India lost by 158 runs.<ref>[http://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/151765.html Wisden report-ENGLAND v INDIA]</ref> Amar Singh played Lodha the rest of his six test matches against England, producing several of his best displays, including 4 for 106 in [[Kolkata]]<ref>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62617.html 2nd Test, England v India at Kolkata, Jan 5–8 1934]</ref> in 1934, 6 or 35 at Lord's in 1936,<ref>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62638.html 1st test, England v India, at Lord's, June 27–30, 1936]</ref> and his career-best figures of 7 for 86<ref>[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/62618.html England v India, at Chennai, 1934]</ref> in the Chennai match in 1934. However, he bowled more than thirty-five overs in an innings on six occasions, giving rise to the perception that he was perhaps being used as a workhorse.<ref>[http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/91081.html India's first lethal weapon]</ref> ==Cricketing style== Amar Singh was a tall man; standing at over six feet and two inches, Amar Singh used this height advantage to great effect. He was wiry and broad shouldered.<ref>[http://www.cricketnetwork.co.uk/main/s119/st26334.php Fast bowling legacy: Mohammad Nissar and Amar Singh]</ref> Though not really fast, Amar Singh used his height to extract bounce and movement off the pitch. He was said to have had a clean action, and generated lots of energy from a run-up of a little more than a dozen yards. This was the reason why English conditions suited him well. Amar Singh was also said to have had the ability to exploit the new ball well, making it swing both the ways, and when the shine was off, his "his devastating breakback often penetrated the defense of well set batsmen, castling them comprehensively". One reason for Amar Singh's high amount of wickets was that he bowled with an aggressive field setting and more importantly, he aimed at the stumps while bowling. His field settings generally consisted of two or three slips, a gully, a cover point, and third man on the off side. On the leg side he usually had a short fine leg, a forward short leg, a silly mid-on and a long leg. He maintained this field against all batsmen. Amar Singh's batting was more or less as much as aggressive as his bowling. He was a pinch-hitter, who was effective on some occasions. Surprisingly, Amar Singh was shifted up the [[batting order (cricket)|batting order]]. He was also made to play in the top five positions three times; but, also scored four scores above forty. In the summer of his first test match, Amar Singh hit an unbeaten 131, against Lancashire, coming at no.10, a position from which he had scored his 51 against England in his first test match. In the light of his bowling performances, another aspect of his game that had been overshadowed along with his batting was Singh's fielding an catching. In 92 first class matches, Singh snaffled 77 catches, and according to Rusi Modi, he was easily as good as [[Bob Simpson (cricketer)|Bob Simpson]] or Wally Hammond in terms of slip catching. However, it is highly debatable whether India's other fielders were as good, as it is reported that many edges of Nissar's and Singh's bowling were dropped {{Citation needed|date=September 2012}}. --> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|colwidth=30em}} * [http://www.espncricinfo.com/india/content/player/26228.html Cricinfo player profile] ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{cricinfo|id=26228}} *[https://www.sportifnews.com/latest-article/amar-singh-born-4-dec-1910-an-exciting-all-round-indian-cricketer-who-washed-out-the-mighty-australian-side-in-1938 Indian cricketer who washed out the mighty Australian side in 1938 at sportifnews.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927090650/https://www.sportifnews.com/latest-article/amar-singh-born-4-dec-1910-an-exciting-all-round-indian-cricketer-who-washed-out-the-mighty-australian-side-in-1938 |date=27 September 2021 }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ক্ৰিকেটাৰ]] fuqjuznspq063i6i0a0ru9ml3g3x498 0 36457 614598 567236 2026-06-26T14:09:46Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614598 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox settlement | name = নিউয়ৰ্ক মহানগৰ<!-- DO NOT change without discussion --> | official_name = | settlement_type = মহানগৰ | image_skyline = {{multiple image | total_width = 300 | border = infobox | perrow = 1/3/3/2 | caption_align = center | image1 = View of Empire State Building from Rockefeller Center New York City dllu (cropped).jpg | alt1 = Midtown Manhattan | caption1 = [[Midtown Manhattan]] with the [[Empire State Building]] and [[Lower Manhattan]] with [[One World Trade Center|One WTC]] (background) | image2 = 67º Período de Sesiones de la Asamblea General de Naciones Unidas (8020913157) (cropped).jpg | alt2 = United Nations headquarters building | caption2 = [[Headquarters of the United Nations|UN headquarters]] | image3 = Liberty02.jpg | alt3 = Statue of Liberty | caption3 = [[Statue of Liberty]] | image4 = New york times square-terabass (cropped).jpg | alt4 = Bright lights of Times Square | caption4 = [[Times Square]] | image5 = Unisphere at night (cropped).jpg | alt5 = The Unisphere, a large metal globe sculpture | caption5 = [[Unisphere]] | image6 = 20170721 Gotham Shield NYC Aerials-225 medium (cropped).jpg | alt6 = Central Park scenery | caption6 = [[Central Park]] | image7 = Spiderweb BB jeh.jpg | alt7 = Brooklyn Bridge | caption7 = [[Brooklyn Bridge]] | image8 = Look_out_point_(cropped).jpg | alt8 = A bridge over a river | caption8 = [[Verrazzano-Narrows Bridge]] | image9 = Bronx Zoo 001.jpg | alt9 = Entrance to the Bronx Zoo | caption9 = [[Bronx Zoo]] }} | image_flag = Flag of New York City.svg | image_seal = Seal of New York City.svg | nickname = <!-- maps and coordinates ------> | image_map = Map of New York Highlighting New York City.svg | latd = 40.7127 |latNS = N <!-- Coords in 0.6' (0.01 deg; ~1 km) increments --> | longd = 74.0059 |longEW = W <!-- established ---------------> | established_title = স্থাপিত | established_date = ১৬২৪ | established_title1 = নিউয়ৰ্ক পৌৰনিগম | established_date1 = ১৮৯৮ | established_title2 = <!-- Incorporated (city) --> <!-- government type, leaders --> | government_footnotes =<ref name="MayorsOffice">{{cite web |url=http://www.nyc.gov/portal/site/nycgov/menuitem.e985cf5219821bc3f7393cd401c789a0/ |title=Biography |accessdate=January 8, 2010 |publisher=New York, City of |author=the Mayor, New York City Office of |date=January 8, 2010 |archivedate=March 17, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100317115700/http://www.nyc.gov/portal/site/nycgov/menuitem.e985cf5219821bc3f7393cd401c789a0 |deadurl=yes }}</ref> | government_type = [[পৌৰনিগম]] | governing_body = | leader_title = [[মেয়ৰ]] | leader_name = [[জোহৰান মামদানি]] <!-- display settings ---------> | total_type = সৰ্বমুঠ | unit_pref = US <!-- area ----------------------> | area_footnotes = {{GR|1|dateform=mdy}} | area_total_sq_mi = 468.5 | area_land_sq_mi = 302.6 | area_water_sq_mi = 165.8 | area_metro_sq_mi = 13318 <!-- elevation -----------------> | elevation_footnotes = {{GR|3|dateform=mdy}} | elevation_m = 10 | elevation_ft = 33 <!-- population ----------------> | population_footnotes = {{GR|2|dateform=mdy}} | population_rank = ১ম (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত) | population_density_sq_mi= ২৭৫৫০ | population_est = ৮৪০৫৮৩৭<ref name=census-est-nyc-ny> {{cite news | url=http://blogs.wsj.com/metropolis/2014/03/27/new-york-city-population-hits-record-high/ | title=New York City Population Hits Record High | author= Michael Howard Saul | newspaper=The Wall Street Journal| date=March 27, 2014 | accessdate=March 27, 2014}} </ref> | pop_est_as_of = ২০১৩ | population_metro = 19989802 | population_blank1_title = CSA | population_blank1 = 23362099 | population_demonym = New Yorker <!-- time zone(s) --------------> | timezone1 = [[Eastern Time Zone|Eastern (EST)]] | utc_offset1 = -5 | timezone1_DST = [[Eastern Time Zone|EDT]] | utc_offset1_DST = -4 <!-- postal codes, area code ---> | postal_code_type = ZIP code|ZIP code(s) | postal_code = ১০০xx–১০৪xx, ১১০০৪–০৫, ১১১xx–১১৪xx, ১১৬xx | area_code = ২১২, ৩৪৭, ৬৪৬, ৭১৮, ৯১৭, ৯২৯ | un_locode = <!-- blank fields (section 1) --> | blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] | blank_info = ৩৬-৫১০০০ | blank1_name = | blank1_info = <!-- website, footnotes --------> | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | website = {{URL|www.nyc.gov}} }} '''নিউয়ৰ্ক মহানগৰ''' ({{Lang-en|New York City}}; সংক্ষেপে {{Lang|en|'''NYC'''}} বা '''এন ৱাই চি''') হৈছে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত অৱস্থিত বিশ্বৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ। ২০১৮ চনৰ অনুমাণিক ৮২,৯৮,৭৪৮ জনসংখ্যাৰে আৰু ৭৮৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৩০২.৬ বৰ্গ মাইল) মাটিকালিৰে নিউয়ৰ্ক মহানগৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সৰ্বাধিক জনবসতীপূৰ্ণ আৰু সৰ্বাধিক জনঘনত্বৰ চহৰ।<ref name="density">{{cite web |url=http://www.governing.com/blogs/by-the-numbers/most-densely-populated-cities-data-map.html |title=Mapping the Nation's Most Densely Populated Cities |author=Mike Maciag |publisher=Governing – The States and Localities |date=October 2, 2013 |accessdate=August 27, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160827080100/http://www.governing.com/blogs/by-the-numbers/most-densely-populated-cities-data-map.html |archivedate=August 27, 2016}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নগৰ-মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] == Etymology == {{See also|Nicknames of New York City}} ১৬৬৪ চনত নিউয়ৰ্কৰ নাম ডিউক অৱ য়ৰ্ক (পিছলৈ ইংলেণ্ডৰ ৰজা দ্বিতীয় জেমছ)ৰ সন্মানত ৰখা হৈছিল।[1] জেমছৰ জ্যেষ্ঠ-ভাতৃ, ৰজা দ্বিতীয় চাৰ্লছে , তেওঁক নিউ আম্ষ্টাৰডাম চহৰকে ধৰি নিউ নেডাৰলেণ্ডৰ পূৰ্বৰ ভূখণ্ডৰ স্বত্বাধিকাৰী হিচাপে নিযুক্তি দিছিল যেতিয়া ইংলেণ্ড সাম্ৰাজ্যই ডাচ্চসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ পৰা ইয়াক জব্দ কৰিছিল।[2] নিউ নেদাৰলেণ্ডক (বৰ্তমান নিউয়ৰ্কত অৱস্থিত) নিউয়ৰ্ক প্ৰদেশ বুলি পুনৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল।[3] o8u6dguiel6t182oecv3rvdvjud9mjm 0 36533 614613 296930 2026-06-26T17:00:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* তথ্যসূত্ৰ */ 614613 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = পাবলো নেৰুদা | awards = {{awd|সাহিত্যৰ [[ন'বেল বঁটা]]|১৯৭১}} | image = Pablo Neruda 1963.jpg | birth_name = নেফটালি ৰিকাৰ্ড' ৰেইচ বাচ'লাট | birth_date = {{Birth date|1904|7|12|df=y}} | birth_place = পেৰল, {{flag|Chile}} | death_date = {{Death date and age|1973|9|23|1904|7|12|df=y}} | death_place = চাণ্টিয়াগ', {{flag|Chile}} | occupation = কবি, কুটনীতিবিদ | nationality = চিলিয়ান | religion = নাই। [[নাস্তিক]]।<ref>{{cite book|title=Pablo Neruda: A Passion For Life|year=2005|publisher=Bloomsbury Publishing USA|isbn=9781582345949|author=Adam Feinstein|accessdate=8 June 2012|page=97|quote=Despite their political differences and the fact that she was religious and Neruda was an atheist, Pablo had far more in common with Bombal than with Maruca.}}</ref> | influences = [[Vicente Huidobro]]<ref>Patrick M. O'Neil, [http://books.google.gr/books?id=M-ix-_2NleAC&dq= ''Great World Writers: Twentieth Century''], Marshall Cavendish, 2004, p. 1062.</ref> [[Jan Neruda]], [[Federico García Lorca]], [[Walt Whitman]], [[Arthur Rimbaud]], [[Charles Baudelaire]], [[Karl Marx]], [[Marcel Proust]], [[Surrealism]], [[Rubén Darío]], [[Francisco de Quevedo]], | influenced = | signature = Firma Pablo Neruda.svg }} '''পাবলো নেৰুদা''' (Pablo Neruda; {{IPA-es|ˈpaβ̞lo̞ ne̞ˈɾuð̞a|lang}}; জুলাই ১২, ১৯০৪ - ছেপ্টেম্বৰ ২৩, ১৯৭৩) চিলিৰ (Chilean) কবি-কুটনীতিবিদ তথা ৰাজনেতা '''নেফটালি ৰিকাৰ্ড' ৰেইচ বাচ'লাট''''ৰ (Neftali Ricardo Reyes Basoalto) ছদ্মনাম আৰু পাচলৈ আইনী নাম আছিল। তেওঁ চেক (Czech) কবি জান নেৰুদাৰ (Jan Neruda) নামৰ অনুকৰণত এই নাম লৈছিল। ১৯৭১ চনত তেওঁ সাহিত্যৰ [[ন'বেল বঁটা]] লাভ কৰে। কিশোৰ অৱস্থাৰপৰাই নেৰুদাই কবি হিচাবে নাম অৰ্জন কৰে। তেখেতে অতিলৌকিকতাকে (surrealist) ধৰি বিভিন্ন ধাৰাৰ (style) কবিতা, বুৰঞ্জীমূলক কাব্য, প্ৰকাশ্য ৰাজনৈতীক ইস্তাহাৰ, গদ্য আত্মজীৱনী আৰু যৌন আবেদনসম্পন্ন প্ৰেমৰ কবিতা যেনে ১৯২৪ চনৰ Twenty Love Poems and a Song of Despair আদি লিখিছিল। তেওঁ প্ৰায়েই সেউজীয়া চিঞাঁহিৰে লিখিছিল। তেওঁৰ মতে সেউজীয়াটো তেওঁৰ ব্যক্তিগত আশা আকাংক্ষাৰ প্ৰতীক। কলম্বিয়ান ঔপন্যাসিক [[গাব্ৰিয়েল গাৰ্ছিয়া মাৰ্কেছ]]-এ নেৰুদাক বিংশ শতাব্দীৰ সকলো ভাষাৰে ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ কবি আখ্যা দিছিল।<ref name="Mendoza">{{cite book|author=Plinio Apuleyo Mendoza|title=The fragrance of guava: Conversations with Gabriel García Márquez|url=http://books.google.com/books?id=oIpdAAAAMAAJ|accessdate=4 August 2011|date=1 March 1983|publisher=Verso|page=49}}</ref> হেৰল্ড ব্লুমে তেওঁৰ কিতাপ The Western Canon: The Books and School of the Ages-অত নেৰুদাক মুখ্য ২৬ জনৰ ভিতৰত এজন আখ্যা দিছিল। ১৯৪৫ চনৰ ১৫ জুলাই তাৰিখে ব্ৰাজিলৰ চাও পাওল'ৰ Pacaembu ষ্টেডিয়ামত বিপ্লবী কমিউনিষ্ট নেতা Luís Carlos Prestes অৰ সন্মানত নেৰুদাই ১০০,০০০ লোকৰ আগত কবিতা পাঠ কৰে।<ref>[http://www.neruda.uchile.cl/cronologia/cronologia6.htm Neruda, La vida del poeta: Cronología, 1944–1953], Fundación Neruda, University of Chile. Retrieved 29 December 2006.</ref> জীৱনকালত নেৰুদাই কেইবাটাও কূটনৈতীক পদ নিৰ্বাহ কৰে আৰু এবাৰ চিলিৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ পৰা চিনেটৰ হিচাবেও কাম কৰে। ৰাষ্ট্ৰপতি Gabriel González Videla ই কমিউনিজম বে আইনী বুলি ঘোষণা কৰাৰ পাচত নেৰুদালৈও গ্ৰেপ্টাৰী পৰোৱানা জাৰি কৰা হয়। বন্ধুসকলে চিলিৰ Valparaíso বন্দৰত এটা ঘৰৰ মাটিৰ তলৰ কোঠালিত কেইবামাহো লুকুৱাই ৰখাৰ পাচত তেওঁ Maihue Lake অৰ ওচৰৰ এটা গিৰিপথেদি আৰ্জেণ্টিনালৈ পলায়ন কৰে। কেইবা বছৰো পাচত নেৰুদাই চিলিৰ চচিয়েলিষ্ট পাৰ্টিৰ ৰাষ্ট্ৰপতি Salvador Allende-ৰ ঘনিষ্ঠ পৰামৰ্শদাতা হিচাবে কাম কৰে। ন'বেল বঁটা গ্ৰহণৰ ভাষণ দি উলতি অহাৰ পাচত Allende-ই Estadio Nacional অত ৭০,০০০ মানুহৰ আগত ভাষণ দিবলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite book|last=Wyman|first=Eva Goldschmidt|title=The Poets and the General: Chile's Voices of Dissent under Augusto Pinochet 1973–1989|year=2002|publisher=Lom Ed.|location=Santiago de Chile |isbn=9562824918 |edition=1st |coauthors=Zurita, Magdalena Fuentes |page = 18}} In Spanish and English.</ref> Augusto Pinochet অৰ কুপ-ডি-আটাটৰ সময়তে কেন্সাৰৰ বাবে নেৰুদাক হস্পিতালত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। ২৩ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭৩ চনত প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ বাবে নিজ ঘৰ Isla Negra অত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>[http://www.ibtimes.com/pablo-neruda-died-cancer-not-poison-chilean-officials-1463028 Pablo Neruda Died From Cancer, Not Poison: Chilean Officials]</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৱে সমগ্ৰ পৃথিৱীতে শোকৰ ছাঁ পেলায়। Pinochet -এ নেৰুদাক ৰাজহুৱা সৎকাৰৰ সন্মান দিবলৈ অমান্তি হোৱা সত্ত্বেও সান্ধ্য আইনো উপেক্ষা কৰি হাজাৰ হাজাৰ চিলিৰ নাগৰিক ৰাজপথলৈ ওলাই আহে। ==সংক্ষিপ্ত জীৱনী== ১৯০৪ চনত প্ৰখ্যাত কবি, ঔপন্যাসিক, নিৱন্ধকাৰ পাবলো নেৰুদাৰ জন্ম হৈছিল। চিলিৰ পেৰল নামৰ ঠাইত। এইগৰাকী কবিৰ কবিতাত প্ৰকাশ পাইছিল লেটিন আমেৰিকাৰ জনগণৰ আশা-আকাংক্ষা আৰুবাদ-প্ৰতিবাদ, প্ৰতিফলিত হৈছিল ঔপনিবেশিক আধিপত্যৰ বিপক্ষে ক্ষোভ। পাবলো নেৰুদাৰ আচল নাম আছিল নেফটালি ৰিকাৰ্ডো ৰেয়েজ কাছোৱাল্টো। তেওঁৰ পিতৃ আছিল ৰে’ল বিভাগৰ কৰ্মচাৰী জো ডেল কাৰমেন ৰেয়েজ আৰু মাতৃ ৰোচা বাচোৱাল্টো আছিল এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰী। নেৰুদাৰ জন্মৰ এমাহ পিছতে মাক ৰোচা বাচোৱাল্টোয়ে ইহ সংসাৰৰপৰা বিদায় লয়। এই ঘটনাৰ লগে লগে নেৰুদাৰ পৰিয়ালটো দক্ষিণ চিলিৰ সীমান্তৱৰ্তী টেমুকো চহৰলৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে আৰু নেৰুদাৰ পিতৃ ৰেয়েজে ক্ৰিনিদাদ কেনদিদা মাৰ্তাদ নামৰ মহিলা এগৰাকীৰ লগত পুনৰ বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>কিশোৰ জীৱনী চয়ন, সম্পাদনা-নুৰুল ইছলাম শইকীয়া,নতুন সাহিত্য পিৰষদ, প্ৰথম প্ৰকাশ, ২০১৬, পৃষ্ঠা-৩৮৪</ref> দহ বছৰ বয়সতে নেৰুদাই কবিতা লিখিবলৈ লৈছিল। প্ৰথম কবিতাটো আছিল সতীয়া মাকক লৈ লিখা। নেৰুদাৰ দেউতাক নেৰুদাৰ লেখা-মেলা, সাহিত্য প্ৰীতিৰ প্ৰতি মুঠেও সন্তুষ্ট নাছিল। ষোল্ল বছৰমান বয়সলৈকে তেওঁ টেমুকোতে শৈশৱ আৰু কৈশোৰ অতিবাহিত কৰিছিল। নেৰুদাই তেৰ বছৰ বয়সত ছদ্মনামত Enthusiasm and Perseverance নামৰ ৰচনা এখন লিখি স্থানীয় বাতৰি কাকতত প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৯১৮ চনৰপৰা ১৯২০ চনলৈ বহু সংখ্যক কবিতা আৰু ৰচনা বিভিন্ন আলোচনীত প্ৰকাশ কৰিছিল। তেওঁ ছদ্মনাম লোৱাৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল তেওঁৰ পিতৃৰ তেওঁৰ কবিতাৰ প্ৰতি থকা অসন্তুষ্টি। ষোল্ল বছৰ বয়সত নেৰুদাই ফৰাচী ভাষা অধ্যয়ন কৰাৰ উদ্দেশ্যে ছান্তিয়াগোলৈ আহিছিল আৰু কবিতা লিখাত মনোনিৱেশ কৰিছিল। ১৯২৩ চনত তেওঁৰ প্ৰথমখন কবিতা পুথি প্ৰকাশ হৈছিল। ইয়াৰ পিচত নেৰুদাই ভালেসংখ্যক কবিতা, উপন্যাস, গল্প আৰু প্ৰবন্ধ সংকলন প্ৰকাশ কৰে। নেৰুদাৰ কবিতাসমূহে পাঠকৰ বিপুল সঁহাৰি লাভ কৰিছিল আৰু পৃথিৱীৰ ভিন্ন ভাষালৈ অনূদিত হৈছিল।<ref>কিশোৰ জীৱনী চয়ন, ২০১৬, পৃষ্ঠা-৩৮৫</ref> ১৯২৭ চনত নেৰুদা ভীষণ অৰ্থাভাৱত জুৰুলা হৈছিল আৰু তাৰপৰা মুক্তি পাব কাৰণে তেওঁ কলম্বো, জাভা আৰু ছিংগাপুৰত কাম কৰিছিল। জাভাত তেওঁ মেৰিকা এণ্টানিটা হেগনীৰ ভোগেলজংগ নামৰ এগৰাকী হলেণ্ড দেশীয় বেংক কৰ্মচাৰীৰ লগত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। নেৰুদা পুনৰ ছান্তিয়াগোলৈ উভতি অহাত তেওঁক বুয়েনচ এয়াৰ্চ, বাৰ্চিলোনা আৰু স্পেইনৰ কূটনৈতিক পদত নিযুক্ত কৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁ এটি সাহিত্য চক্ৰ গঠন কৰিছিল য'ত তেওঁ প্ৰখ্যাত কবি গাৰ্থিয়া লৰকাক লগ পাইছিল আৰু তেওঁৰ বন্ধু হৈ পৰিছিল। ১৯৩৪ চনত মাদ্ৰিদতেই তেওঁৰ এগৰাকী ছোৱালী সন্তান মালভা মেৰিনা ত্ৰিনিদাদৰ জন্ম হৈছিল। কিন্তু তাই মহামাৰী ৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল। সেই সময়তে নেৰুদা লাহে লাহে তেওঁৰ পত্নীৰপৰা বিচ্ছিন্ন হৈ আহিছিল আৰু ডেলিয়া ডেল কেৰল নামৰ আৰ্জেণ্টিনাৰ ছোৱালী এগৰাকীৰ লগত প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক কৰিছিল। স্পেইনত যেতিয়া গৃহযুদ্ধ আৰম্ভ হৈছিল, তেতিয়া নেৰুদা পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাজনীতিত সোমাই পৰিছিল। স্পেইনৰপৰা স্বদেশলৈ অহাৰ পিছত নেৰুদাই জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰৱেশ কৰিছিল। কেতিয়াবা ৰাজনৈতিক জনসভাত, কেতিয়াবা খনি শ্ৰমিকৰ মাজত কবিতা পাঠ কৰিবলৈ লৈছিল। ক্ৰমান্বয়ে জনগণৰ মাজত নেৰুদাৰ কবিতা প্ৰচাৰিত আৰু প্ৰসাৰিত হ’বলৈ ধৰিলে। তেওঁৰ কবিতাত উদ্ভাসিত হৈছিল আমেৰিকাৰ আচল কাহিনী, ভৌগোলিক পৰিৱেশ, স্বেচ্ছাচাৰী শাসকৰ হাতত লাঞ্ছিত হোৱা জনসাধাৰণ আৰু আবেগমধুৰ ভিন্ন সুৰ। তেওঁৰ কবিতাত দৈনন্দিন জীৱনৰ বিষয়বস্তু যেনে— আলু, বিলাহী, বেঙেনা, কাঠ আদিয়ে ঠাই লাভ কৰিছিল। আমেৰিকাৰ কবিৰালফৱাল্ডো এমাৰছন (Ralph Waldo Emerson) ৰ দৰে কাঠমিস্ত্ৰী, শিল্পী, খনিকৰ, মজদুৰ আদি নেৰুদাৰ কবিতাৰ নায়ক হৈ পৰিছিল।<ref>কিশোৰ জীৱনী চয়ন,২০১৬, পৃষ্ঠা-৩৮৪</ref> ১৯৭০ চনত সেই দেশৰ কমিউনিষ্ট দলে নেৰুদাৰ নাম ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। কিন্তু ছালভাদৰ আলেন্দেনামৰ ব্যক্তি এজনৰ নাম কেইবাটাও দলে সন্মিলিতভাৱে ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ বাবে প্ৰস্তাৱ কৰা হেতু নেৰুদাই তেওঁৰ প্ৰতি সমৰ্থন জনাই ৰাষ্ট্ৰপতি পদৰ প্ৰাৰ্থিত্ব প্ৰত্যাহাৰ কৰিছিল। তাৰ পিছত নেৰুদাক পেৰিছৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে নিয়োগ কৰা হয়। ১৯৭১ চনত নেৰুদাক সাহিত্যৰ বাবে নোবেল পুৰস্কাৰ দিয়া হয়। নেৰুদাৰ [[ভাৰত]]ৰ প্ৰতি আছিল অপৰিসীম প্ৰেম। আনকি যি সময়ত ৰেংগুনত নেৰুদা কূটনৈতিক বিষয়া হিচাপে আছিল সেই সময়ত কবিগুৰু [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]]ক লগ ধৰাৰ মানসেৰে তেওঁ কলকাতালৈ আহিছিল। কিন্তু সেই সময়ত কবিগুৰু কলকাতাত নথকা বাবে তেওঁক লগ ধৰিব নোৱাৰিলে। তাৰ পিছতে নেৰুদাই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সভাত যোগ দিয়ে, য'ত তেওঁ [[মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধী|মহাত্মা গান্ধী]], [[মতিলাল নেহৰু]], [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু [[সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ক লগ পাইছিল। নেৰুদাই গান্ধীক এগৰাকী বিচক্ষণ ৰাজনীতিবিদ বুলি অভিহিত কৰিছে। নেৰুদাক আটাইতকৈ বেছি আকৰ্ষিত কৰিছিল সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ সাম্ৰাজ্যবাদ বিৰোধী মনোভাৱে। লেটিন আমেৰিকাৰ অমৰ কবি পাবলো নেৰুদাৰ ১৯৭৩ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে ছান্তিয়াগোৰ ছান্তা মেৰিয়া হাস্পতালত মৃত্যু হয়। মানৱ দৰদী কবি পাবলো নেৰুদা অমৰ হৈ ৰ'ল তেওঁৰ কালজয়ী ৰচনাৰ মাজেৰে জনসাধাৰণৰ অন্তৰত।<ref>কিশোৰ জীৱনী চয়ন,২০১৬, পৃষ্ঠা-৩৮৫</ref> ==সাহিত্যৰাজি== * Twenty Love Poems and a Song of Despair, * The Captain's Verses, * Residence on Earth * The Book of Questions * Then Come Back : The Lost Neruda * Stones of Sky * Heights of Macchu Picchu * Memoirs * The Inhabitant and His Hope ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Pablo Neruda}} {{Wikiquote}} {{Wikisource|Author:Pablo Neruda|Pablo Neruda|lang=mul|works=by}} * [http://www.poetryfoundation.org/bio/pablo-neruda Profile at the Poetry Foundation] * [http://www.poets.org/poet.php/prmPID/279 Profile at Poets.org with poems and articles] * {{Nobelprize}} including the Nobel Lecture, 13 December 1971: "Towards the Splendid City" * {{cite journal |url=http://www.theparisreview.org/interviews/4091/the-art-of-poetry-no-14-pablo-neruda |title=Pablo Neruda, The Art of Poetry No. 14 |first=Rita |last=Guibert |journal=The Paris Review |date=Spring 1971 |issue=51}} * [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=3301011 Neruda's Centennial] on [[NPR]]'s ''[[Morning Edition]]'', 12 July 2004 (audio 4 mins) * [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=1813176 "Pablo Neruda's 'Poems of the Sea'"] 5 April 2004 (Audio, 8 mins) * [https://www.newyorker.com/archive/2003/09/08/030908crbo_books1 "The ecstasist: Pablo Neruda and his passions"]. ''[[The New Yorker]]''. 8 September 2003 * [https://pablonerudafilm.com Documentary-in-progress on Neruda, funded by Latino Public Broadcasting] site features interviews from Isabel Allende and others, bilingual poems * [http://mir-es.com/ne.php?g=neruda Poems of Pablo Neruda] * [https://www.theparisreview.org/blog/2018/03/26/pablo-nerudas-poetry-of-resistance/ "What We Can Learn From Neruda's Poetry of Resistance"]. ''[[The Paris Review]]''. 16 March 2018 by Mark Eisner * [https://www.loc.gov/item/93842532/ Pablo Neruda recorded at the Library of Congress for the Hispanic Division's audio literary archive on June 20, 1966] {{সাহিত্যৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:চিলিৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] jgoa0q22lh34mbyrbcxqukuug7qvqg0 0 36566 614611 180739 2026-06-26T16:57:41Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614611 wikitext text/x-wiki {{অনুবাদ}} {{Infobox person | name = পল ৰ'বচন | image = Paul Robeson 1942 crop.jpg | birth_name = পল লেৰয় ৰ'বচন | birth_date = {{birth date|1898|4|9|mf=y}} | birth_place = [[Princeton, New Jersey]], [[U.S.]] | death_date = {{death date and age|mf=yes|1976|1|23|1898|4|9}} | death_place = [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]], U.S. | occupation = Singer ([[Spiritual (music)|spirituals]], [[Folk music|international folk]], [[Musical theatre|musicals]], [[Classical music|classical]]), actor, social activist, lawyer, athlete | alma_mater = [[Rutgers University]] (1919)<br>[[Columbia Law School]] (1922) | spouse = [[Eslanda Robeson]] (1921–1965) (her death) 1 son | children = [[Paul Robeson, Jr.]] }} '''পল লেৰয় ৰ'বচন''' (Paul Leroy Robeson, {{IPAc-en|ˈ|r|oʊ|b|s|ən}}, {{respell|ROHB|sən}}, এপ্ৰিল ৯, ১৮৯৮ – জানুৱাৰী ২৩, ১৯৭৬) আমেৰিকাৰ চিভিল ৰাইটছ্ আন্দোলনৰ লগত জড়িত এগৰাকী আফ্ৰিকান-আমেৰিকান গায়ক আৰু অভিনেতা আছিল। ৰাটগাৰ্ছ বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ এগৰাকী উৎকৃষ্ট ফুটবল খেলুৱৈ আছিল। পাচত তেওঁ এজন আন্তৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ গায়ক আৰু লগতে থিয়েটাৰ আৰু চিনেমাৰ অভিনেতা হৈ পৰে। তেওঁ স্পেইনৰ গৃহযুদ্ধ, ফেচিজম আৰু সামাজিক অসমানতাৰ বিৰুদ্ধে ৰাজনৈতীক ভাবে জড়িত আছিল। মেককাৰ্থীইজমৰ (McCarthyism) সময়ত তেওঁৰ প্ৰতি-সাম্ৰাজ্যবাদৰ প্ৰতি সমৰ্থন, কমিউনিজমৰ প্ৰতি সহবদ্ধতা (affiliation) আৰু চৰকাৰৰ সমালোচনাৰ বাবে তেওঁ হলিউডত ব্লেকলিষ্টেড হৈ পৰে। শেহলৈ দুৰ্বল স্বাস্থ্যৰ বাবে তেওঁ অৱসৰ ল'বলৈ বাধ্য হয়। মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ নিজৰ ৰাজনৈতীক মতত অলৰ অচৰ থাকিল। ৰাটগাৰ্ছ বিশ্ববিদ্যালয়ত শৈক্ষিক বৃত্তি পোৱা ৰ'বচন এজন সন্মানীয় ফুটবল "অল আমেৰিকান" আৰু শ্ৰেণীৰ বিদায়ী ভাষণ দিওঁতা (valedictorian) হৈ পৰে। কলম্বিয়া ল স্কুলৰ পৰা তেওঁ এল এল বি ডিগ্ৰী পোৱাৰ উপৰিও তেওঁ নেশ্যনেল ফুটবল লীগ (NFL) -অতো খেলিছিল। কলম্বিয়াত তেওঁ গান গাইছিল আৰু বিভিন্ন কেম্পাচৰ বাহিৰা প্ৰযোজনাত অভিনয়ো কৰিছিল। গ্ৰেজুৱেশ্যনৰ পাচত তেওঁ ''দা এম্পেৰৰ জ'নচ্‌'' আৰু ''অল গডছ ছিলান গট ৱিংচ'' নাটকত যোগদান কৰি "হাৰ্লেম ৰেনেছাঁ"ৰ অংশগ্ৰহণকাৰী হৈ পৰে। তেওঁ গ্ৰেট ব্ৰিটেইনত থিয়েটাৰত ভাগ লৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কলাকাৰ জীৱনৰ পাতনি মেলে। ইয়াৰ পাছৰ কিছুবছৰ তেওঁ পত্নী এচলাণ্ডা ৰ'বচন (এচি)ৰ লগত লণ্ডনত থাকে। ''স্নৌ ব'ট'' (১৯৩৬), ''চেণ্ডাৰ্চ অব দা ৰিভাৰ'' আদিৰে নিজকে আন্তৰাষ্ট্ৰীয় চলচিত্ৰ অভিনেতা হিচাবে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ আগেয়ে ৰ'বচনে চেভয় থিয়েটাৰত অথেল'ৰ অভিনয় কৰে। তেওঁ লাহে লাহে অন্য সংস্কৃতি আৰু মানুহৰ দুৰ্দশাৰ প্ৰতি সহমৰ্মী হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। ৰাজনৈতিকভাবে সক্ৰিয় হ'লে তেওঁৰ আৰ্থিক আৰু পেচাগত ভাবেও হানি হ'ব পাৰে বুলি জানিও তেওঁ স্পেইনৰ গৃহযুদ্ধত ৰিপাব্লিকান সকলৰ পক্ষে সমৰ্থন দিয়ে। তেওঁ কাউন্সিল অন আফ্ৰিকান এফেয়াৰ্চ (CAA) -অতো সক্ৰিয় হৈ পৰে। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ আমেৰিকাৰ যুদ্ধৰ প্ৰচেষ্টাক সমৰ্থন কৰিছিল আৰু ব্ৰডৱেত অথেল'ৰ অভিনয়ৰদ্বাৰা প্ৰশংসা বুটলিছিল। কিন্তু চোভিয়েটৰ পক্ষে থকা নীতিসমূহৰ সমৰ্থনৰ বাবে তেওঁ এফ বি আইৰ নজৰত পৰে। যুদ্ধৰ শেষত CAA-ক এটৰ্নী জেনেৰেলচ লিষ্ট অব চাবভাৰচিভ অৰ্গেনাইজেশ্যনচ-অত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু মেককাৰ্থীইজমৰ সময়ত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত চলোৱা হয়। তথাপিও চোভিয়েটৰ পক্ষে থকা তেওঁ নিজৰ মতত অলৰ অচৰ থকাৰ বাবে আমেৰিকাই তেওঁক পাচপ'ৰ্ট দিবলৈ অমান্তি হয়। তেওঁৰ আয়ও কমি আহে। তেওঁ হাৰ্লেমলৈ যায়গৈ আৰু আমেৰিকাৰ নিতীসমূহক সমালোচনা কৰা এখন আলোচনী প্ৰকাশ কৰে। কেন্ট ভাৰ্চাচ ডালাচ মোকৰ্দমাৰ পাছত তেওঁৰ যাত্ৰাৰ ওপৰত থকা প্ৰতিবন্ধ উঠাই লোৱা হয় যদিও তেওঁৰ শৰীৰ ভাগি পৰে। তেওঁ অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে আৰু জীৱনৰ বাকীচোৱা সময় ফিলাডেলফিয়াত ব্যক্তিগতভাৱে নিৰ্বাহ কৰে। [[ভূপেন হাজৰিকা]] ৰবচনৰ দ্বাৰা প্ৰভাবান্বিত হৈছিল। তেওঁৰ "[[বিস্তীৰ্ণ পাৰৰে]]" গানটোৰ সুৰ ৰ'বচনৰ "অ'ল্ড মেন ৰিভাৰ" গানৰ পৰা ধাৰ কৰা। [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান কণ্ঠশিল্পী‎]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] cp942uqhqtf7f6ybqlonk38iq9sxjsl 0 36602 614610 612815 2026-06-26T16:53:56Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614610 wikitext text/x-wiki {{অনুবাদ}} {{copy edit}} {{Infobox Officeholder |name = P. V. Narasimha Rao |image = P V Narasimha Rao.png |imagesize = 245px |office = [[List of Prime Ministers of India|9th]] [[Prime Minister of India]] |president = [[R. Venkataraman]]<br />[[Shankar Dayal Sharma]] |term_start = 21 June 1991 |term_end = 16 May 1996 |predecessor = [[Chandra Shekhar]] |successor = [[Atal Bihari Vajpayee]] |office2 = [[Minister of Defence (India)|Minister of Defence]] |term_start2 = 6 March 1993 |term_end2 = 16 May 1996 |predecessor2 = [[Sharad Pawar]] |successor2 = [[Pramod Mahajan]] |primeminister3 = [[Rajiv Gandhi]] |term_start3 = 31 December 1984 |term_end3 = 25 September 1985 |predecessor3 = Rajiv Gandhi |successor3 = [[Shankarrao Chavan]] |office4 = [[Minister of External Affairs (India)|Minister of External Affairs]] |term_start4 = 31 March 1992 |term_end4 = 18 January 1993 |predecessor4 = [[Madhavsinh Solanki]] |successor4 = [[Dinesh Singh (Uttar Pradesh politician)|Dinesh Singh]] |primeminister5 = Rajiv Gandhi |term_start5 = 25 June 1988 |term_end5 = 2 December 1989 |predecessor5 = Rajiv Gandhi |successor5 = [[V. P. Singh]] |primeminister6 = [[Indira Gandhi]] |term_start6 = 14 January 1980 |term_end6 = 19 July 1984 |predecessor6 = [[Shyam Nandan Prasad Mishra]] |successor6 = Indira Gandhi |office7 = [[Minister of Home Affairs (India)|Minister of Home Affairs]] |primeminister7 = Rajiv Gandhi |term_start7 = 12 March 1986 |term_end7 = 12 May 1986 |predecessor7 = [[Shankarrao Chavan]] |successor7 = [[Sardar Buta Singh]] |primeminister8 = Indira Gandhi<br />Rajiv Gandhi |term_start8 = 19 July 1984 |term_end8 = 31 December 1984 |predecessor8 = [[Prakash Chandra Sethi]] |successor8 = [[Shankarrao Chavan]] |office9 = [[Chief Minister of Andhra Pradesh]] |governor9 = [[Khandubhai Kasanji Desai]] |term_start9 = 30 September 1971 |term_end9 = 10 January 1973 |predecessor9 = [[Kasu Brahmananda Reddy]] |successor9 = [[President's Rule]] |birth_date = {{birth date|1921|6|28|df=y}} |birth_place = [[Vangara, Karimnagar|Vangara]], [[Hyderabad State]], [[British Raj|British India]]<br />(now in [[Andhra Pradesh]], [[India]]) |death_date = {{death date and age|2004|12|23|1921|6|28|df=y}} |death_place = [[New Delhi]], [[Delhi]], India |party = [[Indian National Congress]] |spouse = Satyamma Rao (d. 1970) |alma_mater = [[Osmania University]]<br />[[Fergusson College]] |profession = [[Lawyer]]<br />[[Activism|Activist]]<br />[[Poet]] |religion = [[Hinduism]] |nationality = [[India]]n }} '''পামুলাপাৰ্তি ভেংকট নৰসিংহ ৰাও''' ({{lang-en|Pamulaparti Venkata Narasimha Rao}}, তেলেগু: పాములపర్తి వేంకట నరసింహ రావు, ২৮ জুন ১৯২১ – ২৩ ডিচেম্বৰ ২০০৪), আইনজীৱী আৰু ৰাজনীতিবিদ, ১৯৯১-ৰ পৰা ১৯৯৬-লৈকে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আছিল।<ref name = "Former">[https://web.archive.org/web/20110511110825/http://pmindia.nic.in/former.htm Prime Ministers of India]. Indian PM's official website. Retrieved 2 March 2007.</ref> ৰাও চৰকাৰে ভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ বাবে পদক্ষেপ লয়। একে সময়তে চৰকাৰখন ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কেইবাটাও ঘটনাৰ সন্মুখীন হয়<ref name="Reforming">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4120429.stm Narasimha Rao – a Reforming PM]. ''[[BBC News]]'' (23 December 2004). Retrieved 2 March 2007.</ref>। নিজৰ হাতত ব্যৱসায় আৰু উদ্যোগ দপ্তৰ ৰখা ৰাৱে ভাৰতৰ "লাইচেন্স ৰাজ"ৰো অৱসান ঘটায়।<ref name="DNAArticle">Arvind Kumar, Arun Narendhranath (3 October 2001). [http://www.dnaindia.com/analysis/column_india-must-embrace-unfettered-free-enterprise_1594401 India must embrace unfettered free enterprise]. ''[[Daily News and Analysis]]''.</ref>। তেওঁক কেতিয়াবা "ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ জনক" বুলিও কোৱা হয়।<ref>[https://web.archive.org/web/20090129203559/http://www.voanews.com/tibetan/archive/2004-12/a-2004-12-23-2-1.cfm PV Narasimha Rao Remembered as Father of Indian Economic Reforms]. ''[[VOA News]]'' (23 December 2004).</ref><ref name="Narasimha Rao was father of economic reform: Pranab">{{cite news|title=Narasimha Rao led India at crucial juncture, was father of economic reform: Pranab|accessdate=25 January 2013|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-31/india/36078990_1_economic-reforms-president-pranab-mukherjee-finance-minister|date=31 December 2012|archivedate=20 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130520071110/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-31/india/36078990_1_economic-reforms-president-pranab-mukherjee-finance-minister|deadurl=yes}}</ref>। পৰৱৰ্তী প্ৰধানমন্ত্ৰী [[অটল বিহাৰী বাজপেয়ী]] আৰু [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙেও]] ৰাওৰ অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ নীতিসমূহক আগবঢ়াই নিয়ে। ৰাৱে [[ৰাজীৱ গান্ধী]]ৰ দিনৰ সমাজবাদী নীতিসমূহ আঁতৰাই লাইচেন্স ৰাজ"ৰ অৱসানৰ গতি খৰতকীয়া কৰে। ১৯৯১ ত তেওঁ অৰ্থনৈতিকভাবে প্ৰায় ভাগি পৰা ভাৰতৰ পৰিত্ৰাণৰ বাবে ইন্টাৰনেশ্যনেল মনিটেৰী ফাণ্ডৰ নীতিসমূহৰ আধাৰত ভাৰতীয় দৃষ্টিভংগীৰ পৰা গ্ৰহণ কৰি দেশৰ এক ঐতিহাসিক অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ বাবে মনমোহন সিঙক বিত্তমন্ত্ৰী নিযুক্তি দিয়ে<ref name="DNAArticle"/>। [[এক|এক সংখ্যালঘু]] চৰকাৰৰ নেতা হৈও অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক আইনসমূহ সংসদত উত্থাপন আৰু অনুমোদন কৰোৱাৰ ক্ষমতাৰ বাবে তেওঁক ''চাণক্য'' আখ্যা দিয়া হয়।<ref name="frontline">{{cite journal |url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl2201/stories/20050114008013000.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100130013320/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2201/stories/20050114008013000.htm |archivedate=30 January 2010 |title=Obituary: A scholar and a politician |author=V. Venkatesan |journal=Frontline |volume=22 |issue=1 |date=1–14 January 2005 |accessdate=30 March 2010 |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://www.tlca.com/adults/obit-pvn.html PV Narasimha Rao Passes Away]. Retrieved 7 October 2007. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071101063203/http://www.tlca.com/adults/obit-pvn.html |date=1 November 2007 }}</ref> ভাৰতৰ একাদশ ৰাষ্ট্ৰপতি [[এ পি জে আবুল কালাম]]ৰ মতে ৰাৱ এজন "দেশপ্ৰেমীক ৰাজনেতা যি দেশৰ স্বাৰ্থ যিকোনো ৰাজনীতি তন্ত্ৰতকৈ উৰ্ধত বুলি ভাবিছিল"। কালামে আৰু কৈছিল যে ৰাৱে ১৯৯৬ চনতে তেওঁক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাৰ বাবে সাজু হ'বলৈ কৈছিল যদিও ১৯৯৬ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত চৰকাৰ [[হোমাৰ|সলনি হোৱাৰ]] হেতুকে তেতিয়া কৰিব পৰা নগ'ল যদিও পাছৰ বাজপায়ী চৰকাৰৰ দিনত কৰা হ'ল। ৰাওৰ সময়তে কংগ্ৰেছৰ বিকল্প হিচাবে [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ]] (বি জে পি) উত্থান ঘটে। চৰকাৰখনে [[উত্তৰ প্ৰদেশ|উত্তৰ প্ৰদেশৰ]] বি জে পিৰ কল্যান সিং চৰকাৰৰ সময়ত অযোধ্যাত বাবৰি মছজিদ ধ্বংসক লৈ স্বাধীনতাৰ পাছত হোৱা চৰম দুৰ্ভাগ্যজনক হিন্দু-মুছলমান সংঘৰ্ষৰো সন্মুখীন হ'ব লগা হয়<ref>[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/6/newsid_3712000/3712777.stm BBC On This Day, 1992: Mob rips apart mosque in Ayodhya]. BBC News.</ref>। ব্যক্তিগত হিচাবে ৰাও সাহিত্য, কম্পিউটাৰ চফ্টৱেৰ আদি বিভিন্ন বিষয়ত জিজ্ঞাসু আছিল<ref name="The meek inheritor">{{cite news|title=The meek inheritor|url=http://indiatoday.intoday.in/story/prime-minister-narasimha-rao-a-faithful-but-unambitious-congressman/1/318533.html|accessdate=17 November 2013|newspaper=India Today|date=15 July 1991|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131117090315/http://indiatoday.intoday.in/story/prime-minister-narasimha-rao-a-faithful-but-unambitious-congressman/1/318533.html|archivedate=17 Nov 2013|quote=Rao was one of the first converts to the new technology. Today, he is so adept with the machines that along with the 10 Indian and four foreign languages, Rao has also taught himself some computer languages and is now able to programme them.}}</ref>। তেওঁ ১৭ টা ভাষা ক'ব পাৰিছিল<ref name="PVN - Obituary">{{cite news|title=PVN - Obituary|url=http://www.theguardian.com/news/2004/dec/24/guardianobituaries.india|accessdate=17 November 2013|date=23 December 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130828224716/http://www.theguardian.com/news/2004/dec/24/guardianobituaries.india|archivedate=August 28, 2013}}</ref><ref name="'PV': A scholar, a statesman">{{cite news|title='PV': A scholar, a statesman|url=http://www.rediff.com/news/2004/dec/23rao2.htm|accessdate=17 November 2013|date=December 23, 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100407134414/http://www.rediff.com/news/2004/dec/23rao2.htm|archivedate=7 Apr 2010|quote=A Sahitya Ratan in Hindi, Rao was fluent in several languages, including Spanish.}}</ref>। ২০০৪ চনত হৃদযন্ত্ৰৰ মাইকৰ্ডিয়েল ইনফ্ৰেকশ্যনৰ ফলত ৰাওৰ দেহাৱসান হয়। হাইদৰাবাদত তেওঁৰ অন্তিম সংস্কাৰ কৰা হয়।<ref>[http://www.thehindubusinessline.com/2004/12/26/stories/2004122601690300.htm Narasimha Rao cremated]. thehindubusinessline.com (26 December 2004). Retrieved 18 April 2007.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] pgj5uwy2ckmrim0n1gvio5trpau9e0u 0 37137 614597 539625 2026-06-26T14:07:54Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614597 wikitext text/x-wiki {{dablink|এই নিবন্ধটো ''গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীন'' সম্পৰ্কিত। প্ৰজাতন্ত্ৰী চীন সম্পৰ্কিয় নিবন্ধৰ কাৰণে, চাওক '''[[টাইৱান]]'''। }} {{Infobox country |native_name = <center>中华人民共和国<small>{{Ref label |names|a|}}</small><br /><center>''জংসুৱা ৰেন্মিন গংসেগুৱ''</center>| |conventional_long_name = গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীন |common_name = চীন | image_flag = Flag of the People's Republic of China.svg | image_coat = National Emblem of the People's Republic of China.svg | symbol_type = National Emblem | image_map = People's Republic of China (orthographic projection).svg | image_map2= China - Location Map (2013) - CHN - UNOCHA.svg | map_caption = Area controlled by the People's Republic of China shown in dark green; claimed but uncontrolled regions shown in light green. | map_caption2 = Note: Although [[Taipei]] is shown as one of the cities of the PRC, China does not hold actual sovereignty over [[Taiwan]] and its capital Taipei. | map_width = 220px | national_anthem = "March of the Volunteers"<br/>义勇军进行曲<br/>Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ<br/>[[File:March of the Volunteers instrumental.ogg|center]] | official_languages = {{nowrap|[[মান্য চীনা ভাষা]]<ref name="langlaw">{{cite web |url=http://www.gov.cn/english/laws/2005-09/19/content_64906.htm |title=Law of the People's Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language (Order of the President No.37) |publisher=Chinese Government |date=31 October 2000 |accessdate=21 June 2013 |quote=For purposes of this Law, the standard spoken and written Chinese language means Putonghua (a common speech with pronunciation based on the Beijing dialect) and the standardized Chinese characters. |archivedate=24 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724204951/http://www.gov.cn/english/laws/2005-09/19/content_64906.htm |deadurl=yes }}</ref>{{efn|[[Portuguese language|Portuguese]] ([[Macau]] only), [[English language|English]] ([[Hong Kong]] only).}}<!--end nowrap:-->}} | languages_type = Official written language | languages = [[Written vernacular Chinese|Vernacular Chinese]] | languages_sub = yes | languages2_type = [[Official script]] | languages2 = [[Simplified Chinese characters|Simplified Chinese]]<ref name="langlaw"/> | languages2_sub = yes | regional_languages = {{small|{{hlist |[[Mongolian language|Mongolian]] |[[Standard Tibetan|Tibetan]] |[[Uyghur language|Uyghur]] |[[Standard Zhuang|Zhuang]] |[[Languages of China|various others]]}}}} | ethnic_groups = {{vunblist | 91.51% [[Han Chinese|Han]]<ref name=census/> | {{collapsible list |title = {{small|[[List of ethnic groups in China|55 minorities]]{{efn|Ethnic minorities that are recognized officially.}}}} |1.30% [[Zhuang people|Zhuang]] |0.86% [[Manchu people|Manchu]] |0.79% [[Uyghur people|Uyghur]] |0.79% [[Hui people|Hui]] |0.72% [[Miao people|Miao]] |0.65% [[Yi people|Yi]] |0.62% [[Tujia people|Tujia]] |0.47% [[Ethnic Mongols in China|Mongol]] |0.44% [[Tibetan people|Tibetan]] |0.26% [[Buyei]] |0.15% [[Koreans in China|Korean]] |1.05% others }} }} | capital = [[বেইজিং]]{{efn|Or (previously) "Peking".}} | latd=39 |latm=55 |latNS=N |longd=116 |longm=23 |longEW=E | largest_city = [[ছাংহাই]]<ref>{{cite journal |author=Chan, Kam Wing |title=Misconceptions and Complexities in the Study of China's Cities: Definitions, Statistics, and Implications |journal=[[Eurasian Geography and Economics]] |year=2007 |volume=48 |issue=4 |pages=383–412 |url=http://courses.washington.edu/chinageo/ChanCityDefinitionsEGE2007.pdf |accessdate=7 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115173048/http://courses.washington.edu/chinageo/ChanCityDefinitionsEGE2007.pdf|archivedate=15 January 2013|doi=10.2747/1538-7216.48.4.383}} p. 395</ref> | demonym = চীনা <!---- NOTE FOR THE FOLLOWING: Describing the PRC's *GOVERNMENT TYPE* has been a contentious issue. PLEASE READ THE ARCHIVES of past discussions BEFORE MAKING/SUGGESTING CHANGES! -----> | government_type = [[Single-party state|Single-party]] [[socialist state]] | leader_title1 = [[President of the People's Republic of China|President]] | leader_name1 = [[ছি জিনপিং]]{{efn|Xi Jinping holds four concurrent positions: [[General Secretary of the Communist Party of China]], [[President of the People's Republic of China]], and [[Chairman of the Central Military Commission]] for both state and party.<ref>[http://rt.com/news/china-new-leader-xi-734/ "New man at helm: Xi Jinping elected to lead China"]. RT.com. 15 November 2012. Retrieved 2 January 2013.</ref>}} | leader_title2 = [[Premier of the People's Republic of China|Premier]] | leader_name2 = [[Li Keqiang]] | leader_title3 = {{nowrap|[[Chairman of the Standing Committee of the National People's Congress|Congress Chairman]]}} | leader_name3 = [[Zhang Dejiang]] | leader_title4 = {{nowrap|[[Chairman of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference|Conference Chairman]]}} | leader_name4 = [[Yu Zhengsheng]] | legislature = [[National People's Congress]] | sovereignty_type = [[History of China|Formation]] | established_event1 = [[Qin's wars of unification#Conquest of Qi|Unification of China]] under the Qin Dynasty | established_date1 = 221 BCE | established_event2 = [[Xinhai Revolution#Establishment of the Republic|Republic established]] | established_date2 = 1 January 1912 | established_event3 = [[Chinese Civil War|People's Republic proclaimed]] | established_date3 = 1 October 1949 | area_km2 = 9,596,961 | area_footnote = {{efn|The area given is the official United Nations figure for [[Mainland China|the mainland]] and excludes [[Hong Kong]], [[Macau]] and [[Taiwan]].<ref name="UN Stat">{{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2007/Table03.pdf |title=Demographic Yearbook—Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density |publisher=UN Statistics |year=2007|accessdate=31 July 2010}}</ref> It also excludes the [[Trans-Karakoram Tract]] {{convert|5800|km2|sqmi|abbr=on}}, [[Aksai Chin]] {{convert|37244|km2|sqmi|abbr=on}} and other territories in dispute with India. The total area of China is listed as {{convert|9572900|km2|sqmi|abbr=on}} by the ''Encyclopædia Britannica''.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111803/China |title=China |publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=16 November 2012}}</ref> For further information, see [[Territorial changes of the People's Republic of China]].}} | area_sq_mi = 3,705,407 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | area_rank = 3rd/4th | area_magnitude = 1 E12 | percent_water = 0.28%{{efn|This figure was calculated using data from the CIA World Factbook.<ref name=CIA />}} | population_estimate = 1,350,695,000<ref>{{cite web|title=Population (Total)|url=http://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL|publisher=The World Bank|accessdate=25 November 2013}}</ref> | population_estimate_rank = 1st | population_estimate_year = 2012 | population_census = 1,339,724,852<ref name="groups" /> | population_census_year = 2010 | population_census_rank = 1st | population_density_km2 = 2011 estimate:<ref>{{cite web|title=Population density (people per sq. km of land area)|url=http://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST|publisher=World Bank|accessdate=1 December 2013}}</ref> 144 | population_density_sq_mi = 373 <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> | population_density_rank = 83rd | GDP_nominal = $10.028 trillion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=9&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=924&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=IMF estimates for 2014 GDP nominal}}</ref> | GDP_nominal_rank = 2nd | GDP_nominal_year = 2014 | GDP_nominal_per_capita = $7,333<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 82nd | GDP_PPP_year = 2014 | GDP_PPP = $14.625 trillion<ref name=autogenerated1>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=55&pr.y=9&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=924&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=IMF estimates for 2014 GDP PPP}}</ref> | GDP_PPP_rank = 2nd | GDP_PPP_per_capita = $10,695<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = 88th | Gini_year = 2012 | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini = 47.4 <!--number only--> | Gini_ref =<ref name=gini>{{cite news |title=Income inequality: Delta blues |url=http://www.economist.com/blogs/analects/2013/01/income-inequality |work=The Economist |date=23 January 2013 |accessdate=23 January 2013}}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.719 <!--number only--> | HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref> | HDI_rank = 91st | currency = [[Renminbi|Renminbi (yuan)]](¥){{efn|The [[Hong Kong Dollar]] is used in [[Hong Kong]] and the [[Macanese pataca]] is used in [[Macau]].}} | currency_code = CNY | time_zone = [[China Standard Time]] | utc_offset = +8 | date_format = {{vunblist |yyyy-mm-dd |''or'' yyyy{{lang|zh|年}}m{{lang|zh|月}}d{{lang|zh|日}} |([[Common Era|CE]]; [[Chinese calendar|CE-1949]])}} | drives_on = right{{efn|Except [[Hong Kong]] and [[Macau]].}} | cctld = {{vunblist| [[.cn]] |[[.中國]] |[[.中国]]}} | calling_code = [[+86]] }} [[চিত্ৰ:Flag of the People's Republic of China.svg|thumbnail|চীনৰ জাতীয় পতাকা]] '''চীন''' ,চৰকাৰী ভাৱে '''গনপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীন''' পূব এছিয়াৰ এখন ৰাষ্ট্ৰ। ১৩০ কোটি জনসংখ্যাৰ অধিকাৰী চীন পৃথিবীৰ সবাতোকৈ জনবহুল আৰু আয়তনৰ দিশৰ পৰা এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ ৰাষ্ট্ৰ। ইয়াৰ আয়তন প্ৰায় আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সমান। পৃথিৱীৰ ৩য় বৃহত্তম ৰাষ্ট্ৰ চীনৰ উত্তৰে আছে [[মঙ্গোলিয়া]]; উত্তৰ পূবে [[ৰাছিয়া]] আৰু উত্তৰে [[কোৰিয়া]]; পূবে চীন সাগৰ; দক্ষিণে [[ভিয়েটনাম]], [[লাওছ]], [[ম্যানমাৰ]], [[ভাৰত]], [[ভূটান]], [[নেপাল]]; দক্ষিণ পশ্চিম দিশে [[পাকিস্তান]]; পশ্চিমে [[আফগানিস্তান]], [[তাজিকিস্তান]], [[কিৰ্গিজিস্তান]] আৰু [[কাজাকিস্তান]]। এই ১৪খন দেশৰ উপৰিও চীনৰ পূবত পীত সাগৰৰ ওচৰত [[দক্ষিণ কোৰিয়া]] আৰু [[জাপান]] আছে; দক্ষিণ চীন সাগৰৰ বিপৰীত দিশত আছে [[ফিলিপাইন]]। ==নাম== চীনাসকলে তেওঁলোকৰ দেশক চুংকুও নামেৰে মাতে, যাৰ অৰ্থ "মধ্যদেশ" বা "মধ্যৱৰ্তী ৰাজ্য"। "চীন" নামটো বিদেশীসকলে দিয়া; এইটো সম্ভৱত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ চীন ৰাজবংশৰ নামৰ বিকৃত ৰূপ। চীনৰ স্বীকৃত নামটো হ'ল 'পিপুলচ্‌ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা' (People's Republic of China)। ==সাধাৰণ তথ্য== চীনত বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ এক-পঞ্চমাংশ লোকে বাস কৰে। সেইসকলৰ ৯০% ৰো অধিক হ’ল চৈনিক হান জাতিৰ লোক। হান জাতি বাদেও চীনত আৰু ৫৫টা সংখ্যালঘু জাতিয়ে বাস কৰে। তাৰ মাজত আছে তিব্বতি, মঙ্গোল, উইঘুৰ, ছুয়াং, মিয়াও আদি অনেক সৰু সৰু জাতি। হান জাতিৰ লোকসকলৰ মাজত অঞ্চলভেদে ভাষাগত পাৰ্থক্য দেখা যায়। যদিও শিক্ষাব্যৱস্থা্ত আৰু গণমাধ্যমত পুতোংহুয়া নামেৰ এটা সাধাৰণ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হয়, আঞ্চলিক কথিত ভাষাসমূহৰ বেছিভাগেই পৰস্পৰৰ বোধগম্য নহয়। তেনেক্ষেত্ৰত চিত্ৰলিপিভিত্তিক লিখন পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি লিখা চীনা উপভাষাই একক ভাবে লেখা দেখা যায়; ফল ক্ৰমে সমূহ চীনত যোগাযোগ সহজ হৈছে। চীন হৈছে পৃথিৱীৰ ২য় বৃহৎ অৰ্থনীতি (১মত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]])। চীন এখন 'চিংগ্ল্ পাৰ্টী ষ্টেট, অৰ্থাৎ চীনত মাত্ৰ এটা পাৰ্টীৰ ৰাজত্ব, সেই পাৰ্টীটো হ'ল- 'কমিউনিষ্ট পাৰ্টী অৱ চাইনা'।<ref>"Constitution of the People's Republic of China". People's Daily. Retrieved 14 July 2009.</ref> ==বুৰঞ্জী== ====প্ৰাৰম্ভিক ৰাজ্য সমোহ==== খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৭-১১ শতিকাত ৰাজত্ব কৰা 'চাং'সকল প্ৰথম চীনা ৰাজবংশ। তেওঁলোকৰ দিনতেই আধুনিক চীনা লিপিৰ প্ৰথম পোনপটীয়া পূৰ্বজ "অ'ৰেক্ল্ ব'ন্ লিপি" প্ৰচলিত হৈছিল। চাং সকলৰ পিছত আহিল 'ঝৌ'সকল। তেওঁলোকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২-৫ম শতিকালৈ ৰাজ কৰে। তেওঁলোকৰ হাতৰ পৰা শক্তি বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যলৈ গ'ল। তেওঁলোকে ৩০০ বছৰীয়া "বসন্ত আৰু শৰৎ"ৰ যুগ যুদ্ধ কৰি পাৰ কৰিলে। "ৱাৰিং ষ্টেত্স" বা "যুদ্ধ কৰা ৰাজ্য সমোহ"ৰ যুগ(খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫-৩ শতিকা) অহালৈকে চীনত ৭খন শক্তিশালী ৰাজ্য সৃষ্টি হ'ল। ====ৰাজকীয় চীন==== যুদ্ধ কৰা ৰাজ্য সমোহৰ যুগৰ পিছত শ্বিং ৰাজবংশ শক্তিলৈ আহে। শ্বিং শ্বি হুৱাঙে নিজক চীনৰ প্ৰথম সম্ৰাট ঘোষণা কৰে। ====ৰাজবংশৰ অন্ত==== ====চীন গণৰাজ্য==== ====চীন লোক গণৰাজ্য==== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == ;দৰকাৰী ৱেবছাইট * [http://english.peopledaily.com.cn/china/home.html China at a Glance] from ''People's Daily'' * [http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-13017877 BBC News – China Profile] * {{CIA World Factbook link|ch|China}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/china.htm China, People's Republic of] from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{Dmoz|Regional/Asia/China}} * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111803/China China]'s ''[[Encyclopædia Britannica]]'' entry * [http://www.monthlyreview.org/1105wu.htm "Rethinking 'Capitalist Restoration' in China"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317035534/http://www.monthlyreview.org/1105wu.htm |date=2011-03-17 }} by Yiching Wu * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=CN Key Development Forecasts for China] from International Futures * [https://web.archive.org/web/20110121002102/http://www.pbs.org/newshour/bb/asia/china/ "China on the Rise"]. PBS Online NewsHour. October 2005. * [http://www.chinatoday.com/ ChinaToday.com] ;চৰকাৰ * [http://english.gov.cn/ The Central People's Government of People's Republic of China] {{Link language|en}} * [http://www.china.org.cn/ China Internet Information Center] {{Link language|en}}—Authorized government portal site to China ;অধ্যয়ন * [http://ifri.org/files/Securite_defense/Prolif_Paper_Minxin_Pei.pdf "Assertive Pragmatism: China's Economic Rise and Its Impact on Chinese Foreign Policy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725084630/http://ifri.org/files/Securite_defense/Prolif_Paper_Minxin_Pei.pdf |date=2013-07-25 }}. Minxin Pei (2006). IFRI Proliferation Papers. No. 15. ;ভ্ৰমণ * [http://www.cnto.org/ China National Tourist Office] (CNTO) ;মানচিত্ৰ * [http://maps.google.com/maps?q=China&ll=30.600094,103.710938&spn=64.10009,177.1875&om=1 Google Maps—China] * {{Wikiatlas|the People's Republic of China}} * {{osmrelation-inline|270056}} {{Coord|35|N|103|E|type:country|display=title}} {{Geographic location | Centre = {{PRC}} | North = {{RUS}}<br />{{MNG}} | Northeast = {{RUS}} | East = {{PRK}}<br />[[Yellow Sea|য়েল্ল ছী]]<br />[[East China Sea|পূব চীন সাগৰ]] | Southeast = {{TWN-ROC}}<br />[[South China Sea|দক্ষিণ চীন সাগৰ]] | South = {{IND}}<br />{{MMR}}<br />{{LAO}}<br />{{VNM}} | Southwest = {{PAK}}<br />{{IND}}<br />{{NPL}}<br />{{BTN}} | West = {{KGZ}}<br />{{TJK}}<br />{{AFG}} | Northwest = {{KAZ}}<br />{{RUS}} }} {{Countries of Asia}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] pfwyyichc0uafxu714ez6co5b7dlx8v 0 37967 614594 603752 2026-06-26T13:58:49Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (ভাৰত)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614594 wikitext text/x-wiki {{Infobox state | name = উত্তৰাখণ্ড | official_name = উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্য | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Auli, India.jpg | caption1 = আউলিৰ পৰা গাড়োৱালী হিমালয় | image2 = Ganga aarti of haridwar.jpg | caption2 = হৰ কী পাউৰীত আৰতি | image3 = Badrinath temple DSCN9998.jpg | caption3 = [[বদ্ৰীনাথ মন্দিৰ]] | image6 = Kedarnath Temple.jpg | caption6 = [[কেদাৰনাথ মন্দিৰ]] | image5 = Jim Corbett National Park (India).jpg | caption5 = [[জিম কৰবেট ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান ]] | image4 = Governor’s House, Nainital, Uttarakhand, India.jpg | caption4 = ৰাজভৱন, নৈনিতাল | Image5। = Triveni Ghat Ganga Aarti, Rishikesh.jpg | Caption5। = ত্ৰিৱেনী ঘাটৰ গংগা আৰতি, ঋষিকেশ }} | type = ৰাজ্য | image_seal = Seal of Uttarakhand.svg | etymology = Northern Land | nickname = "দেৱভূমি" | motto = সত্যমেৱ জয়তে | anthem = উত্তৰাখণ্ড দেৱভূমি মাতৃভূমি<br /> ("Uttarakhand, Land of the Gods, O Motherland!")<ref>{{cite web|title=Now Uttarakhand Will Sing Its Own Official Song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/dehradun/Now-Ukhand-will-sing-its-official-song/articleshow/50882569.cms|work=[[The Times of India]]|date=6 February 2016|access-date=12 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026130144/https://timesofindia.indiatimes.com/city/dehradun/Now-Ukhand-will-sing-its-official-song/articleshow/50882569.cms|archive-date=26 October 2020|url-status=live}}</ref> | image_map = IN-UT.svg | coordinates = {{coord|30.33|78.06|region:IN_type:city|name=Dehradun|display=inline,title}} | region = উত্তৰ ভাৰত | before_was = [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ অংশ | formation_date2 = ৯ নৱেম্বৰ, ২০০০ | formation_date3 = formation | formation_date4 = ৯ নৱেম্বৰ, ২০০০ | capital = [[বাৰানসী]] | winter_capital = [[দেৰাডুন]] | largestcity = দেৰাডুন | districts = [[List of districts of Uttarakhand|13]] | Governor = গুৰমিত সিং | Chief_Minister = পুষ্টিৰ সিং নামি <ref>{{cite news |title=Pushkar Singh Dhami: BJP's Pushkar Singh Dhami to be next Uttarakhand chief minister |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/pushkar-singh-dhami-to-be-next-uttarakhand-chief-minister/articleshow/84091689.cms |access-date=4 July 2021 |date=4 July 2021 |language=en |archive-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002052249/https://timesofindia.indiatimes.com/india/pushkar-singh-dhami-to-be-next-uttarakhand-chief-minister/articleshow/84091689.cms |url-status=live }}</ref> | party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] | legislature_type = Unicameral | assembly = [[Uttarakhand Legislative Assembly]] | assembly_seats = 70 seats | rajya_sabha_seats = 3 seats | lok_sabha_seats = 5 seats | judiciary = [[Uttarakhand High Court]] | area_total_km2 = ৫৩৪৮৩ | area_rank = ১৯তম | length_km = ৩২০ | width_km = ৩৮৫ | elevation_footnotes = <ref>{{cite news |last1=Asian News International |title=Nanda Devi: Operation to retrieve bodies of missing mountaineers hampered by bad weather |url=https://www.indiatoday.in/india/story/nanda-devi-operation-to-retrieve-bodies-of-missing-mountaineers-hampered-by-bad-weather-1550180-2019-06-16 |work=India Today |date=16 June 2019 |access-date=12 August 2019 |archive-date=2 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002162407/https://www.indiatoday.in/india/story/nanda-devi-operation-to-retrieve-bodies-of-missing-mountaineers-hampered-by-bad-weather-1550180-2019-06-16 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|title=Ichthyofaunal Diversity of Sharda Sagar Reservoir in Tarai Region|url=https://oaji.net/pdf.html?n=2017/6036-1522843486.pdf&ved=2ahUKEwiM5_K5y8PkAhWGknAKHeL7B-sQFjAOegQICRAB&usg=AOvVaw2vDxLKmM8imKtQxbyVI49S|format=PDF|publisher=Open Academics Journal Index|access-date=9 September 2019|archive-date=17 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017195609/http://oaji.net/pdf.html?n%3D2017/6036-1522843486.pdf&ved=2ahUKEwiM5_K5y8PkAhWGknAKHeL7B-sQFjAOegQICRAB&usg=AOvVaw2vDxLKmM8imKtQxbyVI49S|url-status=live|archivedate=17 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211017195609/http://oaji.net/pdf.html?n%3D2017/6036-1522843486.pdf&ved=2ahUKEwiM5_K5y8PkAhWGknAKHeL7B-sQFjAOegQICRAB&usg=AOvVaw2vDxLKmM8imKtQxbyVI49S|deadurl=yes}}</ref> | elevation_m = | elevation_max_m = 7,816 | elevation_max_point = [[Nanda Devi]] | elevation_min_m = 187 | elevation_min_point = [[Sharda River|Sharda Sagar Reservoir]] | population_total = {{Increase}} ১০,০৮৬,২৯২ | population_as_of = ২০১১ | population_rank = ২১তম | population_density = ১৮৯ | population_urban = ৩০.২৩% | population_rural = ৬৯.৭৭% | population_demonym = [[List of people from Uttarakhand|Uttarakhandi]] | 0fficial_Langs = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<ref name="2011lang" /> | additional_official = [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]]<ref name="sanskrit">{{cite news|last=Trivedi |first=Anupam |title=Sanskrit is second official language in Uttarakhand |url=http://www.hindustantimes.com/india/sanskrit-is-second-official-language-in-uttarakhand/story-wxk51l8Re4vNxofrr7FAJK.html |newspaper=Hindustan Times |date=19 January 2010 |access-date=30 August 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201065836/http://www.hindustantimes.com/India-news/NorthIndia/Sanskrit-is-second-official-language-in-Uttarakhand/Article1-499467.aspx |archive-date=1 February 2012 }}</ref><ref name="sanskrit2">{{cite news|title=Sanskrit second official language of Uttarakhand|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/Sanskrit-second-official-language-of-Uttarakhand/article15965492.ece |work=The Hindu |date=21 January 2010 |access-date=30 August 2017 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303145846/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/Sanskrit-second-official-language-of-Uttarakhand/article15965492.ece|archive-date=3 March 2018}}</ref> | official_script = [[Devanagari script]] | GDP_footnotes = <ref name="MOSPI">{{cite web|url=http://mospi.nic.in/sites/default/files/press_releases_statements/State_wise_SDP_01_08_2019_for_uploading.xls|title=MOSPI Gross State Domestic Product|date=1 August 2019|website=[[Ministry of Statistics and Program Implementation]], [[Government of India]]|access-date=16 September 2019|archive-date=26 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150426104343/http://indiatoday.intoday.in/story/uttarakhand-macro-economy-economics-and-statistics-department/1/398361.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=GDP per capita of Indian states - StatisticsTimes.com |url=https://statisticstimes.com/economy/india/indian-states-gdp-per-capita.php |website=statisticstimes.com |access-date=17 April 2021 |archive-date=3 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603211542/https://statisticstimes.com/economy/india/indian-states-gdp-per-capita.php |url-status=live }}</ref> | GDP_total = {{IncreaseNeutral}}{{INRConvert|3.94|lc|lk=r}} | GDP_year = 2024–2025 | GDP_rank = 20th | GDP_per_capita = {{Increase}}{{INRConvert|295751|lk=r}} | GDP_per_capita_rank = 10th | HDI = {{Increase}} 0.758 {{color|#0c0|High}} <ref name="snhdi-gdl">{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://ceda.ashoka.edu.in/hdi-how-states-fare-in-human-development/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=live }}</ref> | HDI_year = 2022 | HDI_rank = 7th | literacy = {{Increase}} 78.82%<ref name="pc-census2020">{{cite web |title=Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban) |url=http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |website=planningcommission.gov.in |publisher=Planning Commission, Government of India |access-date=3 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127163347/http://planningcommission.gov.in/data/datatable/data_2312/DatabookDec2014%20307.pdf |archive-date=27 January 2018 |url-status=dead |page=4}}</ref> | literacy_year = 2011 | literacy_rank = 16th | sex_ratio = 963[[female|♀]]/1000 [[male|♂]]<ref name="pc-census2020" /> | sexratio_year = 2011 | sexratio_rank = 4th | iso_code = IN-UK<ref>{{cite web|url=https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:IN|title=Standard: ISO 3166 — Codes for the representation of names of countries and their subdivisions|access-date=24 November 2023|archive-date=17 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617031837/https://www.iso.org/obp/ui/#iso:code:3166:IN|url-status=live}}</ref> | registration_plate = UK | website = uk.gov.in | foundation_day = Uttarakhand Day | mammal = [[Alpine musk deer]]<ref>{{cite web |url=http://www.gmvnl.com/newgmvn/facts/ |title=State Symbols of Uttarakhand |publisher=Garhwal Mandal Vikas Nigam Limited |access-date=1 April 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130715112114/http://www.gmvnl.com/newgmvn/facts/ |archive-date=15 July 2013 |archivedate=15 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130715112114/http://www.gmvnl.com/newgmvn/facts/ |deadurl=yes }}</ref> | bird = [[Himalayan monal]] | fish = [[Tor putitora|Golden Mahseer]]<ref>{{cite web|title=State Fishes of India|url=http://nfdb.gov.in/PDF/Fish%20%26%20Fisheries%20of%20India/2.State%20Fishes%20of%20India.pdf|publisher=National Fisheries Development Board, Government of India|access-date=26 August 2020|archive-date=10 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010035036/http://nfdb.gov.in/PDF/Fish%20%26%20Fisheries%20of%20India/2.State%20Fishes%20of%20India.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=To protect the endangered 'mahaseer' fish, Uttarakhand set to rope in fishermen|url=https://www.hindustantimes.com/dehradun/to-protect-the-endangered-mahaseer-fish-uttarakhand-set-to-rope-in-fishermen/story-BI4UQ3JBbjypkVytn6xjpI.html|author=Sharma, Nihi|work=Hindustan Times|date=1 December 2017|access-date=26 August 2020|archive-date=10 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010134641/https://www.hindustantimes.com/dehradun/to-protect-the-endangered-mahaseer-fish-uttarakhand-set-to-rope-in-fishermen/story-BI4UQ3JBbjypkVytn6xjpI.html|url-status=live}}</ref> | butterfly = [[Papilio bianor|West Himalayan Common Peacock]]<ref>{{cite web |url=http://www.devalsari.org/images/Photo-Gallery/Common-Peacock-Male-Papilio-Bianor-Polyctor.jpg |title=Common Peacock Male Papilio Bianor Polyctor |access-date=7 January 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108094143/http://www.devalsari.org/images/Photo-Gallery/Common-Peacock-Male-Papilio-Bianor-Polyctor.jpg |archive-date=8 January 2017 |archivedate=31 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200731025529/http://www.devalsari.org/images/Photo-Gallery/Common-Peacock-Male-Papilio-Bianor-Polyctor.jpg |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/dehradun/uttarakhand-to-declare-common-peacock-as-state-butterfly/story-FxHJdVUk9fcVsmPqTvXq1M.html |title=Uttarakhand To Declare Common Peacock As State Butterfly |access-date=9 January 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170102220838/http://www.hindustantimes.com/dehradun/uttarakhand-to-declare-common-peacock-as-state-butterfly/story-FxHJdVUk9fcVsmPqTvXq1M.html |archive-date=2 January 2017 |date=18 November 2016 }}</ref> | flower = [[Saussurea obvallata|Brahma Kamal]]<ref>{{cite web |url=http://uttaraguide.com/statesigns.php |title=Uttarakhand State Signs &#124; Uttarakhand State Tree |publisher=uttaraguide.com |year=2012 |quote=State Flower : Brahma Kamal |access-date=8 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107042757/http://uttaraguide.com/statesigns.php |archive-date=7 November 2012 |archivedate=7 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107042757/http://uttaraguide.com/statesigns.php |deadurl=yes }}</ref> | tree = [[Rhododendron arboreum|Burans]] | image_highway = SH IN-UT.png | year_start = 9 November 2000 }} '''উত্তৰাখণ্ড''' ({{small|English: Uttarakhand}} {{IPAc-en|'|ʊ|t|ər|ɑː|k|ʌ|n|d}},<ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Uttarakhand |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516210906/https://www.lexico.com/definition/Uttarakhand |url-status=dead |archive-date=16 May 2021 |title=Uttarakhand |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref> {{IPAc-en|ˌ|ʊ|t|ər|ə|ˈ|k|ʌ|n|d}}<ref>{{cite web | title= Define Uttarakhand at Dictionary.com | url= http://dictionary.reference.com/browse/Uttarakhand | publisher= Dictionary.com | access-date= 27 August 2013 | url-status=live | archive-url= https://web.archive.org/web/20130922120648/http://dictionary.reference.com/browse/Uttarakhand | archive-date= 22 September 2013 | df= dmy-all }}</ref> or {{IPAc-en|ˌ|ʊ|t|ə|ˈ|r|æ|k|ə|n|d}};<ref>{{cite web|title=Definition of 'Uttarakhand'|publisher=Collins English Dictionary|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/uttarakhand|access-date=16 May 2021|archive-date=9 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230209025933/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/uttarakhand|url-status=live}}</ref> হিন্দী: उत्तराखण्ड), [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এখন ৰাজ্য, যাৰ নাম ২০০০ চনৰ পৰা ২০০৬ চন পৰ্য্যন্ত ''উত্তৰাঞ্চল'' আছিল। এইখন ভাৰতৰ ২৭-তম [[ভাৰতৰ ৰাজ্য|ৰাজ্য]]। ইয়াৰ উত্তৰে [[তিব্বত]] ([[চীন|চীনৰ]] অংশ), পূবে [[নেপাল]], পশ্চিমে ভাৰতৰ [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু দক্ষিণে [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] অৱস্থিত। ২০০০ চনলৈকে এইখন [[উত্তৰ প্ৰদেশ|উত্তৰপ্ৰদেশৰ]] অন্তৰ্গত আছিল। পুৰাণ আৰু ভাৰতৰ প্ৰাচীন ঐতিহাসিক দলিলসমূহে এই অঞ্চলৰ প্ৰাচীন নাম "উত্তৰাখণ্ড" হিচাপেই বৰ্ণিত - যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ ভাৰতৰ উত্তৰৰ ভূখণ্ড। স্থানীয় জনগণৰ অধিকাংশৰ ইচ্ছাৰে ২০০৭ চনৰ [[জানুৱাৰী]] মাহৰ পৰা ইয়াৰ নাম উত্তৰাঞ্চলৰ সলনি উত্তৰাখণ্ড কৰা হয়। উত্তৰাখণ্ডৰ অস্থায়ী ৰাজধানী [[দেৰাডুন]]। ৰাজ্যৰ উচ্চতম আদালত (হাইকোৰ্ট) ''নৈনিতাল''ত অৱস্থিত। প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ ফলস্বৰূপে প্ৰাগঐতিহাসিক কালৰে পৰা উত্তৰাখণ্ড ভূখণ্ডত মানুহৰ বাসস্থানৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। প্ৰাচীন ভাৰতৰ বৈদিক যুগত এই অঞ্চলটো কুৰু আৰু পাঞ্চল মহাজনপদৰ অংশ আছিল। গড়োৱাল আৰু কুমাওঁ অঞ্চলৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য বংশ আছিল কুনিন্দ বংশ। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ এই বংশটো প্ৰথমে শৈৱ ধৰ্ম আছিল। কোলাচীত পোৱা অশোকৰ শিলালিপিৰ পৰা এই অঞ্চলত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ অস্তিত্ব আছিল বুলি বুজা যায়। মধ্যযুগীয় কালত এই অঞ্চলটো কুমাউন ৰাজ্য আৰু গড়ৱাল ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। ১৮০৩ চনত এই ৰাজ্য নেপালৰ গোৰ্খা সাম্ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ১৮১৬ চনত এংলো-নেপালী যুদ্ধৰ পিছত বৰ্তমানৰ উত্তৰাখণ্ডৰ অধিকাংশ অঞ্চল চুগৌলি সন্ধিৰ অধীনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লগত সংযুক্ত হৈছিল। যদিও পূৰ্বৰ গড়ৱাল আৰু কুমাউন আৰু গড়োৱাল ৰাজ্য দুখন প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজ্য আছিল, তথাপিও চুবুৰীয়া বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অৱস্থান আৰু পাৰস্পৰিক ভৌগোলিক, অৰ্থনৈতিক, সাংস্কৃতিক, ভাষিক আৰু পৰম্পৰাগত সাদৃশ্যৰ বাবে দুয়োটা অঞ্চলৰ মাজত যি ঐক্য গঢ় লৈ উঠিছিল, সেই ঐক্যই এক বিশেষ গতি প্ৰদান কৰিছিল নব্বৈৰ দশকত উত্তৰাখণ্ড আন্দোলন। উত্তৰাখণ্ডৰ বাসিন্দাসকলক উত্তৰাখণ্ডী বুলি কোৱা হয়। বিশেষভাৱে অঞ্চলভিত্তিক উত্তৰাখণ্ডৰ বাসিন্দাসকলক দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে – গড়োৱালী আৰু কুমাউনী। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি এই ৰাজ্যৰ জনসংখ্যা ১০,১১৬,৭৫২। জনসংখ্যাৰ হিচাপত ই ভাৰতৰ ১৯ নং সৰ্বাধিক জনবহুল ৰাজ্য। এই ৰাজ্যৰ জনসংখ্যাৰ এক বৃহৎ অংশ ৰাজপুত আৰু ব্ৰাহ্মণ। ৰাজ্যখনৰ ৮৫% লোক হিন্দু। ৰাজ্যৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম ধৰ্মীয় গোট মুছলমান। লগতে শিখ, খ্ৰীষ্টান, বৌদ্ধ আৰু জৈনসকলো এই ৰাজ্যত বাস কৰে। গড়োৱালী আৰু কুমাউনী ভাষা আৰু অন্যান্য পাহাৰীয়া উপভাষা ৰাজ্যখনৰ প্ৰধান আঞ্চলিক ভাষা। এই ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ বেছি কথিত ভাষা হিন্দী। উত্তৰাখণ্ড ভাৰতৰ একমাত্ৰ ৰাজ্য য'ত সংস্কৃত ভাষাকো চৰকাৰী ভাষাৰ মৰ্যাদা হৈছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commonscat|Uttarakhand|উত্তৰাখণ্ড}} *{{Official website|www.uk.gov.in}} of Uttarakhand Government *{{dmoz|Regional/Asia/India/Uttarakhand|Uttarakhand}} *[http://www.indiaenvironmentportal.org.in/category/thesaurus/uttaranchal-uttarakhand Resources on Uttarakhand - news, policies, documents, articles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810193405/http://indiaenvironmentportal.org.in/category/thesaurus/uttaranchal-uttarakhand |date=2013-08-10 }} *[http://www.flickr.com/photos/csepictures/with/9084501178/ Photos of the massive destruction due to floods, Uttarakhand] {{Geographic Location |Centre = উত্তৰাখণ্ড |North = |Northeast = {{flagicon|China}}[[Tibet Autonomous Region]], [[চীন]] |East = |Southeast = [[Far-Western Region, Nepal|Far-Western Region]], {{flag|Nepal}} |South = [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |Southwest = |West = [[হাৰিয়ানা]] |Northwest = [[হিমাচল প্ৰদেশ ]] }} {{ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (ভাৰত)]] 452wo3eifb39irl6ccer6yojv3bda6z 0 38243 614591 467657 2026-06-26T13:49:35Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614591 wikitext text/x-wiki {{শেহতীয়া অনুবাদ}} {{Infobox country |conventional_long_name = কেনিয়া গণৰাজ্য |native_name = ''Jamhuri ya Kenya'' |common_name = কেনিয়া |image_flag = Flag of Kenya.svg |image_coat =Coat of arms of Kenya (Official).svg<!--Official Coat of Arms of Kenya check any Kenyan govt website e.g. mygov.go.ke--> |image_map = Location Kenya AU Africa.svg |map_caption = {{map caption |countryprefix= |location_color=dark blue |region=আফ্ৰিকা |region_color=dark grey |subregion=[[আফ্ৰিকা ইউনিয়ন]] |subregion_color=light blue}} |image_map2 = Kenya - Location Map (2013) - KEN - UNOCHA.svg |national_motto = {{native phrase|sw|"[[Harambee]]"|italics=off}}<br />{{small|"Let us all pull/pool together"}} |national_anthem = ''[[Ee Mungu Nguvu Yetu]]''<br />{{small|''সকলো সৃষ্টিৰ ঈশ্বৰ''}}<br /><center>[[File:National anthem of Kenya, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |languages_type = চৰকাৰী ভাষাসমূহ |official_languages = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] আৰু [[স্বাহিলি ভাষা|স্বাহিলি]] |demonym = কেনিয়াৰ জনগাঁথনি |ethnic_groups = {{unbulleted list | 22% [[Kikuyu people|Kikuyu]] | 14% [[Luhya people|Luhya]] | 13% [[Luo people of Kenya and Tanzania|Luo]] | 12% [[Kalenjin people|Kalenjin]] | 11% [[Kamba people|Kamba]] | 6% [[Kisii people|Kisii]] | 6% [[Meru people|Meru]] | {{nowrap|15% other African}} | 1% non-African }} |ethnic_groups_year = ২০১২<ref name=cia/> |capital = [[নাইৰোবি]] |latd=1 |latm=16 |latNS=S |longd=36 |longm=48 |longEW=E |largest_city = [[নাইৰোবি]] |government_type = {{nowrap|[[প্ৰজাতন্ত্ৰ]]}} |leader_title1 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_name1 = উহুৰু কেন্‌য়াটা |leader_title2 = উপ ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_name2 = ৱিলিয়াম চেম'ই ৰুট' |legislature_type = দ্বিসংসদীয় |legislature = সংসদ |upper_house = চিনেট |lower_house = নিম্ন সদন |area_km2 = ৫৮১,৩০৯ |area_sq_mi = ২২৪,০৮০<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = ৪৯ |area_magnitude = 1 E11 |percent_water = ২.৩ |population_estimate = ৪৫,০১০,০৫৬<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html?countryname=Kenya&countrycode=ke&regionCode=afr&rank=31#ke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129072008/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html?countryname=Kenya&countrycode=ke&regionCode=afr&rank=31#ke |date=2020-11-29 }}. CIA World Factbook-Kenya (10 October 2014). Retrieved on 10 October 2014.</ref> |population_estimate_year = ২০১৪ |population_estimate_rank = ৩১তম |population_census = ৩৮,৬১০,০৯৭<ref>{{Cite web |title=Kenya 2009 Population and housing census highlights |url=http://www.knbs.or.ke/Census%20Results/KNBS%20Brochure.pdf |access-date=2014-12-25 |archivedate=2013-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810182358/http://www.knbs.or.ke/Census%20Results/KNBS%20Brochure.pdf |deadurl=yes }}. www.knbs.or.ke.</ref> |population_census_year = ২০০৯ |population_density_km2 = ৭৮ |population_density_sq_mi = ২০২ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ১২৪তম |GDP_PPP_year = ২০১৪ |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP = {{nowrap|$125.7 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=89&pr.y=9&sy=2013&ey=2013&scsm=1&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=PPPGDP&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects (PPP valuation of Kenya GDP) |publisher=International Monetary Fund |accessdate=10 October 2014}}</ref><!--end nowrap:-->}} |GDP_PPP_per_capita = $2,790<!--GDP PPP divided by the population--><ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = {{nowrap|$56.3 billion<ref name=knbs1>{{cite web |url=http://www.knbs.or.ke/index.php?option=com_phocadownload&view=category&download=604:information-on-the-revised-national-accounts&id=17:gross-domestic-product&Itemid=597 |title=Kenya (GDP Nominal) |publisher=Kenya National Bureau of Statistics |accessdate=4 October 2014}}</ref><!--end nowrap:-->}} |GDP_nominal_year = 2014 |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_per_capita = $1,269<ref name=knbs1/> |GDP_nominal_per_capita_rank = |Gini_year = 2014 |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = 42.5 <!--number only--> |Gini_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=Human Development Report 2014 |year=2014 |publisher=United Nations |accessdate=26 July 2014 }}</ref> |Gini_rank = 48th |HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.535 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI"/> |HDI_rank = 147th |FSI = {{nowrap|91.3 {{increase}} 2.7}} |FSI_year = 2007 |FSI_rank = 31st |FSI_category = <span style="color:#f00;white-space:nowrap;">Alert</span> |sovereignty_type = Independence |established_event1 = from the United Kingdom |established_date1 = 12 December 1963 |established_event2 = Republic declared |established_date2 = 12 December 1964 |currency = [[Kenyan shilling]] |currency_code = KES |time_zone = [[East Africa Time|EAT]] |date_format = dd/mm/yy ([[Anno Domini|AD]]) |utc_offset = +3 |time_zone_DST = {{nowrap|not observed}} |utc_offset_DST = +3 |drives_on = [[Right- and left-hand traffic|left]] |calling_code = [[+254]] |cctld = [[.ke]] |footnotes = {{big|<ref> "2019 Kenya population and housing census – population by county and sub county – Kenya Data Portal". kenya.opendataforafrica.org. Archived from the original on 16 April 2021. Retrieved 2 January 2021.</ref>}} According to the CIA, estimates for this country explicitly take into account the effects of mortality because of AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex, than would otherwise be expected. }} '''কেনিয়া''' ({{IPAc-en|ˈ|k|ɛ|n|j|ə}} বা {{IPAc-en|ˈ|k|iː|n|j|ə}}), (কে'ন্‌য়া), বা চৰকাৰীভাৱে '''কেনিয়া গণৰাজ্য''', আফ্ৰিকাৰ এখন দেশ। ইয়াৰ ৰাজধানী আৰু বৃহত্তম নগৰ [[নাইৰোবি]]। কেনিয়া [[বিষুৱ ৰেখা]]ত অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে আছে ভাৰত মহাসাগৰ, দক্ষিণে [[টাঞ্জানিয়া]], পশ্চিমে [[উগাণ্ডা]], উত্তৰ-পশ্চিমে [[দক্ষিণ চুডান]], উত্তৰে [[ইথিয়'পিয়া]] আৰু উত্তৰ-পূবে [[চোমালিয়া]]। কেনিয়াৰ মাটিকালি {{Convert|581309|km2|abbr=on}} আৰু জুলাই, ২০১২ৰ তথ্য অনুসৰি জনসংখ্যা প্ৰায় ৪৪ নিযুত।<ref> "2019 Kenya population and housing census – population by county and sub county – Kenya Data Portal". kenya.opendataforafrica.org. Archived from the original on 16 April 2021. Retrieved 2 January 2021.</ref> ভাৰতীয় মহাসাগৰৰ সীমাৰ ফালে কেনিয়াৰ জলবায়ু গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ; ৰাজধানীৰ ফালে বন্যপ্ৰাণীৰে ভৰা [[চাভানা]] তৃণভূমি অৱস্থিত। নাইৰোবিৰ জলবায়ু শীতল আৰু কেনিয়া পৰ্বতৰ দিশে তাপমাত্ৰা অধিক কম। কেনিয়া পৰ্বতত তিনিটা স্থায়ী বৰফেৰে ভৰা শৃংগ আছে। আৰু ভিতৰলৈ ভিক্ট'ৰিয়া হ্ৰদৰ ওচৰত, পশ্চিমৰ নাতিশীতোষ্ণ বনাঞ্চল আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলত জলবায়ু পুনৰ তুলনামূলকভাৱে গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ। চোমালিয়া আৰু ইথিয়'পিয়াৰ সীমাত থকা উত্তৰ-পূব অঞ্চল শুকান আৰু মৰুভূমিৰে ভৰা। ভিক্ট'ৰিয়া হ্ৰদ পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম বিশুদ্ধ পানীৰ আৰু বৃহত্তম ক্ৰান্তীয় হ্ৰদ। দক্ষিণ-পশ্চিম অঞ্চলত অৱস্থিত এই হ্ৰদটো উগাণ্ডা আৰু টাঞ্জানিয়াতো পৰে। চাফাৰীৰ বাবে প্ৰখ্যাত কেনিয়াৰ কেইখনমান বনাঞ্চল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হৈছে পূব-পশ্চিম চাভ' ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, মাচাই মাৰা, লে'ক নাকুৰু ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু এবেৰ্ডেৰিছ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। লামুৰ আৰু আন কেইবাটাও বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ থকাৰ লগতে কেনিয়াত কিলিফিৰ দৰে কেইখনমান বিশ্ববিখ্যাত বীচ্চো আছে য'ত প্ৰতিবছৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় য়াট্‌ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। কেনিয়াও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা আফ্ৰিকান গে'ট লে'ক অঞ্চলত নিম্ন প্ৰত্নপ্ৰস্তৰ যুগৰেপৰা মানুহ থকাৰ প্ৰমাণ আছে। কেনিয়াৰ অংশ আফ্ৰিকান গ্ৰেট লেক অঞ্চলত নিম্ন পুৰাপাথৰ যুগৰ পৰাই মানুহে বাস কৰি আহিছে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম সহস্ৰাব্দলৈকে বান্টু সম্প্ৰসাৰণে পশ্চিম-মধ্য আফ্ৰিকাৰ পৰা এই অঞ্চলত উপস্থিত হৈছিল। আধুনিক ৰাষ্ট্ৰৰ সীমান্তই ফলস্বৰূপে মহাদেশখনৰ নাইজাৰ-কংগো, নীলো-চাহাৰা আৰু আফ্ৰিকান-এছিয়াটিক অঞ্চলৰ সংযোগস্থল গঠন কৰে, যিয়ে আফ্ৰিকাত পোৱা প্ৰায়বোৰ প্ৰধান নৃতাত্ত্বিক গোটক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। বান্টু আৰু নিলোটিক জনসংখ্যাই মিলি দেশৰ প্ৰায় ৯৭% বাসিন্দা গঠন কৰে।<ref name="Asongumarr"/> উপকূলীয় মোম্বাছাত ইউৰোপীয় আৰু আৰবৰ উপস্থিতি আধুনিক যুগৰ আৰম্ভণিৰ; ১৯ শতিকাৰ পৰাই ইউৰোপীয় অভ্যন্তৰীণ অঞ্চলৰ অন্বেষণ আৰম্ভ হৈছিল। ১৮৯৫ চনত ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যই ইষ্ট আফ্ৰিকা প্ৰটেক্টৰেট স্থাপন কৰে, যিয়ে ১৯২০ চনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কেনিয়া কলনীৰ ঠাই লয়। ১৯৬৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেনিয়া ৰিপাব্লিকে স্বাধীনতা লাভ কৰে।২০১০ চনৰ আগষ্ট মাহত গণভোট আৰু নতুন সংবিধান গ্ৰহণৰ পিছত কেনিয়া এতিয়া ৪৭ খন অৰ্ধস্বায়ত্তশাসিত কাউন্টিত বিভক্ত হৈছে, যিবোৰ নিৰ্বাচিত গৱৰ্ণৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত। ৰাজধানী নাইৰোবি আঞ্চলিক বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ। দক্ষিণ-পূব আৰু মধ্য আফ্ৰিকাৰ জিডিপিৰ হিচাপত কেনিয়াৰ অৰ্থনীতি আটাইতকৈ বেছি।<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=2&sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=644&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= Ethiopia GDP purchasing power 2010: 86 billion]. Imf.org. 14 September 2006.</ref><ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=664&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=69&pr.y=14 Kenya GDP purchasing power 2010: 66 Billion]. Imf.org. 14 September 2006.</ref> কৃষি এটা প্ৰধান নিয়োগকৰ্তা; দেশখনে পৰম্পৰাগতভাৱে চাহ আৰু কফি ৰপ্তানি কৰে আৰু শেহতীয়াকৈ ইউৰোপলৈ সতেজ ফুল ৰপ্তানি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। সেৱা উদ্যোগটোও এক প্ৰধান অৰ্থনৈতিক চালক। কেনিয়া ইষ্ট আফ্ৰিকান কমিউনিটিৰ সদস্য। আফ্ৰিকাৰ আন দেশৰ তুলনাত কেনিয়াত তুলনামূলকভাৱে উচ্চ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক স্থিতিশীলতা আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [http://www.africa.com/kenya/ Kenya] profile from [[Africa.com]] [http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/kenya/business-corruption-in-kenya.aspx Kenya Corruption Profile] from the [[Business-Anti-Corruption Portal|Business Anti-Corruption Portal]] * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/KEN/Year/2010/Summary World Bank Summary Trade Statistics Kenya], 2010 * {{dmoz|Regional/Africa/Kenya}} [[শ্ৰেণী:আফ্ৰিকাৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] 4alr7wy5hi6uhgnx5wosab18tosbqna 0 38259 614593 418756 2026-06-26T13:52:00Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (ভাৰত)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614593 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = বিহাৰ | native_name = {{lang|hi|बिहार}} <br> {{lang|ur|{{Nastaliq|بہار}}}} | native_lang_name = hi | type = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য|ৰাজ্য]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_seal = Seal of Bihar.svg | seal_alt = | image_map = India Bihar locator map.svg | map_caption = [[ভাৰতবৰ্ষ]]ত বিহাৰৰ অৱস্থান | image_map1 = Bihar locator map.svg | map_caption1 = বিহাৰ ৰাজ্যৰ মানচিত্ৰ | latd = 23.84 | longd = 91.28 | coor_pinpoint = পাটনা | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | coordinates_region = IN-TR | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|ভাৰত}} | established_title = প্ৰতিষ্ঠা | established_date = ১ এপ্ৰিল, ১৯৩৬ | parts_type = জিলা | parts_style = para | p1 = ৩৮ | seat_type = ৰাজধানী | seat = [[পাটনা]] | seat1_type = বৃহত্তম চহৰ | seat1 = পাটনা | government_footnotes = | leader_title = ৰাজ্যপাল | leader_name = ৰাজেন্দ্ৰ অৰ্লেকৰ | leader_title1 = মুখ্য মন্ত্ৰী | leader_name1 = নিতীশ কুমাৰ | leader_title2 = বিধান সভা | leader_name2 = [[Unicameral|এককক্ষীয়]] | leader_title3 = [[লোকসভা]] | leader_name3 = | leader_title4 = [[উচ্চ ন্যায়ালয়]] | leader_name4 = [[পাটনা উচ্চ ন্যায়ালয়]] | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = ৯৪,১৬৩ | area_note = | area_rank = ১৩শ | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = ১০৩,৮০৪,৬৩৭ | population_as_of = ২০১১ | population_rank = ৩য় | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা.মা.স.]] | utc_offset1 = +০৫:৩০ | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-TR]] | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | blank_name_sec2 = সাক্ষৰতা হাৰ | blank_info_sec2 = ৬৩.৪% | blank1_name_sec2 = চৰকাৰী ভাষা | blank1_info_sec2 = [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] | website = [http:/gov.bih.nic.in/ gov.bih.nic.in] | footnotes = }} '''বিহাৰ''' এখন [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] [[ভাৰতৰ ৰাজ্য|ৰাজ্য]], যি পূব ভাৰতত অৱস্থিত। ইয়াৰ ৰাজধানী [[পাটনা]]। ==বুৰঞ্জী== খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৬০ৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪৮০লৈকে বিহাৰৰ লগত [[অংগ]] জনপদ আৰু [[গৌতম বুদ্ধ|বুদ্ধ]]ক জড়িত কৰা হয়।<ref>http://www.brandbharat.com/english/bihar/timeline_for_bihar.html</ref> ৪৯০ খ্ৰিষ্টপূৰ্বত পাত্লিপুত্ৰ (এতিয়া [[পাটনা]]) স্থাপন হ'ল। ৩২৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ আগত বিহাৰ অংগ, [[মগধ]] আৰু [[বৈশালী]] (ৱেচালী)ত বিভক্ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫০০ত ৱৈশালী [[বিশ্ব]]ৰ প্ৰথম [[গণৰাজ্য]]ত ৰূপান্তৰিত হ'ল। [[নন্দ বংশ]]ত [[মহাপদ্মনন্দ]]ৰ দৰে শাসক আছিল। [[মৌৰ্য]] (মৌৰ্য়) বংশৰ উত্থানে বিহাৰৰ স্বৰ্ণযুগৰ সূচনা কৰিলে। মৌৰ্যসকলে মগধ অধিকাৰ কৰিলে। মৌৰ্য বংশত [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]], [[অশোক|মহান অশোক]] (আচ'ক)ৰ দৰে শাসক আছিল। তাৰ পিছত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৮৫ৰ পৰা ৮০লৈ [[চুংগ বংশ]] ক্ষমতালৈ আহিল। চন ৭১ৰ মানত মগধ [[কন্ব বংশ]] তলত আহিল আৰু ২৪০ৰ পৰা [[গুপ্ত বংশ|গুপ্ত]]সকল শক্তিশালী হ'ল। প্ৰায় ৫০০ চনত বিহাৰৰ স্বৰ্ণযোগ শেষ হ'ল, [[হান]] সকলে আক্ৰমণ কৰিলে আৰু বিহাৰ বিভক্ত হ'ল। পিছলৈ [[হাৰিয়ানা]]ৰ [[হৰ্ষবৰ্ধন]], [[বংগ]]ৰ [[পাল বংশ]] আদিয়ে বিহাৰ অধিকাৰ কৰিলে। ১২০০ত [[বখ্তিয়াৰ খিল্জী|বখ্তিয়াৰ খিল্জীয়ে]] [[নলন্দা বিশ্ববিদ্যালয়]] ধ্বংস কৰিলে। তাৰ পিছত আৰম্ভ হ'ল [[মুছলমান]] যুগ। অতি জনপ্ৰিয় [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ পতন ঘটিল। বিহাৰ [[দিল্লী]]ৰ চুল্তানৰ তললৈ আহিল আৰু পিছলৈ [[মুগল]] সকলৰ। ১৭৫৭ত বিহাৰ [[ব্ৰিটিছ]]ৰ তললৈ গ'ল আৰু ১৯৪৭ত ভাৰত গণৰাজ্যত সন্মিলিত হ'ল। ==সাধাৰণ তথ্য== বিহাৰত প্ৰায় ১০০ মিলিয়ন লোকে বাস কৰে।<ref>http://www.census2011.co.in/census/state/bihar.html</ref> বিহাৰত ৩৮খন [[জিলা]] আছে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.biharspider.com/resources/2437-Districts-Bihar-Names.aspx |access-date=2014-12-27 |archivedate=2018-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180601001548/http://www.biharspider.com/resources/2437-Districts-Bihar-Names.aspx |deadurl=yes }}</ref> বিহাৰত প্ৰায় ৬৩.৮২ % [[মানুহ]] সাক্ষৰ। <ref>http://businesstoday.intoday.in/story/bihar-outperforms-in-lietracy-level/1/190706.html</ref> সাধাৰণতে ভাৰতৰ অন্যান্য ৰাজ্যৰ তুলনাত স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত বিহাৰৰ স্থান আটাইতকৈ দুৰ্বল কাৰণ ইয়াত পৰ্যাপ্ত স্বাস্থ্যসেৱাৰ সুবিধাৰ অভাৱ।{{citation needed|April 2024}} ==চৰকাৰ== বিহাৰৰ [[বিধান সভা]]ত ২৪৩জন সদস্য আছে।<ref>http://www.nriol.com/india-statistics/loksabha-vidhansabha.asp</ref> বিহাৰৰ বৰ্তমানৰ [[মুখ্য মন্ত্ৰী]] [[নিতীশ কুমাৰ]]।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://cm.bih.nic.in/ |access-date=2014-12-27 |archivedate=2014-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140522012558/http://cm.bih.nic.in/ |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==আৰু চাওক== * [[অসম]] * [[গুজৰাট]] * [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] ==বাহ্যিক সংযোগ == {{ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (ভাৰত)]] 9v2wkid7x4jkgjfg5no21g4p58vkyyy 0 41030 614663 610163 2026-06-27T10:31:03Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614663 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = ৰাছিয়া ফেডাৰেশ্বন |native_name = {{native name|ru|Российская Федерация|italics=no|icon=no}}<br />''{{small|ৰ'ছিয়াস্কায়া ফেডাৰাষ্টিয়া}}'' |common_name = ৰাছিয়া |image_flag = Flag of Russia.svg |image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg |national_anthem =<br />"[[National Anthem of Russia|Государственный гимн Российской Федерации]]"<br />"''[[National Anthem of Russia|গ'ছোডাৰ্ষ্টভেনী জিম্ন ৰ'ছিয়াস্ক'ই ফেডাৰাষ্টি]]''"{{nbsp|2}}{{small|([[অনুবাদ]])}}<br />{{small|"ৰাছিয়া ফেডাৰেশ্বনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত"}}<br /><center>[[File:National Anthem of Russia (2000), three verses.ogg]]</center> |image_map = Russian Federation (orthographic projection).svg |map_width = 220px |map_caption =ৰাছিয়া (গাঢ় সেউজীয়া)<br />[[Crimea|ক্ৰিমীন পেনিছুলা]] (claimed, [[Political status of Crimea|disputed]]) (পাতল সেউজীয়া)^a |capital = [[মস্ক']] |latd=55 |latm=45 |latNS=N |longd=37 |longm=37 |longEW=E |largest_city = ৰাজধানী |official_languages = [[Russian language|ৰাছিয়ান]] |recognised_languages = বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰচলিত [[Languages of Russia|অন্য ৩৫টা সহ-চৰকাৰী ভাষা]]{{citation needed|date=January 2015}} |ethnic_groups = {{unbulleted list | 81.0% [[Russians|Russian]] | 3.7% [[Tatars|Tatar]] | 1.4% [[Ukrainians in Russia|Ukrainian]] | 1.1% [[Bashkirs|Bashkir]] | 1.0% [[Chuvash people|Chuvash]] | 0.8% [[Chechen people|Chechen]] | {{nowrap|11.0% others{{\}}unspecified}} }} |ethnic_groups_year = ২০১০ |demonym = [[Russian (disambiguation)|ৰাছিয়ান]] |government_type = [[Federalism|Federal]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[constitutional republic]] |leader_title1 = [[President of Russia|President]] |leader_name1 = [[Vladimir Putin]] |leader_title2 = [[Prime Minister of Russia|Prime Minister]] |leader_name2 = [[Dmitry Medvedev]] |leader_title3 = [[Chairman of the Federation Council (Russia)|Chairman of the Federation Council]] |leader_name3 = [[Valentina Matviyenko]] |leader_title4 = [[Chairman of the State Duma]] |leader_name4 = [[Sergey Naryshkin]] |legislature = [[Federal Assembly (Russia)|Federal Assembly]] |upper_house = [[Federation Council (Russia)|Federation Council]] |lower_house = [[ষ্টেট ডিউমা]] |sovereignty_type = [[History of Russia|গঠন]] |established_event1 = Arrival of [[Rurik]], considered as a foundation event by the Russian authorities<ref>[http://www.1150russia.ru/ukaz-prezidenta-rf-o-prazdnovanii-1150-letiya-zarozhdeniya-rossiyskoy-gosudarstvennosti.html Указ Президента РФ "О праздновании 1150-летия зарождения российской государственности"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714233159/http://www.1150russia.ru/ukaz-prezidenta-rf-o-prazdnovanii-1150-letiya-zarozhdeniya-rossiyskoy-gosudarstvennosti.html |date=2014-07-14 }} {{ru icon}}</ref> |established_date1 = ৮৬২ |established_event2 = [[Kievan Rus']] |established_date2 = ৮৮২ |established_event3 = [[Grand Duchy of Moscow]] |established_date3 = ১২৪৩ |established_event4 = [[Tsardom of Russia]] |established_date4 = ১৭ জানুৱাৰী ১৫৪৭ |established_event5 = [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] |established_date5 = ২২ অক্টোবৰ ১৭২১ |established_event6 = [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|ৰাছিয়ান FSSR]] |established_date6 = ৬ নৱেম্বৰ ১৯১৭ |established_event7 = [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন]] |established_date7 = ১০ ডিচেম্বৰ ১৯২২ |established_event8 = ৰাছিয়ান ফেডাৰেশ্বন |established_date8 = ২৫ ডিচেম্বৰ ১৯৯১ |established_event9 = বৰ্তমানৰ সংবিধান প্ৰণয়ন |established_date9 = ১২ ডিচেম্বৰ ১৯৯৩ |area_km2 = 17,098,242 |area_sq_mi = 6,592,800 |area_rank = ১ম |area_magnitude = 1 E13 |percent_water = ১৩<ref name=gen>{{cite web |title=The Russian federation: general characteristics |url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728064121/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R |archivedate=28 July 2011 |work=Federal State Statistics Service |accessdate=5 April 2008}}</ref>&nbsp;{{small|(including swamps)}} |population_estimate = ১৪,৬৪,৩০,৪৩০<ref name=Gks/> (ক্ৰিমীয়াক নধৰাকৈ) {{refn|name="Popnote"|When including the [[Republic of Crimea]] and [[Sevastopol]], the total population of Russia rises to 146,270,033.<ref name=Gks>{{cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/prpopul2015.xls|format=XLS|script-title=ru:Предварительная оценка численности населения на 1 января 2015 года и в среднем за 2014 год|title=Preliminary population estimates on 1 January 2015, and the average for 2014|language=ru|publisher=Federal State Statistical Service|accessdate=8 April 2015}}</ref>}} |population_estimate_year = 2015 |population_estimate_rank = 9th |population_density_km2 = 8.4 |population_density_sq_mi = 21.5 |population_density_rank = ২১৭ তম |GDP_PPP_year = ২০১৫ |GDP_PPP = $৩৪,৭৩০ কোটি<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=64&pr.y=11&sy=2013&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH%2CNGDP_FY&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|date=April 2015}}</ref> |GDP_PPP_rank = ৬ষ্ঠ |GDP_PPP_per_capita = $২৩,৭৪৪<ref name=imf3>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=9&sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects: Russia|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|date=October 2015}}</ref> |GDP_PPP_per_capita_rank = ৫৩ তম |GDP_nominal = $১২,৩৫০ কোটি<ref name=imf2/><ref>http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=64&pr.y=11&sy=2013&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH%2CNGDP_FY&grp=0&a=</ref> |GDP_nominal_rank = ১৫ তম |GDP_nominal_year = ২০১৫ |GDP_nominal_per_capita = $৮,৪৪৭<ref name=imf3/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 74th |Gini_year = ২০১৩ |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = ৪০.১ <!--number only--> |Gini_ref =<ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/income-gini-coefficient|title=Income Gini coefficient|work=Human Development Reports (Source: World Bank 2013)|publisher=[[United Nations Development Programme|UNDP]]|accessdate=26 August 2015}}</ref> |Gini_rank = ৮৩ তম |HDI_year = ২০১৩<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady--> |HDI = ০.৭৭৮ <!--number only--> |HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web|format=PDF|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf|title=2014 Human Development Report Summary|date=2014|accessdate=27 July 2014|publisher=United Nations Development Programme|pages=21–25}}</ref> |HDI_rank = ৫৭ তম |currency = [[ৰাছিয়ান ৰুবেল]] (₽) |currency_code = RUB |utc_offset = +২ৰ পৰা +১২ |date_format = dd.mm.yyyy |drives_on = সোঁফালে |calling_code = [[Telephone numbers in Russia|+৭]] |cctld = {{unbulleted list |[[.ru]] |[[.su]] |[[.рф]]}} |footnote_a = The Crimean Peninsula is [[United Nations General Assembly Resolution 68/262|recognized]] as territory of [[Ukraine]] by most of the international community, but is de facto [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|administered]] by Russia.<ref>{{cite news|last=Taylor|first=Adam|title=Crimea has joined the ranks of the world's 'gray areas.' Here are the others on that list.|url=http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/03/22/crimea-has-joined-the-ranks-of-the-worlds-gray-areas-here-are-the-others-on-that-list/|publisher=The Washington Post|accessdate=27 March 2014|date=22 March 2014}}</ref> }} '''ৰাছিয়া''' {{En|Russia|{{IPAc-en|audio=en-us-Russia.ogg|ˈ|r|ʌ|ʃ|ə|}}; {{lang-rus|Росси́я|ৰ'ছিয়া|rɐˈsʲijə|Ru-Россия.ogg}}, চৰকাৰীভাৱে '''ৰাছিয়ান ফেডাৰেচন''' বুলিও কোৱা হয়<ref>"The names Russian Federation and Russia shall be equal". {{cite web |title=The Constitution of the Russian Federation |work=(Article 1) |url=http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm |accessdate=25 June 2009}}</ref>; {{lang-rus|Росси́йская Федера́ция|r=ৰ'ছিয়াস্কায়া ফেডাৰাষ্টিয়া|p=rɐˈsʲijskəjə fʲɪdʲɪˈratsɨjə|a=Ru-Rossiyskaya Federatsiya.ogg}}}}, হৈছে উত্তৰ ইউৰেছিয়াৰ এখন ৰাষ্ট্ৰ।<ref name=britannica>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia |title=Russia |publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=31 January 2008}}</ref> ই এখন [[federation|ফেডাৰেল]] [[অৰ্ধ-ৰাষ্ট্ৰপতিয়]] প্ৰজাতন্ত্ৰ। {{convert|17075400|km2|mi2}} মাটিকালিৰ সৈতে ই, পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰ। পৃথিৱীৰ বসবাসযোগ্য অঞ্চলৰ প্ৰায় এক অষ্টমাংশ অঞ্চল ৰাছিয়াই অধিকাৰ কৰি আছে। ২০১৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰকাশিত তথ্য অনুহৰি প্ৰায় ১,৪৪০&nbsp;কোটি জনসংখ্যাৰে ই পৃথিৱীৰ তৃতীয় বৃহত্তম ৰাষ্ট্ৰ।<ref name="gks.ru">{{cite paper |url=http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Cdk11/8-0.doc |script-title=ru:Демография |trans-title=Demographics |language=Russian |format=DOC |publisher= |date= |accessdate=20 January 2015 |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=17 December 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141217163834/http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Cdk11/8-0.doc |deadurl=unfit }}</ref><ref name="Popnote" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Countries of Asia}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ‎]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] t9avvq8ksomfdnwlbafjsvljyubu3ed 614664 614663 2026-06-27T10:31:56Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614664 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = ৰাছিয়া ফেডাৰেশ্বন |native_name = {{native name|ru|Российская Федерация|italics=no|icon=no}}<br />''{{small|ৰ'ছিয়াস্কায়া ফেডাৰাষ্টিয়া}}'' |common_name = ৰাছিয়া |image_flag = Flag of Russia.svg |image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg |national_anthem =<br />"[[National Anthem of Russia|Государственный гимн Российской Федерации]]"<br />"''[[National Anthem of Russia|গ'ছোডাৰ্ষ্টভেনী জিম্ন ৰ'ছিয়াস্ক'ই ফেডাৰাষ্টি]]''"{{nbsp|2}}{{small|([[অনুবাদ]])}}<br />{{small|"ৰাছিয়া ফেডাৰেশ্বনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত"}}<br /><center>[[File:National Anthem of Russia (2000), three verses.ogg]]</center> |image_map = Russian Federation (orthographic projection).svg |map_width = 220px |map_caption =ৰাছিয়া (গাঢ় সেউজীয়া)<br />[[Crimea|ক্ৰিমীন পেনিছুলা]] (claimed, [[Political status of Crimea|disputed]]) (পাতল সেউজীয়া)^a |capital = [[মস্ক']] |latd=55 |latm=45 |latNS=N |longd=37 |longm=37 |longEW=E |largest_city = ৰাজধানী |official_languages = [[Russian language|ৰাছিয়ান]] |recognised_languages = বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰচলিত [[Languages of Russia|অন্য ৩৫টা সহ-চৰকাৰী ভাষা]]{{citation needed|date=January 2015}} |ethnic_groups = {{unbulleted list | 81.0% [[Russians|Russian]] | 3.7% [[Tatars|Tatar]] | 1.4% [[Ukrainians in Russia|Ukrainian]] | 1.1% [[Bashkirs|Bashkir]] | 1.0% [[Chuvash people|Chuvash]] | 0.8% [[Chechen people|Chechen]] | {{nowrap|11.0% others{{\}}unspecified}} }} |ethnic_groups_year = ২০১০ |demonym = [[Russian (disambiguation)|ৰাছিয়ান]] |government_type = [[Federalism|Federal]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[constitutional republic]] |leader_title1 = [[President of Russia|President]] |leader_name1 = [[Vladimir Putin]] |leader_title2 = [[Prime Minister of Russia|Prime Minister]] |leader_name2 = [[Dmitry Medvedev]] |leader_title3 = [[Chairman of the Federation Council (Russia)|Chairman of the Federation Council]] |leader_name3 = [[Valentina Matviyenko]] |leader_title4 = [[Chairman of the State Duma]] |leader_name4 = [[Sergey Naryshkin]] |legislature = [[Federal Assembly (Russia)|Federal Assembly]] |upper_house = [[Federation Council (Russia)|Federation Council]] |lower_house = [[ষ্টেট ডিউমা]] |sovereignty_type = [[History of Russia|গঠন]] |established_event1 = Arrival of [[Rurik]], considered as a foundation event by the Russian authorities<ref>[http://www.1150russia.ru/ukaz-prezidenta-rf-o-prazdnovanii-1150-letiya-zarozhdeniya-rossiyskoy-gosudarstvennosti.html Указ Президента РФ "О праздновании 1150-летия зарождения российской государственности"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714233159/http://www.1150russia.ru/ukaz-prezidenta-rf-o-prazdnovanii-1150-letiya-zarozhdeniya-rossiyskoy-gosudarstvennosti.html |date=2014-07-14 }} {{ru icon}}</ref> |established_date1 = ৮৬২ |established_event2 = [[Kievan Rus']] |established_date2 = ৮৮২ |established_event3 = [[Grand Duchy of Moscow]] |established_date3 = ১২৪৩ |established_event4 = [[Tsardom of Russia]] |established_date4 = ১৭ জানুৱাৰী ১৫৪৭ |established_event5 = [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] |established_date5 = ২২ অক্টোবৰ ১৭২১ |established_event6 = [[Russian Soviet Federative Socialist Republic|ৰাছিয়ান FSSR]] |established_date6 = ৬ নৱেম্বৰ ১৯১৭ |established_event7 = [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন]] |established_date7 = ১০ ডিচেম্বৰ ১৯২২ |established_event8 = ৰাছিয়ান ফেডাৰেশ্বন |established_date8 = ২৫ ডিচেম্বৰ ১৯৯১ |established_event9 = বৰ্তমানৰ সংবিধান প্ৰণয়ন |established_date9 = ১২ ডিচেম্বৰ ১৯৯৩ |area_km2 = 17,098,242 |area_sq_mi = 6,592,800 |area_rank = ১ম |area_magnitude = 1 E13 |percent_water = ১৩<ref name=gen>{{cite web |title=The Russian federation: general characteristics |url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728064121/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R |archivedate=28 July 2011 |work=Federal State Statistics Service |accessdate=5 April 2008}}</ref>&nbsp;{{small|(including swamps)}} |population_estimate = ১৪,৬৪,৩০,৪৩০<ref name=Gks/> (ক্ৰিমীয়াক নধৰাকৈ) {{refn|name="Popnote"|When including the [[Republic of Crimea]] and [[Sevastopol]], the total population of Russia rises to 146,270,033.<ref name=Gks>{{cite web|url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/prpopul2015.xls|format=XLS|script-title=ru:Предварительная оценка численности населения на 1 января 2015 года и в среднем за 2014 год|title=Preliminary population estimates on 1 January 2015, and the average for 2014|language=ru|publisher=Federal State Statistical Service|accessdate=8 April 2015}}</ref>}} |population_estimate_year = 2015 |population_estimate_rank = 9th |population_density_km2 = 8.4 |population_density_sq_mi = 21.5 |population_density_rank = ২১৭ তম |GDP_PPP_year = ২০১৫ |GDP_PPP = $৩৪,৭৩০ কোটি<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=64&pr.y=11&sy=2013&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH%2CNGDP_FY&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|date=April 2015}}</ref> |GDP_PPP_rank = ৬ষ্ঠ |GDP_PPP_per_capita = $২৩,৭৪৪<ref name=imf3>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=9&sy=2015&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects: Russia|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|date=October 2015}}</ref> |GDP_PPP_per_capita_rank = ৫৩ তম |GDP_nominal = $১২,৩৫০ কোটি<ref name=imf2/><ref>http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=64&pr.y=11&sy=2013&ey=2020&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CPPPSH%2CNGDP_FY&grp=0&a=</ref> |GDP_nominal_rank = ১৫ তম |GDP_nominal_year = ২০১৫ |GDP_nominal_per_capita = $৮,৪৪৭<ref name=imf3/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 74th |Gini_year = ২০১৩ |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = ৪০.১ <!--number only--> |Gini_ref =<ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/income-gini-coefficient|title=Income Gini coefficient|work=Human Development Reports (Source: World Bank 2013)|publisher=[[United Nations Development Programme|UNDP]]|accessdate=26 August 2015}}</ref> |Gini_rank = ৮৩ তম |HDI_year = ২০১৩<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady--> |HDI = ০.৭৭৮ <!--number only--> |HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web|format=PDF|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf|title=2014 Human Development Report Summary|date=2014|accessdate=27 July 2014|publisher=United Nations Development Programme|pages=21–25}}</ref> |HDI_rank = ৫৭ তম |currency = [[ৰাছিয়ান ৰুবেল]] (₽) |currency_code = RUB |utc_offset = +২ৰ পৰা +১২ |date_format = dd.mm.yyyy |drives_on = সোঁফালে |calling_code = [[Telephone numbers in Russia|+৭]] |cctld = {{unbulleted list |[[.ru]] |[[.su]] |[[.рф]]}} |footnote_a = The Crimean Peninsula is [[United Nations General Assembly Resolution 68/262|recognized]] as territory of [[Ukraine]] by most of the international community, but is de facto [[Annexation of Crimea by the Russian Federation|administered]] by Russia.<ref>{{cite news|last=Taylor|first=Adam|title=Crimea has joined the ranks of the world's 'gray areas.' Here are the others on that list.|url=http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/03/22/crimea-has-joined-the-ranks-of-the-worlds-gray-areas-here-are-the-others-on-that-list/|publisher=The Washington Post|accessdate=27 March 2014|date=22 March 2014}}</ref> }} '''ৰাছিয়া''' {{En|Russia|{{IPAc-en|audio=en-us-Russia.ogg|ˈ|r|ʌ|ʃ|ə|}}; {{lang-rus|Росси́я|ৰ'ছিয়া|rɐˈsʲijə|Ru-Россия.ogg}}, চৰকাৰীভাৱে '''ৰাছিয়ান ফেডাৰেচন''' বুলিও কোৱা হয়<ref>"The names Russian Federation and Russia shall be equal". {{cite web |title=The Constitution of the Russian Federation |work=(Article 1) |url=http://www.constitution.ru/en/10003000-02.htm |accessdate=25 June 2009}}</ref>; {{lang-rus|Росси́йская Федера́ция|r=ৰ'ছিয়াস্কায়া ফেডাৰাষ্টিয়া|p=rɐˈsʲijskəjə fʲɪdʲɪˈratsɨjə|a=Ru-Rossiyskaya Federatsiya.ogg}}}}, হৈছে উত্তৰ ইউৰেছিয়াৰ এখন ৰাষ্ট্ৰ।<ref name=britannica>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia |title=Russia |publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=31 January 2008}}</ref> ই এখন [[federation|ফেডাৰেল]] [[অৰ্ধ-ৰাষ্ট্ৰপতিয়]] প্ৰজাতন্ত্ৰ। {{convert|17075400|km2|mi2}} মাটিকালিৰ সৈতে ই, পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বৃহৎ ৰাষ্ট্ৰ। পৃথিৱীৰ বসবাসযোগ্য অঞ্চলৰ প্ৰায় এক অষ্টমাংশ অঞ্চল ৰাছিয়াই অধিকাৰ কৰি আছে। ২০১৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰকাশিত তথ্য অনুহৰি প্ৰায় ১,৪৪০&nbsp;কোটি জনসংখ্যাৰে ই পৃথিৱীৰ তৃতীয় বৃহত্তম ৰাষ্ট্ৰ।<ref name="gks.ru">{{cite paper |url=http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Cdk11/8-0.doc |script-title=ru:Демография |trans-title=Demographics |language=Russian |format=DOC |publisher= |date= |accessdate=20 January 2015 |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=17 December 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141217163834/http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Cdk11/8-0.doc |deadurl=unfit }}</ref><ref name="Popnote" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Countries of Asia}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ‎]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] j5hzyz76ru50d3xm5hetn8ynq47bass 0 41058 614668 433184 2026-06-27T10:38:48Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614668 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country or territory |native_name = <span style="line-height:1.33em;"> Қазақстан Республикасы <br />''ক্বজ়ক্ব্‌স্তন্‌ ৰেস্পুব্লিকাচ্যি''<br /> Республика Казахстан <br />''ৰেস্পুব্লিকা কাজ়াখ়্‌স্তান্‌''</span> |conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">কাজাখাস্তান গণতন্ত্ৰ </span> |common_name = কাজাখাস্তান |national_motto = |image_flag = Flag of Kazakhstan.svg |image_coat =Coat_of_arms_of_Kazakhstan.svg |image_map = Kazakhstan (orthographic projection).svg |national_anthem = Менің Қазақстаным <br/>{{transl|kz|''Meniñ Qazaqstanım''}}<br/>{{small|''My Kazakhstan''}}<br/><center>[[File:Kazakhstan National Anthem 2012.ogg]]</center> |official_languages = কাজাখ্ , ৰাছিয়ান |capital = [[আস্তানা]] |latd=51 |latm=10 |latNS=N |longd=71 |longm=30 |longEW=E |largest_city = আলমাটি |government_type = [[গণতন্ত্ৰ]] |leader_title1 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_title2 = প্ৰধানমন্ত্ৰী |leader_name1 = নুৰচুলতান নাজাৰবায়েভ |leader_name2 = কৰিম মাচিমভ |area_rank = ৯ম |area_magnitude = 1 E12 |area =২,৭২৪,৯০০ |areami² = ১,০৫২,০৮৫ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = ১.৭% |population_estimate = ১৫,২১৭,৭১১ জন [http://www.stat.kz/stat/print.aspx?p=news_27&l=en National Statistics Agency of Kazakhstan] |population_estimate_rank = ৬২তম |population_census = ১৪,৯৫৩,১০০ জন |population_census_year = ১৯৯৯ |population_density = ৫.৪ |population_densitymi² = ১৪.৪ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 215th |GDP_PPP_year = ২০০৭ |GDP_PPP = $১৪৫.৫ বিলিয়ন |GDP_PPP_rank = ৫৬তম |GDP_PPP_per_capita = $৯৫৯৪ |GDP_PPP_per_capita_rank = ৬৬তম |sovereignty_type = স্বাধীন |sovereignty_note = ছোভিয়েট সংঘৰ পৰা |established_event1 = প্ৰথম খানাটে |established_date1 = হোৱাইট হৰ্ডে হিচাপে ১৩৬১ চনত |established_event2 = দ্বিতীয় খানাটে |established_date2 = উজবেক হৰ্ডে হিচাপে ১৪২৮ চনত |established_event3 = তৃতীয় খানাটে |established_date3 = কাজাখ্ খানাটে হিচাপে ১৪৬৫ চনত |established_event4 = স্বাধীনতা ঘোষণা |established_date4 = ডিচেম্বৰ ১৬, ১৯৯১ |established_event5 = অৱশেষত |established_date5 = ডিচেম্বৰ ২৫, ১৯৯১ |HDI_year = ২০০৪ |HDI = {{increase}} ০.৭৭৪ |HDI_rank = ৭৯তম |HDI_category = <span style="color:#FFCC00;">মধ্যম</span> |Gini = ৩৩.৯ |Gini_year = ২০০৩ |Gini_category = <span style="color:#ffcc00;">মধ্যম</span> |currency = কাজাখাস্তানী টেংগে |currency_code = KZT |country_code = KAZ |time_zone = West/East |utc_offset = +৫/+৬ |time_zone_DST = ''not observed'' |utc_offset_DST = +৫/+৬ |cctld = [[.kz]] |calling_code = ৭ |footnotes = }} '''কাজাখাস্তান''' (কাজাখ্ ভাষা : Қазақстан ''ক্বজ়ক্ব্‌স্তন্‌'' ) মধ্য এছিয়াৰ এক গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ। ই বিশ্বৰ ৯ম বৃহত্তম ৰাষ্ট্ৰ আৰু বৃহত্তম স্থলবেষ্টিত ৰাষ্ট্ৰ। ইয়াৰ উত্তৰে [[ৰাছিয়া]], পূবে [[চীন]], দক্ষিণে [[কিৰগিজস্তান]], [[উজবেকিস্তান]], আৰু [[তুৰ্কমেনিস্তান]] আৰু পশ্চিমে [[কাস্পিয়ান সাগৰ]] আৰু ৰাছিয়া। কাজাখস্তান প্ৰায় সম্পূৰ্ণভাবে [[এছিয়া]] মহাদেশত অৱস্থিত। দেশখনৰ কিছু অংশ [[য়ুৰাল নদী]]ৰ পশ্চিমে [[ইউৰোপ]] মহাদেশত পৰিছে। দেশৰ উত্তৰ অংশত অৱস্থিত [[আস্তানা]] নগৰ ইয়াৰ ৰাজধানী। [[কাজাখ্ ভাষা]] কাজাখাস্তানৰ চৰকাৰী ভাষা। কাজাখ নামৰ তুৰ্কীয় জাতি ইয়াৰ প্ৰধান জনগোষ্ঠী। ১৯২২ চনৰ পৰা ১৯৯১ পৰ্যন্ত কাজাখাস্তান ছোভিয়েট সংঘৰ অংশ আছিল। ১৯৯১ চনত ই স্বাধীনতা লাভ কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছৰে পৰা দেশখনত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসিত ব্যৱস্থা বিদ্যমান। ১৯৯৫ চনত এক নতুন সংবিধান প্ৰণয়ন কৰা হয়, যাতে ৰাষ্ট্ৰপতিক একচ্ছত্ৰ ক্ষমতা দিয়া হয়। ==ৰাজনীতি== কাজাখাস্তানৰ ৰাজনীতি এক ৰাষ্ট্ৰপতি শাসিত গণতন্ত্ৰ। ৰাষ্ট্ৰপতি হল ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰধান। চৰকাৰৰ প্ৰধান ৰাষ্ট্ৰপতি কৰ্তৃক মনোনীত হয়। ৰাষ্ট্ৰৰ সকলো ক্ষমতা চৰকাৰৰ ওপৰত ন্যস্ত। আইন প্ৰণয়নৰ ক্ষমতা চৰকাৰ আৰু দ্বিকাক্ষিক বিধানসভা উভয়ৰ ওপৰত ন্যস্ত। ==ভূগোল== [[চিত্ৰ:Kazakhstan-CIA WFB Map.png|300px|thumbnail|left|কাজাখাস্তানৰ মানচিত্ৰ]] কাজাখাস্তানৰ আয়তন ২.৭ মিলিয়ন বৰ্গকিলোমিটাৰ (১.০৫ মিলিয়ন বৰ্গমাইল), যি দেশখনক পৃথিৱীৰ নবম বৃহত্তম দেশৰ মৰ্যাদা দিছে। কাজাখাস্তান পৃথিৱীৰ বৃহত্তম স্থলভূমি-বেষ্টিত দেশ। ইয়াৰ আয়তন পশ্চিম ইউৰোপৰ আয়তনৰ সমতুল্য। == চিত্ৰমালা == <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5"> File:Kazakh Parliament Astana.jpg|[[Parliament of Kazakhstan]] File:Kazakhstan Republican Guard.JPEG|[[Republican Guard (Kazakhstan)|Kazakhstan Republican Guard]] File:Kazakhs.jpg|[[Markakol]] reserve in the [[Altai Mountains]], eastern Kazakhstan File:IMG 7431-Sharyn canyon.jpg|[[Charyn Canyon]] in northern Tian Shan File:Reserve Karkaraly.jpg|[[Karaganda Region]] File:Astana-steppe-7748.jpg|[[Akmola Region]] in the Kazakhstan [[steppe]]s File:Syr Darya.jpg|[[Syr Darya]] river, one of the major rivers of Central Asia that flows through Kazakhstan File:Zenkov cathedral.jpg|[[Eastern Orthodoxy]] is the second largest religion in Kazakhstan. File:L.N.Gumilyov Eurasian National University.JPG|[[L.N.Gumilyov Eurasian National University]] in Astana is one of Kazakhstan's top universities </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ == {{Countries of Asia}} {{reflist}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] oo0ji3ia6nfbd1r60x8cdn7ggl69g2q 0 41112 614635 380790 2026-06-26T17:43:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614635 wikitext text/x-wiki {{Cleanup}} {{Infobox country |conventional_long_name = চাইপ্ৰাছ গণৰাজ্য |native_name = {{native name|el|Κυπριακή Δημοκρατία|italics=no}}<br />{{native name|tr|Kıbrıs Cumhuriyeti}} |common_name = চাইপ্ৰাছ |image_flag = Flag of Cyprus.svg |image_coat = |image_map = EU-Cyprus.svg |map_caption = Location of Cyprus (green) and [[Northern Cyprus]] (brighter green) in the [[European Union]] (light green)চাইপ্ৰাছ (সেউজীয়া), উত্তৰ চাইপ্ৰাছ (উজ্জ্বল সেউজীয়া), [[ইউৰোপীয় সংঘ]] (পাতল সেউজীয়া) |national_motto = |national_anthem = {{lang|el|[[মুক্তিৰ মন্ত্ৰ|Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν]]}}<ref>{{cite web|title=এই গ্ৰীক গীতে ১৯৬৬ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল।|url=http://www.presidency.gov.cy/presidency/presidency.nsf/prc34_en/prc34_en?OpenDocument|accessdate=3 June 2015|archivedate=13 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813225554/http://www.presidency.gov.cy/presidency/presidency.nsf/prc34_en/prc34_en?OpenDocument|deadurl=yes}}</ref><br>{{small|"মুক্তিৰ মন্ত্ৰ"}}<br /><center>[[File:Greece national anthem.ogg]]</center> |official_languages = {{unbulleted list|item_style=line-height:initial; |[[Greek language|গ্ৰীক]] |[[Turkish language|তুৰ্কিছ]] }} |languages_type = Minority languages |languages = {{unbulleted list|item_style=line-height:initial; |[[আৰ্মেনিয়ান]] |[[চাইপ্ৰিয়ট আৰবী]] }} |languages2_type = [[Vernacular]]s |languages2 = {{unbulleted list|item_style=line-height:initial; |[[চাইপ্ৰিয়ট গ্ৰীক]] |[[চাউপ্ৰিয়ট টুৰ্কিছ]] }} |demonym = চাইপ্ৰিয়ট |ethnic_groups = {{unbulleted list|item_style=line-height:initial; |[[গ্ৰীক চাইপ্ৰিয়ট]] |[[তুৰ্কিছ চাইপ্ৰিয়ট]] |আৰ্মেনিয়ান |সংখ্যালঘু }} |ethnic_groups_year = |capital = <!-- Commented out: [[File:Nicosia municipal logo - Cyprus.gif|20px]] --> নিক'ছিয়া |latd=35 |latm=10 |latNS=N |longd=33 |longm=22 |longEW=E |government_type = য়ুনিটেৰি প্ৰেচিডেন্সিয়েল কন্সটিট্যুচনেল ৰিপাব্লিক |leader_title1 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_name1 = নিকছ আনাষ্টাসিয়েডছ |legislature = {{nowrap|[[House of Representatives (Cyprus)|হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভছ (প্ৰতিনিধিসকলৰ সদন)]]}} |accession EU date = ১ মে' ২০০৪ |area_rank = ১৬৮ |area_label= মুঠ<ref>উত্তৰ চাইপ্ৰাছ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাফাৰ অঞ্চল, আক্ৰটিৰি আৰু ঢেকেলিয়াক অন্তৰ্ভুক্ত কৰি</ref> |area_km2 = ৯২৫১ |area_sq_mi = ৩৫৭২ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = ৯ |population_estimate = ১১,৪১,১৬৬{{efn|name=island}}<ref>{{cite paper |author=United Nations, Department of Economic and Social Affairs, [[United Nations Population Division|Population Division]] |year=2013 |title=World Population Prospects: The 2012 Revision, Highlights and Advance Tables (ESA/P/WP.220) |page=52 |publication-place=New York |url=http://esa.un.org/wpp/Documentation/pdf/WPP2012_HIGHLIGHTS.pdf}}</ref> |population_estimate_year = ২০১৩ |population_estimate_rank = ১৫৮ |population_census = ৮৩৮৮৯৭{{efn|Excluding Northern Cyprus.}}<ref>{{cite web |url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/732265957BAC953AC225798300406903?OpenDocument&sub=2&sel=1&e= |title=Statistical Service – Population and Social Conditions – Population Census – Announcements – Preliminary Results of the Census of Population, 2011 |language=Greek |publisher=Statistical Service of the Ministry of Finance of the Republic of Cyprus |date=29 December 2011 |accessdate=29 January 2012 |archivedate=15 January 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115100623/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/732265957BAC953AC225798300406903?OpenDocument&sub=2&sel=1&e= |deadurl=yes }}</ref> |population_census_year = ২০১১ |population_density_km2 = ১২৩.৪{{efn|name=island}}<ref>{{cite paper |author=United Nations, Department of Economic and Social Affairs, [[United Nations Population Division|Population Division]] |year=2013 |title=World Population Prospects: The 2012 Revision, DB02: Stock Indicators |publication-place=New York |url=http://esa.un.org/unpd/wpp/ASCII-Data/DISK_NAVIGATION_ASCII.htm}}</ref> |population_density_sq_mi = ৩১৯.৫ <!-- Do not remove per [[WP:MOSNUM]] --> |population_density_rank = ৮২ |GDP_PPP = $২৭.৫১৬ বিলিয়ন<ref name="IMF GDP">{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=2&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=423&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|work=[[World Economic Outlook]] Database, October 2015|publisher=[[International Monetary Fund]]|accessdate=12 October 2015|location=Washington, D.C.|date=6 October 2015}}</ref> |GDP_PPP_rank = ১২৫ |GDP_PPP_year = ২০১৪ |GDP_PPP_per_capita = $৩০৮৮২<ref name="IMF GDP"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = ৩৭ |GDP_nominal = $২৩.২৬৩<ref name="IMF GDP"/> |GDP_nominal_rank = ১০৫ |GDP_nominal_year = ২০১৪ |GDP_nominal_per_capita = $২৬১০৯<ref name="IMF GDP"/> |GDP_nominal_per_capita_rank = ৩১ |Gini_year = ২০১১ |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = 29.1 <!--number only--> | Gini_ref =<ref name=eurogini>{{cite web |title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |Gini_rank = ১৯ |HDI_year = ২০১৩<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = স্থিৰ<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.845 <!--number only--> |HDI_rank = ৩২ |HDI_ref =<ref>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr2013/download/ |title=2013 Human Development Report |publisher=United Nations Publications |date=14 March 2013 |accessdate=14 March 2013}}</ref> |sovereignty_type = স্বাধীন {{nobold|পূৰ্বে যুক্তৰাজ্যৰ দখলত}} |established_event1 = জুৰিছ আৰু লণ্ডন চুক্তি |established_date1 = ১৯ ফেব্ৰুৱাৰি ১৯৫৯ |established_event2 = স্বাধীনতা |established_date2 = ১৬ আগষ্ট ১৯৬০ |established_event3 = {{nowrap|স্বাধীনতা দিৱস}} |established_date3 = ১ অক্টোবৰ ১৯৬০ |established_event4 = {{nowrap|ইউৰোপীয় সংঘত যোগদান কৰিলে]]}} |established_date4 = ১ মে' ২০০৪ |currency = ইউৰো |currency_code = EUR |time_zone = পূব ইউৰোপ সময় |utc_offset = +2 |time_zone_DST = পূব ইউৰোপীয় গ্ৰীষ্মকালীন সময় |utc_offset_DST = +3 |drives_on = left |calling_code = [[Telephone numbers in Cyprus|+357]] |cctld = [[.cy]]<ref>The [[.eu]] domain is also used, shared with other [[European Union]] member states.</ref> |footnotes = }} '''চাইপ্ৰাছ''' ({{IPAc-en|audio=En-us-Cyprus.ogg|ˈ|s|aɪ|p|r|ə|s|}}; {{lang-el|Κύπρος}} {{IPA-el|ˈcipros|}}; {{lang-tr|Kıbrıs}} {{IPA-tr|ˈkɯbɾɯs|}}), আনুষ্ঠানিকভাৱে '''চাইপ্ৰাছ গণৰাজ্য''' এখন দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰ, [[ছিৰিয়া]] আৰু [[তুৰস্ক]]ৰ তটৰ কাষৰ। যদিও চাইপ্ৰাছ [[ইউৰোপ]] আৰু [[এছিয়া]]ৰ মাজত অৱস্থিত, আৰু সেয়েহে এই ৰাষ্ট্ৰৰ অৱস্থান এছিয়া আৰু ইউৰোপেৰে গঠিত [[ইউৰেছিয়া]]ত বুলি কোৱা হয়, [[ৰাষ্ট্ৰসংগ]]ই এই দেশক পশ্চিম এছিয়াত অৱস্থিত বুলি স্বীকৃতি দিছে।<ref>{{cite web |title=United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#asia|website=United|publisher=[[United Nations Statistics Division|UNSD]]|accessdate=20 May 2015}}</ref> আন্তৰ্জাতিক আইন অনুসৰি, চাইপ্ৰাছ ৰাজ্যৰ সাৰ্বভৌমত্ব চাইপ্ৰাছ দ্বীপ আৰু কাষৰ সাগৰীয় অঞ্চললৈ বিস্তাৰিত, ব্ৰিটিছৰ দখলত থকা আক্ৰটিৰি আৰু ডেকেলিয়া অঞ্চল বাদে। চাইপ্ৰাছ মেডিটেৰেনিয়ানৰ জনসংখ্যা আৰু মাটিকালি, উভয় দিশৰেপৰা ৩য় বৃহৎ দেশ। এই দেশ ইউৰোপীয় সংঘৰ সদস্য। ==বুৰঞ্জী== এই ভূমিত মানৱ ইতিহাসৰ চিন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০,০০০ৰো আগৰ ''খিৰ'কিছিয়া''ৰ অৱশেষত পোৱা যায়। চাইপ্ৰাছ বিশ্বৰ কিছু আটাইতকৈ পুৰণি পানীৰ কোঁৱাৰ ঠাই। ২০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত এই ভূমি মাইচেনিয়ান গ্ৰীকসকলে দখল কৰিছিল। চাইপ্ৰাছৰ স্থানৰ নীতিগত গুৰুত্বৰ বাবে এচিৰিয়ান, ইজিপ্ছিয়ান, পাৰ্চী আদি বিভিন্ন শক্তিয়ে এই ভূমি দখল কৰিছিল। পাৰ্চীসকলৰ পাছত ৩৩৩ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত এই ভূমি এলেগজেণ্ডাৰ মহানে অধিকাৰ কৰিছিল। এই ভূমি টলেমিক ইজিপ্ট, শাস্ত্ৰীয় আৰু পূৰ্ব দিশৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য, আৰবী খালিফাতন্ত্ৰ, ফৰাচী লিচিনান সাম্ৰাজ্য, ভেনেচিয়ান আৰু অট্টমান সাম্ৰাজ্যৰ দখলতো আছিল। ১৮৭৮ৰপৰা ব্ৰিটিছে শাসন কৰা চাইপ্ৰাছ আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৯১৪ চনত ব্ৰিটিছৰ দখললৈ গ'ল। ১৯৫০ৰ দশকত তুৰস্কমূলীয় চাইপ্ৰিয়ট নেতাসকল আৰু [[তুৰস্ক]]ৰ মূল নীতি আছিল চাইপ্ৰাছত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অৱসান ঘটায়, চাইপ্ৰাছক তুৰস্কত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা। আন হাতে, একে সময়তে, সংখ্যাগুৰু গ্ৰীক চাইপ্ৰিয়ট নেতাসকল, গ্ৰীচ আৰু গোৰা গ্ৰীক গিৰ্জাৰ মূল নীতি আছিল চাইপ্ৰাছত ব্ৰিটিছ শাসনৰ অৱসান ঘটায় এই দেশক গ্ৰীচৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা। ১৯৫০ৰ দশকৰ ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদী হিংসাৰ পাছত ১৯৬০ চনত চাইপ্ৰাছে স্বাধীনতা লাভ কৰিলে। ১৯৬৩ চনত ১১ বছৰীয়া সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষ আৰম্ভ হ'ল। প্ৰায় ২৫,০০০ তুৰস্ক মূলীয় চাইপ্ৰিয়টৰ স্থানান্তৰণৰ পাছত দেশখনত তুৰস্ক মূলীয় চাইপ্ৰিয়টৰ প্ৰতিনিধিত্ব অন্ত কৰিলে। [[১৫ জুলাই]] ১৯৭৪ চনত গ্ৰীক চাইপ্ৰয়ট ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদীসকলৰ সহযোগত গ্ৰীক সামৰিক জুণ্টাই চাইপ্ৰাছ দখলৰ চেষ্টা কৰিছিল। এই ঘটনাই তুৰস্কৰ চাইপ্ৰাছ আক্ৰমণ আৰু দকলক প্ৰেৰিত কৰিলে, উত্তৰ চাইপ্ৰাছ তুৰস্কৰ দখললৈ গ'ল, ১,৫০,০০০ গ্ৰীক চাইপ্ৰিয়ট আৰু ৫০,০০০ তুৰস্ক মূলীয় চাইপ্ৰিয়ট স্থানান্তৰ হ'ল। ১৯৮৩ চনত সেই স্থানত এক পৃথক, স্বাধীন তুৰস্ক মূলীয় চাইপ্ৰিয়ট ৰাজ্য, [[উত্তৰ চাইপ্ৰাছ]] গঠন হ'ল। এই ঘটনাৱলী আৰু ফলস্বৰূপে গা কৰা ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি বৰ্তমানেও বিবাদৰ বিষয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Countries of Asia}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ‎]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] 0c1dot1rmpalf4e19xhybvhyrdn2xly 0 41657 614646 613625 2026-06-27T04:23:10Z KhiLanTzi 23530 /* লিখন পদ্ধ্তি */ 614646 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = মিচিং আগম | nativename = Mising Agom | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | speakers = ৬,৩০,০০০ | date = ২০১১ | ref = | familycolor = [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] | fam2 = [[টানি ভাষা|টানি]] | fam3 = পূৱ টানি | fam4 = [[পাদাম ভাষা|পাদাম]] (আদি) | iso3 = mrg | glotto = misi1242 | glottorefname = Mising | dia1 = পাগ্ৰ’ | dia2 = দেলু | dia3 = অয়ান | dia4 = চায়াং | dia5 = ময়িং | dia6 = ডামবুগ | dia7 = চমুৱা | dia8 = চামুগুৰীয়া | agency = মিচিং আগম কেবাং | altname = ভৈয়ামৰ মিৰি, তাকাম, মিচিং–পাদাম–মিনয়ঙ | script = [[লেটিন লিপি]] ([[মিচিং বিগলুং]] আখৰ-জোঁটনি) }} '''মিচিং আগম''' ({{lang-mrg|Mising Agom}}) বা '''মিচিং ভাষা''' ({{Lang-en|Mising language}}) এটা [[চীনা-তিব্বতীয় ভাষা|চীনা-তিব্বতীয়]] ভাষা পৰিয়ালৰ পূৱ টানি ভাষা যি [[মিচিং]], পাদাম আৰু মিন্যং জনগোষ্ঠীয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। মিচিং ভাষা প্ৰায় ৬ লাখ ৩০ হাজাৰ লোকে কয়।<ref>{{Cite web |title=Mising|website=Omniglot |publisher=Omniglot |url=https://www.omniglot.com/writing/mising.htm |access-date=2026-06-21}}</ref> এই ভাষা লিখিবলৈ মিচিং ভাষাৰ ঘাই সাহিত্যিক অনুষ্ঠান [[মিচিং আগম কেবাং|মিচিং আগম কেবাঙৰ]] দ্বাৰা [[লেটিন লিপি]]ৰ পৰা [[মিচিং বিগলুং]] নামৰ আখৰ-জোঁটনি বিকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://makassam.org/|title=মিচিং আগম কেবাঙৰ ৱেবচাইট}}</ref> ==ভৌগোলিক বিতৰণ== মিচিং ভাষী লোক [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশত]] বাস কৰে।<ref>ethnologue</ref> মিচিং ভাষী লোক অসমৰ:এই ঠাইসমূহত বাস কৰে: * [[লখিমপুৰ]] * [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] * [[ধেমাজি]] * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[মাজুলী]] * [[শিৱসাগৰ]] * [[যোৰহাট]] * [[গোলাঘাট]] * [[তিনিচুকীয়া]] মিচিং ভাষী লোক [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ]] এই ঠাইসমূহত বাস কৰে * ডাপ'ৰিজ' * পাচিঘাট * জিৰ' মিচিং ভাষাৰ উপভাষাসমূহৰ ভিতৰত পাগ্ৰ’ হৈছে প্ৰধান উপভাষা তথা মানক ৰূপ হিচাপে কিছু ক্ষেত্ৰত ধৰা হয়।<ref>{{Cite book |last1=Doley |first1=Sarat Kumar |last2=Post |first2=Mark W. |title=Classifiers in Mising |editor-last1=Hyslop |editor-first1=Gwendolyn |editor-last2=Morey |editor-first2=Stephen |editor-last3=Post |editor-first3=Mark W. |book-title=North East Indian Linguistics |volume=4 |publisher=Foundation Books |location=New Delhi |year=2012 |pages=243–266 |doi=10.1017/UPO9789382264521.014 |isbn=9788175969308 |url=https://www.researchgate.net/publication/263852182_Classifiers_in_Mising |access-date=2026-06-15}}</ref> ==লিখন পদ্ধ্তি== {{Main|মিচিং আখৰ-জোঁটনি}} মিচিংএটা কথিত ভাষা হোৱা বাবে ইয়াক লিখিবৰ বাবে লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি এটা আখৰ-জোঁটনি (orthography) বিকাশ কৰা হয়। মিচিং আখৰ-জোঁটনিত মিচিং বৰ্ণমালা ব্যঞ্জনৰ থুপ আৰু দীপ থ্ৰং মিলি মিচিং ভাষা লিখা হয়। অতীতত নিজা লিপি আছিল বুলি তেওঁলোকে দাবী কৰে। যদিয়ো বিশেষ কাৰণত সেই লিপি নষ্ট হোৱা বুলি তেওঁলোকে কয়। ===আখৰ-জোঁটনিৰ বিকাশ=== এসময়ত অসমীয়া লিপিৰে মিচিং ভাষা লিখিবৰ বাবে প্ৰচেষ্টা কৰা হৈছিল। কিন্তু মিচিং ভাষাৰ উচ্চাৰণ ৰীতিক অসমীয়া লিপিৰে লিখাত সুবিধা নহয়। সেয়ে ১৯৭২ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মিচিং আগম কেবাং]] (মিচিং সাহিত্য সভা)ই মিচিং ভাষা লিখাৰ বাবে [[ৰোমান লিপি]] (Roman Script) ব্যৱহাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান মিচিং ভাষাৰ শিক্ষা, সাহিত্য, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশন সকলো ক্ষেত্ৰতেই ৰোমান লিপি ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>https://www.ethnologue.com/language/mrg/</ref><ref>https://www.macassam.org/history-of-mising</ref><ref> {{cite book|url=https://dipokkumardoley.in/Books/Mising%20Gomlab%20Dopin.pdf?v=1782051022637|title=Mising Gomlab Do:pín|author=Dipok Kr. Dole:|publisher=Mising Agom Kebang|publication-date=2023}}</ref> ===মিচিং বৰ্ণ=== [[File:Mising gombug (Bíglung).jpg|thumb|Mising vowel (Alphabet)]] মিচিং ভাষাত সৰ্বমুঠ ২৫টা বৰ্ণ আছে। ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ দৰেই মিচিং ভাষাতো ডাঙৰফলা (Capital letter) আৰু সৰুফলা (Small letter) লিখন-পদ্ধতি প্ৰচলিত। মিচিং ভাষাত ডাঙৰফলাক Bíkta আৰু সৰুফলাক Bígme: বুলি কোৱা হয়। মিচিং ভাষাৰ ধ্বনিসমূহ মূলতঃ দুটা ভাগত বিভক্ত— # স্বৰধ্বনি (Gombug) # ব্যঞ্জনধ্বনি (Mukténg) মিচিং ভাষাৰ বৰ্ণসমূহ: A B D E G H I J K L M N O P R S T U W Y NG NY É Í : - মুঠ ২৫ টা। '''স্বৰবৰ্ণ (Gombug)''' মিচিং ভাষাত স্বৰবৰ্ণ মুঠ ৮ টা। সেইবোৰ হ’ল - A E I O U É Í : ইয়াৰে É Í : এই তিনিটা বৰ্ণ হৈছে মিচিং ভাষাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ (Gomug)। সাধাৰণতে মিচিং ভাষাৰ বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ':' এই বৰ্ণক মিচিং ভাষাত Mugyar agod বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল স্বৰবৰ্ণৰ লগতহে ব্যৱহাৰ হয়। ব্যঞ্জনবৰ্ণৰ লগত ব্যৱহাৰ নহয়। এই বৰ্ণ দীঘলীয়া উচ্চাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। যেনে - Po:lo (জোন), Ni:Tom (গান) ইত্যাদি। উচ্চাৰণৰ পাৰ্থক্য অনুসৰি স্বৰবৰ্ণক হ্ৰস্ব স্বৰ আৰু দীৰ্ঘ স্বৰ দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। হ্ৰস্ব স্বৰ (Mugdéng): A E I O U É Í : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ চুটি বাবে ইহঁতক হ্ৰস্ব স্বৰ বোলে। দীৰ্ঘ স্বৰ (Mugyar): A: E: I: O: U: É: Í: : এই আঠটা আখৰৰ উচ্চাৰণ দীঘলীয়া বাবে ইহঁতক দীৰ্ঘ স্বৰ বোলে। '''ব্যঞ্জনবৰ্ণ (Mukténg)''' [[File:Mising mukténg (Bíglung).jpg|thumb|Mising consonant (Alphabet)]] মুঠ ১৭ টা। সেইবোৰ হ’ল - B D G H J K L M N P R S T W Y NG NY ইয়াৰে NG NY মিচিং বৰ্ণমালাত ব্যৱহৃত সংশোধিত ৰোমান লিপিত অন্তৰ্ভুক্ত স্বৰবৰ্ণ। এই দুটা ব্যঞ্জনবৰ্ণও ৰোমান লিপিত নথকা কিছুমান বিশেষ উচ্চাৰণ বা ধ্বনি (Central vowels) প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই বৰ্ণকেইটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গতিকে মিচিং ভাষাত উচ্চাৰণ ৰীতি অনুসৰি পাঁচটা নিজা বৰ্ণ আছে। সেইকেইটা হ'ল― É Í : NG NY ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতৰ ভাষা]] cybdor277jaiqyk8cyeum2kztwy8ehl 0 42415 614648 576352 2026-06-27T05:37:10Z নৰুনা বৰুৱা 44897 +[[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]]; +[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614648 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country |conventional_long_name = সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত |native_name = {{lang|ar|دولة الإمارات العربية المتحدة}}‎<br /><small>''দাওলাত্ আল্-ঈমাৰাত্ আল্-আৰবিয়াহ্ আল্-মুত্তাহিদাহ্''</small> |common_name = সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত |demonym = আমিৰাতি |image_flag = Flag of the United Arab Emirates.svg |image_coat = Coat of arms of the United Arab Emirates.svg |image_map = LocationUnitedArabEmirates.png |national_motto = --- |national_anthem = "ইশ্বি বিলাদি"<br/> |official_languages = [[আৰৱী ভাষা]] |capital = [[আবু ধাবি]] |latd=22 |latm=47 |latNS=N |longd=54 |longm=37 |longEW=E |largest_city = [[ডুবাই]] |government_type = যুক্তৰাষ্ট্ৰীয়, পৰম আৰু বংশগত ৰাজতন্ত্ৰ |leader_title1 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_title2 = প্ৰধানমন্ত্ৰী |leader_name1 = খালিফা বিন জায়েদ আল নাহিয়ান |leader_name2 = মহম্মদ বিন ৰাছিদ আল মাকতুম | area_rank = ১১৬ | area_magnitude = 1 E10 | area_km2 = ৮৩,৬০০^d | area_sq_mi = ৩২,২৭৮ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = নগণ্য | population_estimate = ৯,২০৫,৬৫১<ref name=PopulationWorldBank>{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL |title=Population (Total) |publisher=World Bank}}</ref> | population_estimate_year = ২০১৩ | population_estimate_rank = ৯৩ | population_census = ৪,১০৬,৪২৭ | population_census_year = ২০০৫ | population_density_km2 = ৯৯ | population_density_sq_mi = ২৫৬ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = ১১০ |language = [[আৰৱী ভাষা]] |GDP_PPP_year = ২০০৭ |GDP_PPP = $১৫৯.৩ বিলিয়ন |GDP_PPP_rank = ৫৪ |GDP_PPP_per_capita = $৩৫,৫১৬ |GDP_PPP_per_capita_rank = ১৬ |GDP_nominal = $১৬৪ বিলিয়ন |GDP_nominal_rank = ৩৮ |GDP_nominal_year = ২০০৬ |GDP_nominal_per_capita = $৪২,১৭৫ |GDP_nominal_per_capita_rank = ১৬ |sovereignty_type = সংস্থাপন |sovereignty_note = ২ ডিচেম্বৰ ১৯৭১ |HDI_year = ২০০৪ |HDI = {{decrease}} ০.৮৩৯ |HDI_rank = ৪৯ |HDI_category = <span style="color:#009900;">উচ্চ</span> |currency = [[আমিৰাতি দিৰহাম]] |currency_code = AED |country_code = UAE |time_zone = GMT+4 |utc_offset = +৪ |time_zone_DST = |utc_offset_DST = +৪ |cctld = .ae, امارات. |calling_code = ৯৭১ }} '''সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত''' ({{lang-ar|دولة الإمارات العربية المتحدة‎}} ''দাওলাত্ আল্-ঈমাৰাত্ আল্-আৰবিয়াহ্ আল্-মুত্তাহিদাহ্'') [[মধ্যপ্ৰাচ্য]] এছিয়াৰ আৰৱ উপদ্বীপৰ দক্ষিণ-পূব কোণত অৱস্থিত সাতখন স্বাধীন ৰাজ্যৰ এক ফেডাৰেচন। এইসমূহ ৰাজ্য একসময়ত ট্ৰুছিয়াল ষ্টেটছ নামে জনাজাত আছিল। ১৯৭১ চনত এই ৰাজ্য সমূহে স্বাধীনতা লাভ কৰে। প্ৰতিটো আমিৰাত এক উপকূলীয় জনবসতিক কেন্দ্ৰ কৰি আৱৰ্তিত। আমিৰাত শাসনকৰ্তাৰ পদবীৰ নাম আমিৰ। সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ সাতখন আমিৰাতৰ নাম হ’ল; আবু ধাবি, আজমান, [[ডুবাই]], আল ফুজাইৰাহ, ৰায়াছ আল খাইমাহ, আশ শ্বৰিকাহ আৰু উম্ম আল ক্বাইওয়াইন। আবু ধাবি চহৰ ফেডাৰেচনৰ ৰাজধানী আৰু ডুবাই দেশখনৰ বৃহত্তম চহৰ। সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত মৰুময় দেশ। ইয়াৰ উত্তৰে পাৰস্য উপসাগৰ, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে [[চৌদি আৰৱ]], আৰু পূবত [[ওমান]] আৰু ওমান উপসাগৰ। ১৯৫০ৰ দশকত খাৰুৱা তেল আৱিষ্কাৰৰ আগতে সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত মূলত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অধীন কিছুমান অনুন্নত অঞ্চলৰ সমষ্টি আছিল। খনিজ তেল শিল্পৰ বিকাশৰ লগে লগে এই অঞ্চলৰ দ্ৰুত উন্নতি আৰু আধুনিকৰণ ঘটে। ফলত ১৯৭০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে আমিৰাতসমূহ ব্ৰিটিছৰ নিয়ন্ত্ৰণ পৰা ওলাই নিজক স্বাধীন ঘোষণা কৰে। দেশখনৰ খাৰুৱা তেলৰ বেছি ভাগ আবু ধাবিত পোৱা যায়। ফলত ই সাতখন আমিৰাতৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ধনী আৰু শক্তিশালী। তেল শিল্পৰ কাৰণে ইয়াৰ অৰ্থনীতি স্থিতিশীল আৰু জীৱনযাত্ৰাৰ মান বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == ইতিহাস == খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৫০০ বছৰ আগৰ পৰা সংযুক্ত আমিৰাতত প্ৰথম মানৱ বসতিৰ সন্ধান পোৱা যায়। সেই সময়ত বিশ্বৰ আন আন ঠাইৰ লগত যোগাযোগ বুলিলে উত্তৰ- পশ্চিমৰ মেছোপটেমিয়া সভ্যতাৰ লগত যোগাযোগৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। হাজৰ পৰ্বতত প্ৰাপ্ত তামেৰে ব্যৱসায়ৰ মাধ্যমত ৩০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ পৰা মেছোপটেমিয়াৰ লগত এই যোগাযোগ দীৰ্ঘস্থায়ী আৰু বিস্তৃত হয়। প্ৰথম শতাব্দীৰ পৰা ভূমি পথেৰে [[চিৰিয়া]] আৰু [[ইৰাণ]]ৰ দক্ষিণাংশৰ লগত যোগাযোগ আৰম্ভ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ওমানা বন্দৰৰ (বৰ্তমান ওম্ম-আল-কোয়াইন) মাধ্যমত সমুদ্ৰ পথেৰে ভাৰতৰ লগত যোগাযোগ আৰম্ভ হয়। == জলবায়ু== সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতত উপক্ৰান্তীয় জলবায়ু বিৰাজ কৰে। মৰুভূমিয় অঞ্চল হোৱাৰ বাবে গ্ৰীষ্ম কাল অতি গৰম পৰে। জুলাই আৰু আগষ্ট আটাইতকৈ বেছি গৰম মাহ। ইয়াৰ গড় উষ্ণতা {{convert|45|°C|°F|0}}ৰ ওপৰত থাকে। আল হাজাৰ পৰ্বতৰিং ফালে উষ্ণতা তুলনামূলক ভাবে কম।<ref>{{cite web|url=http://www.manmm.net/eng/?page_id=35 |title= UAE Climate |publisher=Manmm.net |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160112072308/http://www.manmm.net/eng/?page_id=35 |archivedate=12 January 2016 }}</ref> জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী মাহত অনুভূত হোৱা সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰাৰ {{Convert|10|and|14|°C|°F|0|abbr=on}} ভিতৰত থাকে।<ref>{{cite web |url=http://www.abudhabi.ms/weather.html |title=rak Weather |publisher=Abudhabi.ms |date=8 March 2007 |access-date=27 November 2016 |archivedate=16 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130816085918/http://abudhabi.ms/weather.html |deadurl=yes }}</ref> গ্ৰীষ্মকালৰ শেষৰ ফালে উপকূলীয় অঞ্চলত শ্বৰকী নামৰ এক আদ্ৰ বতাহ বলে। উপকূলীয় অঞ্চলৰ গড় বৃষ্টিপাত {{convert|120|mm|in|1|abbr=on}}, কিন্তু পৰ্বতীয়া অঞ্চলত {{convert|350|mm|in|1|abbr=on}}ৰ আশে পাশে থাকে।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7189929.stm |title=In Pictures &#124; Flooding in the UAE |publisher=BBC News |date=15 January 2008 }}</ref> এই অঞ্চলত প্ৰায়ে বালিৰ ধুমুহা বলে। ২০০৪ চনত প্ৰথম বাৰৰ বাবে ইয়াৰ উচ্চ অঞ্চল সমূহত বৰফ পৰিছিল।<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4135857.stm Middle East | Cold snap brings Gulf rare snow]. BBC News (30 December 2004). Retrieved on 10 October 2015.</ref> A few years later, there were more sightings of snow and hail.<ref>[http://indiatoday.intoday.in/story/abu-dhabi-snow-hail-dubai/1/414185.html Global warming or wonder! Hail the snow in Abu Dhabi : World, News – India Today]. Indiatoday.intoday.in. Retrieved on 10 October 2015.</ref><ref>[http://www.thenational.ae/news/uae-news/middle-east-snow-extreme-heatwaves-and-uae-fog-whats-going-on-with-the-weather Middle East snow, extreme heatwaves and UAE fog: what's going on with the weather? | The National]. Thenational.ae (29 January 2013). Retrieved on 10 October 2015.</ref> The Jebel Jais mountain cluster in Ras al-Khaimah has experienced snow only twice since records began.<ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/general/heavy-snowfall-on-ras-al-khaimah-s-jebel-jais-mountain-cluster-1.46663|title=Heavy snowfall on Ras Al Khaimah's Jebel Jais mountain cluster|author=Nasouh Nazzal|work=[[Gulf News]]|date=24 January 2009}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Countries of Asia}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] qlqv5te7wphsfreztwz9rd2m1zooxfs 0 44326 614649 600333 2026-06-27T05:38:55Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614649 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country |native_name = '''Rzeczpospolita Polska''' |conventional_long_name = |common_name = পোলেণ্ড |Language = [[ফৰাচী ফিনলেণ্ড]] |national_motto = |national_anthem = <center>[[File:Mazurek Dąbrowskiego (official instrumental).oga]]</center>'''Mazurek Dąbrowskiego''' |image_flag = Flag of Poland.svg |image_coat = |symbol_type = |symbol = |image_map = EU-Poland.svg |map_caption = |image_map2 = Un-poland.png |map_caption2 = |capital = [[ৱাৰ্ছ']] |latd=52 |latm=14 |latNS=N |longd=21 |longm=1 |longEW=E |largest_city = ৱাৰ্ছ' |official_languages = প'লিছ |government_type = |leader_title1 = |leader_title2 = |leader_name1 = |leader_name2 = |sovereignty_type = |sovereignty_note = |established_event1 = |established_event2 = |established_date1 = |established_date2 = |accessionEUdate = |EUseats = |FR_metropole = |FR_IGN_area = |FR_IGN_area_rank = |FR_IGN_area_magnitude = |FR_cadastre_area_magnitude = |FR_IGN_areami² = |FR_cadastre_area = |FR_cadastre_area_rank = |FR_cadastre_areami² = |area = |areami² = |area_rank = |area_magnitude = |FR_foot = |FR_foot2 = |FR_foot3 = |FR_foot4 = |FR_foot5 = |FR_total_population_estimate = |FR_total_population_estimate_year = |FR_total_population_estimate_rank = |FR_metropole_population = |FR_metropole_population_estimate_rank = |population_density = |population_densitymi² = |population_density_rank = |GDP_PPP_year = |GDP_PPP = |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_per_capita = |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_year = |GDP_nominal_per_capita = |GDP_nominal_per_capita_rank = |Gini = |Gini_year = |HDI_year = |HDI = |HDI_rank = ৮ম |HDI_category = <span style="color:#090;">অনেক&nbsp;উচ্চ</span> |currency = |currency_code = PLN |time_zone = |utc_offset = +1 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |drives_on = right |cctld = |calling_code = |ISO_3166-1_alpha2 = |ISO_3166-1_alpha3 = |ISO_3166-1_numeric = |sport_code = POL |vehicle_code = POL |footnote1 = }} '''পোলেণ্ড''' মধ্য [[ইউৰোপ]]ৰ এখন ৰাষ্ট্ৰ।<ref name="johnson">{{cite book|last1= Johnson|first1= Lonnie R.|title= Central Europe: enemies, neighbors, friends|date=1996|publisher= Oxford University Press |url=https://books.google.com/books?id=e_m13Hk3AFEC&pg=PA3&hl=pl&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false}}</ref> এই দেশৰ ৰাজধানী ৱাৰ্ছ'। পোলেণ্ডৰ পশ্চিমে [[জাৰ্মানী]], দক্ষিণে [[চেক গণৰাজ্য]] আৰু [[শ্ল'ভাকিয়া]], পূবে ইউক্ৰেন আৰু বেলাৰুছ, আনহাতে উত্তৰে [[বাল্টিক সাগৰ]], [[লিথুৱানিয়া]] আৰু ৰাছিয়া অৱস্থিত। বাল্টিক সাগৰ পোলেণ্ডৰ সৈতে ডেনমাৰ্কৰ জলসীমান্তত অৱস্থিত। পোলেণ্ড ২০০৪ চনৰ ১মে' তাৰিখে [[ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন]]ৰ সদস্য হয়। প্ৰায় ১০০০ বছৰৰ আগতে পিয়াষ্ট ৰাজবংশৰ অধীনস্থ ৰাজ্য ৰূপে পোলেণ্ড সৰ্বপ্ৰথম গঠিত হয়। ষোল্লশ শতিকাৰ শেষভাগক পোলেণ্ডৰ স্বৰ্ণযুগ আখ্যা দিয়া হয়, যেতিয়া জাগিয়েলনীয় ৰাজবংশৰ অধীনত পোলেণ্ড ইউৰোপৰ সকলোতকৈ বৃহৎ, সমৃদ্ধ আৰু প্ৰভাৱশালী ৰাষ্ট্ৰ ৰূপে পৰিগণিত হয়। {{commons|Poland|পোলেণ্ড}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== <references/> [[শ্ৰেণী:পোলেণ্ড]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] 033q5cv9zuthv6f9nkr9eo2gvofo0px 0 50665 614669 384239 2026-06-27T11:15:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614669 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = মনোহৰ পাৰিকৰ | image = The official photograph of the Union Minister for Defence, Shri Manohar Parrikar.jpg | office = গোৱাৰ দশম মুখ্যমন্ত্ৰী | governor = [[বিকাশ শ্ব]] | term_start = {{Start date|2017|3|14|df=yes}}<ref>{{cite web |title= Goa Election Result |url= https://www.nationsroot.com/state/goa |publisher= Nationsroot Inc }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | term_end = {{End date|2019|3|17|df=yes}} | predecessor = [[লক্ষ্মীকান্ত পাৰ্ছেকৰ]] | successor = | governor1 = কাতীলাল শঙ্কৰনাৰায়ণ<br>[[Bharat Vir Wanchoo]]<br>[[Margaret Alva]]<br>[[Om Prakash Kohli]]<ref>{{Cite web |url=http://www.freepressjournal.in/newsite/india/op-kohli-takes-over-as-goa-governor/418734 |title=Archived copy |access-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219151056/http://www.freepressjournal.in/newsite/india/op-kohli-takes-over-as-goa-governor/418734# |archive-date=19 February 2018 |dead-url=no |df=dmy-all |archivedate=19 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219151056/http://www.freepressjournal.in/newsite/india/op-kohli-takes-over-as-goa-governor/418734 |deadurl=yes }}</ref><br>মৃদুলা সিনহা | term_start1 = ৯ মাৰ্চ, ২০১২ | term_end1 = ৮ নৱেম্বৰ, ২০১৪ | predecessor1 = দিগম্বৰ কামাট | successor1 = লক্ষ্মীকান্ত পাৰ্ছকৰ | governor2 = মহম্মদ ফজল<br>কিদাৰ নাথ চাহানী<br>মহম্মদ ফজল<br>এচ চি জমিৰ | term_start2 = ২৪ অক্টোবৰ, ২০০০ | term_end2 = ২ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০০৫ | predecessor2 = ফ্ৰান্সিস্ক' চাৰ্দিনহা | successor2 = প্ৰতাপসিং ৰাণে | office3 = প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী | primeminister3 = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | term_start3 = ৯ নৱেম্বৰ, ২০১৪ | term_end3 = ১৩ মাৰ্চ, ২০১৭ | predecessor3 = [[অৰুণ জেটলী]] | successor3 = [[অৰুণ জেটলী]] | office4 = গোৱা বিধানসভাৰ সদস্য | constituency4 = পানাজি | term_start4 = ২৮ আগষ্ট, ২০১৭ | term_end4 = | predecessor4 = সিদ্ধাৰ্থ কান্‌চেলিঙ্কাৰ | term_start5 = ১৯৯৪ | term_end5 = ২৫ নৱেম্বৰ ২০১৪ | predecessor5 = ক'ৱান বাপ্‌টিষ্টা ফ্ল'ৰিন' গঞ্জালৱেচ | successor5 = সিদ্ধাৰ্থ কান্‌চেলিঙ্কাৰ | office6 = ৰাজ্যসভাৰ সদস্য | constituency6 = [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] | term_start6 = ২৬ নৱেম্বৰ ২০১৪ | term_end6 = ২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৭ | predecessor6 = কুসুম ৰাই | successor6 = হৰদীপ সিং পুৰী | birth_name = | birth_date = {{birth date|1955|12|13|df=y}} | birth_place = মনপুচা, [[গোৱা]], [[পৰ্তুগীজ শাসিত ভাৰত]] <br/>{{small|(এতিয়াৰ [[গোৱা]], [[ভাৰত]])}} | death_date = {{death date and age|df=y|2019|3|17|1955|12|13}} | death_place = [[গোৱা]], [[ভাৰত]] | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] | spouse = মেধা অপৰিকৰ {{small|(১৯৮১-২০০১)(তেখেতৰ মৃত্যু) }} | children = উৎপল পাৰিকৰ<br>অভিজিত পাৰিকৰ | residence = [[পানাজি]], [[গোৱা]], [[ভাৰত]] | alma_mater = ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, মুম্বাই }} '''মনোহৰ পাৰিকৰ''' (১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৫৫ - ১৭ মাৰ্চ ২০১৯) এজন ৰাজনীতিবিদ আৰু [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]ৰ নেতা আছিল। ২০১৭ চনৰ ১৭ মাৰ্চৰ পৰা মৃত্যু পৰ্যন্ত তেখেত [[গোৱা]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/manohar-parrikar-to-take-oath-as-goa-cm-tomorrow/article17455622.ece?homepage=true|title=Manohar Parrikar to take oath as Goa CM tomorrow|last=Desk|first=Internet|work=The Hindu|access-date=2017-03-13|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170313223646/http://www.thehindu.com/news/national/other-states/manohar-parrikar-to-take-oath-as-goa-cm-tomorrow/article17455622.ece?homepage=true#|archive-date=13 March 2017|dead-url=no|df=dmy-all}}</ref><ref name="Goa CM">{{cite web |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/manohar-parrikar-appointed-as-new-goa-chief-minister/articleshow/57610213.cms |title=Manohar Parrikar appointed as new Goa Chief Minister |work=The Economic Times |date=14 March 2017 |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170313132900/http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/manohar-parrikar-appointed-as-new-goa-chief-minister/articleshow/57610213.cms# |archive-date=13 March 2017 |dead-url=no |df=dmy-all }}</ref> ইয়াৰ আগতেও ২০০০ চনৰ পৰা ২০০৫ চনলৈ আৰু ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ তেখেত গোৱাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আছিল। ২০১৩ চনত গোৱাত অনুষ্ঠিত বিজেপিৰ নিৰ্বাচনী সভাত পাৰিকৰে [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]ৰ নাম প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰাৰ্থীৰূপে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। পাছলৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ মন্ত্ৰীসভাতে পাৰিকৰে ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৭ চনলৈ ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ পৰা তেখেত [[ৰাজ্যসভা]]ৰ সাংসদ ৰূপে নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/thank-you-for-goa-digvijaya-singh-says-manohar-parrikar-in-rajya-sabha-1675731|title=Thank You For Goa, Digvijaya Singh, Says Manohar Parrikar In Rajya Sabha|publisher=|access-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331114348/http://www.ndtv.com/india-news/thank-you-for-goa-digvijaya-singh-says-manohar-parrikar-in-rajya-sabha-1675731#|archive-date=31 March 2017|dead-url=no|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://164.100.47.5/Newmembers/memberlist.aspx|title=Alphabetical List of Sitting Members of Rajya Sabha|website=164.100.47.5|access-date=24 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20130812044225/http://164.100.47.5/Newmembers/memberlist.aspx#|archive-date=12 August 2013|dead-url=no|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.tribuneindia.com/news/nation/parrikar-makes-appearance-in-rajya-sabha-cong-protests/385083.html |title=Parrikar makes appearance in Rajya Sabha; Cong protests |publisher=Tribuneindia.com |date=2017-03-31 |accessdate=2018-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331110318/http://www.tribuneindia.com/news/nation/parrikar-makes-appearance-in-rajya-sabha-cong-protests/385083.html# |archive-date=31 March 2017 |dead-url=no |df=dmy-all |archivedate=2018-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226074244/https://www.tribuneindia.com/news/nation/parrikar-makes-appearance-in-rajya-sabha-cong-protests/385083.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১৮ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত গোৱা চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে মুখ্যমন্ত্ৰী মনোহৰ পাৰিকৰ [[অগ্ন্যাশয়]]ৰ [[কৰ্কট ৰোগ]]ত ভুগি আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/manohar-parrikar-has-pancreatic-cancer-reveals-goa-health-minister/article25347338.ece|title=Manohar Parrikar has pancreatic cancer, reveals Goa Health Minister|first=Prakash|last=Kamat|date=27 October 2018|publisher=|via=www.thehindu.com}}</ref> ২০১৯ চনৰ ১৭ মাৰ্চত অগ্ন্যাশয় আৰু যকৃতৰ কৰ্কট ৰোগৰ ফলত তেখেতে মৃত্যুবৰণ কৰে। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[ৰাম নাথ কোৱিন্দ|ৰাম নাথ কোৱিন্দে]] তেখেতৰ মৃত্যুৰ বাতৰি ঘোষণা কৰে।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/the-man-who-changed-goan-politics/articleshow/68453523.cms</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{commonscat-inline|Manohar Parrikar|মনোহৰ পাৰিকৰ}} * [http://164.100.47.5/newmembers/Website/Main.aspx Detailed Profile: Shri Manohar Parrikar] * [https://www.nationsroot.com/state/goa/analytics Social Media Analytics of Goa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612141115/https://www.nationsroot.com/state/goa/analytics |date=2018-06-12 }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজ্যসমূহৰ মুখ্যমন্ত্ৰী]] aczkm3jq2rckvc2zxv4cqahojedn7sr 0 52423 614644 370012 2026-06-27T02:48:15Z দিব্য দত্ত 9244 /* জন্ম */ 614644 wikitext text/x-wiki {{আজিৰ দিনটো|27|06|178}} ==ঘটনাৱলী== * ১৯৬৭ - পৃথিৱীৰ প্ৰথম এটিএম (অটোমেটেড টেলাৰ মেচিন) স্থাপন কৰা হয় ইংলেণ্ডৰ এনফিল্ড চহৰত। ==জন্ম== * ১৮৩৮ - [[বঙ্কিমচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]], উনিশ শতিকাৰ বাঙালী সাহিত্যিক আৰু সাংবাদিক। (অথবা [[২৬ জুন]]ত জন্ম, মৃত্যু: [[৮ এপ্ৰিল]], ১৮৯৪) * ১৮৮০ - [[হেলেন কেলাৰ]] এগৰাকী আমেৰিকান লিখক, ৰাজনৈতিক কৰ্মী তথা উদ্যমী বক্তা হিচাপে বিশ্ববিখ্যাত বিশেষভাৱে সক্ষম নাৰী। * ১৯১৫ - [[আইদেউ সন্দিকৈ]], অসমীয়া অভিনেত্ৰী। (মৃত্যু: ২০০২) * ১৯১৯ - অমলা শংকৰ, ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী। * ১৯৩৯ - [[ৰাহুলদেৱ বৰ্মন]], ভাৰতীয় সুৰকাৰ, সঙ্গীতশিল্পী। (মৃত্যু: [[৪ জানুৱাৰী]], ১৯৯৪) * ১৯৬৪ - [[পি. টি. উষা]], ভাৰতৰ এথলেটিক, দৌৰ ৰাণী। * ১৯৮০ - কেভিন পিটাৰচন, দক্ষিণ আফ্ৰিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা ইংলেণ্ডৰ আন্তৰ্জাতিক ক্ৰিকেটাৰ। * ১৯৮৩ - ডেল ষ্টেইন, দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ আন্তৰ্জাতিক ক্ৰিকেটাৰ। == মৃত্যু == * ১৮২৯ - জেমচ্ স্মিথছন, ইংৰাজ বিজ্ঞানী আৰু দাৰ্শনিক। * ১৮৩৯ - ৰণজিত সিং, শিখ ৰজা। * ১৯৯৮ - [[সুমতী মোৰাৰজী]], ভাৰতীয় ব্যৱসায়ী। == ছুটি আৰু অন্যান্য == * হেলেন কেলাৰ দিৱস (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ) * স্বাধীনতা দিৱস (জিবুতি) ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commons|Category:27 June|২৭ জুন}} * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/27 বিবিচি: এই দিনত] ---- {{Months}} jxy0q3u2n5n8d4en4co11ibicj2s3ok 0 56184 614596 212249 2026-06-26T14:02:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি]] using [[WP:HC|HotCat]] 614596 wikitext text/x-wiki {{confuse|ৰাষ্ট্ৰসংঘ{{!}}ৰাষ্ট্ৰসংঘ (United Nations)}} {{Infobox geopolitical organization |name = জাতিসংঘ |image_flag = Flag of the League of Nations (1939).svg{{!}}border |flag_type = Semi-official flag (1939) |image_map = League of Nations Anachronous Map.PNG |map_caption = জাতিসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ |map_width = 250px |status = [[Intergovernmental organization|Intergovernmental organisation]]<!-- "organisation" is correct in British English --> |established = যুদ্ধকালীন সময় |established_event1 = ভাৰ্চাই সন্ধি |established_date1 = ১০ জানুৱাৰী ১৯২০ |established_event2 = প্ৰথম সভা |established_date2 = ১৬ জানুৱাৰী ১৯২০ |established_event3 = ভংগ |established_date3 = ২০ এপ্ৰিল ১৯৪৬ |admin_center_type = সচিবালয় |admin_center = [[জেনেভা]]<!-- {{ref label|a|a}} --> |languages_type = ভাষা |languages = {{hlist|[[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]|[[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]]}} |org_type = আন্তঃচৰকাৰী সংস্থা |s1 = United Nations |flag_s1 = Flag of the United Nations.svg |footnote_a = {{note|a}} The headquarters were based from 1 November 1920 in the [[Palais Wilson]] in [[Geneva]], Switzerland, and from 17 February 1936 in the purpose built [[Palace of Nations]] also in Geneva. }} '''জাতিসংঘ''' ({{Lang-en|League of Nations}}; লিগ অফ নেশ্বনছ) আছিল বিশ্বৰ প্ৰথম আন্তঃচৰকাৰী সংস্থা, যাৰ মূল লক্ষ্য আছিল [[বিশ্ব শান্তি]] বজায় ৰখা।<ref>{{cite book |last=Christian |first=Tomuschat |title=The United Nations at Age Fifty: A Legal Perspective |year=1995 |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |isbn=9789041101457 |page=77 |url=https://books.google.com/books?id=iz55RRayP34C&pg=PA77}}</ref> [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ অৱসানৰ পাছত ১৯১৯ চনৰ আৰম্ভণিতে বহা '[[পেৰিচ]] শান্তি সম্মিলন'-ত এই সংস্থাৰ গঠনৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰা হয়। পাছত ১৯২০ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত জাতিসংঘ প্ৰতিষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ তিনিটা প্ৰধান অংগ আছিল: সভা ({{Lang|en|the Assembly}}), পৰিষদ ({{Lang|en|the Council}}), আৰু সচিবালয় ({{Lang|en|the Permanent Secretariat}})। ইয়াৰ লগতে আন দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিভাগ আছিল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ৰ স্থায়ী ন্যায়ালয় ({{Lang|en|Permanent Court of International Justice}}) আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰমিক সংস্থা ({{Lang|en|International Labour Organization}})। জাতিসংঘৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল: (১) বিধি আৰু ন্যায়ৰ মাজেদি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা কৰা, (২) যুদ্ধৰ অৱসান ঘটাৱাৰ বাবে প্ৰচেষ্টা চলোৱা আৰু আলাপ-আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা, (৩) ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত ন্যায়সংগত সম্পৰ্ক ৰক্ষা কৰা, আদি। জাতিসংঘই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি-সম্প্ৰীতিৰ বাবে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু জাতিসংঘৰ চুক্তিপত্ৰত ভালেমান আঁসোৱাহ থকাৰ বাবে বিশেষ ফলৱতী নহ'ল। ১৯৩৯ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ|দ্বিতীয়খন বিশ্বযুদ্ধ]] আৰম্ভ হয় আৰু লগে লগে জাতিসংঘৰ পতন হয়। ১৯৪৫ চনত ইয়াৰ উত্তৰসূৰী ৰূপে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]] ({{Lang|en|United Nations}})-ৰ স্থাপন হয়। == ইতিহাস == কুৰি শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ১৯১৮ চনৰ পৰা ১৯১৮ চন পৰ্যন্ত [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]] সংঘটিত হয়। এই যুদ্ধ প্ৰলয়ংকাৰী আছিল আৰু পৃথিৱীৰ প্ৰায় সকলো উন্নত দেশেই ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল। সেইবাবে [[ফ্ৰান্স]]ৰ ৰাজধানী পেৰিচ নগৰত ১৯১৯ চনৰ আৰম্ভণিতে বহা 'পেৰিচ শান্তি সম্মিলন' ({{Lang|en|Paris Peace Conference}})-ত যােগ দিয়া বিশ্বৰ নেতৃবৰ্গই পৃথিৱীলৈ যাতে পুনৰ এনে ভয়াবহ যুদ্ধ নাহে তাৰ বাবে চিন্তা-চৰ্চা কৰি জাতিসংঘ নামৰ এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ জন্ম দিয়ে। এই শান্তি আলােচনাৰ ফলস্বৰূপে কেইবাটাও সন্ধি স্বাক্ষৰিত হয়, যাৰ ভিতৰত উল্লেখযােগ্য সন্ধি আছিল 'ভাৰ্চাই সন্ধি' ({{Lang|en|Treaty of Versailles}})। এই সন্ধিপত্ৰতেই জাতিসংঘৰ চুক্তিপত্ৰ ({{Lang|en|Covenant of the League of Nations}}) সন্ধিবিষ্ট কৰা হয়। তানুসাৰে ১৯২০ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত জাতিসংঘৰ স্থাপন কৰা হয়।<ref>{{Cite book |title=সমাজ বিজ্ঞান (দশম শ্ৰেণীৰ পাঠ্যপুথি) |date=২০১২ |pages=২৩৮-২৩৯ |publisher=অসম ৰাজ্যিক পাঠ্যপুথি প্ৰণয়ণ আৰু প্ৰকাশন নিগম লিমিটেড, গুৱাহাটী}}</ref> জাতিসংঘত উপনিৱেশসমূহত বাস কৰা জনগণৰ কোনো প্ৰতিনিধিত্ব নাছিল আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[ছ'ভিয়েট সংঘ]], [[জাপান]], [[জাৰ্মানী]]ৰ দৰে বৃহৎ শক্তিয়ে যোগদান কৰা নাছিল। ১৯৩৭ চনৰ জাপানৰ চীন আক্ৰমণ, ১৯৩৫ চনৰ ইটালীৰ ইথিওপিয়া আক্ৰমণ আৰু [[এডল্ফ হিটলাৰ|হিটলাৰৰ]] [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ আৰম্ভণি ৰোধ কৰাত জাতিসংঘ ব্যৰ্থ হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত হিৰোছিমা আৰু নাগাছাকিত পৰমাণু বোমাৰ বিভীষিকাই সকলোকে সচকিত কৰে। সেয়ে ১৯৪৫ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি-সম্প্ৰীতি আৰু সামাজিক, অৰ্থনৈতিক, মানৱাধিকাৰ আদি সমস্যা সমাধানত সহযোগিতাৰ বাবে '''[[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]'''ৰ গঠন কৰা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা]] [[শ্ৰেণী:পোখালি]] 7xijnmfwtxi1vfftjpssbepclm2tpiw 0 60198 614637 613645 2026-06-26T20:52:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614637 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল |honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|size=100%|OM|RRC|DStJg}} |image = Florence Nightingale (H Hering NPG x82368).jpg |caption = ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল, ১৮৬০ |birth_date = {{birth date|1820|5|12|df=y}} |birth_place = ফ্লোৰেন্স, গ্ৰেণ্ড ডিচ্চী অফ তুস্কেনি |death_date = {{death date and age|1910|8|13|1820|5|12|df=y}} |death_place = মেফেয়াৰ, লণ্ডন, ইংলেণ্ড, [[যুক্তৰাজ্য]] |nationality = ব্ৰিটিছ |known_for = ধাত্ৰীবিদ্যা |field = চিকিৎসালয়ৰ স্বচ্ছতা আৰু অনাময় ব্যৱস্থা, পৰিসংখ্যা বিজ্ঞান |work_institutions = চেলিমিয়ে বেৰেকছ, স্কুটাৰী<br /> কিংছ কলেজ লণ্ডন<ref>{{cite web |url=http://www.kcl.ac.uk/aboutkings/history/famouspeople/florencenightingale.aspx |title=Florence Nightingale |work=King's College London |accessdate=30 November 2015 }}</ref> |awards = ৰয়েল ৰেডক্ৰছ (১৮৮৩) <br/>লেডী অফ গ্ৰেছ অফ দা অৰ্ডাৰ অফ চেইণ্টজন (১৯০৪) <br /> অৰ্ডাৰ অফ মেৰিট (১৯০৭) |signature = Florence Nightingale Signature.svg |footnotes = {{Listen| embed=yes |filename = Florence Nightingale voice - 1576A 2nd Rendition Crop.ogg |title = ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেলৰ মাত|type = speech |description = ১৮৯০ চনৰ ৩০ জুলাই তাৰিখে বাণীবন্ধন কৰা<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/FlorenceNightingale2ndRendition1890GreetingsToTheDearOldComradesOf |title=Florence Nightingale 2nd rendition, 1890 – greetings to the dear old comrades of Balaclava |work=[[Internet Archive]] |accessdate=13 February 2014 }}</ref>}} }} '''ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল''' ({{Lang-en|Florence Nightingale}}; ১২ মে', ১৮২০ – ১৩ আগষ্ট, ১৯১০) এগৰাকী ব্ৰিটিছ সমাজ সংস্কাৰক, পৰিসংখ্যাবিদ আৰু ধাত্ৰীবিদ্যাৰ বাট-কটকীয়া। তেওঁক আধুনিক ধাত্ৰীবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে জনা যায়। ১৮৫৩ চনৰ পৰা ১৮৫৬ চনলৈ চলা ক্ৰিমিয়াৰ যুদ্ধত সৈনিক সকলক কৰা সেৱা-শুশ্ৰূষাৰ বাবে তেওঁ জগত বিখ্যাত।<ref>{{cite book |last=Strachey |first=Lytton |title=Eminent Victorians |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.225424 |publisher=Chatto and Windus |location=London |year=1918}}{{page needed|date=March 2015}}</ref> তেওঁ ধাত্ৰীবিদ্যাক এক সন্মানজনক পেচা হিচাপে দাঙি ধৰিছিল। চাকিৰ সৈতে নিশা আঘাতপ্ৰাপ্ত সৈনিক সকলৰ সেৱা কৰাৰ বাবে তেওঁক '''লেডী ৱিথ দা লেম্প''' বা 'চাকিৰ সৈতে মহিলা' বুলি বিখ্যাত।<ref>{{cite book|first=Kristine|last=Swenson|title=Medical Women and Victorian Fiction|url=https://archive.org/details/medicalwomenvict00swen_0|url-access=registration|year=2005|publisher=University of Missouri Press|isbn=978-0-8262-6431-2|page=[https://archive.org/details/medicalwomenvict00swen_0/page/15 15]}}</ref><ref name=Parragon>{{cite book|author= Aaron Ralby|title=Atlas of Military History|chapter-url= https://archive.org/details/atlasofworldmili0000ralb|chapter-url-access= registration|year=2013|publisher=Parragon|isbn=978-1-4723-0963-1|pages=[https://archive.org/details/atlasofworldmili0000ralb/page/281 281]|chapter=The Crimean War 1853–1856}}</ref> ১৮৬০ চনত লণ্ডনৰ চেইণ্ট থমাছ হস্পিটেলত তেওঁ নাৰ্ছিং স্কুল প্ৰতিষ্ঠা কৰি পেশাদাৰী ধাত্ৰীবিদ্যাৰ পাতনি মেলিছিল। ই পৃথিৱীৰ প্ৰথম নিৰপেক্ষ আধুনিক ধাত্ৰীবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু বৰ্তমান লণ্ডনৰ কিংছ কলেজৰ অন্তৰ্গত।<ref>{{cite journal |pmid=5195090 |volume=17 |issue=8 |title=The first nursing school in the world—St. Thomas Hospital School in London |year=1969 |journal=Munca Sanit |pages=449–454 |last=Petroni |first=A}}</ref> তেওঁৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ধাত্ৰীবিদ্যাৰ শিক্ষাৰ্থী সকলে নতুন নাৰ্ছ সকলে 'নাইটিংগেল শপত' গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ লগতে আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত ধাত্ৰীবিদ্যাৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান 'ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল পদক' তেওঁৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। প্ৰতি বছৰে তেওঁৰ জন্মদিন ১২ মে' তাৰিখে গোটেই বিশ্বজুৰি [[আন্তৰ্জাতিক ধাত্ৰী দিৱস]] হিচাপে পালন কৰা হয়। তেওঁ ব্ৰিটিছ সমাজৰ সকলো বৰ্গৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱাৰ প্ৰতি গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁ [[ভাৰত]]ৰ ক্ষুধাৰ্ত লোকসকলৰ বাবে সাহায্য, বেশ্যাবৃত্তিৰ অৱসান আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণৰ হকে সদায় মাত মাতিছিল। তেওঁ এগৰাকী সুলেখিকা আছিল। তেওঁৰ জীৱনকালত কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশিত হৈছে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ পৰিসাংখ্যিক বিজ্ঞানৰ লেখৰ সহায়ত দৃশ্যমান তথ্যৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ ধৰ্ম আৰু অন্যান্য বিষয়ত ৰচনা সমূহ মৃত্যুৰ পিছত প্ৰকাশিত হৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Embley Park.jpg|thumb|[[এম্বলি পাৰ্ক]] হেম্পশ্বাৰ,বৰ্তমান স্কুল,পৰিয়লৰ ঘৰ [[উইলিয়াম নাইটিংগেলৰ]]]] ১৮২০ চনৰ ১২ মে'ত ইটালীৰ টাস্কানীৰ [[ফ্ল'ৰেন্স]]ৰ ''ভিলা কলম্বিয়া''ত <ref>{{cite web |url=http://www.countryjoe.com/nightingale/house.htm |title=The true Florence: Exploring the Italian birthplace of Florence Nightingale |date=1 December 2007 |first=Joy |last=Shiller |access-date=16 March 2015 |archive-date=10 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610031533/http://www.countryjoe.com/nightingale/house.htm |url-status=live }}</ref><ref>[https://jmvh.org/article/florence-nightingale/ "Florence Nightingale"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200303135917/https://jmvh.org/article/florence-nightingale/ |date=3 March 2020 }}. JMVH.org. Retrieved 17 June 2020</ref>ফ্ল'ৰেন্স এটা ধনী আৰু প্ৰতিপত্তিশীল ব্ৰিটিছ পৰিয়ালত ফ্ল'ৰেন্স নাইটিংগেলৰ জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁৰ নাম জন্ম চহৰ খনৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল। ফ্ল’ৰেন্সৰ ডাঙৰ ভগ্নী [[ফ্ৰান্সিছ পাৰ্থেনোপ]]কো একেদৰেই তেওঁৰ জন্মস্থান পাৰ্থেন’পৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল, যিটো গ্ৰীক বসতি বৰ্তমান [[নেপলছ]] চহৰৰ অংশ। ফ্ল'ৰেন্সৰ পিতৃ উইলিয়াম এডৱাৰ্ড নাইটিংগেল, জন্ম উইলিয়াম এডৱাৰ্ড শ্ব'ৰ (১৭৯৪–১৮৭৪) আৰু মাতৃ ফ্ৰান্সিছ ("ফেনী") নাইটিংগেল (জন্ম স্মিথ; ১৭৮৮–১৮৮০)। ১৮২১ চনত পৰিয়ালটোৱে ইংলেণ্ডলৈ উভতি যায় আৰু নাইটিংগেলক [[হেম্পশ্বাৰৰ এম্বলি]] আৰু [[ডাৰ্বিশ্বাইৰৰ লিয়া হাৰ্ষ্ট]]ত থকা পৰিয়ালটোৰ ঘৰত ডাঙৰ-দীঘল হয়।<ref name="NightingaleonMysticism">{{cite book |author=Nightingale, Florence |editor=Vallee, Gerard |title=Florence Nightingale on Mysticism and Eastern Religions |chapter=Introduction, ''passim'' |series=Collected Works of Florence Nightingale |volume=4 |year=2003 |isbn=978-0-88920-413-3 |publisher=[[Wilfrid Laurier University Press]]}}</ref><ref name="NightingaleCrimeanColectedWorkds">{{cite book |author=Nightingale, Florence |editor=McDonald, Lynn |title=Florence Nightingale: The Crimean War |chapter=An introduction to volume&nbsp; 14 |series=Collected Works of Florence Nightingale |volume=14 |year=2010 |isbn=978-0-88920-469-0 |publisher=[[Wilfrid Laurier University Press]]}}</ref>ফ্লৰেন্সে তেওঁ নিজ পৰিয়ালৰ আভিজাত্য আৰু ধন-সম্পত্তিৰ বিপৰীতে দুয়োপক্ষৰ পৰা প্ৰগতিশীল উদাৰ-মানৱীয় দৃষ্টিভংগী উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰিছিল। পিতৃ উইলিয়ামে তেওঁৰ লি হাৰ্ষ্টৰ সম্পত্তি উত্তৰাধিকাৰ স্বৰূপে লাভ কৰি নাইটিংগেল উপাধি আৰু কোট-অৱ-আৰ্মছ গ্ৰহণ কৰিছিল। ফ্লৰেঞ্চৰ মাতৃ ফেনীৰ পিতা আছিল প্ৰসিদ্ধ [[দাসপ্ৰথা উচ্ছেদকাৰী]] আৰু [[ইউনিটেৰিয়ান ধৰ্মীয় বিশ্বাসী উইলিয়াম স্মিথ]]।<ref>{{cite web |url=http://www.rotherhamweb.co.uk/genealogy/shore.htm |title=Pedigree of Shore of Sheffield, Meersbrook, Norton and Tapton |publisher=Rotherham Web |access-date=17 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202758/http://www.rotherhamweb.co.uk/genealogy/shore.htm |archive-date=29 October 2013 |url-status=dead |archivedate=29 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029202758/http://www.rotherhamweb.co.uk/genealogy/shore.htm |deadurl=yes }}</ref> নাইটিংগেলৰ পিতাই তেওঁক শিক্ষিত কৰিছিল।<ref name="NightingaleCrimeanColectedWorkds"/> বিবিচিৰ এখন তথ্যচিত্ৰত প্ৰকাশ পোৱা মতে "ফ্ল'ৰেন্স আৰু তেওঁৰ ডাঙৰ ভগ্নী পাৰ্থেন'পে তেওঁলোকৰ পিতৃৰ পৰা পোৱা নাৰী শিক্ষাৰ উন্নত ধাৰণাসমূহৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত হৈছিল। তেওঁলোকে ইতিহাস, গণিত, ইটালীয়, ধ্ৰুপদী সাহিত্য, আৰু দৰ্শন আদি অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু সৰুৰে পৰা দুয়োগৰাকী ছোৱালীয়ে তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণৰ এক অসাধাৰণ ক্ষমতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও এই শিক্ষাই ফ্লৰেঞ্চক এটা সংগঠিত চিন্তাধাৰা আৰু পৰিশীলিত দক্ষতাৰ বিকাশ ঘটাবলৈ সক্ষম কৰিছিল, আৰু পিছলৈ তেওঁক চিকিৎসাশাস্ত্ৰ আৰু জনস্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত ঐতিহাসিক সাফল্যৰ পথ দেখুৱাইছিল।" <ref name="BBC 2017"/> ১৮৩৮ চনত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো ইউৰোপ ভ্ৰমণলৈ যাওঁতে ফ্ল'ৰেন্সে ইংলণ্ডত জন্মগ্ৰহণ কৰা পেৰিছৰ পৰিচাৰিকা [[মেৰী ক্লাৰ্ক]]ক লগ পায় আৰু দুয়োৰে মাজত বন্ধুত্ব গঢ়ি উঠে। ফ্ল'ৰেন্সৰ মতে "ক্লাৰ্কি" এগৰাকী অতি স্বাধীনচিতীয়া,মাৰ্জিত আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক পৰিচাৰিকা আছিল যিয়ে নিজৰ চেহেৰাৰ প্ৰতি কোনো গুৰুত্ব নিদি, অতিথিসকলৰ সেৱাত ব্ৰতী আছিল আৰু কেতিয়াও কাকো বিৰক্ত নকৰিছিল। তেওঁ উচ্চবিত্ত ব্ৰিটিছ মহিলাসকলক গুৰুত্ব দিয়াতো অপ্ৰয়োজনীয় বুলি গণ্য কৰিছিল। ক্লাৰ্কে সাধাৰণতে মহিলা সংগ প্ৰত্যাখ্যান কৰি পুৰুষ বুদ্ধিজীৱীৰ লগত সময় কটায়ছিল। ক্লাৰ্কে অৱশ্যে নাইটিংগেলৰ পৰিয়াল আৰু বিশেষকৈ ফ্ল’ৰেন্সৰ ক্ষেত্ৰত ব্যতিক্ৰম আছিল। ২৭ বছৰৰ বয়সৰ ব্যৱধান থকাৰ পিছতো ক্লাৰ্ক আৰু ফ্ল’ৰেন্সে ৪০ বছৰ ধৰি ঘনিষ্ঠ বন্ধু হৈ আছিল। ক্লাৰ্কৰ মতে নাৰী পুৰুষ সমানে সমানে আগবাঢ়ি যাব লাগে, যিটো ধাৰণা ফ্ল'ৰেন্সে নিজৰ মাকৰ পৰাও শিকিব পৰা নাছিল।<ref name=cromwell>{{cite book |last1=Cromwell |first1=Judith Lissauer |title=Florence Nightingale, feminist |year=2013 |publisher=McFarland et Company |location=Jefferson, NC [u.a.] |isbn=978-0-7864-7092-1 |page=[https://archive.org/details/florencenighting0000crom/page/28 28] |url=https://archive.org/details/florencenighting0000crom/page/28 }}</ref> ফ্ল’ৰেন্স নাইটিংগেল, ক্লাৰ্কৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। ১৮৩৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত নাইটিংগেলে এম্বলি পাৰ্কত থকাৰ সময়ত ঈশ্বৰৰ পৰা তেওঁলৈ কেইবাটাও বাৰ্ত্তা অহা বুলি অনুভৱ কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁৰ জীৱনটো মানৱ সেৱাত উৎসৰ্গা কৰাৰ প্ৰবল ইচ্ছাই উদ্ধুদ্ধ কৰিছিল। নাইটিংগেলৰ এই ইচ্ছাক পৰিয়ালে তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। পৰিয়ালৰ বিৰোধিতাক সন্মান জনাই তেওঁ যৌৱন অৱস্থাত নাৰ্ছ হিচাপে কাম কৰাৰ পৰা বিৰত থাকি, মাত্ৰ ১৮৪৪ চনত এই ক্ষেত্ৰখনত প্ৰৱেশ কৰাৰ সিদ্ধান্তৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। মাক আৰু ভনীয়েকৰ খং আৰু দুখৰ মাজতো তেওঁ নিজক মৰ্যাদাপূৰ্ণ এগৰাকী মহিলাই আশা কৰাৰ দৰে পত্নী আৰু মাতৃ হোৱাৰ ভূমিকাক নাকচ কৰিছিল। পৰিয়ালৰ বিৰোধিতা আৰু ধনী ইংৰাজ যুৱতীসকলৰ বাবে নিষিদ্ধ সামাজিক সংহিতাৰ সন্মুখীন হৈও নাইটিংগেলে নাৰ্চিং কলা আৰু বিজ্ঞানৰ বিষয়ে নিজকে শিক্ষিত কৰিবলৈ কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰিছিল।<ref name="Small's bio">{{cite book |last1=Small |first1=Hugh |title=Florence Nightingale and Her Real Legacy |year=2017 |publisher=Robinson |location=London |pages=1–19}}</ref> যুৱতী হিচাপে নাইটিংগেল আকৰ্ষণীয়, চিকুন আৰু ৰূপৱতী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। তেওঁ আচৰণত চিধা আছিল যদিও অতি মনোমোহা আৰু উজ্জ্বল হাঁহিৰ অধিকাৰিণী বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁৰ প্ৰেমিক ৰাজনীতিবিদ আৰু কবি ৰিচাৰ্ড মংকটন মিলনেছৰ লগত ন বছৰীয়া প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল যদিও বিবাহ নাকচ কৰিছিল, বিশ্বাস কৰিছিল যে বিবাহে তেওঁৰ নাৰ্চিংৰ আহ্বান অনুসৰণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিব।<ref name="Small's bio"/> ১৮৪৭ চনত ৰোমত তেওঁ চিডনী হাৰ্বাৰ্ট নামৰ আন এজন ৰাজনীতিবিদক লগ পায়, যিজন ক্ৰিমিয়া যুদ্ধৰ সচিবও আছিল। তেওঁৰ লগত নাইটিংগেলৰ আজীৱন ঘনিষ্ঠ বন্ধুত্ব আছিল (১৮৪৫–১৮৪৬) আৰু তেওঁ ক্ৰিমিয়াত নাইটিংগেলৰ ৰুগীসেৱা কামৰ সুবিধা প্ৰদান কৰাত সহায়ক হৈছিল। নাইটিংগেল চিডনী হাৰ্বাৰ্টৰ সমগ্ৰ ৰাজনৈতিক জীৱনত মূল উপদেষ্টা হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ বহু পিছত শিক্ষাবিদ বেঞ্জামিন জ'ৱেটৰ সৈতেও নাইটিংগেলৰ শক্তিশালী সম্পৰ্ক আছিল, যিয়ে হয়তো তেওঁক বিয়া কৰাব বিচাৰিছিল।<ref>Bostridge, Mark (2008). Florence Nightingale. pg. 8. London</ref> নাইটিংগেলে গ্ৰীচ আৰু ইজিপ্তলৈকেও যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছিল। গ্ৰীচৰ এথেন্সত থকাৰ সময়ত নাইটিংগেলে শিশুৰ দল এটাই অত্যাচাৰ কৰি থকা অৱস্থাৰ পৰা এটা [[ফেঁচাৰ পোৱালি]] উদ্ধাৰ কৰিছিল আৰু তাৰ নাম ৰাখিছিল এথেনা। তেওঁ সেই পোহনীয়া জীৱ টোক প্ৰায়ে পকেটত লৈ ফুৰিছিল, (নাইটিংগেলে ক্ৰিমিয়ালৈ যোৱাৰ কিছু সময়ৰ আগলৈকে)।<ref>{{cite web |title=Life and death of Florence Nightingale's beloved pet |url=https://www.trin.cam.ac.uk/news/nightingales-owl-in-the-wren/ |website=Trinity College, Cambridge |date=28 December 2016 |access-date=3 October 2019 |archive-date=22 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522092829/https://www.trin.cam.ac.uk/news/nightingales-owl-in-the-wren/ |url-status=live |archivedate=22 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200522092829/https://www.trin.cam.ac.uk/news/nightingales-owl-in-the-wren/ |deadurl=yes }}</ref> লোখিকা হিচাপে ফ্লৰেন্সৰ মিছৰ সম্পৰ্কীয় লিখনিসমূহ হ'ল তেওঁৰ জ্ঞান, সাহিত্যিক দক্ষতা আৰু জীৱন দৰ্শনৰ প্ৰমাণ। ১৮৫০ চনৰ জানুৱাৰীত নীল নদত অভিযান কৰি আবু চিম্বেল পৰ্যন্ত যাত্ৰা কৰোঁতে, তেওঁ [[আবু চিম্বেল মন্দিৰসমূহৰ]] বিষয়ে লিখিছিল।<ref name="Chaney39-74">{{cite book |first=Edward |last=Chaney |chapter=Egypt in England and America: The Cultural Memorials of Religion, Royalty and Revolution |title=Sites of Exchange European Crossroads and Faultlines |editor1=Ascari, M. |editor2=Corrado, A. |publisher=Rodopi |location=Amsterdam and New York |year=2006 |pages=39–74}}</ref> থীবছত, তেওঁ লিখিছিল যে তেওঁক "ঈশ্বৰে মাতিছিল", আৰু নিজৰ দিনলিপিত লিখিছিল "প্ৰভাততে ঈশ্বৰে মোক মাতিছিল আৰু সুধিছিল, মই তেওঁৰ বাবে কেৱল তেওঁৰ উদ্দেশ্যেৰ কোনো প্ৰতিদান নিবিচৰাকৈ ভাল কাম কৰিব পাৰিম নেকি।" <ref name="Chaney39-74" /> ১৮৫০ চনৰ পিছৰ সময় চোৱাত, তেওঁ জাৰ্মানীৰ কিছুমান ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান পৰিদৰ্শন কৰিছিল তাত তেওঁ কিছুমান ধৰ্মীয় গোটে ৰোগী আৰু দুৰ্বলসকলৰ বাবে অহৰহ কাম কৰা দেখিছিল। তেওঁ এই অভিজ্ঞতাক নিজৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ টানৰূপে বিবেচনা কৰিছিল আৰু "দ্য ইনষ্টিটিউশ্যন অৱ কাইছাৰসভাৰ্থ অন দ্য ৰাইন, ফ’ৰ দ্য প্ৰেক্টিকেল ট্ৰেইনিং অৱ ডীকনেছেছ" শীৰ্ষক এখন গ্ৰন্থ লিখি উলিয়াইছিল। তেওঁ এই প্ৰতিষ্ঠানত চাৰিমাহীয়া চিকিৎসাশিক্ষাও লাভ কৰিছিল, যি তেওঁৰ পাছৰ চিকিৎসাসেৱাৰ আধাৰৰূপে কাম কৰিছিল। ১৮৫৩ চনৰ ২২ আগষ্টত নাইটিংগেলে লণ্ডনৰ আপাৰ হাৰ্লি ষ্ট্ৰীটৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ দ্য কেয়াৰ অৱ ছিক জেণ্টলউমেনত অধীক্ষকৰ পদ গ্ৰহণ কৰে আৰু ১৮৫৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকে এই পদত অধিষ্ঠিত হয়। <ref name=hsguide>{{cite web |url=http://www.harleystreetguide.co.uk/about/history/ |title=History of Harley Street |website=Harley Street Guide |access-date=9 November 2009 |archive-date=7 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107032005/http://www.harleystreetguide.co.uk/about/history/ |url-status=live |archivedate=7 November 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107032005/http://www.harleystreetguide.co.uk/about/history/ |deadurl=yes }} (commercial website)</ref>তেওঁৰ দেউতাকে তেওঁক বাৰ্ষিক ৫০০ পাউণ্ড আয় (বৰ্তমানৰ হিচাপত প্ৰায় ৪০,০০০ পাউণ্ড/৬৫,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ) দিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ আৰামত জীয়াই থাকিব পাৰিছিল আৰু কেৰিয়াৰ গঢ়িব পাৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Shining a light on 'The Lady with the Lamp' |url=https://magazine.unison.org.uk/2020/04/01/shining-a-light-on-the-lady-with-the-lamp/ |access-date=17 June 2020 |magazine=Unison magazine |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617092544/https://magazine.unison.org.uk/2020/04/01/shining-a-light-on-the-lady-with-the-lamp/ |url-status=live |archivedate=17 June 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200617092544/https://magazine.unison.org.uk/2020/04/01/shining-a-light-on-the-lady-with-the-lamp/ |deadurl=yes }}</ref> ==ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধ== ফ্ল’ৰেন্স নাইটিংগেলৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য অৱদান আছিল ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ সময়ত। এই যুদ্ধই তেওঁক বিখ্যাত কৰি তোলাৰ প্ৰধান কাৰণ আছিল ব্ৰিটেইনত থকা সামৰিক চিকিৎসালয়সমূহৰ ভয়ংকৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে অহা প্ৰতিবেদন সমূহ। এই চিকিৎসালয় সমূহ এছিয়াটিক পাৰ্শ্বৰ ব’ছফ’ৰাছ উপকূলত, কনষ্টাণ্টিন'পলৰ (আজিৰ ইষ্টানবুলৰ) বিপৰীত পাৰৰ স্কুটাৰী (আজিৰ উস্কুদাৰ) ত অৱস্থিত আছিল। ব্ৰিটেইন আৰু ফ্ৰান্স অট’মান সাম্ৰাজ্যৰ পক্ষে ৰাছিয়াৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ১৮৫৪ চনৰ ২১ অক্টোবৰত, ফ্লৰেঞ্চ নাইটিংগেল আৰু ৩৮ গৰাকী মহিলা স্বেচ্ছাসেৱী চিকিৎসকৰ দল, যাৰ ভিতৰত মুখ্য নাৰ্ছ [[ইলাইজা ৰবাৰ্টছ]] আৰু তেওঁৰ পেহী মাই স্মিথো আছিল,<ref>{{cite journal | last1 = Gill | first1 = Christopher J. | title =Nightingale in Scutari: Her Legacy Reexamined | journal =Clinical Infectious Diseases | volume =40 | issue =12 | pages =1799–1805 | date=June 2005 | doi =10.1086/430380| pmid = 15909269 | last2 = Gill | first2 = Gillian C. | issn = 1058-4838 | doi-access =free }}</ref> লগতে হেনৰি এডৱাৰ্ড মেনিঙৰ উদ্যোগত সংগঠিত ১৫ গৰাকী কেথলিক ধৰ্মযাজিকা,<ref>{{cite book |author=Mary Jo Weaver |title=New Catholic Women: a Contemporary Challenge to Traditional Religious Authority |location=San Francisco |publisher=Harper and Row |year=1985 |page=31}} citing {{cite book |first=Olga|last=Hartley |title=Women and the Catholic Church |location=London |publisher=Buns, Oates & Washbourne |year=1935 |pages=222–223}}</ref> [[অটোমান সাম্ৰাজ্য]]লৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। এই অভিযানৰ অনুমোদন দিছিল [[চিডনি হাৰ্বাৰ্টে]]। যাত্ৰাৰ মাজতে, পেৰিছত নাইটিংগেলক তেওঁৰ বন্ধু মেৰী ক্লাৰ্কে সহায় কৰিছিল।<ref>Patrick Waddington (January 2007) [first published 2004]. [http://www.oxforddnb.com/view/article/18880 "Mohl, Mary Elizabeth (1793–1883)"]. ''Oxford Dictionary of National Biography'' (online ed.). Oxford University Press. Accessed 7 February 2015.</ref> স্বেচ্ছাসেৱী চিকিৎসকৰ দলটো মূল ব্ৰিটিছ শিবিৰৰ পৰা প্ৰায় ২৯৫ [[নটিকেল]] মাইল (৫৪৬ কিমি; ৩৩৯ মাইল) দূৰত, ক্ৰিমিয়াৰ বালাক্লাভাত,[[ ব্লেক সাগৰ]]ৰ পাৰতে চিকিৎসা সেৱা আগবঢ়াইছিল। নাইটিংগেল ১৮৫৪ চনৰ নৱেম্বৰৰ আৰম্ভণিত স্কুটাৰীৰ [[চেলিমিয়ে বেৰেকত]] উপস্থিত হয়। তাত উপস্থিত হৈ তেওঁৰ দলটোৱে দেখাপাইছিল যে আহত সেনাসকলক অত্যধিক পৰিশ্ৰান্ত চিকিৎসা কৰ্মী বোৰে নিম্নমানৰ সেৱা প্ৰদান কৰিছে, আৰু বিষয়াসকলৰ উদাসীনতাই পৰিস্থিতি অধিক কঠিন কৰি তুলিছে। পৰ্য্যাপ্ত ঔষধৰ অভাৱ, স্বাস্থ‍্য-সুৰক্ষাৰ প্ৰতি উপেক্ষা কৰা হৈছে, যাৰ ফলত ব্যাপকভাৱে সংক্ৰমণ হোৱাতো সাধাৰণ ঘটনাত পৰিণত হৈছে, ইয়াৰে কিছুমান সংক্ৰমণ অতি মাৰাত্মক। ৰোগীসকলৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সঁজুলিও উপলব্ধ নাছিল। নাইটিংগেলে এই অসুবিধাসমূহৰ তাৎক্ষণিক সমাধানাৰ্থে চৰকাৰৰ হস্তক্ষেপ বিচাৰি [[দ্য টাইমছ]]ৰ জৰিয়তে আবেদন জনাইছিল। তাৰ পিছত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ইছাম্বাৰ্ড কিংডম ব্ৰুনেলক নিযুক্তি দিয়ে, যিয়ে ইংলেণ্ডত গৈ দাৰ্দানেলচলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পৰা এখন প্ৰিফেব্ৰিকেটেড চিকিৎসালয়ৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ৰেংকিঅই চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ কৰা হয়,। সেইখন নিৰ্মাণকৃত নাগৰিক চিকিৎসালয় আছিল। এই চিকিৎসালয়টো এডমণ্ড আলেক্সেণ্ডাৰ পাৰ্কেছৰ পৰিচালনাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত মৃত্যুৰ হাৰ স্কুটাৰীৰ তুলনাত এক দশমাংশতকৈও কমলৈ নামিল।<ref>[http://www.nationalarchives.gov.uk/battles/crimea/popup/medical.htm "Report on Medical Care"]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202150422/http://www.nationalarchives.gov.uk/battles/crimea/popup/medical.htm |date=2 February 2012 }}. United Kingdom: The National Archives (WO 33/1 ff.119, 124, 146–7). 23 February 1855.</ref> ষ্টিফেন পেজেটে ডিকচনেৰী অৱ নেচনেল বায়'গ্ৰাফীত দৃঢ়তাৰে কৈছিল যে নাইটিংগেলে নিজেই পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ উন্নতি সাধন কৰাৰ উপৰিও চেনিটেৰী কমিছনক আহ্বান জনাই মৃত্যুৰ হাৰ ৪২%ৰ পৰা ২%লৈ হ্ৰাস কৰে।<ref>{{cite DNB12 |wstitle= Nightingale, Florence |volume=3}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, নাইটিংগেলে তেওঁ কাম কৰা চিকিৎসালয়খনত হাত ধোৱাৰ কাম কাৰ্যকৰী আৰু নিয়মীয়া কৰিছিল।<ref>{{cite web |title = History |date=19 March 2015 |publisher=The Global Handwashing Partnership |url = http://globalhandwashing.org/about-handwashing/history-of-handwashing/ |access-date = 18 April 2015 |archive-date = 18 April 2015 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150418020430/http://globalhandwashing.org/about-handwashing/history-of-handwashing/ |url-status = live }}</ref> স্কুটাৰীত প্ৰথম শীতকালত ৪০৭৭জন সৈনিকৰ মৃত্যু হয়। যুদ্ধৰ আঘাঁততকৈ দহগুণ বেছি সৈনিকৰ মৃত্যু হৈছিল টাইফাছ, টাইফয়েড, কলেৰা, ডিচেণ্ট্ৰি আদি ৰোগত। অতিমাত্ৰা ৰোগীৰ ভিৰ, নলা-নৰ্দমাৰ ত্ৰুটি আৰু বায়ু চলাচলৰ অভাৱৰ বাবে নাইটিংগেল অহাৰ প্ৰায় ছমাহৰ পিছত ১৮৫৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে চেনিটেৰী কমিছন স্কুটাৰীলৈ পঠিয়াবলগীয়া হৈছিল। আয়োগে নলাবোৰ ফ্লাছ কৰি পেলায় আৰু বায়ু চলাচলৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিলে।<ref>{{cite book |title=Florence Nightingale: Measuring Hospital Care Outcomes |year=1999 |isbn=978-0-86688-559-1 |author=Nightingale, Florence |publisher=Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations }}</ref> মৃত্যুৰ হাৰ তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছিল যদিও মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰাৰ বাবে নাইটিংগেলে কেতিয়াও কৃতিত্ব দাবী কৰা নাছিল।<ref name=Constable1998>{{cite book |url=http://www.florence-nightingale-avenging-angel.co.uk/?p=861 |title=Florence Nightingale, Avenging Angel |first=Hugh |last=Small |publisher=Constable |year=1998 |page=861 |access-date=18 August 2014 |archive-date=27 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027112458/http://www.florence-nightingale-avenging-angel.co.uk/?p=861 |url-status=live }}</ref><ref name="Florence Nightingale to Her Nurses (1914)">{{cite book |title=Florence Nightingale to Her Nurses: A Selection From Miss Nightingale's Addresses to Probationers and Nurses of the Nightingale School at St&nbsp; Thomas's Hospital |last=Nightingale |first=Florence |place=London |publisher=Macmillan |year=1914}}</ref> ১৮৫৫ চনৰ মে' মাহত নাইটিংগেলৰ জটিল ৰোগৰ বাবে হেড নাৰ্ছ এলিজা ৰবাৰ্টছে নাৰ্চিং সেৱা আগবঢ়ইছিল।<ref>McDonald, Lynn, ed. ''Florence Nightingale: The Crimean War in Collected Works''. vol. xiv, 2010, pp. 65, 384 & 1038</ref> নাইটিংগেলে তেতিয়াও বিশ্বাস কৰিছিল যে মৃত্যুৰ হাৰ দুৰ্বল পুষ্টি, যোগানৰ অভাৱ, দূষিত বায়ু আৰু সৈন্যবিলাকৰ অতিৰিক্ত কামৰ হেঁচাৰ বাবেই হৈছে। ব্ৰিটেইনলৈ উভতি আহি ৰয়েল কমিছন অন দ্য হেল্থ অৱ দ্য আৰ্মীৰ আগত প্ৰমাণ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ পিছত তেওঁৰ দৃঢ়বিশ্বাস হ’ল যে চিকিৎসালয়খনৰ বেছিভাগ সৈনিকৰ মৃত্যু হৈছে দুৰ্বল জীৱন-যাপনৰ বাবেই। এই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ পিছৰ কেৰিয়াৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল যেতিয়া তেওঁ অনাময় ব্যৱস্থাৰ প্ৰয়েজনীয়তা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি উপস্থাপন কৰিছিল। ফলস্বৰূপে তেওঁ সেনাবাহিনীৰ চিকিৎসালয়ত মৃত্যু হোৱা লোকৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰিছিল আৰু চিকিৎসালয়ৰ অনাময় ব্যৱস্থা লগতে শ্ৰমিক সকলৰ ঘৰতো অনাময় ব্যৱস্থাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ প্ৰতি মনোযোগ দিছিল (চাওক পৰিসংখ্যা আৰু অনাময় সংস্কাৰ)।<ref name="Small 2017">{{cite book |last1=Small |first1=Hugh |title=Florence Nightingale and Her Real Legacy |year=2017 |publisher=Robinson |location=London |pages=171–179}}</ref> ==দ্য লেদী উইথ দ্য লেম্প== [[File:Florence Nightingale. Coloured lithograph. Wellcome V0006579.jpg|thumb|''[[Miss Nightingale at Scutari (1854)|The Lady with the Lamp]]''. [[হেনৰিটা ৰে]]ৰ নাইটিংগেলৰ এখন ছবিৰ জনপ্ৰিয় লিথ'গ্ৰাফ প্ৰজনন, ১৮৯১। ]] ক্ৰিমিয়া যুদ্ধৰ সময়ত নাইটিংগেলে দ্য টাইমছত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশিত এটা বাক্যাংশৰ পৰা "দ্য লেডী উইথ দ্য লেম্প" উপাধি লাভ কৰিছিল: “কোনো ধৰণৰ অতিৰঞ্জিত কৰি নকলেও হব যে এই চিকিৎসালয়বোৰত তেওঁ এগৰাকী "সেৱাকাৰী দেৱদূত।" প্ৰতিটো কৰিডৰৰ কাষেৰে তেওঁৰ মমতাময়ী চেহেৰাটো নীৰৱে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে তেওঁক দেখি প্ৰতিজন দুৰ্ভগীয়াৰ মুখখন কৃতজ্ঞতাৰে ভৰি পৰে। যেতিয়া সকলো চিকিৎসা কৰ্মচাৰী ৰাতিটোৰ বাবে অৱসৰ ল’ব লৈ যায় আৰু সেই মাইলৰ পিছত মাইল বৃস্তিত ৰোগীৰ ওপৰত নিস্তব্ধতা আৰু আন্ধাৰে বিৰাজ কৰে, তেতিয়া তেওঁক অকলশৰে হাতত সৰু লেম্প এটি লৈ যান্ত্ৰনা কাতৰ সৈনিক সকলৰ মাজে মাজে অকলশৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰি ফুৰা দেখা গৈছিল।” — উইলিয়াম ৰাছেল, কুক, ই.টি.(১৯১৩)ত উদ্ধৃত। ফ্লৰেন্স নাইটিংগেলৰ জীৱন। ভল. ১, পৃ. ২৩৭। ১৮৫৭ চনত হেনৰী ৱাডছৱৰ্থ লংফেলোৰ "চাণ্টা ফিলোমেনা" কবিতাটোৱে এই বাক্যাংশটোক আৰু অধিক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল:<ref>{{cite web |url=https://www.theatlantic.com/unbound/poetry/nov1857/filomena.htm |date=November 1857 |title=Santa Filomena |first=Henry Wadsworth |last=Longfellow |pages=22–23 |work=The Atlantic Monthly |access-date=13 March 2010 |archive-date=14 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080514235021/http://www.theatlantic.com/unbound/poetry/nov1857/filomena.htm |url-status=live }}</ref> <poem>“সঁচাকৈ! সেই দুখ-দুৰ্দশাৰ ঘৰখনত এজনী মহিলাক চাকি হাততলৈ দেখোঁ, ম্লান আন্ধাৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়, আৰু কোঠাৰ পৰা কোঠালৈ ঘূৰি ঘূৰি ফুৰে।”</poem> আহতসকলৰ চিকিৎসাৰ বাবে ঔষধ উপলব্ধ কৰিবলৈ হাতত হাতুৰী লৈ তলাবন্ধ ষ্ট'ৰেজত সোমাই যোৱাৰ বাবে নাইটিংগেলক সৈন্য সকলে "হাতুৰী থকা ভদ্ৰমহিলা" বুলি উপনাম দিছিল। কিন্তু ৰাছেলে এই আচৰণৰ বাবে দিয়া উপাধি অভদ্ৰমহিলাৰ দৰে হ’ব বুলি বিবেচনা কৰে আৰু ইয়াৰ বিকল্প বিছাৰি "দ্য লেডী উইথ দ্য লেম্প"ৰ উদ্ভাৱন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.virago.co.uk/virago-news/2020/04/23/rebel-women-florence-nightingale/ |title=Rebel Women, Florence Nightingale |last=Miles |first=Rosalind |date=23 April 2020 |website=[[Hachette UK]] |publisher=[[Little, Brown Book Group]] |access-date=19 March 2024 |via=[[Virago Press]]}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Martini |first1=Mariano |last2=Lippi |first2=Donatella |date=15 September 2021 |title=SARS-CoV-2 (COVID-19) and the Teaching of Ignaz Semmelweis and Florence Nightingale: a Lesson of Public Health from History, after the "Introduction of Handwashing" (1847) |url=https://www.jpmh.org/index.php/jpmh/article/view/2161/908 |journal=Journal of Preventive Medicine and Hygiene |volume=62 |issue=3 |pages=621–624 |doi=10.15167/2421-4248/jpmh2021.62.3.2161 |pmid=34909488 |pmc=8639136 |access-date=March 19, 2024 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==পৰৱৰ্তী কৰ্ম জীৱন== [[File:St Margarets FN grave.jpg|thumb|upright|ছেইণ্ট&nbsp; মাৰ্গাৰেট চাৰ্চৰ গীৰ্জাৰ চোতালত ফ্ল'ৰেন্স নাইটিংগেলৰ কবৰ, [[ৱেলো, হেম্পশ্বাৰ|ইষ্ট ৱেলো]], হেম্পশ্বাৰ ]] [[File:Belgium, Florence Nightingale,1939 issue.jpg|thumb|upright=1|১৯৩৯ চনত বেলজিয়ামে বেলজিয়ামত থকাৰ সময়ত ৰেড ক্ৰছৰ সৈতে কৰা কামৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে নাইটিংগেলৰ সন্মানত [[অৰ্ধ-ডাক]] ডাকটিকট জাৰি কৰে]]১৮৫৫ চনৰ ২৯ নৱেম্বৰত [[ক্ৰিমিয়া়]]ত নাইটিংগেলক যুদ্ধত কৰা কামৰ বাবে স্বীকৃতি দিবলৈ এখন ৰাজহুৱা সভাত নাৰ্ছৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে নাইটিংগেল ফাণ্ড স্থাপন কৰা হয়। তাত উদাৰ অনুদানৰ ঢৌ উঠিল। ছিডনী হাৰ্বাৰ্টে এই পুঁজিৰ সন্মানীয় সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু [[কেম্ব্ৰিজৰ ড্যুক]] অধ্যক্ষ আছিল। ১৮৫৬ চনৰ তেওঁৰ চিঠিসমূহত তেওঁ [[অট্টোমান সাম্ৰাজ্য]]ৰ স্পাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছিল, তাত তেওঁ পৰিচালনা কৰা ৰোগীসকলৰ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা, শাৰীৰিক বৰ্ণনা, খাদ্যৰ তথ্য আৰু অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ বিৱৰণৰ বিষয়ে বিতংভাৱে উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=The Role of Anesthesiology in Global Health: A Comprehensive Guide |date=2014 |publisher=Springer |page=9}}</ref> ১৮৬০ চনৰ ৯ জুলাইত ছেইণ্ট থমাছ হাস্পতালত প্ৰথমখন নাৰ্চিং স্কুল নাইটিংগেল ট্ৰেইনিং স্কুল স্থাপন কৰিবলৈ নাইটিংগেল ফাণ্ডৰ পৰা নাইটিংগেলৰ হাতত ৪৫,০০০ পাউণ্ড আছিল।<ref>{{cite news |title=Florence Nightingale: The Mother of Nursing |work=[[National Institutes of Health]]|year=2015 |pmc=4557413 |last1=Karimi |first1=H. |last2=Masoudi Alavi |first2=N. |volume=4 |issue=2 |pages=e29475 |pmid=26339672 }}</ref> প্ৰথম প্ৰশিক্ষিত নাইটিংগেল নাৰ্ছসকলে ১৮৬৫ চনৰ ১৬ মে’ৰ পৰা লিভাৰপুল ৱৰ্কহাউছ ইনফৰ্মাৰীত কাম আৰম্ভ কৰে। বৰ্তমান [[ফ্ল’ৰেন্স নাইটিংগেল ফেকাল্টী অৱ নাৰ্চিং এণ্ড মিডৱাইফাৰী]] বুলি কোৱা এই বিদ্যালয়খন [[কিংছ কলেজ লণ্ডন]]ৰ অংশ। ১৮৫৯ চনত নাইটিংগেলে [[ নোটছ অন নাৰ্চিং ]] লিখিছিল। ঘৰোৱা নাৰ্চিং সেৱা কৰাসকলৰ শিক্ষাৰ বাবে বিশেষভাৱে লিখা এই কিতাপখনে নাইটিংগেল স্কুল আৰু অন্যান্য নাৰ্চিং স্কুলৰ পাঠ্যক্ৰমৰ মূল শিলাস্তম্ভ হিচাপে কাম কৰিছিল। নাইটিংগেলে লিখিছে, "দৈনন্দিন অনাময় জ্ঞান বা স্বাস্থ্য জ্ঞান, বা আন কোনো জ্ঞান প্ৰত্যেকৰে থকা উচিত যিয়ে আমাক এনে অৱস্থাত কেনেকৈ ৰাখিব পাৰিব যে কাৰোৱেই কোনো ৰোগ নাথাকে, বা ৰোগৰ পৰা আৰোগ্য লাভ কৰিব পাৰে, ই কেৱল পেছাদাৰি চিকিৎসা জ্ঞানৰ কথা নহয়।”<ref>{{cite news |title=Florence Nightingale: The Mother of Nursing |work=[[National Institutes of Health]]|year=2015 |pmc=4557413 |last1=Karimi |first1=H. |last2=Masoudi Alavi |first2=N. |volume=4 |issue=2 |pages=e29475 |pmid=26339672 }}</ref> নোটছ অন নাৰ্চিং সাধাৰণ পাঠক জনসাধাৰণৰ মাজতো ভাল বিক্ৰী হৈছিল আৰু ইয়াক নাৰ্চিংৰ সৰ্বোত্তম পৰিচয় বুলি গণ্য কৰা হয়। ১৯৭৪ চনৰ সংস্কৰণৰ প্ৰস্তাৱনাত নাইটিংগেল স্কুল অৱ নাৰ্চিঙৰ জোয়ান কুইক্সলীয়ে লিখিছে: "এই কিতাপখনেই আছিল এই ধৰণৰ প্ৰথমখন স্বাস্থ্যৰক্ষাৰ জ্ঞান থকা কিতাপ। কিতাপখন এনে সময়ত প্ৰকাশ পাইছিল যে যেতিয়া মানুহে মাত্ৰ স্বাস্থ্য ৰক্ষাৰ সহজ নিয়মবোৰ জানিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, যেতিয়া ইয়াৰ বিষয়সমূহ কেৱল ৰোগীৰ মংগল আৰু আৰোগ্যৰ বাবেই নহয় বুলি বুজিছিল, যেতিয়া চিকিৎসালয়সমূহ সংক্ৰমণেৰে ভৰি পৰিছিল, মূলতঃ এই কিতাপখন নাৰ্ছসকলৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল যি ৰোগীসকলক অজ্ঞান, অশিক্ষিত ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল, অনিবাৰ্যভাৱে এই কিতাপখনৰ স্থান আছে, কাৰণ ইয়াক আধুনিক নাৰ্চিংৰ প্ৰতিষ্ঠাপকে লিখিছিল।" <ref name="FlorenceNightingale">{{cite book |title=Notes on Nursing: What it is and what it is not |last=Nightingale |first=Florence |chapter=Preface |year=1974 |orig-year=1859 |publisher=Blackie & Son |location= Glasgow and London |isbn=978-0-216-89974-2}}</ref> <ref name="QuixleyonNightingale">{{cite book |title=Notes on Nursing: What it is and what it is not |last=Nightingale |first=Florence |chapter=Introduction by Joan Quixley |year=1974 |orig-year=1859 |publisher= Blackie & Son |isbn=978-0-216-89974-2}}</ref> নাইটিংগেলে জীৱনৰ বাকী সময়খিনি নাৰ্চিং বৃত্তিটোৰ প্ৰচাৰ আৰু সংগঠিত কৰি কটায়। মাৰ্ক বষ্ট্ৰিজৰ লিখনি অনুসৰি নাইটিংগেলেৰ ১৮৬০ চনৰ পৰা ব্ৰিটেইনৰ [[ৱৰ্কহাউচ্]] ব্যৱস্থাত প্ৰশিক্ষিত নাৰ্ছৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল।[49] ইয়াৰ কাৰণ আছিল, ৱৰ্কহাউচৰ ৰোগীয়া দৰিদ্ৰসকলক আন, সক্ষম দৰিদ্ৰসকলে যত্ন লোৱা নাছিল, বৰঞ্চ সঠিকভাৱে প্ৰশিক্ষিত নাৰ্চিং কৰ্মচাৰীয়েহে যত্ন লৈছিল। ১৯ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত নাৰ্ছসকল সাধাৰণতে প্ৰাক্তন চাকৰ বা বিধৱা আছিল যিয়ে আন কোনো জীৱিকা বিচাৰি নাপাই এই কামৰ দ্বাৰা জীৱন নিৰ্বাহ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। ফ্লৰেঞ্চে ক্ৰিমিয়া ৰণক্ষেত্ৰৰ পৰা ঘূৰি অহাৰ পিছত চিকিৎসাসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত এক বিপ্লৱ আনিছিল। তেওঁ উচ্চপদস্থ ব্যক্তিৰ সৈতে যোগাযোগৰ সুবিধা লাভ কৰিছিল আৰু এই সুবিধাক ব্যৱহাৰ কৰি এনে বহু কাম সাধন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ফ্লৰেঞ্চ আছিল জেদী স্বভাৱৰ, নিজৰ মতত স্থিৰ আৰু নিৰ্ভিক। সমালোছনাৰ মাজতো অসাধ্য সাধন কৰিবলৈ এই গুণবোৰৰ অতি প্ৰয়োজন আছিল।<ref name="Express"/> ১৮৬০ চনৰ মাজভাগত [[লুইচ পাষ্টুৰ]] আৰু [[জুচেফ লিষ্টাৰ]]ৰ পৰীক্ষাৰ আগতে বীজাণু তত্ত্বক কোনোৱেই গুৰুত্বসহকাৰে লোৱা নাছিল; তাৰ পিছতো বহু চিকিৎসা বিজ্ঞানীয়ে পতিয়ন যোৱা নাছিল। অথচ ১৮৮০ চনৰ আৰম্ভণিতে বষ্ট্ৰিজে আঙুলিয়াই দিয়ে যে নাইটিংগেলে বীজাণু নাশৰ বাবে কঠোৰ সাৱধানতাৰ পোষকতা কৰি এখন পাঠ্যপুথিৰ বাবে এটা প্ৰবন্ধ লিখিছিল। নাইটিংগেলৰ এই কামে [[আমেৰিকাৰ গৃহযুদ্ধত]] নাৰ্ছসকলক প্ৰেৰণা দিছিল। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ফিল্ড মেডিচিনৰ আয়োজনত পৰামৰ্শ বিচাৰি তাইৰ কাষ চাপিছিল। তেওঁৰ ধাৰণাসমূহে [[আমেৰিকাৰ অনাময় আয়োগৰ স্বেচ্ছাসেৱী সংস্থা]]টোক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। নাইটিংগেলে স্বায়ত্তশাসিত নাৰ্চিং নেতৃত্বৰ পোষকতা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ নতুন শৈলীৰ মেট্ৰনসকলৰ নাৰ্চিং কৰ্মচাৰীসকলৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু অনুশাসন আছিল।<ref>{{cite news |title=The Sanitary Commission—The Red Cross |agency=JSTOR |publisher=Cambridge University Press |date=1910|jstor=2186240 }}</ref> ১৮৮২ চনলৈকে কেইবাগৰাকীও নাইটিংগেল নাৰ্ছ কেইবাখনো আগশাৰীৰ চিকিৎসালয়ৰ মেট্ৰন হৈ পৰিছিল, য'ত আছিল, লণ্ডনত (চেণ্ট মেৰীছ হাস্পতাল, ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ হাস্পতাল, ছেইণ্ট মেৰিলবন ৱৰ্কহাউছ ইনফৰ্মাৰী আৰু পুটনীৰ হস্পিতাল ফৰ ইনকিউৰেবলছ) আৰু সমগ্ৰ ব্ৰিটেইনত (ৰয়েল ভিক্টোৰিয়া হাস্পতাল, নেটলি; এডিনবাৰ্গ ৰয়েল ইনফৰ্মাৰী, কাম্বাৰলেণ্ড ইনফৰ্মাৰী আৰু লিভাৰপুল ৰয়েল ইনফৰ্মাৰী), লগতে নিউ চাউথ ৱেলছৰ ছিডনী হাস্পতালত, অষ্ট্ৰেলিয়া।<ref>{{cite news |title=Bicentenary of a hospital built from a rum deal |url=http://www.smh.com.au/nsw/bicentenary-of-a-hospital-built-from-a-rum-deal-20111028-1moaj.html |newspaper=Sydney Morning Herald |date=26 October 2017 |access-date=26 October 2017 |archive-date=27 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027132700/http://www.smh.com.au/nsw/bicentenary-of-a-hospital-built-from-a-rum-deal-20111028-1moaj.html |url-status=live }}</ref> ১৮৮৩ চনত নাইটিংগেল [[ৰয়েল ৰেড ক্ৰছ]]ৰ খিতাপ লাভকৰা প্ৰথম ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ১৯০৪ চনত তেওঁক অৰ্ডাৰ অৱ চেণ্টজন (LGStJ)ৰ [[লেডী অৱ গ্ৰেচ]] নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{London Gazette |issue=27677 |date=17 May 1904 |page=3185}}</ref> ১৯০৭ চনত তেওঁ প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে [[অৰ্ডাৰ অৱ মেৰিট]] লাভ কৰে।<ref>{{London Gazette |issue=28084 |date=29 November 1907 |page=8331}}</ref> পিছৰ বছৰত তেওঁক লণ্ডন চহৰৰ সন্মানীয় স্বাধীনতা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ জন্মদিনটো ১২ মে' এতিয়া [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ধাত্ৰী দিৱস]] হিচাপে পালন কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.may12th.org/ |title=May 12th International Awareness Day |access-date=12 May 2015 |archive-date=18 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150718185451/http://www.may12th.org/ |url-status=live |archivedate=18 July 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150718185451/http://www.may12th.org/ |deadurl=yes }}</ref> ১৮৫৭ চনৰ পৰা নাইটিংগেল মাজে মাজে ৰুগ্ন আৰু হতাশাত ভুগিছিল। শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত জীৱনীত নাইটিংগেল বিশেষভাৱে চৰম ৰূপৰ [[ব্ৰুচেল'ছিছ]] আৰু [[স্পণ্ডাইলাইটিছ]] ত আক্ৰান্ত হৈছিল বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Bostridge (2008)</ref>কিন্তু সেই অৱস্থাতো তেওঁ সমাজ সংস্কাৰৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণভাৱে লাগিয়েই থাকিল। বিছনাত পৰি থকা দীঘলীয়া সময় চোৱাতো তেওঁ চিকিৎসালয় পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰণী ভূমিকা লৈছিল আৰু তেওঁৰ কৰ্মৰাজিৰ বিষয়ে সমগ্ৰ ব্ৰিটেইনৰ লগতে গোটেই বিশ্বতে দ্ৰুতগতিত প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ হৈছিল। সেই সময়ছোৱাত দৃষ্টিশক্তি আৰু মানসিক ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে তেওঁ অতি কম লিখিছিল যদিও সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বজাই ৰাখিছিল।<ref name="NightingaleCrimeanColectedWorkds"/> ==মৃত্যু== ১৯১০ চনৰ ১৩ আগষ্টত লণ্ডনৰ মেফেয়াৰস্থিত ১০ চাউথ ষ্ট্ৰীটত থকা কোঠাত শান্তিৰে টোপনিগৈ থকা অৱস্থাতে ফ্লৰেন্স নাইটিংগেলৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite news |title=Miss Nightingale Dies, Aged Ninety |url=https://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0512.html |newspaper=The New York Times |date=15 August 1910 |access-date=21 July 2007 |archive-date=18 April 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060418002441/http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0512.html |url-status=live }}</ref>তেওঁৰ আত্মীয় সকলে ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ এবেত সমাধিস্থ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰে আৰু তেওঁক হেম্পশ্বাৰৰ ইষ্ট ৱেলোৰ ছেইণ্ট মাৰ্গাৰেট চাৰ্চৰ গীৰ্জাৰ চোতালত এম্বলি পাৰ্কৰ ওচৰত সমাধিস্থ কৰা হয়। তেওঁৰ স্মৃতিসৌধত কেৱল তেওঁৰ আদ্যক্ষৰ আৰু জন্ম-মৃত্যুৰ তাৰিখ উল্লেখ আছে।<ref>[http://www.countryjoe.com/nightingale/joe_grave.jpg Photograph of Nightingale's grave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061023163640/http://www.countryjoe.com/nightingale/joe_grave.jpg |date=23 October 2006 }}. countryjoe.com</ref><ref>{{cite web |url=http://www.countryjoe.com/nightingale/wellow.htm |title=Florence Nightingale: The Grave at East Wellow |publisher=Countryjoe.com |access-date=13 March 2010 |archive-date=10 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100910100858/http://www.countryjoe.com/nightingale/wellow.htm |url-status=live }}</ref> তেওঁ বহুতো কাম এৰি থৈ গৈছিল, য'ত কেইবাশ অপ্ৰকাশিত টোকাও আছিল।<ref name=Kelly>Kelly, Heather (1998). ''[http://scholars.wlu.ca/etd/126/ Florence Nightingale's autobiographical notes: A critical edition of BL Add. 45844 (England)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120502151729/http://scholars.wlu.ca/etd/126/ |date=2 May 2012 }}'' (M.A. thesis) Wilfrid Laurier University</ref> ১৯১৩ চনত ফ্ৰান্সিছ উইলিয়াম ছাৰ্জেণ্টে কাৰাৰা মাৰ্বলত নাইটিংগেলৰ এটা স্মৃতিসৌধ তৈয়াৰ কৰিছিল আৰু ইটালীৰ ফ্ল'ৰেন্সৰ বেচিলিকা অৱ চাণ্টা ক্ৰ'চৰ মঠত স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Vojnovic |first1=Paola |title='Florence Nightingale: The Lady of the Lamp' in ''Santa Croce in Pink: Untold Stories of Women and their Monuments'' |year=2013 |publisher=Adriano Antonioletti Boratto |page=27}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{Commons cat inline|Florence Nightingale|ফ্লোৰেন্স নাইটিংগেল}} * {{Gutenberg author |id=Nightingale,+Florence | name=Florence Nightingale}} * {{Internet Archive author |sname=Florence Nightingale}} ** [//archive.org/details/f_nightingale UCLA Elmer Belt Florence Nightingale Collection], hosted at [[Internet Archive]] * {{Librivox author |id=847}} * [http://sounds.bl.uk/Accents-and-dialects/Early-spoken-word-recordings/024M-1CD0239287XX-0214V0 1890 audio recording of Florence Nightingale speaking] * [http://www.victorians.co.uk/florence-nightingale Victorians.co.uk: Florence Nightingale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230401144836/https://www.victorians.co.uk/florence-nightingale |date=2023-04-01 }} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজ সংস্কাৰক]] [[শ্ৰেণী:ধাত্ৰী]] alhpztxnbo538oy6sspzjlq37e0fvxf 0 60680 614654 370383 2026-06-27T07:29:26Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 614654 wikitext text/x-wiki {{underconstruction}} {{Infobox person | name = কমলা গোহাঁই | image = | image size = | birth_date = | birth_place = [[অসম]] | occupation = [[চিকিৎসক]], [[অনুবাদ]] | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | citizenship = | language = | education = | period = | notableworks = | spouse = | parents = মহেন্দ্ৰনাথ গোহাঁই <small>(পিতৃ)</small><br>শৰৎকুমাৰী গোহাঁই <small>(মাতৃ)</small> | awards = }} কমলা গোহাঁই হৈছে কুৰি শতিকাৰ চল্লিছৰ দশকৰ এগৰাকী অসমীয়া মহিলা চিকিৎসক।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী">{{cite web | url=http://srotaswini.in/#our-volumes | title=বিজ্ঞানৰ জগতত অসমীয়া মহিলা | accessdate=27 May 2020}}</ref> ==জন্ম পৰিচয়== কমলা গোহাঁই হৈছে অধ্যাপক [[হীৰেন গোহাঁই]]ৰ জ্যেষ্ঠা ভগ্নী।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />পাছলৈ কমলা সেনগুপ্ত হৈ কলিকতা নিবাসী হয়। ==শিক্ষাজীৱন== কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা কুৰি শতিকাৰ চল্লিছৰ দশকৰ এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰা অসমীয়া ছোৱালী হ'ল কমলা গোহাঁই।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==কৰ্মজীৱন== কমলা গোহাঁইয়ে ইণ্ডিয়ান মেডিকেল ৱমেনছ্ এছ'চিয়েচনৰ কোষাধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। অসমীয়া অনুবাদ সাহিত্যলৈকো বৰঙণি যোগাইছে।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />তেওঁৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য অনুবাদ কৰ্ম হ'ল বিখ্যাত চিলিৰ কবি পাবলো নেৰুদাৰ (Pablo Neruda) আত্মজীৱনী 'মেম’ৰিয়েল্‌ছ অৱ ইজ্‌লা নেগ্রা' (Memoirs of Isla Negra)-ৰ অসমীয়া অনুবাদ 'ৰমনীয় অতীত'। ==তথ্যউৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ মহিলা চিকিৎসক]] 8ik842uerea266d822q00pnj3l1nues 0 60761 614624 478477 2026-06-26T17:28:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] using [[WP:HC|HotCat]] 614624 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |image = John Keats by William Hilton.jpg |image_size= |caption = মৃত্যুৰ পিচত উইলিয়াম হিল্টনৰ তুলিকাত জন কীটছৰ প্ৰতিচ্ছবি, নেশ্যনেল পট্ৰেইট গেলেৰী, লণ্ডন |birth_date = {{birth date|df=yes|1795|10|31}} |birth_place = ম'ৰগেট, [[লণ্ডন]], ইংলেণ্ড |death_date = {{death date and age|df=yes|1821|2|23|1795|10|31}} |death_place = [[ৰোম]], পেপেল ৰাজ্য <!-- {{Infobox person |child=yes||death_cause = [[যক্ষ্মা ৰোগ]]}} --> |occupation = কবি |movement = [[ৰমন্যাসবাদ]] |relatives = [[জৰ্জ কীটছ]] (ভাতৃ) }} '''জন কীটছ''' ({{Lang-en|John Keats}}; ৩১ অক্টোবৰ ১৭৯৫ – ২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮২১) আছিল এগৰাকী ইংৰাজী ৰমন্যাসবাদৰ কবি। ২৫ বছৰ বয়সত [[যক্ষ্মা ৰোগ]]ত মৃত্যু হোৱাৰ মাত্ৰ চাৰি বছৰ পূৰ্বে তেওঁৰ সৃষ্টিৰাজি প্ৰকাশ পোৱা সত্ত্বেও তেওঁ আছিল লৰ্ড বাইৰণ, পাৰ্ছি বাইছ শ্যেলী আদিৰ লগত দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ ৰোমাণ্টিক কবিসকলৰ অন্যতম। জীৱিত কালত তেখেতৰ কবিতাই সমালোচকসকলৰ সমাদৰ লাভ কৰা নাছিল যদিও,মৃত্যুৰ পিচতহে তেখেতৰ কবিতাসমূহে সঠিক মূল্যায়ন লাভ কৰে, উনৈশ শতিকাৰ শেষৰভাগত সেই সময়ৰ জনপ্ৰিয় ইংৰাজ কবিসকলৰ মাজৰ তেৱোঁ এজন অন্যতম জনপ্ৰিয় ইংৰাজ কবিৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালত অসংখ্য কবি আৰু সাহিত্যিকৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ দেখা পোৱা গৈছিল। হোৰ্হে লুইস বৰ্হেইসৰ মতে কীটছৰ সৃষ্টিৰাজীৰ সৈতে তেখেতৰ প্ৰথম পৰিচয়েই হৈছে তেখেতৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য অভিজ্ঞতা। কিটছৰ কবিতাৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য হৈছে আৱেদনময়ী শৈলী। বিশেষকৈ তেওঁৰ অ'ডছ শৃংখলাত এয়া স্পষ্টৰূপত ফুটি উঠিছে। এয়া ৰোমাণ্টিক কবিসকলৰ এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্যস্বৰূপ কিয়নো তেওঁলোকে প্ৰাকৃতিক প্ৰতীকৰ মাধ্যমত দুৰন্ত আৱেগৰ বহিৰ্প্ৰকাশ ঘটাব বিচাৰে। বৰ্তমান তেওঁৰ কবিতা আৰু চিঠিবোৰ ইংৰাজী সাহিত্যৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় আৰু বিশ্লেষণ হোৱা বিষয়। তেওঁৰ বহুল সমাদৃত সৃষ্টিৰাজিৰ মাজৰ অন্যতম হ'ল "অ'ড ট্যু নাইটিংগেল", "শ্লিপ এণ্ড পয়েট্ৰি", 'ওড অন এ গ্ৰেচিয়ান আৰ্ন’<ref>https://poetrywithoutfear.com/keatsar-ode-on-a-grecian-urn-srishtir-ararar-kahini-by-anurag-bhattacharya/</ref> আৰু জনপ্ৰিয় ছনেট "অন ফাৰ্ষ্ট লুকিং ইনটু ছেপেনচ্ হ'মাৰ"। == জীৱনী == === প্ৰাৰম্ভিক জীৱন === থমাচ কিটছ আৰু তেওঁৰ পত্নী ফ্ৰাঞ্চেচ জেনিংছৰ সন্তান জন কীটছৰ জন্ম হয় ৩১ অক্টোবৰ ১৭৯৫ চনত লণ্ডনৰ ম'ৰগেট নামৰ ঠাইখনত। যদিওবা কীটছৰ জন্মস্থানৰ সঠিক তথ্য প্ৰমাণ নাই তেখেতৰ পৰিয়ালবৰ্গই তেওঁৰ জন্ম ২৯ অক্টোবৰ বুলি বিবেচনা কৰে। চাৰিওটি সন্তানৰ আটাইতকৈ জেষ্ঠজনেই আছিল জন কীটছ। তেখেতৰ পিচত একাদিক্ৰমে তেওঁৰ ভাতৃ জৰ্জ(১৭৯৭-১৮৪১),থমাছ(১৭৯৯-১৮১৮) আৰু ভগ্নী ফ্ৰাঞ্চেছ মেৰী "ফেনী"(১৮০৩-১৮৮৯)যিয়েই ঘটনাক্ৰমে স্পেইনৰ প্ৰবন্ধকাৰ ভেলেণ্টিন চেন'চ গুটিয়াৰেচৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] 4zc61f3ixxk1ctoiq2369tk0lohdqbk 0 65275 614627 579280 2026-06-26T17:34:53Z ~2026-36997-01 50576 614627 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post |post = মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য |native_name = |body = [[বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদ]] |insignia = |insigniacaption = |incumbent = [[প্ৰমোদ বড়ো]] |incumbentsince = ১৫ ডিচেম্বৰ ২০২০ |image = |style = |residence = |termlength = পাঁচ বছৰ |appointer = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] |formation = ৮ এপ্ৰিল ২০০৩ |inaugural = [[হাগ্ৰামা মহিলাৰী]] |website = }} '''বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য''' [[অসম]]ৰ [[বড়োলেণ্ড]] অঞ্চলৰ স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদৰ মুৰব্বী। [[বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদ]] অসমৰ এক [[অসমৰ স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ আৰু উন্নয়ন পৰিষদসমূহৰ তালিকা|স্বায়ত্বশাসিত অঞ্চলৰ]] পৰিষদ। অসমৰ [[বড়োলেণ্ড]] অঞ্চলত শাসন কাৰ্য সম্পাদন কৰিবলৈ এই পৰিষদৰ গঠন কৰা হয়। ২০০৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ ষষ্ঠ অনুসৰি এই পৰিষদ স্থাপন কৰা হয় আৰু ইয়াৰ মুৰব্বী মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া পদ সৃষ্টি কৰা হয়। বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ বৰ্তমান মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হৈছে [[হাগ্ৰামা মহিলাৰী]]। ২০২০ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে তেওঁ এই পদত অধিষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite news |title=The Tribune, Chandigarh, India - Nation |url=https://www.tribuneindia.com/2005/20050602/nation.htm#5 |accessdate=13 March 2020 |work=Tribune}}</ref><ref>{{cite web |title=Memorandum of Settlement on Bodoland Territorial Council (BTC) |url=https://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/assam/documents/papers/memorandum_feb02.htm |website=www.satp.org |accessdate=13 March 2020}}</ref> ==ইতিহাস== [[ভূটান]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ পাদদেশত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ|ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ]] উত্তৰ পাৰৰ অসমৰ চাৰিখন জিলাক লৈ বড়োলেণ্ড সৃষ্টি হৈছে। এই জিলা কেইখন হৈছে ক্ৰমে [[কোকৰাঝাৰ জিলা]], [[বাক্সা জিলা]], [[ওদালগুৰি জিলা]] আৰু [[চিৰাং জিলা]]। বড়ো আন্দোলনৰ ফলশ্ৰুতিত ২০০৩ চনত হোৱা বড়ো চুক্তিৰ ফলাফল হিচাপে বড়োলেণ্ড গঠন কৰা হৈছিল।<ref name="accord">{{cite web|url=http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|title=Bodoland Territorial Council (BTC) Accord|website=cdpsindia.org|access-date=2020-12-18|archivedate=2012-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120419131353/http://cdpsindia.org/btc_accord.asp|deadurl=yes}}</ref> এই অঞ্চলটোৰ পৰিচালনা [[বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদ]] নামৰ এক নিৰ্বাচিত পৰিষদে কৰে আৰু এই পৰিষদৰ মুৰব্বী হৈছে মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য। বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ প্ৰথম মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য হৈছে [[হাগ্ৰামা মহিলাৰী]]। তেওঁ ২০০৩ চনৰ ৮ এপ্ৰিলৰ পৰা ২০২০ চনৰ ২৭ এপিললৈকে তেওঁ এই পদত অধিষ্ঠিত আছিল। [[ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰী]]ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ২০২০ চনৰ ৪ এপ্ৰিল তাৰিখে নিৰ্ধাৰিত পৰিষদীয় নিৰ্বাচন ২০২০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈ পিছুৱাই দিব লগীয়া হৈছিল। ২০২০ চনৰ ২৭ এপ্ৰিলৰ পৰা ২০২০ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰলৈকে ইয়াত অসমৰ ৰাজ্যপালৰ শাসন বলৱত আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.time8.in/governors-rule-imposed-in-assams-btc/|title=TIME8 News &#124; Breaking News &#124; Assam &#124; Guwahati &#124; Northeast &#124; Bengal &#124; Time8 &#124; Governor's Rule Imposed In Assam's BTC|date=April 27, 2020}}</ref> ==নিৰ্বাচন== বড়োলেণ্ড ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ মুঠ সদস্যৰ সংখ্যা ৪৬ জন। ইয়াৰে ৪০ গৰাকী সদস্য বড়োলেণ্ডৰ ৪০টা সমষ্টিৰ পৰা পৰিষদীয় নিৰ্বাচনৰ যোগেৰে নিৰ্বাচিত হয়। বাকী ৬ গৰাকী সদস্য [[অসমৰ ৰাজ্যপাল|অসমৰ ৰাজ্যপালে]] বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ পৰা মনোনীত কৰে। নিৰ্বাচিত সদস্যৰ আধাতকৈ এখন আসন অৰ্থাৎ ন্যূনতম ২১খন আসন লাভ কৰা দলে পৰিষদ দখল কৰে। কোনো দলেও সংখ্যাগৰিষ্ঠ সংখ্যক আসন লাভ কৰিলে দুই বা ততোধিক দল লগ লাগি পৰিষদ গঠন কৰে। তাৰপিছত পৰিষদ গঠন কৰা দলে নিৰ্বাচিত সদস্য সমূহৰ মাজৰ পৰা এগৰাকী মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্য নিৰ্বাচন কৰে। ==মুখ্য কাৰ্যবাহী সদস্যসমূহৰ তালিকা== {| class="wikitable" |- ! {{Abbr|নং.|ক্ৰমিক নম্বৰ}} ! নাম ! আলোকচিত্ৰ ! colspan=2| কাৰ্যকাল আৰম্ভ - সমাপ্তি ! colspan=2| দল ! কাৰ্যকাল |- align=center style="height: 60px;" | ১ | [[হাগ্ৰামা মহিলাৰী]]<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.bodoland.in/index.php/features/whos-who/54-executive-council |access-date=2020-12-18 |archivedate=2020-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200410204338/http://www.bodoland.in/index.php/features/whos-who/54-executive-council |deadurl=yes }}</ref> | [[File:Hagrama Mohilary.jpg|100px]] | {{Start date|2003|04|8|df=y}} | {{Start date|2020|04|27|df=y}} | [[বড়োলেণ্ড পিপলছ ফ্ৰন্ট]] | width=4px style="background-color: #FF6600" | | {{Age in days|2003|04|8|2020|04|27}} দিন |- align=center style="height: 60px;" | – | খালি<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/assam-governor-takes-over-bodoland-territorial-council-in-absence-of-term-end-polls-1671802-2020-04-27|title=Assam: Governor takes over Bodoland Territorial Council in absence of term end polls|first1=Hemanta Kumar Nath|last1=GuwahatiApril 27|first2=2020UPDATED:|last2=April 27|first3=2020 22:43|last3=Ist|website=India Today}}</ref><br />([[অসমৰ ৰাজ্যপাল|ৰাজ্যপালৰ শাসন]]) | [[File:Emblem of India.svg|60px]] | {{Start date|2020|04|27|df=y}} | {{Start date|2020|12|15|df=y}} | ''প্ৰযোজ্য নহয়'' |style="background-color: white" | | {{Age in days|2020|04|27|2020|12|15}} দিন |- align=center style="height: 60px;" | ২ | [[প্ৰমোদ বড়ো]]<ref>{{Cite news |date=2020-12-15 |title=UPPL Chief Promod Boro sworn in as Bodoland Council chief in Assam |language=en |url=https://www.deccanherald.com/national/east-and-northeast/uppl-chief-promod-boro-sworn-in-as-bodoland-council-chief-in-assam-927615.html |access-date=2020-12-18}}</ref> | | {{Start date|2020|12|15|df=y}} | ''বৰ্তমান'' | [[ইউনাইটেড পিপলছ পাৰ্টি লিবাৰেল]] | width=4px style="background-color: #F3ED13" | | {{Age in days|2020|12|15}} দিন |} ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:বড়োলেণ্ড]] [[শ্ৰেণী:অসম চৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] 2i7uucqf6lkhlf1ooiwwnvi5xiv14av 0 72751 614602 287142 2026-06-26T15:57:58Z নৰুনা বৰুৱা 44897 614602 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = শান্তিৰ নোবেল বঁটা | subheader = [[Norwegian language|Norwegian]]: {{lang|sv|{{lang|no|Nobels fredspris}}}} | image = 1933 Nobel Peace Prize awarded to Norman Angell.JPG | alt = | awarded_for = শান্তিত অসাধাৰণ অৱদান। | presenter = নৰৱেৰ নবেল কমিটি, আলফ্ৰেড নবেলৰ হৈ | location = অচলো, নৰৱে | year = {{start date and age|1901|12|10|df=yes}}<ref>{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1901/address.html |title=The Nobel Peace Prize 1901 |website=www.nobelprize.org |access-date=29 October 2017}}</ref> | reward = 10 million [[Norwegian Krone|NOK]] (2020)<ref>{{cite news |title=2020 Nobel Prize Winners: Full List |url=https://www.nytimes.com/article/2020-nobel-prize-winners.html |newspaper=[[The New York Times]] |date = 12 October 2020}}</ref> | holder = [[World Food Programme]] [[Nobel Peace Prize 2020|(2020)]]<ref>{{cite web|title=The Nobel Peace Prize 2020|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2020/summary/| date=12 October 2020}}</ref> | most_awards = [[International Committee of the Red Cross]] (3) | website = {{URL|http://nobelprize.org|Nobelprize.org}} }} '''শান্তি নবেল বঁটা'''({{lang-en|Nobel Peace Prize}}) হৈছে চুইডেনৰ উদ্যোগপতি, আৱিষ্কাৰক আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ (সামৰিক অস্ত্ৰ আৰু সঁজুলি) নিৰ্মাতা আলফ্ৰেড নবেলৰ দ্বাৰা স্থাপিত পাঁচটা নবেল বঁটাৰ মাজত এটা। বাকি চাৰিটা বটা হৈছে ৰসায়ন বিজ্ঞান, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, চিকিৎসা বিজ্ঞান, আৰু সাহিত্য ন'বেল বঁটা। ১৯০১ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ পৰা,<ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1901/address.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070102153041/http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1901/address.html|url-status=dead|archive-date=2 January 2007|title=The Nobel Peace Prize 1901|work=[[Nobel Prize|NobelPrize]]|date=1972|access-date=19 March 2016}}</ref> যিসকলে ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত ভ্ৰাতৃত্বৰ বাবে, আৰু শান্তি অনুষ্ঠিত আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে সৰ্বাধিক কাম কৰি আহিছে, তেওঁলোকক বছৰি (কিছু ব্যতিক্ৰমৰ বাহিৰে) এই বটাৰে সন্মান জনোৱা হয়।<ref>"Nobel Peace Prize", ''The Oxford Dictionary of Twentieth Century World History''</ref> আলফ্ৰেড নবেলৰ ইচ্ছা অনুসৰি, প্ৰাপ্তকৰ্তাক নৰৱেৰ নবেল কমিটিয়ে বাছনি কৰে, যি হৈছে নৰৱেৰ সংসদৰ দ্বাৰা নিযুক্ত পাঁচ জনীয়া এটা সমিতি। ২০২০ বৰ্ষৰ পুৰস্কাৰটো অছলʼ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এট্ৰিয়ামত প্ৰদান কৰা হৈছিল, য'ত ১৯৪৭-১৯৮৯ চনলৈ এই অনুষ্ঠান পতা হৈছিল; ভৱনটোত এবেল বঁটাও প্ৰদান কৰা হয়।<ref>[https://www.uniforum.uio.no/nyheter/2020/09/nobels-fredspris-i-aulaen.html I år skal Nobels fredspris utdeles på UiO]</ref> পূৰ্বতে অছলো চিটি হল (১৯৯০-২০১৯), নৰৱেৰ নবেল ইনষ্টিটিউট (১৯০৫-১৯৪৬), আৰু সংসদ (১৯০১-১৯০৪)ত এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ৰাজনৈতিক প্ৰকৃতিৰ বাবে, শান্তিৰ নবেল বঁটা, ইয়াৰ ইতিহাসৰ বেছিভাগ সময়ৰ বাবে, বহুতো বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। আটাইতকৈ শেহতীয়া পুৰস্কাৰটো 2020 চনত বিশ্ব খাদ্য কাৰ্যসূচীক প্ৰদান কৰা হৈছিল; ২০২১ চনৰ পুৰস্কাৰৰ বাবে মনোনয়ন ২০২১ চনৰ জানুৱাৰীত বন্ধ হৈছে।<ref>{{cite news |title=Hektisk nomineringsaktivitet før fredsprisfrist |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/verden/hektisk-nomineringsaktivitet-for-fredsprisfrist-1.1827991 |work=[[Dagsavisen]] |date=31 January 2021}}</ref> ==পৃষ্ঠভূমি== [[File:AlfredNobel adjusted.jpg|thumb|[[আলফ্ৰেড নবেল]]]] আলফ্ৰেড নবেলৰ ইচ্ছা অনুসৰি, "ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত ভ্ৰাতৃত্বৰ বাবে, স্থায়ী সৈন্যৰ বিলুপ্তি বা হ্ৰাস ৰ বাবে আৰু শান্তি কংগ্ৰেছ অনুষ্ঠিত আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে সৰ্বাধিক বা সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কাম কৰাৰ বাবে এজন ব্যক্তিক শান্তি বঁটা প্ৰদান কৰা হ'ব।" <ref>{{cite web | url = https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html | access-date = 31 March 2008 | title = Excerpt from the Will of Alfred Nobel | publisher = [[Nobel Foundation]]}}</ref> আলফ্ৰেড নবেলৰ ইচ্ছাই আৰু নিৰ্দিষ্ট কৰিব যে নৰৱেৰ সংসদৰ দ্বাৰা বাছনি কৰা পাঁচজনীয়া সমিতিয়ে এই বঁটা প্ৰদান কৰিব।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/peacetheysayhist0000nord|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/peacetheysayhist0000nord/page/24 24]|quote=parliament.|title=Peace, They Say: A History of the Nobel Peace Prize, the Most Famous and Controversial Prize in the World|last=Nordlinger|first=Jay|date=20 March 2012|publisher=Encounter Books|isbn=9781594035999|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://blogs.loc.gov/law/2015/12/alfred-nobels-will-a-legal-document-that-might-have-changed-the-world-and-a-mans-legacy/|title=Alfred Nobel's Will: A Legal Document that Might Have Changed the World and a Man's Legacy {{!}} In Custodia Legis: Law Librarians of Congress|last=Levush|first=Ruth|date=7 December 2015|website=blogs.loc.gov|access-date=12 March 2019}}</ref> ১৮৯৬ চনত নবেলৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ এই শান্তি পুৰস্কাৰৰ কোনো শ্ৰেণীৰ বাছনি বা ব্যাখ্যা এৰি থৈ যোৱা নাছিল। যিহেতু তেওঁ এজন প্ৰশিক্ষিত ৰাসায়নিক অভিযন্তা আছিল, ৰসায়ন বিজ্ঞান আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ শ্ৰেণীবোৰ স্পষ্ট বিকল্প আছিল। কিন্তু শান্তি পুৰস্কাৰৰ আঁৰৰ যুক্তি কম স্পষ্ট আছিল। নৰৱেৰ নবেল কমিটিৰ মতে, আলফ্ৰেড নবেলৰ বন্ধু, শান্তি কৰ্মী আৰু পিছলৈ পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত বাৰ্থা ভন চুটনাৰে "শান্তিক" এটা বিষস শ্ৰেণী হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ সিদ্ধান্তক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল।<ref name="Why Norway?">{{cite web | title = Why Norway? | publisher = The Norwegian Nobel Committee | url = https://www.nobelpeaceprize.org/History/Why-Norway | access-date = 11 October 2009}}</ref> কিছুমান পণ্ডিতে কয় যে ধ্বংসাত্মক শক্তি হ্ৰাস কৰাৰ বাবে নবেলে এই বটাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। আলফ্ৰেড নবেলৰ আৱিষ্কাৰবোৰৰ ভিতৰত আছিল ডায়নামাইট আৰু বেলিষ্টাইট, যি দুয়োটা তেওঁৰ জীৱনকালত হিংস্ৰভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বালিষ্টাইট যুদ্ধত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>Altman, L. (2006). [https://www.nytimes.com/2006/09/26/health/26docs.html?pagewanted=1&ei=5070&en=919b88628e82140e&ex=1160884800 Alfred Nobel and the prize that almost didn't happen]. ''New York Times''. Retrieved 14 October 2006.</ref> আৰু আইৰিছ জাতীয়তাবাদী সংগঠন আইৰিছ ৰিপাব্লিকান ব্ৰাদাৰহুডে ১৮৮০ ৰ দশকত ডায়নামাইট আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>[https://www.bbc.co.uk/history/british/easterrising/profiles/po17.shtml BBC History – 1916 Easter Rising – Profiles – The Irish Republican Brotherhood] ''BBC''</ref> বোফৰ্ছক লো আৰু তীখা উৎপাদকৰ পৰা অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ কোম্পানীলৈ পৰিৱৰ্তন কৰাতো নবেলৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আছিল। নবেলৰ মৃত্যুৰ সময়ত নৰৱেত শান্তি বঁটা কিয় প্ৰদান কৰা হ'ব বুলি নবেলে কামনা কৰিছিল সেয়া স্পষ্ট নহয়। নৰৱেৰ নবেল কমিটিয়ে অনুমান কৰিছে যে নবেলে হয়তো নৰৱেক এই বঁটা প্ৰদানৰ বাবে অধিক উপযুক্ত বুলি বিবেচনা কৰিছিল, কিয়নো ইয়াত চুইডেনৰ দৰে একে সামৰিক পৰম্পৰা নাছিল। উল্লিখিত যে উনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে নৰৱেৰ সংসদ মধ্যস্থতা আৰু মধ্যস্থতাৰ জৰিয়তে সংঘাত সমাধানৰ বাবে আন্তঃসংসদীয় সংঘৰ প্ৰচেষ্টাত ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ আছিল। ==পুৰস্কাৰ প্ৰদান== [[File:Jimmy Carter Library and Museum 145.JPG|thumb|left|upright=0.7|300px|শান্তিৰ নবেল বঁটা পদকৰ অভিমুখ আৰু প্ৰতিমুখ]] নৰৱেৰ নবেল কমিটিৰ অধ্যক্ষই প্ৰতি বছৰে ১০ ডিচেম্বৰত (নবেলৰ মৃত্যুবাৰ্ষিকী) নৰৱেৰ ৰজাৰ উপস্থিতিত শান্তিৰ নবেল বঁটা প্ৰদান কৰে। শান্তি বঁটা হৈছে ষ্টকহোমত প্ৰদান নকৰা একমাত্ৰ নবেল বঁটা। নবেল বঁটা বিজয়ীজনে পুৰস্কাৰৰ পৰিমাণ নিশ্চিত কৰা ডিপ্লোমা, এটা পদক আৰু এখন নথি লাভ কৰে। <ref>[http://nobelprize.org/award_ceremonies/prize.html What the Nobel Laureates Receive] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071030033639/http://nobelprize.org/award_ceremonies/prize.html |date=30 October 2007 }}. nobelprize.org.</ref> ২০১৯ চনলৈকে এই পুৰস্কাৰৰ মূল্য আছিল ৯ মিলিয়ন এছইকে। 1990 চনৰ পৰা, অছলো চিটি হলত শান্তিৰ নবেল বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ১৯৪৭ চনৰ পৰা ১৯৮৯ চনৰ ভিতৰত অছলো চিটি হলৰ পৰা কেইশ মিটাৰ দূৰত অছলো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন অনুষদৰ এট্ৰিয়ামত শান্তিৰ নবেল বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০৫ চনৰ পৰা ১৯৪৬ চনৰ ভিতৰত নৰৱেৰ নবেল ইনষ্টিটিউটত অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০১ চনৰ পৰা ১৯০৪ চনলৈ ষ্টৰ্টিং (সংসদ)ত অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://nobelpeaceprize.org/nb_NO/about_peaceprize/award_ceremony/ |title=Prisutdelingen &#124; Nobels fredspris |publisher=Nobelpeaceprize.org |access-date=13 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104042251/http://nobelpeaceprize.org/nb_NO/about_peaceprize/award_ceremony/ |archive-date=4 November 2012 }}</ref> ==উৎস== [[শ্ৰেণী:ন'বেল বঁটা]] 9rga6ssl5hq0phcbulf5fqguwiyav9e 614603 614602 2026-06-26T16:01:25Z নৰুনা বৰুৱা 44897 614603 wikitext text/x-wiki {{Infobox award | name = শান্তিৰ নোবেল বঁটা | subheader = [[Norwegian language|Norwegian]]: {{lang|sv|{{lang|no|Nobels fredspris}}}} | image = 1933 Nobel Peace Prize awarded to Norman Angell.JPG | alt = | awarded_for = শান্তিত অসাধাৰণ অৱদান। | presenter = নৰৱেৰ নবেল কমিটি, আলফ্ৰেড নবেলৰ হৈ | location = অচল', নৰৱে | year = {{start date and age|1901|12|10|df=yes}}<ref>{{Cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1901/address.html |title=The Nobel Peace Prize 1901 |website=www.nobelprize.org |access-date=29 October 2017}}</ref> | reward = 10 million [[Norwegian Krone|NOK]] (2020)<ref>{{cite news |title=2020 Nobel Prize Winners: Full List |url=https://www.nytimes.com/article/2020-nobel-prize-winners.html |newspaper=[[The New York Times]] |date = 12 October 2020}}</ref> | holder = [[World Food Programme]] [[Nobel Peace Prize 2020|(2020)]]<ref>{{cite web|title=The Nobel Peace Prize 2020|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2020/summary/| date=12 October 2020}}</ref> | most_awards = [[International Committee of the Red Cross]] (3) | website = {{URL|http://nobelprize.org|Nobelprize.org}} }} '''শান্তি নবেল বঁটা'''({{lang-en|Nobel Peace Prize}}) হৈছে চুইডেনৰ উদ্যোগপতি, আৱিষ্কাৰক আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ (সামৰিক অস্ত্ৰ আৰু সঁজুলি) নিৰ্মাতা আলফ্ৰেড নবেলৰ দ্বাৰা স্থাপিত পাঁচটা নবেল বঁটাৰ মাজত এটা। বাকি চাৰিটা বটা হৈছে ৰসায়ন বিজ্ঞান, পদাৰ্থ বিজ্ঞান, চিকিৎসা বিজ্ঞান, আৰু সাহিত্য ন'বেল বঁটা। ১৯০১ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ পৰা,<ref>{{cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1901/address.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070102153041/http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1901/address.html|url-status=dead|archive-date=2 January 2007|title=The Nobel Peace Prize 1901|work=[[Nobel Prize|NobelPrize]]|date=1972|access-date=19 March 2016}}</ref> যিসকলে ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত ভ্ৰাতৃত্বৰ বাবে, আৰু শান্তি অনুষ্ঠিত আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে সৰ্বাধিক কাম কৰি আহিছে, তেওঁলোকক বছৰি (কিছু ব্যতিক্ৰমৰ বাহিৰে) এই বটাৰে সন্মান জনোৱা হয়।<ref>"Nobel Peace Prize", ''The Oxford Dictionary of Twentieth Century World History''</ref> আলফ্ৰেড নবেলৰ ইচ্ছা অনুসৰি, প্ৰাপ্তকৰ্তাক নৰৱেৰ নবেল কমিটিয়ে বাছনি কৰে, যি হৈছে নৰৱেৰ সংসদৰ দ্বাৰা নিযুক্ত পাঁচ জনীয়া এটা সমিতি। ২০২০ বৰ্ষৰ পুৰস্কাৰটো অছলʼ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এট্ৰিয়ামত প্ৰদান কৰা হৈছিল, য'ত ১৯৪৭-১৯৮৯ চনলৈ এই অনুষ্ঠান পতা হৈছিল; ভৱনটোত এবেল বঁটাও প্ৰদান কৰা হয়।<ref>[https://www.uniforum.uio.no/nyheter/2020/09/nobels-fredspris-i-aulaen.html I år skal Nobels fredspris utdeles på UiO]</ref> পূৰ্বতে অছলো চিটি হল (১৯৯০-২০১৯), নৰৱেৰ নবেল ইনষ্টিটিউট (১৯০৫-১৯৪৬), আৰু সংসদ (১৯০১-১৯০৪)ত এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ৰাজনৈতিক প্ৰকৃতিৰ বাবে, শান্তিৰ নবেল বঁটা, ইয়াৰ ইতিহাসৰ বেছিভাগ সময়ৰ বাবে, বহুতো বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। আটাইতকৈ শেহতীয়া পুৰস্কাৰটো 2020 চনত বিশ্ব খাদ্য কাৰ্যসূচীক প্ৰদান কৰা হৈছিল; ২০২১ চনৰ পুৰস্কাৰৰ বাবে মনোনয়ন ২০২১ চনৰ জানুৱাৰীত বন্ধ হৈছে।<ref>{{cite news |title=Hektisk nomineringsaktivitet før fredsprisfrist |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/verden/hektisk-nomineringsaktivitet-for-fredsprisfrist-1.1827991 |work=[[Dagsavisen]] |date=31 January 2021}}</ref> ==পৃষ্ঠভূমি== [[File:AlfredNobel adjusted.jpg|thumb|[[আলফ্ৰেড নবেল]]]] আলফ্ৰেড নবেলৰ ইচ্ছা অনুসৰি, "ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত ভ্ৰাতৃত্বৰ বাবে, স্থায়ী সৈন্যৰ বিলুপ্তি বা হ্ৰাস ৰ বাবে আৰু শান্তি কংগ্ৰেছ অনুষ্ঠিত আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে সৰ্বাধিক বা সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কাম কৰাৰ বাবে এজন ব্যক্তিক শান্তি বঁটা প্ৰদান কৰা হ'ব।" <ref>{{cite web | url = https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html | access-date = 31 March 2008 | title = Excerpt from the Will of Alfred Nobel | publisher = [[Nobel Foundation]]}}</ref> আলফ্ৰেড নবেলৰ ইচ্ছাই আৰু নিৰ্দিষ্ট কৰিব যে নৰৱেৰ সংসদৰ দ্বাৰা বাছনি কৰা পাঁচজনীয়া সমিতিয়ে এই বঁটা প্ৰদান কৰিব।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/peacetheysayhist0000nord|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/peacetheysayhist0000nord/page/24 24]|quote=parliament.|title=Peace, They Say: A History of the Nobel Peace Prize, the Most Famous and Controversial Prize in the World|last=Nordlinger|first=Jay|date=20 March 2012|publisher=Encounter Books|isbn=9781594035999|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://blogs.loc.gov/law/2015/12/alfred-nobels-will-a-legal-document-that-might-have-changed-the-world-and-a-mans-legacy/|title=Alfred Nobel's Will: A Legal Document that Might Have Changed the World and a Man's Legacy {{!}} In Custodia Legis: Law Librarians of Congress|last=Levush|first=Ruth|date=7 December 2015|website=blogs.loc.gov|access-date=12 March 2019}}</ref> ১৮৯৬ চনত নবেলৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ এই শান্তি পুৰস্কাৰৰ কোনো শ্ৰেণীৰ বাছনি বা ব্যাখ্যা এৰি থৈ যোৱা নাছিল। যিহেতু তেওঁ এজন প্ৰশিক্ষিত ৰাসায়নিক অভিযন্তা আছিল, ৰসায়ন বিজ্ঞান আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ শ্ৰেণীবোৰ স্পষ্ট বিকল্প আছিল। কিন্তু শান্তি পুৰস্কাৰৰ আঁৰৰ যুক্তি কম স্পষ্ট আছিল। নৰৱেৰ নবেল কমিটিৰ মতে, আলফ্ৰেড নবেলৰ বন্ধু, শান্তি কৰ্মী আৰু পিছলৈ পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত বাৰ্থা ভন চুটনাৰে "শান্তিক" এটা বিষস শ্ৰেণী হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ সিদ্ধান্তক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল।<ref name="Why Norway?">{{cite web | title = Why Norway? | publisher = The Norwegian Nobel Committee | url = https://www.nobelpeaceprize.org/History/Why-Norway | access-date = 11 October 2009}}</ref> কিছুমান পণ্ডিতে কয় যে ধ্বংসাত্মক শক্তি হ্ৰাস কৰাৰ বাবে নবেলে এই বটাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। আলফ্ৰেড নবেলৰ আৱিষ্কাৰবোৰৰ ভিতৰত আছিল ডায়নামাইট আৰু বেলিষ্টাইট, যি দুয়োটা তেওঁৰ জীৱনকালত হিংস্ৰভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বালিষ্টাইট যুদ্ধত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>Altman, L. (2006). [https://www.nytimes.com/2006/09/26/health/26docs.html?pagewanted=1&ei=5070&en=919b88628e82140e&ex=1160884800 Alfred Nobel and the prize that almost didn't happen]. ''New York Times''. Retrieved 14 October 2006.</ref> আৰু আইৰিছ জাতীয়তাবাদী সংগঠন আইৰিছ ৰিপাব্লিকান ব্ৰাদাৰহুডে ১৮৮০ ৰ দশকত ডায়নামাইট আক্ৰমণ চলাইছিল।<ref>[https://www.bbc.co.uk/history/british/easterrising/profiles/po17.shtml BBC History – 1916 Easter Rising – Profiles – The Irish Republican Brotherhood] ''BBC''</ref> বোফৰ্ছক লো আৰু তীখা উৎপাদকৰ পৰা অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ কোম্পানীলৈ পৰিৱৰ্তন কৰাতো নবেলৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আছিল। নবেলৰ মৃত্যুৰ সময়ত নৰৱেত শান্তি বঁটা কিয় প্ৰদান কৰা হ'ব বুলি নবেলে কামনা কৰিছিল সেয়া স্পষ্ট নহয়। নৰৱেৰ নবেল কমিটিয়ে অনুমান কৰিছে যে নবেলে হয়তো নৰৱেক এই বঁটা প্ৰদানৰ বাবে অধিক উপযুক্ত বুলি বিবেচনা কৰিছিল, কিয়নো ইয়াত চুইডেনৰ দৰে একে সামৰিক পৰম্পৰা নাছিল। উল্লিখিত যে উনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে নৰৱেৰ সংসদ মধ্যস্থতা আৰু মধ্যস্থতাৰ জৰিয়তে সংঘাত সমাধানৰ বাবে আন্তঃসংসদীয় সংঘৰ প্ৰচেষ্টাত ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ আছিল। ==পুৰস্কাৰ প্ৰদান== [[File:Jimmy Carter Library and Museum 145.JPG|thumb|left|upright=0.7|300px|শান্তিৰ নবেল বঁটা পদকৰ অভিমুখ আৰু প্ৰতিমুখ]] নৰৱেৰ নবেল কমিটিৰ অধ্যক্ষই প্ৰতি বছৰে ১০ ডিচেম্বৰত (নবেলৰ মৃত্যুবাৰ্ষিকী) নৰৱেৰ ৰজাৰ উপস্থিতিত শান্তিৰ নবেল বঁটা প্ৰদান কৰে। শান্তি বঁটা হৈছে ষ্টকহোমত প্ৰদান নকৰা একমাত্ৰ নবেল বঁটা। নবেল বঁটা বিজয়ীজনে পুৰস্কাৰৰ পৰিমাণ নিশ্চিত কৰা ডিপ্লোমা, এটা পদক আৰু এখন নথি লাভ কৰে। <ref>[http://nobelprize.org/award_ceremonies/prize.html What the Nobel Laureates Receive] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071030033639/http://nobelprize.org/award_ceremonies/prize.html |date=30 October 2007 }}. nobelprize.org.</ref> ২০১৯ চনলৈকে এই পুৰস্কাৰৰ মূল্য আছিল ৯ মিলিয়ন এছইকে। 1990 চনৰ পৰা, অছলো চিটি হলত শান্তিৰ নবেল বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ১৯৪৭ চনৰ পৰা ১৯৮৯ চনৰ ভিতৰত অছলো চিটি হলৰ পৰা কেইশ মিটাৰ দূৰত অছলো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন অনুষদৰ এট্ৰিয়ামত শান্তিৰ নবেল বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০৫ চনৰ পৰা ১৯৪৬ চনৰ ভিতৰত নৰৱেৰ নবেল ইনষ্টিটিউটত অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত হয়। ১৯০১ চনৰ পৰা ১৯০৪ চনলৈ ষ্টৰ্টিং (সংসদ)ত অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://nobelpeaceprize.org/nb_NO/about_peaceprize/award_ceremony/ |title=Prisutdelingen &#124; Nobels fredspris |publisher=Nobelpeaceprize.org |access-date=13 October 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104042251/http://nobelpeaceprize.org/nb_NO/about_peaceprize/award_ceremony/ |archive-date=4 November 2012 }}</ref> ==উৎস== [[শ্ৰেণী:ন'বেল বঁটা]] t991tc0226d09owyh5y89kmueuhtxj1 0 78110 614667 499115 2026-06-27T10:37:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614667 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = চেক গণৰাজ্য | common_name = | linking_name = চেক গণৰাজ্য | native_name = | image_flag = Flag of the Czech Republic.svg | image_coat = Coat of arms of the Czech Republic.svg | symbol_type = ग्रेटर कोट ऑफ आर्म्स | national_motto = {{native phrase|cs|"Pravda vítězí"|italics=off}}<br />{{small|"Truth prevails"}} | national_anthem = {{vunblist |{{native phrase|cs|Kde domov můj|nolink=yes}} |{{raise|0.35em|{{small|''Where is my home''}}}}|{{center|[[File:Czech anthem.ogg]]}} }} | image_map = EU-Czechia.svg | map_caption = {{map caption |countryprefix=the |location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the European Union |subregion_color=green |legend=EU-Czechia.svg}} | capital = [[प्राग]] | coordinates = {{Coord|50|05|N|14|28|E|type:city}} | largest_city = capital | languages_type = Official language | languages = [[चेक भाषा|चेक]]<ref>{{cite web |url=http://www.czech.cz/en/67019-czech-language |title=Czech language |work=Czech Republic – Official website |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Czech Republic)|Ministry of Foreign Affairs of the Czech Republic]] |accessdate=14 November 2011 |archivedate=6 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111106000422/http://www.czech.cz/en/67019-czech-language |deadurl=yes }}</ref> | languages2_type = {{raise|0.3em |{{nobold|Officially recognised languages<ref name="languages">Citizens belonging to minorities, which traditionally and on a long-term basis live within the territory of the Czech Republic, enjoy the right to use their language in communication with authorities and in courts of law (for the list of recognized minorities see [http://www.vlada.cz/en/pracovni-a-poradni-organy-vlady/rnm/historie-a-soucasnost-rady-en-16666/ National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic], Belorussian and Vietnamese since 4 July 2013, see [http://zpravy.idnes.cz/vietnamci-oficialni-narodnostni-mensinou-fiq-/domaci.aspx?c=A130703_133019_domaci_jj Česko má nové oficiální národnostní menšiny. Vietnamce a Bělorusy]). Article 25 of the Czech [[Charter of Fundamental Rights and Basic Freedoms]] ensures the right of the national and ethnic minorities to education and communication with the authorities in their own language. Act No. 500/2004 Coll. (''The Administrative Rule'') in its paragraph 16 (4) (''Procedural Language'') ensures that a citizen of the Czech Republic who belongs to a national or an ethnic minority, which traditionally and on a long-term basis lives within the territory of the Czech Republic, has the right to address an administrative agency and proceed before it in the language of the minority. If the administrative agency has no employee with knowledge of the language, the agency is bound to obtain a translator at the agency's own expense. According to Act No. 273/2001 (''Concerning the Rights of Members of Minorities'') paragraph 9 (''The right to use language of a national minority in dealing with authorities and in front of the courts of law'') the same also applies to members of national minorities in the courts of law.</ref><ref>The Slovak language may be considered an official language in the Czech Republic under certain circumstances, as defined by several laws – e.g. law 500/2004, 337/1992. Source: http://portal.gov.cz. Cited: "Například Správní řád (zákon č. 500/2004 Sb.) stanovuje: "V řízení se jedná a písemnosti se vyhotovují v českém jazyce. Účastníci řízení mohou jednat a písemnosti mohou být předkládány i v jazyce slovenském&nbsp;..." (§&nbsp;16, odstavec 1). Zákon o správě daní a poplatků (337/1992 Sb.) "Úřední jazyk: Před správcem daně se jedná v jazyce českém nebo slovenském. Veškerá písemná podání se předkládají v češtině nebo slovenštině&nbsp;..." (§&nbsp;3, odstavec 1). http://portal.gov.cz</ref>}} }} | languages2 = {{collapsible list |titlestyle=background:none;text-align:left;font-weight:normal; |title= |[[Slovak language|Slovak]] |[[German language|German]] |[[Polish language|Polish]] |[[Belarusian language|Belarusian]] |[[Bulgarian language|Bulgarian]] |[[Croatian language|Croatian]] |[[Greek language|Greek]] |[[Hungarian language|Hungarian]] |[[Romani language|Romani]] |[[Russian language|Russian]] |[[Rusyn language|Rusyn]] |[[Serbian language|Serbian]] |[[Ukrainian language|Ukrainian]] |[[Vietnamese language|Vietnamese]] }} | ethnic_groups = {{vunblist | 64% [[चेक लोग]] | 26% अनिर्धारित | 5% [[मोरावियन]] | 1.4% [[स्लोवाक]] | 0.4% [[पोल लोग]] | 3.2% अउरी दूसर }} | ethnic_groups_year = 2011<ref name="Wpr">{{cite web|title=Czech Republic Population 2014|url=http://worldpopulationreview.com/countries/czech-republic-population/|publisher=World Population Review|accessdate=7 January 2017|archivedate=16 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200416062045/https://worldpopulationreview.com/countries/czech-republic-population/|deadurl=yes}}</ref> | religion = {{vunblist |44.7% undeclared |{{longitem|style=line-height:1.15em |34.5% non-religious}} |10.4% [[Catholic Church|Roman Catholic]] |2.2% other Christians |0.7% other religions }} | demonym = [[Czechs|Czech]] | government_type = | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | legislature = [[Parliament of the Czech Republic|Parliament]] | upper_house = [[Senate of the Czech Republic|Senate]] | lower_house = [[Chamber of Deputies of the Czech Republic|Chamber of Deputies]] | sovereignty_type = [[History of the Czech Lands|Formation]] | established_event1 = [[Duchy of Bohemia]] | established_date1 = [[Circa|c.]] 870 | established_event2 = [[Kingdom of Bohemia]] | established_date2 = 1198 | established_event3 = [[Czechoslovakia]]<br /><small>(Independence from<br />[[Austria-Hungary]])</small> | established_date3 = 28 October 1918 | established_event4 = [[Constitutional Act on the Czechoslovak Federation|Federalization of Czechoslovakia]]<br /><small>{{nowrap|([[Czech Socialist Republic]])}}</small> | established_date4 = 1 January 1969 | established_event5 = Czech Republic [[Dissolution of Czechoslovakia|became independent]] | established_date5 = 1 January 1993 |established_event6 = {{nowrap|[[2004 enlargement of the European Union|Joined]] the [[European Union]]}} |established_date6 = 1 May 2004 | area_km2 = 78,866 | area_rank = 115th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 30,450 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 2 | population_estimate = {{UN_Population|Czechia}} {{increase}}{{UN_Population|ref}} | population_census = 10,436,560<ref>[http://www.scitani.cz/sldb2011/eng/redakce.nsf/i/census_2011_basic_final_results/$File/SLDB-ZAKL-CR_en.xls Census of Population and Housing 2011: Basic final results] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116234400/http://www.scitani.cz/sldb2011/eng/redakce.nsf/i/census_2011_basic_final_results/$File/SLDB-ZAKL-CR_en.xls |date=2013-01-16 }}. [http://www.czso.cz/eng/redakce.nsf/i/home Czech Statistical Office] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129060510/http://www.czso.cz/eng/redakce.nsf/i/home |date=29 January 2011 }}. Retrieved on 19 December 2012.</ref> | population_estimate_year = {{UN_Population|Year}} | population_estimate_rank = 84th | population_census_year = 2011 | population_density_km2 = 134 | population_density_sq_mi = 341 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 87th | GDP_PPP = $368.659&nbsp;billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=49&pr.y=15&sy=2017&ey=2017&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=935&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Czech Republic |publisher=International Monetary Fund |accessdate=8 May 2017}}</ref> | GDP_PPP_year = 2018 | GDP_PPP_rank = 50th | GDP_PPP_per_capita = $36,784<ref name=imf2 /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 39th | GDP_nominal = $196.068&nbsp;billion<ref name=imf2 /> | GDP_nominal_year = 2018 | GDP_nominal_rank = 49th | GDP_nominal_per_capita = $22,468<ref name=imf2 /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 41st | Gini = 25.0 <!--number only--> | Gini_year = 2015 | Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->decrease | Gini_ref =<ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC) |url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |publisher=Eurostat Data Explorer |accessdate=22 November 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100416165655/http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |archivedate=16 April 2010 |df= }}</ref> | Gini_rank =5th | HDI = 0.878 <!--number only--> | HDI_year = 2015<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title=2016 Human Development Report |year=2016 |accessdate=23 मार्च 2017 |publisher=United Nations Development Programme}}</ref> | HDI_rank = 28th | currency = [[Czech koruna]] | currency_code = CZK | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | drives_on = right | calling_code = [[Telephone numbers in the Czech Republic|+420]]^b | patron_saint = [[Wenceslaus I, Duke of Bohemia|St. Wenceslaus]] | iso3166code = CZ | cctld = [[.cz]]^c | footnote_a = The [[Rhetorical question|question is rhetorical]], implying "those places where my homeland lies". <!--ORPHANED: 30 जून 2010 (see {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20101114043947/http://www.czso.cz/eng/csu.nsf/informace/aoby091310.doc |date=14 November 2010 |title=Population changes }}).--> <!--ORPHANED: Rank based on 2009 IMF data.--> | footnote_b = Code 42 was shared with [[Slovakia]] until 1997. | footnote_c = Also [[.eu]], shared with other European Union member states. }} '''চেক গণৰাজ্য''' মধ্য [[ইউৰোপ]]ৰ এখন ৰাষ্ট্ৰ। এই দেশৰ ৰাজধানী प्राग'। চেক গণৰাজ্য পশ্চিমে [[জাৰ্মানী]], দক্ষিণে [[চেক গণৰাজ্য]] আৰু [[শ্ল'ভাকিয়া]], পূবে ইউক্ৰেন আৰু বেলাৰুছ, আনহাতে উত্তৰে [[বাল্টিক সাগৰ]], [[লিথুৱানিয়া]] আৰু ৰাছিয়া অৱস্থিত। বাল্টিক সাগৰ চেক গণৰাজ্য সৈতে ডেনমাৰ্কৰ জলসীমান্তত অৱস্থিত। পোলেণ্ড ২০০৪ চনৰ ১মে' তাৰিখে [[ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন]]ৰ সদস্য হয়। প্ৰায় ১০০০ বছৰৰ আগতে পিয়াষ্ট ৰাজবংশৰ অ ৰাজ্য ৰূপে পোলেণ্ড সৰ্বপ্ৰথম গঠিত হয়। ষোল্লশ শতিকাৰ শেষভাগক চেক গণৰাজ্য স্বৰ্ণযুগ আখ্যা দিয়া হয়, যেতিয়া জাগিয়েলনীয় ৰাজবংশৰ অধীনত পোলেণ্ড ইউৰোপৰ সকলোতকৈ বৃহৎ, সমৃদ্ধ আৰু প্ৰভাৱশালী ৰাষ্ট্ৰ ৰূপে পৰিগণিত হয়। {{commons|Czech Republic|চেক গণৰাজ্য}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== <references/> {{Sovereign states of Europe}} [[শ্ৰেণী:চেক গণৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] 88xkio0rsbcigfacertv4fs1ega7n63 0 78213 614600 371733 2026-06-26T15:50:21Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614600 wikitext text/x-wiki {{Cleanup-translation}} {{Infobox country |conventional_long_name = জাৰ্মান ফেডাৰেল ৰিপাব্লিক |native_name = |common_name = জাৰ্মানী |national_motto = {{lang|de|"{{lang|de|Das Lied der Deutschen|Einigkeit und Recht und Freiheit}}"}}<br /><small>"एकता आ न्याय आ आजादी" (de facto) </small> |national_anthem = ''Deutschlandlied''<br />({{Lang-en|"Song of Germany"}})<br /><small>(तीसरा बंद भर)</small>{{efn|1952 से 1990, ''Deutschlandlied'' राष्ट्रगान रहल बाकी ऑफिशियल मोका-महाले खाली तिसरा बंद गावल जाय। 1991 से अब खाली भर इहे तिसरा बंद के राष्ट्रगान मानल जाला।<ref name=PresidentsOffice>{{cite web | url = http://www.bundespraesident.de/DE/Amt-und-Aufgaben/Wirken-im-Inland/Repraesentation-und-Integration/repraesentation-und-integration-node.html| title = Repräsentation und Integration | author = Bundespräsidialamt | authorlink = Bundespräsidialamt | language = de | accessdate = 8 मार्च 2016 | quote = Nach Herstellung der staatlichen Einheit Deutschlands bestimmte Bundespräsident von Weizsäcker in einem Briefwechsel mit Bundeskanzler Helmut Kohl im Jahr 1991 die dritte Strophe zur Nationalhymne für das deutsche Volk. [In 1991, following the establishment of German unity, Federal President von Weizsäcker, in an exchange of letters with Chancellor Helmut Kohl, declared the third verse [of the Deutschlandlied] to be the national anthem of the German people.]}}</ref>|group=efn}}<br />[[File:National anthem of Germany - U.S. Army 1st Armored Division Band.ogg|center]] |image_flag = Flag of Germany.svg |image_coat = Coat of Arms of Germany.svg |image_map = EU-Germany.svg |map2_width = 250px |map_caption = {{map caption |location_color=गहिरा हरियर |region=यूरोप |region_color=गहिरा मटियाहूँ |subregion=यूरोपियन यूनियन |subregion_color=green |legend=EU-Germany.svg}} | languages_type = ऑफिशियल भाषा<br />{{nobold|आ राष्ट्रभाषा}} | languages = [[जर्मन भाषा|जर्मन]]{{ref|a}}<ref>[[डैनिश भाषा|डैनिश]], [[लो जर्मन]], [[सोर्बियाई भाषा|सोर्बियाई]], [[रोमनी भाषा|रोमनी]], आ [[फ्रायशियन भाषा|फ्रायशियन]] के "क्षेत्रीय भा माइनारिटी भाषा खातिर यूरोपियन चार्टर" द्वारा पहिचान मिलल बा</ref> |ethnic_groups = {{plainlist| * {{percent|64,286|81,404|1|pad=yes}} [[जर्मन लोग|जर्मन]] * {{percent|8,993|81,404|1|pad=yes}} अन्य [[यूरोप के जातीय समूह|यूरोपियन]] * {{percent|5,730|81,404|1|pad=yes}} [[एशियाई लोग|एशियाई]] * —{{percent|1,832|81,404|1|pad=yes}} [[पच्छिम एशिया के जातीय समूह|मध्य पूरबी]] * —{{percent|2,851|81,404|1|pad=yes}} [[तुर्क लोग|तुर्क]] * {{percent|631|81,404|1|pad=yes}} अफ़्रीकी * {{percent|379|81,404|1|pad=yes}} अमेरिकी * {{percent|1,386|81,404|1|pad=yes}} बेपहिचान }} |ethnic_groups_year = 2015<ref name=migrationsbericht>{{cite book | author= Bundesamt für Migration und Flüchtlinge | date = 14 December 2016 | title = Migrationsbericht 2015 | trans_title = Migration Report 2015 | url= http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Publikationen/Migrationsberichte/migrationsbericht-2015.pdf | format = PDF | language = German | publisher = Bundesministerium des Innern Referat Öffentlichkeitsarbeit | accessdate = 28 मार्च 2017 | pages = 213–215}}</ref> |religion = {{plainlist | * 59.3% [[ईसाई धर्म]] * 34.4% गैरधार्मिक * 5.5% [[इस्लाम]] * 0.8% अन्य धर्म<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 6 December 2016.</ref> }} |demonym = [[जर्मन लोग|जर्मन]] |capital = [[बर्लिन]] | footnote_a = |coordinates = {{Coord|52|31|N|13|23|E|type:city}} |largest_city = capital |government_type = [[फेडरल]] [[संसदीय शासन|संसदीय]] [[रिपब्लिक]] |leader_title1 = राष्ट्रपति |leader_name1 = फ्रांक-वाल्टर श्टाइनमायर<ref>{{cite web|url=http://www.dw.com/hi/%E0%A4%AB%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%95-%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0-%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%B0-%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%BF-%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%87-%E0%A4%97%E0%A4%8F/a-37520588 |title=फ्रांक-वाल्टर श्टाइनमायर जर्मनी के राष्ट्रपति चुने गए &#124; दुनिया &#124; DW &#124; 12.02.2017 |publisher=DW |date=2017-03-22 |accessdate=2017-08-01}}</ref> |leader_title2 = चांसलर |leader_name2 = ओलाफ शुल्त्स |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |leader_title5 = |leader_name5 = |legislature = |upper_house = |lower_house = |area_km2 = 357,168 |area_sq_mi = 137,847 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = 63वाँ |area_magnitude = 1 E11 |population_estimate = 82,175,700<ref>{{cite web|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2016/08/PD16_295_12411pdf.pdf;jsessionid=996EC2DF0A8D510CF89FDCBC74DBAE9F.cae2?__blob=publicationFile|title=Population at 82.2 million at the end of 2015 – population increase due to high immigration|date=26 August 2016|work=destatis.de}}</ref> |population_estimate_year = 2015 |population_estimate_rank = 16वाँ |population_density_km2 = 227 |population_density_sq_mi = 583 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 58वाँ |GDP_PPP_year = 2016 |GDP_PPP = $3.980 ट्रिलियन<ref name="IMF database 2017">{{cite web |url= https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=38&pr.y=9&sy=2015&ey=2017&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=134&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, April 2017, Germany |publisher=[[International Monetary Fund]] |date= April 2017|accessdate=19 जून 2017}}</ref> |GDP_PPP_rank = 5वाँ |GDP_PPP_per_capita = $48,111<ref name="IMF database 2017"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 18वाँ |GDP_nominal = $3.467 ट्रिलियन<ref name="IMF database 2017"/> |GDP_nominal_rank = 4था |GDP_nominal_per_capita_rank = 17वाँ |GDP_nominal_year = 2016 |GDP_nominal_per_capita = $41,902<ref name="IMF database 2017"/> |Gini_year = 2014 |Gini_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |Gini = 30.7 <!--number only--> | Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = 2015<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.926 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title=2016 Human Development Report |year=2016 |accessdate=23 मार्च 2017 |publisher=United Nations Development Programme}}</ref> |HDI_rank = 4th |currency = [[यूरो]] ([[यूरो चीन्हा|€]]) |currency_code = EUR |time_zone = CET |utc_offset = +1 |time_zone_DST = CEST |utc_offset_DST = +2 |drives_on = दाहिने |cctld = [[.de]] आ [[.eu]] |calling_code = 49 }} '''জাৰ্মানী''' [[পশ্চিম ইউৰোপ]]ৰ এখন সাৰ্বভৌম গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ। প্ৰায় ৫০০ বছৰ ধৰি সাংস্কৃতিক, ৰাজনৈতিক, সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক দিশৰ পৰা জাৰ্মানী পৃথিৱীৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ দেশ বুলি পৰিগণিত হৈ আহিছে। ১৭ আৰু ১৮ শতিকাত জাৰ্মানীৰ সীমা উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকা, আফ্ৰিকা আৰু এচিয়াৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ বিস্তৃত হৈ পৰিছিল। বৰ্তমানো জাৰ্মানী হোৱাৰ উপৰিও [[ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন]]ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== <references/> {{Sovereign states of Europe}} [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:জাৰ্মানী|*]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] c6vgsn1skdreyp6jexzarklyw1192cy 614601 614600 2026-06-26T15:51:00Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614601 wikitext text/x-wiki {{Cleanup-translation}} {{Infobox country |conventional_long_name = জাৰ্মান ফেডাৰেল ৰিপাব্লিক |native_name = |common_name = জাৰ্মানী |national_motto = {{lang|de|"{{lang|de|Das Lied der Deutschen|Einigkeit und Recht und Freiheit}}"}}<br /><small>"एकता आ न्याय आ आजादी" (de facto) </small> |national_anthem = ''Deutschlandlied''<br />({{Lang-en|"Song of Germany"}})<br /><small>(तीसरा बंद भर)</small>{{efn|1952 से 1990, ''Deutschlandlied'' राष्ट्रगान रहल बाकी ऑफिशियल मोका-महाले खाली तिसरा बंद गावल जाय। 1991 से अब खाली भर इहे तिसरा बंद के राष्ट्रगान मानल जाला।<ref name=PresidentsOffice>{{cite web | url = http://www.bundespraesident.de/DE/Amt-und-Aufgaben/Wirken-im-Inland/Repraesentation-und-Integration/repraesentation-und-integration-node.html| title = Repräsentation und Integration | author = Bundespräsidialamt | authorlink = Bundespräsidialamt | language = de | accessdate = 8 मार्च 2016 | quote = Nach Herstellung der staatlichen Einheit Deutschlands bestimmte Bundespräsident von Weizsäcker in einem Briefwechsel mit Bundeskanzler Helmut Kohl im Jahr 1991 die dritte Strophe zur Nationalhymne für das deutsche Volk. [In 1991, following the establishment of German unity, Federal President von Weizsäcker, in an exchange of letters with Chancellor Helmut Kohl, declared the third verse [of the Deutschlandlied] to be the national anthem of the German people.]}}</ref>|group=efn}}<br />[[File:National anthem of Germany - U.S. Army 1st Armored Division Band.ogg|center]] |image_flag = Flag of Germany.svg |image_coat = Coat of Arms of Germany.svg |image_map = EU-Germany.svg |map2_width = 250px |map_caption = {{map caption |location_color=गहिरा हरियर |region=यूरोप |region_color=गहिरा मटियाहूँ |subregion=यूरोपियन यूनियन |subregion_color=green |legend=EU-Germany.svg}} | languages_type = ऑफिशियल भाषा<br />{{nobold|आ राष्ट्रभाषा}} | languages = [[जर्मन भाषा|जर्मन]]{{ref|a}}<ref>[[डैनिश भाषा|डैनिश]], [[लो जर्मन]], [[सोर्बियाई भाषा|सोर्बियाई]], [[रोमनी भाषा|रोमनी]], आ [[फ्रायशियन भाषा|फ्रायशियन]] के "क्षेत्रीय भा माइनारिटी भाषा खातिर यूरोपियन चार्टर" द्वारा पहिचान मिलल बा</ref> |ethnic_groups = {{plainlist| * {{percent|64,286|81,404|1|pad=yes}} [[जर्मन लोग|जर्मन]] * {{percent|8,993|81,404|1|pad=yes}} अन्य [[यूरोप के जातीय समूह|यूरोपियन]] * {{percent|5,730|81,404|1|pad=yes}} [[एशियाई लोग|एशियाई]] * —{{percent|1,832|81,404|1|pad=yes}} [[पच्छिम एशिया के जातीय समूह|मध्य पूरबी]] * —{{percent|2,851|81,404|1|pad=yes}} [[तुर्क लोग|तुर्क]] * {{percent|631|81,404|1|pad=yes}} अफ़्रीकी * {{percent|379|81,404|1|pad=yes}} अमेरिकी * {{percent|1,386|81,404|1|pad=yes}} बेपहिचान }} |ethnic_groups_year = 2015<ref name=migrationsbericht>{{cite book | author= Bundesamt für Migration und Flüchtlinge | date = 14 December 2016 | title = Migrationsbericht 2015 | trans_title = Migration Report 2015 | url= http://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Publikationen/Migrationsberichte/migrationsbericht-2015.pdf | format = PDF | language = German | publisher = Bundesministerium des Innern Referat Öffentlichkeitsarbeit | accessdate = 28 मार्च 2017 | pages = 213–215}}</ref> |religion = {{plainlist | * 59.3% [[ईसाई धर्म]] * 34.4% गैरधार्मिक * 5.5% [[इस्लाम]] * 0.8% अन्य धर्म<ref name="EKD2016">[https://www.ekd.de/download/zahlen_und_fakten_2016.pdf Numbers and Facts about Church Life in Germany 2016 Report]. Evangelical Church of Germany. Retrieved 6 December 2016.</ref> }} |demonym = [[जर्मन लोग|जर्मन]] |capital = [[बर्लिन]] | footnote_a = |coordinates = {{Coord|52|31|N|13|23|E|type:city}} |largest_city = capital |government_type = [[फेडरल]] [[संसदीय शासन|संसदीय]] [[रिपब्लिक]] |leader_title1 = राष्ट्रपति |leader_name1 = फ्रांक-वाल्टर श्टाइनमायर<ref>{{cite web|url=http://www.dw.com/hi/%E0%A4%AB%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%95-%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0-%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%B0-%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A5%87-%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%BF-%E0%A4%9A%E0%A5%81%E0%A4%A8%E0%A5%87-%E0%A4%97%E0%A4%8F/a-37520588 |title=फ्रांक-वाल्टर श्टाइनमायर जर्मनी के राष्ट्रपति चुने गए &#124; दुनिया &#124; DW &#124; 12.02.2017 |publisher=DW |date=2017-03-22 |accessdate=2017-08-01}}</ref> |leader_title2 = चांसलर |leader_name2 = ओलाफ शुल्त्स |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |leader_title5 = |leader_name5 = |legislature = |upper_house = |lower_house = |area_km2 = 357,168 |area_sq_mi = 137,847 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = 63वाँ |area_magnitude = 1 E11 |population_estimate = 82,175,700<ref>{{cite web|url=https://www.destatis.de/DE/PresseService/Presse/Pressemitteilungen/2016/08/PD16_295_12411pdf.pdf;jsessionid=996EC2DF0A8D510CF89FDCBC74DBAE9F.cae2?__blob=publicationFile|title=Population at 82.2 million at the end of 2015 – population increase due to high immigration|date=26 August 2016|work=destatis.de}}</ref> |population_estimate_year = 2015 |population_estimate_rank = 16वाँ |population_density_km2 = 227 |population_density_sq_mi = 583 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 58वाँ |GDP_PPP_year = 2016 |GDP_PPP = $3.980 ट्रिलियन<ref name="IMF database 2017">{{cite web |url= https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=38&pr.y=9&sy=2015&ey=2017&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=134&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, April 2017, Germany |publisher=[[International Monetary Fund]] |date= April 2017|accessdate=19 जून 2017}}</ref> |GDP_PPP_rank = 5वाँ |GDP_PPP_per_capita = $48,111<ref name="IMF database 2017"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 18वाँ |GDP_nominal = $3.467 ट्रिलियन<ref name="IMF database 2017"/> |GDP_nominal_rank = 4था |GDP_nominal_per_capita_rank = 17वाँ |GDP_nominal_year = 2016 |GDP_nominal_per_capita = $41,902<ref name="IMF database 2017"/> |Gini_year = 2014 |Gini_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |Gini = 30.7 <!--number only--> | Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web|title=Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)|url=http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=ilc_di12|publisher=Eurostat Data Explorer|accessdate=13 August 2013}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = 2015<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.926 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf |title=2016 Human Development Report |year=2016 |accessdate=23 मार्च 2017 |publisher=United Nations Development Programme}}</ref> |HDI_rank = 4th |currency = [[यूरो]] ([[यूरो चीन्हा|€]]) |currency_code = EUR |time_zone = CET |utc_offset = +1 |time_zone_DST = CEST |utc_offset_DST = +2 |drives_on = दाहिने |cctld = [[.de]] आ [[.eu]] |calling_code = 49 }} '''জাৰ্মানী''' [[পশ্চিম ইউৰোপ]]ৰ এখন সাৰ্বভৌম গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ। প্ৰায় ৫০০ বছৰ ধৰি সাংস্কৃতিক, ৰাজনৈতিক, সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক দিশৰ পৰা জাৰ্মানী পৃথিৱীৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ দেশ বুলি পৰিগণিত হৈ আহিছে। ১৭ আৰু ১৮ শতিকাত জাৰ্মানীৰ সীমা উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকা, আফ্ৰিকা আৰু এচিয়াৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ বিস্তৃত হৈ পৰিছিল। বৰ্তমানো জাৰ্মানী হোৱাৰ উপৰিও [[ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন]]ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== <references/> {{Sovereign states of Europe}} [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:জাৰ্মানী|*]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] nure438xh3zgf3w2kqf8m67es48uuxy 0 78613 614658 614539 2026-06-27T07:57:38Z KhiLanTzi 23530 /* স্থাপন */ টাই সকলৰ ঠালটোৰ কথা স্পষ্ট কৰা হৈছে 614658 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | building_name = হ'-ফি লাং-কু-ৰি (𑜑𑜦𑜡 𑜇𑜣 𑜎𑜡𑜂𑜫 𑜀𑜥 𑜍𑜣)<br>লাংকুৰি দেওশাল | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | alt = | caption = | location = বাকুপুখুৰি হাবি গাঁও, [[চৰাইদেউ জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | locale = লাংকুৰি দেওশাল পাহাৰ | religious_affiliation = [[ফুৰালুং ধৰ্ম]](বৰ্তমান) | deity = লাংকুৰি (আই লেং দিন / খুনথাউ ঙেউ লাংকুৰী) | founder = জনা নাযায়, চুকাফাৰ দ্বাৰা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> | date_established = আহোমসকলৰ আগমনৰ আগতে (চুকাফাৰ দ্বাৰা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা)<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> | architecture_type = | associated_buildings = লাংকুৰি দৌল | festivals = ক্ষ্যেক লাংকুৰি (বছৰৰ পঞ্চম, দশম আৰু দ্বাদশ মাহত), মে-ডাম-মে-ফী, ওমফা | management = }} '''হ'-ফি লাং-কু-ৰি'''<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6}}</ref>({{lang-aho|𑜑𑜦𑜡 𑜇𑜣 𑜎𑜡𑜂𑜫 𑜀𑜥 𑜍𑜣}}) অসমীয়াত '''লাংকুৰি দেওশাল''' ({{lang-en|Temple of Langkuri}}<ref>{{Cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Baptist Mission Press |location=Calcutta |year=1930 |url=https://archive.org/details/dli.csl.7850 |access-date=2026-06-15 |page=251}}</ref>) ফুৰালুং ধৰ্মৰ লাংকুৰি দেৱতাক আৰাধনা কৰা এখন হ'ফি দেউশাল। ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰাহী মুখিয়া থাকুমথাৰ উপদেশত চাওলুং [[চুকাফা|চুকাফাই]] চৰাইদেউৰ এই অঞ্চলকে প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী হিচাপে পাতি লয়<ref name="Bhuyan">Bhuyan, SK,"Satsari Assam Buranji, p.6,"সি বোলে, মোক থামিথুমা বোলে। মই বৰাহী মৰাণৰ অধিকাৰ। লখাই বিলৰ কোখত মোৰ ঘৰ।...পৰ্ব্বতত চুকাফাৰ পাট।— পাছে ৰজা বোলে, আমি থাকিবলে ক’ত ভাল? থামিথুমাৱে বোলে, আমাৰ ৰজাৰ দেওঘৰ আছে, তাতে থাকিবলৈ চল। পাছে আমাৰ মানুহে চাবলৈ গ’ল। ৰজাদেৱে তাহাতক খুৱাই-বুজাই পঠালে, বোলে, আমাৰ এখেলৈ অহা-যোৱাকৈ থাকিবি। এইবুলি বিদাই দিলে। আতপাচে আমাৰ মানুহে ভাল ঠাই বুলি কলেহি ৰজাত। পাছে ন-ভাত খাই নাংকুৰিদেৱৰ ওচৰত উজনিত সৰু পৰ্ব্বত খনিত পাটকে থাকিল।"</ref> আৰু তেওঁ আগবঢ়োৱা দেওঘৰক চুকাফাই দেওশাল হিচাপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি লয়।‌<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> লাংকুৰি দেওশাল আৰু তাৰ পশ্চিমফালে থকা লাংকুৰি দৌল [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ উপাসনাস্থল, য’ত লাংকুৰি দেওশাল পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত প্ৰাচীন প্ৰথম আহোম উপসনা স্থলীৰ স্ধ্বংসাৱশেষ এতিয়াও দেখা যায়। <ref>"...It was founded as the first temple site for the Ahom kings. Currently, remnants of the Ahom temple..." {{Cite journal |last1=Borah |first1=Deepjyoti |last2=Kumar |first2=Pradip |title=The Role of UNESCO World Heritage Site Charaideo Moidam in Promoting Tourism Through Tai-Ahom’s Intangible Cultural Heritage |journal=International Journal for Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=6 |year=2024 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/6/34050.pdf |issn=2582-2160 |publisher=International Journal for Multidisciplinary Research |access-date=2026-06-15 |pages=}}</ref> দেওশালত বৰ্তমানেও আহোম সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে পৰম্পৰাগত [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ ৰীতি-নীতিৰে বিভিন্ন পূজা-পাতল কৰি আহিছে। এই দেওশালত বছৰৰ পঞ্চম, দশম আৰু দ্বাদশ মাহত লাংকুৰি দেৱতাক পুজা কৰা হয়। ইয়াৰে কাষতে লাংকুৰি দৌল অৱস্থিত।<ref>{{Cite journal |last1=Saikia |first1=Joyshree |last2=Bora |first2=Prasangsha |date=2025-08 |title=Tracing the memories of the Ahoms at Charaideo and adjacent areas |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=13 |issue=|pages= |issn=2320-2882 |url=https://www.ijcrt.org/papers/IJCRT2508417.pdf |access-date=2026-06-03 }}</ref> চৰাইদেউত লাংকুৰী দেওশাল, খাও খাম দেওশাল আৰু মূল বৰ দেওশালকে ধৰি কেইবাটাও পৱিত্ৰ দেওশাল অৱস্থিত আছিল।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=225}}</ref> পাছলৈ চৰাইদেউৰ মূল দেওশালখন [[আম-লা-খী দেওশাল]]লৈ লৈ যোৱা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=225}}</ref> == ইতিহাস== ===স্থাপন=== ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত দেহং দাই লোকৰ (যি পাছলৈ টাই-আহোম বুলি জনাজাত হৈছিল) প্ৰব্ৰজনৰ পূৰ্বে এই স্থানত এটা দেউঘৰ আছিল, যিটো স্থানীয় বৰাহী-মৰাণ<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5)."</ref> (কিছু বুৰঞ্জীবিদৰ মতে [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] সকলৰো)<ref>{{cite journal |last=Bharali |first=Ankur Jyoti |title=Charaideo in Early Ahom Polity: Establishment, History and Significance |journal=International Journal of Novel Research and Development |volume=11 |issue=2 |year=2026 |page=b15 |issn=2456-4184 |url=https://ijnrd.org/papers/IJNRD2602103.pdf |access-date=17 June 2026 |quote="It is believed that the site of the temple of Deoshal was the temple of the gods worshiped by the former Chutiya or Barahi."}}</ref> সকলৰ উপাসনা স্থল আছিল। সাতসৰী বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা অনুসৰি সেই অঞ্চলৰ বৰাহী-মৰাণৰ ৰজা বা মুখিয়াল থামিথুমাই চুকাফাক জনাইছিল যে চৰাইদেউ পাহাৰত সিহঁতৰ কোনোবা ৰজা এজনৰ দেওঘৰ আছিল য'ত থাকিবলৈ অনুকূল আছিল।<ref name="Bhuyan"/><ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> সেই উপদেশ অনুসৰিয়ে চুকাফাই চৰাইদেউত নগৰ পাতি দেওঘৰ খনত পূজা কৰিবলৈ লয়। দেওশালৰ পূজা নিয়মিত ভাৱে পৰিচালিত কৰিবৰ বাবে চুকাফাই কিছুমান বিষয় পদৰো সৃষ্টি কৰিছিল। যেনে- দেওধাই বৰুৱা, দেওধাই ফুকন, বাইলুং ফুকন ইত্যাদি। সময় সলনি হোৱাৰ লগে লগে চৰাইদেউ ওচৰত জনবসতি বৃদ্ধি হৈ অহাৰ লগতে অন্যান্য ৰাজকীয় কাৰণত স্বৰ্গদেউ সকলৰ আদেশানুসাৰে মহামন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁঞিয়ে (এওঁ [[গৌৰীনাথ সিংহ|গৌৰী]] নাথ সিংহ (১৭৮০-১৭৯৫), [[চুক্লিংফা|কমলেশ্বৰ]] সিংহ(১৭৯৫-১৮১০), [[চুদিংফা|চন্দ্ৰকান্ত]] সিংহ(১৮১০-১৮১৭) খ্ৰীষ্টাব্দত) দিনত মন্ত্ৰী আছিল) দেওশালত স্থান পৰিবৰ্তনৰ বাবে আলোচনা কৰি ৰজা প্ৰজা সকলোৰে সন্মতিক্ৰমে লাকুৱা লৈ স্থানান্তৰিত কৰে (আমলখি দেওশাল ৰূপে খ্যাত)। অৱশ্যে চৰাইদেউ দেওশাল ৰজাসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত অৱস্থাতে আছিল।<ref name="ইতিহাসে">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=নলতা | author=সম্পাদক: সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰ}}</ref> পাছলৈ চাওফা চুপাতফাই ওচৰতে থকা লাংকুৰি দৌল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Padmeswar |title=Tai-Ahom Religion and Customs |publisher=Publication Board, Assam |location=Gauhati |year=1976 |url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12547 |lccn=77903586 |oclc=4570656 |language=en |access-date=2026-06-15 |page=52}}</ref> ==ফুৰালুং ধৰ্ম== ===লাংকুৰি=== লাংকুৰি ফুৰালুং ধৰ্মৰ এজন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু প্ৰাচীন প্ৰাচীন দেৱতা।<ref>{{Cite book |title=Historical and Socio-cultural Aspects of North-East India |url=https://www.google.co.in/books/edition/Historical_and_Socio_Cultural_Aspects_of/KTRpEQAAQBAJ?hl=en |publisher=Google Books |access-date=2026-06-03 |page=48}}</ref> লাংকুৰীক পৰ্বতত বাস কৰা প্ৰাচীন দেৱতা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু সেইবাবে তেওঁৰ উপাসনা কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> লাংকুৰীক ‘আই লেং দিন’ বুলিও জনা যায়। আই লেং দিন হৈছে পৃথিৱীৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱতা। সৰগদেউ-লাংকুৰী পূজাত আই লেং দিনক ‘খুনথাউ ঙেউ লাংকুৰী’ ৰূপে উপাসনা কৰা হয়। টাই ভাষাৰ মন্ত্ৰ গাই তেওঁৰ পূজা সম্পন্ন কৰা হয়। ===হ'-ফি=== {{main|ফুৰালুং ধৰ্মৰ উপাসনালয়}} হ'-ফি এক প্ৰকাৰৰ [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ উপসনা গৃহ। ই [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ তিনিটা মুখ্য উপসনা স্হল হ'-লু, হ'-ফি আৰু ৰুন চাও চেংৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ উপাসনালয়। অসমীয়া ভাষাত এই তিনিওবিধ উপাসনাস্থলক দেউশাল বুলি কোৱা হয়। চৰাইদেউত সাতখন তেনে পৱিত্ৰ উপাসনাস্থল আছে। সেইসমূহ হ'ল: হ'-ফি ম'লাই, হ'-ফি কা-লাই বা দাই, হ'-ফি হুকুম, হ'-ফি বান্টুং , হ'ফি ফা নটিং ৰু বা ৰৌন ফা, ৰৌন চুম আৰু ৰৌন খুন চেং। দেওশালত টাই পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠান অনুসৰি লাংকুৰীৰ উপাসনা কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> হাবি দেওশাল’ৰ অৰ্থ হৈছে অৰণ্যত বাস কৰা দেৱতাসকলৰ উদ্দেশ্যে সম্পন্ন কৰা দেওশাল। ‘হাবি’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে অৰণ্য বা জংঘল।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> ফুৰালুং ধৰ্মৰ পুৰোহিতসকলৰ বিশ্বাস অনুসৰি, টাই নববৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে লাংকুৰী আৰু আন চাৰি দেৱতাৰ পূজা নকৰিলে পূৰ্বপুৰুষ বা দামসকলে পাকঘৰৰ দক্ষিণ দিশৰ খুটা ফ’ কামত আগবঢ়োৱা প্ৰসাদ গ্ৰহণ নকৰে। সেইবাবে সৰগদেউ-লাংকুৰী পূজাৰ পিছতহে পূৰ্বপুৰুষসকলৰ উপাসনা সম্পন্ন কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=150}}</ref> দেওশালত সম্পাদন হোৱা বিভিন্ন অনুষ্ঠান বা পূজা, যেনে বিকখন, ওমফা, মে-ডাম-মে-ফী আদি পূজাত গৰু, ম'হ, গাহৰি, হাঁহ, পাৰ, কুকুৰা আদি জীৱ জন্তু বলি দিয়া হয়। আহোম পৰম্পৰাত বলি দিবৰ বাবে ‘বলিমৰা’ খেল আছিল। তাই আহোম পৰম্পৰাত দেও পূজাৰ বাবে উদ্‌গা কৰা হাঁহ কুকুৰা আদি মন্ত্ৰপূত কৰি মুচৰি অথবা টঙনিয়াই মৰাৰ প্ৰথাহে আজিও প্ৰচলন হৈ আছে।<ref name="কাশীনাথ">{{cite book | title=আসাম বুৰঞ্জী | author=কাশীনাথ তামূলী}}</ref><ref name="প্ৰান্তিক">{{cite book | title='''প্ৰবন্ধৰ নাম''' | publisher=প্ৰান্তিক | author=পৰানন কোঁ‌ৱৰ | year=জুন ২০২০}}</ref> বুৰঞ্জী অনুসৰি দিনছাম মাহত [[চাওফা]] [[চুজিনফা]]ই বৰ পাহাৰত অৱস্থিত লাংকুৰি দেওশালত গৰু আৰু ম’হ লৈ গৈ সেই লাংকুৰি দেৱতাৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গ কৰিছিল।<ref>"...cows and buffaloes to the temple of Langkuri (Siva) on the Barpa-här hill ..." {{Cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Satsari Assam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1960 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |via=Internet Archive |access-date=2026-06-15 |page=251}}</ref> ==পুন:নিৰ্মাণ আৰু সংৰক্ষণ== অসম চৰকাৰৰ টাই আহোম উন্নয়ণ পৰিষদে ১ কোটি ৮ লাখ টকাৰ অনুমোদন কৰে।<ref>{{Cite news |title=শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক লাংকুৰি দেওশালত ডাম-ফী পূজা, পৰ্যটকৰ বাবে অন্যতম আকৰ্ষণ হৈ পৰিব লাংকুৰি দেওশাল |url=https://www.assam.news18.com/amp/news/assam/historical-place-langkuri-deohal-subham-g-local18-485700.html |work=News18 Assam |publisher={{URL|https://www.news18.com/|Network18}} |language=as |access-date=2026-05-26 |url-status=live |page= }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==অন্যান্য দেওশাল আৰু উপসনাস্থলী সমূহ== *'''কৰদৈ পুখুৰী''':দিনছি মাহত [[চাওফা]] চুপাটফাই চৰাইদেউ পাহাৰৰ তলত কৰদৈ নামৰ এটা পুখুৰী খন্দোৱাইছিল, য’ত চাওফাসকলৰ মৃতদেহ সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। এই পুখুৰী লাংকুৰীৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গ কৰা হৈছিল।<ref>"...named, Kardai where the dead bodies of the kings were entombed. The tank was dedicated to Langkuri (Siva)..." {{Cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Satsari Assam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1960 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |via=Internet Archive |access-date=2026-06-15 |page=270}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] 8xplhrpusyy5tcyr1zx7joq8qu3i16i 614659 614658 2026-06-27T08:01:33Z KhiLanTzi 23530 /* স্থাপন */ 614659 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | building_name = হ'-ফি লাং-কু-ৰি (𑜑𑜦𑜡 𑜇𑜣 𑜎𑜡𑜂𑜫 𑜀𑜥 𑜍𑜣)<br>লাংকুৰি দেওশাল | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | alt = | caption = | location = বাকুপুখুৰি হাবি গাঁও, [[চৰাইদেউ জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | locale = লাংকুৰি দেওশাল পাহাৰ | religious_affiliation = [[ফুৰালুং ধৰ্ম]](বৰ্তমান) | deity = লাংকুৰি (আই লেং দিন / খুনথাউ ঙেউ লাংকুৰী) | founder = জনা নাযায়, চুকাফাৰ দ্বাৰা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> | date_established = আহোমসকলৰ আগমনৰ আগতে (চুকাফাৰ দ্বাৰা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা)<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> | architecture_type = | associated_buildings = লাংকুৰি দৌল | festivals = ক্ষ্যেক লাংকুৰি (বছৰৰ পঞ্চম, দশম আৰু দ্বাদশ মাহত), মে-ডাম-মে-ফী, ওমফা | management = }} '''হ'-ফি লাং-কু-ৰি'''<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6}}</ref>({{lang-aho|𑜑𑜦𑜡 𑜇𑜣 𑜎𑜡𑜂𑜫 𑜀𑜥 𑜍𑜣}}) অসমীয়াত '''লাংকুৰি দেওশাল''' ({{lang-en|Temple of Langkuri}}<ref>{{Cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Baptist Mission Press |location=Calcutta |year=1930 |url=https://archive.org/details/dli.csl.7850 |access-date=2026-06-15 |page=251}}</ref>) ফুৰালুং ধৰ্মৰ লাংকুৰি দেৱতাক আৰাধনা কৰা এখন হ'ফি দেউশাল। ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰাহী মুখিয়া থাকুমথাৰ উপদেশত চাওলুং [[চুকাফা|চুকাফাই]] চৰাইদেউৰ এই অঞ্চলকে প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী হিচাপে পাতি লয়<ref name="Bhuyan">Bhuyan, SK,"Satsari Assam Buranji, p.6,"সি বোলে, মোক থামিথুমা বোলে। মই বৰাহী মৰাণৰ অধিকাৰ। লখাই বিলৰ কোখত মোৰ ঘৰ।...পৰ্ব্বতত চুকাফাৰ পাট।— পাছে ৰজা বোলে, আমি থাকিবলে ক’ত ভাল? থামিথুমাৱে বোলে, আমাৰ ৰজাৰ দেওঘৰ আছে, তাতে থাকিবলৈ চল। পাছে আমাৰ মানুহে চাবলৈ গ’ল। ৰজাদেৱে তাহাতক খুৱাই-বুজাই পঠালে, বোলে, আমাৰ এখেলৈ অহা-যোৱাকৈ থাকিবি। এইবুলি বিদাই দিলে। আতপাচে আমাৰ মানুহে ভাল ঠাই বুলি কলেহি ৰজাত। পাছে ন-ভাত খাই নাংকুৰিদেৱৰ ওচৰত উজনিত সৰু পৰ্ব্বত খনিত পাটকে থাকিল।"</ref> আৰু তেওঁ আগবঢ়োৱা দেওঘৰক চুকাফাই দেওশাল হিচাপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি লয়।‌<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> লাংকুৰি দেওশাল আৰু তাৰ পশ্চিমফালে থকা লাংকুৰি দৌল [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ উপাসনাস্থল, য’ত লাংকুৰি দেওশাল পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত প্ৰাচীন প্ৰথম আহোম উপসনা স্থলীৰ স্ধ্বংসাৱশেষ এতিয়াও দেখা যায়। <ref>"...It was founded as the first temple site for the Ahom kings. Currently, remnants of the Ahom temple..." {{Cite journal |last1=Borah |first1=Deepjyoti |last2=Kumar |first2=Pradip |title=The Role of UNESCO World Heritage Site Charaideo Moidam in Promoting Tourism Through Tai-Ahom’s Intangible Cultural Heritage |journal=International Journal for Multidisciplinary Research |volume=6 |issue=6 |year=2024 |url=https://www.ijfmr.com/papers/2024/6/34050.pdf |issn=2582-2160 |publisher=International Journal for Multidisciplinary Research |access-date=2026-06-15 |pages=}}</ref> দেওশালত বৰ্তমানেও আহোম সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে পৰম্পৰাগত [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ ৰীতি-নীতিৰে বিভিন্ন পূজা-পাতল কৰি আহিছে। এই দেওশালত বছৰৰ পঞ্চম, দশম আৰু দ্বাদশ মাহত লাংকুৰি দেৱতাক পুজা কৰা হয়। ইয়াৰে কাষতে লাংকুৰি দৌল অৱস্থিত।<ref>{{Cite journal |last1=Saikia |first1=Joyshree |last2=Bora |first2=Prasangsha |date=2025-08 |title=Tracing the memories of the Ahoms at Charaideo and adjacent areas |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=13 |issue=|pages= |issn=2320-2882 |url=https://www.ijcrt.org/papers/IJCRT2508417.pdf |access-date=2026-06-03 }}</ref> চৰাইদেউত লাংকুৰী দেওশাল, খাও খাম দেওশাল আৰু মূল বৰ দেওশালকে ধৰি কেইবাটাও পৱিত্ৰ দেওশাল অৱস্থিত আছিল।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=225}}</ref> পাছলৈ চৰাইদেউৰ মূল দেওশালখন [[আম-লা-খী দেওশাল]]লৈ লৈ যোৱা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=225}}</ref> == ইতিহাস== ===স্থাপন=== ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত [[দাই জনগোষ্ঠী|দেহং দাই]] লোকৰ (যি পাছলৈ [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী|টাই-আহোম]] বুলি জনাজাত হৈছিল) প্ৰব্ৰজনৰ পূৰ্বে এই স্থানত এটা দেউঘৰ আছিল, যিটো স্থানীয় বৰাহী-মৰাণ<ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5)."</ref> (কিছু বুৰঞ্জীবিদৰ মতে [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] সকলৰো)<ref>{{cite journal |last=Bharali |first=Ankur Jyoti |title=Charaideo in Early Ahom Polity: Establishment, History and Significance |journal=International Journal of Novel Research and Development |volume=11 |issue=2 |year=2026 |page=b15 |issn=2456-4184 |url=https://ijnrd.org/papers/IJNRD2602103.pdf |access-date=17 June 2026 |quote="It is believed that the site of the temple of Deoshal was the temple of the gods worshiped by the former Chutiya or Barahi."}}</ref> সকলৰ উপাসনা স্থল আছিল। সাতসৰী বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা অনুসৰি সেই অঞ্চলৰ বৰাহী-মৰাণৰ ৰজা বা মুখিয়াল থামিথুমাই চুকাফাক জনাইছিল যে চৰাইদেউ পাহাৰত সিহঁতৰ কোনোবা ৰজা এজনৰ দেওঘৰ আছিল য'ত থাকিবলৈ অনুকূল আছিল।<ref name="Bhuyan"/><ref>{{Cite report |last=Konwar |first=Paranan |title=Town Planning and Architectural Study of the Medieval Ahom Royal Palaces at Che-Hong (Gargāon) and Che-Muan (Rangpur) |publisher=Sonari College, Assam |url=http://sonaricollegedigitallibrary.in:8080/jspui/bitstream/123456789/230/1/Konwar_Tow_Art_withAbstract.pdf |access-date=2026-06-15 |pages=6|quote="The Deo-Shāl1 is situated at the highest hill of Charāideo hill with 628 feet height. Now in this place the remnants of seven stone pillars and bricks are telling its existence. [Footnote]: In Assamese chronicles it is mentioned that Barāhi Chief offered their ‘Deoghar’ (worshiping place, temple) to the new king Süa-kaa-faa. In ‘Deoghar’, Süa-kaa-faa founded the ‘Deo-Shāl’ (worship place) (Sātsari Asom Buranji, 1999:5). Süa-kaa-faa engaged seven Barāhi families as potter, water bearer, bowl keeper, physician, store-keeper, cook, fowl rearer, servant stationed at Chilanimariā village (Choudhery 1991; Baruah 1985; Goswami 1977)."}}</ref> সেই উপদেশ অনুসৰিয়ে চুকাফাই চৰাইদেউত নগৰ পাতি দেওঘৰ খনত পূজা কৰিবলৈ লয়। দেওশালৰ পূজা নিয়মিত ভাৱে পৰিচালিত কৰিবৰ বাবে চুকাফাই কিছুমান বিষয় পদৰো সৃষ্টি কৰিছিল। যেনে- দেওধাই বৰুৱা, দেওধাই ফুকন, বাইলুং ফুকন ইত্যাদি। সময় সলনি হোৱাৰ লগে লগে চৰাইদেউ ওচৰত জনবসতি বৃদ্ধি হৈ অহাৰ লগতে অন্যান্য ৰাজকীয় কাৰণত স্বৰ্গদেউ সকলৰ আদেশানুসাৰে মহামন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁঞিয়ে (এওঁ [[গৌৰীনাথ সিংহ|গৌৰী]] নাথ সিংহ (১৭৮০-১৭৯৫), [[চুক্লিংফা|কমলেশ্বৰ]] সিংহ(১৭৯৫-১৮১০), [[চুদিংফা|চন্দ্ৰকান্ত]] সিংহ(১৮১০-১৮১৭) খ্ৰীষ্টাব্দত) দিনত মন্ত্ৰী আছিল) দেওশালত স্থান পৰিবৰ্তনৰ বাবে আলোচনা কৰি ৰজা প্ৰজা সকলোৰে সন্মতিক্ৰমে লাকুৱা লৈ স্থানান্তৰিত কৰে (আমলখি দেওশাল ৰূপে খ্যাত)। অৱশ্যে চৰাইদেউ দেওশাল ৰজাসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত অৱস্থাতে আছিল।<ref name="ইতিহাসে">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=নলতা | author=সম্পাদক: সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰ}}</ref> পাছলৈ চাওফা চুপাতফাই ওচৰতে থকা লাংকুৰি দৌল নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Padmeswar |title=Tai-Ahom Religion and Customs |publisher=Publication Board, Assam |location=Gauhati |year=1976 |url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12547 |lccn=77903586 |oclc=4570656 |language=en |access-date=2026-06-15 |page=52}}</ref> ==ফুৰালুং ধৰ্ম== ===লাংকুৰি=== লাংকুৰি ফুৰালুং ধৰ্মৰ এজন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু প্ৰাচীন প্ৰাচীন দেৱতা।<ref>{{Cite book |title=Historical and Socio-cultural Aspects of North-East India |url=https://www.google.co.in/books/edition/Historical_and_Socio_Cultural_Aspects_of/KTRpEQAAQBAJ?hl=en |publisher=Google Books |access-date=2026-06-03 |page=48}}</ref> লাংকুৰীক পৰ্বতত বাস কৰা প্ৰাচীন দেৱতা বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু সেইবাবে তেওঁৰ উপাসনা কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> লাংকুৰীক ‘আই লেং দিন’ বুলিও জনা যায়। আই লেং দিন হৈছে পৃথিৱীৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱতা। সৰগদেউ-লাংকুৰী পূজাত আই লেং দিনক ‘খুনথাউ ঙেউ লাংকুৰী’ ৰূপে উপাসনা কৰা হয়। টাই ভাষাৰ মন্ত্ৰ গাই তেওঁৰ পূজা সম্পন্ন কৰা হয়। ===হ'-ফি=== {{main|ফুৰালুং ধৰ্মৰ উপাসনালয়}} হ'-ফি এক প্ৰকাৰৰ [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ উপসনা গৃহ। ই [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ তিনিটা মুখ্য উপসনা স্হল হ'-লু, হ'-ফি আৰু ৰুন চাও চেংৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ উপাসনালয়। অসমীয়া ভাষাত এই তিনিওবিধ উপাসনাস্থলক দেউশাল বুলি কোৱা হয়। চৰাইদেউত সাতখন তেনে পৱিত্ৰ উপাসনাস্থল আছে। সেইসমূহ হ'ল: হ'-ফি ম'লাই, হ'-ফি কা-লাই বা দাই, হ'-ফি হুকুম, হ'-ফি বান্টুং , হ'ফি ফা নটিং ৰু বা ৰৌন ফা, ৰৌন চুম আৰু ৰৌন খুন চেং। দেওশালত টাই পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠান অনুসৰি লাংকুৰীৰ উপাসনা কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> হাবি দেওশাল’ৰ অৰ্থ হৈছে অৰণ্যত বাস কৰা দেৱতাসকলৰ উদ্দেশ্যে সম্পন্ন কৰা দেওশাল। ‘হাবি’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে অৰণ্য বা জংঘল।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=102}}</ref> ফুৰালুং ধৰ্মৰ পুৰোহিতসকলৰ বিশ্বাস অনুসৰি, টাই নববৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে লাংকুৰী আৰু আন চাৰি দেৱতাৰ পূজা নকৰিলে পূৰ্বপুৰুষ বা দামসকলে পাকঘৰৰ দক্ষিণ দিশৰ খুটা ফ’ কামত আগবঢ়োৱা প্ৰসাদ গ্ৰহণ নকৰে। সেইবাবে সৰগদেউ-লাংকুৰী পূজাৰ পিছতহে পূৰ্বপুৰুষসকলৰ উপাসনা সম্পন্ন কৰা হয়।<ref>{{Cite thesis |last=Gogoi |first=Shrutashwinee |title=Tai Ahom Religion: A Philosophical Study |type=PhD thesis |university=Gauhati University |year=2011 |publisher=Shodhganga, INFLIBNET Centre |url=http://hdl.handle.net/10603/116167 |access-date=2026-06-15 |page=150}}</ref> দেওশালত সম্পাদন হোৱা বিভিন্ন অনুষ্ঠান বা পূজা, যেনে বিকখন, ওমফা, মে-ডাম-মে-ফী আদি পূজাত গৰু, ম'হ, গাহৰি, হাঁহ, পাৰ, কুকুৰা আদি জীৱ জন্তু বলি দিয়া হয়। আহোম পৰম্পৰাত বলি দিবৰ বাবে ‘বলিমৰা’ খেল আছিল। তাই আহোম পৰম্পৰাত দেও পূজাৰ বাবে উদ্‌গা কৰা হাঁহ কুকুৰা আদি মন্ত্ৰপূত কৰি মুচৰি অথবা টঙনিয়াই মৰাৰ প্ৰথাহে আজিও প্ৰচলন হৈ আছে।<ref name="কাশীনাথ">{{cite book | title=আসাম বুৰঞ্জী | author=কাশীনাথ তামূলী}}</ref><ref name="প্ৰান্তিক">{{cite book | title='''প্ৰবন্ধৰ নাম''' | publisher=প্ৰান্তিক | author=পৰানন কোঁ‌ৱৰ | year=জুন ২০২০}}</ref> বুৰঞ্জী অনুসৰি দিনছাম মাহত [[চাওফা]] [[চুজিনফা]]ই বৰ পাহাৰত অৱস্থিত লাংকুৰি দেওশালত গৰু আৰু ম’হ লৈ গৈ সেই লাংকুৰি দেৱতাৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গ কৰিছিল।<ref>"...cows and buffaloes to the temple of Langkuri (Siva) on the Barpa-här hill ..." {{Cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Satsari Assam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1960 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |via=Internet Archive |access-date=2026-06-15 |page=251}}</ref> ==পুন:নিৰ্মাণ আৰু সংৰক্ষণ== অসম চৰকাৰৰ টাই আহোম উন্নয়ণ পৰিষদে ১ কোটি ৮ লাখ টকাৰ অনুমোদন কৰে।<ref>{{Cite news |title=শিৱসাগৰৰ ঐতিহাসিক লাংকুৰি দেওশালত ডাম-ফী পূজা, পৰ্যটকৰ বাবে অন্যতম আকৰ্ষণ হৈ পৰিব লাংকুৰি দেওশাল |url=https://www.assam.news18.com/amp/news/assam/historical-place-langkuri-deohal-subham-g-local18-485700.html |work=News18 Assam |publisher={{URL|https://www.news18.com/|Network18}} |language=as |access-date=2026-05-26 |url-status=live |page= }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==অন্যান্য দেওশাল আৰু উপসনাস্থলী সমূহ== *'''কৰদৈ পুখুৰী''':দিনছি মাহত [[চাওফা]] চুপাটফাই চৰাইদেউ পাহাৰৰ তলত কৰদৈ নামৰ এটা পুখুৰী খন্দোৱাইছিল, য’ত চাওফাসকলৰ মৃতদেহ সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। এই পুখুৰী লাংকুৰীৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গ কৰা হৈছিল।<ref>"...named, Kardai where the dead bodies of the kings were entombed. The tank was dedicated to Langkuri (Siva)..." {{Cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Satsari Assam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1960 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |via=Internet Archive |access-date=2026-06-15 |page=270}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] e58ddcn9936jyleidnce6ayftdoetms 0 79518 614665 576643 2026-06-27T10:33:25Z নৰুনা বৰুৱা 44897 +[[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]]; +[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614665 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = কিংডম অফ স্পেইন{{efn|name="nation name"}} | native_name = {{native name|es|Reino de España{{efn|name="nation name"}}}} | common_name = স্পেইন | name = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:84%; |title = {{resize|1.0 em|4 other names}}{{efn|name="es lang"|In Spain, [[Languages of Spain|other languages]] are officially recognised as legitimate [[Indigenous language|autochthonous]] [[regional language|(regional) languages]] under the [[Spanish Constitution]]. In each of these, Spain's conventional long name for international affairs in Spanish laws and the most used ({{lang-es|Reino de España|links=no}}, pronounced: {{IPA-es|ˈrejno ð(e) esˈpaɲa|}}) is as follows: * {{lang-ca|Regne d'Espanya}}, {{IPA-ca|ˈreŋnə ðəsˈpaɲə|IPA}} * {{lang-eu|Espainiako Erresuma}}, {{IPA-eu|es̺paɲiako eres̺uma|IPA}} * {{lang-gl|Reino de España}}, {{IPA-gl|ˈrejnʊ ð(ɪ) esˈpaɲɐ|IPA}} * {{lang-oc|Reiaume d'Espanha}}, {{IPA-oc|reˈjawme ðesˈpaɲɔ|IPA}}}} |{{Infobox|subbox=yes|bodystyle=font-size:80%;font-weight:normal; |rowclass1 =mergedrow|label1=[[Catalan language|Catalan]]:|data1={{lang|ca|Regne d'Espanya}} |rowclass2 = mergedrow|label2=[[Basque language|Basque]]:|data2={{lang|eu|Espainiako Erresuma}} |rowclass3 = mergedrow|label3=[[Galician language|Galician]]:|data3={{lang|gl|Reino de España}} |rowclass4 = mergedrow|label4=[[Occitan language|Occitan]]:|data4={{lang|oc|Reiaume d'Espanha}} }} }} | image_flag = Bandera de España.svg | image_coat = Escudo de España (mazonado).svg | national_motto = {{native phrase|la|[[Plus ultra]]}} <br /> {{small|(English: "Further Beyond")}} | national_anthem = {{native name|es|[[Marcha Real]]|icon=yes}}<ref>{{cite web|url=http://www.boe.es/boe/dias/1997/10/11/pdfs/A29594-29600.pdf|title=Real Decreto 1560/1997, de 10 de octubre, por el que se regula el Himno Nacional|author=Presidency of the Government|work=[[Boletín Oficial del Estado]] núm. 244|date=11 October 1997|language=es|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924034615/http://www.boe.es/boe/dias/1997/10/11/pdfs/A29594-29600.pdf|archive-date=24 September 2015|author-link=Government of Spain}}</ref><br />{{small|(English: "Royal March")}}<br /> <div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center| }}</div> | image_map = {{Switcher|[[File:EU-Spain (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:EU-Spain.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Europe|default=2}} | map_caption = {{map caption|location_color=dark green|region=Europe|region_color=dark grey|subregion=the [[ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন]]|subregion_color=green}} | image_map2 = | capital = [[মাদ্ৰিদ]] | coordinates = {{Coord|40|26|N|3|42|W|type:city}} | largest_city = [[মাদ্ৰিদ]] | languages_type = Official language | languages = [[স্পেনিছ]]<!--(aka Castilian)-->{{efn|name=c|The official language of the State is established in the Section 3 of the [[Spanish Constitution of 1978]] to be Castilian.<ref>{{cite web|url=http://www.lamoncloa.gob.es/IDIOMAS/9/Espana/LeyFundamental/index.htm|title=The Spanish Constitution|publisher=Lamoncloa.gob.es|access-date=26 April 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130325101204/http://www.lamoncloa.gob.es/IDIOMAS/9/Espana/LeyFundamental/index.htm|archive-date=25 March 2013}}</ref> In some [[autonomous communities of Spain|autonomous communities]], [[Catalan language|Catalan]], [[Galician language|Galician]], [[Basque language|Basque]] and [[Occitan language|Occitan]] (locally known as [[Aranese language|Aranese]]) are co-official languages. [[Aragonese language|Aragonese]] and [[Asturian language|Asturian]] have some degree of official recognition.}} {{infobox|child=yes |label1 = Nationality {{nobold|(2020)}} |data1 = {{unbulleted list|84.8% [[Spaniards]]|15.2% [[Immigration to Spain|Others]]<ref name="ine.es">{{cite web|url=https://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?path=/t20/e245/p08/l0/&file=01006.px#!tabs-tabla|title=Instituto Nacional de Estadística. Población (españoles/extranjeros) por País de Nacimiento, sexo y año|publisher=[[Instituto Nacional de Estadística (Spain)|Instituto Nacional de Estadística]]|website=ine.es}}</ref>}} }} | ethnic_groups = | ethnic_groups_year = | ethnic_groups_ref = | religion = {{ublist|item_style=white-space:nowrap; |৫৭.৬% [[খ্ৰীষ্টান]] |৩৭.৭% ধৰ্মহীন |২.৯% অনান্য |১.৮% উত্তৰ দিয়া নাই }} | religion_ref = <ref name="Barómetro de enero 2022">[[Centro de Investigaciones Sociológicas|CIS]].[http://datos.cis.es/pdf/Es3347marMT_A.pdf "Barómetro de Enero de 2022"], 3,777 respondents. The question was "¿Cómo se define Ud. en materia religiosa: católico/a practicante, católico/a no practicante, creyente de otra religión, agnóstico/a, indiferente o no creyente, o ateo/a?".</ref> | religion_year = ২০২২ | demonym = {{hlist|[[Spaniards|Spanish]]|Spaniard}} | government_type = [[Unitary state|Unitary]]&nbsp;[[Parliamentary system|parliamentary]] [[constitutional monarchy]] | leader_title1 = সম্ৰাট | leader_name1 = [[Felipe VI]] | leader_title2 = প্ৰধানমন্ত্ৰী | leader_name2 = [[Pedro Sánchez]] | legislature = [[Cortes Generales]] | upper_house = ছীনেট | lower_house = কংগ্ৰেছ অফ ডেপুটীজ | sovereignty_type = [[History of Spain|Formation]] | established_event1 = [[Catholic Monarchs of Spain|''De facto'']] | established_date1 = ২০ জানুৱাৰী ১৪৭৯ | established_event2 = ''[[Nueva Planta decrees|De jure]]'' | established_date2 = ৯ জুন ১৭১৫ | established_event3 = [[Spanish Constitution of 1812|First constitution]] | established_date3 = ১৯ মাৰ্চ ১৮১২ | established_event4 = [[Francoist Spain]] | established_date4 = ১ এপ্ৰিল ১৯৩৯-১৯৭৮ | established_event5 = {{nowrap|[[Spanish transition to democracy|Current democracy]]}} | established_date5 = [[Spanish Constitution of 1978|29 December 1978]] | established_event6 = {{nowrap|[[Enlargement of the European Union#Mediterranean enlargements|EEC accession]]}}{{efn|[[European Union]] (EU) since 1993.}} | established_date6 = ১ জানুৱাৰী ১৯৮৬ | area_km2 = ৫,০৫,৯৯০<ref>{{cite web|title=Anuario estadístico de España 2008. 1ª parte: entorno físico y medio ambiente|url=http://www.ine.es/prodyser/pubweb/anuario08/anu08_01entor.pdf|website=Instituto Nacional de Estadística (Spain)|access-date=14 April 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924144913/http://www.ine.es/prodyser/pubweb/anuario08/anu08_01entor.pdf|archive-date=24 September 2015}}</ref> | area_rank = ৫১তম | area_sq_mi = ১,৯৫,৩৬৪<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 0.৮৯ (২০১৫)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref> | population_census = {{IncreaseNeutral}} ৪,৭৪,৫০,৭৯৫<ref>{{cite web|url=https://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/operacion.htm?c=Estadistica_C&cid=1254736177012&menu=ultiDatos&idp=1254734710990|title=INEbase / Demografía y población /Padrón. Población por municipios /Estadística del Padrón continuo. Últimos datos datos|website=ine.es|access-date=11 February 2021}}</ref><ref name="cp_2020"/>{{efn|On 1 January 2020, the Spanish population was 47,330 million, an increase of 392,921. In the same period, the number of citizens with Spanish citizenship reached 42,094,606. The number of foreigners (i.e. immigrants, ex-pats and refugees, without including foreign born nationals with Spanish citizenship) permanently living in Spain was estimated to be at 5,235,375 (11.06%) in 2020.<ref name="cp_2020">{{cite web|url=https://www.ine.es/prensa/cp_e2020_p.pdf|title=Population Figures at 01 January 2019. Migrations Statistics. Year 2019.|date=June 2020|publisher=[[Instituto Nacional de Estadística (Spain)|National Statistics Institute]] (INE)|language=es|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170628123003/http://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/operacion.htm?c=Estadistica_C&cid=1254736176951&menu=ultiDatos&idp=1254735572981|archive-date=28 June 2017}}</ref>}} | population_census_year = ২০২০ | population_census_rank = ৩০তম | population_density_km2 = ৯৪ | population_density_sq_mi = ২৪৩ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = ১২০তম | GDP_PPP = {{increase}} {{nowrap|$1.942&nbsp;trillion<ref name="IMFWEOES">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=512,914,612,614,311,213,911,314,193,122,912,313,419,513,316,913,124,339,638,514,218,963,616,223,516,918,748,618,624,522,622,156,626,628,228,924,233,632,636,634,238,662,960,423,935,128,611,321,243,248,469,253,642,643,939,734,644,819,172,132,646,648,915,134,652,174,328,258,656,654,336,263,268,532,944,176,534,536,429,433,178,436,136,343,158,439,916,664,826,542,967,443,917,544,941,446,666,668,672,946,137,546,674,676,548,556,678,181,867,682,684,273,868,921,948,943,686,688,518,728,836,558,138,196,278,692,694,962,142,449,564,565,283,853,288,293,566,964,182,359,453,968,922,714,862,135,716,456,722,942,718,724,576,936,961,813,726,199,733,184,524,361,362,364,732,366,144,146,463,528,923,738,578,537,742,866,369,744,186,925,869,746,926,466,112,111,298,927,846,299,582,487,474,754,698,&s=PPPPC,&sy=2020&ey=2020&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1=|title=World Economic Outlook Database, October 2020|publisher=[[International Monetary Fund]]|website=IMF.org|access-date=11 February 2021}}</ref>}} | GDP_PPP_year = ২০২১ | GDP_PPP_rank = ১৫তম | GDP_PPP_per_capita = $৪১,৭৩৬<ref name="IMFWEOES"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = ৩২তম | GDP_nominal = {{increase}} {{nowrap|$1.450&nbsp;trillion<ref name="IMFWEOES"/>}} | GDP_nominal_year = ২০২১ | GDP_nominal_rank = ১৩তম | GDP_nominal_per_capita = $ত৩১,১৭৮<ref name="IMFWEOES"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = ২৬তম | Gini = ৩৩.০ <!--Number only--> | Gini_year = ২০১৯ | Gini_change = decrease | Gini_ref = <ref name=eurogini>{{cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tessi190&plugin=1|title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey|publisher=[[Eurostat]]|website=ec.europa.eu|access-date=3 August 2020}}</ref> | Gini_rank = ১০৩তম | HDI = ০.৯০৪ <!--Number only--> | HDI_year = ২০১৯ <!--Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--Increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/content/latest-human-development-index-ranking|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=10 December 2019|access-date=10 December 2019|format=PDF}}</ref> | HDI_rank = ২৫তম | currency = [[ইউৰো]]{{efn|The [[Spanish peseta|Peseta]] before 2002.}} ([[Euro sign|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Western European Time|WET]] and [[Central European Time|CET]] | utc_offset = ⁠±০ to +১ <!--Note: Zero-width non-breaking space results in the infobox displaying "UTC" without a specified offset.--> | DST_note = {{small|Note: most of Spain observes CET/CEST, except the [[Canary Islands]] which observe WET/WEST.}} | time_zone_DST = [[Western European Summer Time|WEST]] and [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +১ to +২ | date_format = dd/mm/yyyy ([[Common Era|CE]]) | drives_on = সোঁহাতে | calling_code = [[Telephone numbers in Spain|+34]] | iso3166code = ES | cctld = [[.es]]{{efn|name=e|The [[.eu]] domain is also used, as it is shared with other [[European Union]] member states. Also, the [[.cat]] domain is used in [[Catalonia]], [[.gal]] in [[Galiza|Galicia]] and [[.eus]] in the [[Basque Country (autonomous community)|Basque-Country]] autonomous regions.}} | today = }} '''স্পেইন''' ({{lang-es|España}} বা স্পেইন ৰাজ্য ({{lang-es|Reino de España|links=no}}) হৈছে ইউৰোপ মহাদেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিম কোণত অৱস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰ। চৰকাৰৰ প্ৰকাৰ অনুসৰি, দেশখন এখন সংসদীয় গণতান্ত্ৰিক ৰাজতন্ত্ৰ। ই আইবেৰিয়ান উপদ্বীপৰ প্ৰায় ৮৫% অঞ্চল সামৰি লয়। উপদ্বীপৰ বাকী অংশ স্পেইনৰ আটাইতকৈ সৰু চুবুৰীয়া পৰ্তুগাল আৰু জিব্ৰাল্টাৰৰ ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনিক অঞ্চলত অৱস্থিত। স্পেইনৰ এলেকা হৈছে ৫,০৫,৯৯০ বৰ্গ কিমি (১,৯৫,৩৬০ বৰ্গ মাইল); স্পেইন হৈছে [[ইউৰোপ]]ৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম দেশ আৰু আকাৰৰ হিচাপত ৰাছিয়া, ইউক্ৰেইন আৰু ফ্ৰান্সৰ পিছত দক্ষিণ ইউৰোপত সৰ্ববৃহৎ। মাদ্ৰিদ হৈছে স্পেইনৰ সৰ্ববৃহৎ চহৰ আৰু ৰাজধানী। বাৰ্চিলোনা, ভেলেন্সিয়া, চেভিয়া, বিলবাও আৰু মালাগা হৈছে আন কেইখনমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ। == টোকা == {{notelist|refs= {{efn|name="nation name"|The Spanish Constitution does not contain any one official name for Spain. Instead, the terms {{lang|es|España}} (Spain), {{lang|es|Estado español}} (Spanish State) and {{lang|es|Nación española}} (Spanish Nation) are used throughout the document, sometimes interchangeably. In 1984, the Spanish Ministry of Foreign Affairs established that the denominations {{lang|es|España}} (Spain) and {{lang|es|Reino de España}} (Kingdom of Spain) are equally valid to designate Spain in international treaties. The latter term is widely used by the government in national and international affairs of all kinds, including foreign treaties as well as national official documents, and is therefore recognised as the conventional name by many international organisations.<ref name="nj">{{cite web|url=http://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/ai281209-aec.html|title=Acuerdo entre el Reino de España y Nueva Zelanda sobre participación en determinadas elecciones de los nacionales de cada país residentes en el territorio del otro, hecho en Wellington el 23 de junio de 2009.|website=Noticias Jurídicas}}</ref>}} }} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অনা অসমীয়া ভাষা সমৃদ্ধ প্ৰবন্ধ]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:Articles with hAudio microformats]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 81ftxub6b9ikw7ke83228vz9rb982mr 0 80387 614647 380333 2026-06-27T04:29:39Z নৰুনা বৰুৱা 44897 +[[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]]; +[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614647 wikitext text/x-wiki {{coord|-1.44|15.556|display=title|type:country}} {{Infobox country | conventional_long_name = ৰিপাব্লিক অফ দ্য কঙ্গো | native_name = {{Plainlist| * {{native name|fr|République du Congo|fontsize=100%}} * {{native name|mkw|Repubilika ya Kôngo|fontsize=80%}} * {{native name|ln|Republíki ya Kongó|fontsize=80%}} }} | common_name = কঙ্গো গণৰাজ্য | image_flag = Flag of the Republic of the Congo.svg | image_coat = Coat of arms of the Republic of the Congo.svg | national_motto = {{native phrase|fr|"Unité, Travail, Progrès"|italics=off|nolink=on}}<br />({{Lang-en|"Unity, Work, Progress"}})<br />({{Lang-as|"একতা, কাৰ্য, প্ৰগতি"}}) | image_map = {{Switcher|[[File:Republic of the Congo (orthographic projection).svg|frameless]]|Show globe|[[File:Location Republic of the Congo AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Africa|default=1}} | map_caption = | national_anthem = {{native name|fr|[[La Congolaise]]|nolink=on}}<br />{{native name|kg|Besi Kôngo}}<br />({{Lang-en|"The Congolese"}})<div style="padding-top:0.5em;"><center>[[File:National anthem of the Republic of the Congo.oga]]</center></div> | official_languages = [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী ]] | national_languages = {{hlist |[[কিতুবা ভাষা|কিতুবা]] | [[লিঙ্গালা ভাষা|লিঙ্গালা]]}}<ref name=Digitheque >{{cite web |url=https://mjp.univ-perp.fr/constit/cg2015.htm |language=fr |title=Constitution de 2015 |work=Digithèque matériaux juridiques et politiques, Jean-Pierre Maury, Université de Perpignan |access-date=2 January 2021 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313042001/http://mjp.univ-perp.fr/constit/cg2015.htm |url-status=live }}</ref> | demonym = <span class="noautolink">Congolese</span> | ethnic_groups = {{unbulleted list | 40.5% [[Kongo people|Kongo]] | 16.9% [[Teke people|Teke]] | 13.1% [[Mbochi people|Mbochi]] | 5.6% [[Sangha people|Sangha]] | {{nowrap|23.9% Other African/Europeans}} }} | capital = [[Brazzaville]] | coordinates = {{Coord|4|16|S|15|17|E|type:city}} | largest_city = [[Brazzaville]] | government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[Dominant-party system|dominant-party]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[republic]] | leader_title1 = [[President of the Republic of the Congo|President]] | leader_name1 = [[Denis Sassou Nguesso]] | leader_title2 = [[Prime Minister of the Republic of Congo|Prime Minister]] | leader_name2 = [[Anatole Collinet Makosso]] | legislature = [[Parliament of the Republic of the Congo|Parliament]] | upper_house = [[Senate (Republic of the Congo)|Senate]] | lower_house = [[National Assembly (Republic of the Congo)|National Assembly]] | area_km2 = 342,000 | area_sq_mi = 132,047 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | area_rank = 64th <!-- Should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | percent_water = 3.3 | population_estimate = 5,657,000 | population_estimate_year = 2021 | population_estimate_rank = 114th | population_census = | population_census_year = | population_density_km2 = 17 | population_density_sq_mi = 33.1 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 204th | GDP_PPP_year = 2022 | GDP_PPP = $25.897 billion | GDP_PPP_per_capita = $4,578<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2019&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=634&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|website=www.imf.org|access-date=20 May 2020|archive-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111214025/https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=80&pr.y=5&sy=2019&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=634&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a=|url-status=live}}</ref> | Gini_year = 2011 | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini = 40.2 <!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=GINI index|publisher=World Bank|access-date=12 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209003326/http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI|archive-date=9 February 2015|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | GDP_nominal = $18.345 billion | GDP_nominal_year = 2022 | GDP_nominal_per_capita = $3,243<ref name="auto"/> | HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.574 <!--number only--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020|archive-date=15 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201215063955/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|url-status=live}}</ref> | HDI_rank = 149th | sovereignty_type = [[Independence]] | established_event1 = Republic established | established_date1 = 28 November 1958 | established_event2 = from France | established_date2 = 15 August 1960 | currency = [[Central African CFA franc]] | currency_code = XAF | time_zone = [[West Africa Time|WAT]] | utc_offset = +1 | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = right | calling_code = [[+242]] | cctld = [[.cg]] | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |88.5% [[Christianity]] |—52.9% [[Catholic Church|Roman Catholic]] |—27.3% [[Protestant]] |—8.3% Other [[List of Christian denominations|Christian]] |4.7% [[African Traditional Religion|Traditional faiths]] |3.0% [[Irreligion|No religion]] |2.3% Others |1.5% Undeclared }} | religion_year = 2015 | religion_ref = <ref name="ARDA">{{cite web|date=2015|title=Congo, Republic of the|access-date=18 May 2020|publisher=[[Association of Religion Data Archives]]|url=http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_58_1.asp|archive-date=22 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022230535/https://thearda.com/internationalData/countries/Country_58_1.asp|url-status=live|archivedate=22 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022230535/https://thearda.com/internationalData/countries/Country_58_1.asp|deadurl=yes}}</ref> }} '''কংগো গণৰাজ্য''' বা '''কঙ্গো গণৰাজ্য''' হৈছে মধ্য আফ্ৰিকাৰ পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত এখন দেশ। দেশখনক '''কংগো-ব্ৰাজাভিল''', '''কংগো ৰিপাব্লিক''' বা কেৱল '''কংগো''' বুলিও জনা যায়। [[গেবন]] দেশখনৰ পশ্চিমে, [[কেমেৰুন]] উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু [[মধ্য আফ্ৰিকান গণৰাজ্য]] উত্তৰ-পূবত, কঙ্গো গণতান্ত্ৰিক দক্ষিণ-পূবত, [[আংগলা|আংগলাৰ]] ছিটমহল কেবিণ্ডাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে, আৰু [[আটলাণ্টিক মহাসাগৰ]] দক্ষিণ-পশ্চিমত অৱস্থিত। দীৰ্ঘদিন ধৰি [[ফ্ৰান্স|ফ্ৰান্সৰ]] উপনিবেশ হৈ থকা ফৰাচী হৈছে কঙ্গো গণৰাজ্যৰ চৰকাৰী ভাষা। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:আফ্ৰিকাৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:পূৰ্বৰ ফৰাচী উপনিবেশ]] [[শ্ৰেণী:মধ্য আফ্ৰিকাৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গণৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:কংগো গণৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 81sneux23eyu9pptig9j0cilsnto9gx 0 99810 614599 392915 2026-06-26T14:58:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614599 wikitext text/x-wiki [[File:PunakhaDzongInSpring.jpg|thumb|right|300px| পুনাখাৰ পুংথাং দেৱাচেন ফোদ্ৰাং]] '''পুনাখা''' ({{lang-en | Punakha}}) ভূটানৰ ২০ খন জিলাৰ ভিতৰত এখন আৰু ই পুনাখা জংখাগৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ। ১৯৫৫ চনলৈকে পুনাখা ভূটানৰ ৰাজধানী আৰু চৰকাৰৰ সচিবালয়ৰ স্থান আছিল, তাৰ পিছত ৰাজধানী থিম্ফুলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। পুনাখাৰ দূৰত্ব থিম্ফুৰ পৰা প্ৰায় ৭২ কিলোমিটাৰ, ৰাজধানীৰ পৰা গাড়ীৰে প্ৰায় ৩ ঘণ্টা সময় লাগে। ইয়াৰ জলবায়ু থিম্ফুৰ দৰে নহয়, শীতকালত ই যথেষ্ট উষ্ণ আৰু গ্ৰীষ্মকালত গৰম। ই সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১২০০ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত, আৰু ভূটানৰ দুখন মূল নদী “ফো চু’’ আৰু “মো চু’’ৰ নদী উপত্যকাৰ কাষত মূল শস্য হিচাপে ইয়াত ধানৰ খেতি কৰা হয়। এই জিলাৰ প্ৰচলিত ভাষা জোংখা৷ ===পুংথাং দেৱাচেন ফোদ্ৰাং=== পুংথাং দেৱাচেন ফোড্ৰাং (চৰম সুখৰ প্ৰাসাদ) বা পুনাখা জং ১৬৩৭ চনত ''টুইবি জাও বালিপে''ই ঝাবড্ৰুং ঙাৱাং নামগ্যালৰ নিৰ্দেশত নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু দুবছৰৰ ভিতৰতে ইয়াৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তদুপৰি, ই দেশৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ ধুনীয়া ডোং। ই ''জে খেনপো''ৰ নেতৃত্বাধীন ভূটানৰ কেন্দ্ৰীয় মঠৰ শীতকালীন বাসগৃহ। ডোং গৃহ ৰংজুং কাছাৰপানীকে ধৰি দক্ষিণৰ ''ড্ৰুকপা কাগ্যু'' স্কুলৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ ধ্বংসাৱশেষ, আৰু ইয়াত ''ঝাবড্ৰুং ঙাৱাং নামগ্যাল'' আৰু ''টেৰ্টন পদ্ম লিংপা''ৰ পৱিত্ৰ অৱশিষ্ট আছে। ১৯০৭ চনত পুনাখা জঙত উগিয়েন ৱাংচুকক ভূটানৰ প্ৰথম ৰজা হিচাপে ৰাজ অভিষেক কৰা হৈছিল। তিনি বছৰৰ পাছত পুনাখাত এখন সন্ধি স্বাক্ষৰিত হয়, য’ত ব্ৰিটিছে ভূটানৰ আভ্যন্তৰীণ বিষয়ত হস্তক্ষেপ নকৰিবলৈ সন্মত হয় আৰু ভূটানে ব্ৰিটেইনক নিজৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা পৰিচালনা কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। অঞ্চলটোৰ এই জং ১৭৮০, ১৭৮৯, ১৮০২, ১৮৩১, ১৮৪৯ আৰু ১৯৮৬ চনত জুইত আংশিকভাৱে ধ্বংস হয়। ইয়াৰ উপৰিও ১৮৯৭ চনত ভূমিকম্প আৰু ১৯৯৪ চনত বানপানীৰ ফলত যথেষ্ট ক্ষতিসাধন হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.raon.ch/pages/bt/visin/bt_punakha02.html|title=Punakha Dzong and Monastery|publisher=RAO Online|language=English|accessdate=9 July 2021|archivedate=21 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021043357/http://www.raon.ch/pages/bt/visin/bt_punakha02.html|deadurl=yes}}</ref> পুনাখা-ৱাংডুৱে উপত্যকাটোৰ ফো চু আৰু মো ছু নদীৰ সংগমস্থলীত থকাৰ বাবে এই জংটো প্ৰায়েই হিমবাহ হ্ৰদ (GLOF)ৰ ফলত হোৱা ক্ষন্তেকীয়া বানপানীৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি ১৯৫৭, ১৯৬০ আৰু ১৯৯৪ চনত পুনাখা জঙৰ ক্ষন্তেকীয়া বানপানীৰ দ্বাৰা যথেষ্ট ক্ষতিসাধন হৈছিল।<ref name="chhopel">{{cite conference | last = Chhopel | first = Karma | title = Flash Floods and Debris Flows due to Glacial Lake Outburst Floods | book-title = Proceedings of the International Workshop on Flash Flood Forecasting coordinated by the U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration's National Weather Service and the World Meteorological Organization, San José, Costa Rica, March 2006 | publisher = Hydro-Met Services Division, Dept. of Energy, Ministry of Trade and Industry | location = Thimphu, Bhutan | date = 2006-03-15 | format = ppt | url=http://www.nws.noaa.gov/iao/FFW/2006/Presentations/Session%207/CHHOPHEL-BHUTAN.ppt | others = [http://www.nws.noaa.gov/iao/iao_FFW.php Conference web site (NOAA)], [http://www.nws.noaa.gov/iao/FFW/2006/Presentations/Session%207/Ab_04_Chhophel.pdf Abstract (pdf)]}}</ref> বৰ্তমান (মাৰ্চ ২০১০ৰ পৰা) নদীৰ চেনেলবোৰ গভীৰ কৰি আৰু চাৰিটা ডাঙৰ ভাপৰ বেলচা ব্যৱহাৰ কৰি মথাউৰিবোৰ ওপৰলৈ তুলি জংটোক ভৱিষ্যতে বানপানীৰ ক্ষতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ কাম চলি আছে। ​সপ্তদশ শতিকাত জঙৰ সৈতে মো ছু নদী পাৰ হৈ যাব পৰা এখন কাঠৰ কেন্টিলিভাৰ দলং নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। কিন্তু, এই দলংখন ১৯৫৭ বা ১৯৫৮ চনত ক্ষন্তেকীয়া বানপানীয়ে উটুৱাই লৈ যায়। ২০০৬ চনত পৰম্পৰাগত নিৰ্মাণেৰে যোগাযোগৰ বাবে নতুন কাঠৰ কেন্টিলিভাৰ দলঙৰ কাম আৰম্ভ হৈছে আৰু ইয়াৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ৫৫ মিটাৰ আৰু এই নিৰ্মাণ কাৰ্য ২০০৮ চনত জাৰ্মানীৰ সহায়ত সম্পূৰ্ণ কৰা হয়৷<ref>{{cite web | last = Nestroy | first = H. N. | title = Re-construction of the Cantilever Bridge crossing the Mochhu (Mo-River) connecting Punakha village and Punakha Dzong in adapted traditional Bhutanese architecture. | publisher = Pro Bhutan e.v. | date = 2008 | url = http://www.probhutan.com/e_html/bruecke_Mochhu.htm | access-date = 2009-01-23 | archivedate = 2009-04-05 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090405234914/http://www.probhutan.com/e_html/bruecke_Mochhu.htm | deadurl = yes }}</ref> ===ৰিস্থা গাঁও=== পুনাখা উপত্যকা ভূটানত ধান খেতিৰ বাবে বিখ্যাত। ভূটানৰ দুখন বিশিষ্ট নদী ফো চু আৰু মো চু নদী উপত্যকাৰ কাষত ৰঙা আৰু বগা দুয়োবিধ ধানৰ খেতি কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Ritsha Village of Punakha Valley, Places to visit in Punakha, Best time to visit Ritsha Village {{!}} Bhutan Holidays|url=https://bhutanholidays.net/punakha-ritsha-village|access-date=2020-06-11|website=bhutanholidays.net|archivedate=2020-06-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200611034324/https://bhutanholidays.net/punakha-ritsha-village|deadurl=yes}}</ref> ৰিস্থা (অৰ্থাৎ পাহাৰৰ পাদদেশৰ) পুনাখাৰ এখন সাধাৰণ গাঁও। গাঁৱৰ ঘৰবোৰ শিলৰ ভেটিত বোকাৰে খুন্দি খুন্দি তৈয়াৰ কৰা হৈছে। প্ৰতিটো ঘৰ মাত্ৰ দুমহলীয়াকৈ সজা। ঘৰবোৰৰ চাৰিওফালে বাৰী আৰু ধাননি পথাৰ। বাগিচাবোৰত সাধাৰণতে জৈৱিক শাক-পাচলিৰ লগতে কমলা আৰু অমিতা আদি ফল-মূলৰ উদ্ভিদ থাকে। পুনাখা-গাছা ঘাইপথৰ পৰা ১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা গাঁওখন আৰু বৰ্তমান ১ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ গ্ৰাম্য পথ নিৰ্মাণৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰিছে গাঁওবাসী। শেহতীয়াকৈ পৰম্পৰাগতভাৱে কৰা কৃষি পদ্ধতি বাদ দি খেতিৰ কাম প্ৰযুক্তিগতভাৱে কৰা হৈছে আৰু খেতি পথাৰত হাল বাবলৈ ম’হৰ সলনি পাৱাৰ-টিলাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, ফলত গাঁৱৰ মানুহ তুলনামূলকভাৱে অধিক সমৃদ্ধিশালী হৈ পৰিছে। ৰঙা আৰু বগা ধানৰ প্ৰাচুৰ্যৰ বাবে এই গাঁওখনক প্ৰায়ে ভূটানৰ ‘ধানৰ পাঁচি’ বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite web|title=An Overview of Ritsha Village in Punakha Valley That You Must Visit {{!}} Bhutan Tourism|url=https://www.tourmyindia.com/international/bhutan/ritsha-village-punakha/|access-date=2020-06-11|website=Bhutan}}</ref> ===উৎসৱ=== প্ৰাকৃতিকভাৱে অতি সুন্দৰ ভুটানৰ এই ঠাইত ভুটানী বছৰৰ প্ৰথম মাহত অনুষ্ঠিত হোৱা ''পুনাখা ডমচোৱে'' হৈছে এক গৌৰৱময় অনুষ্ঠান আৰু ইয়াত ভূটানী সংস্কৃতিৰ এক চমৎকাৰ প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত কৰা হয়৷ এই অনুষ্ঠানত শক্তিশালী আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সংমিশ্ৰণ ঘোঁৰা আৰু তৰোৱাল খেলৰ দৰ্শকৰ চকু কপালত তুলিব পৰা এক প্ৰদৰ্শন অনুষ্ঠিত কৰা হয়৷<ref>{{Cite book |title=Dzongs of Bhutan: fortresses of the Dragon kingdom |date=2008 |publisher=Bhutan Times |isbn=978-99936-705-2-0 |editor-last=Bstan-vdzin-rnam-rgyal |edition=2. |location=Thimphu}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল]] [[শ্ৰেণী:ভূটান]] [[শ্ৰেণী:পৰ্যটন]] 4o4ifcokvht4o6eoassrti2ne8du6re 0 101128 614620 402490 2026-06-26T17:19:15Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:চিত্ৰশিল্পী]] using [[WP:HC|HotCat]] 614620 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = দিলাৰা বেগম জলী<br />Dilara Begum Jolly | image = | image_size = 180px | birth_date = ১৯৬০ | birth_place =চিটাগং, বাংলাদেশ | occupation = চিত্ৰশিল্পী | spouse = ধালি আল মামুন | parents = | children = }} '''দিলাৰা বেগম জলী ('''{{Lang-en|Dilara Begum Jolly}})এগৰাকী [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশী]] ছপা শিল্পী, ভাস্কৰ্য্য শিল্পী, প্ৰতিষ্ঠাপন শিল্পী আৰু চিত্ৰশিল্পী। নাৰীৰ বিৰুদ্ধে দেখা পোৱা বৈষম্যক সমাজৰ সমুখলৈ লৈ অহাৰ বাবে আৰু নিজৰ কৰ্মত [[নাৰীবাদ|নাৰীবাদী দৃষ্টিভংগী]] স্পষ্টভাৱে উপস্থাপন কৰা বাবে তেওঁ পৰিচিত।<ref name="dhakatribune.com">{{cite news|title=Jolly's artworks focus on garment workers|url=http://www.dhakatribune.com/entertainment/2014/aug/21/jolly%E2%80%99s-artworks-focus-garment-workers|accessdate=8 March 2015|work=Dhaka Tribune|date=21 August 2014}}</ref> ==জীৱনী== ===ব্যক্তিগত জীৱন=== দিলাৰা বেগমক তেওঁৰ পেছাগত নামতকৈ ''জলী'' ছদ্মনামেৰে বেছিকৈ জনা যায়।<ref>{{cite web|last1=Ahmed|first1=Rahnuma|title=The present as history. Life and death in Dilara Begum Jolly's work|url=https://shahidul.wordpress.com/tag/dilara-begum-jolly/|website=ShahidulNews|accessdate=8 March 2015}}</ref> তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়ত চিত্ৰকলা আৰু প্ৰিন্টমেকিং অধ্যয়ন কৰিছিল (চাৰুকলাৰ স্নাতক, ১৯৮১)৷ তাৰ পিছত ১৯৮৪ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ইনষ্টিটিউট অৱ ফাইন আৰ্টছত সূক্ষ্ম কলা, চিত্ৰকলাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Threads of Testimony|url=http://www.observerbd.com/2014/08/16/37436.php|accessdate=8 March 2015|publisher=Observer BD|date=16 August 2014|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402165007/http://www.observerbd.com/2014/08/16/37436.php|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৯৯১ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকা]]ৰৰ পৰা বৃত্তি লাভ কৰি তেওঁ [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিম বংগ]]ৰ [[শান্তিনিকেতন]]ত প্ৰিন্ট মেকিঙত পোষ্ট ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref name="artist-directory">{{cite web|title=Dilara Begum Jolly: biography|url=http://www.dhakaartcenter.org/artist_directory/dilara_begum_jolly.html|website=Dhaka Art Center Artist Directory|accessdate=8 March 2015}}</ref> জলীয়ে এটা সাক্ষাৎকাৰত কয় যে তেওঁৰ বাবে সামাজিক বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ মাক প্ৰথম প্ৰেৰণা আছিল৷ তেওঁৰ মাকে কৈছিল "মহিলাসকল শিক্ষিত হ'ব লাগে, আৰু নিজৰ কণ্ঠ লাভ কৰিবলৈ তেওঁলোক অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাৱলম্বী হোৱাটো প্ৰয়োজন৷"<ref>{{cite web|last1=Zaman|first1=Mustafa|title=Performing the self|url=http://www.departmag.com/article.php?sl=184|website=Depart Mag|accessdate=8 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402102807/http://www.departmag.com/article.php?sl=184|archivedate=2 April 2015}}</ref> ২০১১ চনত জলী আৰু তেওঁৰ স্বামী বাছ দুৰ্ঘটনাত পতিত হয় আৰু ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তাৰেক মাছুদ, এ টি এন নিউজৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া মিছুক মুনিয়েৰ আৰু আন তিনিজন লোকৰ মৃত্যু হয়। তেওঁলোকে শিবালায়া উপজিলাৰ এটা দৃশ্যগ্ৰহণৰ স্থান পৰিদৰ্শন কৰাৰ পিছত টাৰেকেৰ শেহতীয়া ছবি ''কাগজেৰ ফুল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অনুমতি বিচাৰি উপ-আয়ুক্তক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ মাণিকগঞ্জ চহৰ অভিমুখী মাইক্ৰ'বাছত যাত্ৰা কৰি আছিল।<ref>{{cite news|title=Road Crash: Manikganj tragedy driver held in Meherpur|url=http://news.priyo.com/law-and-order/2011/08/15/road-crash-manikganj-tragedy-d-34724.html|accessdate=8 March 2015|publisher=Priyo News|date=15 August 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402143550/http://news.priyo.com/law-and-order/2011/08/15/road-crash-manikganj-tragedy-d-34724.html|archivedate=2 April 2015}}</ref> যাত্ৰাপথত মাণিকগঞ্জৰ ঘিঅ'ৰত ঢাকা-আৰিচা ঘাইপথত এখন যাত্ৰীবাহী বাছৰ সৈতে তেওঁলোকৰ মাইক্ৰ'বাছখন মুখামুখি সংঘৰ্ষত লিপ্ত হয়।<ref>{{cite web|title=Tareque Masud laid to rest|url=http://sheershasangbad.blogspot.de/2011/08/tareque-masud-laid-to-rest.html|website=Sheershasangbad blogspot|accessdate=8 March 2015}}</ref>আৰু দুৰ্ঘটনাত জলীৰ এখন হাত ভাঙে।<ref name="new-age">{{cite news|title=Survivor blames bus driver|url=http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120093453/http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|url-status=dead|archive-date=20 January 2019|accessdate=8 March 2015|work=New Age|date=15 August 2011|archivedate=20 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190120093453/http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|deadurl=yes}}</ref> == কৰ্মজীৱন == জলীয়ে প্ৰিণ্টমেকাৰ হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। ২০১৪ চনত তেওঁ ঢাকাৰ বেংগেল আৰ্ট লাউঞ্জত বাংলাদেশৰ কাপোৰ উদ্যোগৰ মহিলাসকলৰ অৱস্থাৰ আধাৰত "থ্ৰেডছ অৱ টেষ্টিমোনি" শীৰ্ষক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="dhakatribune.com" /> === মুখ্য বিষয়বস্তু === দিলাৰা বেগম জলীৰ ৰচনাসমূহে নাৰী জীৱনৰ আভ্যন্তৰীণ যাত্ৰাৰ লগতে কঠোৰ বাস্তৱতাক তুলি ধৰিছে। চৈয়দ ৱালি উল্লাহৰ উপন্যাস ‘লালছালু’ৰ জামিলাৰ দৰে বিভিন্ন শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰই তেওঁক প্ৰভাৱিত কৰিছে। তেওঁৰ ধাৰাবাহিক ৰচনা ''Embryo Withdrawn-য়ে'' সমাজৰ পিতৃতন্ত্ৰৰ বলি হোৱা কিশোৰী কন্যাক নিজৰ ভ্ৰুণতে লুকুৱাই ৰখাৰ এগৰাকী মাতৃৰ আগ্ৰহক উপস্থাপন কৰিছে। এই প্ৰসংগত জলীয়ে কয়- 'এয়া মোৰ এজন আত্মীয়ৰ সঁচা কাহিনী৷ ছোৱালীজনীক শান্তিত ৰাখিবলৈ সেই চৰম আৰু অবাস্তৱ সমাধান প্ৰকাশ কৰাৰ পিছতে মাতৃগৰাকীৰ মৃত্যু হয়। স্মৃতিটোৱে মোক এতিয়াও খেদি ফুৰে৷'<ref>{{cite web|title=Women artists interpret women's issues|url=http://news.priyo.com/art/2011/03/08/women-artists-interpret-women-21453.html|website=Priyo News|accessdate=8 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150403000315/http://news.priyo.com/art/2011/03/08/women-artists-interpret-women-21453.html|archivedate=3 April 2015}}</ref> বাংলাদেশৰ লগতে বিশ্বজুৰি গুৰুত্ব থকা কেইবাটাও সামাজিক বিষয়ত জলীয়ে আলোকপাত কৰিছে ৷ ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮৫ চনত লালছালুৰ পৰা৷ ১৯৯৬ চনত তেওঁ ‘ফটোৱা’ৰ বলি হোৱা নুৰজাহানৰ ট্ৰেজেডিক চিত্ৰিত কৰিছিল যি ব্যভিচাৰৰ দোষত গাঁও পৰিষদৰ দ্বাৰা দোষী সাব্যস্ত হৈছিল৷ ৰাজহুৱা শিলবৰ্ষণৰ সমুখীন হৈ শেষত তেওঁ নিজৰ প্ৰাণ লৈছিল৷ জলীয়ে ইয়াৰ পিছত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষয়িত্ৰী ৰুমানা মনজুৰৰ কাহিনী কৈছে৷ তেওঁ বিদেশত পঢ়া-শুনা অব্যাহত ৰাখিব বিচাৰিছিল; কিন্তু স্বামীয়ে ২০১১ চনত তেওঁৰ দৃষ্টি কাঢ়ি নিছিল৷ ইয়াৰ পিছত জলীয়ে ২০১২ চনত টাজনীন ফেশ্বনৰ কাৰখানাৰ অগ্নিদগ্ধ হোৱা মহিলা কৰ্মীসকলৰ ঘটনাটো উপস্থাপন কৰিছে৷<ref name="Magic for change">{{cite web|last1=Selim|first1=Lala Rukh|title=Magic for change|url=http://dilarajolly.blogspot.de/2015/02/normal-0-false-false-false-en-us-x-none.html|website=Dilara Begum Jolly's blog|accessdate=8 March 2015|date=7 February 2015}}</ref> জলীয়ে তেওঁৰ চিত্ৰসমূহত পুৰুষপ্ৰধান সমাজত নাৰীৰ অৱস্থাৰ বাস্তৱ দিশটোত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে৷  তেওঁৰ প্ৰতিবাদৰ শৈলীত প্ৰত্যক্ষ বক্তব্যতকৈ ব্যংগ, উপহাস আৰু তীক্ষ্ণ বিদ্ৰুপ অধিক পৰিলক্ষিত হয়।<ref name="art-info">{{cite web|title=Dilara Begum Jolly|url=http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|website=Bangladesh Art Info|accessdate=8 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063210/http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|archive-date=4 March 2016|url-status=dead|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304063210/http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|deadurl=yes}}</ref> ৯/১১ ঘটনাৰ পিছত বিশ্ব ৰাজনীতিৰ পৰিৱৰ্তিত দৃষ্টিভংগী, অনৈতিক ইৰাক যুদ্ধৰ হিংসা আৰু মাতৃসকল যুদ্ধৰ মূল বলি হোৱা বুলি উপলব্ধি কৰি জলীয়ে নাৰীৰ প্ৰজনন ব্যৱস্থা আৰু মাতৃত্বৰ বিষয়ত কাম কৰিছিল৷ <ref name="Magic for change" /> == বঁটা == * ১৯৮০ : অল মিডিয়া বেষ্ট এৱাৰ্ড, চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়, চিটাগং * ১৯৮০ : শ্ৰেষ্ঠ বঁটা এক্সপ’; ল’ এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ ডি চিট্টাগঙৰ উদ্যোগত, চিটাগং * ১৯৮১ : জয়নুল আবেদিন বঁটা, চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়, চিটাগং * ১৯৯৬ : ঢাকাৰ বাংলাদেশ শিল্পকলা একাডেমীৰ দ্বাদশ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা প্ৰদৰ্শনীত সন্মানজনক উল্লেখ * ২০০২ : বংগ ফাউণ্ডেশ্যন বঁটা, ১৫ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় কলা প্ৰদৰ্শনী, বাংলাদেশ শিল্পকলা একাডেমী, ঢাকা<ref name="artist-directory" /> == নিৰ্বাচিত প্ৰদৰ্শনী == বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়ত জলীৰ কৰ্মৰাজি প্ৰদৰ্শিত হৈছে৷ ইয়াৰ লগতে বাংলাদেশৰ শিল্পকলা একাডেমী নেচনেল আৰ্ট গেলেৰী আৰু আৰু দেশ-বিদেশৰ আন বহুতো ব্যক্তিগত সংগ্ৰহত জলীৰ কৰ্মৰাজি উপস্থাপিত হৈছে।<ref name="artist-directory" /> === নিৰ্বাচিত একক প্ৰদৰ্শনী === * ১৯৮৪: জাৰ্মান সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ, ঢাকা। * ১৯৯২: ল এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ ডি চিটাগং। * ১৯৯৪: জোজান আৰ্ট গেলেৰী, ঢাকা। * ২০০১: গেলেৰী ২১, ঢাকা। * ২০০৬: বেংগল গেলেৰী অৱ ফাইন আৰ্টছ, ঢাকা। * ২০০৮: এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ অৱ চিট্টাগঙৰ, বাংলাদেশ == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]] 8lozcks0o34mmu5cam8keslvhlfga1u 614621 614620 2026-06-26T17:19:43Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 614621 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = দিলাৰা বেগম জলী<br />Dilara Begum Jolly | image = | image_size = 180px | birth_date = ১৯৬০ | birth_place =চিটাগং, বাংলাদেশ | occupation = চিত্ৰশিল্পী | spouse = ধালি আল মামুন | parents = | children = }} '''দিলাৰা বেগম জলী ('''{{Lang-en|Dilara Begum Jolly}})এগৰাকী [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশী]] ছপা শিল্পী, ভাস্কৰ্য্য শিল্পী, প্ৰতিষ্ঠাপন শিল্পী আৰু চিত্ৰশিল্পী। নাৰীৰ বিৰুদ্ধে দেখা পোৱা বৈষম্যক সমাজৰ সমুখলৈ লৈ অহাৰ বাবে আৰু নিজৰ কৰ্মত [[নাৰীবাদ|নাৰীবাদী দৃষ্টিভংগী]] স্পষ্টভাৱে উপস্থাপন কৰা বাবে তেওঁ পৰিচিত।<ref name="dhakatribune.com">{{cite news|title=Jolly's artworks focus on garment workers|url=http://www.dhakatribune.com/entertainment/2014/aug/21/jolly%E2%80%99s-artworks-focus-garment-workers|accessdate=8 March 2015|work=Dhaka Tribune|date=21 August 2014}}</ref> ==জীৱনী== ===ব্যক্তিগত জীৱন=== দিলাৰা বেগমক তেওঁৰ পেছাগত নামতকৈ ''জলী'' ছদ্মনামেৰে বেছিকৈ জনা যায়।<ref>{{cite web|last1=Ahmed|first1=Rahnuma|title=The present as history. Life and death in Dilara Begum Jolly's work|url=https://shahidul.wordpress.com/tag/dilara-begum-jolly/|website=ShahidulNews|accessdate=8 March 2015}}</ref> তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়ত চিত্ৰকলা আৰু প্ৰিন্টমেকিং অধ্যয়ন কৰিছিল (চাৰুকলাৰ স্নাতক, ১৯৮১)৷ তাৰ পিছত ১৯৮৪ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ইনষ্টিটিউট অৱ ফাইন আৰ্টছত সূক্ষ্ম কলা, চিত্ৰকলাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Threads of Testimony|url=http://www.observerbd.com/2014/08/16/37436.php|accessdate=8 March 2015|publisher=Observer BD|date=16 August 2014|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402165007/http://www.observerbd.com/2014/08/16/37436.php|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৯৯১ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকা]]ৰৰ পৰা বৃত্তি লাভ কৰি তেওঁ [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিম বংগ]]ৰ [[শান্তিনিকেতন]]ত প্ৰিন্ট মেকিঙত পোষ্ট ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref name="artist-directory">{{cite web|title=Dilara Begum Jolly: biography|url=http://www.dhakaartcenter.org/artist_directory/dilara_begum_jolly.html|website=Dhaka Art Center Artist Directory|accessdate=8 March 2015}}</ref> জলীয়ে এটা সাক্ষাৎকাৰত কয় যে তেওঁৰ বাবে সামাজিক বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ মাক প্ৰথম প্ৰেৰণা আছিল৷ তেওঁৰ মাকে কৈছিল "মহিলাসকল শিক্ষিত হ'ব লাগে, আৰু নিজৰ কণ্ঠ লাভ কৰিবলৈ তেওঁলোক অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাৱলম্বী হোৱাটো প্ৰয়োজন৷"<ref>{{cite web|last1=Zaman|first1=Mustafa|title=Performing the self|url=http://www.departmag.com/article.php?sl=184|website=Depart Mag|accessdate=8 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402102807/http://www.departmag.com/article.php?sl=184|archivedate=2 April 2015}}</ref> ২০১১ চনত জলী আৰু তেওঁৰ স্বামী বাছ দুৰ্ঘটনাত পতিত হয় আৰু ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তাৰেক মাছুদ, এ টি এন নিউজৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া মিছুক মুনিয়েৰ আৰু আন তিনিজন লোকৰ মৃত্যু হয়। তেওঁলোকে শিবালায়া উপজিলাৰ এটা দৃশ্যগ্ৰহণৰ স্থান পৰিদৰ্শন কৰাৰ পিছত টাৰেকেৰ শেহতীয়া ছবি ''কাগজেৰ ফুল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অনুমতি বিচাৰি উপ-আয়ুক্তক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ মাণিকগঞ্জ চহৰ অভিমুখী মাইক্ৰ'বাছত যাত্ৰা কৰি আছিল।<ref>{{cite news|title=Road Crash: Manikganj tragedy driver held in Meherpur|url=http://news.priyo.com/law-and-order/2011/08/15/road-crash-manikganj-tragedy-d-34724.html|accessdate=8 March 2015|publisher=Priyo News|date=15 August 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402143550/http://news.priyo.com/law-and-order/2011/08/15/road-crash-manikganj-tragedy-d-34724.html|archivedate=2 April 2015}}</ref> যাত্ৰাপথত মাণিকগঞ্জৰ ঘিঅ'ৰত ঢাকা-আৰিচা ঘাইপথত এখন যাত্ৰীবাহী বাছৰ সৈতে তেওঁলোকৰ মাইক্ৰ'বাছখন মুখামুখি সংঘৰ্ষত লিপ্ত হয়।<ref>{{cite web|title=Tareque Masud laid to rest|url=http://sheershasangbad.blogspot.de/2011/08/tareque-masud-laid-to-rest.html|website=Sheershasangbad blogspot|accessdate=8 March 2015}}</ref>আৰু দুৰ্ঘটনাত জলীৰ এখন হাত ভাঙে।<ref name="new-age">{{cite news|title=Survivor blames bus driver|url=http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120093453/http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|url-status=dead|archive-date=20 January 2019|accessdate=8 March 2015|work=New Age|date=15 August 2011|archivedate=20 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190120093453/http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|deadurl=yes}}</ref> == কৰ্মজীৱন == জলীয়ে প্ৰিণ্টমেকাৰ হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। ২০১৪ চনত তেওঁ ঢাকাৰ বেংগেল আৰ্ট লাউঞ্জত বাংলাদেশৰ কাপোৰ উদ্যোগৰ মহিলাসকলৰ অৱস্থাৰ আধাৰত "থ্ৰেডছ অৱ টেষ্টিমোনি" শীৰ্ষক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="dhakatribune.com" /> === মুখ্য বিষয়বস্তু === দিলাৰা বেগম জলীৰ ৰচনাসমূহে নাৰী জীৱনৰ আভ্যন্তৰীণ যাত্ৰাৰ লগতে কঠোৰ বাস্তৱতাক তুলি ধৰিছে। চৈয়দ ৱালি উল্লাহৰ উপন্যাস ‘লালছালু’ৰ জামিলাৰ দৰে বিভিন্ন শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰই তেওঁক প্ৰভাৱিত কৰিছে। তেওঁৰ ধাৰাবাহিক ৰচনা ''Embryo Withdrawn-য়ে'' সমাজৰ পিতৃতন্ত্ৰৰ বলি হোৱা কিশোৰী কন্যাক নিজৰ ভ্ৰুণতে লুকুৱাই ৰখাৰ এগৰাকী মাতৃৰ আগ্ৰহক উপস্থাপন কৰিছে। এই প্ৰসংগত জলীয়ে কয়- 'এয়া মোৰ এজন আত্মীয়ৰ সঁচা কাহিনী৷ ছোৱালীজনীক শান্তিত ৰাখিবলৈ সেই চৰম আৰু অবাস্তৱ সমাধান প্ৰকাশ কৰাৰ পিছতে মাতৃগৰাকীৰ মৃত্যু হয়। স্মৃতিটোৱে মোক এতিয়াও খেদি ফুৰে৷'<ref>{{cite web|title=Women artists interpret women's issues|url=http://news.priyo.com/art/2011/03/08/women-artists-interpret-women-21453.html|website=Priyo News|accessdate=8 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150403000315/http://news.priyo.com/art/2011/03/08/women-artists-interpret-women-21453.html|archivedate=3 April 2015}}</ref> বাংলাদেশৰ লগতে বিশ্বজুৰি গুৰুত্ব থকা কেইবাটাও সামাজিক বিষয়ত জলীয়ে আলোকপাত কৰিছে ৷ ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮৫ চনত লালছালুৰ পৰা৷ ১৯৯৬ চনত তেওঁ ‘ফটোৱা’ৰ বলি হোৱা নুৰজাহানৰ ট্ৰেজেডিক চিত্ৰিত কৰিছিল যি ব্যভিচাৰৰ দোষত গাঁও পৰিষদৰ দ্বাৰা দোষী সাব্যস্ত হৈছিল৷ ৰাজহুৱা শিলবৰ্ষণৰ সমুখীন হৈ শেষত তেওঁ নিজৰ প্ৰাণ লৈছিল৷ জলীয়ে ইয়াৰ পিছত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষয়িত্ৰী ৰুমানা মনজুৰৰ কাহিনী কৈছে৷ তেওঁ বিদেশত পঢ়া-শুনা অব্যাহত ৰাখিব বিচাৰিছিল; কিন্তু স্বামীয়ে ২০১১ চনত তেওঁৰ দৃষ্টি কাঢ়ি নিছিল৷ ইয়াৰ পিছত জলীয়ে ২০১২ চনত টাজনীন ফেশ্বনৰ কাৰখানাৰ অগ্নিদগ্ধ হোৱা মহিলা কৰ্মীসকলৰ ঘটনাটো উপস্থাপন কৰিছে৷<ref name="Magic for change">{{cite web|last1=Selim|first1=Lala Rukh|title=Magic for change|url=http://dilarajolly.blogspot.de/2015/02/normal-0-false-false-false-en-us-x-none.html|website=Dilara Begum Jolly's blog|accessdate=8 March 2015|date=7 February 2015}}</ref> জলীয়ে তেওঁৰ চিত্ৰসমূহত পুৰুষপ্ৰধান সমাজত নাৰীৰ অৱস্থাৰ বাস্তৱ দিশটোত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে৷  তেওঁৰ প্ৰতিবাদৰ শৈলীত প্ৰত্যক্ষ বক্তব্যতকৈ ব্যংগ, উপহাস আৰু তীক্ষ্ণ বিদ্ৰুপ অধিক পৰিলক্ষিত হয়।<ref name="art-info">{{cite web|title=Dilara Begum Jolly|url=http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|website=Bangladesh Art Info|accessdate=8 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063210/http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|archive-date=4 March 2016|url-status=dead|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304063210/http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|deadurl=yes}}</ref> ৯/১১ ঘটনাৰ পিছত বিশ্ব ৰাজনীতিৰ পৰিৱৰ্তিত দৃষ্টিভংগী, অনৈতিক ইৰাক যুদ্ধৰ হিংসা আৰু মাতৃসকল যুদ্ধৰ মূল বলি হোৱা বুলি উপলব্ধি কৰি জলীয়ে নাৰীৰ প্ৰজনন ব্যৱস্থা আৰু মাতৃত্বৰ বিষয়ত কাম কৰিছিল৷ <ref name="Magic for change" /> == বঁটা == * ১৯৮০ : অল মিডিয়া বেষ্ট এৱাৰ্ড, চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়, চিটাগং * ১৯৮০ : শ্ৰেষ্ঠ বঁটা এক্সপ’; ল’ এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ ডি চিট্টাগঙৰ উদ্যোগত, চিটাগং * ১৯৮১ : জয়নুল আবেদিন বঁটা, চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়, চিটাগং * ১৯৯৬ : ঢাকাৰ বাংলাদেশ শিল্পকলা একাডেমীৰ দ্বাদশ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা প্ৰদৰ্শনীত সন্মানজনক উল্লেখ * ২০০২ : বংগ ফাউণ্ডেশ্যন বঁটা, ১৫ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় কলা প্ৰদৰ্শনী, বাংলাদেশ শিল্পকলা একাডেমী, ঢাকা<ref name="artist-directory" /> == নিৰ্বাচিত প্ৰদৰ্শনী == বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়ত জলীৰ কৰ্মৰাজি প্ৰদৰ্শিত হৈছে৷ ইয়াৰ লগতে বাংলাদেশৰ শিল্পকলা একাডেমী নেচনেল আৰ্ট গেলেৰী আৰু আৰু দেশ-বিদেশৰ আন বহুতো ব্যক্তিগত সংগ্ৰহত জলীৰ কৰ্মৰাজি উপস্থাপিত হৈছে।<ref name="artist-directory" /> === নিৰ্বাচিত একক প্ৰদৰ্শনী === * ১৯৮৪: জাৰ্মান সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ, ঢাকা। * ১৯৯২: ল এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ ডি চিটাগং। * ১৯৯৪: জোজান আৰ্ট গেলেৰী, ঢাকা। * ২০০১: গেলেৰী ২১, ঢাকা। * ২০০৬: বেংগল গেলেৰী অৱ ফাইন আৰ্টছ, ঢাকা। * ২০০৮: এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ অৱ চিট্টাগঙৰ, বাংলাদেশ == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] c5unrlskblnvli8kuvchbvor5st6wbg 614622 614621 2026-06-26T17:20:32Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাস্কৰ্যশিল্পী]] using [[WP:HC|HotCat]] 614622 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = দিলাৰা বেগম জলী<br />Dilara Begum Jolly | image = | image_size = 180px | birth_date = ১৯৬০ | birth_place =চিটাগং, বাংলাদেশ | occupation = চিত্ৰশিল্পী | spouse = ধালি আল মামুন | parents = | children = }} '''দিলাৰা বেগম জলী ('''{{Lang-en|Dilara Begum Jolly}})এগৰাকী [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশী]] ছপা শিল্পী, ভাস্কৰ্য্য শিল্পী, প্ৰতিষ্ঠাপন শিল্পী আৰু চিত্ৰশিল্পী। নাৰীৰ বিৰুদ্ধে দেখা পোৱা বৈষম্যক সমাজৰ সমুখলৈ লৈ অহাৰ বাবে আৰু নিজৰ কৰ্মত [[নাৰীবাদ|নাৰীবাদী দৃষ্টিভংগী]] স্পষ্টভাৱে উপস্থাপন কৰা বাবে তেওঁ পৰিচিত।<ref name="dhakatribune.com">{{cite news|title=Jolly's artworks focus on garment workers|url=http://www.dhakatribune.com/entertainment/2014/aug/21/jolly%E2%80%99s-artworks-focus-garment-workers|accessdate=8 March 2015|work=Dhaka Tribune|date=21 August 2014}}</ref> ==জীৱনী== ===ব্যক্তিগত জীৱন=== দিলাৰা বেগমক তেওঁৰ পেছাগত নামতকৈ ''জলী'' ছদ্মনামেৰে বেছিকৈ জনা যায়।<ref>{{cite web|last1=Ahmed|first1=Rahnuma|title=The present as history. Life and death in Dilara Begum Jolly's work|url=https://shahidul.wordpress.com/tag/dilara-begum-jolly/|website=ShahidulNews|accessdate=8 March 2015}}</ref> তেওঁ চট্টগ্ৰামৰ চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়ত চিত্ৰকলা আৰু প্ৰিন্টমেকিং অধ্যয়ন কৰিছিল (চাৰুকলাৰ স্নাতক, ১৯৮১)৷ তাৰ পিছত ১৯৮৪ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ইনষ্টিটিউট অৱ ফাইন আৰ্টছত সূক্ষ্ম কলা, চিত্ৰকলাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Threads of Testimony|url=http://www.observerbd.com/2014/08/16/37436.php|accessdate=8 March 2015|publisher=Observer BD|date=16 August 2014|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402165007/http://www.observerbd.com/2014/08/16/37436.php|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত ১৯৯১ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকা]]ৰৰ পৰা বৃত্তি লাভ কৰি তেওঁ [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিম বংগ]]ৰ [[শান্তিনিকেতন]]ত প্ৰিন্ট মেকিঙত পোষ্ট ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref name="artist-directory">{{cite web|title=Dilara Begum Jolly: biography|url=http://www.dhakaartcenter.org/artist_directory/dilara_begum_jolly.html|website=Dhaka Art Center Artist Directory|accessdate=8 March 2015}}</ref> জলীয়ে এটা সাক্ষাৎকাৰত কয় যে তেওঁৰ বাবে সামাজিক বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ মাক প্ৰথম প্ৰেৰণা আছিল৷ তেওঁৰ মাকে কৈছিল "মহিলাসকল শিক্ষিত হ'ব লাগে, আৰু নিজৰ কণ্ঠ লাভ কৰিবলৈ তেওঁলোক অৰ্থনৈতিকভাৱে স্বাৱলম্বী হোৱাটো প্ৰয়োজন৷"<ref>{{cite web|last1=Zaman|first1=Mustafa|title=Performing the self|url=http://www.departmag.com/article.php?sl=184|website=Depart Mag|accessdate=8 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402102807/http://www.departmag.com/article.php?sl=184|archivedate=2 April 2015}}</ref> ২০১১ চনত জলী আৰু তেওঁৰ স্বামী বাছ দুৰ্ঘটনাত পতিত হয় আৰু ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে প্ৰশংসিত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তাৰেক মাছুদ, এ টি এন নিউজৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া মিছুক মুনিয়েৰ আৰু আন তিনিজন লোকৰ মৃত্যু হয়। তেওঁলোকে শিবালায়া উপজিলাৰ এটা দৃশ্যগ্ৰহণৰ স্থান পৰিদৰ্শন কৰাৰ পিছত টাৰেকেৰ শেহতীয়া ছবি ''কাগজেৰ ফুল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ অনুমতি বিচাৰি উপ-আয়ুক্তক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ মাণিকগঞ্জ চহৰ অভিমুখী মাইক্ৰ'বাছত যাত্ৰা কৰি আছিল।<ref>{{cite news|title=Road Crash: Manikganj tragedy driver held in Meherpur|url=http://news.priyo.com/law-and-order/2011/08/15/road-crash-manikganj-tragedy-d-34724.html|accessdate=8 March 2015|publisher=Priyo News|date=15 August 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402143550/http://news.priyo.com/law-and-order/2011/08/15/road-crash-manikganj-tragedy-d-34724.html|archivedate=2 April 2015}}</ref> যাত্ৰাপথত মাণিকগঞ্জৰ ঘিঅ'ৰত ঢাকা-আৰিচা ঘাইপথত এখন যাত্ৰীবাহী বাছৰ সৈতে তেওঁলোকৰ মাইক্ৰ'বাছখন মুখামুখি সংঘৰ্ষত লিপ্ত হয়।<ref>{{cite web|title=Tareque Masud laid to rest|url=http://sheershasangbad.blogspot.de/2011/08/tareque-masud-laid-to-rest.html|website=Sheershasangbad blogspot|accessdate=8 March 2015}}</ref>আৰু দুৰ্ঘটনাত জলীৰ এখন হাত ভাঙে।<ref name="new-age">{{cite news|title=Survivor blames bus driver|url=http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120093453/http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|url-status=dead|archive-date=20 January 2019|accessdate=8 March 2015|work=New Age|date=15 August 2011|archivedate=20 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190120093453/http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-08-15&nid=30114|deadurl=yes}}</ref> == কৰ্মজীৱন == জলীয়ে প্ৰিণ্টমেকাৰ হিচাপে নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। ২০১৪ চনত তেওঁ ঢাকাৰ বেংগেল আৰ্ট লাউঞ্জত বাংলাদেশৰ কাপোৰ উদ্যোগৰ মহিলাসকলৰ অৱস্থাৰ আধাৰত "থ্ৰেডছ অৱ টেষ্টিমোনি" শীৰ্ষক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰে।<ref name="dhakatribune.com" /> === মুখ্য বিষয়বস্তু === দিলাৰা বেগম জলীৰ ৰচনাসমূহে নাৰী জীৱনৰ আভ্যন্তৰীণ যাত্ৰাৰ লগতে কঠোৰ বাস্তৱতাক তুলি ধৰিছে। চৈয়দ ৱালি উল্লাহৰ উপন্যাস ‘লালছালু’ৰ জামিলাৰ দৰে বিভিন্ন শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰই তেওঁক প্ৰভাৱিত কৰিছে। তেওঁৰ ধাৰাবাহিক ৰচনা ''Embryo Withdrawn-য়ে'' সমাজৰ পিতৃতন্ত্ৰৰ বলি হোৱা কিশোৰী কন্যাক নিজৰ ভ্ৰুণতে লুকুৱাই ৰখাৰ এগৰাকী মাতৃৰ আগ্ৰহক উপস্থাপন কৰিছে। এই প্ৰসংগত জলীয়ে কয়- 'এয়া মোৰ এজন আত্মীয়ৰ সঁচা কাহিনী৷ ছোৱালীজনীক শান্তিত ৰাখিবলৈ সেই চৰম আৰু অবাস্তৱ সমাধান প্ৰকাশ কৰাৰ পিছতে মাতৃগৰাকীৰ মৃত্যু হয়। স্মৃতিটোৱে মোক এতিয়াও খেদি ফুৰে৷'<ref>{{cite web|title=Women artists interpret women's issues|url=http://news.priyo.com/art/2011/03/08/women-artists-interpret-women-21453.html|website=Priyo News|accessdate=8 March 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150403000315/http://news.priyo.com/art/2011/03/08/women-artists-interpret-women-21453.html|archivedate=3 April 2015}}</ref> বাংলাদেশৰ লগতে বিশ্বজুৰি গুৰুত্ব থকা কেইবাটাও সামাজিক বিষয়ত জলীয়ে আলোকপাত কৰিছে ৷ ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮৫ চনত লালছালুৰ পৰা৷ ১৯৯৬ চনত তেওঁ ‘ফটোৱা’ৰ বলি হোৱা নুৰজাহানৰ ট্ৰেজেডিক চিত্ৰিত কৰিছিল যি ব্যভিচাৰৰ দোষত গাঁও পৰিষদৰ দ্বাৰা দোষী সাব্যস্ত হৈছিল৷ ৰাজহুৱা শিলবৰ্ষণৰ সমুখীন হৈ শেষত তেওঁ নিজৰ প্ৰাণ লৈছিল৷ জলীয়ে ইয়াৰ পিছত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষয়িত্ৰী ৰুমানা মনজুৰৰ কাহিনী কৈছে৷ তেওঁ বিদেশত পঢ়া-শুনা অব্যাহত ৰাখিব বিচাৰিছিল; কিন্তু স্বামীয়ে ২০১১ চনত তেওঁৰ দৃষ্টি কাঢ়ি নিছিল৷ ইয়াৰ পিছত জলীয়ে ২০১২ চনত টাজনীন ফেশ্বনৰ কাৰখানাৰ অগ্নিদগ্ধ হোৱা মহিলা কৰ্মীসকলৰ ঘটনাটো উপস্থাপন কৰিছে৷<ref name="Magic for change">{{cite web|last1=Selim|first1=Lala Rukh|title=Magic for change|url=http://dilarajolly.blogspot.de/2015/02/normal-0-false-false-false-en-us-x-none.html|website=Dilara Begum Jolly's blog|accessdate=8 March 2015|date=7 February 2015}}</ref> জলীয়ে তেওঁৰ চিত্ৰসমূহত পুৰুষপ্ৰধান সমাজত নাৰীৰ অৱস্থাৰ বাস্তৱ দিশটোত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে৷  তেওঁৰ প্ৰতিবাদৰ শৈলীত প্ৰত্যক্ষ বক্তব্যতকৈ ব্যংগ, উপহাস আৰু তীক্ষ্ণ বিদ্ৰুপ অধিক পৰিলক্ষিত হয়।<ref name="art-info">{{cite web|title=Dilara Begum Jolly|url=http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|website=Bangladesh Art Info|accessdate=8 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063210/http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|archive-date=4 March 2016|url-status=dead|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304063210/http://bangladeshart.info/Dilara%20Begum%20Jolly.html|deadurl=yes}}</ref> ৯/১১ ঘটনাৰ পিছত বিশ্ব ৰাজনীতিৰ পৰিৱৰ্তিত দৃষ্টিভংগী, অনৈতিক ইৰাক যুদ্ধৰ হিংসা আৰু মাতৃসকল যুদ্ধৰ মূল বলি হোৱা বুলি উপলব্ধি কৰি জলীয়ে নাৰীৰ প্ৰজনন ব্যৱস্থা আৰু মাতৃত্বৰ বিষয়ত কাম কৰিছিল৷ <ref name="Magic for change" /> == বঁটা == * ১৯৮০ : অল মিডিয়া বেষ্ট এৱাৰ্ড, চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়, চিটাগং * ১৯৮০ : শ্ৰেষ্ঠ বঁটা এক্সপ’; ল’ এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ ডি চিট্টাগঙৰ উদ্যোগত, চিটাগং * ১৯৮১ : জয়নুল আবেদিন বঁটা, চৰকাৰী কলা মহাবিদ্যালয়, চিটাগং * ১৯৯৬ : ঢাকাৰ বাংলাদেশ শিল্পকলা একাডেমীৰ দ্বাদশ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা প্ৰদৰ্শনীত সন্মানজনক উল্লেখ * ২০০২ : বংগ ফাউণ্ডেশ্যন বঁটা, ১৫ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় কলা প্ৰদৰ্শনী, বাংলাদেশ শিল্পকলা একাডেমী, ঢাকা<ref name="artist-directory" /> == নিৰ্বাচিত প্ৰদৰ্শনী == বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়ত জলীৰ কৰ্মৰাজি প্ৰদৰ্শিত হৈছে৷ ইয়াৰ লগতে বাংলাদেশৰ শিল্পকলা একাডেমী নেচনেল আৰ্ট গেলেৰী আৰু আৰু দেশ-বিদেশৰ আন বহুতো ব্যক্তিগত সংগ্ৰহত জলীৰ কৰ্মৰাজি উপস্থাপিত হৈছে।<ref name="artist-directory" /> === নিৰ্বাচিত একক প্ৰদৰ্শনী === * ১৯৮৪: জাৰ্মান সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ, ঢাকা। * ১৯৯২: ল এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ ডি চিটাগং। * ১৯৯৪: জোজান আৰ্ট গেলেৰী, ঢাকা। * ২০০১: গেলেৰী ২১, ঢাকা। * ২০০৬: বেংগল গেলেৰী অৱ ফাইন আৰ্টছ, ঢাকা। * ২০০৮: এলায়েন্স ফ্ৰান্সেইজ অৱ চিট্টাগঙৰ, বাংলাদেশ == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:চিত্ৰশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাস্কৰ্যশিল্পী]] b6fsyk4mg8xo9ufsqqti6t4qfaxp3a7 0 102034 614625 572143 2026-06-26T17:31:55Z দিব্য দত্ত 9244 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 614625 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | bgcolour = lightgray | name =পখিলা লেকথেপী | image = Pokhila Lekthepi.jpeg | caption = ২০২৪ চনত পখিলা লেকথেপী | image_size = 220px | birth_date = ১৯৬২ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_place = তিমুং গাওঁ, ডকমোকা, [[কাৰ্বি আংলং জিলা]] | genre = কাৰ্বি লোকসংগীত, কাৰ্বি আধুনিক গীত | occupation = কণ্ঠশিল্পী, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ | instrument = | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[কাৰ্বি জনগোষ্ঠী|কাৰ্বি]] | label = | years_active = ১৯৬৪ - বৰ্তমানলৈ |awards =পদ্মশ্ৰী, ২০২৬ </br> শিল্পী বঁটা, ২০২৩<br>[[অসম গৌৰৱ]], ২০২৪ | spouse = | website = }} '''পখিলা লেকথেপী''' ({{lang-en|Pokhila Lekthepi}}, জন্ম: ১৯৬২) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। কাৰ্বি সংগীতজগতত তেওঁ চাৰি দশকৰো অধিক কালজুৰি সংগীতৰ চৰ্চা কৰি আহিছে।<ref name="AN">{{cite web |url= https://assam.news18.com/news/assam/melody-queen-pokhila-lekthepi-subham-g-local18-308404.html |title= কাৰ্বি সমাজত আধুনিক গীতৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰা শিল্পীগৰাকী |website= assam.news18.com |date=3 July 2023 |access-date= 18 February 2024}}</ref> তেওঁ বৰ্তমানলৈকে প্ৰায় তিনি শতাধিক গীতত কণ্ঠদান কৰিছে। কাৰ্বি সংগীতৰ প্ৰতি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১১ চনত হিলছ আইডলে তেওঁক ‘কুইন অৱ মেল’ডী’ উপাধিৰে সন্মানিত কৰে। ২০০৯ চনত সদৌ গুৱাহাটী ছাত্ৰ সন্থাই তেওঁক ‘স্বভাৱ শিল্পী অমূল্য কাকতি স্মৃতি বঁটা’ প্ৰদান কৰে। ২০১৮ চনত [[গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰ|গুৱাহাটী শোধনাগাৰে]] তেওঁলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘লুইত গৌৰৱ’ সন্মান প্ৰদান কৰে। ২০২৩ চনৰ ১৭ জানুৱাৰী তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁক কাৰ্বি সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে শিল্পী বঁটা আৰু শিল্পী পেঞ্চন প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://thehillstimes.in/assam/silpi-award-for-karbi-folk-singer-pokhila-lekthepi |title= Silpi award for Karbi folk singer Pokhila Lekthepi |website= thehillstimes.in |date= 18 January 2023 |access-date= 18 February 2024 |archivedate= 18 February 2024 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20240218153441/https://thehillstimes.in/assam/silpi-award-for-karbi-folk-singer-pokhila-lekthepi |deadurl= yes }}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ অসমৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম গৌৰৱ]] বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-gaurav-award-bestowed-to-17-personalities-in-various-fields-884284-2024-02-13 |title= Assam Gaurav award bestowed to 17 personalities in various fields |website= indiatodayne.in |date=13 February 2024 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৬ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেখেতলৈ সন্মানীয় [[পদ্মশ্ৰী]] সন্মান আগবঢ়ায়। কলা শিতানত তেখেতলৈ এই সন্মান আগবঢ়োৱা হয়<ref>https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2218547&reg=3&lang=2</ref>। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[কাৰ্বি আংলং জিলা]]ৰ ডকমোকা মূল বজাৰৰ সমীপৰ দুপৰ তিমুং গাঁৱত পখিলা লেকথেপীৰ জন্ম হৈছিল। শৈক্ষিক নথি অনুসৰি তেওঁৰ জন্ম ১৯৬২ চনত হৈছিল। অৱশ্যে তেওঁ বহু পলমকৈ বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰাৰ বাবে তেওঁৰ জন্ম ১৯৫২ চনৰ আশে-পাশে বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মুখিম লেকথে আৰু মাতৃৰ নাম বাছদয় তিমুংপি। ঘৰখনৰ একমাত্ৰ সন্তান পখিলাৰ পিতৃ-মাতৃও গান গোৱাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল।<ref name="AN"/> সেই সময়ত গাঁৱে-ভূঞে পৰিবেশন কৰা নাটকত পখিলাৰ পিতৃয়ে সংগীত পৰিবেশন কৰিছিল। গতিকে স্বাভাৱিকতে সংগীতৰ প্ৰতি নিচেই কম বয়সতে আকৰ্ষিত হয় পখিলা। তেওঁ শৈক্ষিক জীৱন আৰম্ভ কৰা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়খনত আগতে প্ৰতি শনিবাৰে গীতৰ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল। তেওঁৰ মাত ভাল হোৱা দেখি শিক্ষকসকলে তেওঁক প্ৰতিযোগিতাত যোগদান কৰিবলৈ কৈছিল। তেওঁ মাক-দেউতাকক এই বিষয়ে কোৱাত দেউতাকে নাটকবোৰত গোৱা গীতবোৰ আনন্দৰে শিকাইছিল।<ref name="AN"/> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৬৪ চনত ডিফু কাৰ্বি ক্লাবত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম কাৰ্বি যুৱ মহোৎসৱৰ সময়ত সংগীত প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। কেইবাটাও প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম পুৰস্কাৰ লাভ কৰা পখিলা লেকেথেপীয়ে পিছলৈ নিজাকৈ গীতো ৰচনা কৰিছিল।<ref name="AN"/> ১৯৭৬ চনত তেওঁ [[ডিফু]]ত অনুষ্ঠিত কাৰ্বি যুৱ মহোৎসৱত প্ৰথম ‘কাৰবি কুংগ্ৰিপি বঁটা’ লাভ কৰে। ১৯৭৮ চনত ডংকামোকামত এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হোৱাৰ সময়ত তেওঁ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে খিতাপ জয় কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ আকাশবাণীত গীত গোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে। ডংকামোকামত তেওঁৰ কণ্ঠ শুনি আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ কাৰ্বি শাখাৰ সঞ্চালকে তেওঁক ৰেডিঅ'ত গীত গোৱাৰ সুযোগ দিয়ে।<ref name="AN"/> সেই সময়ত কাৰ্বি ভাষাত আধুনিক গীত নাছিল। পখিলা লেকথেপীয়ে কাৰ্বি আধুনিক গীতৰ নতুন ধাৰাৰ সৃষ্টি কৰে। সেই সময়ত জয়ছিং ৰংপিয়ে গীতৰ কথা লিখিছিল আৰু লেকথেপীয়ে গীতবোৰত সুৰ দিছিল। কাৰ্বি ভাষাত পখিলা লেকথেপীৰ প্ৰথমখন কেছেট ‘কংঘোন’ আছিল। এই শ্ৰাব্য কেছেটত পখিলাৰ লগত বিদ্যাসিং ৰংপিয়েও গীত গাইছিল। তেওঁ [[জুবিন গাৰ্গ]]কে ধৰি অসমৰ বহুকেইগৰাকী শিল্পীৰ সৈতে একেলগে গীত গাইছে।<ref name="AN"/> ==বঁটা আৰু সন্মান== কাৰ্বি লোকসংগীত আৰু আধুনিক গীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ পখিলা লেকথেপীয়ে অনবদ্য অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁক কাৰ্বি লোকসংগীত প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ কৃতিত্ব প্ৰদান কৰা হয়। তদুপৰি কাৰ্বি আধুনিক গীতৰ ধাৰা সৃষ্টিৰ জৰিয়তে তেওঁ কাৰ্বি গীত-মাতৰ ব্যাপক জনপ্ৰিয়তাৰ দিশত অৰিহণা যোগাইছে। কাৰ্বি সংগীতৰ প্ৰতি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১১ চনত হিলছ আইডলে তেওঁক ‘কুইন অৱ মেল’ডী’ উপাধিৰে বিভূষিত কৰে। ২০০৯ চনত সদৌ গুৱাহাটী ছাত্ৰ সন্থাই তেওঁক ‘স্বভাৱ শিল্পী অমূল্য কাকতি স্মৃতি বঁটা’ প্ৰদান কৰে। ২০১৮ চনত [[গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰ|গুৱাহাটী শোধনাগাৰে]] তেওঁক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘লুইত গৌৰৱ’ সন্মান প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.sentinelassam.com/guwahati-today/guwahati-refinery-institutes-luit-gaurab-award/?amp |title= Guwahati Refinery institutes Luit Gaurab Award |website= sentinelassam.com |date=18 April 2018 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৩ চনৰ ১৭ জানুৱাৰী তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁক কাৰ্বি সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে শিল্পী বঁটা আৰু শিল্পী পেঞ্চন প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/silpi-divas-significance-history-celebration |title= Silpi Divas 2023: Significance, History, Celebration |website= pratidintime.com |date=17 January 2023 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৪ চনত [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁ ২০২৩ বৰ্ষৰ বাবে অসমৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম গৌৰৱ]] বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/assam-cm-announces-names-of-recipients-for-states-highest-civilian-awards |title= Assam CM Announces Names of Recipients for State's Highest Civilian Awards |website= pratidintime.com |date=16 January 2024 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কাৰ্বি জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসম গৌৰৱ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] q82v25ec3ulfbpuhtt9yerxoi073upj 614631 614625 2026-06-26T17:40:47Z দিব্য দত্ত 9244 614631 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | bgcolour = lightgray | name =পখিলা লেকথেপী | image = Pokhila Lekthepi.jpeg | caption = ২০২৪ চনত পখিলা লেকথেপী | image_size = 220px | birth_date = ১৯৬২ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_place = তিমুং গাওঁ, ডকমোকা, [[কাৰ্বি আংলং জিলা]] | genre = কাৰ্বি লোকসংগীত, কাৰ্বি আধুনিক গীত | occupation = কণ্ঠশিল্পী, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ | instrument = | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[কাৰ্বি জনগোষ্ঠী|কাৰ্বি]] | label = | years_active = ১৯৬৪ - বৰ্তমানলৈ |awards =পদ্মশ্ৰী, ২০২৬ </br> শিল্পী বঁটা, ২০২৩<br>[[অসম গৌৰৱ]], ২০২৪ | spouse = | website = }} '''পখিলা লেকথেপী''' ({{lang-en|Pokhila Lekthepi}}, জন্ম: ১৯৬২) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। কাৰ্বি সংগীতজগতত তেওঁ চাৰি দশকৰো অধিক কালজুৰি সংগীতৰ চৰ্চা কৰি আহিছে।<ref name="AN">{{cite web |url= https://assam.news18.com/news/assam/melody-queen-pokhila-lekthepi-subham-g-local18-308404.html |title= কাৰ্বি সমাজত আধুনিক গীতৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰা শিল্পীগৰাকী |website= assam.news18.com |date=3 July 2023 |access-date= 18 February 2024}}</ref> তেওঁ বৰ্তমানলৈকে প্ৰায় তিনি শতাধিক গীতত কণ্ঠদান কৰিছে। কাৰ্বি সংগীতৰ প্ৰতি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১১ চনত হিলছ আইডলে তেওঁক ‘কুইন অৱ মেল’ডী’ উপাধিৰে সন্মানিত কৰে। ২০০৯ চনত সদৌ গুৱাহাটী ছাত্ৰ সন্থাই তেওঁক ‘স্বভাৱ শিল্পী অমূল্য কাকতি স্মৃতি বঁটা’ প্ৰদান কৰে। ২০১৮ চনত [[গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰ|গুৱাহাটী শোধনাগাৰে]] তেওঁলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘লুইত গৌৰৱ’ সন্মান প্ৰদান কৰে। ২০২৩ চনৰ ১৭ জানুৱাৰী তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁক কাৰ্বি সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে শিল্পী বঁটা আৰু শিল্পী পেঞ্চন প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://thehillstimes.in/assam/silpi-award-for-karbi-folk-singer-pokhila-lekthepi |title= Silpi award for Karbi folk singer Pokhila Lekthepi |website= thehillstimes.in |date= 18 January 2023 |access-date= 18 February 2024 |archivedate= 18 February 2024 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20240218153441/https://thehillstimes.in/assam/silpi-award-for-karbi-folk-singer-pokhila-lekthepi |deadurl= yes }}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ অসমৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম গৌৰৱ]] বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-gaurav-award-bestowed-to-17-personalities-in-various-fields-884284-2024-02-13 |title= Assam Gaurav award bestowed to 17 personalities in various fields |website= indiatodayne.in |date=13 February 2024 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৬ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেখেতলৈ সন্মানীয় [[পদ্মশ্ৰী]] সন্মান আগবঢ়ায়। কলা শিতানত তেখেতলৈ এই সন্মান আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite web |date=25 Jun 2026 |title=Padma Awards 2026 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2218547&reg=3&lang=2 |access-date=25 Jun 2026}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[কাৰ্বি আংলং জিলা]]ৰ ডকমোকা মূল বজাৰৰ সমীপৰ দুপৰ তিমুং গাঁৱত পখিলা লেকথেপীৰ জন্ম হৈছিল। শৈক্ষিক নথি অনুসৰি তেওঁৰ জন্ম ১৯৬২ চনত হৈছিল। অৱশ্যে তেওঁ বহু পলমকৈ বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰাৰ বাবে তেওঁৰ জন্ম ১৯৫২ চনৰ আশে-পাশে বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মুখিম লেকথে আৰু মাতৃৰ নাম বাছদয় তিমুংপি। ঘৰখনৰ একমাত্ৰ সন্তান পখিলাৰ পিতৃ-মাতৃও গান গোৱাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল।<ref name="AN"/> সেই সময়ত গাঁৱে-ভূঞে পৰিবেশন কৰা নাটকত পখিলাৰ পিতৃয়ে সংগীত পৰিবেশন কৰিছিল। গতিকে স্বাভাৱিকতে সংগীতৰ প্ৰতি নিচেই কম বয়সতে আকৰ্ষিত হয় পখিলা। তেওঁ শৈক্ষিক জীৱন আৰম্ভ কৰা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়খনত আগতে প্ৰতি শনিবাৰে গীতৰ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল। তেওঁৰ মাত ভাল হোৱা দেখি শিক্ষকসকলে তেওঁক প্ৰতিযোগিতাত যোগদান কৰিবলৈ কৈছিল। তেওঁ মাক-দেউতাকক এই বিষয়ে কোৱাত দেউতাকে নাটকবোৰত গোৱা গীতবোৰ আনন্দৰে শিকাইছিল।<ref name="AN"/> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৬৪ চনত ডিফু কাৰ্বি ক্লাবত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম কাৰ্বি যুৱ মহোৎসৱৰ সময়ত সংগীত প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। কেইবাটাও প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম পুৰস্কাৰ লাভ কৰা পখিলা লেকেথেপীয়ে পিছলৈ নিজাকৈ গীতো ৰচনা কৰিছিল।<ref name="AN"/> ১৯৭৬ চনত তেওঁ [[ডিফু]]ত অনুষ্ঠিত কাৰ্বি যুৱ মহোৎসৱত প্ৰথম ‘কাৰবি কুংগ্ৰিপি বঁটা’ লাভ কৰে। ১৯৭৮ চনত ডংকামোকামত এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হোৱাৰ সময়ত তেওঁ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে খিতাপ জয় কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ আকাশবাণীত গীত গোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে। ডংকামোকামত তেওঁৰ কণ্ঠ শুনি আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ কাৰ্বি শাখাৰ সঞ্চালকে তেওঁক ৰেডিঅ'ত গীত গোৱাৰ সুযোগ দিয়ে।<ref name="AN"/> সেই সময়ত কাৰ্বি ভাষাত আধুনিক গীত নাছিল। পখিলা লেকথেপীয়ে কাৰ্বি আধুনিক গীতৰ নতুন ধাৰাৰ সৃষ্টি কৰে। সেই সময়ত জয়ছিং ৰংপিয়ে গীতৰ কথা লিখিছিল আৰু লেকথেপীয়ে গীতবোৰত সুৰ দিছিল। কাৰ্বি ভাষাত পখিলা লেকথেপীৰ প্ৰথমখন কেছেট ‘কংঘোন’ আছিল। এই শ্ৰাব্য কেছেটত পখিলাৰ লগত বিদ্যাসিং ৰংপিয়েও গীত গাইছিল। তেওঁ [[জুবিন গাৰ্গ]]কে ধৰি অসমৰ বহুকেইগৰাকী শিল্পীৰ সৈতে একেলগে গীত গাইছে।<ref name="AN"/> ==বঁটা আৰু সন্মান== কাৰ্বি লোকসংগীত আৰু আধুনিক গীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ পখিলা লেকথেপীয়ে অনবদ্য অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁক কাৰ্বি লোকসংগীত প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ কৃতিত্ব প্ৰদান কৰা হয়। তদুপৰি কাৰ্বি আধুনিক গীতৰ ধাৰা সৃষ্টিৰ জৰিয়তে তেওঁ কাৰ্বি গীত-মাতৰ ব্যাপক জনপ্ৰিয়তাৰ দিশত অৰিহণা যোগাইছে। কাৰ্বি সংগীতৰ প্ৰতি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১১ চনত হিলছ আইডলে তেওঁক ‘কুইন অৱ মেল’ডী’ উপাধিৰে বিভূষিত কৰে। ২০০৯ চনত সদৌ গুৱাহাটী ছাত্ৰ সন্থাই তেওঁক ‘স্বভাৱ শিল্পী অমূল্য কাকতি স্মৃতি বঁটা’ প্ৰদান কৰে। ২০১৮ চনত [[গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰ|গুৱাহাটী শোধনাগাৰে]] তেওঁক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘লুইত গৌৰৱ’ সন্মান প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.sentinelassam.com/guwahati-today/guwahati-refinery-institutes-luit-gaurab-award/?amp |title= Guwahati Refinery institutes Luit Gaurab Award |website= sentinelassam.com |date=18 April 2018 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৩ চনৰ ১৭ জানুৱাৰী তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁক কাৰ্বি সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে শিল্পী বঁটা আৰু শিল্পী পেঞ্চন প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/silpi-divas-significance-history-celebration |title= Silpi Divas 2023: Significance, History, Celebration |website= pratidintime.com |date=17 January 2023 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৪ চনত [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁ ২০২৩ বৰ্ষৰ বাবে অসমৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম গৌৰৱ]] বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/assam-cm-announces-names-of-recipients-for-states-highest-civilian-awards |title= Assam CM Announces Names of Recipients for State's Highest Civilian Awards |website= pratidintime.com |date=16 January 2024 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কাৰ্বি জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসম গৌৰৱ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] 2m99itdniohx5x6egkotideably1g5c 614634 614631 2026-06-26T17:42:00Z দিব্য দত্ত 9244 614634 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | bgcolour = lightgray | name =পখিলা লেকথেপী | image = Pokhila Lekthepi.jpeg | caption = ২০২৪ চনত পখিলা লেকথেপী | image_size = 220px | birth_date = ১৯৬২ | background = solo_singer | birth_name = | alias = | birth_place = তিমুং গাওঁ, ডকমোকা, [[কাৰ্বি আংলং জিলা]] | genre = কাৰ্বি লোকসংগীত, কাৰ্বি আধুনিক গীত | occupation = কণ্ঠশিল্পী, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ | instrument = | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[কাৰ্বি জনগোষ্ঠী|কাৰ্বি]] | label = | years_active = ১৯৬৪ - বৰ্তমানলৈ |awards =পদ্মশ্ৰী, ২০২৬ <br>[[অসম গৌৰৱ]], ২০২৪</br> শিল্পী বঁটা, ২০২৩ | spouse = | website = }} '''পখিলা লেকথেপী''' ({{lang-en|Pokhila Lekthepi}}, জন্ম: ১৯৬২) এগৰাকী ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী। কাৰ্বি সংগীতজগতত তেওঁ চাৰি দশকৰো অধিক কালজুৰি সংগীতৰ চৰ্চা কৰি আহিছে।<ref name="AN">{{cite web |url= https://assam.news18.com/news/assam/melody-queen-pokhila-lekthepi-subham-g-local18-308404.html |title= কাৰ্বি সমাজত আধুনিক গীতৰ ধাৰা সৃষ্টি কৰা শিল্পীগৰাকী |website= assam.news18.com |date=3 July 2023 |access-date= 18 February 2024}}</ref> তেওঁ বৰ্তমানলৈকে প্ৰায় তিনি শতাধিক গীতত কণ্ঠদান কৰিছে। কাৰ্বি সংগীতৰ প্ৰতি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১১ চনত হিলছ আইডলে তেওঁক ‘কুইন অৱ মেল’ডী’ উপাধিৰে সন্মানিত কৰে। ২০০৯ চনত সদৌ গুৱাহাটী ছাত্ৰ সন্থাই তেওঁক ‘স্বভাৱ শিল্পী অমূল্য কাকতি স্মৃতি বঁটা’ প্ৰদান কৰে। ২০১৮ চনত [[গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰ|গুৱাহাটী শোধনাগাৰে]] তেওঁলৈ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘লুইত গৌৰৱ’ সন্মান প্ৰদান কৰে। ২০২৩ চনৰ ১৭ জানুৱাৰী তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁক কাৰ্বি সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে শিল্পী বঁটা আৰু শিল্পী পেঞ্চন প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://thehillstimes.in/assam/silpi-award-for-karbi-folk-singer-pokhila-lekthepi |title= Silpi award for Karbi folk singer Pokhila Lekthepi |website= thehillstimes.in |date= 18 January 2023 |access-date= 18 February 2024 |archivedate= 18 February 2024 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20240218153441/https://thehillstimes.in/assam/silpi-award-for-karbi-folk-singer-pokhila-lekthepi |deadurl= yes }}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ অসমৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম গৌৰৱ]] বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-gaurav-award-bestowed-to-17-personalities-in-various-fields-884284-2024-02-13 |title= Assam Gaurav award bestowed to 17 personalities in various fields |website= indiatodayne.in |date=13 February 2024 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৬ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেখেতলৈ সন্মানীয় [[পদ্মশ্ৰী]] সন্মান আগবঢ়ায়। কলা শিতানত তেখেতলৈ এই সন্মান আগবঢ়োৱা হয়।<ref>{{cite web |date=25 Jun 2026 |title=Padma Awards 2026 announced |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2218547&reg=3&lang=2 |access-date=25 Jun 2026}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[কাৰ্বি আংলং জিলা]]ৰ ডকমোকা মূল বজাৰৰ সমীপৰ দুপৰ তিমুং গাঁৱত পখিলা লেকথেপীৰ জন্ম হৈছিল। শৈক্ষিক নথি অনুসৰি তেওঁৰ জন্ম ১৯৬২ চনত হৈছিল। অৱশ্যে তেওঁ বহু পলমকৈ বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰাৰ বাবে তেওঁৰ জন্ম ১৯৫২ চনৰ আশে-পাশে বুলি উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মুখিম লেকথে আৰু মাতৃৰ নাম বাছদয় তিমুংপি। ঘৰখনৰ একমাত্ৰ সন্তান পখিলাৰ পিতৃ-মাতৃও গান গোৱাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল।<ref name="AN"/> সেই সময়ত গাঁৱে-ভূঞে পৰিবেশন কৰা নাটকত পখিলাৰ পিতৃয়ে সংগীত পৰিবেশন কৰিছিল। গতিকে স্বাভাৱিকতে সংগীতৰ প্ৰতি নিচেই কম বয়সতে আকৰ্ষিত হয় পখিলা। তেওঁ শৈক্ষিক জীৱন আৰম্ভ কৰা প্ৰাথমিক বিদ্যালয়খনত আগতে প্ৰতি শনিবাৰে গীতৰ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল। তেওঁৰ মাত ভাল হোৱা দেখি শিক্ষকসকলে তেওঁক প্ৰতিযোগিতাত যোগদান কৰিবলৈ কৈছিল। তেওঁ মাক-দেউতাকক এই বিষয়ে কোৱাত দেউতাকে নাটকবোৰত গোৱা গীতবোৰ আনন্দৰে শিকাইছিল।<ref name="AN"/> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৬৪ চনত ডিফু কাৰ্বি ক্লাবত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম কাৰ্বি যুৱ মহোৎসৱৰ সময়ত সংগীত প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। কেইবাটাও প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম পুৰস্কাৰ লাভ কৰা পখিলা লেকেথেপীয়ে পিছলৈ নিজাকৈ গীতো ৰচনা কৰিছিল।<ref name="AN"/> ১৯৭৬ চনত তেওঁ [[ডিফু]]ত অনুষ্ঠিত কাৰ্বি যুৱ মহোৎসৱত প্ৰথম ‘কাৰবি কুংগ্ৰিপি বঁটা’ লাভ কৰে। ১৯৭৮ চনত ডংকামোকামত এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হোৱাৰ সময়ত তেওঁ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে খিতাপ জয় কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ আকাশবাণীত গীত গোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে। ডংকামোকামত তেওঁৰ কণ্ঠ শুনি আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ কাৰ্বি শাখাৰ সঞ্চালকে তেওঁক ৰেডিঅ'ত গীত গোৱাৰ সুযোগ দিয়ে।<ref name="AN"/> সেই সময়ত কাৰ্বি ভাষাত আধুনিক গীত নাছিল। পখিলা লেকথেপীয়ে কাৰ্বি আধুনিক গীতৰ নতুন ধাৰাৰ সৃষ্টি কৰে। সেই সময়ত জয়ছিং ৰংপিয়ে গীতৰ কথা লিখিছিল আৰু লেকথেপীয়ে গীতবোৰত সুৰ দিছিল। কাৰ্বি ভাষাত পখিলা লেকথেপীৰ প্ৰথমখন কেছেট ‘কংঘোন’ আছিল। এই শ্ৰাব্য কেছেটত পখিলাৰ লগত বিদ্যাসিং ৰংপিয়েও গীত গাইছিল। তেওঁ [[জুবিন গাৰ্গ]]কে ধৰি অসমৰ বহুকেইগৰাকী শিল্পীৰ সৈতে একেলগে গীত গাইছে।<ref name="AN"/> ==বঁটা আৰু সন্মান== কাৰ্বি লোকসংগীত আৰু আধুনিক গীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ পখিলা লেকথেপীয়ে অনবদ্য অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁক কাৰ্বি লোকসংগীত প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ কৃতিত্ব প্ৰদান কৰা হয়। তদুপৰি কাৰ্বি আধুনিক গীতৰ ধাৰা সৃষ্টিৰ জৰিয়তে তেওঁ কাৰ্বি গীত-মাতৰ ব্যাপক জনপ্ৰিয়তাৰ দিশত অৰিহণা যোগাইছে। কাৰ্বি সংগীতৰ প্ৰতি আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১১ চনত হিলছ আইডলে তেওঁক ‘কুইন অৱ মেল’ডী’ উপাধিৰে বিভূষিত কৰে। ২০০৯ চনত সদৌ গুৱাহাটী ছাত্ৰ সন্থাই তেওঁক ‘স্বভাৱ শিল্পী অমূল্য কাকতি স্মৃতি বঁটা’ প্ৰদান কৰে। ২০১৮ চনত [[গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰ|গুৱাহাটী শোধনাগাৰে]] তেওঁক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘লুইত গৌৰৱ’ সন্মান প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.sentinelassam.com/guwahati-today/guwahati-refinery-institutes-luit-gaurab-award/?amp |title= Guwahati Refinery institutes Luit Gaurab Award |website= sentinelassam.com |date=18 April 2018 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৩ চনৰ ১৭ জানুৱাৰী তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁক কাৰ্বি সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে শিল্পী বঁটা আৰু শিল্পী পেঞ্চন প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/silpi-divas-significance-history-celebration |title= Silpi Divas 2023: Significance, History, Celebration |website= pratidintime.com |date=17 January 2023 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ২০২৪ চনত [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁ ২০২৩ বৰ্ষৰ বাবে অসমৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম গৌৰৱ]] বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |url= https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/assam-cm-announces-names-of-recipients-for-states-highest-civilian-awards |title= Assam CM Announces Names of Recipients for State's Highest Civilian Awards |website= pratidintime.com |date=16 January 2024 |access-date= 18 February 2024}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কাৰ্বি জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসম গৌৰৱ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] doq8qm1p3xpcwwbgxabeqaox63ppo1a 0 102478 614626 469774 2026-06-26T17:34:51Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* তথ্য়সূত্ৰ */ 614626 wikitext text/x-wiki [[File:Bluestockings (142607424).jpg|thumb|ব্লুষ্ট'কিংছ, ল'ৱাৰ ইষ্ট চাইড, নিউয়ৰ্ক, ২০০৬]] [[File:Antigone Books, Fourth Avenue, Tucson (5620719647).jpg|thumb|টিউচ'নৰ এণ্টিগনি বুকছ,এৰিজ'না]] '''নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণীত''' নাৰীৰ বিষয়, লিংগ আৰু যৌনতাৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হয়। নাৰীবাদী সম্প্ৰদায়ৰ সংগঠন আৰু বিকাশৰ দিশসমূহ আলোচনা কৰা পুৰণি স্থানসমূহৰ ভিতৰত এনেধৰণৰ গ্ৰন্থ-বিপণী অন্যতম আছিল৷.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-elTAQAAQBAJ|title=Feminist Revolution in Literacy: Women's Bookstores in the United States|last=Onosaka|first=Junko|date=2013-10-14|publisher=Routledge|isbn=9781135499150|language=en}}</ref>নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণীৰ প্ৰসাৰৰ পূৰ্বে আমেৰিকাত গ্ৰন্থৰ বিক্ৰী শ্বেতাংগ পুৰুষৰ অধীনৰে এটা ব্যৱসায় আছিল। সেই সময়ত নাৰীবাদীসকলে উত্থাপন কৰা নাৰীকেন্দ্ৰিক সাহিত্যৰ দাবী পূৰণৰ বাবে এই কিতাপৰ বিপণীৰ নেতৃত্বৰ মাজত সজাগতা আৰু আগ্ৰহৰ অভাৱ আছিল।<ref name=":0" />কিছুমান কিতাপৰ বিপণীত মহিলা সাহিত্য বা নাৰীবাদী কিতাপৰ সৰু-সুৰা অংশ আছিল যদিও এইবোৰ সীমিত আছিল আৰু এই শ্ৰেণীক প্ৰতিনিধিত্বমূলক পৰিসৰ আৰু গভীৰতা প্ৰদান কৰা নাছিল৷ পুৰুষক কেন্দ্ৰ কৰি নিলিখা বা উত্থাপন নকৰা বিষয়ক গ্ৰন্থ বিপণীৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite journal|last=Travis|first=Trysh|date=2008-09-12|title=The Women in Print Movement: History and Implications|url=https://muse.jhu.edu/article/247789|journal=Book History|volume=11|issue=1|pages=275–300|doi=10.1353/bh.0.0001|s2cid=161531900|issn=1529-1499}}</ref> ==ইতিহাস== নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণীসমূহে কেৱল গ্ৰন্থ ক্ৰয় কৰাৰ বাবেই নহয়,বিংশ শতিকাৰ মাজভাগৰ ক্ৰমবৰ্ধমান নাৰীবাদী আন্দোলনৰ অংশ হিচাপে মহিলা,সমকামী মহিলা আৰু নাৰীবাদীসকলৰ বাবে সম্প্ৰদায় গঢ়ি তোলাৰ স্থান হিচাপে অধিক ব্যাপকভাৱে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=99LiyVHh9V4C&q=feminist+bookstores&pg=PA1|title=Reading at Feminist Bookstores: Women's Literature, Women's Studies, and the Feminist Bookstore Network|last=Hogan|first=Kristen Amber|date=2006-01-01|isbn=9780542770135|language=en}}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই স্বতন্ত্ৰ কিতাপৰ বিপণীসমূহে ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছত দ্বিতীয় ঢৌৰ নাৰীবাদী আন্দোলনৰ অংশ হিচাপে সমগ্ৰ আমেৰিকা আৰু বিদেশত এক নেটৱৰ্ক গঠন কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=The Feminist Bookstore Movement: Lesbian Antiracism and Feminist Accountability|last=Hogan|first=Kristen|date=2016-04-15|publisher=Duke University Press Books|isbn=9780822361299|language=en}}</ref>১৯৭৮ চনত ব্ৰিটেইনত মুকলি হোৱা 'চিষ্টাৰৰাইট' প্ৰথমখন নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণী আছিল।<ref name=closed_chapter>{{Cite web |title=Closed chapter: Sisterwrite, Britain's first women's bookstore,... |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1993-08-15-9308150048-story.html |access-date=2022-07-04 |website=Chicago Tribune|date=15 August 1993 }}</ref>ইয়াক সামূহিকভাৱে চলোৱা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web |last=Crockett |first=Moya |date=2019-03-08 |title=The UK's feminist bookshops are making a triumphant comeback |url=https://www.stylist.co.uk/books/feminist-bookshops-uk-london-second-shelf-history/255823 |access-date=2022-07-04 |website=Stylist |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=In conversation with members of Sisterwrite Collective |url=https://feministlibrary.co.uk/in-conversation-with-members-of-sisterwrite-collective/ |access-date=2022-07-04 |website=The Feminist Library |date=3 July 2020 |archivedate=2020-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201101061344/https://feministlibrary.co.uk/in-conversation-with-members-of-sisterwrite-collective/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="Sisterwrite:0">{{Cite web |title=Sisterwrite Bookshop|url=https://islington.humap.site/map/records/sisterwrite-bookshop |access-date=2022-07-04 |website=islington.humap.site}}</ref> গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা হিচাপে কাম কৰাৰ উপৰিও নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীসমূহে সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ বাবে শিক্ষণ আৰু সংগঠনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Liddle|first=Kathleen|date=2005-07-12|title=More than a Bookstore|journal=Journal of Lesbian Studies|volume=9|issue=1–2|pages=145–159|doi=10.1300/J155v09n01_14|issn=1089-4160|pmid=19780272|s2cid=7766207}}</ref> বহুতো নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনী সামূহিকভাৱে মহিলাৰ ব’ৰ্ডে অ-শ্ৰেণীবদ্ধ গাঁথনিত চলাইছিল।নাৰীৰ জীৱনত অৰ্থপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱস্থা পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰয়োজন আছিল। দ্বিতীয় ঢৌৰ নাৰীবাদীসকলৰ বিশ্বাসৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এইটো আছিল পুঁজিবাদ বিৰোধী ব্যৱসায়িক আৰ্হি।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/feministswhochan00love|url-access=registration|quote=love, feminists who changed america.|title=Feminists Who Changed America, 1963-1975|last=Love|first=Barbara J.|date=2006-09-22|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252031892|language=en}}</ref> সমকামী আৰু উভকামী মহিলাসকলৰ বাবে সুৰক্ষিত স্থানৰ অভাৱৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে,হোমোফোবিয়া আৰু লেচবোফোবিয়াৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ আংশিকভাৱে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ==লিংগ আৰু নাৰী অধ্যয়ন প্ৰতিষ্ঠা== একাডেমীত নাৰীবাদী অধ্যয়নৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বিকাশৰ বাবে নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ অত্যাৱশ্যকীয় আছিল।<ref name=":0" /> নাৰীবাদী সাহিত্যক একত্ৰিত কৰা আৰু মহিলাসম্পৰ্কীয় বিষয়বোৰৰ মুকলি আলোচনাৰ বাবে স্থান প্ৰদান কৰাত, গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ নাৰীবাদী বুদ্ধিজীৱীসকলক সহায় কৰিছিল।এই বুদ্ধিজীৱী আৰু কৰ্মীসকলৰ দ্বাৰা আংশিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ জাতি আৰু লিংগ তত্ত্ব প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, আৰু একাডেমীত প্ৰতিষ্ঠা হ’বলগীয়া ক্ষেত্ৰখনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু বিকশিত কৰাৰ বাবে নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীসমূহেই আছিল মূল চাবিকাঠি।গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি আছিল আৰু বিক্ৰী হোৱা সামগ্ৰীৰ লগতে বিপনী চলোৱা মহিলাসকলৰ জৰিয়তেও সম্পদ যোগান ধৰিছিলসেয়েহে আগতে জ্ঞান অৰ্জন নকৰা লোকসকলেও গ্ৰন্থৰ বিপনীৰ জৰিয়তে সেই সুবিধা লাভ কৰিছিল।ইয়াৰ ফলত প্ৰথমে মহিলা অধ্যয়ন আৰু তাৰ পিছত লিংগ অধ্যয়নৰ বাবে সমগ্ৰ দেশৰ শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে বিস্তৃত আহ্বান জনাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{Cite journal|last=Mantilla|first=Karla|year=2007|title=Feminist Bookstores: Where Women's Lives Matter|journal=Off Our Backs|volume=37|pages=48–50}}</ref> ==নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীৰ সৈতে সমস্যা আৰু সঁহাৰি== বহু গ্ৰন্থৰ বিপনীয়ে ইচ্ছাকৃতভাৱে মালিকসকলৰ বাবে পৰিষদ গঠন কৰিছিল। পৰিষদখন মহিলা হোৱাৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ অভিজ্ঞতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পৰাকৈ সক্ষম আছিল।কিছুমান নেতৃত্বৰ ভিতৰত শ্বেতাংগ নাৰীবাদ আছিল চৰ্চিত বিষয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c83779bq/|title=A Woman's Place Bookstore records|website=www.oac.cdlib.org|access-date=2017-03-28}}</ref> বৰ্ণৰ মহিলাসকলে এনে পৰিৱেশৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত পৰিচালনা কৰিছিল আৰু আন মহিলাসকলৰ অভিজ্ঞতা বৃদ্ধি কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰুপে কিচেন টেবুল প্ৰেছ নামৰ প্ৰকাশন গোষ্ঠীটোৱে আসকলো পটভূমিৰ বৰ্ণৰ মহিলাই একান্তভাৱে লিখা সাহিত্য প্ৰস্তুত কৰিছিল, আৰু তাৰ পিছত প্ৰায়ে নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণক বিক্ৰী কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Smith|first=Barbara|date=1989-01-01|title=A Press of Our Own Kitchen Table: Women of Color Press|jstor=3346433|journal=Frontiers: A Journal of Women Studies|volume=10|issue=3|pages=11–13|doi=10.2307/3346433}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস==��� {{reflist}} [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদ]] 3x7k0tpdx1c7a3k9ur07phkg6ydae3s 614628 614626 2026-06-26T17:35:15Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীৰ সৈতে সমস্যা আৰু সঁহাৰি */ 614628 wikitext text/x-wiki [[File:Bluestockings (142607424).jpg|thumb|ব্লুষ্ট'কিংছ, ল'ৱাৰ ইষ্ট চাইড, নিউয়ৰ্ক, ২০০৬]] [[File:Antigone Books, Fourth Avenue, Tucson (5620719647).jpg|thumb|টিউচ'নৰ এণ্টিগনি বুকছ,এৰিজ'না]] '''নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণীত''' নাৰীৰ বিষয়, লিংগ আৰু যৌনতাৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা হয়। নাৰীবাদী সম্প্ৰদায়ৰ সংগঠন আৰু বিকাশৰ দিশসমূহ আলোচনা কৰা পুৰণি স্থানসমূহৰ ভিতৰত এনেধৰণৰ গ্ৰন্থ-বিপণী অন্যতম আছিল৷.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-elTAQAAQBAJ|title=Feminist Revolution in Literacy: Women's Bookstores in the United States|last=Onosaka|first=Junko|date=2013-10-14|publisher=Routledge|isbn=9781135499150|language=en}}</ref>নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণীৰ প্ৰসাৰৰ পূৰ্বে আমেৰিকাত গ্ৰন্থৰ বিক্ৰী শ্বেতাংগ পুৰুষৰ অধীনৰে এটা ব্যৱসায় আছিল। সেই সময়ত নাৰীবাদীসকলে উত্থাপন কৰা নাৰীকেন্দ্ৰিক সাহিত্যৰ দাবী পূৰণৰ বাবে এই কিতাপৰ বিপণীৰ নেতৃত্বৰ মাজত সজাগতা আৰু আগ্ৰহৰ অভাৱ আছিল।<ref name=":0" />কিছুমান কিতাপৰ বিপণীত মহিলা সাহিত্য বা নাৰীবাদী কিতাপৰ সৰু-সুৰা অংশ আছিল যদিও এইবোৰ সীমিত আছিল আৰু এই শ্ৰেণীক প্ৰতিনিধিত্বমূলক পৰিসৰ আৰু গভীৰতা প্ৰদান কৰা নাছিল৷ পুৰুষক কেন্দ্ৰ কৰি নিলিখা বা উত্থাপন নকৰা বিষয়ক গ্ৰন্থ বিপণীৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite journal|last=Travis|first=Trysh|date=2008-09-12|title=The Women in Print Movement: History and Implications|url=https://muse.jhu.edu/article/247789|journal=Book History|volume=11|issue=1|pages=275–300|doi=10.1353/bh.0.0001|s2cid=161531900|issn=1529-1499}}</ref> ==ইতিহাস== নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণীসমূহে কেৱল গ্ৰন্থ ক্ৰয় কৰাৰ বাবেই নহয়,বিংশ শতিকাৰ মাজভাগৰ ক্ৰমবৰ্ধমান নাৰীবাদী আন্দোলনৰ অংশ হিচাপে মহিলা,সমকামী মহিলা আৰু নাৰীবাদীসকলৰ বাবে সম্প্ৰদায় গঢ়ি তোলাৰ স্থান হিচাপে অধিক ব্যাপকভাৱে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=99LiyVHh9V4C&q=feminist+bookstores&pg=PA1|title=Reading at Feminist Bookstores: Women's Literature, Women's Studies, and the Feminist Bookstore Network|last=Hogan|first=Kristen Amber|date=2006-01-01|isbn=9780542770135|language=en}}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই স্বতন্ত্ৰ কিতাপৰ বিপণীসমূহে ১৯৬০ চনৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছত দ্বিতীয় ঢৌৰ নাৰীবাদী আন্দোলনৰ অংশ হিচাপে সমগ্ৰ আমেৰিকা আৰু বিদেশত এক নেটৱৰ্ক গঠন কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=The Feminist Bookstore Movement: Lesbian Antiracism and Feminist Accountability|last=Hogan|first=Kristen|date=2016-04-15|publisher=Duke University Press Books|isbn=9780822361299|language=en}}</ref>১৯৭৮ চনত ব্ৰিটেইনত মুকলি হোৱা 'চিষ্টাৰৰাইট' প্ৰথমখন নাৰীবাদী গ্ৰন্থ-বিপণী আছিল।<ref name=closed_chapter>{{Cite web |title=Closed chapter: Sisterwrite, Britain's first women's bookstore,... |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1993-08-15-9308150048-story.html |access-date=2022-07-04 |website=Chicago Tribune|date=15 August 1993 }}</ref>ইয়াক সামূহিকভাৱে চলোৱা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web |last=Crockett |first=Moya |date=2019-03-08 |title=The UK's feminist bookshops are making a triumphant comeback |url=https://www.stylist.co.uk/books/feminist-bookshops-uk-london-second-shelf-history/255823 |access-date=2022-07-04 |website=Stylist |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=In conversation with members of Sisterwrite Collective |url=https://feministlibrary.co.uk/in-conversation-with-members-of-sisterwrite-collective/ |access-date=2022-07-04 |website=The Feminist Library |date=3 July 2020 |archivedate=2020-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201101061344/https://feministlibrary.co.uk/in-conversation-with-members-of-sisterwrite-collective/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="Sisterwrite:0">{{Cite web |title=Sisterwrite Bookshop|url=https://islington.humap.site/map/records/sisterwrite-bookshop |access-date=2022-07-04 |website=islington.humap.site}}</ref> গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা হিচাপে কাম কৰাৰ উপৰিও নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীসমূহে সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ বাবে শিক্ষণ আৰু সংগঠনৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Liddle|first=Kathleen|date=2005-07-12|title=More than a Bookstore|journal=Journal of Lesbian Studies|volume=9|issue=1–2|pages=145–159|doi=10.1300/J155v09n01_14|issn=1089-4160|pmid=19780272|s2cid=7766207}}</ref> বহুতো নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনী সামূহিকভাৱে মহিলাৰ ব’ৰ্ডে অ-শ্ৰেণীবদ্ধ গাঁথনিত চলাইছিল।নাৰীৰ জীৱনত অৰ্থপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱস্থা পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰয়োজন আছিল। দ্বিতীয় ঢৌৰ নাৰীবাদীসকলৰ বিশ্বাসৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এইটো আছিল পুঁজিবাদ বিৰোধী ব্যৱসায়িক আৰ্হি।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/feministswhochan00love|url-access=registration|quote=love, feminists who changed america.|title=Feminists Who Changed America, 1963-1975|last=Love|first=Barbara J.|date=2006-09-22|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252031892|language=en}}</ref> সমকামী আৰু উভকামী মহিলাসকলৰ বাবে সুৰক্ষিত স্থানৰ অভাৱৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে,হোমোফোবিয়া আৰু লেচবোফোবিয়াৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ আংশিকভাৱে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ==লিংগ আৰু নাৰী অধ্যয়ন প্ৰতিষ্ঠা== একাডেমীত নাৰীবাদী অধ্যয়নৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বিকাশৰ বাবে নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ অত্যাৱশ্যকীয় আছিল।<ref name=":0" /> নাৰীবাদী সাহিত্যক একত্ৰিত কৰা আৰু মহিলাসম্পৰ্কীয় বিষয়বোৰৰ মুকলি আলোচনাৰ বাবে স্থান প্ৰদান কৰাত, গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ নাৰীবাদী বুদ্ধিজীৱীসকলক সহায় কৰিছিল।এই বুদ্ধিজীৱী আৰু কৰ্মীসকলৰ দ্বাৰা আংশিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ জাতি আৰু লিংগ তত্ত্ব প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, আৰু একাডেমীত প্ৰতিষ্ঠা হ’বলগীয়া ক্ষেত্ৰখনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু বিকশিত কৰাৰ বাবে নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীসমূহেই আছিল মূল চাবিকাঠি।গ্ৰন্থৰ বিপনীবোৰ জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি আছিল আৰু বিক্ৰী হোৱা সামগ্ৰীৰ লগতে বিপনী চলোৱা মহিলাসকলৰ জৰিয়তেও সম্পদ যোগান ধৰিছিলসেয়েহে আগতে জ্ঞান অৰ্জন নকৰা লোকসকলেও গ্ৰন্থৰ বিপনীৰ জৰিয়তে সেই সুবিধা লাভ কৰিছিল।ইয়াৰ ফলত প্ৰথমে মহিলা অধ্যয়ন আৰু তাৰ পিছত লিংগ অধ্যয়নৰ বাবে সমগ্ৰ দেশৰ শৈক্ষিক বিভাগ হিচাপে বিস্তৃত আহ্বান জনাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref>{{Cite journal|last=Mantilla|first=Karla|year=2007|title=Feminist Bookstores: Where Women's Lives Matter|journal=Off Our Backs|volume=37|pages=48–50}}</ref> ==নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীৰ সৈতে সমস্যা আৰু সঁহাৰি== বহু গ্ৰন্থৰ বিপনীয়ে ইচ্ছাকৃতভাৱে মালিকসকলৰ বাবে পৰিষদ গঠন কৰিছিল। পৰিষদখন মহিলা হোৱাৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ অভিজ্ঞতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পৰাকৈ সক্ষম আছিল।কিছুমান নেতৃত্বৰ ভিতৰত শ্বেতাংগ নাৰীবাদ আছিল চৰ্চিত বিষয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c83779bq/|title=A Woman's Place Bookstore records|website=www.oac.cdlib.org|access-date=2017-03-28}}</ref> বৰ্ণৰ মহিলাসকলে এনে পৰিৱেশৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ তেওঁলোকৰ নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত পৰিচালনা কৰিছিল আৰু আন মহিলাসকলৰ অভিজ্ঞতা বৃদ্ধি কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰুপে কিচেন টেবুল প্ৰেছ নামৰ প্ৰকাশন গোষ্ঠীটোৱে আসকলো পটভূমিৰ বৰ্ণৰ মহিলাই একান্তভাৱে লিখা সাহিত্য প্ৰস্তুত কৰিছিল, আৰু তাৰ পিছত প্ৰায়ে নাৰীবাদী গ্ৰন্থৰ বিপনীৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণক বিক্ৰী কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Smith|first=Barbara|date=1989-01-01|title=A Press of Our Own Kitchen Table: Women of Color Press|jstor=3346433|journal=Frontiers: A Journal of Women Studies|volume=10|issue=3|pages=11–13|doi=10.2307/3346433}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদ]] j3964f6d00rsm51mgx711hok2rlcp9v 0 105389 614619 553416 2026-06-26T17:17:49Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 614619 wikitext text/x-wiki '''বহনক্ষম উন্নয়ন''' ({{lang-en|Sustainable development}}) বিকাশ আৰু মানৱ উন্নয়নৰ এনে এক পদ্ধতি, যিয়ে ভৱিষ্যত প্ৰজন্মই নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰাৰ ক্ষমতাৰ সৈতে আপোচ কৰিব নলগাকৈ বৰ্তমানৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে।<ref name=":1">United Nations General Assembly (1987) .[https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf ''Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331195909/https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf|date=31 March 2022}}. Transmitted to the General Assembly as an Annex to document A/42/427 – Development and International Co-operation: Environment.</ref><ref name=":72">{{cite web |author=United Nations General Assembly |date=20 March 1987 |title=''Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future''; Transmitted to the General Assembly as an Annex to document A/42/427 – Development and International Co-operation: Environment; Our Common Future, Chapter 2: Towards Sustainable Development; Paragraph 1 |url=http://www.un-documents.net/ocf-02.htm |access-date=1 March 2010 |publisher=[[United Nations General Assembly]]}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে এনে এখন সমাজ গঢ়ি তোলা, য'ত জীৱন-যাপনৰ ব্যৱস্থা আৰু সম্পদ আহৰণে গোলকীয় অখণ্ডতাক ক্ষতিগ্ৰস্ত নকৰাকৈ মানুহৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰে।<ref>{{cite journal |last1=Robert |first1=Kates W. |last2=Parris |first2=Thomas M. |last3=Leiserowitz |first3=Anthony A. |title=What is Sustainable Development? Goals, Indicators, Values, and Practice |journal=Environment: Science and Policy for Sustainable Development |date=2005 |volume=47 |issue=3 |pages=8–21 |doi=10.1080/00139157.2005.10524444|bibcode=2005ESPSD..47c...8R |s2cid=154882898 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Mensah |first1=Justice |title=Sustainable development: Meaning, history, principles, pillars, and implications for human action: Literature review |journal=Cogent Social Sciences |date=2019 |volume=5 |issue=1 |pages=1653531 |doi=10.1080/23311886.2019.1653531 |doi-access=free}}</ref> বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্য হৈছে অৰ্থনীতি, পৰিৱেশ, আৰু সামাজিক কল্যাণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰা। ১৯৮৭ চনত ব্ৰুণ্ডটলেণ্ড প্ৰতিবেদনে বহনক্ষম উন্নয়নৰ ধাৰণাটোক অধিক পৰিচিত কৰাত সহায় কৰিছিল। বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰতে বহনক্ষমতাৰ ধাৰণাটো সোমাই থাকে, যিটো এটা নীতিগত ধাৰণা। [[ইউনেস্কো]]ৱে দুয়োটা ধাৰণাৰে মাজত এটা পাৰ্থক্য তলত দিয়া ধৰণে প্ৰণয়ন কৰিছিল: "বহনক্ষমতাক প্ৰায়ে দীৰ্ঘম্যাদী লক্ষ্য হিচাপে (অৰ্থাৎ অধিক বহনক্ষম পৃথিৱী বুলি) ভবা হয়, আনহাতে বহনক্ষম উন্নয়নে ইয়াক লাভ কৰাৰ বহুতো প্ৰক্ৰিয়া আৰু পথক বুজায়।" <ref name=":4">{{Cite web |last= |date=2015-08-03 |title=Sustainable Development |url=https://en.unesco.org/themes/education-sustainable-development/what-is-esd/sd |access-date=20 January 2022 |website=UNESCO |language=en}}</ref> এই ধাৰণাৰ সৈতে বহনক্ষম উন্নয়নৰ ধাৰণাটোৰ কিছুমান সমস্যা। কিছুমান পণ্ডিতে ইয়াক বিৰোধাভাসৰ অলংকাৰ বুলি কয়, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে উন্নয়ন স্বাভাৱিকতে অস্থায়ী। এতিয়ালৈকে যি অগ্ৰগতিৰ অভাৱত আন মন্তব্যকাৰীসকল হতাশ হৈছে।<ref name=":13">{{cite journal |last1=Brown |first1=James H. |date=2015 |title=The Oxymoron of Sustainable Development |journal=[[BioScience]] |volume=65 |issue=10 |pages=1027–1029 |doi=10.1093/biosci/biv117 |doi-access=free}}</ref><ref name=":15">{{cite journal |last1=Williams |first1=Colin C |last2=Millington |first2=Andrew C |date=2004 |title=The diverse and contested meanings of sustainable development |journal=[[The Geographical Journal]] |volume=170 |issue=2 |pages=99–104 |bibcode=2004GeogJ.170...99W |doi=10.1111/j.0016-7398.2004.00111.x |s2cid=143181802}}</ref> এই সমস্যাটোৰ এটা অংশ হ'ল, উন্নয়নৰ সংজ্ঞাই অবিচলভাবে নিৰ্ধাৰিত হোৱা নাই।<ref name=":10">{{Cite book |last=Berg |first=Christian |title=Sustainable action: overcoming the barriers |date=2020 |isbn=978-0-429-57873-1 |location=Abingdon, Oxon |oclc=1124780147}}</ref> ১৯৯২ চনত ৰিঅ’ ডি জেনেইৰ’ত অনুষ্ঠিত হোৱা গোলকীয় সন্মিলনত আৰম্ভ হোৱা ৰিঅ’ প্ৰক্ৰিয়াই বহনক্ষম উন্নয়নৰ ধাৰণাটোক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যসূচীত স্থান দিছে। ২০১৫ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদে (UNGA) ২০৩০ চনৰ বাবে বহনক্ষম উন্নয়নৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰে। == বহনক্ষম উন্নয়নৰ সংজ্ঞা == ১৯৮৭ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰিৱেশ আৰু উন্নয়ন আয়োগে আমাৰ সাধাৰণ ভৱিষ্যতৰ প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে, যাক সাধাৰণতে ব্ৰুণ্ডটলেণ্ড প্ৰতিবেদন বুলি কোৱা হয়।<ref name=":1" /> এই প্ৰতিবেদনত "বহনক্ষম উন্নয়ন"ৰ সংজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল, যিটো এতিয়া বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে:<ref name=":1" /><ref>{{cite journal |last1=Keeble |first1=Brian R. |title=The Brundtland report: 'Our common future' |journal=Medicine and War |date=1988 |volume=4 |issue=1 |pages=17–25 |doi=10.1080/07488008808408783}}</ref> ভৱিষ্যত প্ৰজন্মই নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ ক্ষমতাক আপোচ নকৰাকৈ বৰ্তমানৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰি কৰা উন্নয়নেই হ’ল বহনক্ষম উন্নয়ন। ইয়াৰ ভিতৰত দুটা মূল ধাৰণা আছে:- *‘প্ৰয়োজন’ৰ ধাৰণাটোৱে বিশেষকৈ বিশ্বৰ দৰিদ্ৰসকলৰ অত্যাৱশ্যকীয় প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ, যাক অতিক্ৰমণীয় অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া উচিত; আৰু প্ৰযুক্তি আৰু সামাজিক সংগঠনৰ অৱস্থাই পৰিৱেশৰ বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ ক্ষমতাৰ ওপৰত জাপি দিয়া সীমাবদ্ধতাৰ ধাৰণা। * পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নৰ বিশ্ব আয়োগ, আমাৰ সাধাৰণ ভৱিষ্যত(১৯৮৭) এইদৰে বহনক্ষম উন্নয়নে অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন, পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু সামাজিক কল্যাণৰ মাজত ভাৰসাম্য বিচাৰি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰে। === বহনক্ষমতাৰ অৰ্থ === [[File:Visualization of pillars of sustainability.webp|thumb|বহনক্ষমতা আৰু ইয়াৰ তিনিটা মাত্ৰাৰ তিনিটা দৃশ্যমান উপস্থাপন: বাওঁফালৰ ছবিখনে বহনক্ষমতাক তিনিটা ছেদক বৃত্ত হিচাপে দেখুৱাইছে। ওপৰৰ সোঁফালে ই এটা নেষ্টেড এপ্ৰ’চ। তলৰ সোঁফালে ই তিনিটা স্তম্ভ।<ref name="Purvis" /> নেষ্টেড উপবৃত্তাকাৰৰ সৈতে আঁচনিখনে মাত্ৰাসমূহৰ এটা স্তৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, বাকী দুটাৰ বাবে ''পৰিৱেশ''ক ভেটি হিচাপে ৰখা হৈছে। |290x290px]] দীৰ্ঘদিন ধৰি পৃথিৱীত মানুহৰ সহ-অৱস্থানৰ বাবে বহনক্ষমতা এক সামাজিক লক্ষ্য। এই শব্দটোৰ সংজ্ঞা বিতৰ্কিত আৰু সাহিত্য, প্ৰসংগ আৰু সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ ৰূপৰ ভিন্নতা দেখা যায়।<ref name="Ramsey-2015">{{Cite journal |last=Ramsey |first=Jeffry L. |date=2015 |title=On Not Defining Sustainability |url=http://link.springer.com/10.1007/s10806-015-9578-3 |journal=Journal of Agricultural and Environmental Ethics |language=en |volume=28 |issue=6 |pages=1075–1087 |doi=10.1007/s10806-015-9578-3 |issn=1187-7863 |s2cid=146790960}}</ref><ref name="Purvis">{{Cite journal |last1=Purvis |first1=Ben |last2=Mao |first2=Yong |last3=Robinson |first3=Darren |date=2019 |title=Three pillars of sustainability: in search of conceptual origins |journal=Sustainability Science |language=en |volume=14 |issue=3 |pages=681–695 |doi=10.1007/s11625-018-0627-5 |bibcode=2019SuSc...14..681P |issn=1862-4065 |doi-access=free}} </ref> বহনক্ষমতাৰ সাধাৰণতে তিনিটা মাত্ৰা (বা স্তম্ভ) থাকে: পৰিৱেশ, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক।<ref name="Purvis" /> বহুতো সংজ্ঞাই পৰিৱেশৰ মাত্ৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref name="Kotze-2022">{{Citation |last1=Kotzé |first1=Louis J. |date=2022 |work=The Political Impact of the Sustainable Development Goals: Transforming Governance Through Global Goals? |pages=140–171 |editor-last=Sénit |editor-first=Carole-Anne |place=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781009082945.007 |isbn=978-1-316-51429-0 |last2=Kim |first2=Rakhyun E. |last3=Burdon |first3=Peter |last4=du Toit |first4=Louise |last5=Glass |first5=Lisa-Maria |last6=Kashwan |first6=Prakash |last7=Liverman |first7=Diana |last8=Montesano |first8=Francesco S. |last9=Rantala |first9=Salla |title=Planetary Integrity |editor2-last=Biermann |editor2-first=Frank |editor3-last=Hickmann |editor3-first=Thomas |doi-access=free}}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ ক্ষতিকে ধৰি পৰিৱেশৰ মূল সমস্যাসমূহ সমাধান কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। বহনক্ষমতাৰ ধাৰণাটোৱে বিশ্ব, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ব্যক্তিগত পৰ্যায়ত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হ'ব পাৰে।<ref name="Berg-2020">{{Cite book |last=Berg |first=Christian |title=Sustainable action: overcoming the barriers |publisher=Routledge |date=2020 |isbn=978-0-429-57873-1 |location=Abingdon, Oxon |oclc=1124780147}}</ref> ইয়াৰ সৈতে জড়িত এটা ধাৰণা হ'ল, বহনক্ষম উন্নয়ন আৰু এই শব্দবোৰৰ অৰ্থ প্ৰায়ে একেটা কথাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="EB-2022">{{Cite news |title=Sustainability |url=https://www.britannica.com/science/sustainability |access-date=31 March 2022 |newspaper=Encyclopedia Britannica}}</ref> ইউনেস্কোৱে দুয়োটাকে এনেদৰে পৃথকৰূপে ব্যৱহাৰ কৰে:- "বহনক্ষমতাক প্ৰায়ে দীৰ্ঘম্যাদী লক্ষ্য হিচাপে (অৰ্থাৎ অধিক বহনক্ষম পৃথিৱী) ভবা হয়; আনহাতে বহনক্ষম উন্নয়নে ইয়াক লাভ কৰাৰ বহুতো প্ৰক্ৰিয়া আৰু পথক বুজায়।" <ref name="UNESCO-2015">{{Cite web |date=2015-08-03 |title=Sustainable Development |url=https://en.unesco.org/themes/education-sustainable-development/what-is-esd/sd |access-date=20 January 2022 |website=UNESCO |language=en}}</ref> == ধাৰণাটোৰ বিকাশ == বহনক্ষম উন্নয়নৰ শিপা বহনক্ষম বন ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় ধাৰণাসমূহৰ পৰাই আছে, যিবোৰ ইউৰোপত ১৭ আৰু ১৮ শতিকাৰ সময়ছোৱাত বিকশিত হৈছিল।<ref name="Grober2">Ulrich Grober: Deep roots&nbsp; — [https://bibliothek.wzb.eu/pdf/2007/p07-002.pdf A conceptual history of "sustainable development" (Nachhaltigkeit)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210925121333/https://bibliothek.wzb.eu/pdf/2007/p07-002.pdf |date=25 September 2021 }}, Wissenschaftszentrum Berlin für Sozialforschung, 2007</ref><ref name="Blewitt-2015">{{cite book |last1=Blewitt |first1=John |title=Understanding Sustainable Development |date=2014 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-70782-4 }}{{pn|date=July 2023}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Du Pisani |first1=Jacobus A. |title=Sustainable development – historical roots of the concept |journal=Environmental Sciences |date=2006 |volume=3 |issue=2 |pages=83–96 |doi=10.1080/15693430600688831 |doi-access=free|bibcode=2006JIES....3...83D }}</ref> ইংলেণ্ডত কাঠৰ সম্পদৰ অভাৱৰ প্ৰতি ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা সচেতনতাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাইজন ইভেলিনে ১৬৬২ চনত লিখা ''চিলভা'' ৰচনাত যুক্তি দিছিল যে, "গছৰ বীজ সিঁচা আৰু পুলি ৰোপণ কৰাটো প্ৰতিজন মাটিৰ মালিকৰ জাতীয় কৰ্তব্য হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে, যাতে প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ অতিমাত্ৰা শোষণৰ দৰে ধ্বংসাত্মক কামবোৰ বন্ধ কৰিব পৰা যায়।" ১৭১৩ চনত চেক্সনৰ প্ৰথম নিৰ্বাচক ফ্ৰেডেৰিক অগাষ্টাছৰ সেৱাত থকা জ্যেষ্ঠ খনন প্ৰশাসক হান্স কাৰ্ল ভন কাৰ্লোভিচে বনজ সম্পদৰ ওপৰত ৪০০ পৃষ্ঠাৰ ''চিলভিকালচাৰা ইক’ন’মিক্স''(Sylvicultura economics) প্ৰকাশ কৰে। ইভেলিন আৰু ফ্ৰান্সৰ মন্ত্ৰী জাঁ-বেপ্টিষ্ট কলবাৰ্টৰ ধাৰণাসমূহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ভন কাৰ্লোভিচে স্থায়ী উৎপাদনৰ বাবে বনাঞ্চল পৰিচালনাৰ ধাৰণাটো বিকশিত কৰে।<ref name="Grober2" /> তেওঁৰ এই কামে আলেকজেণ্ডাৰ ভন হামবল্ড আৰু জৰ্জ লুডৱিগ হাৰ্টিগকে ধৰি আন আন লোকক প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু শেষত বন বিজ্ঞানৰ বিকাশ ঘটাইছিল। ইয়াৰ ফলত আমেৰিকাৰ বন সেৱাৰ প্ৰথম মুৰব্বী গিফৰ্ড পিনচট, যাৰ বন ব্যৱস্থাপনাৰ দৃষ্টিভংগী সম্পদৰ সুচিন্তিত ব্যৱহাৰৰ ধাৰণাটোৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আছিল আৰু আলডো লিওপল্ডৰ দৰে লোকক প্ৰভাৱিত কৰিছিল, যাৰ ভূমি নীতিয়ে ১৯৬০ চনৰ পৰিৱেশ আন্দোলনৰ বিকাশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref name="Grober2" /><ref name="Blewitt-2015" /> ১৯৬২ চনত ৰেচেল কাৰ্ছনৰ ''চাইলেণ্ট স্প্ৰিং'' প্ৰকাশৰ পিছত উন্নয়নশীল পৰিৱেশ আন্দোলনে অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি আৰু পৰিৱেশৰ অৱক্ষয়ৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। ১৯৬৬ চনত কেনেথ ই ব'ল্ডিঙে তেওঁৰ প্ৰভাৱশালী ৰচনা ''দ্য ইকনমিক্স অৱ দ্য কামিং স্পেচশ্বিপ আৰ্থ''ত অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাটোৱে সীমিত সম্পদৰ পুলৰ সৈতে পৰিৱেশ ব্যৱস্থাৰ লগত নিজকে খাপ খুৱাই লোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা চিনাক্ত কৰিছিল।<ref name="Blewitt-2015"/> এই সম্পৰ্কে আন এক মাইলৰ খুঁটি আছিল ১৯৬৮ চনত গেৰেট হাৰ্ডিনে লিখা প্ৰবন্ধ যিয়ে "ট্ৰেজেডী অৱ দা কমনছ্" শব্দটোক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল।<ref>{{cite journal |last1=Hardin |first1=Garrett |title=The Tragedy of the Commons: The population problem has no technical solution; it requires a fundamental extension in morality |journal=Science |date=13 December 1968 |volume=162 |issue=3859 |pages=1243–1248 |doi=10.1126/science.162.3859.1243 |pmid=17756331 }}</ref> সমসাময়িক অৰ্থত বহনক্ষমতা আৰু উন্নয়নৰ প্ৰত্যক্ষ সংযোগ ১৯৭০ চনৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই ধৰিব পাৰি। ১৯৭২ চনত আৰ্নষ্ট বাছলাৰৰ "ষ্ট্ৰেটেজি অৱ প্ৰগ্ৰেছ" নামৰ এখন গ্ৰন্থ(জাৰ্মান ভাষাৰ)ত ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল যে, বনাঞ্চল সংৰক্ষণৰ দীৰ্ঘদিনীয়া স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত বহনক্ষমতাৰ ধাৰণাটো ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে পৃথিৱীখন ধৰি ৰাখিবলৈ কিদৰে কাঠ উৎপাদনৰ বাবে পৰিৱেশৰ সম্পদ সংৰক্ষণৰ বহল গুৰুত্বলৈ প্ৰত্যক্ষভাৱে স্থানান্তৰিত কৰিব পাৰি।<ref name="Basler-1972">{{cite book |last=Basler |first=Ernst |title= Strategie des Fortschritts: Umweltbelastung Lebensraumverknappung and Zukunftsforshung (Strategy of Progress: Environmental Pollution, Habitat Scarcity and Future Research) |date=1972 |publisher= BLV Publishing Company |location=Munich}}</ref> সেই বছৰতে বৃদ্ধিৰ সীমাৰ ওপৰত ক্লাছিক প্ৰতিবেদনত ৰিপৰ্ট কৰা এটা চিষ্টেম ডাইনামিক চিমুলেচন মডেলত পৰিৱেশ আৰু উন্নয়নৰ আন্তঃসম্পৰ্ক আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। এইটো ''ক্লাৱ অৱ ৰোম''ৰ নিৰ্দেশত কৰা হৈছিল আৰু লিখিছিল ''মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন’লজি''ৰ ডেনিছ আৰু ডনেলা মিড’ছৰ নেতৃত্বত বিজ্ঞানীৰ এটা দলে। বাঞ্ছনীয় "গোলকীয় ভাৰসাম্যৰ অৱস্থা"ৰ বৰ্ণনা কৰি লেখকসকলে লিখিছে: "আমি এনে এটা আৰ্হি উৎপাদন বিচাৰিছোঁ যিয়ে এনে এক বিশ্ব ব্যৱস্থাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব, যি হঠাতে আৰু অনিয়ন্ত্ৰিত পতন নোহোৱাকৈ বহনক্ষম আৰু ইয়াৰ সকলো মানুহৰ মৌলিক বস্তুগত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ সক্ষম।" <ref name="Finn-2009">{{cite book |last=Finn |first=Donovan |title=Our Uncertain Future: Can Good Planning Create Sustainable Communities? |date=2009 |publisher=University of Illinois |location=Champaign-Urbana}}</ref> ১৯৭২ চনত ''এ ব্লুপ্ৰিণ্ট ফৰ চাৰ্ভাইভেল'' নামৰ প্ৰভাৱশালী গ্ৰন্থখনো প্ৰকাশ পায়।<ref>{{cite news |title=A Blueprint for Survival |url=https://www.nytimes.com/1972/02/05/archives/a-blueprint-for-survival.html |work=The New York Times |date=5 February 1972 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theecologist.org/2012/jan/27/ecologist-january-1972-blueprint-survival|title=The Ecologist January 1972: a blueprint for survival|website=The Ecologist|date=27 January 2012 |language=en|access-date=14 April 2020}}</ref> ১৯৭৫ চনত ''এম আই টি''ৰ এটা গৱেষণা গোটে আমেৰিকাৰ কংগ্ৰেছৰ বাবে "বৃদ্ধি আৰু ভৱিষ্যতৰ বাবে ইয়াৰ প্ৰভাৱ"ৰ ওপৰত দহ দিনৰ শুনানি প্ৰস্তুত কৰে, যিটো বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম শুনানি আছিল।<ref>{{Cite web |title=Growth and its implications for the future |url=http://www.wpainc.com/Archive/MIT/Growth%20and%20Its%20Implications.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304033056/http://www.wpainc.com/Archive/MIT/Growth%20and%20Its%20Implications.pdf |archive-date=4 March 2016 |access-date=6 June 2024 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304033056/http://www.wpainc.com/Archive/MIT/Growth%20and%20Its%20Implications.pdf |deadurl=yes }}</ref> ১৯৮০ চনত আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘই বিশ্ব সংৰক্ষণ কৌশল প্ৰকাশ কৰে, য'ত বহনক্ষম উন্নয়নক বিশ্বব্যাপী অগ্ৰাধিকাৰ হিচাপে প্ৰথম উল্লেখসমূহৰ ভিতৰত এটা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়<ref>{{cite book |url=http://www.a21italy.it/medias/31C2D26FD81B0D40.pdf |title=World Conservation Strategy: Living Resource Conservation for Sustainable Development |date=1980 |publisher=International Union for Conservation of Nature and Natural Resources}}</ref> আৰু "বহনক্ষম উন্নয়ন" শব্দটো প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref name="Sachs-2015">{{Cite book |last=Sachs |first=Jeffrey D. |title=The Age of Sustainable Development |publisher=Columbia University Press |year=2015 |isbn=9780231173155 |location=New York}}</ref> দুবছৰৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশ্ব প্ৰকৃতিৰ চনদত সংৰক্ষণৰ পাঁচটা নীতি উত্থাপন কৰা হয়, যাৰ দ্বাৰা প্ৰকৃতিক প্ৰভাৱিত কৰা মানুহৰ আচৰণক নিৰ্দেশনা আৰু বিচাৰ কৰা হ'ব বুলি থিৰাং কৰা হয়।<ref>{{citation |title=World Charter for Nature |date=28 October 1982 |url=https://www.un.org/documents/ga/res/37/a37r007.htm |publisher=United Nations, General Assembly, 48th Plenary Meeting}}</ref> ব্ৰুণ্টলেণ্ড প্ৰতিবেদনৰ পিছৰ পৰা বহনক্ষম উন্নয়নৰ ধাৰণাটোক প্ৰাৰম্ভিক আন্তঃপ্ৰজন্মৰ কাঠামোৰ বাহিৰত বিকশিত হৈ "সামাজিকভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত আৰু পৰিৱেশগতভাৱে বহনক্ষম অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি"ৰ লক্ষ্যত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।<ref name=Sachs-2015/> ১৯৯২ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰিৱেশ আৰু উন্নয়ন সন্মিলনে বিশ্ব চনদ প্ৰকাশ কৰে, যিয়ে একবিংশ শতিকাত এখন ন্যায়সংগত, বহনক্ষম আৰু শান্তিপূৰ্ণ বিশ্ব সমাজ গঢ়ি তোলাৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰে। বহনক্ষম উন্নয়নৰ বাবে কাৰ্য পৰিকল্পনা ২১ নং কাৰ্যসূচীয়ে তথ্য, সংহতি আৰু অংশগ্ৰহণক মূল বিল্ডিং ব্লক হিচাপে চিনাক্ত কৰিছিল, যাতে দেশসমূহে এই আন্তঃনিৰ্ভৰশীল স্তম্ভসমূহক স্বীকৃতি দিয়া উন্নয়ন লাভ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও ২১ নং কাৰ্যসূচীয়ে গুৰুত্ব আৰোপ কৰে যে, সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণ জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ বহনক্ষম উন্নয়ন লাভৰ বাবে এক মৌলিক পূৰ্বচৰ্ত।<ref>Will Allen. 2007.[http://learningforsustainability.net/susdev/ "Learning for Sustainability: Sustainable Development."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160114042435/http://learningforsustainability.net/susdev/ |date=14 January 2016 }}</ref> ৰিঅ’ প্ৰট’কল আছিল এক বৃহৎ জাঁপ: প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিশ্বই বহনক্ষমতাৰ এজেণ্ডাত একমত হৈছিল। দৰাচলতে সুনিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য আৰু কাৰ্যকৰী সবিশেষক অৱহেলা কৰি বিশ্বব্যাপী একমতৰ সুবিধা লাভ কৰা হৈছিল। বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্য(এছডিজি)ৰ এতিয়া সুনিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য আছে (ৰিঅ' প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলাফলৰ দৰে নহয়) কিন্তু নিষেধাজ্ঞাৰ কোনো পদ্ধতি নাই।<ref>{{Cite web |date=2012-06-12 |title=Why Rio failed in the past and how it can succeed this time |url=https://www.theguardian.com/environment/2012/jun/12/rio20-agenda-politicians-john-gummer |website=[[The Guardian]]}}</ref><ref name=":10" /> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় সমস্যা]] p1zw71vtmxn14wrkh12ejrmoht27rpt 0 109050 614629 443868 2026-06-26T17:38:22Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পোখালি (দেশ)]] using [[WP:HC|HotCat]] 614629 wikitext text/x-wiki '''ইউক্ৰেইন''' পূব ইউৰোপৰ এখন দেশ। ইয়াৰ পূব আৰু উত্তৰ-পূবত সীমান্তৱৰ্তী ৰাছিয়াৰ পিছতে ই ইউৰোপৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম দেশ। ইয়াৰ উত্তৰে বেলাৰুছৰ সীমাও আছে; পশ্চিমে পোলেণ্ড আৰু শ্লোভাকিয়া; দক্ষিণ-পশ্চিমে হাংগেৰী, ৰোমানিয়া আৰু মলদোভা; দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূবে ক'লা সাগৰ আৰু আজভ সাগৰৰ কাষেৰে এটা উপকূলৰ সৈতে। কিয়ভ দেশৰ ৰাজধানী আৰু সৰ্ববৃহৎ চহৰ, তাৰ পিছতে আছে খাৰ্কিভ, ড্নিপ্ৰ' আৰু অডেছা। ইউক্ৰেইনৰ চৰকাৰী ভাষা ইউক্ৰেইনীয়। [[শ্ৰেণী:গণৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:Webarchive template wayback links]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] hd3txkcxpdr35ehhsczcfiab5k3qnet 0 109051 614666 443869 2026-06-27T10:35:30Z নৰুনা বৰুৱা 44897 +[[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]]; +[[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614666 wikitext text/x-wiki '''বেলাৰুছ''', আনুষ্ঠানিকভাৱে '''বেলাৰুছ গণৰাজ্য''', পূব ইউৰোপৰ এখন ভূমি আৱদ্ধ দেশ। ইয়াৰ পূব আৰু উত্তৰ-পূবে ৰাছিয়া, দক্ষিণে ইউক্ৰেইন, পশ্চিমে পোলেণ্ড আৰু উত্তৰ-পশ্চিমে লিথুৱেনিয়া আৰু লাটভিয়া। বেলাৰুছৰ আয়তন ২০৭,৬০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৮০,২০০ বৰ্গমাইল) আৰু ইয়াৰ জনসংখ্যা ৯১ লাখ। দেশখনৰ জলবায়ু অৰ্ধব’ৰিয়েল আৰু প্ৰশাসনিকভাৱে ছটা অঞ্চলত বিভক্ত। মিনস্ক ৰাজধানী আৰু আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰ; ইয়াক বিশেষ মৰ্যাদা থকা চহৰ হিচাপে পৃথকে প্ৰশাসন কৰা হয়। [[শ্ৰেণী:গণৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:Wikipedia articles incorporating a citation from the 1911 Encyclopaedia Britannica with Wikisource reference]] [[শ্ৰেণী:স্থিতিশীল তথ্যসমৃদ্ধ প্ৰবন্ধ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] mh03f2jf9spgztvk5sdytvxkexvisb6 0 112460 614623 527315 2026-06-26T17:25:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 614623 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian chef (born 1971)}} {{Use dmy dates|date=May 2017}} {{Use Indian English|date=May 2017}} {{Infobox person | name = Pankaj Bhadouria | image = Pankaj Bhadouria.jpg | caption = Pankaj Bhadouria unveiling her signature recipes in Muscat | birth_date = {{Birth date and age|1971|07|14|df=y}} | birth_place = [[Lucknow]], [[Uttar Pradesh]], [[India]] | occupation = [[Chef]], [[Television Host]], [[Culinary Academy]], [[Restaurateur]] | education = Master's degree in English, Bachelor's degree in education | website = {{URL|http://www.pankajbhadouria.com/}} }} '''পংকজ ভাদৌৰিয়া''' <ref>{{Cite magazine|date=December 27, 2010 |title=Lucknow teacher is India's best cook|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/lucknow-teacher-is-india-s-best-cook-87780-2010-12-27|access-date=2022-01-27|magazine=India Today|language=en}}</ref> হৈছে মাষ্টাৰচেফ ইণ্ডিয়া <ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/television/lucknows-pankaj-bhadouria-wins-masterchef-india-598008|title=Lucknows Pankaj Bhadouria wins MasterChef India - NDTV Movies|work=NDTVMovies.com|access-date=19 June 2015|archive-date=6 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106223505/http://movies.ndtv.com/television|url-status=dead|archivedate=6 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106223505/http://movies.ndtv.com/television|deadurl=yes}}</ref>ছিজন ১ (২০১০) ৰ বিজয়ী।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Ash-is-more-beautiful-than-Kat-Pankaj-Bhadauria/articleshow/7167087.cms|title=Ash is more beautiful than Kat: Pankaj Bhadauria|work=The Times of India|access-date=19 June 2015}}</ref> মাষ্টাৰচেফ ইণ্ডিয়াৰ প্ৰথম ছিজনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ তেওঁ স্কুলৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচপে কৰ্মৰত ১৬ বছৰীয়া কৰ্মজীৱন এৰি থৈ আহিছিল। তেখেতে টিভি শ্ব' চেফ পংকজ কা জায়কা [ 4 ] ( ষ্টাৰপ্লাছ ), কিফায়াটি কিচেন [ 5 ] ( জি খানা খাজানা [ 6 ] ), পংকজৰ সৈতে ৩ কোৰ্চ [ 7 ] ( জি খানা খাজানা ), ৰাছ'ই সে- পংকজ ভদৌৰিয়া কে সাথ(ইটিভি), চেলছ কা বাজিগাৰ [ 8 ] ( ইটিভি ) আদিৰ আঁত ধৰিছিল। ব্যক্তিগত ভাৱে অফিচিয়েল মাষ্টাৰচেফ কুকবুক থকা তেখেত আছিল বিশ্বৰ প্ৰথম গৰাকী মাষ্টাৰচেফ বিজয়ী [৯] আৰু তেখেতে আৰু বাৰ্বি- আই এম এ চেফ, আৰু চিকেন ফ্ৰম মাই কিচেন ( ব্লুমছবেৰী পাব্লিছিং ) নামেৰে দুখন ৰন্ধন প্ৰকৰণৰ কিতাপ লিখি উলিয়াইছে॥ ==প্ৰাথমিক জীৱন== ১৯৭১ চনৰ ১৪ জুলাইত নতুন দিল্লীত বিনোদ খান্না আৰু প্ৰিয়া খান্নাৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা পংকজ তেওঁলোকৰ দুই সন্তানৰ প্ৰথমগৰাকী সন্তান আৰু ঘৰৰ জ্যেষ্ঠ সন্তান। পংকজে ১৩ বছৰ বয়সত পিতৃ আৰু ২২ বছৰ বয়সত মাকক হেৰুৱাই নতুন দিল্লীৰ কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়ৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি লক্ষ্ণৌত উচ্চ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ইংৰাজীত স্নাতক ডিগ্ৰী, লক্ষ্ণৌ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী,আৰু তাৰ পিছত লক্ষ্ণৌ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰাও শিক্ষাত স্নাতক ডিগ্ৰী সমাপ্ত কৰি নিজৰ নিৰ্বাচিত কেৰিয়াৰৰ বাবে নিজকে প্ৰস্তুত কৰে। চাৰু সমাৰ্থৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হোৱা তেখেতৰ দুটা সন্তান আছে, এগৰাকী কন্যা সোণালিকা ভদৌৰিয়া আৰু এজন পুত্ৰ সিদ্ধান্ত ভদৌৰিয়া। ==দূৰদৰ্শন== *মাষ্টাৰচেফ ইণ্ডিয়া ছিজন ১ -ষ্টাৰ প্লাছ (২০১০) *চেফ পংকজ কা জাইকা [ ১০] - ষ্টাৰ প্লাছ (২০১১) *ৰিক ষ্টেইনৰ ভাৰত, খণ্ড ৬ [ ১১ ] - বিবিচি২, টিএলচি, *ডিচকভাৰী (২০১২) *বিক্ৰী কা বাজিগাৰ [ 12 ] - ইটিভি (২০১৩) *কিফায়াটি পাকঘৰ [ 5 ] - জি খানা খাজানা(২০১৪-২০১৫) *ৰসোই সে - পংকজ ভদৌৰিয়া কে সাথ [ 13 ] ইটিভি (২০১৫) *পংকজৰ সৈতে ৩ পাঠ্যক্ৰম [ ১৪ ] - জি খানা খাজানা (২০১৫) *জাষ্ট লাইক দেট- লিভিং ফুডজ (২০১৫) *হেলথ ইন ১০০[ 15 ] - লিভিং ফুডজ (২০১৬) *ড্ৰিম কিচেন [ 16 ] – লিভিং ফুডজ (২০১৭) ==পংকজ ভদৌৰিয়া কুলিনেৰী একাডেমী== ২০১২ চনৰ ১৬ আগষ্টত লক্ষ্ণৌত পংকজে নিজৰ ৰান্ধনীশাল একাডেমী আৰম্ভ কৰে। ইয়াত অপেশাদাৰী চেফসকলৰ বাবে পেছাদাৰী পাঠ্যক্ৰম আৰু চাৰ্টিফিকেট পাঠ্যক্ৰমৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। ==বিজ্ঞাপন কোম্পানীৰ সৈতে== পংকজৰ ৰন্ধন প্ৰণালীৰ প্ৰতি থকা আকৰ্ষণে তেওঁক বহুত ব্ৰেণ্ডৰ বাবে পছন্দৰ ব্যক্তিত্ব কৰি তুলিছে। পংকজ মাইক্ৰ'ছফ্ট লুমিয়া ৫৩৫ ডিজিটেল কেম্পেইনৰ অংশ য'ত কংগনা ৰানাৱত আৰু ছাইনা নেহৱালৰ সৈতে "আছাইয়েন" শীৰ্ষক এখন প্ৰেৰণাদায়ক ছবিত মানুহক তেওঁলোকৰ সপোন অনুসৰণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে [ 17 ]। পংকজ ব্ৰেণ্ড ন'ৰ - কাপ এ চূপ, চূপ আৰু নুডলছ আৰু ন'ৰৰ বাবে এক বিস্তৃত দূৰদৰ্শনৰ অভিযান আৰু ছপা অভিযানৰ শ্বুটিং কৰিছে। তেওঁ মাষ্টাৰচেফ ট্ৰেভেলছ [ 18 ] কক্স এণ্ড কিংছৰ [ 19 ] ৱৰ্ল্ডৱাইডৰ ব্ৰেণ্ড এম্বেছাদৰ। দক্ষিণ ভাৰতৰ আগশাৰীৰ স্পাইচ ব্ৰেণ্ড ইষ্টাৰ্ন মাছালাকো সমৰ্থন কৰিছিল। স্পেইন চৰকাৰে পংকজ ভদৌৰিয়াক ভাৰতত অলিভ অইলৰ প্ৰচাৰৰ বাবে অলিভ অইল ৰিভল্যুচন নামৰ অভিযানৰ বাবে এম্বেছাদৰ হিচাপে বাছনি কৰিছে। তেখেতৰ অন্যান্য ব্ৰেণ্ড এছ'চিয়েচনসমূহৰ ভিতৰত আছে চেমচাং স্মাৰ্ট অভেন, কেণ্ট জুচাৰ এণ্ড পাস্তা মেকাৰ, চেন্সডাইন, ৰিলায়েন্স ফ্ৰেছ, কেলগছ আৰু টেফাল। ==বঁটা আৰু স্বীকৃতি== *মাষ্টাৰচেফ ইণ্ডিয়া বিজয়ী (ছিজন ১) *ৰিয়েলিটী শ্ব'ত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত বৃহৎ সফলতা অৰ্জন কৰা ৯ গৰাকী ব্যক্তিৰ তালিকা।[ 21 ] *টিভি শ্ব' - ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছত তেওঁৰ চিন্তাশীল আৰু নিখুঁত ৰেচিপিৰ বাবে বহু পৰিমাণে সততা থকা কেইজনমান টিভি চেফৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে ৰেটিং দিয়া হৈছে [ 22 ]। *মাষ্টাৰচেফ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বিচাৰক চেফ গেৰী মেহিগানৰ সৈতে ৱৰ্ল্ড অন এ প্লেট ফুড ফেষ্টিভেলত তেওঁ ন'ৰ (ব্ৰেণ্ড) মাষ্টাৰ ক্লাছৰ আঁত ধৰোঁতা আছিল, বাংগালুৰু, জুন ২০১৬ [ 23 ] [ 24 ]। *আউটলুক ছ'চিয়েল মিডিয়া বঁটাৰ বিজয়ী [ 25 ] - আউটলুক আলোচনীৰ দ্বাৰা অ'এছএম কিচেন কিং/কুইন অৱ দ্য ইয়েৰ বঁটা, ২০১৬ [ 26 ] *ভাৰতৰ সন্মানীয় ৰাষ্ট্ৰপতি শ্ৰী আৰ এন কোবিন্দৰ দ্বাৰা ‘প্ৰথম মহিলা’ হিচাপে সম্বৰ্ধনা – মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়, চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা বঁটা। ভাৰতৰ। [ 27 ] ==ৰেস্তোৰাঁ== কেফে বাই ডিফল্ট- লক্ষ্ণৌত অৱস্থিত এই কেফেখনে পৰম্পৰাগত আৰু সমসাময়িক সোৱাদৰ মিশ্ৰণৰ সৈতে বিভিন্ন ধৰণৰ ব্যঞ্জন পৰিৱেশন কৰে। ট্ৰেম্প ট্ৰি কেফে - লক্ষ্ণৌত এই কেফেখন মহাদেশীয় আৰু ভাৰতীয় খাদ্যকে ধৰি আৰামদায়ক পৰিৱেশ আৰু বৈচিত্ৰ্যময় মেনুৰ বাবে পৰিচিত। দ্যা কুলিনেৰী কৰ্ট- এই ৰেষ্টুৰেণ্টখন লক্ষ্ণৌৰ হোটেল ক্লাৰ্কছ অৱধৰ অংশ, য'ত চেফ পংকজে আৱাধি খাদ্য উদযাপন কৰা মেনু তৈয়াৰ কৰিছে। [ 28 ] ==গ্ৰন্থতালিকা== *মাষ্টাৰচেফ কুকবুক (২০১১) - আই এছ বি এন ৯৭৮-৮১৮৪৯৭৩৯৭৬ *বাৰ্বি- মই এজন চেফ - *চিকেন ফ্ৰম মাই কিচেন: দ্য ইণ্ডিয়ান ৱে (২০১৪) - আই এছ বি এন ৯৭৮-৯৩৮২৯৫১৫০৬ *উত্তৰ প্ৰদেশ টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া গ্ৰুপ আৰু ইউ পি চৰকাৰৰ দ্বাৰা এটা সাংস্কৃতিক কেলিডস্কোপ *দ্য ছিক্ৰেটছ ইন দ্য স্পাইচ মিক্স (২০১৭) - এই আই এছ বি এন ৯৭৮-০১৪৩৪২৮৪৯৭ [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] dvu9wxthq3d4d2k09mxpql4wc5oebr2 0 115634 614639 491559 2026-06-26T23:14:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614639 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Butter chicken | image = Butter Chicken & Butter Naan - Home - Chandigarh - India - 0006.jpg |caption = মাখন চিকেন [[naan]] ৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়। | associated_cuisine = [[ভাৰতীয় খাদ্য|ভাৰতীয়]] | alternate_name = কুকুৰাৰ মাখানি, মুৰ্গ মাখানি | country = {{IND}} | region = [[দিল্লী]]<ref name="TheHindu">{{cite web |date=10 August 2017 |last=Balasubramaniam |first=Chitra |url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/a-palatial-offering/article19463307.ece |url-status=live |access-date=9 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013042/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/a-palatial-offering/article19463307.ece |archive-date=12 November 2020 |title=A palatial offering |quote=Go back in time to the place where butter chicken and dal makhni originated at Moti Mahal in Delhi’s Daryaganj |work=[[The Hindu]] |language=en-IN }}</ref><ref name="sunday-guardian.com">{{cite web|url=http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|title=Partition brought Moti Mahal, a landmark in India's culinary history, to central Delhi|website=www.sunday-guardian.com|access-date=16 July 2018|archive-date=11 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611000137/http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|url-status=dead|archivedate=11 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150611000137/http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|deadurl=yes}}</ref><ref name="auto">{{cite book|last1=Gujral|first1=Monish|title=On the Butter Chicken Trail: A Delhi Darbar Cookbook|date=7 March 2013|publisher=Penguin India|location=Delhi, India|isbn=9780143419860|edition=1.0}}</ref><ref name="auto1">{{cite book|last1=Hosking|first1=Richard|title=Authenticity in the kitchen : proceedings of the Oxford Symposium on food and cookery 2005|date=8 August 2006|publisher=Prospect Books|location=Blackawton|isbn=9781903018477|page=393|edition=1}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44|title=Hospitality Biz India :: ICC 2017 by IFCA - Showcasing the culinary spirit of IndiaKundan|website=www.hospitalitybizindia.com|access-date=10 February 2018|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202130625/http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44|url-status=live}}</ref> | national_cuisine = [[ভাৰতীয় খাদ্য|ভাৰতীয়]], [[পাকিস্তানী খাদ্য|পাকিস্তানী]] | creator = [[কুন্দন লাল গুজৰাল]] আৰু [[কুন্দন লাল জাগী]] | পাঠ্যক্ৰম = [[তৰকাৰী]] | পৰিবেশন কৰা = | main_ingredient = [[মাখন]], [[বিলাহী]], [[খাদ্য হিচাপে কুকুৰা|মুৰ্গী]]। | তাৰতম্য = | কেলৰি = | অন্য = | সৃষ্টিকৰ্তাসকল = }} '''বাটাৰ চিকেন''' ({{Lang-en| Butter chicken}}) হৈছে [[দিল্লী]]ৰ উৎপত্তিস্থল ভাৰতীয় খাদ্য।<ref name="TheHindu" /><ref name="sunday-guardian.com" /> মছলাযুক্ত [[বিলাহী]]আৰু মাখন (বাটাৰ) চাটনিৰ সৈতে কুকুৰাৰ পৰা তৈয়াৰী এক প্ৰকাৰৰ তৰকাৰী। ইয়াৰ চচ ইয়াৰ চহকী টেক্সচাৰৰ বাবে জনাজাত। ই [[চিকেন টিক্কা মছলা]]ৰ দৰেই, য'ত বিলাহীৰ পেষ্ট ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|last=Irwin|first=Heather|url=https://www.sonomamag.com/a-butter-chicken-vs-tikka-masala-showdown-at-cumin-in-santa-rosa/|title=A Butter Chicken Vs. Tikka Masala Showdown at Cumin in Santa Rosa|work=[[Sonoma Magazine]]|publisher=[[SMI Media]]|date=September 2019|accessdate=11 April 2021|archive-date=12 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412002751/https://www.sonomamag.com/a-butter-chicken-vs-tikka-masala-showdown-at-cumin-in-santa-rosa/|url-status=live}}</ref> ==ইতিহাস== ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ১৯৫০ চনত<ref>{{Cite web|url=https://www.menumag.ca/2019/04/11/butter-chicken-a-brief-history/|title=Butter chicken: A brief history|date=11 April 2019|access-date=7 February 2021|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214083245/https://www.menumag.ca/2019/04/11/butter-chicken-a-brief-history/|url-status=live}}</ref> পুৰণি দিল্লীৰ দৰয়াগঞ্জ অঞ্চলৰ মতি মহল ৰেষ্টুৰেণ্টত কুন্দন লাল জাগী আৰু কুন্দন লাল গুজৰালে<ref>{{Cite web|title=Kundan Lal Gujral: Father of butter chicken|url=https://www.indiatoday.in/amp/magazine/independence-day-special/story/20210830-kundan-lal-gujral-father-of-butter-chicken-1843143-2021-08-21|access-date=7 October 2021|website=India Today|date=21 August 2021 |language=en|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007162111/https://www.indiatoday.in/amp/magazine/independence-day-special/story/20210830-kundan-lal-gujral-father-of-butter-chicken-1843143-2021-08-21|url-status=live}}</ref> যি দুয়োজনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ পেছাৱাৰৰ পৰা পাঞ্জাবী শৰণাৰ্থী আছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/vadiya-khao-refugees-taught-delhi-how-to-eat-out-in-style/story-Y5sG96AYWu7gQ9e5V6TXxN.html|title='Vadiya Khao': Refugees taught Delhi how to eat out in style|work=Hindustan Times|date=14 August 2017|access-date=10 February 2018|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715101053/https://www.hindustantimes.com/delhi-news/vadiya-khao-refugees-taught-delhi-how-to-eat-out-in-style/story-Y5sG96AYWu7gQ9e5V6TXxN.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44 | title=ICC 2017 by IFCA – Showcasing the culinary spirit of IndiaKundan | work=Hospitality Biz India | date=11 October 2017 | access-date=10 February 2018 | archive-date=2 December 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201202130625/http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44 | url-status=live }}</ref><ref name="sunday-guardian.com"/> এই তৰকাৰীটো "আকস্মিকভাৱে" বিলাহীৰ চচত বাকী থকা তণ্ডুৰী কুকুৰা মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হৈছিল, যিটো মাখন (বাটাৰ)যুক্ত।<ref>{{cite web | title=What If Kundan Lal Hadn't Hit Upon Butter Chicken? | website=Outlook India | date=14 August 2004 | url=https://www.outlookindia.com/website/story/what-if-kundan-lal-hadnt-hit-upon-butter-chicken/224774 | access-date=16 July 2018 | archive-date=2 December 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201202130220/https://www.outlookindia.com/website/story/what-if-kundan-lal-hadnt-hit-upon-butter-chicken/224774 | url-status=live }}</ref> ১৯৭৫ চনত ইংৰাজী বাক্যাংশ "বাটাৰ চিকেন" তৰকাৰী প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা ৰূপত প্ৰকাশ পায়, মানহাটানৰ গেলৰ্ড ইণ্ডিয়ান ৰেষ্টুৰেণ্টৰ ঘৰটোৰ বিশেষত্ব হিচাপে।<ref>{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=daPgAAAAMAAJ&q=tandoori | title=Manhattan Menus| last1=Shelhart| first1=John D.| last2=Cobleigh| first2=Ira U.| last3=Bacon| first3=Norman| year=1975}}</ref> টৰণ্টো আৰু কেৰিবিয়ানত ইয়াক পিজ্জা, পৌটিন,ৰেপ, ৰুটি বা ৰোলত ভৰোৱা হিচাপে পোৱা যায়,<ref name="liu"/> আনহাতে [[অষ্ট্ৰেলিয়া]] আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ত ইয়াক পাই ভৰোৱা হিচাপেও খোৱা হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.dailytelegraph.com.au/lifestyle/food/sydney-taste/the-best-pies-in-sydney-and-regional-nsw-revealed/news-story/02610ef0ef6c25b6056e055247965434|title=The best pies in Sydney and regional NSW revealed|first=Angela|last=Saurine|date=26 May 2015|work=The Daily Telegraph|access-date=6 April 2019|archive-date=12 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171112152704/http://www.dailytelegraph.com.au/lifestyle/food/sydney-taste/the-best-pies-in-sydney-and-regional-nsw-revealed/news-story/02610ef0ef6c25b6056e055247965434|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://thewest.com.au/lifestyle/rob-broadfield/rob-broadfield-taste-testing-mrs-macs-new-perth-stadium-range-of-pies-ng-b88659062z|title=Rob Broadfield: Taste testing Mrs Mac's new Perth Stadium range of pies|first=Rob|last=Broadfield|date=18 November 2017|work=The West Australian|access-date=27 July 2018|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109021559/https://thewest.com.au/lifestyle/rob-broadfield/rob-broadfield-taste-testing-mrs-macs-new-perth-stadium-range-of-pies-ng-b88659062z|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=12133349|title=New vegan pie awards and the changing taste of a Kiwi classic|date=28 September 2018|work=[[New Zealand Herald]]|access-date=25 November 2019|archive-date=25 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190825061340/https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=12133349|url-status=live|archivedate=25 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190825061340/https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=12133349|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/kiwi-as-bro-the-nz-food-mashups-that-would-disgust-or-surprise-the-world/FKE6JSZPL4UPGUQ3SAUBBH73GA/ |title=Kiwi as, bro! The NZ food mashups that would disgust (or surprise) the world |date=2022-09-13 |publisher=New Zealand Herald }}</ref> [[ভাৰত]], [[বাংলাদেশ]], [[পাকিস্তান]] আৰু আন বহু দেশত এই তৰকাৰী সাধাৰণতে দেখা যায় য'ত দক্ষিণ এছিয়াৰ প্ৰব্ৰজনকাৰী লোক উপস্থিত থাকে।<ref>{{Cite web |last1=Celjo |first1=Farah |last2=Hegarty |first2=Siobhan |date=22 August 2018 |title=India's most popular curry: Butter chicken |url=https://www.sbs.com.au/food/article/2017/05/15/indias-most-popular-curry-butter-chicken |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206090605/https://www.sbs.com.au/food/article/2017/05/15/indias-most-popular-curry-butter-chicken |archive-date=6 February 2023 |access-date=15 April 2019 |website=[[Special Broadcasting Service|SBS]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.in/2017/05/24/tracing-the-roots-of-arguably-delhis-most-popular-food-butte_a_22107131/|title=How Did Butter Chicken Become Synonymous With Delhi?|website=HuffPost India|date=30 May 2017|access-date=15 April 2019|archive-date=15 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190415202414/https://www.huffingtonpost.in/2017/05/24/tracing-the-roots-of-arguably-delhis-most-popular-food-butte_a_22107131/|url-status=live}}</ref><ref name="liu">{{cite news |first1=Karon |last1=Liu |title=How butter chicken roti became a Toronto classic |url=https://www.thestar.com/life/food_wine/2019/08/13/how-butter-chicken-roti-became-a-toronto-classic.html |access-date=4 January 2020 |work=The Toronto Star |date=13 August 2019 |archive-date=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108024809/https://www.thestar.com/life/food_wine/2019/08/13/how-butter-chicken-roti-became-a-toronto-classic.html |url-status=live }}</ref><ref name="wilson">{{cite web |first1=Laurie |last1=Wilson |title=What Is the Difference Between Authentic and American Indian Food? |url=https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/ |work=Chowhound |access-date=4 January 2020 |date=11 August 2018 |archive-date=30 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030084428/https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/ |url-status=live |archivedate=30 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201030084428/https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="anand">{{cite news |first1=Anjum |last1=Anand |title=Sweet and murky: the British curry |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2010/apr/21/british-curry-india-tikka-masala |access-date=4 January 2020 |work=The Guardian |date=21 April 2010 |archive-date=11 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111204850/https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2010/apr/21/british-curry-india-tikka-masala |url-status=live }}</ref> [[ভাৰত]]ৰ বাহিৰত ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাৰ বাবে ইয়াক কেতিয়াবা ভুলকৈ পশ্চিমীয়া মূলৰ বুলি ধৰা হয় (যেনে চিকেন টিক্কা মছলা, যাৰ সৈতে ইয়াক কেতিয়াবা বিভ্ৰান্ত কৰা হয়)।<ref>{{Cite web |last=Reinfrank |first=Alkira |date=26 May 2020 |title=What is butter chicken? Isn't it curry? |url=https://www.scmp.com/lifestyle/food-drink/article/3086104/story-butter-chicken-one-most-popular-indian-restaurant-dishes |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321215019/https://www.scmp.com/lifestyle/food-drink/article/3086104/story-butter-chicken-one-most-popular-indian-restaurant-dishes |archive-date=21 March 2023 |access-date=24 May 2023 |website=[[South China Morning Post]] |language=}}</ref> ==প্ৰস্তুতি== নেমুৰ ৰস, দৈ, কাশ্মীৰী ৰঙা জলকীয়া, নিমখ, গৰম মছলা, আদাৰ পেষ্ট, আৰু হালধিৰ পেষ্টৰ মিশ্ৰণত কেইবা ঘণ্টা ধৰি কুকুৰা মেৰিনেট কৰা হয়। মেৰিনেট কৰা কুকুৰাটো তণ্ডুৰ (পৰম্পৰাগত মাটিৰ অভেন)ত সিজোৱা হয়, কিন্তু গ্ৰীল, অভেনত ৰোষ্ট বা কেৰাহীত ভাজিও কৰিব পাৰি। ইয়াক মৃদু তৰকাৰী চচত পৰিবেশন কৰা হয় য’ত মাখন থাকে। টমেটো, হালধি আৰু আদা ভিত্তিক চাটনি যিটো মসৃণ হৈ বেছিভাগ পানী বাষ্পীভৱন হোৱালৈকে জুইত ৰাখিব লাগে। তাৰ পিছত চালনীৰে চেকি মসৃণ কৰি লোৱা হয়। মছলাৰ ভিতৰত ইলাচি, জিৰা, লৱণ, ডালচেনি, ধনীয়া, ক’লা জলকীয়া, গৰম মছলা, আৰু মেথি (পাঞ্জাবী/হিন্দী: কাছুৰী মেথি) আদি হ’ব পাৰে। কাজু পেষ্ট ঘনকৰণ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি আৰু শেষত ধনীয়াৰে সজাই লোৱা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] okp2r18bn5x3rgt0pf36oaa2uw0fjsn 614640 614639 2026-06-26T23:14:52Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 614640 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Butter chicken | image = Butter Chicken & Butter Naan - Home - Chandigarh - India - 0006.jpg |caption = মাখন চিকেন [[naan]] ৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়। | associated_cuisine = [[ভাৰতীয় খাদ্য|ভাৰতীয়]] | alternate_name = কুকুৰাৰ মাখানি, মুৰ্গ মাখানি | country = {{IND}} | region = [[দিল্লী]]<ref name="TheHindu">{{cite web |date=10 August 2017 |last=Balasubramaniam |first=Chitra |url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/a-palatial-offering/article19463307.ece |url-status=live |access-date=9 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013042/https://www.thehindu.com/life-and-style/food/a-palatial-offering/article19463307.ece |archive-date=12 November 2020 |title=A palatial offering |quote=Go back in time to the place where butter chicken and dal makhni originated at Moti Mahal in Delhi’s Daryaganj |work=[[The Hindu]] |language=en-IN }}</ref><ref name="sunday-guardian.com">{{cite web|url=http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|title=Partition brought Moti Mahal, a landmark in India's culinary history, to central Delhi|website=www.sunday-guardian.com|access-date=16 July 2018|archive-date=11 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611000137/http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|url-status=dead|archivedate=11 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150611000137/http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|deadurl=yes}}</ref><ref name="auto">{{cite book|last1=Gujral|first1=Monish|title=On the Butter Chicken Trail: A Delhi Darbar Cookbook|date=7 March 2013|publisher=Penguin India|location=Delhi, India|isbn=9780143419860|edition=1.0}}</ref><ref name="auto1">{{cite book|last1=Hosking|first1=Richard|title=Authenticity in the kitchen : proceedings of the Oxford Symposium on food and cookery 2005|date=8 August 2006|publisher=Prospect Books|location=Blackawton|isbn=9781903018477|page=393|edition=1}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44|title=Hospitality Biz India :: ICC 2017 by IFCA - Showcasing the culinary spirit of IndiaKundan|website=www.hospitalitybizindia.com|access-date=10 February 2018|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202130625/http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44|url-status=live}}</ref> | national_cuisine = [[ভাৰতীয় খাদ্য|ভাৰতীয়]], [[পাকিস্তানী খাদ্য|পাকিস্তানী]] | creator = [[কুন্দন লাল গুজৰাল]] আৰু [[কুন্দন লাল জাগী]] | পাঠ্যক্ৰম = [[তৰকাৰী]] | পৰিবেশন কৰা = | main_ingredient = [[মাখন]], [[বিলাহী]], [[খাদ্য হিচাপে কুকুৰা|মুৰ্গী]]। | তাৰতম্য = | কেলৰি = | অন্য = | সৃষ্টিকৰ্তাসকল = }} '''বাটাৰ চিকেন''' ({{Lang-en| Butter chicken}}) হৈছে [[দিল্লী]]ৰ উৎপত্তিস্থল ভাৰতীয় খাদ্য।<ref name="TheHindu" /><ref name="sunday-guardian.com" /> মছলাযুক্ত [[বিলাহী]]আৰু মাখন (বাটাৰ) চাটনিৰ সৈতে কুকুৰাৰ পৰা তৈয়াৰী এক প্ৰকাৰৰ তৰকাৰী। ইয়াৰ চচ ইয়াৰ চহকী টেক্সচাৰৰ বাবে জনাজাত। ই [[চিকেন টিক্কা মছলা]]ৰ দৰেই, য'ত বিলাহীৰ পেষ্ট ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|last=Irwin|first=Heather|url=https://www.sonomamag.com/a-butter-chicken-vs-tikka-masala-showdown-at-cumin-in-santa-rosa/|title=A Butter Chicken Vs. Tikka Masala Showdown at Cumin in Santa Rosa|work=[[Sonoma Magazine]]|publisher=[[SMI Media]]|date=September 2019|accessdate=11 April 2021|archive-date=12 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412002751/https://www.sonomamag.com/a-butter-chicken-vs-tikka-masala-showdown-at-cumin-in-santa-rosa/|url-status=live}}</ref> ==ইতিহাস== ভাৰত বিভাজনৰ পিছত ১৯৫০ চনত<ref>{{Cite web|url=https://www.menumag.ca/2019/04/11/butter-chicken-a-brief-history/|title=Butter chicken: A brief history|date=11 April 2019|access-date=7 February 2021|archive-date=14 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214083245/https://www.menumag.ca/2019/04/11/butter-chicken-a-brief-history/|url-status=live}}</ref> পুৰণি দিল্লীৰ দৰয়াগঞ্জ অঞ্চলৰ মতি মহল ৰেষ্টুৰেণ্টত কুন্দন লাল জাগী আৰু কুন্দন লাল গুজৰালে<ref>{{Cite web|title=Kundan Lal Gujral: Father of butter chicken|url=https://www.indiatoday.in/magazine/independence-day-special/story/20210830-kundan-lal-gujral-father-of-butter-chicken-1843143-2021-08-20|access-date=7 October 2021|website=India Today|date=21 August 2021 |language=en|archive-date=7 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211007162111/https://www.indiatoday.in/amp/magazine/independence-day-special/story/20210830-kundan-lal-gujral-father-of-butter-chicken-1843143-2021-08-21|url-status=live}}</ref> যি দুয়োজনেই ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ পেছাৱাৰৰ পৰা পাঞ্জাবী শৰণাৰ্থী আছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/delhi-news/vadiya-khao-refugees-taught-delhi-how-to-eat-out-in-style/story-Y5sG96AYWu7gQ9e5V6TXxN.html|title='Vadiya Khao': Refugees taught Delhi how to eat out in style|work=Hindustan Times|date=14 August 2017|access-date=10 February 2018|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715101053/https://www.hindustantimes.com/delhi-news/vadiya-khao-refugees-taught-delhi-how-to-eat-out-in-style/story-Y5sG96AYWu7gQ9e5V6TXxN.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44 | title=ICC 2017 by IFCA – Showcasing the culinary spirit of IndiaKundan | work=Hospitality Biz India | date=11 October 2017 | access-date=10 February 2018 | archive-date=2 December 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201202130625/http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&sid=44 | url-status=live }}</ref><ref name="sunday-guardian.com"/> এই তৰকাৰীটো "আকস্মিকভাৱে" বিলাহীৰ চচত বাকী থকা তণ্ডুৰী কুকুৰা মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হৈছিল, যিটো মাখন (বাটাৰ)যুক্ত।<ref>{{cite web | title=What If Kundan Lal Hadn't Hit Upon Butter Chicken? | website=Outlook India | date=14 August 2004 | url=https://www.outlookindia.com/website/story/what-if-kundan-lal-hadnt-hit-upon-butter-chicken/224774 | access-date=16 July 2018 | archive-date=2 December 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201202130220/https://www.outlookindia.com/website/story/what-if-kundan-lal-hadnt-hit-upon-butter-chicken/224774 | url-status=live }}</ref> ১৯৭৫ চনত ইংৰাজী বাক্যাংশ "বাটাৰ চিকেন" তৰকাৰী প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা ৰূপত প্ৰকাশ পায়, মানহাটানৰ গেলৰ্ড ইণ্ডিয়ান ৰেষ্টুৰেণ্টৰ ঘৰটোৰ বিশেষত্ব হিচাপে।<ref>{{Cite web | url=https://books.google.com/books?id=daPgAAAAMAAJ&q=tandoori | title=Manhattan Menus| last1=Shelhart| first1=John D.| last2=Cobleigh| first2=Ira U.| last3=Bacon| first3=Norman| year=1975}}</ref> টৰণ্টো আৰু কেৰিবিয়ানত ইয়াক পিজ্জা, পৌটিন,ৰেপ, ৰুটি বা ৰোলত ভৰোৱা হিচাপে পোৱা যায়,<ref name="liu"/> আনহাতে [[অষ্ট্ৰেলিয়া]] আৰু [[নিউজিলেণ্ড]]ত ইয়াক পাই ভৰোৱা হিচাপেও খোৱা হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.dailytelegraph.com.au/lifestyle/food/sydney-taste/the-best-pies-in-sydney-and-regional-nsw-revealed/news-story/02610ef0ef6c25b6056e055247965434|title=The best pies in Sydney and regional NSW revealed|first=Angela|last=Saurine|date=26 May 2015|work=The Daily Telegraph|access-date=6 April 2019|archive-date=12 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171112152704/http://www.dailytelegraph.com.au/lifestyle/food/sydney-taste/the-best-pies-in-sydney-and-regional-nsw-revealed/news-story/02610ef0ef6c25b6056e055247965434|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://thewest.com.au/lifestyle/rob-broadfield/rob-broadfield-taste-testing-mrs-macs-new-perth-stadium-range-of-pies-ng-b88659062z|title=Rob Broadfield: Taste testing Mrs Mac's new Perth Stadium range of pies|first=Rob|last=Broadfield|date=18 November 2017|work=The West Australian|access-date=27 July 2018|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109021559/https://thewest.com.au/lifestyle/rob-broadfield/rob-broadfield-taste-testing-mrs-macs-new-perth-stadium-range-of-pies-ng-b88659062z|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=12133349|title=New vegan pie awards and the changing taste of a Kiwi classic|date=28 September 2018|work=[[New Zealand Herald]]|access-date=25 November 2019|archive-date=25 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190825061340/https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=12133349|url-status=live|archivedate=25 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190825061340/https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&objectid=12133349|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/kiwi-as-bro-the-nz-food-mashups-that-would-disgust-or-surprise-the-world/FKE6JSZPL4UPGUQ3SAUBBH73GA/ |title=Kiwi as, bro! The NZ food mashups that would disgust (or surprise) the world |date=2022-09-13 |publisher=New Zealand Herald }}</ref> [[ভাৰত]], [[বাংলাদেশ]], [[পাকিস্তান]] আৰু আন বহু দেশত এই তৰকাৰী সাধাৰণতে দেখা যায় য'ত দক্ষিণ এছিয়াৰ প্ৰব্ৰজনকাৰী লোক উপস্থিত থাকে।<ref>{{Cite web |last1=Celjo |first1=Farah |last2=Hegarty |first2=Siobhan |date=22 August 2018 |title=India's most popular curry: Butter chicken |url=https://www.sbs.com.au/food/article/2017/05/15/indias-most-popular-curry-butter-chicken |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206090605/https://www.sbs.com.au/food/article/2017/05/15/indias-most-popular-curry-butter-chicken |archive-date=6 February 2023 |access-date=15 April 2019 |website=[[Special Broadcasting Service|SBS]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.in/2017/05/24/tracing-the-roots-of-arguably-delhis-most-popular-food-butte_a_22107131/|title=How Did Butter Chicken Become Synonymous With Delhi?|website=HuffPost India|date=30 May 2017|access-date=15 April 2019|archive-date=15 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190415202414/https://www.huffingtonpost.in/2017/05/24/tracing-the-roots-of-arguably-delhis-most-popular-food-butte_a_22107131/|url-status=live}}</ref><ref name="liu">{{cite news |first1=Karon |last1=Liu |title=How butter chicken roti became a Toronto classic |url=https://www.thestar.com/life/food_wine/2019/08/13/how-butter-chicken-roti-became-a-toronto-classic.html |access-date=4 January 2020 |work=The Toronto Star |date=13 August 2019 |archive-date=8 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108024809/https://www.thestar.com/life/food_wine/2019/08/13/how-butter-chicken-roti-became-a-toronto-classic.html |url-status=live }}</ref><ref name="wilson">{{cite web |first1=Laurie |last1=Wilson |title=What Is the Difference Between Authentic and American Indian Food? |url=https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/ |work=Chowhound |access-date=4 January 2020 |date=11 August 2018 |archive-date=30 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030084428/https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/ |url-status=live |archivedate=30 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201030084428/https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="anand">{{cite news |first1=Anjum |last1=Anand |title=Sweet and murky: the British curry |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2010/apr/21/british-curry-india-tikka-masala |access-date=4 January 2020 |work=The Guardian |date=21 April 2010 |archive-date=11 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201111204850/https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2010/apr/21/british-curry-india-tikka-masala |url-status=live }}</ref> [[ভাৰত]]ৰ বাহিৰত ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তাৰ বাবে ইয়াক কেতিয়াবা ভুলকৈ পশ্চিমীয়া মূলৰ বুলি ধৰা হয় (যেনে চিকেন টিক্কা মছলা, যাৰ সৈতে ইয়াক কেতিয়াবা বিভ্ৰান্ত কৰা হয়)।<ref>{{Cite web |last=Reinfrank |first=Alkira |date=26 May 2020 |title=What is butter chicken? Isn't it curry? |url=https://www.scmp.com/lifestyle/food-drink/article/3086104/story-butter-chicken-one-most-popular-indian-restaurant-dishes |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321215019/https://www.scmp.com/lifestyle/food-drink/article/3086104/story-butter-chicken-one-most-popular-indian-restaurant-dishes |archive-date=21 March 2023 |access-date=24 May 2023 |website=[[South China Morning Post]] |language=}}</ref> ==প্ৰস্তুতি== নেমুৰ ৰস, দৈ, কাশ্মীৰী ৰঙা জলকীয়া, নিমখ, গৰম মছলা, আদাৰ পেষ্ট, আৰু হালধিৰ পেষ্টৰ মিশ্ৰণত কেইবা ঘণ্টা ধৰি কুকুৰা মেৰিনেট কৰা হয়। মেৰিনেট কৰা কুকুৰাটো তণ্ডুৰ (পৰম্পৰাগত মাটিৰ অভেন)ত সিজোৱা হয়, কিন্তু গ্ৰীল, অভেনত ৰোষ্ট বা কেৰাহীত ভাজিও কৰিব পাৰি। ইয়াক মৃদু তৰকাৰী চচত পৰিবেশন কৰা হয় য’ত মাখন থাকে। টমেটো, হালধি আৰু আদা ভিত্তিক চাটনি যিটো মসৃণ হৈ বেছিভাগ পানী বাষ্পীভৱন হোৱালৈকে জুইত ৰাখিব লাগে। তাৰ পিছত চালনীৰে চেকি মসৃণ কৰি লোৱা হয়। মছলাৰ ভিতৰত ইলাচি, জিৰা, লৱণ, ডালচেনি, ধনীয়া, ক’লা জলকীয়া, গৰম মছলা, আৰু মেথি (পাঞ্জাবী/হিন্দী: কাছুৰী মেথি) আদি হ’ব পাৰে। কাজু পেষ্ট ঘনকৰণ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি আৰু শেষত ধনীয়াৰে সজাই লোৱা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] q87ooox0eyt7y4yrhikr630gvmwpxeh 0 116465 614651 530376 2026-06-27T06:06:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614651 wikitext text/x-wiki {{Infobox character | series = [[ৰামায়ণ]] | spouse = ৰোমপদ | children = [[শান্তা]] (ভতিজী পিছলৈ দত্তক কন্যা) <br> চতুৰংগ (পুত্ৰ) | family = [[কৌশল্যা]] (সৰু ভগ্নী), ৰাম (ভতিজা), সুকৌশল (পিতৃ), অমৃতপ্ৰভা (মাতৃ) দশৰথ (ভনী-জোঁৱাই,কৌশল্যাৰ পতি) }} '''বৰ্ষিনী''' ([[সংস্কৃত]]: वर्षिनी, [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Vershini) হিন্দু মহাকাব্য [[ৰামায়ণ]]ত বৰ্ণিত ৰজা ৰোমপদৰ পত্নী আৰু [[শান্তা]]ৰ দত্তক মাতৃ তথা অংগ প্ৰদেশৰ ৰাণী আছিল।<ref name="Valmiki Ramayan">{{cite web|last=Rao|first=Desiraju Hanumanta|title=Bala Kanda in Prose, Sarga 11|url=http://www.valmikiramayan.net/bala/sarga11/bala_11_prose.htm|work=Valmiki Ramayana|publisher=Valmiki Ramayan.net|access-date=2025-03-04|archivedate=2015-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150928230754/http://www.valmikiramayan.net/bala/sarga11/bala_11_prose.htm|deadurl=yes}}</ref> ৰজা ৰামপদে দশৰথৰ কন্যা শান্তাক নিজৰ কন্যা হিচাপে তুলি লৈছিল৷ ==কিংবদন্তী== বৰ্ষিনী আৰু কৌশল্যা কৌশল ৰাজ্যৰ ৰজা সুকৌশল আৰু ৰাণী অমৃতপ্ৰভাৰ কন্যা আছিল। অংগৰ ৰজা ৰোমপদৰ সৈতে বৰ্ষিনীৰ আৰু [[অযোধ্যা (পৌৰাণিক নগৰ)|অযোধ্যাৰ]] ৰজা [[দশৰথ]]ৰ সৈতে কৌশল্যাৰ বিবাহ সম্পন্ন হৈছিল। [[বশিষ্ঠ]] ঋষিৰ আশ্ৰমত শিক্ষা গ্ৰহন কৰা ৰজা ৰোমপদ আৰু ৰজা দশৰথৰ ভাল বন্ধু আছিল। দশৰথ আৰু কৌশল্যাৰ ঘৰত [[শান্তা]]ৰ জন্ম হৈছিল৷ যেতিয়া বৰ্ষিনীয়ে ৰোমপদক সন্তান জন্ম দিয়াৰ কথা কৈছিল তেতিয়া ৰজা দশৰথে তেওঁৰ জীয়ৰী শান্তাক তোলনীয়া সন্তান হিচাপে অৰ্পণ কৰিছিল কাৰণ দশৰথে অধিক সন্তান জন্ম দিয়াৰ আশাত কৈকেয়ী আৰু সুমিত্ৰাক বিয়া কৰাইছিল। পিছলৈ [[ঋষ্যশৃংগ]] ঋষিৰ সৈতে শান্তাৰ বিয়া হয়।<ref name=".B. Kanuga">{{cite book|author=Kanuga, G.B.|title=The Immortal Love of Rama|year=1993|publisher=Yuganter Press|location=New Delhi|pages=48–52|isbn=9781897829509 |url=https://books.google.com/books?id=zHgW9SezCqoC&pg=PA48}}</ref> কাহিনী অনুসৰি ইন্দ্ৰৰ ভক্ত এজন ঋষি এবাৰ ৰজা ৰোমপদক লগ কৰিবলৈ অংগ ৰাজ্যৰ ৰাজসভালৈ গৈছিল কিন্তু সেই সময়ত ৰজাই শান্তাৰ লগত খেলত ব্যস্ত হৈ আছিল৷ এই কথাত ঋষিয়ে অৱহেলিত অনুভৱ কৰি ৰাজসভাৰ পৰা ওলাই গুছি গৈছিল৷ নিজৰ ভক্তক অৱহেলিত হোৱা দেখি ইন্দ্ৰই অংগ ৰাজ্যত বৰষুণ নহ’ব বুলি অভিশাপ দিছিল৷ তেতিয়া অংগ ৰাজ্যৰ বিষয়াসকলে ঋষ্যশৃংগক আদৰি আনি বৰষুণ দিবলৈ এখন যজ্ঞ অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ ৰজাক পৰামৰ্শ দিছিল৷ গতিকে ৰজাই ঋষ্যশৃংগলৈ শান্তাক বিয়া দি তেওঁক অংগ ৰাজ্যলৈ আনি যজ্ঞ অনুষ্ঠিত কৰিছিল৷ ইয়াৰ পিছৰে পৰা অংগ ৰাজ্যত পূৰ্বৰ দৰে ঋতুভিত্তিক বৰষুণ পৰিছিল। আনহাতে, অযোধ্যাত ৰজা দশৰথৰ কোনো পুত্ৰ নাছিল, সেয়েহে ঋষ্যশৃংগ আৰু শান্তাক পুত্ৰকামেষ্ঠী যজ্ঞ কৰিবলৈ মাতি নিয়া হৈছিল৷ সেই যজ্ঞৰ ফলত যজ্ঞৰ জুইৰ পৰা পৰা এজন স্বৰ্গীয় সত্তা ওলাই আহি পুত্ৰ উপজিবৰ বাবে পায়স আগবঢ়াইছিল৷ [[কৌশল্যা]] আৰু [[কৈকেয়ী]]ৰ মাজত পায়সখিনি সমানে সমানে ভাগ কৰা হৈছিল (১⁄২ অনুপাতত)৷ তাৰ পিছত কৌশল্যা আৰু কৈকেয়ীয়ে [[সুমিত্ৰা]]ৰ লগত পায়সখিনি ভাগ কৰিছিল (অনুপাতত ১⁄৪)৷ সেই দিব্য পায়স খোৱাৰ ফলত [[ৰাম]], [[ভৰত]], [[লক্ষ্মণ]] আৰু [[শত্ৰুঘ্ন]]ৰ জন্ম হয়। যিহেতু শান্তাৰ বিবাহ ঋষ্যশৃংগৰ সৈতে হৈছিল, তেওঁক অংগ ৰাজ্যত ৰাজকুমাৰৰ পদ অৰ্পণ কৰা হৈছিল৷ ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:কিংবদন্তি]] 2oikc78swf3nqsy3hf5xrosak3ohlqj 0 117764 614662 491698 2026-06-27T09:20:02Z Endlesspumpkin 50584 Eurynoe, not Eurynome. (http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0003:entry=no.170) 614662 wikitext text/x-wiki '''ইউৰিনম''' (/jʊˈrɪnəmiː/; প্ৰাচীন গ্ৰীক: Εὐρυνόμη, [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Eurynome) [[গ্ৰীক শ্ৰুতিকথা]]ত বৰ্ণিত এগৰাকী দেৱী৷ ধ্ৰুপদী পেলোপনেছাছৰ নেডা আৰু লাইমেক্স নামৰ নদীৰ সংগমৰ ওচৰৰ এখন অভয়াৰণ্যত তেওঁক পূজা কৰা হৈছিল। জলপৰী সদৃশ মূৰ্তি এটাই তেওঁক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। গ্ৰীক ভ্ৰমণকাৰী পৌছানিয়াছৰ তথ্য অনুসৰি পৰম্পৰাগত গ্ৰীক কবিতাত তেওঁক [[অ'চেনিড]] বা "সাগৰৰ কন্যা"ৰ বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছিল। ==কিংবদন্তি== মহাকাব্যিক পৰম্পৰাত ইউৰিনম আছিল এগৰাকী জ্যেষ্ঠ অ'চেনিড, অৰ্থাৎ অ'চেনাছ আৰু টেথিছৰ কন্যা।<ref>Hesiod, ''Theogony'' 346 ff (trans. Evelyn-White)</ref> ইউৰিনম আছিল [[জ্যুছ]]ৰ তৃতীয় পত্নী আৰু অনুগ্ৰহ আৰু সৌন্দৰ্য্যৰ দেৱী [[চাৰিটেছ|চাৰিটেছসকল]]ৰ মাতৃ।<ref>Hesiod, ''Theogony'' 907 ff (trans. Evelyn-White)</ref> যেতিয়া এটা পংগু সন্তান জন্ম দিয়াৰ বাবে বিতৃষ্ণাত ভুগি দেৱী [[হীৰা (গ্ৰীক দেৱী)|হীৰাই]] হেফেষ্টাছক অলিম্পাছৰ পৰা নিক্ষেপ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁক ইউৰিনম আৰু থেটিছে উদ্ধাৰ কৰিছিল। ইউৰিনম আৰু থেটিছে স্বৰ্গৰ পৰা পতনৰ পিছত পৃথিৱীক আগুৰি থকা অ'চেনাছৰ (সাগৰ) পাৰত হেফেষ্টাছ দেৱতাক স্তনপান কৰাইছিল।<ref>Homer, ''Iliad'' 13.397 ff (trans. Lattimore)</ref> ইউৰিনোমৰ কন্যা চাৰিটেছ পিছলৈ হেফেষ্টাছৰ পত্নী হৈছিল।<ref>[[:en:Pausanias (geographer)|Pausanias]], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Paus.+9.35.4&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0160:boo=0:chapter=0&highlight=Grace 9.35.4]</ref> একে নামৰ আন এগৰাকী ইউৰিনমক টাইটানছৰ ৰাণীৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এই ইউৰিনম আছিল এগৰাকী আৰম্ভণিৰ [[টাইটান]] ৰাণী যিয়ে তেওঁৰ স্বামী অফিয়নৰ কাষত অলিম্পাছত শাসন কৰিছিল। [[ক্ৰণচ]] আৰু [[ৰীয়া]]ই এই যুটিটোৰ সৈতে সিংহাসনৰ বাবে মল্লযুঁজ কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক পৃথিৱীয়ে আগুৰি থকা অ'চেনাছত পেলাই দিছিল।<ref>[[:en:Apollonius of Rhodes|Apollonius Rhodius]], 1.503 ff. (trans. Aldrich)</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:গ্ৰীক কিংবদন্তি]] m8ivmwaya6qaqtfgx17scxd79xgsabf 0 118207 614645 522679 2026-06-27T03:50:02Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614645 wikitext text/x-wiki [[File:India village musicians.jpg|thumbnail|220px|প্ৰাচীন জংগম লোক পৰিবেশক]] '''বুৰ্ৰা কথা''' বা '''বুৰ্ৰাকথা''' ({{lang-en|Burra katha}}) ভাৰতৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] আৰু [[তেলংগানা]]ৰ গাঁৱত পৰিবেশন কৰা জংগম কাহিনী পৰম্পৰাৰ এক মৌখিক কাহিনী কোৱা কৌশল। বুৰ্ৰাকথা এজন মূল পৰিবেশক আৰু দুজন সহ-পৰিবেশকৰে গঠিত এটা দলে পৰিবেশন কৰে আৰু প্ৰাৰ্থনা আৰু ই একক অভিনয়, নৃত্য, গীত, কবিতা আৰু কৌতুকেৰে গঠিত এক আখ্যানমূলক মনোৰঞ্জন। ইয়াৰ বিষয়বস্তু হিন্দু ঐতিহাসিক কাহিনী (জংগম কথা) অথবা সমসাময়িক সামাজিক বিষয়ৰ ওপৰত হয়।<ref>{{cite web | title = Burrakatha loses sheen sans patronage| url = https://timesofindia.indiatimes.com/city/visakhapatnam/Burrakatha-loses-sheen-sans-patronage/articleshow/18012802.cms | archive-url = https://web.archive.org/web/20131114014507/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-14/visakhapatnam/36332535_1_artistes-burrakatha-art-form | url-status = live | archive-date = 14 November 2013 |date=14 January 2013| access-date = 2013-09-02 | newspaper = [[The Times of India]] }}</ref> ১৯৩০-১৯৫০ দশকৰ আৰম্ভণিতে তেলেংগানা বিদ্ৰোহৰ সময়ত ই এক জনপ্ৰিয় শিল্পৰূপত পৰিণত হয়।<ref>{{cite book|title=The Lost Generation: Chronicling India's Dying Professions|url=https://books.google.com/books?id=gMsdCwAAQBAJ&pg=PT64|author=Nidhi Dugar Kundalia|publisher=Random House India|pages=63–65|year=2015|isbn=9788184007763|accessdate=17 October 2021}}</ref> ১৯৪২ চনৰ আশে-পাশে গুণ্টুৰ জিলাত গাঁৱে-ভূঞে নিৰক্ষৰ জনসাধাৰণৰ মাজত ৰাজনৈতিক ধাৰণা প্ৰচাৰ কৰাৰ লক্ষ্যৰে বুৰ্ৰা কাহিনীৰ আধুনিক ৰূপ গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book|title=The Lost Generation: Chronicling India's Dying Professions|url=https://books.google.com/books?id=gMsdCwAAQBAJ&pg=PT64|author=Nidhi Dugar Kundalia|publisher=Random House India|pages=63–65|year=2015|isbn=9788184007763|accessdate=17 October 2021}}</ref> ==ব্যুৎপত্তি== "বুৰ্ৰা" মানে টাম্বুৰা, এবিধ ফোপোলা খোলা থকা তাঁৰবাদ্যযন্ত্ৰক বুজায়। "কথা" মানে কাহিনী।<ref>{{Cite web |last=enrouteI |date=2023-05-12 |title=Burrakatha: The Fading Art of Rural Storytelling in Andhra Pradesh |url=https://enrouteindianhistory.com/storytelling-of-andhra-pradesh/ |access-date=2023-11-10 |website=Enroute Indian History |language=en-US}}</ref> বুৰ্ৰাৰ নিজা অৰ্থ তেলেগু ভাষাত "মগজু", কিয়নো টাম্বুৰাৰ খোলাটো মানুহৰ লাওখোলাৰ দৰে। খোলাটো পোৰা মাটি, শুকান লাওৰ খোলা বা পিতল আৰু তামৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। বাদ্যযন্ত্ৰটো দেখাত বীনাৰ দৰেই আৰু পৰিবেশকে তাঁৰ টানি, টিপি বিভিন্ন সংগীতিক ধ্বনিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ==বৰ্তমান== বুৰ্ৰাকথা পৰিবেশকক বুদাগাজাংগালু বুলি কোৱা হয়। আধুনিক জীৱনত ইণ্টাৰনেট আৰু চলচ্চিত্ৰই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। সেয়েহে বুৰ্ৰাকথা এতিয়া দেখা পোৱা নাযায় আৰু ইয়াৰ বিকাশ আৰু উন্নয়নৰ বাবে কোনো আগবাঢ়ি নাহে। পূৰ্বতে গাঁৱে-ভূঞে বুৰ্ৰাকথাৰ গুৰুত্ব আছিল; বৰ্তমান গতিকে বুৰ্ৰাকথা কোৱাসকলে নিজৰ পৰম্পৰাগত শিল্পকলা এৰি ভিক্ষাৰী বা দিন হাজিৰা কৰা মানুহ হৈ পৰিছে।<ref>{{Cite news |date=2013-01-14 |title=Burrakatha loses sheen sans patronage |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/visakhapatnam/burrakatha-loses-sheen-sans-patronage/articleshow/18012802.cms |access-date=2023-11-10 |issn=0971-8257}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * {{cite book|author=Kajal Kumar Das|title=Burrakatha of Andhra Pradesh|url=https://books.google.com/books?id=cM8OAAAAIAAJ|year=1980|publisher=Indian Institute of Mass Communication}} * {{cite book|author=Martin Banham|title=The Cambridge Guide to Theatre|url=https://archive.org/details/cambridgeguideto0000banh|url-access=registration|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-43437-9|page=[https://archive.org/details/cambridgeguideto0000banh/page/146 146]}} * {{cite book|author=Manohar Laxman Varadpande|title=History of Indian Theatre|url=https://books.google.com/books?id=6ZrjC24PuDQC&pg=PA92|year=1992|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-81-7017-278-9|pages=92–93}} * {{cite book|author=Molly Kaushal|title=Chanted narratives: the living "katha-vachana" tradition|url=https://books.google.com/books?id=Zf1jAAAAMAAJ|year=2001|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|isbn=978-81-246-0182-2|pages=123–128}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[[Jangam|Ancient Jangam Katha]] *[http://www.vepachedu.org/burrakatha.htm Burrakatha origins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250917051625/https://www.vepachedu.org/burrakatha.htm |date=2025-09-17 }} *[https://web.archive.org/web/20060517140214/http://www.nrityanjali.org/th_bur.asp Burrakatha description] *[https://web.archive.org/web/20071013224502/http://andhraguyz.com/My_Andhra/p2_articleid/987 Jangam Katha as art] *[http://www.carnatica.net/harikatha1.htm Story telling techniques in south India] [[শ্ৰেণী:অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:তেলংগানাৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰিবেশ্য কলা]] k538u0jkw9vavrz2nbgyjtbljsbpcjx 0 124678 614657 545010 2026-06-27T07:36:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614657 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} <!-- "none" পছন্দ কৰা হয় যেতিয়া শিৰোনাম যথেষ্ট বৰ্ণনাত্মক হয়; চাওক [[WP:SDNONE]] --> {{More citations needed|date=December 2016}} [[ভাৰতীয় কলা]] দৰ্শকৰ মাজত বিশেষ আধ্যাত্মিক বা দাৰ্শনিক অৱস্থা জাগ্ৰত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি বা সেইবোৰক প্ৰতীকীভাৱে উপস্থাপন কৰি বিকশিত হৈছে। == পৰিবেশন কলাত ৰস == {{main|ৰস (নন্দনতত্ত্ব)}} [[Image:Durga-mudra.png|right|thumb|ভাৰতনাট্যমত দেবী [[দুৰ্গা]]ৰ ধ্বংসাত্মক ক্ৰোধৰ ৰৌদ্ৰম ৰস]] [[ৰস (নন্দনতত্ত্ব)|ৰস]] তত্ত্বই এতিয়াও সকলো ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্য আৰু নাট্যৰ [[নান্দনিকতা|নান্দনিক]] ভিত্তি গঠন কৰে, যেনে [[ভাৰতনাট্যম]], [[কথক]], [[কুচিপুডি]], [[ওডিশী]], [[মণিপুৰী নৃত্য|মণিপুৰী]], [[কুডিয়াট্টম]], [[কথকলী]] আৰু অন্যান্য। শাস্ত্ৰীয় ভাৰতীয় নৃত্যৰূপত ''ৰস'' প্ৰকাশক ''ৰস-অভিনয়'' বুলি কোৱা হয়। ''নাট্যশাস্ত্ৰ''ই প্ৰতিটো ''ৰস'' সৃষ্টিৰ বাবে ব্যৱহৃত ''[[ভাব (হিন্দু ধৰ্ম)|ভাব]]''সমূহ সাৱধানে বৰ্ণনা কৰে। কুডিয়াট্টম বা কথকলীত ব্যৱহৃত প্ৰকাশ অত্যন্ত অতিশয়োক্তিপূৰ্ণ নাট্যীয় প্ৰকাশ। এই ব্যাখ্যাৰ বিপৰীত হৈছে [[বালাসৰস্বতী]]ৰ সূক্ষ্ম আৰু সংযত অভিনয়ৰ বিদ্যালয়, যি দেবদাসীসকলৰ। [[বালাসৰস্বতী]]য়ে ৰুক্মিণী দেৱীৰ শুদ্ধতাবাদী ব্যাখ্যা আৰু [[শৃঙ্গাৰ]] ৰসৰ প্ৰয়োগৰ নিন্দা কৰোঁতে গুৰুতৰ ৰাজহুৱা বিতৰ্ক হৈছিল। [[মেলাট্টুৰ শৈলী]]ৰ অভিনয় আৱেগৰ বৈচিত্ৰ্যত অত্যন্ত সমৃদ্ধ হৈ থাকে, আনহাতে [[পাণ্ডানাল্লুৰ শৈলী]]ৰ প্ৰকাশৰ পৰিসৰ অধিক সীমিত। == ইতিহাস == {{Hinduism}} === নাট্যশাস্ত্ৰ === [[Image:Kondadakuli.jpg|thumb|left|"এজন [[যক্ষগানা]] শিল্পী মঞ্চত আৱেগ প্ৰকাশ কৰিছে। বাচিকাভিনয় যক্ষগানাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ"]] ৰস তত্ত্ব [[সংস্কৃত]] গ্ৰন্থ [[নাট্যশাস্ত্ৰ]]ৰ পৰা ফুলি উঠে, যি গ্ৰন্থ [[ভৰত মুনি]]ৰ নামত, য’ত দেবতাসকলে ঘোষণা কৰে যে নাটক হৈছে 'পঞ্চম বেদ' কাৰণ ই [[কলিযুগ|বিকৃত যুগ]]ৰ বাবে ধৰ্মীয় শিক্ষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰূপ হিচাপে উপযুক্ত। নাট্যশাস্ত্ৰই ষষ্ঠ আৰু সপ্তম অধ্যায়ত ক্ৰমে ৰস আৰু তাৰ সংশ্লিষ্ট ভাৱৰ নান্দনিক ধাৰণা উপস্থাপন কৰে, যি গোটেই কামৰ পৰা স্বাধীন যেন লাগে। আঠটা ৰস আৰু তাৰ সংশ্লিষ্ট ভাৱৰ নাম লোৱা হৈছে আৰু তাৰ উপভোগক খাদ্যৰ সোৱাদ লোৱাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে: ৰস হৈছে উপাদানৰ সঠিক প্ৰস্তুতি আৰু উপাদানৰ গুণৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সোৱাদৰ উপভোগ। === কাশ্মীৰী নান্দনিকবিদসকল === ৰস তত্ত্বৰ বিকাশ কাশ্মীৰী নান্দনিকবিদ [[আনন্দৱৰ্ধন|আনন্দৱৰ্ধনৰ]] কাব্যতত্ত্বৰ ক্লাচিক ধ্বন্যালোকৰ সৈতে উল্লেখযোগ্যভাৱে বৃদ্ধি পায়, যিয়ে নৱম ৰস, [[শান্ত ৰস|শান্ত-ৰস]]ক বিশেষ ধৰ্মীয় শান্তিৰ অনুভৱ (''শান্ত'') হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰে, যি ইয়াৰ ভাৱ, জাগতিক সুখৰ ক্লান্তিৰ পৰা উদ্ভৱ হয়।{{Citation needed|date=February 2025}} এই গ্ৰন্থৰ প্ৰাথমিক উদ্দেশ্য হৈছে সাহিত্যিক ধাৰণা ''ধ্বনি'' বা কাব্যিক পৰামৰ্শক শুদ্ধ কৰা, ''ৰস-ধ্বনি''ৰ অস্তিত্বৰ পক্ষে যুক্তি দি, মূলতঃ সংস্কৃতৰ শব্দ, বাক্য বা সমগ্ৰ কামত, যিয়ে বাস্তৱ জগতৰ আৱেগিক অৱস্থা বা ভাৱৰ পৰামৰ্শ দিয়ে, কিন্তু [[নান্দনিক দূৰত্ব]]ৰ জৰিয়তে, সংবেদনশীল দৰ্শকে ৰস, ত্ৰাসদী, বীৰত্ব বা ৰোমাঞ্চৰ নান্দনিক সোৱাদ উপভোগ কৰে। ৯ম-১০ম শতিকাৰ "কাশ্মীৰৰ অদ্বৈত শৈৱবাদ" (বা [[কাশ্মীৰ শৈৱবাদ]]) নামৰ ধৰ্মীয় ব্যৱস্থাৰ মাষ্টাৰ আৰু নান্দনিকবিদ [[অভিনৱগুপ্ত]]য়ে ধ্বন্যালোকৰ ওপৰত পৃথক ভাষ্য, ধ্বন্যালোক-লোচন (ইংগলছ, মাছন আৰু পটৱৰ্ধনৰ দ্বাৰা অনুবাদিত, ১৯৯২) আৰু [[নাট্যশাস্ত্ৰ]]ৰ ওপৰত তেওঁৰ ভাষ্য অভিনৱভাৰতী, যাৰ কিছু অংশ গ্নোলি আৰু মাছন আৰু পটৱৰ্ধনে অনুবাদ কৰিছে, তাত ৰস তত্ত্বক ইয়াৰ শীৰ্ষত উপনীত কৰিছিল। অভিনৱগুপ্তই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰসৰ এটা কাৰিকৰী সংজ্ঞা আগবঢ়ায়, যি হৈছে নাটকৰ আৱেগিক সুৰৰ দ্বাৰা ৰঙীন আত্মা বা [[আত্মা (হিন্দু ধৰ্ম)|আত্মা]]ৰ সাৰ্বজনীন আনন্দ। === ভক্তিৰ সংযোজন === সাহিত্যিক ৰচনাত, ঈশ্বৰৰ প্ৰতি ভক্তিৰ আৱেগক দীৰ্ঘদিন ধৰি কেৱল স্তোত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত এক গৌণ অনুভৱ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল, কিন্তু এটা সম্পূৰ্ণ কবিতা বা নাটকৰ একমাত্ৰ বিষয়বস্তু হিচাপে পৃথক ৰসলৈ বিকশিত কৰাৰ ক্ষমতা নাছিল। দশম শতিকাত, ই এতিয়াও সংগ্ৰাম কৰি আছিল, আৰু [[অভিনৱগুপ্ত]]য়ে [[নাট্য শাস্ত্ৰ]]ৰ ওপৰত তেওঁৰ ভাষ্যত ভক্তিৰ উল্লেখ কৰিছিল, শান্ত ৰসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সহায়ক অনুভৱ হিচাপে, যাক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বহু প্ৰচেষ্টা কৰিছিল। তথাপি, যেনেকৈ শান্ত ধীৰে ধীৰে এক প্ৰাধান্যৰ অৱস্থা লাভ কৰিছিল যে ইয়াক ৰসৰ ৰস হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল, ভক্তিয়ো অতি সোনকালে গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছিল আৰু আলঙ্কাৰিকসকলৰ সাধাৰণ উষ্মহীনতাৰ পিছতো, [[ত্যাগৰাজা]]ৰ দৰে কিছুমান বিশিষ্ট পোষকৰ সেৱা লাভ কৰিছিল। [[ভাগৱত]]ই ভক্তিৰ অধ্যয়নক ক্ৰমান্বয়ে নান্দনিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা অধ্যয়নৰ বাবে মহান প্ৰৰোচনা প্ৰদান কৰিছিল।{{Citation needed|date=February 2025}} === ৰসৰ প্ৰতি মনোযোগ === [[কালিদাস]]ৰ দৰে কবিসকলে ৰসৰ প্ৰতি মনোযোগী আছিল, যি এটা সম্পূৰ্ণ বিকশিত নান্দনিক ব্যৱস্থাৰূপে ফুলি উঠিছিল। সমসাময়িক ভাৰততো "ৰস" শব্দটো, যাৰ অৰ্থ "সোৱাদ" বা "সাৰ", চলচ্চিত্ৰত নান্দনিক অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰিবলৈ উচ্চাৰণিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।{{citation needed|date=November 2011}} == নৱৰস == [[File:Sringara3sm.jpg |thumb|[[ভাৰতনাট্যম]]ত ''শৃঙ্গাৰ'' (ৰোমাঞ্চ)ৰ প্ৰকাশ |alt=ভাৰতনাট্যমত শৃঙ্গাৰ বা ৰোমাঞ্চ]] [[File:Durga-mudra.png|right|thumb|ভাৰতনাট্যমত দেবী [[দুৰ্গা]]ৰ ধ্বংসাত্মক ক্ৰোধৰ ৰৌদ্ৰম ৰস]] [[ভৰত মুনি]]য়ে ''[[নাট্যশাস্ত্ৰ]]''ত, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ৰ পৰা খ্ৰীষ্টাব্দ ২০০ৰ ভিতৰত ৰচিত [[নাটকীয় তত্ত্ব]] আৰু অন্যান্য পৰিবেশন কলাৰ এখন প্ৰাচীন সংস্কৃত গ্ৰন্থত, আঠটা ৰসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=lidovarasa>{{harvnb|নাটালিয়া লিডোভা|২০১৪}}</ref> [[ভাৰত]]ৰ পৰিবেশন কলাত, ''ৰস'' হৈছে কলাৰ দ্বাৰা প্ৰতিজন দৰ্শকৰ মাজত জাগ্ৰত হোৱা এক ভাৱ বা আৱেগ। ''নাট্য শাস্ত্ৰ''ই এটা বিভাগত ছয়টা ৰসৰ উল্লেখ কৰে, কিন্তু ''ৰস''ৰ ওপৰত নিৰ্দিষ্ট বিভাগত, ই আঠটা প্ৰাথমিক ''ৰস''ৰ কথা কয় আৰু আলোচনা কৰে।<ref name="Meyer2005p102">{{cite book|author=ডেনিয়েল মেয়াৰ-ডিংকগ্ৰাফে|title=এপ্ৰোচেছ টু এ্যকটিং: পাষ্ট এণ্ড প্ৰেজেণ্ট |url=https://books.google.com/books?id=-KiJn_o4R5MC&pg=PA102 |year=২০০৫|publisher=ব্লুমছবাৰী একাডেমিক|isbn=৯৭৮-১-৪৪১১-০৩৮১-৯|pages=১০২–১০৩}}</ref>{{Sfn|Wallace Dace|1963|pp=249-250}} নাট্যশাস্ত্ৰৰ মতে, প্ৰতিটো ৰসৰ এটা প্ৰধান দেবতা আৰু নিৰ্দিষ্ট ৰং আছে। চাৰি জোৰা ৰস আছে। উদাহৰণস্বৰূপ, [[হাস্য]] শৃঙ্গাৰৰ পৰা উদ্ভৱ হয়। ভয় পোৱা ব্যক্তিৰ [[আভা (পৰাঅলৌকিক)|আভা]] ক’লা, আৰু ক্ৰুদ্ধ ব্যক্তিৰ আভা ৰঙা। [[ভৰত মুনি]]য়ে নিম্নলিখিত স্থাপন কৰিছিল:<ref>{{cite book |last= ঘোষ |first= মনোমোহন |title= নাট্যশাস্ত্ৰ |year= ২০০২ |isbn=৮১-৭০৮০-০৭৬-৫}}</ref> *'''[[শৃঙ্গাৰ (ৰস)|শৃঙ্গাৰ]]''' (शृङ्गारः): ৰোমাঞ্চ, প্ৰেম, আকৰ্ষণ। প্ৰধান দেবতা: [[বিষ্ণু]]। ৰং: পাতল সেউজীয়া *'''[[হাস্য (ৰস)|হাস্য]]''' (हास्यं): হাঁহি, আনন্দ, হাস্যৰস। প্ৰধান দেবতা: [[শিৱ]]। ৰং: বগা *'''[[ৰৌদ্ৰ (ৰস)|ৰৌদ্ৰ}}''' (रौद्रं): ক্ৰোধ। প্ৰধান দেবতা: [[শিৱ]]। ৰং: ৰঙা *'''[[কাৰুণ্য (ৰস)|কাৰুণ্য]]''' (कारुण्यं): দয়া, কৰুণা। প্ৰধান দেবতা: [[যম]]। ৰং: ধূসৰ *'''[[বীভৎস (ৰস)|বীভৎস]]''' (बीभत्सं): ঘৃণা, বিমুখতা। প্ৰধান দেবতা: [[শিৱ]]। ৰং: নীলা *'''[[ভয়ানক (ৰস)|ভয়ানক]]''' (भयानकं): ভয়, আতঙ্ক। প্ৰধান দেবতা: [[যম]]। ৰং: ক’লা *'''[[বীৰ (ৰস)|বীৰ}}''' (वीरं): বীৰত্ব। প্ৰধান দেবতা: [[ইন্দ্ৰ]]। ৰং: [[জাফৰান (ৰং)|জাফৰান]] *'''[[অদ্ভুৎ (ৰস)|অদ্ভুৎ}}''' (अद्भुतं): আচৰিত, বিস্ময়। প্ৰধান দেবতা: [[ব্ৰহ্মা]]। ৰং: হালধীয়া<ref>{{cite web |url=http://www.thenavarasa.com/flash/ |title=দ্য নৱৰস |access-date=২০১২-০৪-২২ |archivedate=2025-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322185602/https://www.thenavarasa.com/flash/ |deadurl=yes }}</ref> === শান্ত ৰস === পিছৰ লেখকসকলে নৱম ৰস যোগ কৰিছিল। এই সংযোজন ষষ্ঠ আৰু দশম শতিকাৰ মাজত বহুতো সংগ্ৰামৰ মাজেৰে পাৰ হ’বলগীয়া হৈছিল, তাৰ পিছতহে আলঙ্কাৰিকসকলৰ অধিকাংশই ইয়াক গ্ৰহণ কৰিছিল, আৰু "''নৱৰস''" (নৱটা ৰস) প্ৰচলিত হৈ পৰিছিল। *'''[[শান্ত (ৰস)|শান্ত]]''': শান্তি বা নিশ্চিন্ততা।<ref name="Pollock2016">{{cite book|last= পলক|first=শেলডন|title=এ ৰস ৰীডাৰ: ক্লাচিকেল ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ|url=https://books.google.com/books?id=ub51CwAAQBAJ|date=২৬ এপ্ৰিল ২০১৬|publisher=কলাম্বিয়া ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ|isbn=৯৭৮-০-২৩১-৫৪০৬৯-৮|page=৪৮}}</ref> দেবতা: [[বিষ্ণু]]। ৰং: চিৰন্তন বগা। শান্ত-ৰস ৰসৰ গোটৰ সমান সদস্য হিচাপে কাম কৰে, কিন্তু ই একে সময়তে স্বতন্ত্ৰ, কিয়নো ই নান্দনিক আনন্দৰ সৰ্বাধিক স্পষ্ট ৰূপ। অভিনৱগুপ্তে ইয়াক মণিৰ হাৰৰ তাঁৰৰ সৈতে তুলনা কৰে; যদিও ই বেছিভাগ মানুহৰ বাবে সৰ্বাধিক আকৰ্ষণীয় নহ’বও পাৰে, তথাপিও ই হাৰটোক ৰূপ দিয়া তাঁৰ, যিয়ে অন্য আঠটা ৰসৰ মণিসমূহক উপভোগ কৰিবলৈ দিয়ে। ৰসৰ উপভোগ, বিশেষকৈ শান্ত-ৰস, [[যোগী]]সকলে অনুভৱ কৰা আত্ম-উপলব্ধিৰ আনন্দৰ সৈতে প্ৰায় সমান, কিন্তু কেতিয়াও সমান নহয় বুলি বুজোৱা হয়। == ইয়াও চাওক == {{Contains special characters|Indic}} * [[অভিনয়]] * বিশোনেন – ভাৰতীয় নান্দনিক ধাৰণাৰ প্ৰভাৱৰ সৈতে জাপানী সৌন্দৰ্যৰ ধাৰণা * [[নাট্যশাস্ত্ৰ]] – পৰিবেশন কলা আৰু নান্দনিকতাৰ ওপৰত এখন প্ৰাচীন সংস্কৃত গ্ৰন্থ * [[নাট্যকল্পদ্ৰুমম]] * [[ৰস লীলা]] * [[সংস্কৃত সাহিত্য]] * [[সংস্কৃত নাট্য]] == উল্লেখ == {{Reflist}} === উদ্ধৃত গ্ৰন্থ === * {{cite journal |author=ৱালেছ ডেইচ |title=দ্য কনচেপ্ট অৱ "ৰস" ইন সংস্কৃত ড্ৰামেটিক থিয়ৰী |journal=এডুকেশ্যনেল থিয়েটাৰ জাৰ্নেল |volume=১৫ |issue=৩ |year=১৯৬৩ |pages=২৪৯–২৫৪ |jstor=৩২০৪৭৮৩ |doi=১০.২৩০৭/৩২০৪৭৮৩}} * {{cite book |author=নাটালিয়া লিডোভা |publisher=অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ |year=২০১৪ |doi=১০.১০৯৩/obo/৯৭৮০১৯৫৩৯৯৩১৮-০০৭১ |title=নাট্যশাস্ত্ৰ}} == অধিক পঠন == * ছেন, আৰ. কে., ''এচথেটিক এনজয়মেণ্ট: ইটছ বেকগ্ৰাউণ্ড ইন ফিলোচফি এণ্ড মেডিচিন'', কলিকতা: ইউনিভাৰ্চিটি অৱ কলিকতা, ১৯৬৬ * ছেন, আৰ. কে., ''এ ব্ৰিফ ইণ্ট্ৰডাকশ্যন টু এ কম্পেৰেটিভ ষ্টাডি অৱ গ্ৰীক এণ্ড ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ এণ্ড পয়েটিকছ'', কলিকতা: ছেন ৰে এণ্ড ক’., ১৯৫৪ * ছেন, আৰ. কে., ''নেচাৰ অৱ এচথেটিক এনজয়মেণ্ট ইন গ্ৰীক এণ্ড ইণ্ডিয়ান এনালাইছেছ'', ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ এণ্ড আৰ্ট এক্টিভিটি, শিমলা: ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ এডভান্সড ষ্টাডি, ১৯৬৮ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''দ্য কনচেপ্ট অৱ ইমিটেশ্যন ইন গ্ৰীক এণ্ড ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ'', কলিকতা: ৰূপা এণ্ড ক’., ১৯৭৭ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''আণ্ডাৰষ্টেণ্ডিং এণ্ড এনজয়মেণ্ট ইন এচথেটিক এক্সপিৰিয়েন্স'', জাৰ্নেল অৱ কম্পেৰেটিভ লিটাৰেচাৰ এণ্ড এচথেটিকছ: ১৯৭৮ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''কণ্টেম্পৰাৰী ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ'', মিলান (ইটালী): ৰাবাৰ্টিনো, ১৯৯৫ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''ৰিপ্ৰেজেণ্টেশ্যন ইন পেইণ্টিং এণ্ড ড্ৰামা: আৰ্গুমেণ্টছ ফ্ৰম ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ'', জাৰ্নেল অৱ কম্পেৰেটিভ লিটাৰেচাৰ এণ্ড এচথেটিকছ: ১৯৯২ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''এচথেটিকছ বিয়ণ্ড/ৱিথিন এচথেটিকছ: দ্য স্কোপ এণ্ড লিমিটছ অৱ ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ'', জাৰ্নেল অৱ কম্পেৰেটিভ লিটাৰেচাৰ এণ্ড এচথেটিকছ: ১৯৯৫ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''ৰস, শৃঙ্গাৰ এণ্ড শৃঙ্গাৰ ৰস: এচথেটিকছ এছ মাছ কালচাৰ ইন ইণ্ডিয়ান এণ্টিকুইটি'', লাহটি (ফিনলেণ্ড): ১৯৯৫ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''আৰ্ট, নেচাৰ এণ্ড দ্য আৰ্টিফেকচুৱেলিটি অৱ আৰ্ট এণ্ড নেচাৰ: এ প্লিয়া ফৰ এনভাইৰনমেণ্টেল এচথেটিকছ ইন এণচিয়েণ্ট ইণ্ডিয়া'', জাৰ্নেল অৱ কম্পেৰেটিভ লিটাৰেচাৰ এণ্ড এচথেটিকছ: ১৯৯৬ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''আৰ্ট, ৰিয়েলিটি এণ্ড দ্য ৰিয়েলিটি অৱ দ্য আৰ্টছ: অন্টলজি, ৰিপ্ৰেজেণ্টেশ্যন এণ্ড দ্য ছিষ্টাৰ আৰ্টছ থিয়ৰী ইন ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ'', ইণ্ডিয়ান ৰেচপন্স টু লিটাৰেৰী থিয়ৰী, দিল্লী: ১৯৯৬ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''ইমোশ্যন, এচথেটিক এক্সপিৰিয়েন্স এণ্ড দ্য কণ্টেক্সচুৱেলিষ্ট টাৰ্ন'', ইণ্টাৰনেশ্যনেল ইয়াৰবুক অৱ এচথেটিকছ: ১৯৯৬ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''ধ্বনি এছ এ পিভট ইন সংস্কৃত লিটাৰেৰী এচথেটিকছ'', ইষ্ট এণ্ড ৱেষ্ট ইন এচথেটিকছ, ছিয়েনা (ইটালী): ১৯৯৭ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''ট্ৰান্সকালচাৰেলিটি অৱ ক্লাচিকেল ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ'', ফ্ৰণ্টিয়াৰছ অৱ ট্ৰান্সকালচাৰেলিটি ইন কণ্টেম্পৰাৰী এচথেটিকছ, টুৰিন (ইটালী): ২০০১ * শুক্লা, অনন্ত চৰণ, ''কণ্টেম্পৰাৰী ইণ্ডিয়ান এচথেটিকছ'', বিশ্বনাথ কবিৰাজ ইনষ্টিটিউট (ভাৰত): ১৯৯৫ * মেথিউ জ’নছ (জানুৱাৰী ২০১০). "বলিউড, ৰস এণ্ড ইণ্ডিয়ান চিনেমা: মিছকনচেপশ্যনছ, মিনিংছ এণ্ড মিলিয়নেয়াৰ". ভিজুৱেল এন্থ্ৰোপলজি ২৩ (১): ৩৩–৪৩। * {{cite book | author=ষ্টুৱাৰ্ট কেৰী ৱেলচ | title= ''ইণ্ডিয়া: আৰ্ট এণ্ড কালচাৰ, ১৩০০-১৯০০'' | location=নিউ ইয়ৰ্ক | publisher=দ্য মেট্ৰোপলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট | year=১৯৮৫ | isbn=৯৭৮০৯৪৪১৪২১৩৪ | url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/80045/rec/1 }} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-natyashastra/d/doc209700.html ৰস (অনুভৱ)] আৰু [https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-natyashastra/d/doc209702.html ভাৱ (মানসিক অৱস্থা)] - নাট্যশাস্ত্ৰত * ভাৰতীয় নান্দনিকতা - [https://in.openart.community/general-topics/indian-aesthetics/ ওপেনআৰ্ট ইণ্ডিয়া] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250808042649/https://in.openart.community/general-topics/indian-aesthetics/ |date=2025-08-08 }} {{নান্দনিকতা}} [[Category:ভাৰতত নৃত্য]] [[Category:নান্দনিকতাৰ আন্দোলন|ই]] [[Category:সাহিত্যিক তত্ত্ব]] [[Category:ভাৰতীয় দৰ্শন]] [[Category:নান্দনিকতাৰ ইতিহাস]] [[Category:ভাৰতীয় নান্দনিকতা]] te9v4zdjh489mkaffizw5p3bu11s8i8 0 133812 614638 595843 2026-06-26T22:15:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614638 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = ববী এলয়চিয়াছ | image = The President, Shri Ram Nath Kovind presenting the Dhyan Chand Award, 2018 to Ms. Bobby Aloysius for Athletics, in a glittering ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on September 25, 2018.JPG | caption = ২০১৮ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি [[ৰামনাথ কোবিন্দ]]ে ববী এলয়চিয়াছক ধ্যানচান্দ বঁটা প্ৰদান কৰিছে | nationality = ভাৰতীয় | birth_date = {{birth date and age|1974|06|22}} | birth_place = চেম্পেৰী, কান্নুৰ, [[কেৰালা]], [[ভাৰত]] | country = {{IND}} | sport = এথলেটিক্স | medaltemplates = {{Medal|Sport|মহিলা এথলেটিক্স}} {{Medal|Country|{{IND}}}} {{Medal|Competition|[[এছিয়ান গেমছ]]}} {{Medal|Silver|২০০২ বুছান|ওখ জাঁপ}} {{MedalCompetition|এছিয়ান এথলেটিক্স চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০০০ [[জাকাৰ্টা]]|ওখ জাঁপ}} {{MedalSilver|২০০২ কলম্বো|ওখ জাঁপ}} {{MedalCompetition|এছিয়ান ইনড’ৰ এথলেটিক্স চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalSilver|২০০৪ [[তেহৰাণ]]|ওখ জাঁপ}} }} '''ববী এলয়চিয়াছ''' (জন্ম: ২২ জুন ১৯৭৪) [[কেৰালা]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় এথলীট, যিয়ে ওখ জাঁপ (high jump) প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান তেওঁ কেৰালাৰ তিৰুৱনন্তপুৰমত বাস কৰে। ১৯৯৫ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈকে তেওঁ ১.৯১ মিটাৰ উচ্চ জম্পৰ সৈতে ভাৰতীয় আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ অভিলেখ গঢ়িছিল।<ref name="Inter-state record">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2002/06/04/stories/2002060402852000.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101027081710/http://www.hindu.com/2002/06/04/stories/2002060402852000.htm|url-status=dead|archive-date=27 October 2010|title=It's Bobby Aloysius' day|date=4 June 2002|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=22 January 2010|location=Chennai, India|archivedate=27 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027081710/http://www.hindu.com/2002/06/04/stories/2002060402852000.htm|deadurl=yes}}</ref> ববীয়ে ২০০৪ চনৰ [[এথেন্স]] [[অলিম্পিক]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল,<ref>{{cite news|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-121352623.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102231458/http://www.highbeam.com/doc/1G1-121352623.html|url-status=dead|archive-date=2 November 2012|title=The Olympics: 2004: Athletics: Newi student falls short in heats.|date=27 August 2004|publisher=Daily Post (Liverpool, England)|accessdate=22 January 2010|archivedate=2 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121102231458/http://www.highbeam.com/doc/1G1-121352623.html|deadurl=yes}}</ref> ২০০২ চনৰ বুছান [[এছিয়ান গেমছ]]ত ৰূপৰ পদক লাভ কৰিছিল আৰু [[জাকাৰ্টা]] এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপত স্বৰ্ণ পদক জয় কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2000/08/30/stories/07300113.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604105540/http://www.hindu.com/2000/08/30/stories/07300113.htm|url-status=dead|archive-date=4 June 2011|title=Bobby Aloysius scales to a surprise gold|date=30 August 2000|accessdate=22 January 2010|location=Chennai, India|first=K. P.|newspaper=[[The Hindu]]|last=Mohan|archivedate=4 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110604105540/http://www.hindu.com/2000/08/30/stories/07300113.htm|deadurl=yes}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ববীৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ [[কেৰালা]]ৰ কান্নুৰৰ চেম্পেৰীত।<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19980722/20350464.html|title=Bobby's Flop show is a big hit|date=22 July 1998|newspaper=[[The Indian Express]]|accessdate=22 January 2010}}</ref> তেওঁ কেইবাবাৰো বিশ্ব ভ্ৰমণ কৰিছে আৰু ২০০৯ চনলৈকে যুক্তৰাজ্যৰ শ্ৰুচবেৰীত বাস কৰিছিল। ২০১৩ চনলৈকে তেওঁ তিৰুৱনন্তপুৰমত কেৰালা ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া পৰিষদৰ সহকাৰী সম্পাদক (কাৰিকৰী) হিচাপেও কাম কৰিছিল। তেওঁ 'মৰুনাদান টিভি' নামৰ এটা অনলাইন চেনেলৰ প্ৰতিষ্ঠাপক তথা মুখ্য সংবাদ পাঠক ছাজন স্কাৰিয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ তিনি সন্তান— ষ্টিফেন হোম স্কাৰিয়া, গংগোত্ৰী স্কাৰিয়া আৰু ঋত্বিক স্কাৰিয়া। তেওঁ কালিকট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰী।<ref>{{cite web|url=http://www.universityofcalicut.info/dpe/start.htm|title=Department of Physical Education|publisher=University of Calicut|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090129231236/http://universityofcalicut.info/dpe/start.htm|archivedate=29 January 2009|url-status=dead|accessdate=22 January 2010}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ববীয়ে ২০০৪ চনত চেন্নাইত অনুষ্ঠিত অলিম্পিক যোগ্যতা অৰ্জনকাৰী প্ৰতিযোগিতাত মহিলাৰ উচ্চ জম্পত ১.৯১ মিটাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অভিলেখ গঢ়িছিল।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/the-wait-is-over-for-bobby/articleshow/65847587.cms|title=The wait is over for Bobby - Times of India|website=The Times of India|date=17 September 2018 |access-date=2019-07-27}}</ref> ২০১১ চনত মহাৰাজ ষ্টেডিয়ামত দিয়া এটা সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ কৈছিল, ''"মই অলিম্পিকৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ খুবেই বিচাৰিছিলোঁ আৰু চেন্নাইৰ সেই জম্পটোত মই মোৰ সকলো শক্তি প্ৰয়োগ কৰি ১.৯১ মিটাৰ অতিক্ৰম কৰিছিলোঁ।"''<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/sport/athletics/sport-should-be-fun-says-bobby-aloysius/article2698409.ece|title=Sport should be fun, says Bobby Aloysius|last=Rayan|first=Stan|date=2011-12-09|work=The Hindu|access-date=2019-07-27|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ২০১২ চনত লণ্ডন অলিম্পিকৰ বাবে চাহানা কুমাৰীয়ে ১.৯২ মিটাৰ অতিক্ৰম নকৰা পৰ্যন্ত তেওঁৰ এই ৰাষ্ট্ৰীয় অভিলেখ অপৰাজিত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/news/Sahana-Kumari-qualifies-for-London-Olympics/articleshow/14362687.cms|title=Sahana Kumari qualifies for London Olympics|date=June 23, 2012|website=The Times of India|access-date=2019-07-27}}</ref> আন্তৰ্জাতিক বিজয়ৰ উপৰিও ববীয়ে ২০০৩ চনত চেন্নাইত অনুষ্ঠিত নেশ্যনেল ডমেষ্টিক চাৰ্কিট মিটৰ মহিলা উচ্চ জম্প প্ৰতিযোগিতাতো জয়ী হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://thehinduimages.com/details-page.php?id=1440281|title=ATHLETICS: Kerala's Bobby Aloysius Who won the women's High Jump event at the National Domestic... {{!}} The Hindu Images|website=thehinduimages.com|access-date=2019-07-27|archivedate=2021-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210622090229/https://thehinduimages.com/details-page.php?id=1440281|deadurl=yes}}</ref> {| {{AchievementTable}} |- !colspan="5"|ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি |- |২০০০ |এছিয়ান এথলেটিক্স চেম্পিয়নশ্বিপ |জাকাৰ্টা, ইণ্ডোনেছিয়া |bgcolor="gold" | ১ম |১.৮৩ মিটাৰ |- |rowspan=3|২০০২ |কমনৱেলথ গেমছ |মানচেষ্টাৰ, যুক্তৰাজ্য |৪ৰ্থ |১.৮৭ মিটাৰ |- |এছিয়ান এথলেটিক্স চেম্পিয়নশ্বিপ |কলম্বো, শ্ৰীলংকা |bgcolor="silver" | ২য় |১.৮৪ মিটাৰ |- |এছিয়ান গেমছ |বুছান, দক্ষিণ কোৰিয়া |bgcolor="silver" | ২য় |১.৮৮ মিটাৰ |- |rowspan=2|২০০৩ |এছিয়ান এথলেটিক্স চেম্পিয়নশ্বিপ |মানিলা, ফিলিপাইন |৪ৰ্থ |১.৮০ মিটাৰ |- |আফ্ৰো-এছিয়ান গেমছ |হায়দৰাবাদ, ভাৰত |bgcolor="silver" | ২য় |১.৮৮ মিটাৰ |- |rowspan=2|২০০৪ |এছিয়ান ইনড’ৰ এথলেটিক্স চেম্পিয়নশ্বিপ |তেহৰাণ, ইৰাণ |bgcolor="silver" | ২য় |১.৮১ মিটাৰ |- |অলিম্পিক গেমছ |এথেন্স, গ্ৰীচ |২৮তম |১.৮৫ মিটাৰ |} ববীয়ে নিজৰ ৰাজ্যৰ ক্ৰীড়া উন্নয়নৰ বাবে কেৰালা চৰকাৰৰ সৈতে কাম কৰিছে। কেৰালা ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া পৰিষদৰ সহকাৰী সম্পাদক (কাৰিকৰী) হিচাপে কৰ্মৰত অৱস্থাত ববীয়ে ২০১১ চনত তিৰুৱনন্তপুৰমত 'স্পৰ্টছ কাউন্সিল হাই জম্প কাৰ্নিভাল' আয়োজন কৰিছিল। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:মহিলা খেলুৱৈ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ এথলীট]] lg4y27au8cvyp4dxncq089csnhq4nbb 0 134781 614606 595191 2026-06-26T16:44:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614606 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = প্ৰত্যুষা বেনাৰ্জী | image = Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg | caption = ২০১৪ চনত বেনাৰ্জী | birth_date = {{Birth date|df=yes|1991|8|10}}<ref>{{cite web | url=http://photogallery.indiatimes.com/events/mumbai/pratyusha-banerjees-bday-party/articleshow/48421794.cms | title=Pratyusha Banerjee's b'day party | work=[[Times of India]] | date=10 August 2015 | access-date=2 April 2016 | archive-date=31 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230331054203/https://photogallery.indiatimes.com/events/mumbai/pratyusha-banerjees-bday-party/articleshow/48421794.cms | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/pratyusha-banerjee-would-have-been-25-today-kamya-punjabi-adaa-khan-remember-balika-vadhu-star-see-pics-2965817/|title=Pratyusha Banerjee would have been 25 today: Kamya Punjabi, Adaa Khan remember Balika Vadhu star, see pics|work=Indian Express|date=10 August 2016|access-date=10 August 2016|archive-date=31 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230331054141/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/pratyusha-banerjee-would-have-been-25-today-kamya-punjabi-adaa-khan-remember-balika-vadhu-star-see-pics-2965817/|url-status=live}}</ref> | birth_place = জামছেদপুৰ, [[বিহাৰ]]<br />(বৰ্তমানৰ [[ঝাৰখণ্ড]]), [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2016|4|1|1991|8|10}} | death_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১০–২০১৬ | known_for = * ''বালিকা বধূ'' * ''বিগ বছ ৭'' * ''হাম হ্যায় না'' * ''ঝলক দিখলা যা ৫'' }} '''প্ৰত্যুষা বেনাৰ্জী''' ([[ইংৰাজী]]: Pratyusha Banerjee; ১০ আগষ্ট ১৯৯১ — ১ এপ্ৰিল ২০১৬) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] টেলিভিছন অভিনেত্ৰী আছিল। তেওঁ বহুতো ধাৰাবাহিক আৰু ৰিয়েলিটি শ্ব’ত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="IT2">{{cite web|last1=Singh|first1=Mandwi|title=Balika Vadhu to Power Couple: 7 shows we will always remember Pratyusha Banerjee for|url=https://www.indiatoday.in/television/what-s-hot/story/from-balika-vadhu-to-power-couple-7-shows-we-will-always-remember-pratyusha-banerjee-for-bigg-boss-rahul-raj-singh-suicide-315982-2016-04-02|website=[[India Today]]|access-date=28 April 2016|date=2 April 2016|archive-date=11 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911022422/https://www.indiatoday.in/television/what-s-hot/story/from-balika-vadhu-to-power-couple-7-shows-we-will-always-remember-pratyusha-banerjee-for-bigg-boss-rahul-raj-singh-suicide-315982-2016-04-02|url-status=live}}</ref> বেনাৰ্জীয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০১০ চনত টেলিভিছন শ্ব’ ''বালিকা বধূ''ৰ জৰিয়তে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল।<ref name="IT">{{cite web|last1=Singh|first1=Mandwi|title=Pratyusha 'Anandi' Banerjee of Balika Vadhu hangs self|url=https://www.indiatoday.in/television/what-s-hot/story/pratyusha-anandi-banerjee-of-balika-vadhu-hangs-self-rahul-raj-singh-315962-2016-04-02|website=[[India Today]]|access-date=28 April 2016|date=2 April 2016}}</ref> টেলিভিছন ধাৰাবাহিকত এইটোৱেই তেওঁৰ প্ৰথম মুখ্য চৰিত্ৰ আছিল, য’ত তেওঁ "আনন্দী" চৰিত্ৰটোৰ জৰিয়তে ঘৰে ঘৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।<ref name="IT"/> তেওঁ ৰিয়েলিটি শ্ব’ ''বিগ বছ ৭''ত (২০১৩) অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/bigg-boss-season-7-air-september-pratyusha-banerjee-be-inmate|title=Bigg Boss season 7 to air from September; Pratyusha Banerjee to be an inmate|date=24 July 2013|access-date=1 January 2018|archive-date=19 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160719045004/http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/bigg-boss-season-7-air-september-pratyusha-banerjee-be-inmate|url-status=live}}</ref> == কৰ্মজীৱন == তেওঁ ''ৰক্ত সম্বন্ধ'' ধাৰাবাহিকত এটা সহযোগী চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ষ্টাৰ প্লাছৰ ধাৰাবাহিক ''য়ে ৰিস্তা ক্যা কেহলাতা হ্যায়''ত বাণীৰ (অক্ষৰাৰ এজনী ভাল বন্ধু) চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১০ চনত ভাৰতীয় টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''বালিকা বধূ''ত অবিকা গৌৰৰ ঠাইত আনন্দীৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক সংস্কৰণৰ মুখ্য চৰিত্ৰৰ বাবে তেওঁ নিৰ্বাচিত হয়। অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ মতে, তেওঁক এটা টেলেণ্ট হাণ্টৰ জৰিয়তে বাছনি কৰা হৈছিল, য’ত তেওঁ লক্ষ্ণৌৰ নিবেদিতা তিৱাৰী আৰু মুম্বাইৰ কেতকী চিতালুক অতিক্ৰম কৰিছিল।<ref name=succex>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1100726/jsp/jharkhand/story_12726432.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119081714/http://www.telegraphindia.com/1100726/jsp/jharkhand/story_12726432.jsp|url-status=dead|archive-date=19 November 2015|title=Jamshedpur girl is India's most popular bride|work=[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]]|location=Kolkata desk|date=25 July 2010|access-date=2 April 2016|author=Bose, Antara}}</ref> এই ধাৰাবাহিকখনৰ সফলতাৰ পিছত বেনাৰ্জীয়ে ''ঝলক দিখলা যা''ত (ছিজন ৫) অংশগ্ৰহণ কৰে। অৱশ্যে, নৃত্যৰ আখৰাৰ সময়ত তেওঁ সহজ অনুভৱ নকৰা বুলি উল্লেখ কৰি অনুষ্ঠানটো ত্যাগ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Rashmi-in-Pratyusha-out-in-Jhalak-Dikhhla-Jaa/articleshow/15017349.cms|title=Rashmi in Pratyusha out in Jhalak Dikhhla Jaa?|work=Times of India|date=18 July 2012|access-date=18 July 2012|archive-date=29 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829192954/http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Rashmi-in-Pratyusha-out-in-Jhalak-Dikhhla-Jaa/articleshow/15017349.cms|url-status=live}}</ref><ref name=tough>{{cite web|url=http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/sunday-pioneer/investigation/its-not-just-dance.html|title=IT'S NOT JUST DANCE|work=[[The Pioneer (India)|Daily Pioneer]]|date=22 September 2013|access-date=2 April 2016|archive-date=15 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415110617/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/sunday-pioneer/investigation/its-not-just-dance.html|url-status=dead|archivedate=15 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160415110617/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/sunday-pioneer/investigation/its-not-just-dance.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ চনত তেওঁ ''বিগ বছ ৭''ৰ এগৰাকী অন্যতম প্ৰতিযোগী আছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.emirates247.com/entertainment/balika-vadhu-s-pratyusha-banerjee-to-enter-bigg-boss-house-2013-07-29-1.515855|title=Balika Vadhu's Pratyusha Banerjee to enter 'Bigg Boss' house?|date=29 July 2013|access-date=29 July 2013|archive-date=1 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130801071648/http://www.emirates247.com/entertainment/balika-vadhu-s-pratyusha-banerjee-to-enter-bigg-boss-house-2013-07-29-1.515855|url-status=live|archivedate=1 August 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130801071648/http://www.emirates247.com/entertainment/balika-vadhu-s-pratyusha-banerjee-to-enter-bigg-boss-house-2013-07-29-1.515855|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Pratyusha-Banerjee-Salman-Khan-Elli-Avram-Bigg-Boss-7/articleshow/26107129.cms|title=We all used to rag Salman about Elli: Pratyusha|work=Times of India|date=21 November 2013|access-date=21 November 2013|archive-date=10 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910212126/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Pratyusha-Banerjee-Salman-Khan-Elli-Avram-Bigg-Boss-7/articleshow/26107129.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/bigg-boss-7-pratyusha-banerjee-gets-evicted_146425.html |title='Bigg Boss 7': Pratyusha Banerjee gets evicted |date=17 November 2013 |publisher=Zeenews India |access-date=2013-12-20 |archive-date=20 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220185109/http://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/bigg-boss-7-pratyusha-banerjee-gets-evicted_146425.html |url-status=live }}</ref> তেওঁ তেওঁৰ সংগী ৰাহুল ৰাজ সিঙৰ সৈতে ''পাৱাৰ কাপল''ত অংশ লৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/what-s-hot/story/pratyusha-and-rahul-were-raj-and-simran-kind-of-a-couple-delnaaz-irani-remembers-her-power-couple-co-star-balika-vadhu-pratyusha-banerjee-suicide-rahul-raj-singh-315958-2016-04-02|title=Pratyusha and Rahul were Raj and Simran kind of a couple: Delnaaz Irani|work=[[India Today]]|date=2 April 2016|access-date=25 November 2025|archive-date=28 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250328080855/https://www.indiatoday.in/television/what-s-hot/story/pratyusha-and-rahul-were-raj-and-simran-kind-of-a-couple-delnaaz-irani-remembers-her-power-couple-co-star-balika-vadhu-pratyusha-banerjee-suicide-rahul-raj-singh-315958-2016-04-02|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''হাম হ্যায় না'', ''চশুৰাল চিমৰ কা'' আৰু ''গুলমোহৰ গ্ৰেণ্ড''ত গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/pratyusha-banerjee-to-play-parinda-in-gulmohar-grand|title=Pratyusha Banerjee to play Parinda in 'Gulmohar Grand'|work=[[The Indian Express]]|date=28 May 2015|access-date=2 April 2016|archive-date=24 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160224221142/http://indianexpress.com/article/entertainment/television/pratyusha-banerjee-to-play-parinda-in-gulmohar-grand/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য কাম আছিল ধাৰাবাহিক ''বালিকা বধূ''ত আৰু তেওঁ আনন্দী হিচাপে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2012-04-11 |title=Balika Vadhu's Anandi has got a temper |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/balika-vadhus-anandi-has-got-a-temper/articleshow/12620078.cms |access-date=2024-02-02 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308103046/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/balika-vadhus-anandi-has-got-a-temper/articleshow/12620078.cms |url-status=live }}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == প্ৰত্যুষাৰ জন্ম হৈছিল ঝাৰখণ্ডৰ জামছেদপুৰ চহৰৰ এটা বঙালী পৰিয়ালত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল শংকৰ বেনাৰ্জী আৰু মাতৃৰ নাম সোমা বেনাৰ্জী।<ref name=succex/> তেওঁৰ পিতৃ এগৰাকী জনাজাত সমাজকৰ্মী আৰু তেওঁলোকৰ নিজা এটা বেচৰকাৰী সংস্থা পৰিচালনা কৰে। ২০১০ চনত তেওঁ জামছেদপুৰ এৰি মুম্বাইলৈ কাম কৰিবলৈ আহে।<ref>{{cite web|author1=Nitasha Natu & Rebecca Samervel|title=Rahul 'poisoned' Pratyusha's mind against her parents?|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Rahul-poisoned-Pratyushas-mind-against-her-parents/articleshow/51720015.cms|website=[[The Times of India]]|access-date=28 April 2016|date=7 April 2016|archive-date=10 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410230755/http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Rahul-poisoned-Pratyushas-mind-against-her-parents/articleshow/51720015.cms|url-status=live}}</ref> == মৃত্যু == ২০১৬ চনৰ ১ এপ্ৰিলত বেনাৰ্জীক তেওঁৰ মুম্বাইৰ এপ্ৰেটমেণ্টত ডিঙিত ফাঁচ লগা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হয়। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ২৪ বছৰ। মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মৃত্যুৰ কাৰণ আছিল উশাহ বন্ধ হোৱা বা শ্বাসৰোধ।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/who-is-pratyusha-banerjee-balika-vadhu-suicide|title=The Balika Vadhu star Pratyusha Banerjee dead, here is all about the actress|work=The Indian Express|date=2 April 2016|access-date=2 April 2016|archive-date=4 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404080934/http://indianexpress.com/article/entertainment/television/who-is-pratyusha-banerjee-balika-vadhu-suicide/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/balika-vadhu-actress-pratyusha-banerjee-commits-suicide/20160401.htm|title=Balika Vadhu actress Pratyusha Banerjee commits suicide|work=Rediff|date=2 April 2016|author=Hegde, Rajul|access-date=2 April 2016|archive-date=2 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402200818/http://www.rediff.com/movies/report/balika-vadhu-actress-pratyusha-banerjee-commits-suicide/20160401.htm|url-status=live}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে অভিযোগ কৰে যে তেওঁক প্ৰেমিক তথা অভিনেতা-প্ৰযোজক ৰাহুল ৰাজ সিঙেহে হত্যা কৰি আত্মহত্যাৰ ৰূপ দিছে। তেওঁলোকে ৰাহুলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/18-things-pratyusha-banerjees-parents-revealed-about-her-relationship-with-rahul-raj-singh-316578-2016-04-06|title=18 things Pratyusha Banerjee's parents revealed about her relationship with Rahul Raj Singh|date=6 April 2016|access-date=1 September 2020|archive-date=15 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231115043325/https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/18-things-pratyusha-banerjees-parents-revealed-about-her-relationship-with-rahul-raj-singh-316578-2016-04-06|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনত ৰাহুল ৰাজ সিঙে মুম্বাইৰ ডিণ্ডোছি অধিৱেশন আদালতত এক আবেদন দাখিল কৰি তেওঁক এই গোচৰৰপৰা অব্যাহতি দিবলৈ অনুৰোধ জনায়। আবেদনখনত প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ পিতৃ-মাতৃৰ ওপৰত দোষ জাপি দি ৰাহুলে কয় যে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁৰ নামত গধুৰ ঋণ লৈছিল আৰু ঋণ পৰিশোধ কৰিব নোৱাৰি অভিনেত্ৰীগৰাকী হতাশাত ভুগিছিল আৰু সেয়েহে তেওঁ এই চৰম পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/pratyusha-banerjee-suicide-case-ex-boyfriend-rahul-raj-singh-files-for-discharge-from-the-case-1221671-2018-04-27 | title=Pratyusha Banerjee suicide case: Ex-boyfriend Rahul Raj Singh files for discharge from the case | date=27 April 2018 | access-date=13 April 2023 | archive-date=14 November 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231114034021/https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/pratyusha-banerjee-suicide-case-ex-boyfriend-rahul-raj-singh-files-for-discharge-from-the-case-1221671-2018-04-27 | url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category-inline}} * {{IMDb name|nm4760510}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় টেলিভিছন অভিনেত্ৰী]] hryxerkdjwsyqc9xl6mepnx0hjrx92g 0 137378 614632 614405 2026-06-26T17:41:34Z Kandarpajit Kallol 6257 614632 wikitext text/x-wiki {{Delete|তথ্যসূত্ৰ বিহীন প্ৰবন্ধ}}'''অস্তিত্ববাদ''' ([[ইংৰাজী]]: Existentialism) হৈছে ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ইউৰোপত গঢ় লৈ উঠা এক অত্যন্ত প্ৰভাৱশালী দাৰ্শনিক আন্দোলন।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/existentialism/ | title=Existentialism | accessdate=25 June 2026}}</ref> এই দৰ্শনৰ মূল কথাটো হ'ল যে মানুহৰ জন্মৰ কোনো পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত উদ্দেশ্য বা নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ নাই। মানুহে প্ৰথমে পৃথিৱীত জন্মগ্ৰহণ কৰে আৰু তাৰ পিছত নিজৰ কৰ্ম আৰু সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ আৰু পৰিচয় নিজে নিৰ্মাণ কৰে। == অস্তিত্ববাদৰ মূল নীতিসমূহ == অস্তিত্ববাদৰ চিন্তাধাৰা কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত: * '''সাৰমৰ্মতকৈ অস্তিত্বৰ প্ৰাথমিকতা (Existence Precedes Essence):''' দাৰ্শনিক জঁ-পল ছাৰ্ত্ৰেৰ এই বিখ্যাত উক্তিটো অস্তিত্ববাদৰ মূল-মন্ত্ৰ। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল মানুহৰ কোনো জন্মগত 'স্বভাৱ' বা পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত ভাগ্য নাই। এখন মেজ বা চকী নিৰ্মাণ কৰাৰ আগতেই তাৰ এটা উদ্দেশ্য থাকে (অৰ্থাৎ সাৰমৰ্ম আগত), কিন্তু মানুহৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰথমে 'অস্তিত্ব' আহে, তাৰ পিছতহে মানুহে কৰ্মৰ জৰিয়তে নিজৰ 'সাৰমৰ্ম' বা পৰিচয় গঢ়ি তোলে।<ref>{{cite web | url=https://iep.utm.edu/existent/ | accessdate=25 June 2026}}</ref> * '''স্বাধীনতা আৰু দায়িত্ব (Freedom and Responsibility):''' অস্তিত্ববাদৰ মতে, মানুহ সম্পূৰ্ণৰূপে স্বাধীন। কিন্তু এই স্বাধীনতাৰ লগত আহে এক বিশাল দায়িত্ব। যিহেতু আমি আমাৰ নিজৰ জীৱনৰ নিৰ্মাতা, সেয়েহে আমাৰ প্ৰতিটো কাৰ্য্য, প্ৰতিটো সিদ্ধান্ত আৰু আনকি আমাৰ দুখ-কষ্টৰ বাবেও আমি নিজেই দায়ী। পৰিস্থিতি বা আন মানুহক দোষাৰোপ কৰাৰ কোনো থল নাই। * '''অৰ্থহীনতা বা অবছাৰ্ডিটি (The Absurd):''' এই দৰ্শনে বিশ্বাস কৰে যে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন স্বাভাৱিকতেই অৰ্থহীন আৰু মানুহৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণ উদাসীন। মানুহে এই অৰ্থহীন পৃথিৱীত এটা নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ বিচাৰি হাহাকাৰ কৰে। মানুহৰ অৰ্থ বিচৰাৰ প্ৰৱণতা আৰু পৃথিৱীৰ অৰ্থহীনতাৰ মাজৰ যি সংঘাত, তাকেই 'অবছাৰ্ড' বুলি কোৱা হয়। * '''প্ৰামাণিকতা বা অকৃত্ৰিমতা (Authenticity):''' সমাজৰ নিয়ম, পৰম্পৰা বা আনৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত নহৈ, সম্পূৰ্ণ সচেতনতাৰে নিজৰ মূল্যবোধ আৰু সিদ্ধান্তৰ আধাৰত জীৱন-যাপন কৰাটোক অস্তিত্ববাদত 'প্ৰামাণিক জীৱন' বুলি কোৱা হয়। আনৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি জীয়াই থকাটো একপ্ৰকাৰৰ আত্মপ্ৰতাৰণা (Bad faith)। == প্ৰধান দাৰ্শনিকসকল == অস্তিত্ববাদৰ বিকাশত কেইবাগৰাকীও মহান দাৰ্শনিকৰ অৱদান আছে: * '''ছোৰেন কিয়েৰ্কেগাৰ্ড (Søren Kierkegaard):''' ঊনবিংশ শতিকাৰ এইগৰাকী ডেনিছ দাৰ্শনিকক অস্তিত্ববাদৰ পিতৃস্বৰূপ বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁ ব্যক্তিৰ স্বাধীন ইচ্ছা আৰু সমাজৰ গতানুগতিক ধাৰাৰ বিপৰীতে গৈ নিজৰ জীৱনৰ দায়িত্ব লোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। * '''ফ্ৰিডৰিখ নীৎসে (Friedrich Nietzsche):''' এইগৰাকী জাৰ্মান দাৰ্শনিকে পৰম্পৰাগত নৈতিকতা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসক প্ৰত্যাখ্যান কৰি মানুহক নিজৰ মূল্যবোধ নিজে সৃষ্টি কৰিবলৈ আৰু 'ছুপাৰমেন' (Übermensch) বা অতি মানৱলৈ ৰূপান্তৰিত হ'বলৈ আহ্বান জনাইছিল। * '''জঁ-পল ছাৰ্ত্ৰে (Jean-Paul Sartre):''' বিংশ শতিকাৰ ফৰাচী দাৰ্শনিক ছাৰ্ত্ৰে আছিল অস্তিত্ববাদৰ আটাইতকৈ পৰিচিত মুখ। তেওঁ ধৰ্মনিৰপেক্ষ অস্তিত্ববাদৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল আৰু মানুহৰ চৰম স্বাধীনতাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/sartre/ | title=Jean-Paul Sartre | accessdate=25 June 2026}}</ref> * '''আলবাৰ্ট কাম্যু (Albert Camus):''' তেওঁ 'অবছাৰ্ড' দৰ্শনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল আৰু কৈছিল যে জীৱনৰ অৰ্থহীনতাৰ পিছতো মানুহে নিজৰ কৰ্ম আৰু বিদ্ৰোহৰ জৰিয়তে নিজৰ জীৱনক অৰ্থপূৰ্ণ কৰি তুলিব পাৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 41feawtufnroo6vq6htkgd6b1qmeapm 614633 614632 2026-06-26T17:41:58Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 614633 wikitext text/x-wiki {{Wikify}}'''অস্তিত্ববাদ''' ([[ইংৰাজী]]: Existentialism) হৈছে ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ইউৰোপত গঢ় লৈ উঠা এক অত্যন্ত প্ৰভাৱশালী দাৰ্শনিক আন্দোলন।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/existentialism/ | title=Existentialism | accessdate=25 June 2026}}</ref> এই দৰ্শনৰ মূল কথাটো হ'ল যে মানুহৰ জন্মৰ কোনো পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত উদ্দেশ্য বা নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ নাই। মানুহে প্ৰথমে পৃথিৱীত জন্মগ্ৰহণ কৰে আৰু তাৰ পিছত নিজৰ কৰ্ম আৰু সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ আৰু পৰিচয় নিজে নিৰ্মাণ কৰে। == অস্তিত্ববাদৰ মূল নীতিসমূহ == অস্তিত্ববাদৰ চিন্তাধাৰা কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত: * '''সাৰমৰ্মতকৈ অস্তিত্বৰ প্ৰাথমিকতা (Existence Precedes Essence):''' দাৰ্শনিক জঁ-পল ছাৰ্ত্ৰেৰ এই বিখ্যাত উক্তিটো অস্তিত্ববাদৰ মূল-মন্ত্ৰ। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল মানুহৰ কোনো জন্মগত 'স্বভাৱ' বা পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত ভাগ্য নাই। এখন মেজ বা চকী নিৰ্মাণ কৰাৰ আগতেই তাৰ এটা উদ্দেশ্য থাকে (অৰ্থাৎ সাৰমৰ্ম আগত), কিন্তু মানুহৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰথমে 'অস্তিত্ব' আহে, তাৰ পিছতহে মানুহে কৰ্মৰ জৰিয়তে নিজৰ 'সাৰমৰ্ম' বা পৰিচয় গঢ়ি তোলে।<ref>{{cite web | url=https://iep.utm.edu/existent/ | accessdate=25 June 2026}}</ref> * '''স্বাধীনতা আৰু দায়িত্ব (Freedom and Responsibility):''' অস্তিত্ববাদৰ মতে, মানুহ সম্পূৰ্ণৰূপে স্বাধীন। কিন্তু এই স্বাধীনতাৰ লগত আহে এক বিশাল দায়িত্ব। যিহেতু আমি আমাৰ নিজৰ জীৱনৰ নিৰ্মাতা, সেয়েহে আমাৰ প্ৰতিটো কাৰ্য্য, প্ৰতিটো সিদ্ধান্ত আৰু আনকি আমাৰ দুখ-কষ্টৰ বাবেও আমি নিজেই দায়ী। পৰিস্থিতি বা আন মানুহক দোষাৰোপ কৰাৰ কোনো থল নাই। * '''অৰ্থহীনতা বা অবছাৰ্ডিটি (The Absurd):''' এই দৰ্শনে বিশ্বাস কৰে যে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন স্বাভাৱিকতেই অৰ্থহীন আৰু মানুহৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণ উদাসীন। মানুহে এই অৰ্থহীন পৃথিৱীত এটা নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ বিচাৰি হাহাকাৰ কৰে। মানুহৰ অৰ্থ বিচৰাৰ প্ৰৱণতা আৰু পৃথিৱীৰ অৰ্থহীনতাৰ মাজৰ যি সংঘাত, তাকেই 'অবছাৰ্ড' বুলি কোৱা হয়। * '''প্ৰামাণিকতা বা অকৃত্ৰিমতা (Authenticity):''' সমাজৰ নিয়ম, পৰম্পৰা বা আনৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত নহৈ, সম্পূৰ্ণ সচেতনতাৰে নিজৰ মূল্যবোধ আৰু সিদ্ধান্তৰ আধাৰত জীৱন-যাপন কৰাটোক অস্তিত্ববাদত 'প্ৰামাণিক জীৱন' বুলি কোৱা হয়। আনৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি জীয়াই থকাটো একপ্ৰকাৰৰ আত্মপ্ৰতাৰণা (Bad faith)। == প্ৰধান দাৰ্শনিকসকল == অস্তিত্ববাদৰ বিকাশত কেইবাগৰাকীও মহান দাৰ্শনিকৰ অৱদান আছে: * '''ছোৰেন কিয়েৰ্কেগাৰ্ড (Søren Kierkegaard):''' ঊনবিংশ শতিকাৰ এইগৰাকী ডেনিছ দাৰ্শনিকক অস্তিত্ববাদৰ পিতৃস্বৰূপ বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁ ব্যক্তিৰ স্বাধীন ইচ্ছা আৰু সমাজৰ গতানুগতিক ধাৰাৰ বিপৰীতে গৈ নিজৰ জীৱনৰ দায়িত্ব লোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। * '''ফ্ৰিডৰিখ নীৎসে (Friedrich Nietzsche):''' এইগৰাকী জাৰ্মান দাৰ্শনিকে পৰম্পৰাগত নৈতিকতা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসক প্ৰত্যাখ্যান কৰি মানুহক নিজৰ মূল্যবোধ নিজে সৃষ্টি কৰিবলৈ আৰু 'ছুপাৰমেন' (Übermensch) বা অতি মানৱলৈ ৰূপান্তৰিত হ'বলৈ আহ্বান জনাইছিল। * '''জঁ-পল ছাৰ্ত্ৰে (Jean-Paul Sartre):''' বিংশ শতিকাৰ ফৰাচী দাৰ্শনিক ছাৰ্ত্ৰে আছিল অস্তিত্ববাদৰ আটাইতকৈ পৰিচিত মুখ। তেওঁ ধৰ্মনিৰপেক্ষ অস্তিত্ববাদৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল আৰু মানুহৰ চৰম স্বাধীনতাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/sartre/ | title=Jean-Paul Sartre | accessdate=25 June 2026}}</ref> * '''আলবাৰ্ট কাম্যু (Albert Camus):''' তেওঁ 'অবছাৰ্ড' দৰ্শনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল আৰু কৈছিল যে জীৱনৰ অৰ্থহীনতাৰ পিছতো মানুহে নিজৰ কৰ্ম আৰু বিদ্ৰোহৰ জৰিয়তে নিজৰ জীৱনক অৰ্থপূৰ্ণ কৰি তুলিব পাৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 3d3xfp32tda27nm8z1yrvw64f60qbrd 0 137400 614670 611898 2026-06-27T11:19:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 614670 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|region=[[পশ্চিমীয়া দৰ্শন]]|era=[[18th-century philosophy]]|image=Charles Montesquieu.jpg|caption=এজন অজ্ঞাত চিত্ৰকৰে অঁকা ছবি, {{Circa|1753–1794}}|name=মণ্টেস্কু|birth_date={{birth date|1689|1|18|df=y}}|birth_place=[[Château de la Brède]], La Brède, [[Aquitaine]], France|death_date={{death date and age|df=yes|1755|2|10|1689|1|18}}|death_place=[[Paris]], France|school_tradition=[[Age of Enlightenment|Enlightenment]]<br />[[Classical liberalism]]|main_interests=[[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]]|notable_ideas=Separation of state powers: [[Executive (government)|executive]], [[legislative]], [[judicial]]; classification of systems of government based on their principles|signature=Signatur Charles de Secondat, Baron de Montesquieu.PNG}} '''চাৰ্লছ লুই ডি চেকেণ্ডেট, বেৰন ডি লা ব্ৰেড এট ডি মন্টেস্কু''' {{Efn|{{IPAc-en|us|ˈ|m|ɒ|n|t|ə|s|k|j|uː}},<ref>[https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu "Montesquieu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141121202909/https://dictionary.reference.com/browse/montesquieu |date=21 November 2014}}. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPAc-en|uk|ˌ|m|ɒ|n|t|E|ˈ|s|k|j|ɜː}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{IPA|fr|ʃaʁl lwi də səɡɔ̃da baʁɔ̃ də la bʁɛd e də mɔ̃tɛskjø|lang}}.}} (১৮ জানুৱাৰী ১৬৮৯{{Spaced en dash}} ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ১৭৫৫ চনত), সাধাৰণতে '''মণ্টেস্কু''' বুলি কোৱা হয়, এজন ফৰাচী বিচাৰক, [[বুদ্ধিজীৱী]], ইতিহাসবিদ আৰু ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিক আছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ বহু [[সংবিধান|সংবিধানত]] কাৰ্যকৰী হোৱা ক্ষমতা পৃথকীকৰণ তত্ত্বৰ তেওঁৰ পৰাই আৰম্ভণি হৈছিল। ৰাজনৈতিক শব্দকোষত 'স্বৈৰতন্ত্ৰ' শব্দটোৱে স্থান লাভ কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো আন যিকোনো লেখকতকৈ তেওঁৰ অৱদান অধিক বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ বেনামীভাৱে প্ৰকাশিত ''দ্য স্পিৰিট অৱ ল'' ( ''De l'esprit des lois'', 1748), গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম ইংৰাজীলৈ কৰা অনুবাদৰ বাবে থমাছ নুজেণ্টে (১৭৫০ চনৰ সংস্কৰণ) গ্ৰেট ব্রিটেইন আৰু আমেৰিকা উভয়তে বিশেষ সমাদৰ লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাৰ সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰাতে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃসকলক ই বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। == ইতিহাসৰ দৰ্শন == মণ্টেস্কুৰ ইতিহাসৰ দৰ্শনে ব্যক্তি আৰু ঘটনাসমূহৰ ভূমিকাক কম গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ 'Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline' নামৰ গ্ৰন্থখনত এই দৃষ্টিভংগী ব্যক্ত কৰিছিল যে প্ৰতিটো ঐতিহাসিক ঘটনা একোটা প্ৰধান গতিবিধিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল: {{Blockquote|It is not chance that rules the world. Ask the Romans, who had a continuous sequence of successes when they were guided by a certain plan, and an uninterrupted sequence of reverses when they followed another. There are general causes, moral and physical, which act in every monarchy, elevating it, maintaining it, or hurling it to the ground. All accidents are controlled by these causes. And if the chance of one battle—that is, a particular cause—has brought a state to ruin, some general cause made it necessary for that state to perish from a single battle. In a word, the main trend draws with it all particular accidents.<ref>{{citation|title=Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline|author=Montesquieu|year=1734|publisher=The Free Press|url=http://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|access-date=30 November 2011|archive-date=6 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806091235/https://www.constitution.org/cm/ccgrd_l.htm|url-status=live}} Ch. XVIII.</ref>}} প্ৰজাতন্ত্ৰৰ পৰা সাম্ৰাজ্যলৈ হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰোঁতে তেওঁ এই মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে যদি ছিজাৰ আৰু পম্পেই প্ৰজাতন্ত্ৰৰ চৰকাৰখন দখল কৰিবলৈ প্ৰয়াস নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে তেওঁলোকৰ স্থানত আন লোকৰ উত্থান ঘটিলহেঁতেন। ইয়াৰ কাৰণ ছিজাৰ বা পম্পেৰ উচ্চাকাংক্ষা নাছিল, বৰঞ্চ মানুহৰ উচ্চাকাংক্ষাহে আছিল। == ৰাজনৈতিক মতামত == মণ্টেস্কুক নৃতত্ত্বৰ অন্যতম জনক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যাৰ ভিতৰত হেৰোডটাছ আৰু টেচিটাছো অন্তৰ্ভুক্ত—তেওঁ মানৱ সমাজৰ ৰাজনৈতিক ৰূপসমূহৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলক শ্ৰেণীবিভাজন পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা প্ৰথম ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। দৰাচলতে, ফৰাচী ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্ববিদ জৰ্জেছ বেলাণ্ডিয়াৰে মণ্টেস্কুক "এনে এক বৈজ্ঞানিক প্ৰয়াসৰ সূচনাকাৰী হিচাপে গণ্য কৰিছিল যিয়ে কিছু সময়ৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক নৃতত্ত্বৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল"। সামাজিক নৃতত্ত্ববিদ ডি. এফ. প'ককৰ মতে, মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law' আছিল "মানৱ সমাজৰ বৈচিত্ৰ্যৰ জৰীপ কৰা, সেইবোৰক শ্ৰেণীভুক্ত আৰু তুলনা কৰা আৰু সমাজৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পাৰস্পৰিক কাৰ্যপ্ৰণালী অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰথমটো সুসংগত প্ৰচেষ্টা।" ডেভিড ডব্লিউ. কেৰিথাৰ্ছে উল্লেখ কৰিছে যে, "এমিল ডুৰখেইমে আনকি এই পৰ্যন্ত মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে সামাজিক পৰিঘটনাসমূহৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ এই উপলব্ধিৰ বাবেই সমাজ বিজ্ঞানৰ জন্ম হৈছিল।" মণ্টেস্কুৰ ৰাজনৈতিক নৃতত্ত্বই তেওঁৰ এই প্ৰভাৱশালী দৃষ্টিভংগীৰ জন্ম দিছিল যে চৰকাৰৰ ৰূপসমূহ নিৰ্দিষ্ট শাসন নীতিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হয়: প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বাবে সততা, ৰাজতন্ত্ৰৰ বাবে সন্মান আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰৰ বাবে ভয়। কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক ক্ষমতা পৃথক কৰি ইংৰাজসকলে কেনেদৰে স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল, সেই বিষয়ে আমেৰিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাপকসকলে মণ্টেস্কুৰ দৃষ্টিভংগী অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, প্ৰচলিত ৰাছিয়ান আইন সংহিতা স্পষ্ট কৰিবলৈ গঠন কৰা বিধায়িনী সভাৰ বাবে যেতিয়া কেথেৰিন দ্য গ্ৰেটে তেওঁৰ 'নাকাজ' (নিৰ্দেশনা) লিখিছিল, তেতিয়া তেওঁ মণ্টেস্কুৰ 'The Spirit of Law'ৰ পৰা যথেষ্ট সমল গ্ৰহণ কৰা বুলি স্বীকাৰ কৰিছিল, যদিও ৰাছিয়াৰ নিৰংকুশ আমোলাতান্ত্ৰিক ৰাজতন্ত্ৰক সমৰ্থন নকৰা অংশসমূহ তেওঁ বাদ দিছিল বা সলনি কৰিছিল। মণ্টেস্কুৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী ৰচনাই ফৰাচী সমাজক তিনিটা শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছিল (বা ত্ৰিয়াছ পলিটিকা, যিটো শব্দ তেওঁ উদ্ভাৱন কৰিছিল): ৰাজতন্ত্ৰ, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু সাধাৰণ জনতা। মণ্টেস্কুৱে দুই ধৰণৰ চৰকাৰী ক্ষমতাৰ অস্তিত্ব উপলব্ধি কৰিছিল: সাৰ্বভৌম আৰু প্ৰশাসনিক। প্ৰশাসনিক ক্ষমতাসমূহ আছিল কাৰ্যপালিকা, বিধায়িনী আৰু ন্যায়িক। এইবোৰ ইটোৱে সিটোৰ পৰা পৃথক থকাৰ লগতে পৰস্পৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱা উচিত, যাতে যিকোনো এটা ক্ষমতাৰ প্ৰভাৱ এককভাৱে বা সন্মিলিতভাৱে আন দুটাতকৈ অধিক হ'ব নোৱাৰে। এইটো আছিল এক আমূল পৰিৱৰ্তনকামী ধাৰণা কিয়নো ই ফৰাচী ৰাজতন্ত্ৰৰ তিনিটা এষ্টেটৰ গাঁথনিক অনুসৰণ কৰা নাছিল: যাজক শ্ৰেণী, অভিজাত শ্ৰেণী আৰু এষ্টেটছ-জেনেৰেলৰ দ্বাৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সাধাৰণ জনতা, যাৰ ফলত সামন্তবাদী গাঁথনিৰ অন্তিম অৱশেষখিনিও বিলুপ্ত হৈছিল। ক্ষমতা পৃথকীকৰণৰ তত্ত্বটো বহুলাংশে ''The Spirit of Law'' ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে : {{Blockquote|In every state there are three kinds of power: the legislative authority, the executive authority for things that stem from the law of nations, and the executive authority for those that stem from civil law. By virtue of the first, the prince or magistrate enacts temporary or perpetual laws, and amends or abrogates those that have been already enacted. By the second, he makes peace or war, sends or receives embassies, establishes the public security, and provides against invasions. By the third, he punishes criminals, or determines the disputes that arise between individuals. The latter we shall call the judiciary power, and the other, simply, the executive power of the state.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে যুক্তি আগবঢ়ায় যে প্ৰত্যেকটো ক্ষমতাই কেৱল নিজৰ কাৰ্যসমূহহে সম্পাদন কৰা উচিত; এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ অতি স্পষ্ট: {{Blockquote|When in the same person or in the same body of magistracy the legislative authority is combined with the executive authority, there is no freedom, because one can fear lest the same monarch or the same senate make tyrannical laws in order to carry them out tyrannically. Again there is no freedom if the authority to judge is not separated from the legislative and executive authorities. If it were combined with the legislative authority, power over the life and liberty of the citizens would be arbitrary, for the judge would be the legislator. If it were combined with the executive authority, the judge could have the strength of an oppressor. All would be lost if the same man or the same body of principals, or of nobles, or of the people, exercised these three powers: that of making laws, that of executing public resolutions, and that of judging crimes or disputes between individuals.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে আঙুলিয়াই দিয়াৰ দৰে, যদি বিধায়িনী শাখাই কাৰ্যপালিকা আৰু ন্যায়িক ক্ষমতাসমূহক নিযুক্তি দিয়ে, তেন্তে ইয়াৰ ক্ষমতাসমূহৰ কোনো পৃথকীকৰণ বা বিভাজন নাথাকিব, যিহেতু নিযুক্তি দিয়াৰ ক্ষমতাৰ লগতে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ ক্ষমতাও নিহিত হৈ থাকে। {{Blockquote|The executive authority must be in the hands of a monarch, for this part of the government, which almost always requires immediate action, is better administrated by one than by several, whereas that which depends on the legislative authority is often better organized by several than by one person alone.<br /> If there were no monarch, and the executive authority were entrusted to a certain number of persons chosen from the legislative body, that would be the end of freedom, because the two authorities would be combined, the same persons sometimes having, and always in a position to have, a role in both.|''The Spirit of Law'', XI, 6.}} মণ্টেস্কুৱে চৰকাৰৰ তিনিটা প্ৰধান ৰূপ চিহ্নিত কৰিছে, যিবোৰৰ প্ৰতিটোৱেই একোটা সামাজিক "নীতি"ৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত: ৰাজতন্ত্ৰ (বংশানুক্ৰমিক ব্যক্তি, যেনে- ৰজা, ৰাণী বা সম্ৰাটৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সন্মানৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; প্ৰজাতন্ত্ৰ (জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত নেতাসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্বাধীন চৰকাৰ), যি সততাৰ নীতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; আৰু স্বৈৰতন্ত্ৰ (পৰাধীন), যি স্বৈৰাচাৰী শাসকৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আৰু ভয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। স্বাধীন চৰকাৰসমূহ এনে সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল যিয়ে নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভাৰসাম্য (checks and balances) স্থাপন কৰে। মণ্টেস্কুৱে তেওঁৰ 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থৰ এটা অধ্যায় ইংলেণ্ডৰ সংবিধানে কেনেদৰে স্বাধীনতা বজাই ৰাখিছিল তাৰ আলোচনাৰ বাবে (XI, 6) আৰু আন এটা অধ্যায় ইংৰাজ ৰাজনীতিৰ বাস্তৱতাৰ বাবে উছৰ্গা কৰিছে (XIX, 27)। আনহাতে ফ্ৰান্সৰ ক্ষেত্ৰত, চতুৰ্দশ লুইৰ দ্বাৰা মধ্যৱৰ্তী ক্ষমতাসমূহ (অভিজাত শ্ৰেণীকে ধৰি) আৰু পাৰ্লিয়ামেণ্টসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰিছিল, সেয়েহে তেওঁলোকে ১৭১৫ চনত পাৰ্লিয়ামেণ্টৰ ক্ষমতাৰ সুদৃঢ়কৰণক আদৰণি জনাইছিল। মণ্টেস্কুৱে 'The Spirit of Law' গ্ৰন্থত দাসপ্ৰথাৰ সংস্কাৰৰ পোষকতা কৰিছিল। তেওঁ বিশেষভাৱে এই যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে দাসপ্ৰথা মূলতঃ ভুল কিয়নো সকলো মানুহ সমান হৈ জন্মগ্ৰহণ কৰে, কিন্তু তীব্ৰ গৰম জলবায়ুৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াক হয়তো ন্যায্য বুলি ক'ব পৰা যায়, য'ত শ্ৰমিকসকলে স্বেচ্ছাই কাম কৰিবলৈ কম আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।তেওঁৰ এই পোষকতাৰ অংশ হিচাপে তেওঁ দাসপ্ৰথাৰ সমৰ্থনত যুক্তিসমূহৰ এখন ব্যংগাত্মক কাল্পনিক তালিকা দাঙি ধৰিছিল। এই কাল্পনিক তালিকাত, তেওঁ কোনো অতিৰিক্ত মন্তব্য নকৰাকৈ শ্লেষাত্মকভাৱে দাসপ্ৰথাৰ সপক্ষে যুক্তিসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত এটা যুক্তি আছিল যে দাসসকলৰ বিনামূলীয়া শ্ৰমৰ অবিহনে চেনী অত্যাধিক ব্যয়বহুল হৈ পৰিব। <ref name=":0">Mander, Jenny. </ref> তেওঁৰ 'General Theory' ৰ ফৰাচী পাঠকসকলক সম্বোধন কৰোঁতে জন মেইনাৰ্ড কেইনছে মণ্টেস্কুক এইদৰে বৰ্ণনা কৰিছিল, "আডাম স্মিথৰ প্ৰকৃত ফৰাচী সমকক্ষ, আপোনালোকৰ শ্ৰেষ্ঠ অৰ্থনীতিবিদ, যি গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি, স্পষ্ট চিন্তাধাৰা আৰু সুবুদ্ধিৰ (যিবোৰ এজন অৰ্থনীতিবিদৰ থাকিবলগীয়া গুণ) ক্ষেত্ৰত ফিজিঅ'ক্ৰেটসকলতকৈ বহুগুণে শ্ৰেষ্ঠ।"<ref>See the [https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money preface] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141110212009/https://www.scribd.com/doc/11392072/The-General-Theory-of-Employment-Interest-and-Money|date=10 November 2014}} to the French edition of Keynes' ''General Theory''.<br /><br /></ref> == স্মৃতিচাৰণ == ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯৪ চনৰ ভিতৰত ২০০ মূল্যৰ ফৰাচী ফ্ৰাংক নোটত মণ্টেস্কুৰ ছবি প্ৰকাশ পাইছিল। <ref>{{Cite web|title=200 Francs Montesquieu {{!}} Grand choix de billets de collection de la BDF|url=https://www.bourseducollectionneur.com/product-category/billets/billet-de-la-banque-de-france/200-francs/200-francs-montesquieu/|work=Bourse du collectionneur|accessdate=1 October 2023|language=fr-FR}}</ref> [[চিত্ৰ:France_200_francs_1983-a.jpg|thumb|২০০ ফৰাচী ফ্ৰাংকৰ নোটত মণ্টেস্কিউ]] ১৯৮৯ চনৰ পৰা, ফৰাচী ৰাজনৈতিক ধাৰণাৰ ইতিহাসবিদ সংস্থাৰ দ্বাৰা ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ ইতিহাসৰ ওপৰত ফৰাচী ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে বাৰ্ষিক মণ্টেস্কু বঁটা প্ৰদান কৰি অহা হৈছে। <ref>{{Cite web|title=Prix Montesquieu – Association Française des Historiens des idées politiques|url=https://univ-droit.fr/recherche/actualites-de-la-recherche/appels/23817-prix-montesquieu-association-francaise-des-historiens-des-idees-politiques|work=univ-droit.fr : Portail Universitaire du droit|accessdate=1 October 2023|language=fr-fr}}</ref> ২০০৭ চনৰ ইউৰোপ দিৱসত, ইউৰোপীয় ইউনিয়ন আৰু ইয়াৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংসদীয় ইতিহাস আৰু ৰাজনৈতিক সংস্কৃতিৰ ওপৰত গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ লক্ষ্যৰে নেদাৰলেণ্ডৰ দ্য হেগত মণ্টেস্কু ইনষ্টিটিউট মুকলি কৰা হয়। <ref>{{Cite web|title=Start Montesquieu Instituut|url=https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vhkk9zuy1xnr/start_montesquieu_instituut|work=www.montesquieu-instituut.nl|accessdate=1 October 2023|language=nl}}</ref> ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ ন্যায়ালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ এক সংযোজন হিচাপে ২০০৮ চনত লাক্সেমবাৰ্গৰ মণ্টেস্কু টাৱাৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছিল। এই অট্টালিকাটোত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ বহুতো অনুবাদ সেৱা অৱস্থিত। ২০১৯ চনলৈকে, ইয়াৰ ভগ্নী টাৱাৰ 'কোমেনিয়াছ'ৰ সৈতে এইটো দেশখনৰ আটাইতকৈ ওখ অট্টালিকা আছিল। <ref name="CJEU">{{Cite web|title=Montesquieu Tower|url=https://curia.europa.eu/jcms/jcms/p1_3943798/en/|publisher=Europa (web portal)|accessdate=1 October 2023|language=en}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == প্ৰধান কৰ্মৰাজিৰ তালিকা == ** Memoirs and discourses at the Academy of Bordeaux (1718–1721): including discourses on echoes, on the renal glands, on weight of bodies, on transparency of bodies and on natural history, collected with introductions and critical apparatus in volumes 8 and 9 of ''Œuvres complètes'', Oxford and Naples, 2003–2006. ** ''Spicilège'' (''Gleanings'', 1715 onward) ** ''[[:en:Persian_Letters|Lettres persanes]]'' (''Persian Letters'', 1721) ** ''Le Temple de Gnide'' (''The Temple of Gnidos'', a prose poem; 1725) ** {{ill|Histoire véritable|fr|Histoire Véritable|italic=yes}} (''True History'', an "Oriental" tale; c.&#x20;1723–c.&#x20;1738) ** ''[[:en:Considerations_on_the_Causes_of_the_Greatness_of_the_Romans_and_their_Decline|Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence]]'' (''Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and their Decline'', 1734) at [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8613371v/f7.image.r=.langEN Gallica] ** ''Arsace et Isménie'' (''Arsace and Isménie'', a novel; 1742) ** ''De l'esprit des lois'' (''[[:en:The_Spirit_of_Law|(On) The Spirit of Law]]'', 1748) ([[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_1).pdf|volume 1]] and [[:en:File:Montesquieu,_De_l'Esprit_des_loix_(1st_ed,_1748,_vol_2).pdf|volume 2]] from [https://gallica.bnf.fr/ Gallica]) ** ''Défense de "L'Esprit des lois"'' (''Defense of "The Spirit of Law"'', 1750) ** ''Essai sur le goût'' (''Essay on Taste'', published posthumously in 1757) ** ''Mes Pensées'' (''My Thoughts'', 1720–1755) == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:Webarchive template wayback links]] [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] <references /> [[শ্ৰেণী:ফৰাচী লেখক]] 4npc6gy2lrq4917hkigabnjo88uuvdf 0 137543 614630 614472 2026-06-26T17:40:24Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 614630 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} '''ঐতিহাসিক বস্তুবাদ''' (ইংৰাজী: <ref>{{cite web | url=https://www.britannica.com/topic/historical-materialism | title=Historical Materialism | accessdate=25 June 2026}}</ref>) হৈছে জৰ্মান দাৰ্শনিক আৰু ইতিহাসবিদ [[কাৰ্ল মাৰ্ক্স]]ৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগী [[ফেডৰিখ এংগেলছ|ফেডৰিখ এংগেলছে]] আগবঢ়োৱা ইতিহাসৰ এটা তত্ত্ব। এই তত্ত্ব অনুসৰি মানৱ সমাজৰ সকলো অনুষ্ঠান যেনে ধৰ্ম, চৰকাৰ আদি সমাজৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ ফলাফল। মাৰ্ক্সৰ মতে যেতিয়া এখন সমাজত অৰ্থনীতিক উত্পাদনৰ আহিলাবোৰ বা ধৰণবোৰ সলনি হয়, তেতিয়া সমাজ আৰু ৰাজনীতিৰ ক্ষেত্ৰখনলৈও পৰিৱৰ্তন অহাতো আৱশ্যম্ভৱী হৈ পৰে, কিয়নো নতুন অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাটোত পুৰণি সমাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাবোৰ অচল হৈ পৰে আৰু তেতিয়াই সমাজলৈ পৰিৱৰ্তন আহে। সমাজত বিপ্লৱৰ সুচনা হয়। ইতিহাসো তেনেদৰেই সলনি হয়। নতুন আৰু পুৰণিৰ মাজত দন্দ্বৰ সৃষ্টি হৈয়েই সমাজলৈ পৰিৱৰ্তন আহে। == তত্ত্বটোৰ মূল কথা == মাৰ্ক্সৰ ইতিহাস ব্যাখ্যাৰ এই তত্ত্বটো দন্দ্বাত্মক বস্তুবাদৰ আলমত গঢ় লৈ উঠা এটা তত্ত্ব। এই তত্ত্ব অনুসৰি সকলো বস্তু ভৌতিক বিৰোধ বা দন্দ্বৰ জড়িয়তে বিকশিত হয়।<ref>{{cite web | url=https://www.ebsco.com/research-starters/religion-and-philosophy/marx-and-historical-materialism | title=Marx and Historical Materialism | accessdate=25 June 2026}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে সকলো উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী তেতিয়াহে বিকশিত হয় যেতিয়া সিহঁতৰ জীৱন ধাৰণৰ পদ্ধতিৰ লগত পৰিৱেশৰ সংঘাত আৰম্ভ হয়। কিয়নো এই পৃথিৱীখন মূলতঃ ভৌতিক। ই কোনো মানসিক বা আধ্যাত্মিক তত্ত্বৰে গঠিত নহয়, সম্পূৰ্ণৰূপে পদাৰ্থৰে গঠিত। প্ৰকৃতিৰ এই দন্দ্ববোৰক কোনো যুক্তি বা ঐশ্বৰিক শক্তিৰ দ্বাৰা থমাই ৰাখিব নোৱাৰি। পৰস্পৰ বিৰোধী উপাদানবোৰৰ মাজত সংঘাত অনিবাৰ্য যেতিয়ালৈকে ইহঁতে এটাই আনটোৰ সৈতে নিজকে খাপ খুৱাই নলয় বা ইহঁতৰ এটাই আনটোক সম্পূৰ্ণভাৱে ধ্বংস কৰি নেপেলায়। এই প্ৰক্ৰিয়া অবিৰত। চিৰন্তন। ঐতিহাসিক বস্তুবাদে দ্বন্দ্বমূলক বস্তুবাদৰ মূল ধাৰণাটোক মানৱ সভ্যতাৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰিছে। জীয়াই থকাৰ মৌলিক প্ৰয়োজনসমূহ পূৰণ কৰিবলৈ প্ৰতিজন মানুহেই কোনো নহয় কোনো অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত লিপ্ত হ'বই লাগিব। সামগ্ৰিকভাৱে ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল— প্ৰতিখন সমাজেই নিজৰ 'উৎপাদনৰ পদ্ধতি' অৰ্থাৎ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে, সমাজৰ আন সকলোবোৰ অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান (যেনে চৰকাৰ, আইন আদি) এই অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাটোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই চলিব লাগিব, ইয়াৰ লগত খাপ খাব লাগিব, অন্যথা সেইবোৰ কালক্ৰমত নিশ্চিহ্ন হৈ পৰিব। ই অৱস্থাটোৱেই হৈছে "ইতিহাসৰ চালিকা শক্তি" আৰু সমাজবোৰ সময়ৰ লগে লগে সলনি হৈ যোৱাৰ মূক কাৰণো ইয়ে। যেতিয়াই অৰ্থনীতি বা উৎপাদনৰ পদ্ধতিসমূহৰ বিকাশ ঘটে, তেতিয়াই সমাজত নতুন সংঘাত বা বিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে পুৰণি ব্যৱস্থাটোৰ পতন ঘটে আৰু তাৰ ঠাইত এক নতুন তথা অধিক উন্নত অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাই গা কৰি উঠে, যিয়ে শেষত এখন নতুন সমাজৰ জন্ম দিয়ে। উদাহৰণস্বৰূপে, সামন্তবাদৰ যুগত ৰজা আৰু তেওঁলোকৰ অধীনস্থ জমিদাৰসকলক ধন-সম্পত্তি বৃদ্ধিৰ বাবে ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। কিন্তু এই বাণিজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলতেই সমাজত এক নতুন 'ব্যৱসায়ী শ্ৰেণী'ৰ সৃষ্টি হ’ল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই শ্ৰেণীটোৱে নিজৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে, যাৰ ফলত পুঁজিবাদৰ (capitalism) প্ৰাৰম্ভিক স্তৰ— 'বাণিজ্যবাদ'ৰ সূচনা হ'ল। মাৰ্ক্সে তেওঁৰ লেখনিসমূহত মানৱ ইতিহাসত ইতিমধ্যে ব্যৱহৃত হোৱা চাৰিটা প্ৰধান '''<nowiki/>'উৎপাদনৰ পদ্ধতি'ৰ''' কথা উল্লেখ কৰিছে। সেইবোৰ হ'ল:১) '''চিকাৰ আৰু খাদ্য সংগ্ৰহ''' (যাক কেতিয়াবা 'আদিম সাম্যবাদ' বুলিও কোৱা হয়), ২) '''দাসপ্ৰথা (Slavery), ৩) সামন্তবাদ (Feudalism), ৪) পুঁজিবাদ বা ধনতন্ত্ৰ (Capitalism)'''।  ইয়াৰ উপৰিও, মাৰ্ক্সে পঞ্চম এটা পদ্ধতিৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে, সেয়া হৈছে '''সাম্যবাদ (Communism)'''।<ref>{{cite web | url=https://marxist.com/an-introduction-to-historical-materialism/part-one-what-is-history.htm | title=What is historical materialism? | accessdate=25 June 2026}}</ref> তেওঁৰ মতে, পুঁজিবাদৰ নিজৰ ভিতৰত থকা অন্তৰ্নিহিত সংঘাত বা বিৰোধৰ ফলতেই অৱশেষত এই সাম্যবাদৰ সৃষ্টি হ'ব। ঠিক যিদৰে সামন্তবাদে নিজৰ পতনৰ পথ নিজেই প্ৰশস্ত কৰিছিল, পুঁজিবাদেও সমাজত এক নতুন শ্ৰেণীৰ জন্ম দিছে— সেয়া হৈছে ঔদ্যোগিক শ্ৰমিক শ্ৰেণী। মাৰ্ক্সৰ বিশ্বাস আছিল যে, সময়ৰ লগে লগে এই শ্ৰমিকসকলে সমাজৰ বৰ্তমানৰ শোষণমূলক ব্যৱস্থাটোক নীৰৱে মানি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিব আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব। মাৰ্ক্সে এই শ্ৰমিক শ্ৰেণীটোক '''<nowiki/>'প্ৰলেতাৰিয়েত' (Proletariat)''' বা সৰ্বহাৰা শ্ৰেণী বুলি নামাকৰণ কৰিছিল। == তত্ত্বটো উত্পত্তিৰ কাহিনী == ঐতিহাসিক বস্তুবাদৰ মূল নীতিসমূহ ফ্ৰেডৰিখ এংগেলছৰ ১৮৭৮ চনত প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ 'এণ্টি-ড্যুৰিং'ত (Anti-Dühring) বিতংভাৱে দাঙি ধৰা হৈছিল (গ্ৰন্থখনৰ মূল নাম আছিল ''Herr Eugen Dühring’s Revolution in Science'')। যিহেতু এই গ্ৰন্থখন কাৰ্ল মাৰ্ক্সৰ প্ৰত্যক্ষ তত্বাৱধানত লিখা হৈছিল আৰু তেওঁ ইয়াত সন্মতিও প্ৰদান কৰিছিল, সেয়েহে সহজেই ধাৰণা কৰিব পাৰি যে গ্ৰন্থখনৰ বক্তব্যৰ সৈতে মাৰ্ক্সৰ পূৰ্ণ সহমত আছিল। অৱশ্যে এটা কথা মন কৰিবলগীয়া যে, মাৰ্ক্সে নিজে কেতিয়াও তেওঁৰ ইতিহাসৰ তত্ত্বটো সুনিৰ্দিষ্ট বা প্ৰত্যক্ষভাৱে ক'তো বৰ্ণনা কৰি থৈ যোৱা নাছিল। বৰ্তমানৰ পণ্ডিতসকলে যেতিয়া মাৰ্ক্সৰ এই দৰ্শনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে, তেতিয়া তেওঁলোকে সাধাৰণতে মাৰ্ক্সৰ ১৮৫৯ চনত প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ ''A Contribution to the Critique of Political Economy''-ৰ "১৮৫৯ চনৰ প্ৰস্তাৱনা" আৰু কিছু পৰিমাণে এংগেলছৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখা ''The German Ideology'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ পৰাই তেওঁৰ ধাৰণাসমূহৰ বিষয়ে অনুমান কৰি লয়। কিন্তু পণ্ডিতসকলৰ এনে ধৰণৰ বিশ্লেষণো বিতৰ্কমুক্ত নহয়। একাংশ সমালোচকৰ মতে, পণ্ডিতসকলে মাৰ্ক্সৰ ইতিহাসৰ তত্ত্বটো বুজিবলৈ এনে এটা চমু লেখনিৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা নিৰ্ভৰ কৰিছে, যিটো লেখনি মাৰ্ক্স আৰু এংগেলছে নিজেই পৰৱৰ্তী সময়ত সংৰক্ষণ কৰি ৰখাৰ বা পুনৰ ছপা কৰাৰ কোনো প্ৰয়োজন বোধ কৰা নাছিল। == তত্ত্বটোৰ স্বীকৃতি আৰু সমালোচনা == সাম্যবাদী মতাদৰ্শৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হিচাপে 'ঐতিহাসিক বস্তুবাদ' বিংশ শতিকাৰ বেছিভাগ সময়জুৰি ইতিহাসৰ অন্যতম প্ৰধান তত্ত্ব হিচাপে পৰিচিত আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বহুতো চিন্তাবিদে এই তত্ত্বটোৰ অধিক অধ্যয়ন, বিকাশ আৰু বিশ্লেষণ কৰিছে। ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু বিকাশত অৱদান যোগোৱা কেইগৰাকীমান প্ৰসিদ্ধ তাত্ত্বিক হ'ল— এডুৱাৰ্ড বাৰ্নষ্টাইন, কাৰ্ল কাউটস্কি, ৰোজা লাক্সেমবাৰ্গ, লিয়ন ট্ৰটস্কি, ভ্লাদিমিৰ লেনিন আৰু মাও জে দং। আনহাতে, ইংৰাজীভাষী বিশ্বত বেছিভাগ ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিকেই এই কথাত সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছিল যে মাৰ্ক্সৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে সঁচাকৈয়ে কোনো সুসংহত বা ধাৰাবাহিক তত্ত্ব আছিল নে ? কিন্তু ১৯৭৮ চনত কানাডিয়ান দাৰ্শনিক জি. এ. কোহেনৰ (G.A. Cohen) এখন গভীৰ আৰু প্ৰভাৱশালী বিশ্লেষণাত্মক গ্ৰন্থ ''Marx’s Theory of History: A Defence'' প্ৰকাশ পোৱাৰ পাছত তেওঁলোকৰ এই সন্দেহ আঁতৰ হয় আৰু মাৰ্ক্সৰ এই তত্ত্বই ইংৰাজীভাষী জগতখনতো এক নতুন স্বীকৃতি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। কোহেনৰ অৱদানৰ পিছতো 'ঐতিহাসিক বস্তুবাদ'ৰ ধাৰণাটো আজিও তীব্ৰ সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। ১৯৯০-ৰ দশকৰ পৰা ইয়াৰ বিৰুদ্ধে উত্থাপিত আটাইতকৈ সাধাৰণ সমালোচনাটো এটা বাস্তৱ ঐতিহাসিক ঘটনাৰ ওপৰত আধাৰিত। সেয়া হৈছে ১৯৮৯ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনৰ ভিতৰত পূব ইউৰোপ আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়নত সাম্যবাদৰ পতন, যাৰ প্ৰতীকী আৰম্ভণি ঘটিছিল ১৯৮৯ চনত বাৰ্লিনৰ দেৱাল খহি পৰাৰ জৰিয়তে। যিহেতু ঐতিহাসিক বস্তুবাদৰ বেছিভাগ ব্যাখ্যাতেই এই ভৱিষ্যতবাণী কৰা হৈছিল যে কালক্ৰমত পুঁজিবাদৰ পতন ঘটিব আৰু তাৰ ঠাই সমাজবাদ আৰু সাম্যবাদে ল'ব, সেয়েহে বাস্তৱত সাম্যবাদৰ পতন ঘটাৰ লগে লগে এই তত্ত্বটো ভুল প্ৰমাণিত হ'ল বুলি বহুতে গণ্য কৰে। অৱশ্যে এই সমালোচনাৰ প্ৰত্যুত্তৰত মাৰ্ক্সবাদীসকলে কয় যে, বিংশ শতিকাত গঢ় লৈ উঠা সমাজতান্ত্ৰিক আৰু সাম্যবাদী ৰাষ্ট্ৰসমূহত মাৰ্ক্সে বৰ্ণনা কৰা প্ৰকৃত 'সাম্যবাদী উৎপাদনৰ পদ্ধতি' কেতিয়াও প্ৰয়োগ হোৱাই নাছিল। কিন্তু বিৰোধী বা সমালোচকসকলে মাৰ্ক্সবাদীসকলৰ এই যুক্তিক প্ৰতাৰণাপূৰ্ণ বা ভিত্তিহীন বুলি উপহাস কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, নিজৰ তত্ত্বটোক ৰক্ষা কৰিবলৈ মাৰ্ক্সবাদীসকলে সাম্যবাদৰ সংজ্ঞাটোক কেৱল নিজৰ সুবিধা অনুসৰি সলনি কৰি লৈছে। ঐতিহাসিক বস্তুবাদৰ তত্ত্বটোক অত্যধিক সৰল আৰু সকলো কথাকে কেৱল এটা কাৰণলৈ অৱনমিত কৰা বা চমুৱাই চোৱা  বুলিও অভিযোগ কৰা হয়; যিসকলে এনেদৰে সমালোচনা কৰে, তেওঁলোকে ইয়াক প্ৰায়ে "প্ৰযুক্তিগত নিৰ্ধাৰণবাদ" (technological determinism) বুলি আখ্যা দিয়ে। বিৰোধীসকলে যুক্তি দৰ্শায় যে, কেৱল মাত্ৰ উৎপাদনৰ পদ্ধতিয়েই (অৰ্থনীতিয়ে) প্ৰতিখন সমাজৰ আনুষ্ঠানিক বা প্ৰতিষ্ঠানিক গাঁথনি নিৰ্ধাৰণ কৰে বুলি কোৱা কথাটো একেবাৰেই সত্য নহয়। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত মাৰ্ক্সবাদীসকলে ক'ব পাৰে যে, স্বয়ং এংগেলছেও এই কথা মানি লৈছিল যে উৎপাদনৰ পদ্ধতিয়েই সমাজৰ একমাত্ৰ নিৰ্ধাৰক উপাদান নহয়। কিন্তু তেওঁলোকৰ এই স্বীকাৰোক্তিয়ে আন বহুতো সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। অৰ্থাৎ— যদি অৰ্থনীতিৰ বাহিৰেও আন আন উপাদানে উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, তেন্তে ইতিহাস কেতিয়াও কেৱলমাত্ৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰেই ফল হ'ব নোৱাৰে। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 9i9538ksgw2819ng9b5ef842jbzyyw6 0 137639 614607 614582 2026-06-26T16:47:43Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মৃত্যুৰ উৰাবাতৰি */ 614607 wikitext text/x-wiki {{Short description|ULFA rebel}} {{Infobox person | name = ৰাজু বৰুৱা | image_name = File:A delegation led by the Chairman of ULFA, Shri Arabinda Rajkhowa meeting the Union Home Secretary, Shri R K Singh, in New Delhi on April 09, 2012 (cropped).jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = ২০১২ চনত ৰাজু বৰুৱা | birth_name = হিতেশ কলিতা | birth_date = | birth_place = বাহজানী, [[নলবাৰী]], [[অসম]]। | death_date = | death_place = | cause = | other_names =আনীছ আহমেদ <ref name="op">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-children-speak-Bengali-not-Assamese/H1-Article1-484066.aspx|title=Ulfa leaders' children speak Bengali, not Assamese|last=Karmakar|first=Rahul|date=7 December 2009|newspaper=Hindustan Times|accessdate=9 December 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091213040846/http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-children-speak-Bengali-not-Assamese/H1-Article1-484066.aspx|archivedate=13 December 2009}}</ref> | motive = | charge = ভাৰতীয় ফেডাৰেচনৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱ। | conviction = | conviction_penalty = | conviction_status = Released on Bail,<ref>[http://www.timesofassam.com/2010/11/26/raju-barua-gets-bail-finally-will-be-moving-out-from-jail-tomorrow/ Times of Assam]</ref> 27 November 2010 | occupation = | spouse = নিৰলা নেওঁগ<ref name="op" /><ref name="ef">{{cite web|url=http://news4u.co.in/?p=45702|archive-url=https://archive.today/20120716221423/http://news4u.co.in/?p=45702|url-status=dead|archive-date=16 July 2012|title=ULFA Chief Rajkhowa, Raju Baruah to be produced before Court|date=5 December 2009|publisher=News4u|accessdate=6 December 2009}}</ref><ref name="mn">{{cite web|url=http://www.morungexpress.com/regional/39050.html|title=ULFA leader breaks down before court appearance|date=5 December 2009|newspaper=The Morung Express|accessdate=9 December 2009}}</ref> | parents = সজ্যাবালা কলিতা (মাতৃ) <ref name="kl">{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/oldStory/38088/|title=Come home, boys|last=Kashyap|first=Samudra Gupta|date=28 December 2003|publisher=Indianexpress.com|accessdate=7 December 2009}}</ref> | children =হেমাচেতা/প্ৰগতি (কন্যা) <ref name="op" /><ref name="mn" /> }} '''ৰাজু বৰুৱা ({{lang-en|Raju Baruah }})'''ৰ প্ৰকৃত নাম হিতেশ কলিতা<ref name="kl" /><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/guwahati/ULFA-s-Paresh-Baruah-fights-a-lone-battle/483167/H1-Article1-483134.aspx|title=ULFA's Paresh Baruah fights a lone battle|last=Karmakar|first=Rahul|date=5 December 2009|newspaper=Hindustan Times|accessdate=5 December 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091208115834/http://www.hindustantimes.com/guwahati/ULFA-s-Paresh-Baruah-fights-a-lone-battle/483167/H1-Article1-483134.aspx|archivedate=8 December 2009}}</ref> , ওৰফে অনিছ আহমেদ,<ref name="op" />''আলফা''ৰ উপ-মুখ্য সেনাধ্যক্ষ, সামৰিক অভিযানৰ মুৰব্বী, সামৰিক মুখপাত্ৰ <ref name="op" /><ref name="ef" /><ref name="kl" /><ref name="ij">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1091206/jsp/frontpage/story_11828699.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023211910/http://www.telegraphindia.com/1091206/jsp/frontpage/story_11828699.jsp|url-status=dead|archive-date=23 October 2012|title=Support makes duo defiant- Crowd turns Ulfa rebels into heroes|last=A Staff Reporter|date=6 December 2009|publisher=The Telegraph|accessdate=7 December 2009}}</ref><ref name="gh">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-held-admit-China-link/H1-Article1-483167.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20091206163524/http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-held-admit-China-link/H1-Article1-483167.aspx|url-status=dead|archive-date=6 December 2009|title=Ulfa leaders held, admit China link|last=Tikku|first=Aloke|author2=Patowary, Digambar |date=5 December 2009|newspaper=Hindustan Times|accessdate=7 December 2009}}</ref><ref name="ab" /> আৰু নিষিদ্ধ সংগঠন আলফাৰ অসম ভিত্তিক অৰ্ধ স্বায়ত্তশাসিত 'এনিগমা বাহিনী'ৰ মুৰব্বী।<ref name="ab">{{cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/sair/Archives/1_49.htm|title=ULFA: Decapitation Failure|last=Routray|first=Bibhu Prasad|date=23 June 2003|publisher=SATP|accessdate=2009-11-07}}</ref> সংগঠনটোৰ মুখ্য সেনাধ্যক্ষ [[পৰেশ বৰুৱা]] গুৰুতৰভাৱে অসুস্থ হোৱাৰ খবৰ পোৱাৰ লগে লগে ৰাজু বৰুৱাক নতুন সামৰিক মুৰব্বী হিচাপে গ্ৰহণ কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.assamtimes.org/node/3107|title=ULFA C-in-C Paresh Baruah critically ill: Raju Baruah new military head|first= |date=28 July 2009|publisher=Assam Times|accessdate=2009-11-07}}</ref> ==মূখ্য সেনাধ্যক্ষৰ সৈতে সংঘাত== জানিব পৰা মতে, সংগঠনটোৰ সাধাৰণ সভাৰ অনুমোদন সাপেক্ষে ভাৰত চৰকাৰৰ সৈতে মিত্ৰতা চুক্তি সন্দৰ্ভত বিভিন্ন মিত্ৰৰ সৈতে আলোচনাত মিলিত হৈছে আলফাৰ চি-ইন-চি বা মূখ্য সেনাধ্যক্ষ পৰেশ বৰুৱাই। ৰাজু বৰুৱাই এই আলোচনাৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছে, যাৰ ফলত দুয়োৰে মাজত সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছে। লগতে কোৱা হৈছে যে চি-ইন-চিয়ে তেওঁক ৰাজহুৱাভাৱে ধমক দিছে। সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ সকলো ক্ষমতা তেওঁৰ পৰা কাঢ়ি লোৱা হৈছিল আৰু মিৰপুৰ সামৰিক চিকিৎসালয়ত ‘চিকিৎসাধীন’ বুলি কোৱা হৈছিল কিন্তু আচলতে তেওঁ প্ৰায় বন্দী অৱস্থাত মিৰপুৰ মিলিটাৰী হাস্পতালত আছিল। ।<ref name="ab" /> ==মৃত্যুৰ উৰাবাতৰি== [[File:A delegation led by the Chairman of ULFA, Shri Arabinda Rajkhowa meeting the Union Home Secretary, Shri R K Singh, in New Delhi on April 09, 2012 (cropped).jpg|thumb|২০১২ চনত ৰাজু বৰুৱা]] ২০০০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত অসম ৰাইফলছে [[আগৰতলা]]ত এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰি দাবী কৰে যে [[বাংলাদেশ]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] পাহাৰীয়া অঞ্চলত বন্দুকৰ গুলীত বৰুৱা নিহত হৈছে। <ref>{{cite journal|last=Rehman|first=Teresa|date=4 July 2009|title=The Chase For The Invisible Man|journal=Tehelka Magazine|publisher=Tehelka|volume=6|issue=26|url=http://www.tehelka.com/story_main42.asp?filename=Ne040709the_chase.asp|accessdate=2009-11-10}}</ref><ref name="cd">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1001224/national.htm#head2|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023194647/http://www.telegraphindia.com/1001224/national.htm#head2|url-status=dead|archive-date=23 October 2012|title=Mahanta refutes Army claim on attack|last=Talukdar|first=Sushanta|date=23 December 2009|publisher=Telegraphindia.com|accessdate=2009-11-10}}</ref> পাছদিনা নিজকে [[পৰেশ বৰুৱা]] বুলি পৰিচয় দিয়া এজন ব্যক্তিয়ে অজ্ঞাত স্থানৰপৰা বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয় আৰু সম্প্ৰচাৰ সংস্থাসমূহলৈ ফোন কৰি সেনাবাহিনীৰ দাবীক অগ্ৰাহ্য কৰি কয় যে এইটো সংগঠনটোৰ আন্দোলনৰ বিৰুদ্ধে ভাৰত চৰকাৰৰ কেৱল অপপ্ৰচাৰৰ বাহিৰে আন একো নহয় আৰু ৰাজু বৰুৱাৰ একো হোৱা নাই।<ref name="cd" /> ==গ্ৰেপ্তাৰ== ২০০৯ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত বৰুৱাই আন আঠজন লোকৰ সৈতে সংগঠনটোৰ অধ্যক্ষ [[অৰবিন্দ ৰাজখোৱা]]ৰ সৈতে [[মেঘালয়]]ৰ [[ভাৰত]]-[[বাংলাদেশ]] সীমান্তৰ ওচৰত ভাৰতীয় কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত আত্মসমৰ্পণ কৰে। [[মেঘালয়]]ৰ পূব খাছি পাহাৰৰ ডাউকিৰ ওচৰত সীমান্ত পাৰ হোৱাৰ মুহূৰ্ততে সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীয়ে তেওঁলোকক জিম্মাত লৈছিল বুলি জানিব পৰা যায়।<ref name="ef" /><ref name="ij" /><ref name="gh" /> ==জামিন লাভ== অসম চৰকাৰৰ অধীনত এবছৰ কাৰাগাৰত থকা ৰাজু বৰুৱাই জামিন লাভ কৰি ২০১০ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত মুকলি হয়।। ইয়াৰ পূৰ্বে বৰুৱাক দুটা টাডা গোচৰত আৰু এটা চিবিআই গোচৰত জামিন লাভ কৰিছিল। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত বৰুৱাই বিশেষ নিৰাপত্তাৰ আৱৰণত নলবাৰী জিলাৰ জন্মস্থান বাহজানীলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীয়ে তেওঁক আদৰিবলৈ গুৱাহাটীৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰলৈ আহিছিল। বৰুৱাই আনৰ লগতে আলফা সমস্যা সমাধানৰ কামত জড়িত হ’ব বুলিও কয়।<ref name="rba">{{cite web|url=http://www.asianage.com/india/top-ulfa-leader-released-774|title=Raju Baruah, was accorded a grand welcome by hundreds of his supporters|date=27 November 2010}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Baruah, Raju}} [[শ্ৰেণী:আলফাৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] g3zprvob1vmbo7is8blr1at5u3zv9ay 614608 614607 2026-06-26T16:48:46Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* জামিন লাভ */ 614608 wikitext text/x-wiki {{Short description|ULFA rebel}} {{Infobox person | name = ৰাজু বৰুৱা | image_name = File:A delegation led by the Chairman of ULFA, Shri Arabinda Rajkhowa meeting the Union Home Secretary, Shri R K Singh, in New Delhi on April 09, 2012 (cropped).jpg | image_size = | image_alt = | image_caption = ২০১২ চনত ৰাজু বৰুৱা | birth_name = হিতেশ কলিতা | birth_date = | birth_place = বাহজানী, [[নলবাৰী]], [[অসম]]। | death_date = | death_place = | cause = | other_names =আনীছ আহমেদ <ref name="op">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-children-speak-Bengali-not-Assamese/H1-Article1-484066.aspx|title=Ulfa leaders' children speak Bengali, not Assamese|last=Karmakar|first=Rahul|date=7 December 2009|newspaper=Hindustan Times|accessdate=9 December 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091213040846/http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-children-speak-Bengali-not-Assamese/H1-Article1-484066.aspx|archivedate=13 December 2009}}</ref> | motive = | charge = ভাৰতীয় ফেডাৰেচনৰ বিৰুদ্ধে বিপ্লৱ। | conviction = | conviction_penalty = | conviction_status = Released on Bail,<ref>[http://www.timesofassam.com/2010/11/26/raju-barua-gets-bail-finally-will-be-moving-out-from-jail-tomorrow/ Times of Assam]</ref> 27 November 2010 | occupation = | spouse = নিৰলা নেওঁগ<ref name="op" /><ref name="ef">{{cite web|url=http://news4u.co.in/?p=45702|archive-url=https://archive.today/20120716221423/http://news4u.co.in/?p=45702|url-status=dead|archive-date=16 July 2012|title=ULFA Chief Rajkhowa, Raju Baruah to be produced before Court|date=5 December 2009|publisher=News4u|accessdate=6 December 2009}}</ref><ref name="mn">{{cite web|url=http://www.morungexpress.com/regional/39050.html|title=ULFA leader breaks down before court appearance|date=5 December 2009|newspaper=The Morung Express|accessdate=9 December 2009}}</ref> | parents = সজ্যাবালা কলিতা (মাতৃ) <ref name="kl">{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/oldStory/38088/|title=Come home, boys|last=Kashyap|first=Samudra Gupta|date=28 December 2003|publisher=Indianexpress.com|accessdate=7 December 2009}}</ref> | children =হেমাচেতা/প্ৰগতি (কন্যা) <ref name="op" /><ref name="mn" /> }} '''ৰাজু বৰুৱা ({{lang-en|Raju Baruah }})'''ৰ প্ৰকৃত নাম হিতেশ কলিতা<ref name="kl" /><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/guwahati/ULFA-s-Paresh-Baruah-fights-a-lone-battle/483167/H1-Article1-483134.aspx|title=ULFA's Paresh Baruah fights a lone battle|last=Karmakar|first=Rahul|date=5 December 2009|newspaper=Hindustan Times|accessdate=5 December 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091208115834/http://www.hindustantimes.com/guwahati/ULFA-s-Paresh-Baruah-fights-a-lone-battle/483167/H1-Article1-483134.aspx|archivedate=8 December 2009}}</ref> , ওৰফে অনিছ আহমেদ,<ref name="op" />''আলফা''ৰ উপ-মুখ্য সেনাধ্যক্ষ, সামৰিক অভিযানৰ মুৰব্বী, সামৰিক মুখপাত্ৰ <ref name="op" /><ref name="ef" /><ref name="kl" /><ref name="ij">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1091206/jsp/frontpage/story_11828699.jsp|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023211910/http://www.telegraphindia.com/1091206/jsp/frontpage/story_11828699.jsp|url-status=dead|archive-date=23 October 2012|title=Support makes duo defiant- Crowd turns Ulfa rebels into heroes|last=A Staff Reporter|date=6 December 2009|publisher=The Telegraph|accessdate=7 December 2009}}</ref><ref name="gh">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-held-admit-China-link/H1-Article1-483167.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20091206163524/http://www.hindustantimes.com/Ulfa-leaders-held-admit-China-link/H1-Article1-483167.aspx|url-status=dead|archive-date=6 December 2009|title=Ulfa leaders held, admit China link|last=Tikku|first=Aloke|author2=Patowary, Digambar |date=5 December 2009|newspaper=Hindustan Times|accessdate=7 December 2009}}</ref><ref name="ab" /> আৰু নিষিদ্ধ সংগঠন আলফাৰ অসম ভিত্তিক অৰ্ধ স্বায়ত্তশাসিত 'এনিগমা বাহিনী'ৰ মুৰব্বী।<ref name="ab">{{cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/sair/Archives/1_49.htm|title=ULFA: Decapitation Failure|last=Routray|first=Bibhu Prasad|date=23 June 2003|publisher=SATP|accessdate=2009-11-07}}</ref> সংগঠনটোৰ মুখ্য সেনাধ্যক্ষ [[পৰেশ বৰুৱা]] গুৰুতৰভাৱে অসুস্থ হোৱাৰ খবৰ পোৱাৰ লগে লগে ৰাজু বৰুৱাক নতুন সামৰিক মুৰব্বী হিচাপে গ্ৰহণ কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.assamtimes.org/node/3107|title=ULFA C-in-C Paresh Baruah critically ill: Raju Baruah new military head|first= |date=28 July 2009|publisher=Assam Times|accessdate=2009-11-07}}</ref> ==মূখ্য সেনাধ্যক্ষৰ সৈতে সংঘাত== জানিব পৰা মতে, সংগঠনটোৰ সাধাৰণ সভাৰ অনুমোদন সাপেক্ষে ভাৰত চৰকাৰৰ সৈতে মিত্ৰতা চুক্তি সন্দৰ্ভত বিভিন্ন মিত্ৰৰ সৈতে আলোচনাত মিলিত হৈছে আলফাৰ চি-ইন-চি বা মূখ্য সেনাধ্যক্ষ পৰেশ বৰুৱাই। ৰাজু বৰুৱাই এই আলোচনাৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছে, যাৰ ফলত দুয়োৰে মাজত সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছে। লগতে কোৱা হৈছে যে চি-ইন-চিয়ে তেওঁক ৰাজহুৱাভাৱে ধমক দিছে। সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ সকলো ক্ষমতা তেওঁৰ পৰা কাঢ়ি লোৱা হৈছিল আৰু মিৰপুৰ সামৰিক চিকিৎসালয়ত ‘চিকিৎসাধীন’ বুলি কোৱা হৈছিল কিন্তু আচলতে তেওঁ প্ৰায় বন্দী অৱস্থাত মিৰপুৰ মিলিটাৰী হাস্পতালত আছিল। ।<ref name="ab" /> ==মৃত্যুৰ উৰাবাতৰি== [[File:A delegation led by the Chairman of ULFA, Shri Arabinda Rajkhowa meeting the Union Home Secretary, Shri R K Singh, in New Delhi on April 09, 2012 (cropped).jpg|thumb|২০১২ চনত ৰাজু বৰুৱা]] ২০০০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত অসম ৰাইফলছে [[আগৰতলা]]ত এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰি দাবী কৰে যে [[বাংলাদেশ]]ৰ [[চট্টগ্ৰাম]] পাহাৰীয়া অঞ্চলত বন্দুকৰ গুলীত বৰুৱা নিহত হৈছে। <ref>{{cite journal|last=Rehman|first=Teresa|date=4 July 2009|title=The Chase For The Invisible Man|journal=Tehelka Magazine|publisher=Tehelka|volume=6|issue=26|url=http://www.tehelka.com/story_main42.asp?filename=Ne040709the_chase.asp|accessdate=2009-11-10}}</ref><ref name="cd">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1001224/national.htm#head2|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023194647/http://www.telegraphindia.com/1001224/national.htm#head2|url-status=dead|archive-date=23 October 2012|title=Mahanta refutes Army claim on attack|last=Talukdar|first=Sushanta|date=23 December 2009|publisher=Telegraphindia.com|accessdate=2009-11-10}}</ref> পাছদিনা নিজকে [[পৰেশ বৰুৱা]] বুলি পৰিচয় দিয়া এজন ব্যক্তিয়ে অজ্ঞাত স্থানৰপৰা বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয় আৰু সম্প্ৰচাৰ সংস্থাসমূহলৈ ফোন কৰি সেনাবাহিনীৰ দাবীক অগ্ৰাহ্য কৰি কয় যে এইটো সংগঠনটোৰ আন্দোলনৰ বিৰুদ্ধে ভাৰত চৰকাৰৰ কেৱল অপপ্ৰচাৰৰ বাহিৰে আন একো নহয় আৰু ৰাজু বৰুৱাৰ একো হোৱা নাই।<ref name="cd" /> ==গ্ৰেপ্তাৰ== ২০০৯ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত বৰুৱাই আন আঠজন লোকৰ সৈতে সংগঠনটোৰ অধ্যক্ষ [[অৰবিন্দ ৰাজখোৱা]]ৰ সৈতে [[মেঘালয়]]ৰ [[ভাৰত]]-[[বাংলাদেশ]] সীমান্তৰ ওচৰত ভাৰতীয় কৰ্তৃপক্ষৰ সন্মুখত আত্মসমৰ্পণ কৰে। [[মেঘালয়]]ৰ পূব খাছি পাহাৰৰ ডাউকিৰ ওচৰত সীমান্ত পাৰ হোৱাৰ মুহূৰ্ততে সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীয়ে তেওঁলোকক জিম্মাত লৈছিল বুলি জানিব পৰা যায়।<ref name="ef" /><ref name="ij" /><ref name="gh" /> ==জামিন লাভ== অসম চৰকাৰৰ অধীনত এবছৰ কাৰাগাৰত থকা ৰাজু বৰুৱাই জামিন লাভ কৰি ২০১০ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত মুকলি হয়।। ইয়াৰ পূৰ্বে বৰুৱাক দুটা টাডা গোচৰত আৰু এটা চিবিআই গোচৰত জামিন লাভ কৰিছিল। কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত বৰুৱাই বিশেষ নিৰাপত্তাৰ আৱৰণত [[নলবাৰী]] জিলাৰ জন্মস্থান বাহজানীলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীয়ে তেওঁক আদৰিবলৈ [[গুৱাহাটী]]ৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰাগাৰলৈ আহিছিল। বৰুৱাই আনৰ লগতে আলফা সমস্যা সমাধানৰ কামত জড়িত হ’ব বুলিও কয়।<ref name="rba">{{cite web|url=http://www.asianage.com/india/top-ulfa-leader-released-774|title=Raju Baruah, was accorded a grand welcome by hundreds of his supporters|date=27 November 2010}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Baruah, Raju}} [[শ্ৰেণী:আলফাৰ সদস্য]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] d1gksoy14k0iigqu6utj8zs7nrx9pbm 0 137640 614584 2026-06-26T13:13:05Z MuninGogoi2006 46693 নতুন পৃষ্ঠা: ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম 614584 wikitext text/x-wiki ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম 8u144wau8nwg4bqqcxiq7q2yrmkdjw3 614585 614584 2026-06-26T13:28:30Z MuninGogoi2006 46693 614585 wikitext text/x-wiki '''ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম ({{lang-en|National Skill Development Corporation - NSDC}})''' হ’ল ২০০৮ চনৰ ৩১ জুলাইত কোম্পানী আইন, ১৯৫৬-ৰ ধাৰা ২৫ (যিটো কোম্পানী আইন, ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ সমকক্ষ)-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অনা-লাভকাৰী পাব্লিক লিমিটেড কোম্পানী। ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) আৰ্হি হিচাপে NSDC প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে NSDC-ৰ ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ মালিকীস্বত্ব বহন কৰে, আনহাতে বাকী ৫১% শ্বেয়াৰ মূলধন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতত আছে। NSDC-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৃহৎ, মানসম্পন্ন আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টিত অনুঘটক হিচাপে কাম কৰি দক্ষতা বিকাশক উদগনি যোগোৱা। ইয়াৰ উপৰিও, এই সংস্থাই সম্প্ৰসাৰণযোগ্য আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ গঢ়ি তুলিবলৈ পুঁজি যোগান ধৰে। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ (quality assurance), তথ্য প্ৰণালী (information systems) আৰু প্ৰশিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণ একাডেমীসমূহ (train the trainer academies) প্ৰত্যক্ষভাৱে বা অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এক সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা। দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰি NSDC-য়ে দক্ষতা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পদক্ষেপসমূহক বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। NSDC-ৰ আওতাত থকা ২১টা খণ্ডৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰু সেইবোৰৰ ব্যৱহাৰিকতাৰ বুজাবুুজিয়ে প্ৰতিটো খণ্ডকে ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব। ===ইতিহাস=== বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টি আৰু পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ, আৰু দক্ষতা বিকাশৰ বাবে সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ NSDC-ক এখন ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল। ২০১৭ চনত পণ্য আৰু সেৱা কৰ (GST) প্ৰৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, কৰ্পোৰেট খণ্ডক হিচাপ-নিকাচৰ কামত সহায় কৰিবলৈ ১,০০,০০০ তকৈও অধিক লোকক GST বিশেষজ্ঞ হিচাপে প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ কোম্পানী চেক্ৰেটেৰীজ অৱ ইণ্ডিয়া (ICSI)-য়ে একেলগে কাম কৰিছিল। NSDC-য়ে ৫.২ নিযুত (৫২ লাখ)তকৈও অধিক শিক্ষাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ দিছে, আৰু ই বিভিন্ন উদ্যোগত ২৩৫টা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ৩৮টা ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল (SSC) গঠন কৰিছে। ===প্ৰকল্প আৰু সহযোগিতা=== এটা আনুমানিক হিচাপ অনুসৰি ২০২২ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক কৰ্ম শক্তিত অতিৰিক্ত ১০৪ নিযুত (১০.৪ কোটি) লোকৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আন ২৯৮ নিযুত (২৯.৮ কোটি) লোকৰ প্ৰশিক্ষণ উন্নীতকৰণৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ NSDC-য়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল ২০১৭-১৮ বৰ্ষত ২,৪০,০০০ লোকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া। মহিলাসকলৰ ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে NSDC-য়ে আমাজনৰ "মেৰী চেলী" (meri saheli) পদক্ষেপৰ সৈতেও অংশীদাৰিত্ব কৰিছে। গুগল ইণ্ডিয়াৰ সৈতে মিলি ই ম’বাইল ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত অংশীদাৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে ১০০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হ’ব। চি.এছ.আৰ. (CSR), কৰ্পোৰেট গভৰ্নেন্স, বিজনেছ ইন’ভেশ্বন, ই-গভৰ্নেন্স আৰু অন্যান্য দক্ষতাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC-য়ে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ কৰ্পোৰেট এফয়াৰ্ছৰ সৈতেও এটা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আদানি ফাউণ্ডেচন, উবেৰ (Uber) আৰু মাৰুতি (Maruti) অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২০ চনৰ ৮ জুলাইত NSDC আৰু মাইক্ৰ’ছফ্টে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে, যাৰ জৰিয়তে ১২ মাহৰ ভিতৰত ১ লাখতকৈও অধিক লোকক ডিজিটেল শিক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই কাৰ্যসূচীয়ে ডিজিটেল তথ্যৰ প্ৰাথমিক স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উন্নত ডিজিটেল দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানলৈকে এক ব্যাপক পৰিসৰৰ দক্ষতা শিক্ষণ সামৰি ল’ব। ২০২০ চনত 'তেজস' (Tejas) প্ৰকল্প মুকলি কৰাৰ বাবে ই.এফ.এছ ফেচিলিটিজ চাৰ্ভিচেছ গ্ৰুপে (EFS Facilities Services Group) নেচনেল স্কিল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেচন (NSDC)-ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে। ===আইনী গাঁথনি আৰু শাসন ব্যৱস্থা=== NSDC এক ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) মডেলৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ গৰাকী, আনহাতে ব্যক্তিগত খণ্ডই ৫১% মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। NSDC-ৰ বোৰ্ড ৰিপৰ্ট অনুসৰি, চৰকাৰ হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আৰু নিগমৰ নিয়ন্ত্ৰক, আৰু ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকল হৈছে ১০টা ব্যৱসায়িক সংস্থা বা ফেডাৰেচন — যাৰ ভিতৰত কনফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান ইণ্ডাষ্ট্ৰী (CII), ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) আৰু নেচনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ছফ্টৱেৰ এণ্ড চাৰ্ভিচ কোম্পানীজ (NASSCOM) অন্তৰ্ভুক্ত — প্ৰতিটোৰে শ্বেয়াৰ মূলধন ৫.১%। MSDE-ৰ তত্ত্বাৱধানত, দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাক একত্ৰিত আৰু খৰতকীয়া কৰিবলৈ NSDC-য়ে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ, উদ্যোগ খণ্ড, অনা-লাভকাৰী সংগঠন আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছে। ===অংশীদাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ তালিকা=== * এছ.এম.ই.চি. অটোমেচন প্ৰাইভেট লিমিটেড (SMEC Automation Pvt Ltd) * এ.কে. সামন্তৰায় এণ্ড কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড (A.K SAMANTRAY & CO PVT LTD) * এ.এ. এডুটেক প্ৰাইভেট লিমিটেড (AA EDUTECH PRIVATE LIMITED) * মেধাৱী স্কিলছ ইউনিভাৰ্চিটি, ছিকিম (Medhavi Skills University, Sikkim) * স্মাৰ্ট স্কিলছ বিটছ এণ্ড বাইটছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (Smarts skills Bits & Bytes Pvt Ltd) ===পৰিচালনা আৰু পুঁজিৰ আৰ্হি=== এখন অনা-লাভকাৰী কোম্পানী হিচাপে, NSDC-য়ে চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰা — এই দুয়োটা মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়। চৰকাৰী অনুদান ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ NSDC-য়ে অংশীদাৰ বা প্ৰকল্প পৰিচালনা গোট (Project Management Unit) হিচাপে চৰকাৰী দক্ষতা-প্ৰশিক্ষণ আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় তথা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক তেওঁলোকৰ দক্ষতা বিকাশৰ ৰণনীতি ৰূপায়ণত সহায় কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডত দক্ষতা উন্নীতকৰণৰ পদক্ষেপসমূহ বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, NSDC-য়ে প্ৰশিক্ষণ অংশীদাৰসকলৰ এটা ফলপ্ৰসূ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছে যাৰ ভিতৰত ৩০২টা পুঁজি প্ৰাপ্ত, ১১৫টা পুঁজি বিহীন আৰু ১৪টা উদ্ভাৱনী অংশীদাৰৰ লগতে ৩৯টা কাৰ্যক্ষম ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল অন্তৰ্ভুক্ত আছে, আৰু এই অংশীদাৰিত্ব নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহলৈ ১৪৫৩.৭০ কোটি টকা (প্ৰায় ২১০ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ) পুঁজি বিতৰণ কৰিছে ===আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহ=== * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY) * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল কেন্দ্ৰ (PMKK) * ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল স্কিল চেণ্টাৰ (IISC) নেটৱৰ্ক * কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণাৰ্থী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (Technical Intern Training Program - TITP) * শিখো ঔৰ कमाও (Seekho Aur Kamao) * স্বদেশ (Swades) * পিএম-বিশ্বকৰ্মা (PM-VISHWAKARMA) lnhtyz1jaudml2bv9zhjexu8r0reeh9 614586 614585 2026-06-26T13:31:26Z MuninGogoi2006 46693 614586 wikitext text/x-wiki '''ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম ({{lang-en|National Skill Development Corporation - NSDC}})''' হ’ল ২০০৮ চনৰ ৩১ জুলাইত কোম্পানী আইন, ১৯৫৬-ৰ ধাৰা ২৫ (যিটো কোম্পানী আইন, ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ সমকক্ষ)-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অনা-লাভকাৰী পাব্লিক লিমিটেড কোম্পানী। ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) আৰ্হি হিচাপে NSDC প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে NSDC-ৰ ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ মালিকীস্বত্ব বহন কৰে, আনহাতে বাকী ৫১% শ্বেয়াৰ মূলধন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতত আছে। NSDC-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৃহৎ, মানসম্পন্ন আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টিত অনুঘটক হিচাপে কাম কৰি দক্ষতা বিকাশক উদগনি যোগোৱা। ইয়াৰ উপৰিও, এই সংস্থাই সম্প্ৰসাৰণযোগ্য আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ গঢ়ি তুলিবলৈ পুঁজি যোগান ধৰে। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ (quality assurance), তথ্য প্ৰণালী (information systems) আৰু প্ৰশিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণ একাডেমীসমূহ (train the trainer academies) প্ৰত্যক্ষভাৱে বা অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এক সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা। দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰি NSDC-য়ে দক্ষতা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পদক্ষেপসমূহক বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। NSDC-ৰ আওতাত থকা ২১টা খণ্ডৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰু সেইবোৰৰ ব্যৱহাৰিকতাৰ বুজাবুুজিয়ে প্ৰতিটো খণ্ডকে ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব।<ref>{{Cite web|url=https://www.nsdcindia.org/about-us|title=About Us {{!}} National Skill Development Corporation (NSDC)|website=www.nsdcindia.org|access-date=2019-05-01}}</ref> ===ইতিহাস=== বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টি আৰু পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ, আৰু দক্ষতা বিকাশৰ বাবে সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ NSDC-ক এখন ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল। ২০১৭ চনত পণ্য আৰু সেৱা কৰ (GST) প্ৰৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, কৰ্পোৰেট খণ্ডক হিচাপ-নিকাচৰ কামত সহায় কৰিবলৈ ১,০০,০০০ তকৈও অধিক লোকক GST বিশেষজ্ঞ হিচাপে প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ কোম্পানী চেক্ৰেটেৰীজ অৱ ইণ্ডিয়া (ICSI)-য়ে একেলগে কাম কৰিছিল। NSDC-য়ে ৫.২ নিযুত (৫২ লাখ)তকৈও অধিক শিক্ষাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ দিছে, আৰু ই বিভিন্ন উদ্যোগত ২৩৫টা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ৩৮টা ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল (SSC) গঠন কৰিছে। ===প্ৰকল্প আৰু সহযোগিতা=== এটা আনুমানিক হিচাপ অনুসৰি ২০২২ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক কৰ্ম শক্তিত অতিৰিক্ত ১০৪ নিযুত (১০.৪ কোটি) লোকৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আন ২৯৮ নিযুত (২৯.৮ কোটি) লোকৰ প্ৰশিক্ষণ উন্নীতকৰণৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ NSDC-য়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল ২০১৭-১৮ বৰ্ষত ২,৪০,০০০ লোকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া। মহিলাসকলৰ ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে NSDC-য়ে আমাজনৰ "মেৰী চেলী" (meri saheli) পদক্ষেপৰ সৈতেও অংশীদাৰিত্ব কৰিছে। গুগল ইণ্ডিয়াৰ সৈতে মিলি ই ম’বাইল ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত অংশীদাৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে ১০০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হ’ব। চি.এছ.আৰ. (CSR), কৰ্পোৰেট গভৰ্নেন্স, বিজনেছ ইন’ভেশ্বন, ই-গভৰ্নেন্স আৰু অন্যান্য দক্ষতাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC-য়ে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ কৰ্পোৰেট এফয়াৰ্ছৰ সৈতেও এটা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আদানি ফাউণ্ডেচন, উবেৰ (Uber) আৰু মাৰুতি (Maruti) অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২০ চনৰ ৮ জুলাইত NSDC আৰু মাইক্ৰ’ছফ্টে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে, যাৰ জৰিয়তে ১২ মাহৰ ভিতৰত ১ লাখতকৈও অধিক লোকক ডিজিটেল শিক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই কাৰ্যসূচীয়ে ডিজিটেল তথ্যৰ প্ৰাথমিক স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উন্নত ডিজিটেল দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানলৈকে এক ব্যাপক পৰিসৰৰ দক্ষতা শিক্ষণ সামৰি ল’ব। ২০২০ চনত 'তেজস' (Tejas) প্ৰকল্প মুকলি কৰাৰ বাবে ই.এফ.এছ ফেচিলিটিজ চাৰ্ভিচেছ গ্ৰুপে (EFS Facilities Services Group) নেচনেল স্কিল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেচন (NSDC)-ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে। ===আইনী গাঁথনি আৰু শাসন ব্যৱস্থা=== NSDC এক ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) মডেলৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ গৰাকী, আনহাতে ব্যক্তিগত খণ্ডই ৫১% মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। NSDC-ৰ বোৰ্ড ৰিপৰ্ট অনুসৰি, চৰকাৰ হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আৰু নিগমৰ নিয়ন্ত্ৰক, আৰু ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকল হৈছে ১০টা ব্যৱসায়িক সংস্থা বা ফেডাৰেচন — যাৰ ভিতৰত কনফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান ইণ্ডাষ্ট্ৰী (CII), ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) আৰু নেচনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ছফ্টৱেৰ এণ্ড চাৰ্ভিচ কোম্পানীজ (NASSCOM) অন্তৰ্ভুক্ত — প্ৰতিটোৰে শ্বেয়াৰ মূলধন ৫.১%। MSDE-ৰ তত্ত্বাৱধানত, দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাক একত্ৰিত আৰু খৰতকীয়া কৰিবলৈ NSDC-য়ে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ, উদ্যোগ খণ্ড, অনা-লাভকাৰী সংগঠন আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছে। ===অংশীদাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ তালিকা=== * এছ.এম.ই.চি. অটোমেচন প্ৰাইভেট লিমিটেড (SMEC Automation Pvt Ltd) * এ.কে. সামন্তৰায় এণ্ড কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড (A.K SAMANTRAY & CO PVT LTD) * এ.এ. এডুটেক প্ৰাইভেট লিমিটেড (AA EDUTECH PRIVATE LIMITED) * মেধাৱী স্কিলছ ইউনিভাৰ্চিটি, ছিকিম (Medhavi Skills University, Sikkim) * স্মাৰ্ট স্কিলছ বিটছ এণ্ড বাইটছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (Smarts skills Bits & Bytes Pvt Ltd) ===পৰিচালনা আৰু পুঁজিৰ আৰ্হি=== এখন অনা-লাভকাৰী কোম্পানী হিচাপে, NSDC-য়ে চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰা — এই দুয়োটা মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়। চৰকাৰী অনুদান ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ NSDC-য়ে অংশীদাৰ বা প্ৰকল্প পৰিচালনা গোট (Project Management Unit) হিচাপে চৰকাৰী দক্ষতা-প্ৰশিক্ষণ আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় তথা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক তেওঁলোকৰ দক্ষতা বিকাশৰ ৰণনীতি ৰূপায়ণত সহায় কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডত দক্ষতা উন্নীতকৰণৰ পদক্ষেপসমূহ বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, NSDC-য়ে প্ৰশিক্ষণ অংশীদাৰসকলৰ এটা ফলপ্ৰসূ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছে যাৰ ভিতৰত ৩০২টা পুঁজি প্ৰাপ্ত, ১১৫টা পুঁজি বিহীন আৰু ১৪টা উদ্ভাৱনী অংশীদাৰৰ লগতে ৩৯টা কাৰ্যক্ষম ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল অন্তৰ্ভুক্ত আছে, আৰু এই অংশীদাৰিত্ব নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহলৈ ১৪৫৩.৭০ কোটি টকা (প্ৰায় ২১০ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ) পুঁজি বিতৰণ কৰিছে ===আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহ=== * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY) * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল কেন্দ্ৰ (PMKK) * ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল স্কিল চেণ্টাৰ (IISC) নেটৱৰ্ক * কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণাৰ্থী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (Technical Intern Training Program - TITP) * শিখো ঔৰ कमाও (Seekho Aur Kamao) * স্বদেশ (Swades) * পিএম-বিশ্বকৰ্মা (PM-VISHWAKARMA) ===তথ্যসূত্ৰ=== t6ceuh4501frz6y9u3k1znxcb59w463 614587 614586 2026-06-26T13:33:35Z MuninGogoi2006 46693 614587 wikitext text/x-wiki '''ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম ({{lang-en|National Skill Development Corporation - NSDC}})''' হ’ল ২০০৮ চনৰ ৩১ জুলাইত কোম্পানী আইন, ১৯৫৬-ৰ ধাৰা ২৫ (যিটো কোম্পানী আইন, ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ সমকক্ষ)-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অনা-লাভকাৰী পাব্লিক লিমিটেড কোম্পানী। ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) আৰ্হি হিচাপে NSDC প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে NSDC-ৰ ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ মালিকীস্বত্ব বহন কৰে, আনহাতে বাকী ৫১% শ্বেয়াৰ মূলধন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতত আছে। NSDC-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৃহৎ, মানসম্পন্ন আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টিত অনুঘটক হিচাপে কাম কৰি দক্ষতা বিকাশক উদগনি যোগোৱা। ইয়াৰ উপৰিও, এই সংস্থাই সম্প্ৰসাৰণযোগ্য আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ গঢ়ি তুলিবলৈ পুঁজি যোগান ধৰে। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ (quality assurance), তথ্য প্ৰণালী (information systems) আৰু প্ৰশিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণ একাডেমীসমূহ (train the trainer academies) প্ৰত্যক্ষভাৱে বা অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এক সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা। দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰি NSDC-য়ে দক্ষতা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পদক্ষেপসমূহক বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। NSDC-ৰ আওতাত থকা ২১টা খণ্ডৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰু সেইবোৰৰ ব্যৱহাৰিকতাৰ বুজাবুুজিয়ে প্ৰতিটো খণ্ডকে ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব।<ref>{{Cite web|url=https://www.nsdcindia.org/about-us|title=About Us {{!}} National Skill Development Corporation (NSDC)|website=www.nsdcindia.org|access-date=2019-05-01}}</ref> ===ইতিহাস=== বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টি আৰু পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ, আৰু দক্ষতা বিকাশৰ বাবে সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ NSDC-ক এখন ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল।<ref name="National Skill Development Corporation">{{cite web|title=Ministry of Skill Development and Entrepreneurship|url=http://www.skilldevelopment.gov.in/nationalskilldevelopmentcorporation.html|accessdate=16 December 2017}}</ref> ২০১৭ চনত পণ্য আৰু সেৱা কৰ (GST) প্ৰৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, কৰ্পোৰেট খণ্ডক হিচাপ-নিকাচৰ কামত সহায় কৰিবলৈ ১,০০,০০০ তকৈও অধিক লোকক GST বিশেষজ্ঞ হিচাপে প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ কোম্পানী চেক্ৰেটেৰীজ অৱ ইণ্ডিয়া (ICSI)-য়ে একেলগে কাম কৰিছিল। NSDC-য়ে ৫.২ নিযুত (৫২ লাখ)তকৈও অধিক শিক্ষাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ দিছে, আৰু ই বিভিন্ন উদ্যোগত ২৩৫টা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ৩৮টা ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল (SSC) গঠন কৰিছে। ===প্ৰকল্প আৰু সহযোগিতা=== এটা আনুমানিক হিচাপ অনুসৰি ২০২২ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক কৰ্ম শক্তিত অতিৰিক্ত ১০৪ নিযুত (১০.৪ কোটি) লোকৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আন ২৯৮ নিযুত (২৯.৮ কোটি) লোকৰ প্ৰশিক্ষণ উন্নীতকৰণৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ NSDC-য়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল ২০১৭-১৮ বৰ্ষত ২,৪০,০০০ লোকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া। মহিলাসকলৰ ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে NSDC-য়ে আমাজনৰ "মেৰী চেলী" (meri saheli) পদক্ষেপৰ সৈতেও অংশীদাৰিত্ব কৰিছে। গুগল ইণ্ডিয়াৰ সৈতে মিলি ই ম’বাইল ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত অংশীদাৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে ১০০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হ’ব। চি.এছ.আৰ. (CSR), কৰ্পোৰেট গভৰ্নেন্স, বিজনেছ ইন’ভেশ্বন, ই-গভৰ্নেন্স আৰু অন্যান্য দক্ষতাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC-য়ে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ কৰ্পোৰেট এফয়াৰ্ছৰ সৈতেও এটা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আদানি ফাউণ্ডেচন, উবেৰ (Uber) আৰু মাৰুতি (Maruti) অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২০ চনৰ ৮ জুলাইত NSDC আৰু মাইক্ৰ’ছফ্টে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে, যাৰ জৰিয়তে ১২ মাহৰ ভিতৰত ১ লাখতকৈও অধিক লোকক ডিজিটেল শিক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই কাৰ্যসূচীয়ে ডিজিটেল তথ্যৰ প্ৰাথমিক স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উন্নত ডিজিটেল দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানলৈকে এক ব্যাপক পৰিসৰৰ দক্ষতা শিক্ষণ সামৰি ল’ব। ২০২০ চনত 'তেজস' (Tejas) প্ৰকল্প মুকলি কৰাৰ বাবে ই.এফ.এছ ফেচিলিটিজ চাৰ্ভিচেছ গ্ৰুপে (EFS Facilities Services Group) নেচনেল স্কিল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেচন (NSDC)-ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে। ===আইনী গাঁথনি আৰু শাসন ব্যৱস্থা=== NSDC এক ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) মডেলৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ গৰাকী, আনহাতে ব্যক্তিগত খণ্ডই ৫১% মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। NSDC-ৰ বোৰ্ড ৰিপৰ্ট অনুসৰি, চৰকাৰ হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আৰু নিগমৰ নিয়ন্ত্ৰক, আৰু ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকল হৈছে ১০টা ব্যৱসায়িক সংস্থা বা ফেডাৰেচন — যাৰ ভিতৰত কনফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান ইণ্ডাষ্ট্ৰী (CII), ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) আৰু নেচনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ছফ্টৱেৰ এণ্ড চাৰ্ভিচ কোম্পানীজ (NASSCOM) অন্তৰ্ভুক্ত — প্ৰতিটোৰে শ্বেয়াৰ মূলধন ৫.১%। MSDE-ৰ তত্ত্বাৱধানত, দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাক একত্ৰিত আৰু খৰতকীয়া কৰিবলৈ NSDC-য়ে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ, উদ্যোগ খণ্ড, অনা-লাভকাৰী সংগঠন আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছে। ===অংশীদাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ তালিকা=== * এছ.এম.ই.চি. অটোমেচন প্ৰাইভেট লিমিটেড (SMEC Automation Pvt Ltd) * এ.কে. সামন্তৰায় এণ্ড কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড (A.K SAMANTRAY & CO PVT LTD) * এ.এ. এডুটেক প্ৰাইভেট লিমিটেড (AA EDUTECH PRIVATE LIMITED) * মেধাৱী স্কিলছ ইউনিভাৰ্চিটি, ছিকিম (Medhavi Skills University, Sikkim) * স্মাৰ্ট স্কিলছ বিটছ এণ্ড বাইটছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (Smarts skills Bits & Bytes Pvt Ltd) ===পৰিচালনা আৰু পুঁজিৰ আৰ্হি=== এখন অনা-লাভকাৰী কোম্পানী হিচাপে, NSDC-য়ে চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰা — এই দুয়োটা মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়। চৰকাৰী অনুদান ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ NSDC-য়ে অংশীদাৰ বা প্ৰকল্প পৰিচালনা গোট (Project Management Unit) হিচাপে চৰকাৰী দক্ষতা-প্ৰশিক্ষণ আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় তথা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক তেওঁলোকৰ দক্ষতা বিকাশৰ ৰণনীতি ৰূপায়ণত সহায় কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডত দক্ষতা উন্নীতকৰণৰ পদক্ষেপসমূহ বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, NSDC-য়ে প্ৰশিক্ষণ অংশীদাৰসকলৰ এটা ফলপ্ৰসূ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছে যাৰ ভিতৰত ৩০২টা পুঁজি প্ৰাপ্ত, ১১৫টা পুঁজি বিহীন আৰু ১৪টা উদ্ভাৱনী অংশীদাৰৰ লগতে ৩৯টা কাৰ্যক্ষম ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল অন্তৰ্ভুক্ত আছে, আৰু এই অংশীদাৰিত্ব নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহলৈ ১৪৫৩.৭০ কোটি টকা (প্ৰায় ২১০ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ) পুঁজি বিতৰণ কৰিছে ===আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহ=== * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY) * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল কেন্দ্ৰ (PMKK) * ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল স্কিল চেণ্টাৰ (IISC) নেটৱৰ্ক * কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণাৰ্থী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (Technical Intern Training Program - TITP) * শিখো ঔৰ कमाও (Seekho Aur Kamao) * স্বদেশ (Swades) * পিএম-বিশ্বকৰ্মা (PM-VISHWAKARMA) ===তথ্যসূত্ৰ=== c89xou29jsapzbr1ee17l5x5dmae12s 614588 614587 2026-06-26T13:39:07Z MuninGogoi2006 46693 614588 wikitext text/x-wiki '''ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম ({{lang-en|National Skill Development Corporation - NSDC}})''' হ’ল ২০০৮ চনৰ ৩১ জুলাইত কোম্পানী আইন, ১৯৫৬-ৰ ধাৰা ২৫ (যিটো কোম্পানী আইন, ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ সমকক্ষ)-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অনা-লাভকাৰী পাব্লিক লিমিটেড কোম্পানী। ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) আৰ্হি হিচাপে NSDC প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে NSDC-ৰ ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ মালিকীস্বত্ব বহন কৰে, আনহাতে বাকী ৫১% শ্বেয়াৰ মূলধন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতত আছে। NSDC-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৃহৎ, মানসম্পন্ন আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টিত অনুঘটক হিচাপে কাম কৰি দক্ষতা বিকাশক উদগনি যোগোৱা। ইয়াৰ উপৰিও, এই সংস্থাই সম্প্ৰসাৰণযোগ্য আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ গঢ়ি তুলিবলৈ পুঁজি যোগান ধৰে। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ (quality assurance), তথ্য প্ৰণালী (information systems) আৰু প্ৰশিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণ একাডেমীসমূহ (train the trainer academies) প্ৰত্যক্ষভাৱে বা অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এক সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা। দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰি NSDC-য়ে দক্ষতা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পদক্ষেপসমূহক বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। NSDC-ৰ আওতাত থকা ২১টা খণ্ডৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰু সেইবোৰৰ ব্যৱহাৰিকতাৰ বুজাবুুজিয়ে প্ৰতিটো খণ্ডকে ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব।<ref>{{Cite web|url=https://www.nsdcindia.org/about-us|title=About Us {{!}} National Skill Development Corporation (NSDC)|website=www.nsdcindia.org|access-date=2019-05-01}}</ref> ===ইতিহাস=== বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টি আৰু পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ, আৰু দক্ষতা বিকাশৰ বাবে সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ NSDC-ক এখন ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল।<ref name="National Skill Development Corporation">{{cite web|title=Ministry of Skill Development and Entrepreneurship|url=http://www.skilldevelopment.gov.in/nationalskilldevelopmentcorporation.html|accessdate=16 December 2017}}</ref> ২০১৭ চনত পণ্য আৰু সেৱা কৰ (GST) প্ৰৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, কৰ্পোৰেট খণ্ডক হিচাপ-নিকাচৰ কামত সহায় কৰিবলৈ ১,০০,০০০ তকৈও অধিক লোকক GST বিশেষজ্ঞ হিচাপে প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ কোম্পানী চেক্ৰেটেৰীজ অৱ ইণ্ডিয়া (ICSI)-য়ে একেলগে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://digitallearning.eletsonline.com/2017/11/nsdc-to-train-over-1-lakh-people-as-gst-account-assistants/ |title=NSDC to train over 1 lakh people as GST Account Assistants|date=16 December 2017}}</ref> NSDC-য়ে ৫.২ নিযুত (৫২ লাখ)তকৈও অধিক শিক্ষাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ দিছে, আৰু ই বিভিন্ন উদ্যোগত ২৩৫টা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ৩৮টা ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল (SSC) গঠন কৰিছে। ===প্ৰকল্প আৰু সহযোগিতা=== এটা আনুমানিক হিচাপ অনুসৰি ২০২২ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক কৰ্ম শক্তিত অতিৰিক্ত ১০৪ নিযুত (১০.৪ কোটি) লোকৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আন ২৯৮ নিযুত (২৯.৮ কোটি) লোকৰ প্ৰশিক্ষণ উন্নীতকৰণৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ NSDC-য়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল ২০১৭-১৮ বৰ্ষত ২,৪০,০০০ লোকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া। মহিলাসকলৰ ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে NSDC-য়ে আমাজনৰ "মেৰী চেলী" (meri saheli) পদক্ষেপৰ সৈতেও অংশীদাৰিত্ব কৰিছে। গুগল ইণ্ডিয়াৰ সৈতে মিলি ই ম’বাইল ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত অংশীদাৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে ১০০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হ’ব। চি.এছ.আৰ. (CSR), কৰ্পোৰেট গভৰ্নেন্স, বিজনেছ ইন’ভেশ্বন, ই-গভৰ্নেন্স আৰু অন্যান্য দক্ষতাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC-য়ে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ কৰ্পোৰেট এফয়াৰ্ছৰ সৈতেও এটা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আদানি ফাউণ্ডেচন, উবেৰ (Uber) আৰু মাৰুতি (Maruti) অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২০ চনৰ ৮ জুলাইত NSDC আৰু মাইক্ৰ’ছফ্টে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে, যাৰ জৰিয়তে ১২ মাহৰ ভিতৰত ১ লাখতকৈও অধিক লোকক ডিজিটেল শিক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই কাৰ্যসূচীয়ে ডিজিটেল তথ্যৰ প্ৰাথমিক স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উন্নত ডিজিটেল দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানলৈকে এক ব্যাপক পৰিসৰৰ দক্ষতা শিক্ষণ সামৰি ল’ব। ২০২০ চনত 'তেজস' (Tejas) প্ৰকল্প মুকলি কৰাৰ বাবে ই.এফ.এছ ফেচিলিটিজ চাৰ্ভিচেছ গ্ৰুপে (EFS Facilities Services Group) নেচনেল স্কিল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেচন (NSDC)-ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে। ===আইনী গাঁথনি আৰু শাসন ব্যৱস্থা=== NSDC এক ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) মডেলৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ গৰাকী, আনহাতে ব্যক্তিগত খণ্ডই ৫১% মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। NSDC-ৰ বোৰ্ড ৰিপৰ্ট অনুসৰি, চৰকাৰ হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আৰু নিগমৰ নিয়ন্ত্ৰক, আৰু ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকল হৈছে ১০টা ব্যৱসায়িক সংস্থা বা ফেডাৰেচন — যাৰ ভিতৰত কনফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান ইণ্ডাষ্ট্ৰী (CII), ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) আৰু নেচনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ছফ্টৱেৰ এণ্ড চাৰ্ভিচ কোম্পানীজ (NASSCOM) অন্তৰ্ভুক্ত — প্ৰতিটোৰে শ্বেয়াৰ মূলধন ৫.১%। MSDE-ৰ তত্ত্বাৱধানত, দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাক একত্ৰিত আৰু খৰতকীয়া কৰিবলৈ NSDC-য়ে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ, উদ্যোগ খণ্ড, অনা-লাভকাৰী সংগঠন আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছে। ===অংশীদাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ তালিকা=== * এছ.এম.ই.চি. অটোমেচন প্ৰাইভেট লিমিটেড (SMEC Automation Pvt Ltd) * এ.কে. সামন্তৰায় এণ্ড কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড (A.K SAMANTRAY & CO PVT LTD) * এ.এ. এডুটেক প্ৰাইভেট লিমিটেড (AA EDUTECH PRIVATE LIMITED) * মেধাৱী স্কিলছ ইউনিভাৰ্চিটি, ছিকিম (Medhavi Skills University, Sikkim) * স্মাৰ্ট স্কিলছ বিটছ এণ্ড বাইটছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (Smarts skills Bits & Bytes Pvt Ltd) ===পৰিচালনা আৰু পুঁজিৰ আৰ্হি=== এখন অনা-লাভকাৰী কোম্পানী হিচাপে, NSDC-য়ে চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰা — এই দুয়োটা মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়। চৰকাৰী অনুদান ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ NSDC-য়ে অংশীদাৰ বা প্ৰকল্প পৰিচালনা গোট (Project Management Unit) হিচাপে চৰকাৰী দক্ষতা-প্ৰশিক্ষণ আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় তথা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক তেওঁলোকৰ দক্ষতা বিকাশৰ ৰণনীতি ৰূপায়ণত সহায় কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডত দক্ষতা উন্নীতকৰণৰ পদক্ষেপসমূহ বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, NSDC-য়ে প্ৰশিক্ষণ অংশীদাৰসকলৰ এটা ফলপ্ৰসূ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছে যাৰ ভিতৰত ৩০২টা পুঁজি প্ৰাপ্ত, ১১৫টা পুঁজি বিহীন আৰু ১৪টা উদ্ভাৱনী অংশীদাৰৰ লগতে ৩৯টা কাৰ্যক্ষম ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল অন্তৰ্ভুক্ত আছে, আৰু এই অংশীদাৰিত্ব নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহলৈ ১৪৫৩.৭০ কোটি টকা (প্ৰায় ২১০ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ) পুঁজি বিতৰণ কৰিছে ===আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহ=== * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY) * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল কেন্দ্ৰ (PMKK) * ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল স্কিল চেণ্টাৰ (IISC) নেটৱৰ্ক * কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণাৰ্থী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (Technical Intern Training Program - TITP) * শিখো ঔৰ कमाও (Seekho Aur Kamao) * স্বদেশ (Swades) * পিএম-বিশ্বকৰ্মা (PM-VISHWAKARMA) ===তথ্যসূত্ৰ=== 3jgvpbz65bqv94e2dksmhud5feyy1o5 614590 614588 2026-06-26T13:44:54Z MuninGogoi2006 46693 614590 wikitext text/x-wiki '''ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম ({{lang-en|National Skill Development Corporation - NSDC}})''' হ’ল ২০০৮ চনৰ ৩১ জুলাইত কোম্পানী আইন, ১৯৫৬-ৰ ধাৰা ২৫ (যিটো কোম্পানী আইন, ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ সমকক্ষ)-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অনা-লাভকাৰী পাব্লিক লিমিটেড কোম্পানী। ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) আৰ্হি হিচাপে NSDC প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে NSDC-ৰ ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ মালিকীস্বত্ব বহন কৰে, আনহাতে বাকী ৫১% শ্বেয়াৰ মূলধন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতত আছে। NSDC-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৃহৎ, মানসম্পন্ন আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টিত অনুঘটক হিচাপে কাম কৰি দক্ষতা বিকাশক উদগনি যোগোৱা। ইয়াৰ উপৰিও, এই সংস্থাই সম্প্ৰসাৰণযোগ্য আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ গঢ়ি তুলিবলৈ পুঁজি যোগান ধৰে। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ (quality assurance), তথ্য প্ৰণালী (information systems) আৰু প্ৰশিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণ একাডেমীসমূহ (train the trainer academies) প্ৰত্যক্ষভাৱে বা অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এক সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা। দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰি NSDC-য়ে দক্ষতা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পদক্ষেপসমূহক বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। NSDC-ৰ আওতাত থকা ২১টা খণ্ডৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰু সেইবোৰৰ ব্যৱহাৰিকতাৰ বুজাবুুজিয়ে প্ৰতিটো খণ্ডকে ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব।<ref>{{Cite web|url=https://www.nsdcindia.org/about-us|title=About Us {{!}} National Skill Development Corporation (NSDC)|website=www.nsdcindia.org|access-date=2019-05-01}}</ref> ===ইতিহাস=== বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টি আৰু পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ, আৰু দক্ষতা বিকাশৰ বাবে সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ NSDC-ক এখন ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল।<ref name="National Skill Development Corporation">{{cite web|title=Ministry of Skill Development and Entrepreneurship|url=http://www.skilldevelopment.gov.in/nationalskilldevelopmentcorporation.html|accessdate=16 December 2017}}</ref> ২০১৭ চনত পণ্য আৰু সেৱা কৰ (GST) প্ৰৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, কৰ্পোৰেট খণ্ডক হিচাপ-নিকাচৰ কামত সহায় কৰিবলৈ ১,০০,০০০ তকৈও অধিক লোকক GST বিশেষজ্ঞ হিচাপে প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ কোম্পানী চেক্ৰেটেৰীজ অৱ ইণ্ডিয়া (ICSI)-য়ে একেলগে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://digitallearning.eletsonline.com/2017/11/nsdc-to-train-over-1-lakh-people-as-gst-account-assistants/ |title=NSDC to train over 1 lakh people as GST Account Assistants|date=16 December 2017}}</ref> NSDC-য়ে ৫.২ নিযুত (৫২ লাখ)তকৈও অধিক শিক্ষাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ দিছে, আৰু ই বিভিন্ন উদ্যোগত ২৩৫টা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ৩৮টা ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল (SSC) গঠন কৰিছে।<ref name="National Skill Development Corporation"/> ===প্ৰকল্প আৰু সহযোগিতা=== এটা আনুমানিক হিচাপ অনুসৰি ২০২২ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক কৰ্ম শক্তিত অতিৰিক্ত ১০৪ নিযুত (১০.৪ কোটি) লোকৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আন ২৯৮ নিযুত (২৯.৮ কোটি) লোকৰ প্ৰশিক্ষণ উন্নীতকৰণৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ NSDC-য়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল ২০১৭-১৮ বৰ্ষত ২,৪০,০০০ লোকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া। মহিলাসকলৰ ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে NSDC-য়ে আমাজনৰ "মেৰী চেলী" (meri saheli) পদক্ষেপৰ সৈতেও অংশীদাৰিত্ব কৰিছে। গুগল ইণ্ডিয়াৰ সৈতে মিলি ই ম’বাইল ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত অংশীদাৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে ১০০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হ’ব। চি.এছ.আৰ. (CSR), কৰ্পোৰেট গভৰ্নেন্স, বিজনেছ ইন’ভেশ্বন, ই-গভৰ্নেন্স আৰু অন্যান্য দক্ষতাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC-য়ে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ কৰ্পোৰেট এফয়াৰ্ছৰ সৈতেও এটা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আদানি ফাউণ্ডেচন, উবেৰ (Uber) আৰু মাৰুতি (Maruti) অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২০ চনৰ ৮ জুলাইত NSDC আৰু মাইক্ৰ’ছফ্টে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে, যাৰ জৰিয়তে ১২ মাহৰ ভিতৰত ১ লাখতকৈও অধিক লোকক ডিজিটেল শিক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই কাৰ্যসূচীয়ে ডিজিটেল তথ্যৰ প্ৰাথমিক স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উন্নত ডিজিটেল দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানলৈকে এক ব্যাপক পৰিসৰৰ দক্ষতা শিক্ষণ সামৰি ল’ব। ২০২০ চনত 'তেজস' (Tejas) প্ৰকল্প মুকলি কৰাৰ বাবে ই.এফ.এছ ফেচিলিটিজ চাৰ্ভিচেছ গ্ৰুপে (EFS Facilities Services Group) নেচনেল স্কিল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেচন (NSDC)-ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে। ===আইনী গাঁথনি আৰু শাসন ব্যৱস্থা=== NSDC এক ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) মডেলৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ গৰাকী, আনহাতে ব্যক্তিগত খণ্ডই ৫১% মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। NSDC-ৰ বোৰ্ড ৰিপৰ্ট অনুসৰি, চৰকাৰ হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আৰু নিগমৰ নিয়ন্ত্ৰক, আৰু ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকল হৈছে ১০টা ব্যৱসায়িক সংস্থা বা ফেডাৰেচন — যাৰ ভিতৰত কনফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান ইণ্ডাষ্ট্ৰী (CII), ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) আৰু নেচনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ছফ্টৱেৰ এণ্ড চাৰ্ভিচ কোম্পানীজ (NASSCOM) অন্তৰ্ভুক্ত — প্ৰতিটোৰে শ্বেয়াৰ মূলধন ৫.১%। MSDE-ৰ তত্ত্বাৱধানত, দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাক একত্ৰিত আৰু খৰতকীয়া কৰিবলৈ NSDC-য়ে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ, উদ্যোগ খণ্ড, অনা-লাভকাৰী সংগঠন আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছে। ===অংশীদাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ তালিকা=== * এছ.এম.ই.চি. অটোমেচন প্ৰাইভেট লিমিটেড (SMEC Automation Pvt Ltd) * এ.কে. সামন্তৰায় এণ্ড কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড (A.K SAMANTRAY & CO PVT LTD) * এ.এ. এডুটেক প্ৰাইভেট লিমিটেড (AA EDUTECH PRIVATE LIMITED) * মেধাৱী স্কিলছ ইউনিভাৰ্চিটি, ছিকিম (Medhavi Skills University, Sikkim) * স্মাৰ্ট স্কিলছ বিটছ এণ্ড বাইটছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (Smarts skills Bits & Bytes Pvt Ltd) ===পৰিচালনা আৰু পুঁজিৰ আৰ্হি=== এখন অনা-লাভকাৰী কোম্পানী হিচাপে, NSDC-য়ে চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰা — এই দুয়োটা মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়। চৰকাৰী অনুদান ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ NSDC-য়ে অংশীদাৰ বা প্ৰকল্প পৰিচালনা গোট (Project Management Unit) হিচাপে চৰকাৰী দক্ষতা-প্ৰশিক্ষণ আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় তথা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক তেওঁলোকৰ দক্ষতা বিকাশৰ ৰণনীতি ৰূপায়ণত সহায় কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডত দক্ষতা উন্নীতকৰণৰ পদক্ষেপসমূহ বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, NSDC-য়ে প্ৰশিক্ষণ অংশীদাৰসকলৰ এটা ফলপ্ৰসূ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছে যাৰ ভিতৰত ৩০২টা পুঁজি প্ৰাপ্ত, ১১৫টা পুঁজি বিহীন আৰু ১৪টা উদ্ভাৱনী অংশীদাৰৰ লগতে ৩৯টা কাৰ্যক্ষম ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল অন্তৰ্ভুক্ত আছে, আৰু এই অংশীদাৰিত্ব নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহলৈ ১৪৫৩.৭০ কোটি টকা (প্ৰায় ২১০ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ) পুঁজি বিতৰণ কৰিছে ===আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহ=== * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY) * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল কেন্দ্ৰ (PMKK) * ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল স্কিল চেণ্টাৰ (IISC) নেটৱৰ্ক * কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণাৰ্থী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (Technical Intern Training Program - TITP) * শিখো ঔৰ कमाও (Seekho Aur Kamao) * স্বদেশ (Swades) * পিএম-বিশ্বকৰ্মা (PM-VISHWAKARMA) ===তথ্যসূত্ৰ=== d174oqw5u7jo9vgxnono09h99o5etzt 614592 614590 2026-06-26T13:50:46Z MuninGogoi2006 46693 614592 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম | logo = [[চিত্ৰ:NSDC_Logo.svg|thumb|ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগমৰ প্ৰতীক]] | hq_location_city = [[New Delhi]], [[India]] | type = [[Nonprofit organization|Not-for-profit company]] | founded = {{start date and age|2008}} | key_people= | website = [http://www.nsdcindia.org/ www.nsdcindia.org] }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম ({{lang-en|National Skill Development Corporation - NSDC}})''' হ’ল ২০০৮ চনৰ ৩১ জুলাইত কোম্পানী আইন, ১৯৫৬-ৰ ধাৰা ২৫ (যিটো কোম্পানী আইন, ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ সমকক্ষ)-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অনা-লাভকাৰী পাব্লিক লিমিটেড কোম্পানী। ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) আৰ্হি হিচাপে NSDC প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে NSDC-ৰ ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ মালিকীস্বত্ব বহন কৰে, আনহাতে বাকী ৫১% শ্বেয়াৰ মূলধন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতত আছে। NSDC-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৃহৎ, মানসম্পন্ন আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টিত অনুঘটক হিচাপে কাম কৰি দক্ষতা বিকাশক উদগনি যোগোৱা। ইয়াৰ উপৰিও, এই সংস্থাই সম্প্ৰসাৰণযোগ্য আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ গঢ়ি তুলিবলৈ পুঁজি যোগান ধৰে। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ (quality assurance), তথ্য প্ৰণালী (information systems) আৰু প্ৰশিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণ একাডেমীসমূহ (train the trainer academies) প্ৰত্যক্ষভাৱে বা অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এক সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা। দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰি NSDC-য়ে দক্ষতা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পদক্ষেপসমূহক বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। NSDC-ৰ আওতাত থকা ২১টা খণ্ডৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰু সেইবোৰৰ ব্যৱহাৰিকতাৰ বুজাবুুজিয়ে প্ৰতিটো খণ্ডকে ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব।<ref>{{Cite web|url=https://www.nsdcindia.org/about-us|title=About Us {{!}} National Skill Development Corporation (NSDC)|website=www.nsdcindia.org|access-date=2019-05-01}}</ref> ===ইতিহাস=== বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টি আৰু পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ, আৰু দক্ষতা বিকাশৰ বাবে সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ NSDC-ক এখন ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল।<ref name="National Skill Development Corporation">{{cite web|title=Ministry of Skill Development and Entrepreneurship|url=http://www.skilldevelopment.gov.in/nationalskilldevelopmentcorporation.html|accessdate=16 December 2017}}</ref> ২০১৭ চনত পণ্য আৰু সেৱা কৰ (GST) প্ৰৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, কৰ্পোৰেট খণ্ডক হিচাপ-নিকাচৰ কামত সহায় কৰিবলৈ ১,০০,০০০ তকৈও অধিক লোকক GST বিশেষজ্ঞ হিচাপে প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ কোম্পানী চেক্ৰেটেৰীজ অৱ ইণ্ডিয়া (ICSI)-য়ে একেলগে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://digitallearning.eletsonline.com/2017/11/nsdc-to-train-over-1-lakh-people-as-gst-account-assistants/ |title=NSDC to train over 1 lakh people as GST Account Assistants|date=16 December 2017}}</ref> NSDC-য়ে ৫.২ নিযুত (৫২ লাখ)তকৈও অধিক শিক্ষাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ দিছে, আৰু ই বিভিন্ন উদ্যোগত ২৩৫টা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ৩৮টা ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল (SSC) গঠন কৰিছে।<ref name="National Skill Development Corporation"/> ===প্ৰকল্প আৰু সহযোগিতা=== এটা আনুমানিক হিচাপ অনুসৰি ২০২২ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক কৰ্ম শক্তিত অতিৰিক্ত ১০৪ নিযুত (১০.৪ কোটি) লোকৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আন ২৯৮ নিযুত (২৯.৮ কোটি) লোকৰ প্ৰশিক্ষণ উন্নীতকৰণৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ NSDC-য়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল ২০১৭-১৮ বৰ্ষত ২,৪০,০০০ লোকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া। মহিলাসকলৰ ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে NSDC-য়ে আমাজনৰ "মেৰী চেলী" (meri saheli) পদক্ষেপৰ সৈতেও অংশীদাৰিত্ব কৰিছে। গুগল ইণ্ডিয়াৰ সৈতে মিলি ই ম’বাইল ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত অংশীদাৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে ১০০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হ’ব। চি.এছ.আৰ. (CSR), কৰ্পোৰেট গভৰ্নেন্স, বিজনেছ ইন’ভেশ্বন, ই-গভৰ্নেন্স আৰু অন্যান্য দক্ষতাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC-য়ে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ কৰ্পোৰেট এফয়াৰ্ছৰ সৈতেও এটা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আদানি ফাউণ্ডেচন, উবেৰ (Uber) আৰু মাৰুতি (Maruti) অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২০ চনৰ ৮ জুলাইত NSDC আৰু মাইক্ৰ’ছফ্টে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে, যাৰ জৰিয়তে ১২ মাহৰ ভিতৰত ১ লাখতকৈও অধিক লোকক ডিজিটেল শিক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই কাৰ্যসূচীয়ে ডিজিটেল তথ্যৰ প্ৰাথমিক স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উন্নত ডিজিটেল দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানলৈকে এক ব্যাপক পৰিসৰৰ দক্ষতা শিক্ষণ সামৰি ল’ব। ২০২০ চনত 'তেজস' (Tejas) প্ৰকল্প মুকলি কৰাৰ বাবে ই.এফ.এছ ফেচিলিটিজ চাৰ্ভিচেছ গ্ৰুপে (EFS Facilities Services Group) নেচনেল স্কিল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেচন (NSDC)-ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে। ===আইনী গাঁথনি আৰু শাসন ব্যৱস্থা=== NSDC এক ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) মডেলৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ গৰাকী, আনহাতে ব্যক্তিগত খণ্ডই ৫১% মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। NSDC-ৰ বোৰ্ড ৰিপৰ্ট অনুসৰি, চৰকাৰ হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আৰু নিগমৰ নিয়ন্ত্ৰক, আৰু ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকল হৈছে ১০টা ব্যৱসায়িক সংস্থা বা ফেডাৰেচন — যাৰ ভিতৰত কনফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান ইণ্ডাষ্ট্ৰী (CII), ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) আৰু নেচনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ছফ্টৱেৰ এণ্ড চাৰ্ভিচ কোম্পানীজ (NASSCOM) অন্তৰ্ভুক্ত — প্ৰতিটোৰে শ্বেয়াৰ মূলধন ৫.১%। MSDE-ৰ তত্ত্বাৱধানত, দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাক একত্ৰিত আৰু খৰতকীয়া কৰিবলৈ NSDC-য়ে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ, উদ্যোগ খণ্ড, অনা-লাভকাৰী সংগঠন আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছে। ===অংশীদাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ তালিকা=== * এছ.এম.ই.চি. অটোমেচন প্ৰাইভেট লিমিটেড (SMEC Automation Pvt Ltd) * এ.কে. সামন্তৰায় এণ্ড কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড (A.K SAMANTRAY & CO PVT LTD) * এ.এ. এডুটেক প্ৰাইভেট লিমিটেড (AA EDUTECH PRIVATE LIMITED) * মেধাৱী স্কিলছ ইউনিভাৰ্চিটি, ছিকিম (Medhavi Skills University, Sikkim) * স্মাৰ্ট স্কিলছ বিটছ এণ্ড বাইটছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (Smarts skills Bits & Bytes Pvt Ltd) ===পৰিচালনা আৰু পুঁজিৰ আৰ্হি=== এখন অনা-লাভকাৰী কোম্পানী হিচাপে, NSDC-য়ে চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰা — এই দুয়োটা মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়। চৰকাৰী অনুদান ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ NSDC-য়ে অংশীদাৰ বা প্ৰকল্প পৰিচালনা গোট (Project Management Unit) হিচাপে চৰকাৰী দক্ষতা-প্ৰশিক্ষণ আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় তথা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক তেওঁলোকৰ দক্ষতা বিকাশৰ ৰণনীতি ৰূপায়ণত সহায় কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডত দক্ষতা উন্নীতকৰণৰ পদক্ষেপসমূহ বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, NSDC-য়ে প্ৰশিক্ষণ অংশীদাৰসকলৰ এটা ফলপ্ৰসূ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছে যাৰ ভিতৰত ৩০২টা পুঁজি প্ৰাপ্ত, ১১৫টা পুঁজি বিহীন আৰু ১৪টা উদ্ভাৱনী অংশীদাৰৰ লগতে ৩৯টা কাৰ্যক্ষম ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল অন্তৰ্ভুক্ত আছে, আৰু এই অংশীদাৰিত্ব নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহলৈ ১৪৫৩.৭০ কোটি টকা (প্ৰায় ২১০ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ) পুঁজি বিতৰণ কৰিছে ===আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহ=== * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY) * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল কেন্দ্ৰ (PMKK) * ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল স্কিল চেণ্টাৰ (IISC) নেটৱৰ্ক * কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণাৰ্থী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (Technical Intern Training Program - TITP) * শিখো ঔৰ कमाও (Seekho Aur Kamao) * স্বদেশ (Swades) * পিএম-বিশ্বকৰ্মা (PM-VISHWAKARMA) ===তথ্যসূত্ৰ=== {{reflist|2}} j540atrypo9bopq0rdeawz0xepbvsto 614595 614592 2026-06-26T14:02:01Z MuninGogoi2006 46693 614595 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম | logo = [[চিত্ৰ:NSDC_Logo.svg|thumb|ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগমৰ প্ৰতীক]] | hq_location_city = [[New Delhi]], [[India]] | type = [[Nonprofit organization|Not-for-profit company]] | founded = {{start date and age|2008}} | key_people= | website = [http://www.nsdcindia.org/ www.nsdcindia.org] }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম ({{lang-en|National Skill Development Corporation - NSDC}})''' হ’ল ২০০৮ চনৰ ৩১ জুলাইত কোম্পানী আইন, ১৯৫৬-ৰ ধাৰা ২৫ (যিটো কোম্পানী আইন, ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ সমকক্ষ)-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অনা-লাভকাৰী পাব্লিক লিমিটেড কোম্পানী। ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) আৰ্হি হিচাপে NSDC প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে NSDC-ৰ ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ মালিকীস্বত্ব বহন কৰে, আনহাতে বাকী ৫১% শ্বেয়াৰ মূলধন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতত আছে। NSDC-ৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৃহৎ, মানসম্পন্ন আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টিত অনুঘটক হিচাপে কাম কৰি দক্ষতা বিকাশক উদগনি যোগোৱা। ইয়াৰ উপৰিও, এই সংস্থাই সম্প্ৰসাৰণযোগ্য আৰু লাভজনক বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ গঢ়ি তুলিবলৈ পুঁজি যোগান ধৰে। ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্বসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ (quality assurance), তথ্য প্ৰণালী (information systems) আৰু প্ৰশিক্ষকৰ প্ৰশিক্ষণ একাডেমীসমূহ (train the trainer academies) প্ৰত্যক্ষভাৱে বা অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এক সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলা। দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰা উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰি NSDC-য়ে দক্ষতা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক অনুঘটক হিচাপে কাম কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পদক্ষেপসমূহক বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। NSDC-ৰ আওতাত থকা ২১টা খণ্ডৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰু সেইবোৰৰ ব্যৱহাৰিকতাৰ বুজাবুুজিয়ে প্ৰতিটো খণ্ডকে ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ বাবে আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব।<ref>{{Cite web|url=https://www.nsdcindia.org/about-us|title=About Us {{!}} National Skill Development Corporation (NSDC)|website=www.nsdcindia.org|access-date=2019-05-01}}</ref> ===ইতিহাস=== বৃত্তিমুখী প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৃষ্টি আৰু পুঁজি যোগান ধৰিবলৈ, আৰু দক্ষতা বিকাশৰ বাবে সহায়ক ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিবলৈ NSDC-ক এখন ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছিল।<ref name="National Skill Development Corporation">{{cite web|title=Ministry of Skill Development and Entrepreneurship|url=http://www.skilldevelopment.gov.in/nationalskilldevelopmentcorporation.html|accessdate=16 December 2017}}</ref> ২০১৭ চনত পণ্য আৰু সেৱা কৰ (GST) প্ৰৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, কৰ্পোৰেট খণ্ডক হিচাপ-নিকাচৰ কামত সহায় কৰিবলৈ ১,০০,০০০ তকৈও অধিক লোকক GST বিশেষজ্ঞ হিচাপে প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ NSDC আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ কোম্পানী চেক্ৰেটেৰীজ অৱ ইণ্ডিয়া (ICSI)-য়ে একেলগে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://digitallearning.eletsonline.com/2017/11/nsdc-to-train-over-1-lakh-people-as-gst-account-assistants/ |title=NSDC to train over 1 lakh people as GST Account Assistants|date=16 December 2017}}</ref> NSDC-য়ে ৫.২ নিযুত (৫২ লাখ)তকৈও অধিক শিক্ষাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ দিছে, আৰু ই বিভিন্ন উদ্যোগত ২৩৫টা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশীদাৰিত্ব আৰু ৩৮টা ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল (SSC) গঠন কৰিছে।<ref name="National Skill Development Corporation"/> ===প্ৰকল্প আৰু সহযোগিতা=== এটা আনুমানিক হিচাপ অনুসৰি ২০২২ চনৰ ভিতৰত ভাৰতক কৰ্ম শক্তিত অতিৰিক্ত ১০৪ নিযুত (১০.৪ কোটি) লোকৰ প্ৰয়োজন হ’ব আৰু আন ২৯৮ নিযুত (২৯.৮ কোটি) লোকৰ প্ৰশিক্ষণ উন্নীতকৰণৰ প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ NSDC-য়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল ২০১৭-১৮ বৰ্ষত ২,৪০,০০০ লোকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া। মহিলাসকলৰ ডিজিটেল সাক্ষৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগমে আমাজনৰ "মেৰী চহেলী" ([[meri saheli]]) পদক্ষেপৰ সৈতেও অংশীদাৰিত্ব কৰিছে। গুগল ইণ্ডিয়াৰ সৈতে মিলি ই ম’বাইল ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা আঁচনি আৰম্ভ কৰিছে, যাৰ অধীনত অংশীদাৰ সংস্থাসমূহৰ জৰিয়তে ১০০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হ’ব। চি.এছ.আৰ. (CSR), কৰ্পোৰেট গভৰ্নেন্স, বিজনেছ ইন’ভেশ্বন, ই-গভৰ্নেন্স আৰু অন্যান্য দক্ষতাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত লোকসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগমে ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ কৰ্পোৰেট এফয়াৰ্ছৰ সৈতেও এটা সহযোগিতা চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। ইয়াৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ ভিতৰত আদানি ফাউণ্ডেচন, উবেৰ (Uber) আৰু মাৰুতি (Maruti) অন্তৰ্ভুক্ত। ২০২০ চনৰ ৮ জুলাইত ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম আৰু মাইক্ৰ’ছফ্টে তেওঁলোকৰ অংশীদাৰিত্ব ঘোষণা কৰে, যাৰ জৰিয়তে ১২ মাহৰ ভিতৰত ১ লাখতকৈও অধিক লোকক ডিজিটেল শিক্ষা প্ৰদান কৰা হ’ব। এই কাৰ্যসূচীয়ে ডিজিটেল তথ্যৰ প্ৰাথমিক স্তৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উন্নত ডিজিটেল দক্ষতা আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞানলৈকে এক ব্যাপক পৰিসৰৰ দক্ষতা শিক্ষণ সামৰি ল’ব। ২০২০ চনত 'তেজস' (Tejas) প্ৰকল্প মুকলি কৰাৰ বাবে ই.এফ.এছ ফেচিলিটিজ চাৰ্ভিচেছ গ্ৰুপে (EFS Facilities Services Group) নেচনেল স্কিল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেচন (NSDC)-ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে। ===আইনী গাঁথনি আৰু শাসন ব্যৱস্থা=== ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগম এক ৰাজহুৱা ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) মডেলৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগশীলতা মন্ত্ৰালয় (MSDE)-ৰ জৰিয়তে ভাৰত চৰকাৰে ৪৯% শ্বেয়াৰ মূলধনৰ গৰাকী, আনহাতে ব্যক্তিগত খণ্ডই ৫১% মালিকীস্বত্ব লাভ কৰে। NSDC-ৰ বোৰ্ড ৰিপৰ্ট অনুসৰি, চৰকাৰ হৈছে আটাইতকৈ ডাঙৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আৰু নিগমৰ নিয়ন্ত্ৰক, আৰু ব্যক্তিগত অংশীদাৰসকল হৈছে ১০টা ব্যৱসায়িক সংস্থা বা ফেডাৰেচন — যাৰ ভিতৰত কনফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান ইণ্ডাষ্ট্ৰী (CII), ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) আৰু নেচনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ছফ্টৱেৰ এণ্ড চাৰ্ভিচ কোম্পানীজ (NASSCOM) অন্তৰ্ভুক্ত — প্ৰতিটোৰে শ্বেয়াৰ মূলধন ৫.১%। MSDE-ৰ তত্ত্বাৱধানত, দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰচেষ্টাক একত্ৰিত আৰু খৰতকীয়া কৰিবলৈ NSDC-য়ে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰ, উদ্যোগ খণ্ড, অনা-লাভকাৰী সংগঠন আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছে। ===অংশীদাৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ তালিকা=== * এছ.এম.ই.চি. অটোমেচন প্ৰাইভেট লিমিটেড (SMEC Automation Pvt Ltd) * এ.কে. সামন্তৰায় এণ্ড কোম্পানী প্ৰাইভেট লিমিটেড (A.K SAMANTRAY & CO PVT LTD) * এ.এ. এডুটেক প্ৰাইভেট লিমিটেড (AA EDUTECH PRIVATE LIMITED) * মেধাৱী স্কিলছ ইউনিভাৰ্চিটি, ছিকিম (Medhavi Skills University, Sikkim) * স্মাৰ্ট স্কিলছ বিটছ এণ্ড বাইটছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (Smarts skills Bits & Bytes Pvt Ltd) ===পৰিচালনা আৰু পুঁজিৰ আৰ্হি=== এখন অনা-লাভকাৰী কোম্পানী হিচাপে, ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগমে চৰকাৰী পুঁজিৰে পৰিচালিত কাৰ্যকলাপ চলোৱা আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ উদ্যোগ, কোম্পানী আৰু সংগঠনসমূহক পুঁজি যোগান ধৰা — এই দুয়োটা মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়। চৰকাৰী অনুদান ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহ পৰিচালনা কৰিবলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগমে অংশীদাৰ বা প্ৰকল্প পৰিচালনা গোট (Project Management Unit) হিচাপে চৰকাৰী দক্ষতা-প্ৰশিক্ষণ আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে, আৰু ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় তথা ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক তেওঁলোকৰ দক্ষতা বিকাশৰ ৰণনীতি ৰূপায়ণত সহায় কৰে। ই ব্যক্তিগত খণ্ডত দক্ষতা উন্নীতকৰণৰ পদক্ষেপসমূহ বৃদ্ধি, সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰিবলৈ উপযুক্ত মডেলো প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ৰাষ্ট্ৰীয় দক্ষতা বিকাশ নিগমে প্ৰশিক্ষণ অংশীদাৰসকলৰ এটা ফলপ্ৰসূ নেটৱৰ্ক গঢ়ি তুলিছে যাৰ ভিতৰত ৩০২টা পুঁজি প্ৰাপ্ত, ১১৫টা পুঁজি বিহীন আৰু ১৪টা উদ্ভাৱনী অংশীদাৰৰ লগতে ৩৯টা কাৰ্যক্ষম ছেক্টৰ স্কিল কাউঞ্চিল অন্তৰ্ভুক্ত আছে, আৰু এই অংশীদাৰিত্ব নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহলৈ ১৪৫৩.৭০ কোটি টকা (প্ৰায় ২১০ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ) পুঁজি বিতৰণ কৰিছে। ===আঁচনি আৰু পদক্ষেপসমূহ=== * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনা (PMKVY) * প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল কেন্দ্ৰ (PMKK) * ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেচনেল স্কিল চেণ্টাৰ (IISC) নেটৱৰ্ক * কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণাৰ্থী প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (Technical Intern Training Program - TITP) * শিখো ঔৰ कमाও (Seekho Aur Kamao) * স্বদেশ (Swades) * পিএম-বিশ্বকৰ্মা (PM-VISHWAKARMA) ===তথ্যসূত্ৰ=== {{reflist|2}} a14fnx5k1u8pwwpe9ugiwpzypbz5gd7 0 137641 614609 2026-06-26T16:50:09Z Dipankar Das 36094 [[লোকনাথ ব্ৰহ্মচাৰী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 614609 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[লোকনাথ ব্ৰহ্মচাৰী]] rrkobp3yfc6xq3lsguaxye1folkgefa 10 137642 614612 2026-06-26T16:59:31Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox |bodyclass = vcard |title = {{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}} |abovestyle = font-size: 1.3em; background-color: lavender; color:inherit; |headerstyle = background-color: #e6e6ff; color: inherit; |image1 = {{#if: {{{class_image|}}} | {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{class_image|}}}|size={{{class_imagesize|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=100x100px|alt={{{class_imagealt|}}}}} | {{#if: {{{class_symbol||}}} | <span style="display:... 614612 wikitext text/x-wiki {{Infobox |bodyclass = vcard |title = {{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}} |abovestyle = font-size: 1.3em; background-color: lavender; color:inherit; |headerstyle = background-color: #e6e6ff; color: inherit; |image1 = {{#if: {{{class_image|}}} | {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{class_image|}}}|size={{{class_imagesize|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=100x100px|alt={{{class_imagealt|}}}}} | {{#if: {{{class_symbol||}}} | <span style="display: block; font-size: 4em; margin: 8px 0 0 0;">{{{class_symbol}}}</span> }} }} |caption1 = ''Class symbol'' |image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{imagesize|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=275x275px|alt={{{imagealt|}}}}} |caption2 = {{{caption|}}} |image3 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB |getValue |maxvals=1 |P5962 |name=insignia |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|false}}} |noicon=yes |{{{insignia|}}} }}|size={{{insignia size|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=100px|alt={{{insignia alt|}}}}} |caption3 = {{{insignia caption|}}} |image4 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{line drawing|}}}|size={{{line size|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=275x275px|alt={{{line alt|}}}}} |caption4 = {{{line caption|}}} |image5 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB |getValue |maxvals=1 |P18 |name=image boat |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon=yes |{{{image boat|}}} }}|size={{{image size|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=275x275px|alt={{{image alt|}}}}} |caption5 = {{{image caption|}}} |labelstyle = vertical-align:top; |datastyle = vertical-align:top; |header10 = {{#if:{{{designer|}}}{{{location|}}}{{{year|}}}{{{no built|}}}{{{country|}}}{{{design|}}}{{{brand|}}}{{{location|}}}{{{brand|}}}{{{builder|}}}{{{role|}}}{{Wdib|P287|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P571|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P176|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P1092|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Development}} |label12 = Designer | data12 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P287 |name=designer |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{designer|}}} }} |label14 = Location | data14 = {{{location|}}} |label16 = Year | data16 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P571 |name=year |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{year|}}} }} |label18 = {{abbr|No.|Number}} built | data18 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P1092 |name=no built |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{no built|}}} }} |label20 = Country | data20 = {{{country|}}} |label21 = Design | data21 = {{{design|}}} |label22 = Brand | data22 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P1716 |name=no built |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{brand|}}} }} |label24 = Builder{{pluralize from text|{{#invoke:WikidataIB |getValue |P176 |name=builder |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{builder|}}} }} |likely=(s)|plural=s}} | data24 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P176 |name=builder |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{builder|}}} }} |label25 = Role | data25 = {{{role|}}} |label26 = Name | data26 = {{{name|}}} |label27 = Previous Name | data27 = {{{previous name|}}} |label28 = Launch Name | data28 = {{{launch name|}}} |label29 = Team Name | data29 = {{{team|}}} |label30 = Club | data30 = {{{club|}}} |label31 = Skipper | data31 = {{{skipper|}}} |label32 = Race Crew | data32 = {{{race_crew|}}} |label33 = Event Design | data33 = {{{event|}}} |header40 = {{#if:{{{boat|}}}{{{crew|}}}{{{displacement|}}}{{{disp|}}}{{{draft|}}}{{{air draft|}}}{{{trapeze|}}}{{Wdib|P2067|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2048|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}|Boat}} |label41 = General | data41 = {{{boats|}}} |label42 = Crew | data42 = {{{crew|}}} |label44 = [[Displacement_(ship)|Displacement]] | data44 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2067 |qualID=P642 |qvalue=Q5636358 |convert=true |name=displacement |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{displacement|}}}{{{disp|}}} }} |label46 = [[Draft (hull)|Draft]] | data46 = {{If then show |{{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2048 |qualID=P642 |qvalue=Q244777 |convert=true |name=draft |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{draft|}}} {{{hull draft|}}} }} |{{#invoke:WikidataIB |getValue |P2262 |convert=true |name=draft |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{draft|}}} {{{hull draft|}}} }} }} |label48 = Air draft | data48 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2048 |qualID=P642 |qvalue=Q2446632 |convert=true |name=air draft |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{air draft|}}} }} |label50 = Trapeze | data50 = {{{trapeze|}}} |header60 = {{#if:{{{hulls|}}}{{{hull type|}}}{{{type|}}}{{{construction|}}}{{{hull|}}}{{{hull weight|}}}{{{loa|}}}{{{loh|}}}{{{lh|}}}{{{lwl|}}}{{{beam|}}}{{{engine|}}}{{Wdib|P279|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P186|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2043|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2049|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P516|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Hull}} |label61 = General | data61 = {{{hulls|}}} |label62 = Type | data62 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P279 |name=type |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{hull type|}}}{{{type|}}} }} |label64 = Construction | data64 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P186 |name=construction |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{construction|}}} }} |label66 = [[Hull (watercraft)|Hull]] weight | data66 = {{{hull|}}}{{{hull weight|}}} |label68 = [[Length overall|LOA]] | data68 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2043 |qualID=P642 |qvalue=Q2358152 |convert=true |name=loa |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{loa|}}} }} |label70 = [[Length overall#LOH|LOH]] | data70 = {{{loh|}}}{{{lh|}}} |label72 = [[Waterline length|LWL]] | data72 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2043 |qualID=P642 |qvalue=Q1817392 |convert=true |name=lwl |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{lwl|}}} }} |label74 = [[Beam (nautical)|Beam]] |data74 = {{If then show |{{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2049 |qualID=P642 |qvalue=Q2376482 |convert=true |name=beam |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{beam|}}} }} |{{#invoke:WikidataIB |getValue |P2261 |convert=true |name=beam |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{beam|}}} }} }} |label77 = Engine type |data77 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P516 |name=engine |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{engine|}}} }} |header80 = {{#if:{{{appendages|}}}{{{hull appendages|}}}{{{keel type|}}}{{{keel|}}}{{{ballast|}}}{{{keelweight|}}}{{{rudder type|}}}{{Wdib|P2067|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Hull appendages}} |label82 = General |data82 = {{{appendages|}}}{{{hull appendages|}}} |label84 = Keel/board type |data84 = {{{keel type|}}}{{{keel|}}} |label86 = Ballast |data86 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2067 |qualID=P642 |qvalue=Q5461048 |convert=true |name=ballast |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{ballast|}}} }} |label87 = Keelweight | data87 = {{{keelweight|}}} |label88 = Rudder{{pluralize from text|{{{rudder type|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data88 = {{{rudder type|}}} |header100 = {{#if:{{{rigs|}}}{{{rig|}}}{{{rig type|}}}{{{I|}}}{{{J|}}}{{{P|}}}{{{E|}}}{{{mast length|}}}{{{mastheight|}}}{{{rig other|}}}{{Wdib|P2670|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2048|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Rig}} |label101 = General | data101 = {{{rigs|}}} |label102 = Rig type | data102 = {{{rig type|}}}{{{rig|}}} |label104 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|I]] foretriangle height | data104 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q547649 |qual=P2048 |convert=true |name=I |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{I|}}} }} |label106 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|J]] foretriangle base | data106 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q547649 |qual=P2043 |convert=true |name=J |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{J|}}} }} |label108 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|P]] mainsail luff | data108 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1121807 |qual=P2048 |convert=true |name=P |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{P|}}} }} |label110 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|E]] mainsail foot | data110 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1121807 |qual=P2043 |name=E |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{E|}}} }} |label112 = [[Mast_(sailing)|Mast]] length | data112 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2048 |qualID=P642 |qvalue=Q331744 |convert=true |name=mast length |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{mast length|}}}{{{mastheight|}}} }} |label114 = Rig other | data114 = {{{rig other|}}} |header120 = {{#if:{{{sails|}}}{{{sailplan|}}}{{{mainsail|}}}{{{sailarea main|}}}{{{jib|}}}{{{sailarea headsail|}}}{{{lp|}}}{{{spinnaker|}}}{{{sailarea spin|}}}{{{gennaker|}}}{{{sailarea gen|}}}{{{sails other|}}}{{{sailarea upwind|}}}{{{mainsailandjib|}}}{{{sailarea downwind|}}}{{{sailarea total|}}}{{{sailarea|}}}{{Wdib|P2670|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Sails}} |label121 = General | data121 = {{{sails|}}} |label122 = Sailplan | data122 = {{{sailplan|}}} |label124 = [[Mainsail]] area | data124 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1121807 |qual=P2046 |name=sailarea main |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{mainsail|}}}{{{sailarea main|}}} }} |label126 = [[Jib]]/[[Genoa (sail)|genoa]] area | data126 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q547649 |qual=P2046 |name=sailarea headsail |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{jib|}}}{{{sailarea headsail|}}} }} |label128 = [[parts of a sail#The edges|Luff]] perpendicular | data128 = {{{lp|}}} |label130 = [[Spinnaker]] area | data130 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1137340 |qual=P2046 |name=sailarea spin |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{spinnaker|}}}{{{sailarea spin|}}} }} |label132 = [[Gennaker]] area | data132 = {{{gennaker|}}}{{{sailarea gen|}}} |label133 = Other sails | data133 = {{{sails other|}}} |label134 = Upwind sail area | data134 = {{{sailarea upwind|}}}{{{mainsailandjib|}}} |label136 = Downwind sail area | data136 = {{{sailarea downwind|}}} |label138 = Total sail area | data138 = {{{sailarea total|}}}{{{sailarea|}}} |header140 = {{#if:{{{rating|}}}{{{d-pn|}}}{{{rya-pn|}}}{{{phrf|}}}{{{class|}}}{{Wdib|P4271|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Racing}} |label141 = Class association |data141 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P289 |name=no built |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{class|}}} }} |label142 = Rating | data142 = {{{rating|}}} |label143 = [[Portsmouth yardstick|D-PN]] | data143 = {{{d-pn|}}} |label144 = [[Portsmouth yardstick|RYA PN]] | data144 = {{{rya-pn|}}} |label145 = [[PHRF]] | data145 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P4271 |qualID=P642 |qvalue=Q7168207 |name=phrf |linked=no |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{phrf|}}} }} |header150style = {{#ifeq: {{{status}}} | olympic | background: #CC9900; color: white; | {{#ifeq: {{{status}}} | former olympic | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | vintage | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | para | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | world sailing | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | former world sailing | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | current | background: #CC9900; color: white; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | former | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | vintage | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | para | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | isaf | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | ex-isaf | background: #CCCCCC; color: black; }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |header150 = {{#ifeq: {{{status}}} | olympic | Current Olympic equipment | {{#ifeq: {{{status}}} | former olympic | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{status}}} | vintage | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{status}}} | para | [[Sailing at the Summer Paralympics|Paralympics class]] | {{#ifeq: {{{status}}} | world sailing | [[:category:Classes of World Sailing|Class]] is a member of [[World Sailing]] | {{#ifeq: {{{status}}} | former world sailing | [[:Category:Former_Classes_of_the_International_Sailing_Federation|Former Class]] of [[World Sailing]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | current | Current Olympic equipment | {{#ifeq: {{{olympic}}} | former | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | vintage | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | para | [[Sailing at the Summer Paralympics|Paralympics class]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | isaf | [[:category:Classes of World Sailing|Class]] is a member of [[World Sailing]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | ex-isaf | [[:Category:Former classes of World Sailing|Former class]] of [[World Sailing]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |below= {{#if:{{{previous|}}}|{{align|left|&larr;&nbsp;{{{previous}}} }} }} {{#if:{{{successor|}}}|{{align|right|{{{successor}}}&nbsp;&rarr;}} }} {{#if:{{{previous|}}}{{{successor|}}}|<br>{{Edit on Wikidata}}|{{Edit on Wikidata}}}}<!-- line break if previous or successor -->}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox sailboat specifications with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox sailboat specifications]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| air draft | appendages | ballast | beam | boat | boats | brand | builder | caption | class | class_image | class_imagealt | class_imagesize | class_symbol | club | construction | country | crew | d-pn | design | designer | disp | displacement | draft | E | engine | event | fetchwikidata | gennaker | hull | hull appendages | hull draft | hull type | hull weight | hulls | I | image | image alt | image boat | image caption | image size | imagealt | imagesize | insignia | insignia alt | insignia caption | insignia size | J | jib | keel | keel type | keelweight | launch name | lh | line alt | line caption | line drawing | line size | loa | location | loh | lp | lwl | mainsail | mainsailandjib | mast length | mastheight | name | no built | olympic | onlysourced | P | phrf | previous | previous name | qid | race_crew | rating | rig | rig other | rig type | rigs | role | rudder type | rya-pn | sailarea | sailarea downwind | sailarea gen | sailarea headsail | sailarea main | sailarea spin | sailarea total | sailarea upwind | sailplan | sails | sails other | Size | skipper | spinnaker | status | successor | team | trapeze | type | year }}{{#invoke:Check for deprecated parameters|check | _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox sailboat specifications with deprecated parameters|_VALUE_]]}} | class_imagesize = image size | class_imagealt = image alt | class_symbol = insignia | caption = image caption | type = hull type | hull = hull weight | keel = keel type | keelweight = ballast | jib = sailarea headsail | olympic = status | image = image boat | mainsail = sailarea main }}<noinclude> {{documentation}}<!-- place category on the /doc sub-page, not here --> </noinclude> co0dl7504k745n22nk5ifu7sfc958zc 614618 614612 2026-06-26T17:14:13Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 614618 wikitext text/x-wiki {{Infobox |bodyclass = vcard |title = {{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}} |abovestyle = font-size: 1.3em; background-color: lavender; color:inherit; |headerstyle = background-color: #e6e6ff; color: inherit; |image1 = {{#if: {{{class_image|}}} | {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{class_image|}}}|size={{{class_imagesize|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=100x100px|alt={{{class_imagealt|}}}}} | {{#if: {{{class_symbol||}}} | <span style="display: block; font-size: 4em; margin: 8px 0 0 0;">{{{class_symbol}}}</span> }} }} |caption1 = ''Class symbol'' |image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{imagesize|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=275x275px|alt={{{imagealt|}}}}} |caption2 = {{{caption|}}} |image3 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB |getValue |maxvals=1 |P5962 |name=insignia |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|false}}} |noicon=yes |{{{insignia|}}} }}|size={{{insignia size|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=100px|alt={{{insignia alt|}}}}} |caption3 = {{{insignia caption|}}} |image4 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{line drawing|}}}|size={{{line size|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=275x275px|alt={{{line alt|}}}}} |caption4 = {{{line caption|}}} |image5 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{#invoke:WikidataIB |getValue |maxvals=1 |P18 |name=image boat |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon=yes |{{{image boat|}}} }}|size={{{image size|{{{Size|}}}}}}|sizedefault=275x275px|alt={{{image alt|}}}}} |caption5 = {{{image caption|}}} |labelstyle = vertical-align:top; |datastyle = vertical-align:top; |header10 = {{#if:{{{designer|}}}{{{location|}}}{{{year|}}}{{{no built|}}}{{{country|}}}{{{design|}}}{{{brand|}}}{{{location|}}}{{{brand|}}}{{{builder|}}}{{{role|}}}{{Wdib|P287|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P571|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P176|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P1092|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Development}} |label12 = Designer | data12 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P287 |name=designer |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{designer|}}} }} |label14 = Location | data14 = {{{location|}}} |label16 = Year | data16 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P571 |name=year |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{year|}}} }} |label18 = {{abbr|No.|Number}} built | data18 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P1092 |name=no built |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{no built|}}} }} |label20 = Country | data20 = {{{country|}}} |label21 = Design | data21 = {{{design|}}} |label22 = Brand | data22 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P1716 |name=no built |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{brand|}}} }} |label24 = Builder{{pluralize from text|{{#invoke:WikidataIB |getValue |P176 |name=builder |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{builder|}}} }} |likely=(s)|plural=s}} | data24 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P176 |name=builder |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{builder|}}} }} |label25 = Role | data25 = {{{role|}}} |label26 = Name | data26 = {{{name|}}} |label27 = Previous Name | data27 = {{{previous name|}}} |label28 = Launch Name | data28 = {{{launch name|}}} |label29 = Team Name | data29 = {{{team|}}} |label30 = Club | data30 = {{{club|}}} |label31 = Skipper | data31 = {{{skipper|}}} |label32 = Race Crew | data32 = {{{race_crew|}}} |label33 = Event Design | data33 = {{{event|}}} |header40 = {{#if:{{{boat|}}}{{{crew|}}}{{{displacement|}}}{{{disp|}}}{{{draft|}}}{{{air draft|}}}{{{trapeze|}}}{{Wdib|P2067|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2048|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}|Boat}} |label41 = General | data41 = {{{boats|}}} |label42 = Crew | data42 = {{{crew|}}} |label44 = [[Displacement_(ship)|Displacement]] | data44 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2067 |qualID=P642 |qvalue=Q5636358 |convert=true |name=displacement |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{displacement|}}}{{{disp|}}} }} |label46 = [[Draft (hull)|Draft]] | data46 = {{If then show |{{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2048 |qualID=P642 |qvalue=Q244777 |convert=true |name=draft |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{draft|}}} {{{hull draft|}}} }} |{{#invoke:WikidataIB |getValue |P2262 |convert=true |name=draft |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{draft|}}} {{{hull draft|}}} }} }} |label48 = Air draft | data48 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2048 |qualID=P642 |qvalue=Q2446632 |convert=true |name=air draft |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{air draft|}}} }} |label50 = Trapeze | data50 = {{{trapeze|}}} |header60 = {{#if:{{{hulls|}}}{{{hull type|}}}{{{type|}}}{{{construction|}}}{{{hull|}}}{{{hull weight|}}}{{{loa|}}}{{{loh|}}}{{{lh|}}}{{{lwl|}}}{{{beam|}}}{{{engine|}}}{{Wdib|P279|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P186|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2043|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2049|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P516|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Hull}} |label61 = General | data61 = {{{hulls|}}} |label62 = Type | data62 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P279 |name=type |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{hull type|}}}{{{type|}}} }} |label64 = Construction | data64 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P186 |name=construction |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{construction|}}} }} |label66 = [[Hull (watercraft)|Hull]] weight | data66 = {{{hull|}}}{{{hull weight|}}} |label68 = [[Length overall|LOA]] | data68 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2043 |qualID=P642 |qvalue=Q2358152 |convert=true |name=loa |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{loa|}}} }} |label70 = [[Length overall#LOH|LOH]] | data70 = {{{loh|}}}{{{lh|}}} |label72 = [[Waterline length|LWL]] | data72 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2043 |qualID=P642 |qvalue=Q1817392 |convert=true |name=lwl |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{lwl|}}} }} |label74 = [[Beam (nautical)|Beam]] |data74 = {{If then show |{{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2049 |qualID=P642 |qvalue=Q2376482 |convert=true |name=beam |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{beam|}}} }} |{{#invoke:WikidataIB |getValue |P2261 |convert=true |name=beam |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{beam|}}} }} }} |label77 = Engine type |data77 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P516 |name=engine |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{engine|}}} }} |header80 = {{#if:{{{appendages|}}}{{{hull appendages|}}}{{{keel type|}}}{{{keel|}}}{{{ballast|}}}{{{keelweight|}}}{{{rudder type|}}}{{Wdib|P2067|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Hull appendages}} |label82 = General |data82 = {{{appendages|}}}{{{hull appendages|}}} |label84 = Keel/board type |data84 = {{{keel type|}}}{{{keel|}}} |label86 = Ballast |data86 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2067 |qualID=P642 |qvalue=Q5461048 |convert=true |name=ballast |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{ballast|}}} }} |label87 = Keelweight | data87 = {{{keelweight|}}} |label88 = Rudder{{pluralize from text|{{{rudder type|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data88 = {{{rudder type|}}} |header100 = {{#if:{{{rigs|}}}{{{rig|}}}{{{rig type|}}}{{{I|}}}{{{J|}}}{{{P|}}}{{{E|}}}{{{mast length|}}}{{{mastheight|}}}{{{rig other|}}}{{Wdib|P2670|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}}{{Wdib|P2048|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Rig}} |label101 = General | data101 = {{{rigs|}}} |label102 = Rig type | data102 = {{{rig type|}}}{{{rig|}}} |label104 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|I]] foretriangle height | data104 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q547649 |qual=P2048 |convert=true |name=I |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{I|}}} }} |label106 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|J]] foretriangle base | data106 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q547649 |qual=P2043 |convert=true |name=J |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{J|}}} }} |label108 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|P]] mainsail luff | data108 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1121807 |qual=P2048 |convert=true |name=P |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{P|}}} }} |label110 = [[Sail_plan#Sail-plan_measurements|E]] mainsail foot | data110 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1121807 |qual=P2043 |name=E |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{E|}}} }} |label112 = [[Mast_(sailing)|Mast]] length | data112 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P2048 |qualID=P642 |qvalue=Q331744 |convert=true |name=mast length |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{mast length|}}}{{{mastheight|}}} }} |label114 = Rig other | data114 = {{{rig other|}}} |header120 = {{#if:{{{sails|}}}{{{sailplan|}}}{{{mainsail|}}}{{{sailarea main|}}}{{{jib|}}}{{{sailarea headsail|}}}{{{lp|}}}{{{spinnaker|}}}{{{sailarea spin|}}}{{{gennaker|}}}{{{sailarea gen|}}}{{{sails other|}}}{{{sailarea upwind|}}}{{{mainsailandjib|}}}{{{sailarea downwind|}}}{{{sailarea total|}}}{{{sailarea|}}}{{Wdib|P2670|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Sails}} |label121 = General | data121 = {{{sails|}}} |label122 = Sailplan | data122 = {{{sailplan|}}} |label124 = [[Mainsail]] area | data124 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1121807 |qual=P2046 |name=sailarea main |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{mainsail|}}}{{{sailarea main|}}} }} |label126 = [[Jib]]/[[Genoa (sail)|genoa]] area | data126 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q547649 |qual=P2046 |name=sailarea headsail |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{jib|}}}{{{sailarea headsail|}}} }} |label128 = [[parts of a sail#The edges|Luff]] perpendicular | data128 = {{{lp|}}} |label130 = [[Spinnaker]] area | data130 = {{#invoke:WikidataIB |getQualifierValue |P2670 |pval=Q1137340 |qual=P2046 |name=sailarea spin |qid={{{qid|}}} |convert=true |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{spinnaker|}}}{{{sailarea spin|}}} }} |label132 = [[Gennaker]] area | data132 = {{{gennaker|}}}{{{sailarea gen|}}} |label133 = Other sails | data133 = {{{sails other|}}} |label134 = Upwind sail area | data134 = {{{sailarea upwind|}}}{{{mainsailandjib|}}} |label136 = Downwind sail area | data136 = {{{sailarea downwind|}}} |label138 = Total sail area | data138 = {{{sailarea total|}}}{{{sailarea|}}} |header140 = {{#if:{{{rating|}}}{{{d-pn|}}}{{{rya-pn|}}}{{{phrf|}}}{{{class|}}}{{Wdib|P4271|qid={{{qid|}}}|fwd=ALL}} |Racing}} |label141 = Class association |data141 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |P289 |name=no built |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{class|}}} }} |label142 = Rating | data142 = {{{rating|}}} |label143 = [[Portsmouth yardstick|D-PN]] | data143 = {{{d-pn|}}} |label144 = [[Portsmouth yardstick|RYA PN]] | data144 = {{{rya-pn|}}} |label145 = [[PHRF]] | data145 = {{#invoke:WikidataIB |getValueByQual |P4271 |qualID=P642 |qvalue=Q7168207 |name=phrf |linked=no |qid={{{qid|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{phrf|}}} }} |header150style = {{#ifeq: {{{status}}} | olympic | background: #CC9900; color: white; | {{#ifeq: {{{status}}} | former olympic | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | vintage | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | para | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | world sailing | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{status}}} | former world sailing | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | current | background: #CC9900; color: white; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | former | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | vintage | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | para | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | isaf | background: #CCCCCC; color: black; | {{#ifeq: {{{olympic}}} | ex-isaf | background: #CCCCCC; color: black; }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |header150 = {{#ifeq: {{{status}}} | olympic | Current Olympic equipment | {{#ifeq: {{{status}}} | former olympic | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{status}}} | vintage | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{status}}} | para | [[Sailing at the Summer Paralympics|Paralympics class]] | {{#ifeq: {{{status}}} | world sailing | [[:category:Classes of World Sailing|Class]] is a member of [[World Sailing]] | {{#ifeq: {{{status}}} | former world sailing | [[:Category:Former_Classes_of_the_International_Sailing_Federation|Former Class]] of [[World Sailing]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | current | Current Olympic equipment | {{#ifeq: {{{olympic}}} | former | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | vintage | [[Former Olympic sailing classes|Former Olympic class]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | para | [[Sailing at the Summer Paralympics|Paralympics class]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | isaf | [[:category:Classes of World Sailing|Class]] is a member of [[World Sailing]] | {{#ifeq: {{{olympic}}} | ex-isaf | [[:Category:Former classes of World Sailing|Former class]] of [[World Sailing]] }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} <!-- line break if previous or successor -->}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox sailboat specifications with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox sailboat specifications]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| air draft | appendages | ballast | beam | boat | boats | brand | builder | caption | class | class_image | class_imagealt | class_imagesize | class_symbol | club | construction | country | crew | d-pn | design | designer | disp | displacement | draft | E | engine | event | fetchwikidata | gennaker | hull | hull appendages | hull draft | hull type | hull weight | hulls | I | image | image alt | image boat | image caption | image size | imagealt | imagesize | insignia | insignia alt | insignia caption | insignia size | J | jib | keel | keel type | keelweight | launch name | lh | line alt | line caption | line drawing | line size | loa | location | loh | lp | lwl | mainsail | mainsailandjib | mast length | mastheight | name | no built | olympic | onlysourced | P | phrf | previous | previous name | qid | race_crew | rating | rig | rig other | rig type | rigs | role | rudder type | rya-pn | sailarea | sailarea downwind | sailarea gen | sailarea headsail | sailarea main | sailarea spin | sailarea total | sailarea upwind | sailplan | sails | sails other | Size | skipper | spinnaker | status | successor | team | trapeze | type | year }}{{#invoke:Check for deprecated parameters|check | _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox sailboat specifications with deprecated parameters|_VALUE_]]}} | class_imagesize = image size | class_imagealt = image alt | class_symbol = insignia | caption = image caption | type = hull type | hull = hull weight | keel = keel type | keelweight = ballast | jib = sailarea headsail | olympic = status | image = image boat | mainsail = sailarea main }}<noinclude> {{documentation}}<!-- place category on the /doc sub-page, not here --> </noinclude> 4vt76gedkj2tbyo0vw9piqs1xb4qta0 10 137643 614615 2026-06-26T17:07:11Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: <includeonly>{{#if:{{{1|}}}|{{{3|}}}{{{1|}}}{{{4|}}}|{{{2|}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 614615 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}}|{{{3|}}}{{{1|}}}{{{4|}}}|{{{2|}}}}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 5f4g6ttxb7i75y6ddaysrgdreuvf8xt 10 137644 614616 2026-06-26T17:07:59Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: <includeonly>{{#invoke:EditAtWikidata|showMe}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 614616 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:EditAtWikidata|showMe}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> ebotvjupfyng5hqatuab2q5axayac0x 614617 614616 2026-06-26T17:10:10Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 614617 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:EditAtWikidata|editAtWikidata}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 0k1q3i2vb3siiy6hk43arq8uqxgnju5 0 137645 614641 2026-06-27T02:20:20Z Dipankar Das 36094 "[[:en:Special:Redirect/revision/1347586356|Wildlife smuggling]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 614641 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{For|the legal trade of species|Wildlife trade}} [[চিত্ৰ:Border_Force_wildlife_crime_seizures.jpg|alt=Item depicts three tables against a wall with various illegal wildlife items across them. Some items include skins, ivory, taxidermy, and shoes.|thumb|২০১৩ চনত ব্ৰিটিছ সীমান্ত বাহিনীয়ে জব্দ কৰা অবৈধ বন্যপ্ৰাণী সামগ্ৰীৰ জব্দ কক্ষৰ প্ৰদৰ্শন]] <templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles>  '''বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায়''' বা '''বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ''', [[বিপন্ন প্ৰজাতি]] আৰু সংৰক্ষিত বন্যপ্ৰাণীৰ অবৈধ সংগ্ৰহ আৰু ব্যৱসায়, উদ্ভিদ আৰু উপজাত সামগ্ৰী বা কোনো প্ৰজাতি ব্যৱহাৰ কৰা সামগ্ৰীকে ধৰি ব্যৱসায়ৰ বিষয়ে। <ref name=":0">{{Cite journal|last=Smart|first1=Utpal|last2=Cihlar|first2=Jennifer Churchill|last3=Budowle|first3=Bruce|date=2021-09-01|title=International Wildlife Trafficking: A perspective on the challenges and potential forensic genetics solutions|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1872497321000880|journal=Forensic Science International: Genetics|language=en|volume=54|doi=10.1016/j.fsigen.2021.102551|pmid=34134047|issn=1872-4973}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ওপৰত গৱেষণা বৃদ্ধি পাইছে, অৱশ্যে এই অবৈধ ব্যৱসায়ৰ বিষয়ে জ্ঞান সীমিত হৈ আছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নীতি আৰু প্ৰৱণতাৰ মাজৰ পাৰ্থক্যই সম্ভৱতঃ বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বিস্তৃত আনুমানিক পৰিসৰত অৰিহণা যোগাইছে, ৫-২৩ বিলিয়ন ডলাৰৰ পৰা যিকোনো ঠাইতে, কাঠ আৰু মাছ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে অতিৰিক্ত ৬৭-১৯৩ বিলিয়ন ডলাৰ। <ref name=":2">{{Cite journal|last=van Uhm|first1=Daan|last2=South|first2=Nigel|last3=Wyatt|first3=Tanya|date=2021-12-01|title=Connections between trades and trafficking in wildlife and drugs|url=https://doi.org/10.1007/s12117-021-09416-z|journal=Trends in Organized Crime|language=en|volume=24|issue=4|pages=425–446|doi=10.1007/s12117-021-09416-z|issn=1936-4830|pmc=8129602|pmid=34025109}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ প্ৰচুৰ বৃদ্ধিয়ে ইয়াক ড্ৰাগছ, আগ্নেয়াস্ত্ৰ আৰু মানৱ সৰবৰাহৰ পিছত বিশ্বজুৰি চতুৰ্থ বৃহত্তম অপৰাধমূলক উদ্যোগ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। ব্যৱসায়ৰ দ্বাৰা দাবী কৰা সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত হাতীদাঁত, বুছমাংস, [[লোকচিকিৎসা|পৰম্পৰাগত চিকিৎসা]], আৰু বিদেশী পোহনীয়া জন্তু আদি অন্তৰ্ভুক্ত যদিও ইয়াৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। অবৈধ বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায়ত চীন আৰু আমেৰিকাই সৰ্বাধিক ক্ৰেতা। <ref name=":1">{{Cite journal|doi=10.1353/gia.2020.0023|title=The True Costs of Wildlife Trafficking|year=2020|last=Guynup|first1=Sharon|last2=Shepherd|first2=Chris R.|last3=Shepherd|first3=Loretta|journal=Georgetown Journal of International Affairs|volume=21|pages=28–37}}</ref> ইয়াৰ লগত প্ৰায়ে অন্যান্য অবৈধ কাম যেনে উপযুক্ত অনুমোদন অবিহনে জীৱ-জন্তুক শান্ত কৰা আদি জড়িত হৈ থাকে। <ref>{{Cite news|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2569057/six-members-of-wildlife-trade-gang-arrested-and-over-10-macaques-saved-in-phetchaburi|website=[[Bangkok Post]]|date=May 12, 2023|dead-url=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101220240/https://web.archive.org/screenshot/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2569057/six-members-of-wildlife-trade-gang-arrested-and-over-10-macaques-saved-in-phetchaburi|archivedate=2023-11-01}}</ref> == সংস্কৃতি == বহু ক্ষেত্ৰত সংস্কৃতি বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ এক চালিকা কাৰক। পৰম্পৰাগত ঔষধ, গহনা, ট্ৰিংকেট, পোহনীয়া জন্তু, বনৰীয়া মাংস (বুছমিট) খোৱাৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্দিষ্ট বন্যপ্ৰাণীক লক্ষ্য কৰি লোৱাৰ অধিক আশংকাৰ সন্মুখীন হোৱা কাৰণসমূহৰ আঁৰত প্ৰায়ে পৰম্পৰাগত শিপা বা সমাজৰ ধাৰা থাকে। <ref>{{Cite book|title=Environmental crime in Latin America : the theft of nature and the poisoning of the land|date=2017|publisher=Palgrave Macmillan UK|editor=David Rodríguez Goyes|isbn=978-1-137-55705-6|place=London|oclc=1004839723}}</ref> <ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}</ref> <ref name=":5">{{Cite journal|last=Rock|first1=Katherine I.|last2=MacMillan|first2=Douglas C.|date=2022-02-01|title=Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation|url=https://doi.org/10.1007/s10745-021-00279-0|journal=Human Ecology|language=en|volume=50|issue=1|pages=91–111|doi=10.1007/s10745-021-00279-0|issn=1572-9915|pmc=8572063|pmid=34776585|bibcode=2022HumEc..50...91R}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Bortolamiol|first1=Sarah|last2=Feuillet|first2=Thierry|last3=Kagoro|first3=Wilson|last4=Namirembe|first4=Rukia|last5=Asalu|first5=Edward|last6=Krief|first6=Sabrina|date=2023|title=Illegal Harvesting within a Protected Area: Spatial Distribution of Activities, Social Drivers of Wild Meat Consumption, and Wildlife Conservation|journal=Animals|language=en|volume=13|issue=5|pages=771|doi=10.3390/ani13050771|issn=2076-2615|pmc=10000183|pmid=36899628}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Stringham|first1=Oliver C.|last2=García-Díaz|first2=Pablo|last3=Toomes|first3=Adam|last4=Mitchell|first4=Lewis|last5=Ross|first5=Joshua V.|last6=Cassey|first6=Phillip|date=2021|title=Live reptile smuggling is predicted by trends in the legal exotic pet trade|journal=Conservation Letters|language=en|volume=14|issue=6|doi=10.1111/conl.12833|issn=1755-263X|bibcode=2021ConL...14E2833S}}</ref> বিশ্বায়ন, ইণ্টাৰনেট, ছ'চিয়েল মিডিয়া আৰু শতিকাজুৰি এটা জাতিলৈ আন এটা জাতিলৈ যোৱা লোকৰ সহায়ত বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায়ৰ দ্বাৰা আকাংক্ষিত বহুতো বস্তু বহুজাতিকভাৱে বিতৰণ কৰা হয়, যেনে পৰম্পৰাগত ঔষধ যিবোৰ আমেৰিকা, কানাডা, নিউজিলেণ্ড আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেখা যায়। <ref name=":3">{{Cite journal|last=Nguyen|first1=T.|last2=Roberts|first2=D. L.|date=2020|title=Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam|journal=Tropical Conservation Science|volume=13|pages=194008292097925|doi=10.1177/1940082920979252|issn=1940-0829}}</ref> বিশেষ উদ্ভিদ বা প্ৰাণীৰ পৰা আহৰণ কৰা বস্তুৰ ব্যৱহাৰ নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহ তেতিয়া চুটি হয় যেতিয়া মানুহে বিশ্বাস কৰে যে ই পৰম্পৰাগত সাংস্কৃতিক মূল্যবোধ বা তেওঁলোকে মানৱ জীৱনৰ বাবে উত্তম বুলি ভবা বস্তুটোক বেদখল কৰে। ইয়াৰ উপৰিও পৰ্যটনৰ ফলত কিছুমান আকস্মিক বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ হৈছে। কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো বস্তু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত নিষিদ্ধ বা নিষিদ্ধ বুলি নাজানি ক্ৰয় কৰিব পাৰে। <ref>{{Cite book|title=Illegal trade in wildlife : a North American perspective.|date=2005|publisher=Commission for Environmental Cooperation, North American Wildlife Enforcement Group|isbn=2-923358-26-0|place=Montréal, Québec|oclc=221623580}}</ref> তলত বিভিন্ন মহাদেশ আৰু ইয়াৰ দেশ বা অঞ্চলৰ দ্বাৰা সাংস্কৃতিকভাৱে প্ৰভাৱিত অবৈধ বন্যপ্ৰাণী ব্যৱসায়ৰ কিছুমান উদাহৰণ দিয়া হ’ল: === এছিয়ান সংস্কৃতি === ==== চীন সংস্কৃতি ==== পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসা পদ্ধতিৰ (TCM) ব্যৱহাৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দশম শতিকাত আৰম্ভ হৈছিল। বিভিন্ন ধৰণৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী ব্যৱহাৰ কৰা এই পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসাক ৰোগ নিৰাময় আৰু বাৰ্ধক্যৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰাৰ মূল চাবিকাঠি হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ৰোগৰ বীজাণু তত্ত্ব (germ theory of disease) আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ প্ৰায় ২০০ বছৰৰ পিছত, এই চিকিৎসাপদ্ধতিয়ে কম বয়সীয়া, শিক্ষিত সমাজৰ পৰা বাধাৰ সন্মুখীন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। এই বাধাৰ স্বত্বেও, পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসা পদ্ধতি চীনা জাতিৰ বহু লোকৰ বাবে সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ হৈ আছে, যাৰ ফলত ২০০৫ চনত দেশখনৰ অৰ্থনীতি লাভান্বিত হৈছিল ১০ নিযুত ডলাৰেৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNuwer2018">[[Rachel Nuwer|Nuwer, Rachel]] (2018). ''Poached : inside the dark world of wildlife trafficking'' (1st&nbsp;ed.). New York: Da Capo Press. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-306-82550-7|<bdi>978-0-306-82550-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1019624065 1019624065].</cite></ref> পৰম্পৰাগত ঔষধৰ বাবে পশুৰ পৰা উৎপন্ন সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাটো বিশ্বব্যাপী বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ব্যৱসায়ৰ বাবে এক মূল চালক হিচাপে বিবেচিত হৈছে। সাধাৰণতে ব্যৱহৃত বহুতো প্ৰজাতি এতিয়া আই ইউ চি এনৰ দ্বাৰা বিপন্ন বা বিপন্ন বুলি তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে, আন প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছে। <ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNuwer2018">[[Rachel Nuwer|Nuwer, Rachel]] (2018). ''Poached : inside the dark world of wildlife trafficking'' (1st&nbsp;ed.). New York: Da Capo Press. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-306-82550-7|<bdi>978-0-306-82550-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1019624065 1019624065].</cite></ref> <ref name=":3">{{Cite journal|last=Nguyen|first1=T.|last2=Roberts|first2=D. L.|date=2020|title=Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam|journal=Tropical Conservation Science|volume=13|pages=194008292097925|doi=10.1177/1940082920979252|issn=1940-0829}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNguyenRoberts2020">Nguyen, T.; Roberts, D. L. (2020). [[doi:10.1177/1940082920979252|"Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam"]]. ''Tropical Conservation Science''. '''13''': 194008292097925. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1177/1940082920979252|10.1177/1940082920979252]]</span>. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1940-0829 1940-0829]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229716233 229716233].</cite></ref> এটা অধ্যয়নে ঔষধি ব্যৱহাৰৰ বাবে বন্যপ্ৰাণীৰ উৎপাদন ভোগ কৰাৰ প্ৰতি চীনৰ মিলেনিৱেল (millennial) প্ৰজন্মৰ মনোভাৱৰ বিষয়ে বুজ ল’বলৈ চেষ্টা কৰিছিল। চীনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে জৰীপ কৰা ৩৫০ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভিতৰত তিনি-চতুৰ্থাংশ সঁহাৰিদাতাই এতিয়ালৈকে কোনো ধৰণৰ বন্যপ্ৰাণীৰ উৎপাদন ব্যৱহাৰ কৰি পোৱা নাই, আৰু সেই সঁহাৰিদাতাসকলৰ মাত্ৰ ১১% লোকেহে ভৱিষ্যতে এইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰি চোৱাৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে। ঐতিহাসিকভাৱে চীনা সংস্কৃতিয়ে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি এক উপযোগিতাবাদী (utilitarian) দৃষ্টিভংগী পোষণ কৰি আহিছিল। তথাপিও, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে, চীনৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত এই ধাৰণা সলনি হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিব পাৰে।<ref name=":5">{{Cite journal|last=Rock|first1=Katherine I.|last2=MacMillan|first2=Douglas C.|date=2022-02-01|title=Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation|url=https://doi.org/10.1007/s10745-021-00279-0|journal=Human Ecology|language=en|volume=50|issue=1|pages=91–111|doi=10.1007/s10745-021-00279-0|issn=1572-9915|pmc=8572063|pmid=34776585|bibcode=2022HumEc..50...91R}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRockMacMillan2022">Rock, Katherine I.; MacMillan, Douglas C. (2022-02-01). [[doi:10.1007/s10745-021-00279-0|"Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation"]]. ''Human Ecology''. '''50''' (1): <span class="nowrap">91–</span>111. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2022HumEc..50...91R 2022HumEc..50...91R]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1007/s10745-021-00279-0|10.1007/s10745-021-00279-0]]. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/1572-9915 1572-9915]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8572063 8572063]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34776585 34776585].</cite></ref> === আফ্ৰিকান সংস্কৃতি === [[চিত্ৰ:African_elephant,_Lake_St_Lucia_01.jpg|thumb|230x230px|হাতীদাঁতৰ সৰবৰাহৰ বাবে আফ্ৰিকাৰ হাতীৰ জনসংখ্যা ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে]] যদিও ইয়াৰ অধ্যয়ন কম, বন্য মাংসৰ উৎস অবৈধভাৱে পোৱা যায়, প্ৰায়ে আফ্ৰিকান ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে। গ্ৰাম্য অঞ্চলত দৰিদ্ৰতা আৰু খাদ্য সুৰক্ষাৰ অভাৱৰ পৰা ৰক্ষা পোৱাৰ উপায় হিচাপে বুছমাংস প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে চহৰৰ বাসিন্দাসকলে সাধাৰণতে বুছমাংস খায় ইয়াৰ দ্বাৰা বিলাসী বস্তু হিচাপে পোৱা মৰ্যাদাৰ বাবে। <ref name=":02">{{Cite journal|last=Gluszek|first1=Sarah|last2=Viollaz|first2=Julie|last3=Mwinyihali|first3=Robert|last4=Wieland|first4=Michelle|last5=Gore|first5=Meredith L.|date=2021|title=Using conservation criminology to understand the role of restaurants in the urban wild meat trade|journal=Conservation Science and Practice|language=en|volume=3|issue=5|doi=10.1111/csp2.368|issn=2578-4854|bibcode=2021ConSP...3E.368G}}</ref> <ref>{{Cite report|date=2022-08-30|url=https://osf.io/q4mdv/}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Rentsch|first1=Dennis|last2=Damon|first2=Amy|date=2013-07-01|title=Prices, poaching, and protein alternatives: An analysis of bushmeat consumption around Serengeti National Park, Tanzania|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921800913001122|journal=Ecological Economics|language=en|volume=91|pages=1–9|doi=10.1016/j.ecolecon.2013.03.021|bibcode=2013EcoEc..91....1R|issn=0921-8009}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও প্ৰতি বছৰে আফ্ৰিকাৰ পৰা বন্য মাংস আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ বাবে ৰপ্তানি কৰা হয়। <ref>{{Cite journal|last=Chaber|first1=Anne-Lise|last2=Allebone-Webb|first2=Sophie|last3=Lignereux|first3=Yves|last4=Cunningham|first4=Andrew A.|last5=Marcus Rowcliffe|first5=J.|date=2010|title=The scale of illegal meat importation from Africa to Europe via Paris: Illegal intercontinental meat trade|journal=Conservation Letters|language=en|volume=3|issue=5|pages=317–321|doi=10.1111/j.1755-263X.2010.00121.x}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Musing|first1=Louisa|title=Wildlife Trade in Belgium: An analysis of CITES trade and seizure data|last2=Norwisz|first2=Magdalena|last3=Kloda|first3=Jane|last4=Kecse-Nagy|first4=Katalin|publisher=TRAFFIC International|year=2018|isbn=978-1-85850-443-8}}</ref> <ref name=":02" /> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰতো হাতীৰ দাঁতৰ ব্যাপক চাহিদা অব্যাহত আছে, যাৰ বাবে দৈনিক আনুমানিক ১০০ টা আফ্ৰিকীয় হাতী সিহঁতৰ দাঁতৰ বাবে নিহত হয়।<ref>{{Cite journal|last=Persaud|first1=Sabrina|date=2017-10-02|title=Losing Our "CITES" on the "Traffic": How Taxing Ivory Trafficking Can Save the African Elephant From Its Bloody Extinction|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13880292.2017.1403813|journal=Journal of International Wildlife Law & Policy|language=en|volume=20|issue=3–4|pages=295–320|doi=10.1080/13880292.2017.1403813|issn=1388-0292}}</ref> == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ অকাৰ্যকৰী নিৰীক্ষণ == বন্যপ্ৰাণী সামগ্ৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যৰ পৰিমাণ অপৰিসীম আৰু বৃদ্ধি পাইয়েই আছে। ২০১২ চনৰ হাৰমনাইজড চিষ্টেমৰ শুল্ক পৰিসংখ্যাৰ বিশ্লেষণ অনুসৰি <ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}</ref> বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীৰ বিশ্বব্যাপী আমদানিৰ পৰিমাণ আছিল ১৮৭ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ, ইয়াৰে মীন সামগ্ৰীৰ মূল্য ১১৩ বিলিয়ন ডলাৰ; ৭১ বিলিয়ন ডলাৰৰ বাবে উদ্ভিদ আৰু বনজ; ৩ বিলিয়ন ডলাৰত অ-মীনপালন প্ৰাণী। কিন্তু বিশ্বজুৰি শুল্ক বিভাগে ব্যৱহাৰ কৰা বৰ্তমানৰ এইচ এছ ক’ড ব্যৱস্থাৰ বাধাৰ বাবে বন্যপ্ৰাণী সামগ্ৰীৰ বিশ্বব্যাপী বাণিজ্যৰ ওপৰত অকাৰ্যকৰীভাৱে নিৰীক্ষণ আৰু হিচাপ দিয়া হয়। বন্যপ্ৰাণীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আমদানিৰ অধিকাংশই কেৱল সাধাৰণ শ্ৰেণী যেনে উদ্ভিদ বা পশুজাত সামগ্ৰীতহে লিপিবদ্ধ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ কোনো শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিৱৰণ নাই (এয়া ধাতুৰ মৌলৰ পৰিচয় লিপিবদ্ধ নকৰাকৈ আমদানি কৰাৰ দৰে যেনে তাম বা লোহা)। অনুমান কৰা হৈছে যে বিশ্বজুৰি উদ্ভিদৰ আমদানিৰ প্ৰায় ৫০% আৰু জীৱ-জন্তুৰ সামগ্ৰীৰ ৭০% সাধাৰণ শ্ৰেণী হিচাপে আমদানি কৰা হয়, মীনপালনৰ বাবে ব্যতিক্ৰম (প্ৰায় ৫%) বিভিন্ন বহুপক্ষীয় মীন ব্যৱস্থাপনা চুক্তিৰ বাবে ধন্যবাদ যাৰ বাবে ট্যাক্সন-নিৰ্দিষ্ট মাছ ধৰাৰ ৰিপৰ্ট দিয়াৰ প্ৰয়োজন হয়। <ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChanZhangYangFischer2015">Chan, Hon-Ki; Zhang, Huarong; Yang, Feng; Fischer, Gunter (17 April 2015). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141 "Improve customs systems to monitor global wildlife trade"]</span>. ''[[ছায়েন্স|Science]]''. '''348''' (6232): <span class="nowrap">291–</span>292. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Sci...348..291C 2015Sci...348..291C]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1126/science.aaa3141|10.1126/science.aaa3141]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25883346 25883346]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:206633776 206633776].</cite></ref> তদুপৰি, উভচৰ আৰু জীৱিত প্ৰবালকে ধৰি কিছুমান সঘনাই ব্যৱসায় কৰা শ্ৰেণীবিভাজন গোটৰ এইচ এছ ক'ডৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে একেবাৰেই হিচাপ কৰা নহয়। অবৈধ বন্যপ্ৰাণী আমদানি ধৰা পেলোৱা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আইনী ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ বাবে বহুতো ক্ষেত্ৰাধিকাৰে চালানসমূহৰ ঘোষিত এইচ.এছ. ক’ডৰ (HS Code) ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এইচ.এচ. ক’ডৰ সুনিৰ্দিষ্টতাৰ অভাৱে গোলকীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ কাৰ্যকৰী নিৰীক্ষণ আৰু অনুসৰণযোগ্যতাক বাধাগ্ৰস্ত কৰে। গোলকীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ নিৰীক্ষণ আৰু বলবৎকৰণ শক্তিশালী কৰিবলৈ হাৰমনাইজড চিষ্টেমৰ (Harmonized System) সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে।<ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChanZhangYangFischer2015">Chan, Hon-Ki; Zhang, Huarong; Yang, Feng; Fischer, Gunter (17 April 2015). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141 "Improve customs systems to monitor global wildlife trade"]</span>. ''[[ছায়েন্স|Science]]''. '''348''' (6232): <span class="nowrap">291–</span>292. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Sci...348..291C 2015Sci...348..291C]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1126/science.aaa3141|10.1126/science.aaa3141]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp;[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25883346 25883346]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:206633776 206633776].</cite></ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oecd.org/env/illegal-trade-in-environmentally-sensitive-goods-9789264174238-en.htm|title=Illegal trade in environmentally sensitive goods|publisher=[[OECD]]|date=19 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|title=CITES Decision, 16.62, Rev. CoP16|url=http://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/RL-2009-001.pdf|publisher=[[CITES]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.traffic.org/publications/reports/shark-and-ray-trade-in-singapore/|title=Calls for better traceability after report identifies Singapore as the world's second largest shark fin trader|publisher=[[TRAFFIC]]}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Global trade statistics lack granularity to inform traceability and management of diverse and high-value fishes|journal=[[Scientific Reports]]|year=2017|doi=10.1038/s41598-017-12301-x|last=Cawthorn|first1=Donna-Mareè|last2=Mariani|first2=Stefano|volume=7|issue=1|page=12852|pmid=28993629|pmc=5634443|bibcode=2017NatSR...712852C}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Averting a North American biodiversity crisis|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=31 July 2015|last=Yap|first1=Tiffany A.|last2=Koo|first2=Michelle S.|last3=Ambrose|first3=Richard F.|last4=Wake|first4=David B.|last5=Vredenburg|first5=Vance T.|volume=349|issue=6247|pages=481–482|doi=10.1126/science.aab1052|pmid=26228132|bibcode=2015Sci...349..481Y}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Expanding our understanding of the trade in marine aquarium animals|journal=[[PeerJ]]|year=2017|doi=10.7717/peerj.2949|last=Rhyne|first1=Andrew L.|last2=Tlusty|first2=Michael F.|last3=Szczebak|first3=Joseph T.|last4=Holmberg|first4=Robert J.|volume=5|pmid=28149703|pmc=5274522}}</ref> == প্ৰভাৱ == === অৰ্থনৈতিক === সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠন আৰু অপৰাধী সংগঠনৰ সদস্যসকলে অস্ত্ৰ ক্ৰয়ৰ বাবে ধন, নাগৰিক সংঘাতৰ বাবে ধন আৰু অবৈধ উৎসৰ পৰা ধন লুটিবলৈ অবৈধভাৱে লাখ লাখ উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তুৰ সৰবৰাহ কৰে। <ref name="policechiefmagazine.org">{{Cite journal|last=Sellar|first1=John|title=International Illicit Trafficking in Wildlife|journal=Police Chief Magazine|date=June 2007|volume=74|issue=6|url=http://www.policechiefmagazine.org/magazine/index.cfm?fuseaction=print_display&article_id=1203&issue_id=62007|access-date=September 1, 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://site.d66.nl/gerbrandy/document/eu_action_plan_against_wildlife/f=/vj7iilz6wlmw.pdf|title=Gerben Jan Gerbrandy claiming that terrorist networks hunt wildlife for funding themselves|last=Zite Media B.V.|accessdate=7 October 2014}}</ref> <ref name="John Sellar discusses Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES)">{{Cite web|last=Neo|first=Hui Min|title=Smuggling wildlife: From eggs in a bra to geckos in underwear|url=http://phys.org/news168697589.html|work=Physorg.org|accessdate=August 30, 2014}}</ref> <ref name="Malymail online">{{Cite news|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/malaysias-lizard-king-under-probe-for-wildlife-smuggling-report-says|dead-url=September 1, 2014|date=November 2, 2013}}</ref> এই প্ৰায়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচেষ্টাসমূহৰ বাবে ধন আৰু চোৰাংচিকাৰী, প্ৰচেছৰ, চোৰাংচোৱা, বিক্ৰেতা আৰু ক্ৰেতাৰ নেটৱৰ্কৰ প্ৰয়োজন হয়। <ref name="policechiefmagazine.org" /> সুসজ্জিত, অতি সংগঠিত চোৰাং চিকাৰৰ কাৰ্য্যকলাপ, যেনে ২০১২ চনত [[চাদ|চাড]] আৰু [[কংগো গণৰাজ্য|কংগো ৰিপাব্লিকত]] সংঘটিত হোৱা হত্যাকাৰী আক্ৰমণে শিৰোনাম দখল কৰিছে। <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/01/01/world/africa/central-africas-wildlife-rangers-face-deadly-risks.html|dead-url=August 30, 2014|date=December 31, 2012}}</ref> আবেদন, আংশিকভাৱে, ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ তুলনাত ধৰা পৰা আৰু শাস্তি দিয়াৰ আশংকা কম। <ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/inl/rls/rm/2014/226421.htm|title=The Escalating International Wildlife Trafficking Crisis: Ecological, Economic, and National Security Issues|accessdate=August 30, 2014}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Trex|first1=Ethan|title=The Ins & Outs of Exotic Animal Smuggling|journal=Mental Floss|date=January 27, 2010|url=http://mentalfloss.com/article/23803/ins-outs-exotic-animal-smuggling|access-date=August 31, 2014|archivedate=October 26, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026114235/http://mentalfloss.com/article/23803/ins-outs-exotic-animal-smuggling}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও এনে প্ৰচেষ্টাৰ নেতৃত্ব দিয়াসকলৰ বাবে সৰবৰাহৰ দ্বাৰা যথেষ্ট লাভ হ'ব পাৰে। <ref>{{Cite journal|last=Sellar|first1=John|title=International Illicit Trafficking in Wildlife|journal=Police Chief Magazine|date=June 2007|volume=74|issue=6|url=http://www.policechiefmagazine.org/magazine/index.cfm?fuseaction=print_display&article_id=1203&issue_id=62007|access-date=August 31, 2014}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, মাদাগাস্কাৰৰ পৰা অহা এটা প্ল'শ্বেয়াৰ কচ্ছপে (বন্য অঞ্চলত মাত্ৰ ৪০০ টাহে বাকী আছে বুলি অনুমান কৰা হৈছে) ২৪,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিব পাৰে। <ref name="Malymail online" /> সাধাৰণতে সৰবৰাহ কৰা নিষিদ্ধ সামগ্ৰী হাতী হাতী দাঁত উৎস দেশত কম মূল্যত বিক্ৰী হ’ব পাৰে আৰু গন্তব্য দেশত উচ্চ মূল্য আনিব পাৰে। দামবোৰ উৎস দেশ আৰু সামগ্ৰীৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰে। <ref>{{Cite news|url=http://www.newsweek.com/big-business-wildlife-trafficking-83865|dead-url=August 30, 2014|date=March 1, 2008}}</ref> হাতীদাঁতৰ দাম আৰু চাহিদা আকাশলংঘী হৈছে, যাৰ ফলত ই এক বৃদ্ধি পোৱা আৰু অতি লাভজনক বজাৰ হৈ পৰিছে। বিশ্বজুৰি ২০১৪ চনত হাতীদাঁতৰ অবৈধ বাণিজ্যিক কাৰ্য্যকলাপে ২০০৭ চনৰ তুলনাত দুগুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি <ref name="urlInterior Announces Ban on Commercial Trade of Ivory as Part of Overall Effort to Combat Poaching, Wildlife Trafficking">{{Cite web|url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/interior-announces-ban-on-commercial-trade-of-ivory-as-part-of-overall-effort-to-combat-poaching-wildlife-trafficking.cfm|title=Interior Announces Ban on Commercial Trade of Ivory as Part of Overall Effort to Combat Poaching, Wildlife Trafficking|date=11 February 2014|accessdate=2014-08-31}}</ref> দ্বিতীয় স্থানত আছে আমেৰিকা। <ref name="Board 2014">{{Cite news|website=The New York Times|date=2014-02-18|url=https://www.nytimes.com/2014/02/18/opinion/banning-ivory-sales-in-america.html|dead-url=2014-08-31}}</ref> <ref name="Christy 2012">{{Cite web|last=Christy|first=Bryan|title=Ivory Worship|work=National Geographic|date=2012-09-14|url=http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/ivory/christy-text|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916223009/http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/ivory/christy-text|archivedate=September 16, 2012|accessdate=2014-08-31}}</ref> <ref name="Moore 2014">{{Cite news|website=The Daily Telegraph|date=2014-02-13|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/10636306/Ivory-trade-Can-China-get-tough-on-tusks.html|dead-url=2014-08-31}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সংস্থা ছেভ দ্য এলিফেণ্টছৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি চীনত কেঁচা হাতীদাঁতৰ মূল্য প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২১০০ ডলাৰ। <ref name="havocscope.com">{{Cite web|url=https://www.havocscope.com/tag/wildlife-trafficking/|title=Wildlife Trafficking – Statistics on the Illegal Wildlife Trade|work=havocscope.com|date=26 April 2008|language=en-US|accessdate=2018-11-05|archivedate=2020-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116180053/http://havocscope.com/tag/wildlife-trafficking/}}</ref> ২০১০ চনৰ পৰা ২০১২ চনৰ ভিতৰত প্ৰতি বছৰে গড়ে ৩৩,০০০ পৰ্যন্ত হাতী চোৰাংচিকাৰ কৰি হত্যা কৰা হৈছিল। <ref name="havocscope.com" /> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ফলত ই সংঘটিত হোৱা দেশসমূহৰ বাবে অৰ্থনৈতিক খৰচৰ সৃষ্টি হয়, য'ত হেৰুৱা পৰ্যটন আৰু উন্নয়নৰ সুযোগো অন্তৰ্ভুক্ত। <ref name="Friday 2014">{{Cite web|last=Friday|title=Wildlife Trade News - Poaching and illegal wildlife trade threaten tourism and development options in Africa|work=TRAFFIC|date=2014-03-07|url=http://www.traffic.org/home/2014/3/7/poaching-and-illegal-wildlife-trade-threaten-tourism-and-dev.html|accessdate=2014-08-31}}</ref> === স্বাস্থ্য === পশু-বাহিত ৰোগৰ সংক্ৰমণে মানৱ স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি কৰাৰ লগতে স্থানীয় বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতিও ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। 'ইউনাইটেড ষ্টেটছ গৱৰ্নমেণ্ট একাউণ্টেবিলিটি অফিচ'ৰ মতে, মানুহৰ মাজত দেখা দিয়া প্ৰায় ৭৫% নতুন ৰোগৰ উৎস হ'ল পশুপক্ষী। বন্যপ্ৰাণীৰ অবৈধ সৰবৰাহ আৰু ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ মাজৰ সম্পৰ্কক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়, যদিও কিছুমান বিশেষ ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ চোৰাংভাৱে অনা পশুপক্ষীৰ সৈতে জড়িত থকাৰ সন্দেহ আছে। ==== বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ দ্বাৰা উৎপত্তি আৰু বিয়পি পৰা বুলি বিশ্বাস কৰা ৰোগ ==== * '''SARS (severe acute respiratory syndrome)''' এটা ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হয় আৰু ই মানুহ আৰু বন্যপ্ৰাণী উভয়কে সংক্ৰমিত কৰে। বিশেষজ্ঞসকলে সন্দেহ কৰিছে যে ছাৰ্ছ ভাইৰাছৰ উৎপত্তি চীনত হৈছে এটা চিভেট (চীনৰ ব্যৱসায়ত সাধাৰণ বনৰীয়া মেকুৰী) আৰু মানুহৰ সংস্পৰ্শৰ বাবে। * '''[[পক্ষীজ্বৰ|এভিয়ান ফ্লু (H5N1)]]''' অতি ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হয়। ই সংক্ৰমিত ক্ৰেষ্টেড হাক <ref>{{Cite journal|last=Van Borm|first1=S|last2=Thomas|first2=I|last3=Hanquet|first3=G|last4=Lambrecht|first4=B|last5=Boschmans|first5=M|last6=Dupont|first6=G|last7=Decaestecker|first7=M|last8=Snacken|first8=R|last9=van den Berg|first9=T|title=Highly pathogenic H5N1 influenza virus in smuggled Thai eagles, Belgium|journal=Emerging Infectious Diseases|date=May 2005|volume=11|issue=5|pages=702–5|pmid=15890123|pmc=3320388|url=http://wwwnc.cdc.gov/eid/article/11/5/pdfs/05-0211.pdf|access-date=October 3, 2014|doi=10.3201/eid1105.050211}}</ref> আৰু অন্যান্য বনৰীয়া চৰাইৰ সংস্পৰ্শৰ দ্বাৰা মানুহক সংক্ৰমিত কৰিব পাৰে, কিন্তু হাঁহ-কুকুৰাৰ সংস্পৰ্শৰ দ্বাৰাও সংক্ৰমিত হ'ব পাৰে। * আফ্ৰিকাৰ বন্যপ্ৰাণীত পোৱা এবিধ সংক্ৰামক ৰোগ হৈছে '''বান্দৰ পক্স''' আৰু ই মানুহলৈ বিয়পিব পাৰে। * [[ইব'লা ভাইৰাছ ৰোগ|'''ইব’লা ভাইৰাছ''']] হৈছে বন্যপ্ৰাণী (চিম্পাঞ্জী, বান্দৰ, গৰিলা, ফলৰ বাদুলি আদি)ৰ পৰা মানুহৰ জনসংখ্যালৈ সংক্ৰমিত হোৱা এক বিৰল সংক্ৰামক ৰোগ। সাধাৰণতে আক্ৰান্ত জীৱ-জন্তু, ওচৰৰ পৰা বা শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থৰ সংস্পৰ্শৰ দ্বাৰা সেৱন কৰি ভাইৰাছৰ সংক্ৰমণ ঘটে। <ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ebola-virus-disease|title=Ebola virus disease|publisher=World Health Organization|language=en|accessdate=2019-03-06}}</ref> ==== বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ লক্ষ্য হোৱা প্ৰাণী প্ৰজাতিৰ সৈতে জড়িত ৰোগ ==== * '''হাৰপিছ বি ভাইৰাছ''' হৈছে মেকাক বান্দৰৰ মাজত পোৱা ভাইৰাছ যিটো কামোৰ বা আঁচোৰ মাৰি অতি বিৰল ক্ষেত্ৰত মানুহলৈ সংক্ৰমিত হ’ব পাৰে। সংস্পৰ্শৰ পিছত সোনকালে চিকিৎসা নকৰিলে সংক্ৰমণৰ পিছত মগজুৰ গুৰুতৰ ক্ষতি বা মৃত্যু হ’ব পাৰে। <ref>{{Cite web|last=Center for Disease Prevention and Control|title=B Virus (herpes B, monkey B virus, herpesvirus simiae, and herpesvirus B)|url=https://www.cdc.gov/herpesbvirus/|publisher=Center for Disease Prevention and Control|accessdate=September 16, 2014}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.fws.gov/news/ShowNews.cfm?ID=EF38B798-FE9C-34D7-FA635FBC6DE29EE1|dead-url=September 14, 2014|date=April 28, 2009}}</ref> * '''ছালমন’লা''' সংক্ৰমণৰ ফলত ডায়েৰিয়া, জ্বৰ, পেটৰ ক্ৰেম্প হ’ব পাৰে। সংক্ৰমণৰ সৈতে কচ্ছপ, <ref>{{Cite web|title=Salmonella|url=https://www.cdc.gov/salmonella/general/prevention.html|publisher=Centers for Disease Prevention and Control|accessdate=October 3, 2014}}</ref> দাড়ি থকা অজগৰ আৰু অন্যান্য সৰীসৃপৰ সংস্পৰ্শৰ সম্পৰ্ক আছে। === পৰিৱেশগত === বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং চিকাৰ আৰু সৰবৰাহে বিভিন্ন পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যক প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। চোৰাং চিকাৰীসকলৰ মাজত কিছুমান বিশেষ প্ৰাণীৰ চাহিদা অধিক থাকে, যাৰ ফলত নিজা প্ৰাকৃতিক বাসস্থানত এই প্ৰজাতিবোৰৰ সংখ্যা লক্ষণীয়ভাৱে হ্ৰাস পাইছে। বন্যপ্ৰাণীৰ সৰবৰাহৰ ফলত কোনো এটা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত আক্ৰমণাত্মক তথা ক্ষতিকাৰক বিদেশী প্ৰজাতিৰো অনুপ্ৰৱেশ ঘটিব পাৰে। এই নতুন প্ৰজাতিবোৰে থলুৱা প্ৰাণীসমূহৰ সৈতে সম্পদৰ বাবে আন্তঃপ্ৰজাতিক প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত অতিৰিক্ত চাপ সৃষ্টি কৰি থলুৱা বন্যপ্ৰাণীক বিপদাপন্ন কৰি তোলে। বিগত এশ বছৰত চোৰাং চিকাৰ আৰু অবৈধ সৰবৰাহৰ বাবেই প্ৰায় বিশবিধ প্ৰাণী বিলুপ্ত হৈ গৈছে, যাৰ ভিতৰত পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ক'লা গঁড় (West African Black Rhinoceros), পাইৰেনিয়ান আইবেক্স (Pyrenean Ibex) আৰু পেচেঞ্জাৰ পিজন (Passenger Pigeon) আদি অন্যতম। == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা == [[চিত্ৰ:Wildlife_Trafficking_Supply_Chain.svg|thumb|বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ নেটৱৰ্ক কেনেকৈ চলি থাকে। <ref>{{Citation|title=Money Laundering and the Illegal Wildlife Trade|publisher=The Financial Action Task Force (FATF)|date=2020|url=https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Environmentalcrime/Money-laundering-wildlife-trade.html#:~:text=Wildlife%20traffickers%20exploit%20weaknesses%20in,crimes%20and%20damaging%20financial%20integrity.}}</ref>]] ক্ৰমান্বয়ে আন্তঃসংযোগী বিশ্বায়নে বিভিন্ন ধৰণৰ সামগ্ৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য বৃদ্ধি কৰে, আনকি বিদেশী পশুজাত সামগ্ৰীলৈকে বিস্তৃত। যিসকল ব্যৱসায়ী আৰু গ্ৰাহকে এতিয়াও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিদেশী পশুৰ বজাৰত অংশগ্ৰহণ কৰে, তেওঁলোকে আমাৰ পৰিৱেশ আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱক আওকাণ কৰে আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ব্যক্তিগত গ্ৰাহকৰ সুবিধা, যেনে আৰ্থিক লাভ বা উচ্চ ফেশ্বনক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে। <ref>1 MAJLPP 26 (West)</ref> কিছুমান মানুহ আৰু গোটে উপলব্ধি কৰিছে যে এই পছন্দসমূহ স্থায়ী বা সহ্য কৰিব নোৱাৰি। বহু প্ৰজাতিৰ বিপন্ন নোহোৱালৈকে সুৰক্ষা দিয়া নহয়, সুৰক্ষাৰ এই পলমৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ যথেষ্ট ক্ষতি হয়। বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি আইন (ESA)ৰ দৰে আইন প্ৰণয়নে “মাছ, বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদ (যি)ৰ সংখ্যা ইমানেই হ্ৰাস পাইছে যে ইহঁতৰ বিলুপ্তিৰ বিপদত পৰিছে বা বিলুপ্তিৰ ভাবুকি আছে” আৰু ইয়াৰ বাসস্থানক সুৰক্ষা আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত মানৱ পৰিৱেশ হস্তক্ষেপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ কাম কৰে আৰু ইয়াৰ উলংঘা কৰাসকলক জবাবদিহি কৰিবলৈ কাম কৰে। <ref name="auto">16 U.S.C.A. § 1531(West)</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰদায়ে পৰিৱেশৰ ক্ষতি নিৰীক্ষণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰচেষ্টা বৃদ্ধি কৰাৰ লগে লগে ৰাষ্ট্ৰসংঘই বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্যৰ দৰে পদক্ষেপৰ জৰিয়তে অধিক সুৰক্ষিত বাসস্থান আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰ সৃষ্টি কৰাৰ লক্ষ্য লৈছে। <ref>{{Cite web|title=Goal 15 targets|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-15-life-on-land/targets.html|accessdate=2020-09-24|publisher=UNDP|language=en}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ হৈছে এক ক্ৰমবৰ্ধমান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংকট যিয়ে কেৱল পশুৰ অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাই নহয়, বিশ্বৰ পৰিৱেশ, সামাজিক, আৰু অৰ্থনৈতিক পৰ্যায়তো বিশ্বৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে। ই অবৈধ অৰ্থনীতিত অৰিহণা যোগাইছে আৰু মানুহৰ মংগলৰ ওপৰত ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ পেলাইছে। বিপন্ন প্ৰজাতি আইন (ESA)-এ প্ৰব্ৰজনকাৰী প্ৰজাতি সম্পৰ্কীয় চুক্তি (CMS) আৰু বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য চুক্তি (CITES)ৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ধিৰ সৈতে কাম কৰে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ বাবে যৌথ প্ৰচেষ্টা চলোৱা। এই আইনসমূহ ভংগ কৰাৰ ফলত প্ৰতিটো উলংঘাৰ বাবে ৫০০ ডলাৰৰ জৰিমনা আৰু প্ৰতিটো উলংঘাৰ বাবে ২৫,০০০ ডলাৰ পৰ্যন্ত জৰিমনা বা ৬ মাহলৈকে কাৰাদণ্ড। এই সীমিত শাস্তি আৰু বিস্তৃত ব্যতিক্ৰমৰ বাবে এই আইনসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰে। এই ব্যতিক্ৰমসমূহৰ ভিতৰত আছে “বৈজ্ঞানিক উদ্দেশ্য বা আক্ৰান্ত প্ৰজাতিৰ বংশবৃদ্ধি বা অস্তিত্ব বৃদ্ধি কৰা..., অযথা অৰ্থনৈতিক কষ্ট..., আৰু প্ৰি-এক্টৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ অংশৰ ৰেহাই; প্ৰয়োগ আৰু প্ৰমাণীকৰণ; নিয়ন্ত্ৰণ; বিক্ৰী চুক্তিৰ বৈধতা; পৃথকীকৰণ; ৰেহাইৰ নবীকৰণ; নবীকৰণ প্ৰমাণপত্ৰৰ ম্যাদ উকলি যোৱা।” === বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বিৰুদ্ধে মিত্ৰজোঁট === ২০০৫ চনত আমেৰিকাৰ বিদেশ মন্ত্ৰালয়ে বন্যপ্ৰাণী আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীৰ অবৈধ ব্যৱসায়ৰ অন্ত পেলোৱাৰ লক্ষ্যৰে চৰকাৰ আৰু সংগঠনৰ স্বেচ্ছামূলক মিত্ৰজোঁট হিচাপে গঠন কৰিছিল ক’লিচন এগেইনষ্ট ৱাইল্ড লাইফ ট্ৰেফিকিং (CAWT)। <ref>{{Cite web|url=http://cawt-global.squarespace.com/|title=CAWT - About|work=cawt-global.squarespace.com|language=en|accessdate=2018-10-01|archivedate=2018-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181001182825/http://cawt-global.squarespace.com/}}</ref> বৰ্তমান CAWT ত ছখন চৰকাৰ আৰু তেৰটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ কাৰ্য্যৰ উপায়সমূহৰ ভিতৰত চাহিদা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা, যোগান সীমিত কৰিবলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমা অতিক্ৰম কৰি আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থা শক্তিশালী কৰা, আৰু উচ্চ পৰ্যায়ৰ পৰা ৰাজনৈতিক সমৰ্থন সংগ্ৰহৰ প্ৰয়াস কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। === এছ'চিয়েচন অৱ চাউথইষ্ট এছিয়ান নেচনছ ৱাইল্ড এনফৰ্চমেণ্ট নেটৱৰ্ক === ফ্ৰীলেণ্ড ফাউণ্ডেচন (Freeland Foundation) আৰু ট্ৰেফিক চাউথইষ্ট এছিয়াই (TRAFFIC Southeast Asia) থাইলেণ্ড চৰকাৰ আৰু এছচিয়েশ্যন অৱ চাউথইষ্ট এচিয়ান নেচন্‌ছৰ (ASEAN) সৈতে মিলি ২০০৫ চনত আছিয়ান ৱাইল্ডলাইফ এনফৰ্চমেণ্ট নেটৱৰ্ক (ASEAN-WEN) প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://environment.asean.org/the-asean-wildlife-enforcement-network-asean-wen/|title=The ASEAN Wildlife Enforcement Network (ASEAN-WEN)|date=2012-11-21|work=ASEAN Cooperation on Environment|access-date=2018-10-01|language=en-US}}</ref> এছিয়ান-ৱেন (ASEAN-WEN) এ আন্তঃসীমান্ত সহযোগিতা পৰ্যবেক্ষণ কৰে আৰু ১০ খন আছিয়ান সদস্য দেশৰ সামূহিক আইন প্ৰয়োগকাৰী ক্ষমতা শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে। এইটো বিশ্বৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আঞ্চলিক বন্যপ্ৰাণী আইন প্ৰয়োগকাৰী সহযোগিতা আৰু ই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সংস্থাৰ (USAID) পৰা সহায় লাভ কৰে। === দক্ষিণ এছিয়ান বলবৎকাৰী নেটৱৰ্ক === দক্ষিণ এছিয়ান বলবৎকাৰী নেটৱৰ্ক (SAWEN) CAWT আৰু TRAFFIC ৰ সহায়ত গঠন কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=http://www.sawen.org/|title=WelcomeSouth Asia Wildlife Enforcement Network|publisher=South Asia Wildlife Enforcement Network|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> ২০০৮ চনত দক্ষিণ এছিয়াৰ পৰিৱেশ মন্ত্ৰীসকলে দক্ষিণ এছিয়া সমবায় পৰিৱেশ কাৰ্যসূচীৰ সহায়ত SAWEN সৃষ্টি কৰিবলৈ সন্মত হয়। ছাৱেন দেশসমূহৰ ভিতৰত [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[ভূটান]], [[ভাৰত]], [[মালদ্বীপ]], [[নেপাল]], [[পাকিস্তান]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]] অন্যতম ৷ ==== বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় সন্ধি ==== বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় সন্ধি (CITES)-এ বন্যপ্ৰাণী চোৰাংচোৱাৰ যোগানৰ দিশত নিজৰ প্ৰচেষ্টা নিৰ্দেশিত কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://www.cites.org/eng/disc/what.php|title=What is CITES?|publisher=CITES|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাংচোৱাগিৰিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যই যাতে বিপন্ন প্ৰজাতিৰ প্ৰতি ভাবুকি নপৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উট পৰিয়ালৰ আটাইতকৈ সৰু সদস্য ভিকুনা বিলুপ্তপ্ৰায় কাৰণ ইয়াৰ ঊলৰ বাবে ইয়াক ব্যাপকভাৱে চিকাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু ভিকুনাসকল চিটিইএছৰ সুৰক্ষাৰ অধীনত থকাৰ পিছত ২০০৮ চনৰ ভিতৰত তেওঁলোকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাই ৩ লাখ ৫০ হাজাৰ হয়। == অঞ্চল অনুসৰি == === এছিয়া === এছিয়াত বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: {| class="wikitable collapsible" !দেশ ! হাব <ref>{{Cite journal|last=Felbab-Brown|first1=Vanda|date=June 2011|url=https://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2011/6/illegal%20wildlife%20trade%20felbabbrown/06_illegal_wildlife_trade_felbabbrown.pdf|title=The Disappearing Act: The Illicit Trade in Wildlife in Asia|journal=Foreign Policy|number=6|publisher=[[Brookings Institution]]|place=Washington, D.C.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304062122/https://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2011/6/illegal%20wildlife%20trade%20felbabbrown/06_illegal_wildlife_trade_felbabbrown.pdf|archivedate=4 March 2016}}</ref> |- | [[ম্যানমাৰ]] | Mong La, Tachileik, Kyaikto, তিনিটা পেগোডা পাছ, মিউজ |- | [[লাউচ|লাওছ]] | [[ভিয়েনটিয়েন|ভিয়েন্টিয়ান]] |- | [[কম্বোডিয়া]] | প্ৰেহ মনিভং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ফ্নম পেন |- | [[ভিয়েটনাম]] | Pù Mát ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, Tam Đo ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, হানয়, Haiphong, Vĩnh Yên |- | [[থাইলেণ্ড]] | বেংককৰ চাটুচাক বন্যপ্ৰাণী বজাৰ, মাই চাই |- | [[মালয়েছিয়া]] | [[কুৱালালামপুৰ]] |- | [[ছিংগাপুৰ]] | [[ছিংগাপুৰ]] |- | [[ইণ্ডোনেছিয়া]] | লুবুকলিংগাউ, বৰ্নিও |- | [[ভাৰত]] | [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], পান্না ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান |- | [[চীন]] | [[Dalou, Yunnan]], Jiegao, Ruili, [[চিচুৱাংবান্না দাই স্বায়ত্ব প্ৰান্ত|Xishuangbanna]], Kunming, Nanning, Pingxiang, Dongxing, Haikou, Guangzhou (বিশেষকৈ Chatou বন্যপ্ৰাণী বজাৰ, Qing পিং বজাৰ, Panjiayuan বজাৰ), Guangdong, Xining, Germu, Linxia চহৰ (বিশেষকৈ Bei Da Jie বজাৰ), [[বেইজিং]], [[ছাংহাই|চাংহাই]], [[হংকং]], লাছা |} কম্বোডিয়াত আমেৰিকাৰ অভিযুক্তসকলে ২০২২ চনত বন্যপ্ৰাণীত ধৰা কেঁকোৰা খোৱা মেকাকক CITES নথিপত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ বাবে বন্দীভাৱে প্ৰজনন কৰা বুলি ৰপ্তানি কৰাৰ আঁচনিৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি অভিযোগনামা মুকলি কৰি দিছিল, যাৰ ফলত অনুমতি আৰু তদাৰকীৰ আন্তৰ্জাতিক তদন্তৰ সৃষ্টি হৈছিল (চাওক কম্বোডিয়াৰ কেঁকোৰা খোৱা মেকাক ৰপ্তানি বিতৰ্ক )। <ref name="DOJ-SDFL-Indictment-2022">{{Cite web|title=Cambodian Officials and Six Co-conspirators Indicted for Taking Part in Primate Smuggling Scheme|work=United States Department of Justice|publisher=U.S. Attorney’s Office, Southern District of Florida|date=16 November 2022|url=https://www.justice.gov/usao-sdfl/pr/cambodian-officials-and-six-co-conspirators-indicted-taking-part-primate-smuggling-0}}</ref> <ref name="Guardian-Charged-2022">{{Cite news|title=Cambodian wildlife official among eight charged in US with smuggling endangered monkeys|date=17 November 2022|url=https://www.theguardian.com/world/2022/nov/17/cambodian-wildlife-official-among-eight-charged-in-us-with-smuggling-endangered-monkeys}}</ref> === অষ্ট্ৰেলিয়া === [[অষ্ট্ৰেলিয়া|অষ্ট্ৰেলিয়াৰ]] বন্যপ্ৰাণীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ আইন ১৯৯৯ ৰ ১৩এ অংশৰ অধীনত নিয়ন্ত্ৰিত হয়। <ref>{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/epbc|title=Department of the Environment and Energy|publisher=Department of the Environment and Energy|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> একেখন আইনেই বিপন্ন জৈৱ বৈচিত্ৰ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ আমদানিৰ সম্পৰ্কত চিআইটিইএছ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জৈৱ বৈচিত্ৰ্য চুক্তিৰ বিধানসমূহ কাৰ্যকৰী কৰে। === ইকুৱেডৰ === জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে লেটিন আমেৰিকা বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বাবে দুৰ্বল। ইকুৱেডৰ জৈৱ বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে জনাজাত। উত্তৰ ইকুৱেডৰত ইয়াছুনি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালৰ ৱাওৰানি জনগোষ্ঠীয় সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, যি প্ৰায় ১,৭৭০ বৰ্গমাইল বিস্তৃত, প্ৰায় ৪,০০০ প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদৰ বাসস্থান; বিশাল নদীৰ উটকে ধৰি অসংখ্য প্ৰাণী; ৪০০ৰো অধিক মাছৰ প্ৰজাতি; আৰু ৫০০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ চৰাই। <ref>{{Cite web|last=USAID|last2=Wildlife Conservation Society|title=The Global Conservation Program Achievements and Lessons Learned from 10 Years of Support for Threats-based Conservation at a Landscape and Seascape Scale: Greater Yasuní-Napo Moist Forest Landscape Conservati on Area (Ecuador)|url=http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDACP728.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111023044833/http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDACP728.pdf|archivedate=October 23, 2011|publisher=USAID and Wildlife Conservation Society|accessdate=August 31, 2014}}</ref> তুলনামূলকভাৱে আমেৰিকাত ৯০০ প্ৰজাতিৰ চৰাইৰ বাসস্থান। সাধাৰণতে চোৰাংচোৱা চৰাইৰ ভিতৰত স্কাৰলেট মেকা ; উজ্জ্বল ৰঙা, উজ্জ্বল নীলা, হালধীয়া আৰু বগা পাখিৰ এই ৰঙীন চৰাইটোক পোহনীয়া জন্তু হিচাপে অতি চাহিদা হয়। <ref name="Wildlife Trafficking">{{Cite journal|last=Bergman|first1=Charles|title=Wildlife Trafficking|journal=Smithsonian|date=December 2009|url=http://www.smithsonianmag.com/people-places/wildlife-trafficking-149079896/?=&no-ist=&page=1|access-date=August 31, 2014}}</ref> <ref name="Scarlet Macaw">{{Cite web|title=Scarlet Macaw (Ara macao)|url=http://www.rainforest-alliance.org/kids/species-profiles/macaw|publisher=Rainforest Alliance|accessdate=August 31, 2014}}</ref> লেটিন আমেৰিকাত চুৰি হোৱা জীৱ-জন্তুবোৰ প্ৰায়ে ইউৰোপ, আমেৰিকা বা [[জাপান|জাপানত]] শেষ হয়। যদিও বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বিৰুদ্ধে আইন আছে, সম্পদৰ অভাৱৰ বাবে সংৰক্ষণৰ অগ্ৰাধিকাৰ কম। === মেক্সিকো === চীন বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছে, মেক্সিকোত ইয়াৰ অবৈধ কাৰ্যকলাপৰ আন এটা দিশ য’ত ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ আৰু অন্যান্য সংগঠিত অপৰাধৰ সৈতে জড়িত হোৱাটোও অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web|url=https://www.brookings.edu/on-the-record/how-is-china-involved-in-organized-crime-in-mexico/|title="How is China involved in organized crime in Mexico?"|publisher=Brookings Institution|date=23 February 2022|accessdate=19 May 2022}}</ref> === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ === ১৯০০ চনৰ লেচি আইনখন আমেৰিকাৰ ফেডাৰেল আইন যিয়ে বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতিকে ধৰি অবৈধভাৱে লোৱা, দখল কৰা, পৰিবহণ কৰা বা বিক্ৰী কৰা বন্যপ্ৰাণী, মাছ আৰু উদ্ভিদৰ ব্যৱসায় নিষিদ্ধ কৰে। ২০২২ চনত বিগ কেট জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষা আইন প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত সিংহ আৰু বাঘৰ দৰে বৃহৎ বিদেশী মেকুৰী ৰখাৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ প্ৰয়োজন হয় আৰু পোৱালি পোহপাল দিয়া নিষিদ্ধ কৰা হয়, যিটো এটা লাভজনক উদ্যোগ যিয়ে জনপ্ৰিয় তথ্যচিত্ৰ ''টাইগাৰ কিঙে'' প্ৰচাৰিত অবৈধ ভূগৰ্ভস্থ বিপন্ন পশুৰ ব্যৱসায়ক প্ৰৰোচিত কৰে। <ref>{{Cite news|date=December 21, 2022|language=en-US|url=https://www.nytimes.com/2022/12/21/us/politics/biden-tiger-king-law.html|dead-url=November 10, 2023}}</ref> == লগতে চাওক == * CITES – বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যৰ সন্ধি * পৰিৱেশ অপৰাধ * [[আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকা]] – আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘ, বিপন্ন প্ৰজাতিৰ তালিকা * চোৰাং চিকাৰ * বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ * বন্যপ্ৰাণী ব্যৱস্থাপনা * বন্যপ্ৰাণী পালন * এছিয়াত বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ কেন্দ্ৰ * বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায় * দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায় * [[বিপন্ন প্ৰজাতি|বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি]] == টোকা == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == তথ্য উৎস == * {{Cite news|last1=Mastny|first1=Lisa|last2=French|first2=Hillary|title=Crimes of (A) Global Nature|url=http://www.worldwatch.org/node/523|journal=World Watch Magazine|date=September–October 2002|volume=15|issue=5}} * {{Cite web|title=Poaching American Security: Impacts of Illegal Wildlife Trade|url=http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CHRG-110hhrg41050/html/CHRG-110hhrg41050.htm|publisher=U.S. Government Printing Office|date=5 March 2008}} == বাহ্যিক সংযোগ == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Animal smuggling}} * [http://www.asean-wen.org/ ASEAN-WEN] * [http://www.freeland.org/ FREELAND Foundation] * [http://www.eia-international.org/ Environmental Investigation Agency (EIA)] * [http://www.eia-global.org/ USA branch of EIA] * [http://www.traffic.org/ TRAFFIC] * {{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna19092695|title=Wildlife smugglers see low risk, high profit|date=6 July 2007}} * {{Cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/07/070725-animal-smuggle.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080127152004/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/07/070725-animal-smuggle.html|archivedate=January 27, 2008|title=Wildlife Smuggling Boom Plaguing L.A., Authorities Say|last=Lovgren|first=Stefan|date=26 July 2007}} * [https://web.archive.org/web/20190508061106/https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/group/pangolins/ Pangolins] {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}}{{DEFAULTSORT:Chicken Nuggets}} [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] jmufxmlff8wniej56mzayyzykzpzoas 614643 614641 2026-06-27T02:41:38Z Dipankar Das 36094 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 614643 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{For|প্ৰজাতিসমূহৰ আইনী ব্যৱসায়|বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায়}} [[File:Border Force wildlife crime seizures.jpg|alt=Item depicts three tables against a wall with various illegal wildlife items across them. Some items include skins, ivory, taxidermy, and shoes.|thumb|২০১৩ চনত ব্ৰিটিছ বৰ্ডাৰ ফ’ৰ্চে জব্দ কৰা অবৈধ বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা এখন বাজেয়াপ্তকৰণ কোঠা (কনফিচকেশ্যন ৰুম)]] '''বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায়''' ({{lang-en|Wildlife smuggling}}) বা '''বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ''' বুলিলে [[বিপন্ন প্ৰজাতি|বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি]] আৰু সংৰক্ষিত বন্যপ্ৰাণীৰ অবৈধ সংগ্ৰহ তথা বেহা-বেপাৰক বুজায়, য’ত উদ্ভিদ, ইয়াৰ উপজাত দ্ৰব্য বা কোনো প্ৰজাতিক ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা সামগ্ৰী আদিও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":0">{{Cite journal|last=Smart|first1=Utpal|last2=Cihlar|first2=Jennifer Churchill|last3=Budowle|first3=Bruce|date=2021-09-01|title=International Wildlife Trafficking: A perspective on the challenges and potential forensic genetics solutions|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1872497321000880|journal=Forensic Science International: Genetics|language=en|volume=54|doi=10.1016/j.fsigen.2021.102551|pmid=34134047|issn=1872-4973}}</ref> বন্যপ্ৰাণী অবৈধ সৰবৰাহৰ ওপৰত গৱেষণা বৃদ্ধি পাইছে, যদিও এই অবৈধ বাণিজ্যৰ বিষয়ে জ্ঞান এতিয়াও সীমিত। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নীতি আৰু প্ৰৱণতাসমূহৰ মাজত থকা প্ৰভেদবোৰে সম্ভৱতঃ বন্যপ্ৰাণী অবৈধ সৰবৰাহৰ অনুমাণিক পৰিসৰ ব্যাপকভাৱে বৃদ্ধি হোৱাত অৰিহণা যোগাইছে, যাৰ পৰিমাণ ৫ বিলিয়ন ডলাৰৰপৰা ২৩ বিলিয়ন ডলাৰ পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে; আৰু ইয়াৰ লগতে কাঠ আৰু মাছ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে অতিৰিক্তভাৱে ৬৭ বিলিয়ন ডলাৰৰপৰা ১৯৩ বিলিয়ন ডলাৰ পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে।<ref name=":2">{{Cite journal|last=van Uhm|first1=Daan|last2=South|first2=Nigel|last3=Wyatt|first3=Tanya|date=2021-12-01|title=Connections between trades and trafficking in wildlife and drugs|url=https://doi.org/10.1007/s12117-021-09416-z|journal=Trends in Organized Crime|language=en|volume=24|issue=4|pages=425–446|doi=10.1007/s12117-021-09416-z|issn=1936-4830|pmc=8129602|pmid=34025109}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ব্যাপক বৃদ্ধিয়ে ইয়াক ড্ৰাগছ, আগ্নেয়াস্ত্ৰ আৰু মানৱ সৰবৰাহৰ পিছতে বিশ্বৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম অপৰাধমূলক উদ্যোগত পৰিণত কৰিছে। এই বাণিজ্যত চাহিদা থকা সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত হাতীৰ দাঁত, বনৰীয়া জন্তুৰ মাংস, [[লোকচিকিৎসা|পৰম্পৰাগত ঔষধ]] আৰু অস্বাভাৱিক পোহনীয়া জীৱ-জন্তু অন্তৰ্ভুক্ত, কিন্তু ইয়াতেই সীমাবদ্ধ নহয়। চীন আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ অবৈধ বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ সৰ্ববৃহৎ ক্ৰেতা।<ref name=":1">{{Cite journal|doi=10.1353/gia.2020.0023|title=The True Costs of Wildlife Trafficking|year=2020|last=Guynup|first1=Sharon|last2=Shepherd|first2=Chris R.|last3=Shepherd|first3=Loretta|journal=Georgetown Journal of International Affairs|volume=21|pages=28–37}}</ref> ইয়াত প্ৰায়ে অন্যান্য অবৈধ কাৰ্যকলাপো জড়িত থাকে, যেনে সঠিক অনুমতি অবিহনে জীৱ-জন্তুক ট্ৰেংকুলাইজ কৰা (অচেতন কৰা)।<ref>{{Cite news|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2569057/six-members-of-wildlife-trade-gang-arrested-and-over-10-macaques-saved-in-phetchaburi|website=[[Bangkok Post]]|date=May 12, 2023|dead-url=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101220240/https://web.archive.org/screenshot/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2569057/six-members-of-wildlife-trade-gang-arrested-and-over-10-macaques-saved-in-phetchaburi|archivedate=2023-11-01}}</ref> == সংস্কৃতি == বহু ক্ষেত্ৰত সংস্কৃতি বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ এক চালিকা কাৰক। পৰম্পৰাগত ঔষধ, গহনা, ট্ৰিংকেট, পোহনীয়া জন্তু, বনৰীয়া মাংস (বুছমিট) খোৱাৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্দিষ্ট বন্যপ্ৰাণীক লক্ষ্য কৰি লোৱাৰ অধিক আশংকাৰ সন্মুখীন হোৱা কাৰণসমূহৰ আঁৰত প্ৰায়ে পৰম্পৰাগত শিপা বা সমাজৰ ধাৰা থাকে। <ref>{{Cite book|title=Environmental crime in Latin America : the theft of nature and the poisoning of the land|date=2017|publisher=Palgrave Macmillan UK|editor=David Rodríguez Goyes|isbn=978-1-137-55705-6|place=London|oclc=1004839723}}</ref> <ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}</ref> <ref name=":5">{{Cite journal|last=Rock|first1=Katherine I.|last2=MacMillan|first2=Douglas C.|date=2022-02-01|title=Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation|url=https://doi.org/10.1007/s10745-021-00279-0|journal=Human Ecology|language=en|volume=50|issue=1|pages=91–111|doi=10.1007/s10745-021-00279-0|issn=1572-9915|pmc=8572063|pmid=34776585|bibcode=2022HumEc..50...91R}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Bortolamiol|first1=Sarah|last2=Feuillet|first2=Thierry|last3=Kagoro|first3=Wilson|last4=Namirembe|first4=Rukia|last5=Asalu|first5=Edward|last6=Krief|first6=Sabrina|date=2023|title=Illegal Harvesting within a Protected Area: Spatial Distribution of Activities, Social Drivers of Wild Meat Consumption, and Wildlife Conservation|journal=Animals|language=en|volume=13|issue=5|pages=771|doi=10.3390/ani13050771|issn=2076-2615|pmc=10000183|pmid=36899628}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Stringham|first1=Oliver C.|last2=García-Díaz|first2=Pablo|last3=Toomes|first3=Adam|last4=Mitchell|first4=Lewis|last5=Ross|first5=Joshua V.|last6=Cassey|first6=Phillip|date=2021|title=Live reptile smuggling is predicted by trends in the legal exotic pet trade|journal=Conservation Letters|language=en|volume=14|issue=6|doi=10.1111/conl.12833|issn=1755-263X|bibcode=2021ConL...14E2833S}}</ref> বিশ্বায়ন, ইণ্টাৰনেট, ছ'চিয়েল মিডিয়া আৰু শতিকাজুৰি এটা জাতিলৈ আন এটা জাতিলৈ যোৱা লোকৰ সহায়ত বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায়ৰদ্বাৰা আকাংক্ষিত বহুতো বস্তু বহুজাতিকভাৱে বিতৰণ কৰা হয়, যেনে পৰম্পৰাগত ঔষধ যিবোৰ আমেৰিকা, কানাডা, নিউজিলেণ্ড আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাত দেখা যায়। <ref name=":3">{{Cite journal|last=Nguyen|first1=T.|last2=Roberts|first2=D. L.|date=2020|title=Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam|journal=Tropical Conservation Science|volume=13|pages=194008292097925|doi=10.1177/1940082920979252|issn=1940-0829}}</ref> বিশেষ উদ্ভিদ বা প্ৰাণীৰপৰা আহৰণ কৰা বস্তুৰ ব্যৱহাৰ নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহ তেতিয়া চুটি হয় যেতিয়া মানুহে বিশ্বাস কৰে যে ই পৰম্পৰাগত সাংস্কৃতিক মূল্যবোধ বা তেওঁলোকে মানৱ জীৱনৰ বাবে উত্তম বুলি ভবা বস্তুটোক বেদখল কৰে। ইয়াৰ উপৰি পৰ্যটনৰ ফলত কিছুমান আকস্মিক বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ হৈছে। কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো বস্তু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত নিষিদ্ধ বা নিষিদ্ধ বুলি নাজানি ক্ৰয় কৰিব পাৰে। <ref>{{Cite book|title=Illegal trade in wildlife : a North American perspective.|date=2005|publisher=Commission for Environmental Cooperation, North American Wildlife Enforcement Group|isbn=2-923358-26-0|place=Montréal, Québec|oclc=221623580}}</ref> তলত বিভিন্ন মহাদেশ আৰু ইয়াৰ দেশ বা অঞ্চলৰদ্বাৰা সাংস্কৃতিকভাৱে প্ৰভাবিত অবৈধ বন্যপ্ৰাণী ব্যৱসায়ৰ কিছুমান উদাহৰণ দিয়া হ’ল: === এছিয়ান সংস্কৃতি === ==== চীন সংস্কৃতি ==== পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসা পদ্ধতিৰ (TCM) ব্যৱহাৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দশম শতিকাত আৰম্ভ হৈছিল। বিভিন্ন ধৰণৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী ব্যৱহাৰ কৰা এই পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসাক ৰোগ নিৰাময় আৰু বাৰ্ধক্যৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰাৰ মূল চাবি-কাঠি হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ৰোগৰ বীজাণু তত্ত্ব (germ theory of disease) আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ প্ৰায় ২০০ বছৰৰ পাছত, এই চিকিৎসাপদ্ধতিয়ে কম বয়সীয়া, শিক্ষিত সমাজৰপৰা বাধাৰ সন্মুখীন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। এই বাধাৰ সত্ত্বেও, পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসা পদ্ধতি চীনা জাতিৰ বহু লোকৰ বাবে সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ হৈ আছে, যাৰ ফলত ২০০৫ চনত দেশখনৰ অৰ্থনীতি লাভৱান্বিত হৈছিল ১০ নিযুত ডলাৰেৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNuwer2018">[[Rachel Nuwer|Nuwer, Rachel]] (2018). ''Poached : inside the dark world of wildlife trafficking'' (1st&nbsp; ed.). New York: Da Capo Press. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]]&nbsp; [[Special:BookSources/978-0-306-82550-7|<bdi>978-0-306-82550-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/oclc/1019624065 1019624065].</cite></ref> পৰম্পৰাগত ঔষধৰ বাবে পশুৰপৰা উৎপন্ন সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাটো বিশ্বব্যাপী বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ব্যৱসায়ৰ বাবে এক মূল চালক হিচাপে বিবেচিত হৈছে। সাধাৰণতে ব্যৱহৃত বহুতো প্ৰজাতি এতিয়া আই ইউ চি এনৰদ্বাৰা বিপন্ন বা বিপন্ন বুলি তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে, আন প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছে। <ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNuwer2018">[[Rachel Nuwer|Nuwer, Rachel]] (2018). ''Poached : inside the dark world of wildlife trafficking'' (1st&nbsp; ed.). New York: Da Capo Press. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]]&nbsp; [[Special:BookSources/978-0-306-82550-7|<bdi>978-0-306-82550-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/oclc/1019624065 1019624065].</cite></ref> <ref name=":3">{{Cite journal|last=Nguyen|first1=T.|last2=Roberts|first2=D. L.|date=2020|title=Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam|journal=Tropical Conservation Science|volume=13|pages=194008292097925|doi=10.1177/1940082920979252|issn=1940-0829}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNguyenRoberts2020">Nguyen, T.; Roberts, D. L. (2020). [[doi:10.1177/1940082920979252|"Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam"]]. ''Tropical Conservation Science''. '''13''': 194008292097925. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1177/1940082920979252|10.1177/1940082920979252]]</span>. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/issn/1940-0829 1940-0829]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp; [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229716233 229716233].</cite></ref> এটা অধ্যয়নে ঔষধি ব্যৱহাৰৰ বাবে বন্যপ্ৰাণীৰ উৎপাদন ভোগ কৰাৰ প্ৰতি চীনৰ মিলেনিৱেল (millennial) প্ৰজন্মৰ মনোভাবৰ বিষয়ে বুজ ল’বলৈ চেষ্টা কৰিছিল। চীনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে জৰীপ কৰা ৩৫০ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভিতৰত তিনি-চতুৰ্থাংশ সঁহাৰিদাতাই এতিয়ালৈকে কোনো ধৰণৰ বন্যপ্ৰাণীৰ উৎপাদন ব্যৱহাৰ কৰি পোৱা নাই, আৰু সেই সঁহাৰিদাতাসকলৰ মাত্ৰ ১১% লোকেহে ভৱিষ্যতে এইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰি চোৱাৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে। ঐতিহাসিকভাৱে চীনা সংস্কৃতিয়ে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি এক উপযোগিতাবাদী (utilitarian) দৃষ্টিভংগী পোষণ কৰি আহিছিল। তথাপি, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে, চীনৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত এই ধাৰণা সলনি হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিব পাৰে।<ref name=":5">{{Cite journal|last=Rock|first1=Katherine I.|last2=MacMillan|first2=Douglas C.|date=2022-02-01|title=Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation|url=https://doi.org/10.1007/s10745-021-00279-0|journal=Human Ecology|language=en|volume=50|issue=1|pages=91–111|doi=10.1007/s10745-021-00279-0|issn=1572-9915|pmc=8572063|pmid=34776585|bibcode=2022HumEc..50...91R}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRockMacMillan2022">Rock, Katherine I.; MacMillan, Douglas C. (2022-02-01). [[doi:10.1007/s10745-021-00279-0|"Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation"]]. ''Human Ecology''. '''50''' (1): <span class="nowrap">91–</span>111. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2022HumEc..50...91R 2022HumEc..50...91R]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1007/s10745-021-00279-0|10.1007/s10745-021-00279-0]]. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/issn/1572-9915 1572-9915]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp; <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8572063 8572063]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp; [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34776585 34776585].</cite></ref> === আফ্ৰিকান সংস্কৃতি === [[চিত্ৰ:African_elephant,_Lake_St_Lucia_01.jpg|thumb|230x230px|হাতীদাঁতৰ সৰবৰাহৰ বাবে আফ্ৰিকাৰ হাতীৰ জনসংখ্যা ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে]] যদিও ইয়াৰ অধ্যয়ন কম, বন্য মাংসৰ উৎস অবৈধভাৱে পোৱা যায়, প্ৰায়ে আফ্ৰিকান ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে। গ্ৰাম্য অঞ্চলত দৰিদ্ৰতা আৰু খাদ্য সুৰক্ষাৰ অভাৱৰপৰা ৰক্ষা পোৱাৰ উপায় হিচাপে বুছমাংস প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে চহৰৰ বাসিন্দাসকলে সাধাৰণতে বুছমাংস খায় ইয়াৰদ্বাৰা বিলাসী বস্তু হিচাপে পোৱা মৰ্যাদাৰ বাবে। <ref name=":02">{{Cite journal|last=Gluszek|first1=Sarah|last2=Viollaz|first2=Julie|last3=Mwinyihali|first3=Robert|last4=Wieland|first4=Michelle|last5=Gore|first5=Meredith L.|date=2021|title=Using conservation criminology to understand the role of restaurants in the urban wild meat trade|journal=Conservation Science and Practice|language=en|volume=3|issue=5|doi=10.1111/csp2.368|issn=2578-4854|bibcode=2021ConSP...3E.368G}}</ref> <ref>{{Cite report|date=2022-08-30|url=https://osf.io/q4mdv/}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Rentsch|first1=Dennis|last2=Damon|first2=Amy|date=2013-07-01|title=Prices, poaching, and protein alternatives: An analysis of bushmeat consumption around Serengeti National Park, Tanzania|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921800913001122|journal=Ecological Economics|language=en|volume=91|pages=1–9|doi=10.1016/j.ecolecon.2013.03.021|bibcode=2013EcoEc..91....1R|issn=0921-8009}}</ref> ইয়াৰ উপৰি প্ৰতি বছৰে আফ্ৰিকাৰপৰা বন্য মাংস আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ বাবে ৰপ্তানি কৰা হয়। <ref>{{Cite journal|last=Chaber|first1=Anne-Lise|last2=Allebone-Webb|first2=Sophie|last3=Lignereux|first3=Yves|last4=Cunningham|first4=Andrew A.|last5=Marcus Rowcliffe|first5=J.|date=2010|title=The scale of illegal meat importation from Africa to Europe via Paris: Illegal intercontinental meat trade|journal=Conservation Letters|language=en|volume=3|issue=5|pages=317–321|doi=10.1111/j.1755-263X.2010.00121.x}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Musing|first1=Louisa|title=Wildlife Trade in Belgium: An analysis of CITES trade and seizure data|last2=Norwisz|first2=Magdalena|last3=Kloda|first3=Jane|last4=Kecse-Nagy|first4=Katalin|publisher=TRAFFIC International|year=2018|isbn=978-1-85850-443-8}}</ref> <ref name=":02" /> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰতো হাতীৰ দাঁতৰ ব্যাপক চাহিদা অব্যাহত আছে, যাৰ বাবে দৈনিক অনুমাণিক ১০০টা আফ্ৰিকীয় হাতী সিহঁতৰ দাঁতৰ বাবে নিহত হয়।<ref>{{Cite journal|last=Persaud|first1=Sabrina|date=2017-10-02|title=Losing Our "CITES" on the "Traffic": How Taxing Ivory Trafficking Can Save the African Elephant From Its Bloody Extinction|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13880292.2017.1403813|journal=Journal of International Wildlife Law & Policy|language=en|volume=20|issue=3–4|pages=295–320|doi=10.1080/13880292.2017.1403813|issn=1388-0292}}</ref> == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ অকাৰ্যকৰী নিৰীক্ষণ == বন্যপ্ৰাণী সামগ্ৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যৰ পৰিমাণ অপৰিসীম আৰু বৃদ্ধি পায়েই আছে। ২০১২ চনৰ হাৰমনাইজড চিষ্টেমৰ শুল্ক পৰিসংখ্যাৰ বিশ্লেষণ অনুসৰি <ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}</ref> বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীৰ বিশ্বব্যাপী আমদানিৰ পৰিমাণ আছিল ১৮৭ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ, ইয়াৰে মীন সামগ্ৰীৰ মূল্য ১১৩ বিলিয়ন ডলাৰ; ৭১ বিলিয়ন ডলাৰৰ বাবে উদ্ভিদ আৰু বনজ; ৩ বিলিয়ন ডলাৰত অ-মীনপালন প্ৰাণী। কিন্তু বিশ্বজুৰি শুল্ক বিভাগে ব্যৱহাৰ কৰা বৰ্তমানৰ এইচ এছ ক’ড ব্যৱস্থাৰ বাধাৰ বাবে বন্যপ্ৰাণী সামগ্ৰীৰ বিশ্বব্যাপী বাণিজ্যৰ ওপৰত অকাৰ্যকৰীভাৱে নিৰীক্ষণ আৰু হিচাপ দিয়া হয়। বন্যপ্ৰাণীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আমদানিৰ অধিকাংশই কেৱল সাধাৰণ শ্ৰেণী যেনে উদ্ভিদ বা পশুজাত সামগ্ৰীতহে লিপিবদ্ধ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ কোনো শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিৱৰণ নাই (এয়া ধাতুৰ মৌলৰ পৰিচয় লিপিবদ্ধ নকৰাকৈ আমদানি কৰাৰ দৰে যেনে তাম বা লোহা)। অনুমান কৰা হৈছে যে বিশ্বজুৰি উদ্ভিদৰ আমদানিৰ প্ৰায় ৫০% আৰু জীৱ-জন্তুৰ সামগ্ৰীৰ ৭০% সাধাৰণ শ্ৰেণী হিচাপে আমদানি কৰা হয়, মীনপালনৰ বাবে ব্যতিক্ৰম (প্ৰায় ৫%) বিভিন্ন বহুপক্ষীয় মীন ব্যৱস্থাপনা চুক্তিৰ বাবে ধন্যবাদ যাৰ বাবে ট্যাক্সন-নিৰ্দিষ্ট মাছ ধৰাৰ ৰিপৰ্ট দিয়াৰ প্ৰয়োজন হয়। <ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChanZhangYangFischer2015">Chan, Hon-Ki; Zhang, Huarong; Yang, Feng; Fischer, Gunter (17 April 2015). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141 "Improve customs systems to monitor global wildlife trade"]</span>. ''[[ছায়েন্স|Science]]''. '''348''' (6232): <span class="nowrap">291–</span>292. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Sci...348..291C 2015Sci...348..291C]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1126/science.aaa3141|10.1126/science.aaa3141]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp; [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25883346 25883346]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp; [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:206633776 206633776].</cite></ref> তদুপৰি, উভচৰ আৰু জীৱিত প্ৰবালকে ধৰি কিছুমান সঘনাই ব্যৱসায় কৰা শ্ৰেণীবিভাজন গোটৰ এইচ এছ ক'ডৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে একেবাৰেই হিচাপ কৰা নহয়। অবৈধ বন্যপ্ৰাণী আমদানি ধৰা পেলোৱা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আইনী ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ বাবে বহুতো ক্ষেত্ৰাধিকাৰে চালানসমূহৰ ঘোষিত এইচ.এছ. ক’ডৰ (HS Code) ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এইচ.এচ. ক’ডৰ সুনিৰ্দিষ্টতাৰ অভাৱে গোলকীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ কাৰ্যকৰী নিৰীক্ষণ আৰু অনুসৰণযোগ্যতাক বাধাগ্ৰস্ত কৰে। গোলকীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ নিৰীক্ষণ আৰু বলবৎকৰণ শক্তিশালী কৰিবলৈ হাৰমনাইজড চিষ্টেমৰ (Harmonized System) সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে।<ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChanZhangYangFischer2015">Chan, Hon-Ki; Zhang, Huarong; Yang, Feng; Fischer, Gunter (17 April 2015). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141 "Improve customs systems to monitor global wildlife trade"]</span>. ''[[ছায়েন্স|Science]]''. '''348''' (6232): <span class="nowrap">291–</span>292. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Sci...348..291C 2015Sci...348..291C]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1126/science.aaa3141|10.1126/science.aaa3141]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp; [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25883346 25883346]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp; [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:206633776 206633776].</cite></ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oecd.org/env/illegal-trade-in-environmentally-sensitive-goods-9789264174238-en.htm|title=Illegal trade in environmentally sensitive goods|publisher=[[OECD]]|date=19 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|title=CITES Decision, 16.62, Rev. CoP16|url=http://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/RL-2009-001.pdf|publisher=[[CITES]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.traffic.org/publications/reports/shark-and-ray-trade-in-singapore/|title=Calls for better traceability after report identifies Singapore as the world's second largest shark fin trader|publisher=[[TRAFFIC]]}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Global trade statistics lack granularity to inform traceability and management of diverse and high-value fishes|journal=[[Scientific Reports]]|year=2017|doi=10.1038/s41598-017-12301-x|last=Cawthorn|first1=Donna-Mareè|last2=Mariani|first2=Stefano|volume=7|issue=1|page=12852|pmid=28993629|pmc=5634443|bibcode=2017NatSR...712852C}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Averting a North American biodiversity crisis|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=31 July 2015|last=Yap|first1=Tiffany A.|last2=Koo|first2=Michelle S.|last3=Ambrose|first3=Richard F.|last4=Wake|first4=David B.|last5=Vredenburg|first5=Vance T.|volume=349|issue=6247|pages=481–482|doi=10.1126/science.aab1052|pmid=26228132|bibcode=2015Sci...349..481Y}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Expanding our understanding of the trade in marine aquarium animals|journal=[[PeerJ]]|year=2017|doi=10.7717/peerj.2949|last=Rhyne|first1=Andrew L.|last2=Tlusty|first2=Michael F.|last3=Szczebak|first3=Joseph T.|last4=Holmberg|first4=Robert J.|volume=5|pmid=28149703|pmc=5274522}}</ref> == প্ৰভাৱ == === অৰ্থনৈতিক === সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠন আৰু অপৰাধী সংগঠনৰ সদস্যসকলে অস্ত্ৰ ক্ৰয়ৰ বাবে ধন, নাগৰিক সংঘাতৰ বাবে ধন আৰু অবৈধ উৎসৰপৰা ধন লুটিবলৈ অবৈধভাৱে লাখ লাখ উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তুৰ সৰবৰাহ কৰে। <ref name="policechiefmagazine.org">{{Cite journal|last=Sellar|first1=John|title=International Illicit Trafficking in Wildlife|journal=Police Chief Magazine|date=June 2007|volume=74|issue=6|url=http://www.policechiefmagazine.org/magazine/index.cfm?fuseaction=print_display&article_id=1203&issue_id=62007|access-date=September 1, 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://site.d66.nl/gerbrandy/document/eu_action_plan_against_wildlife/f=/vj7iilz6wlmw.pdf|title=Gerben Jan Gerbrandy claiming that terrorist networks hunt wildlife for funding themselves|last=Zite Media B.V.|accessdate=7 October 2014}}</ref> <ref name="John Sellar discusses Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES)">{{Cite web|last=Neo|first=Hui Min|title=Smuggling wildlife: From eggs in a bra to geckos in underwear|url=http://phys.org/news168697589.html|work=Physorg.org|accessdate=August 30, 2014}}</ref> <ref name="Malymail online">{{Cite news|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/malaysias-lizard-king-under-probe-for-wildlife-smuggling-report-says|dead-url=September 1, 2014|date=November 2, 2013}}</ref> এই প্ৰায়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচেষ্টাসমূহৰ বাবে ধন আৰু চোৰাংচিকাৰী, প্ৰচেছৰ, চোৰাংচোৱা, বিক্ৰেতা আৰু ক্ৰেতাৰ নেটৱৰ্কৰ প্ৰয়োজন হয়। <ref name="policechiefmagazine.org" /> সুসজ্জিত, অতি সংগঠিত চোৰাং চিকাৰৰ কাৰ্য্যকলাপ, যেনে ২০১২ চনত [[চাদ|চাড]] আৰু [[কংগো গণৰাজ্য|কংগো ৰিপাব্লিকত]] সংঘটিত হোৱা হত্যাকাৰী আক্ৰমণে শিৰোনাম দখল কৰিছে। <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/01/01/world/africa/central-africas-wildlife-rangers-face-deadly-risks.html|dead-url=August 30, 2014|date=December 31, 2012}}</ref> আবেদন, আংশিকভাৱে, ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ তুলনাত ধৰা পৰা আৰু শাস্তি দিয়াৰ আশংকা কম। <ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/inl/rls/rm/2014/226421.htm|title=The Escalating International Wildlife Trafficking Crisis: Ecological, Economic, and National Security Issues|accessdate=August 30, 2014}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Trex|first1=Ethan|title=The Ins & Outs of Exotic Animal Smuggling|journal=Mental Floss|date=January 27, 2010|url=http://mentalfloss.com/article/23803/ins-outs-exotic-animal-smuggling|access-date=August 31, 2014|archivedate=October 26, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026114235/http://mentalfloss.com/article/23803/ins-outs-exotic-animal-smuggling}}</ref> ইয়াৰ উপৰি এনে প্ৰচেষ্টাৰ নেতৃত্ব দিয়াসকলৰ বাবে সৰবৰাহৰদ্বাৰা যথেষ্ট লাভ হ'ব পাৰে। <ref>{{Cite journal|last=Sellar|first1=John|title=International Illicit Trafficking in Wildlife|journal=Police Chief Magazine|date=June 2007|volume=74|issue=6|url=http://www.policechiefmagazine.org/magazine/index.cfm?fuseaction=print_display&article_id=1203&issue_id=62007|access-date=August 31, 2014}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, মাদাগাস্কাৰৰপৰা অহা এটা প্ল'শ্বেয়াৰ কচ্ছপে (বন্য অঞ্চলত মাত্ৰ ৪০০ টাহে বাকী আছে বুলি অনুমান কৰা হৈছে) ২৪,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিব পাৰে। <ref name="Malymail online" /> সাধাৰণতে সৰবৰাহ কৰা নিষিদ্ধ সামগ্ৰী হাতী হাতী দাঁত উৎস দেশত কম মূল্যত বিক্ৰী হ’ব পাৰে আৰু গন্তব্য দেশত উচ্চ মূল্য আনিব পাৰে। দামবোৰ উৎস দেশ আৰু সামগ্ৰীৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰে। <ref>{{Cite news|url=http://www.newsweek.com/big-business-wildlife-trafficking-83865|dead-url=August 30, 2014|date=March 1, 2008}}</ref> হাতীদাঁতৰ দাম আৰু চাহিদা আকাশলংঘী হৈছে, যাৰ ফলত ই এক বৃদ্ধি পোৱা আৰু অতি লাভজনক বজাৰ হৈ পৰিছে। বিশ্বজুৰি ২০১৪ চনত হাতীদাঁতৰ অবৈধ বাণিজ্যিক কাৰ্য্যকলাপে ২০০৭ চনৰ তুলনাত দুগুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি <ref name="urlInterior Announces Ban on Commercial Trade of Ivory as Part of Overall Effort to Combat Poaching, Wildlife Trafficking">{{Cite web|url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/interior-announces-ban-on-commercial-trade-of-ivory-as-part-of-overall-effort-to-combat-poaching-wildlife-trafficking.cfm|title=Interior Announces Ban on Commercial Trade of Ivory as Part of Overall Effort to Combat Poaching, Wildlife Trafficking|date=11 February 2014|accessdate=2014-08-31}}</ref> দ্বিতীয় স্থানত আছে আমেৰিকা। <ref name="Board 2014">{{Cite news|website=The New York Times|date=2014-02-18|url=https://www.nytimes.com/2014/02/18/opinion/banning-ivory-sales-in-america.html|dead-url=2014-08-31}}</ref> <ref name="Christy 2012">{{Cite web|last=Christy|first=Bryan|title=Ivory Worship|work=National Geographic|date=2012-09-14|url=http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/ivory/christy-text|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916223009/http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/ivory/christy-text|archivedate=September 16, 2012|accessdate=2014-08-31}}</ref> <ref name="Moore 2014">{{Cite news|website=The Daily Telegraph|date=2014-02-13|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/10636306/Ivory-trade-Can-China-get-tough-on-tusks.html|dead-url=2014-08-31}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সংস্থা ছেভ দ্য এলিফেণ্টছৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি চীনত কেঁচা হাতীদাঁতৰ মূল্য প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২১০০ ডলাৰ। <ref name="havocscope.com">{{Cite web|url=https://www.havocscope.com/tag/wildlife-trafficking/|title=Wildlife Trafficking – Statistics on the Illegal Wildlife Trade|work=havocscope.com|date=26 April 2008|language=en-US|accessdate=2018-11-05|archivedate=2020-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116180053/http://havocscope.com/tag/wildlife-trafficking/}}</ref> ২০১০ চনৰপৰা ২০১২ চনৰ ভিতৰত প্ৰতি বছৰে গড়ে ৩৩,০০০ পৰ্যন্ত হাতী চোৰাংচিকাৰ কৰি হত্যা কৰা হৈছিল। <ref name="havocscope.com" /> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ফলত ই সংঘটিত হোৱা দেশসমূহৰ বাবে অৰ্থনৈতিক খৰচৰ সৃষ্টি হয়, য'ত হেৰুৱা পৰ্যটন আৰু উন্নয়নৰ সুযোগো অন্তৰ্ভুক্ত। <ref name="Friday 2014">{{Cite web|last=Friday|title=Wildlife Trade News - Poaching and illegal wildlife trade threaten tourism and development options in Africa|work=TRAFFIC|date=2014-03-07|url=http://www.traffic.org/home/2014/3/7/poaching-and-illegal-wildlife-trade-threaten-tourism-and-dev.html|accessdate=2014-08-31}}</ref> === স্বাস্থ্য === পশু-বাহিত ৰোগৰ সংক্ৰমণে মানৱ স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি কৰাৰ লগতে স্থানীয় বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতিও ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। 'ইউনাইটেড ষ্টেটছ গৱৰ্নমেণ্ট একাউণ্টেবিলিটি অফিচ'ৰ মতে, মানুহৰ মাজত দেখা দিয়া প্ৰায় ৭৫% নতুন ৰোগৰ উৎস হ'ল পশুপক্ষী। বন্যপ্ৰাণীৰ অবৈধ সৰবৰাহ আৰু ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ মাজৰ সম্পৰ্কক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়, যদিও কিছুমান বিশেষ ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ চোৰাংভাৱে অনা পশুপক্ষীৰ সৈতে জড়িত থকাৰ সন্দেহ আছে। ==== বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰদ্বাৰা উৎপত্তি আৰু বিয়পি পৰা বুলি বিশ্বাস কৰা ৰোগ ==== * '''SARS (severe acute respiratory syndrome)''' এটা ভাইৰাছৰদ্বাৰা হয় আৰু ই মানুহ আৰু বন্যপ্ৰাণী উভয়কে সংক্ৰমিত কৰে। বিশেষজ্ঞসকলে সন্দেহ কৰিছে যে ছাৰ্ছ ভাইৰাছৰ উৎপত্তি চীনত হৈছে এটা চিভেট (চীনৰ ব্যৱসায়ত সাধাৰণ বনৰীয়া মেকুৰী) আৰু মানুহৰ সংস্পৰ্শৰ বাবে। * '''[[পক্ষীজ্বৰ|এভিয়ান ফ্লু (H5N1)]]''' অতি ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ভাইৰাছৰদ্বাৰা হয়। ই সংক্ৰমিত ক্ৰেষ্টেড হাক <ref>{{Cite journal|last=Van Borm|first1=S|last2=Thomas|first2=I|last3=Hanquet|first3=G|last4=Lambrecht|first4=B|last5=Boschmans|first5=M|last6=Dupont|first6=G|last7=Decaestecker|first7=M|last8=Snacken|first8=R|last9=van den Berg|first9=T|title=Highly pathogenic H5N1 influenza virus in smuggled Thai eagles, Belgium|journal=Emerging Infectious Diseases|date=May 2005|volume=11|issue=5|pages=702–5|pmid=15890123|pmc=3320388|url=http://wwwnc.cdc.gov/eid/article/11/5/pdfs/05-0211.pdf|access-date=October 3, 2014|doi=10.3201/eid1105.050211}}</ref> আৰু অন্যান্য বনৰীয়া চৰাইৰ সংস্পৰ্শৰদ্বাৰা মানুহক সংক্ৰমিত কৰিব পাৰে, কিন্তু হাঁহ-কুকুৰাৰ সংস্পৰ্শৰদ্বাৰাও সংক্ৰমিত হ'ব পাৰে। * আফ্ৰিকাৰ বন্যপ্ৰাণীত পোৱা এবিধ সংক্ৰামক ৰোগ হৈছে '''বান্দৰ পক্স''' আৰু ই মানুহলৈ বিয়পিব পাৰে। * [[ইব'লা ভাইৰাছ ৰোগ|'''ইব’লা ভাইৰাছ''']] হৈছে বন্যপ্ৰাণী (চিম্পাঞ্জী, বান্দৰ, গৰিলা, ফলৰ বাদুলী আদি)ৰপৰা মানুহৰ জনসংখ্যালৈ সংক্ৰমিত হোৱা এক বিৰল সংক্ৰামক ৰোগ। সাধাৰণতে আক্ৰান্ত জীৱ-জন্তু, ওচৰৰপৰা বা শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থৰ সংস্পৰ্শৰদ্বাৰা সেৱন কৰি ভাইৰাছৰ সংক্ৰমণ ঘটে। <ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ebola-virus-disease|title=Ebola virus disease|publisher=World Health Organization|language=en|accessdate=2019-03-06}}</ref> ==== বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ লক্ষ্য হোৱা প্ৰাণী প্ৰজাতিৰ সৈতে জড়িত ৰোগ ==== * '''হাৰপিছ বি ভাইৰাছ''' হৈছে মেকাক বান্দৰৰ মাজত পোৱা ভাইৰাছ যিটো কামোৰ বা আঁচোৰ মাৰি অতি বিৰল ক্ষেত্ৰত মানুহলৈ সংক্ৰমিত হ’ব পাৰে। সংস্পৰ্শৰ পিছত সোনকালে চিকিৎসা নকৰিলে সংক্ৰমণৰ পিছত মগজুৰ গুৰুতৰ ক্ষতি বা মৃত্যু হ’ব পাৰে। <ref>{{Cite web|last=Center for Disease Prevention and Control|title=B Virus (herpes B, monkey B virus, herpesvirus simiae, and herpesvirus B)|url=https://www.cdc.gov/herpesbvirus/|publisher=Center for Disease Prevention and Control|accessdate=September 16, 2014}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.fws.gov/news/ShowNews.cfm?ID=EF38B798-FE9C-34D7-FA635FBC6DE29EE1|dead-url=September 14, 2014|date=April 28, 2009}}</ref> * '''ছালমন’লা''' সংক্ৰমণৰ ফলত ডায়েৰিয়া, জ্বৰ, পেটৰ ক্ৰেম্প হ’ব পাৰে। সংক্ৰমণৰ সৈতে কচ্ছপ, <ref>{{Cite web|title=Salmonella|url=https://www.cdc.gov/salmonella/general/prevention.html|publisher=Centers for Disease Prevention and Control|accessdate=October 3, 2014}}</ref> দাড়ি থকা অজগৰ আৰু অন্যান্য সৰীসৃপৰ সংস্পৰ্শৰ সম্পৰ্ক আছে। === পৰিৱেশগত === বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং চিকাৰ আৰু সৰবৰাহে বিভিন্ন পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যক প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাবিত কৰে। চোৰাং চিকাৰীসকলৰ মাজত কিছুমান বিশেষ প্ৰাণীৰ চাহিদা অধিক থাকে, যাৰ ফলত নিজা প্ৰাকৃতিক বাসস্থানত এই প্ৰজাতিবোৰৰ সংখ্যা লক্ষণীয়ভাৱে হ্ৰাস পাইছে। বন্যপ্ৰাণীৰ সৰবৰাহৰ ফলত কোনো এটা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত আক্ৰমণাত্মক তথা ক্ষতিকাৰক বিদেশী প্ৰজাতিৰো অনুপ্ৰৱেশ ঘটিব পাৰে। এই নতুন প্ৰজাতিবোৰে থলুৱা প্ৰাণীসমূহৰ সৈতে সম্পদৰ বাবে আন্তঃপ্ৰজাতিক প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত অতিৰিক্ত চাপ সৃষ্টি কৰি থলুৱা বন্যপ্ৰাণীক বিপদাপন্ন কৰি তোলে। বিগত এশ বছৰত চোৰাং চিকাৰ আৰু অবৈধ সৰবৰাহৰ বাবেই প্ৰায় বিশবিধ প্ৰাণী বিলুপ্ত হৈ গৈছে, যাৰ ভিতৰত পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ক'লা গঁড় (West African Black Rhinoceros), পাইৰেনিয়ান আইবেক্স (Pyrenean Ibex) আৰু পেচেঞ্জাৰ পিজন (Passenger Pigeon) আদি অন্যতম। == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা == [[চিত্ৰ:Wildlife_Trafficking_Supply_Chain.svg|thumb|বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ নেটৱৰ্ক কেনেকৈ চলি থাকে। <ref>{{Citation|title=Money Laundering and the Illegal Wildlife Trade|publisher=The Financial Action Task Force (FATF)|date=2020|url=https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Environmentalcrime/Money-laundering-wildlife-trade.html#:~:text=Wildlife%20traffickers%20exploit%20weaknesses%20in,crimes%20and%20damaging%20financial%20integrity.}}</ref>]] ক্ৰমান্বয়ে আন্তঃসংযোগী বিশ্বায়নে বিভিন্ন ধৰণৰ সামগ্ৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য বৃদ্ধি কৰে, আনকি বিদেশী পশুজাত সামগ্ৰীলৈকে বিস্তৃত। যিসকল ব্যৱসায়ী আৰু গ্ৰাহকে এতিয়াও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিদেশী পশুৰ বজাৰত অংশগ্ৰহণ কৰে, তেওঁলোকে আমাৰ পৰিৱেশ আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱক আওকাণ কৰে আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ব্যক্তিগত গ্ৰাহকৰ সুবিধা, যেনে আৰ্থিক লাভ বা উচ্চ ফেশ্বনক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে। <ref>1 MAJLPP 26 (West)</ref> কিছুমান মানুহ আৰু গোটে উপলব্ধি কৰিছে যে এই পছন্দসমূহ স্থায়ী বা সহ্য কৰিব নোৱাৰি। বহু প্ৰজাতিৰ বিপন্ন নোহোৱালৈকে সুৰক্ষা দিয়া নহয়, সুৰক্ষাৰ এই পলমৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ যথেষ্ট ক্ষতি হয়। বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি আইন (ESA)ৰ দৰে আইন প্ৰণয়নে “মাছ, বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদ (যি)ৰ সংখ্যা ইমানেই হ্ৰাস পাইছে যে ইহঁতৰ বিলুপ্তিৰ বিপদত পৰিছে বা বিলুপ্তিৰ ভাবুকি আছে” আৰু ইয়াৰ বাসস্থানক সুৰক্ষা আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত মানৱ পৰিৱেশ হস্তক্ষেপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ কাম কৰে আৰু ইয়াৰ উলংঘা কৰাসকলক জবাবদিহি কৰিবলৈ কাম কৰে। <ref name="auto">16 U.S.C.A. § 1531(West)</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰদায়ে পৰিৱেশৰ ক্ষতি নিৰীক্ষণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰচেষ্টা বৃদ্ধি কৰাৰ লগে লগে ৰাষ্ট্ৰসংঘই বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্যৰ দৰে পদক্ষেপৰ জৰিয়তে অধিক সুৰক্ষিত বাসস্থান আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰ সৃষ্টি কৰাৰ লক্ষ্য লৈছে। <ref>{{Cite web|title=Goal 15 targets|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-15-life-on-land/targets.html|accessdate=2020-09-24|publisher=UNDP|language=en}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ হৈছে এক ক্ৰমবৰ্ধমান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংকট যিয়ে কেৱল পশুৰ অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাই নহয়, বিশ্বৰ পৰিৱেশ, সামাজিক, আৰু অৰ্থনৈতিক পৰ্যায়তো বিশ্বৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে। ই অবৈধ অৰ্থনীতিত অৰিহণা যোগাইছে আৰু মানুহৰ মংগলৰ ওপৰত ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ পেলাইছে। বিপন্ন প্ৰজাতি আইন (ESA)-এ প্ৰব্ৰজনকাৰী প্ৰজাতি সম্পৰ্কীয় চুক্তি (CMS) আৰু বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য চুক্তি (CITES)ৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ধিৰ সৈতে কাম কৰে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ বাবে যৌথ প্ৰচেষ্টা চলোৱা। এই আইনসমূহ ভংগ কৰাৰ ফলত প্ৰতিটো উলংঘাৰ বাবে ৫০০ ডলাৰৰ জৰিমনা আৰু প্ৰতিটো উলংঘাৰ বাবে ২৫,০০০ ডলাৰ পৰ্যন্ত জৰিমনা বা ৬ মাহলৈকে কাৰাদণ্ড। এই সীমিত শাস্তি আৰু বিস্তৃত ব্যতিক্ৰমৰ বাবে এই আইনসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰে। এই ব্যতিক্ৰমসমূহৰ ভিতৰত আছে “বৈজ্ঞানিক উদ্দেশ্য বা আক্ৰান্ত প্ৰজাতিৰ বংশবৃদ্ধি বা অস্তিত্ব বৃদ্ধি কৰা..., অযথা অৰ্থনৈতিক কষ্ট..., আৰু প্ৰি-এক্টৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ অংশৰ ৰেহাই; প্ৰয়োগ আৰু প্ৰমাণীকৰণ; নিয়ন্ত্ৰণ; বিক্ৰী চুক্তিৰ বৈধতা; পৃথক্কৰণ; ৰেহাইৰ নবীকৰণ; নবীকৰণ প্ৰমাণ-পত্ৰৰ ম্যাদ উকলি যোৱা।” === বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বিৰুদ্ধে মিত্ৰজোঁট === ২০০৫ চনত আমেৰিকাৰ বিদেশ মন্ত্ৰ্যালয়ে বন্যপ্ৰাণী আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীৰ অবৈধ ব্যৱসায়ৰ অন্ত পেলোৱাৰ লক্ষ্যৰে চৰকাৰ আৰু সংগঠনৰ স্বেচ্ছামূলক মিত্ৰজোঁট হিচাপে গঠন কৰিছিল ক’লিচন এগেইনষ্ট ৱাইল্ড লাইফ ট্ৰেফিকিং (CAWT)। <ref>{{Cite web|url=http://cawt-global.squarespace.com/|title=CAWT - About|work=cawt-global.squarespace.com|language=en|accessdate=2018-10-01|archivedate=2018-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181001182825/http://cawt-global.squarespace.com/}}</ref> বৰ্তমান CAWT ত ছখন চৰকাৰ আৰু তেৰটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ কাৰ্য্যৰ উপায়সমূহৰ ভিতৰত চাহিদা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা, যোগান সীমিত কৰিবলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমা অতিক্ৰম কৰি আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থা শক্তিশালী কৰা, আৰু উচ্চ পৰ্যায়ৰপৰা ৰাজনৈতিক সমৰ্থন সংগ্ৰহৰ প্ৰয়াস কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। === এছ'চিয়েচন অৱ চাউথইষ্ট এছিয়ান নেচনছ ৱাইল্ড এনফৰ্চমেণ্ট নেটৱৰ্ক === ফ্ৰীলেণ্ড ফাউণ্ডেচন (Freeland Foundation) আৰু ট্ৰেফিক চাউথইষ্ট এছিয়াই (TRAFFIC Southeast Asia) থাইলেণ্ড চৰকাৰ আৰু এছচিয়েশ্যন অৱ চাউথইষ্ট এছিয়ান নেচন্‌ছৰ (ASEAN) সৈতে মিলি ২০০৫ চনত আছিয়ান ৱাইল্ডলাইফ এনফৰ্চমেণ্ট নেটৱৰ্ক (ASEAN-WEN) প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://environment.asean.org/the-asean-wildlife-enforcement-network-asean-wen/|title=The ASEAN Wildlife Enforcement Network (ASEAN-WEN)|date=2012-11-21|work=ASEAN Cooperation on Environment|access-date=2018-10-01|language=en-US}}</ref> এছিয়ান-ৱেন (ASEAN-WEN) এ আন্তঃসীমান্ত সহযোগিতা পৰ্যবেক্ষণ কৰে আৰু ১০খন আছিয়ান সদস্য দেশৰ সামূহিক আইন প্ৰয়োগকাৰী ক্ষমতা শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে। এইটো বিশ্বৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আঞ্চলিক বন্যপ্ৰাণী আইন প্ৰয়োগকাৰী সহযোগিতা আৰু ই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সংস্থাৰ (USAID) পৰা সহায় লাভ কৰে। === দক্ষিণ এছিয়ান বলবৎকাৰী নেটৱৰ্ক === দক্ষিণ এছিয়ান বলবৎকাৰী নেটৱৰ্ক (SAWEN) CAWT আৰু TRAFFIC ৰ সহায়ত গঠন কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=http://www.sawen.org/|title=WelcomeSouth Asia Wildlife Enforcement Network|publisher=South Asia Wildlife Enforcement Network|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> ২০০৮ চনত দক্ষিণ এছিয়াৰ পৰিৱেশ মন্ত্ৰীসকলে দক্ষিণ এছিয়া সমবায় পৰিৱেশ কাৰ্যসূচীৰ সহায়ত SAWEN সৃষ্টি কৰিবলৈ সন্মত হয়। ছাৱেন দেশসমূহৰ ভিতৰত [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[ভূটান]], [[ভাৰত]], [[মালদ্বীপ]], [[নেপাল]], [[পাকিস্তান]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]] অন্যতম। ==== বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় সন্ধি ==== বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় সন্ধি (CITES)-এ বন্যপ্ৰাণী চোৰাংচোৱাৰ যোগানৰ দিশত নিজৰ প্ৰচেষ্টা নিৰ্দেশিত কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://www.cites.org/eng/disc/what.php|title=What is CITES?|publisher=CITES|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাংচোৱাগিৰিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যই যাতে বিপন্ন প্ৰজাতিৰ প্ৰতি ভাবুকি নপৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উট পৰিয়ালৰ আটাইতকৈ সৰু সদস্য ভিকুনা বিলুপ্তপ্ৰায় কাৰণ ইয়াৰ ঊলৰ বাবে ইয়াক ব্যাপকভাৱে চিকাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু ভিকুনাসকল চিটিইএছৰ সুৰক্ষাৰ অধীনত থকাৰ পিছত ২০০৮ চনৰ ভিতৰত তেওঁলোকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাই ৩ লাখ ৫০ হাজাৰ হয়। == অঞ্চল অনুসৰি == === এছিয়া === এছিয়াত বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: {| class="wikitable collapsible" ! দেশ ! হাব <ref>{{Cite journal|last=Felbab-Brown|first1=Vanda|date=June 2011|url=https://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2011/6/illegal%20wildlife%20trade%20felbabbrown/06_illegal_wildlife_trade_felbabbrown.pdf|title=The Disappearing Act: The Illicit Trade in Wildlife in Asia|journal=Foreign Policy|number=6|publisher=[[Brookings Institution]]|place=Washington, D.C.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304062122/https://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2011/6/illegal%20wildlife%20trade%20felbabbrown/06_illegal_wildlife_trade_felbabbrown.pdf|archivedate=4 March 2016}}</ref> |- | [[ম্যানমাৰ]] | Mong La, Tachileik, Kyaikto, তিনিটা পেগোডা পাছ, মিউজ |- | [[লাউচ|লাওছ]] | [[ভিয়েনটিয়েন|ভিয়েণ্টিয়ান]] |- | [[কম্বোডিয়া]] | প্ৰেহ মনিভং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ফ্নম পেন |- | [[ভিয়েটনাম]] | Pù Mát ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, Tam Đo ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, হানয়, Haiphong, Vĩnh Yên |- | [[থাইলেণ্ড]] | বেংককৰ চাটুচাক বন্যপ্ৰাণী বজাৰ, মাই চাই |- | [[মালয়েছিয়া]] | [[কুৱালালামপুৰ]] |- | [[ছিংগাপুৰ]] | [[ছিংগাপুৰ]] |- | [[ইণ্ডোনেছিয়া]] | লুবুকলিংগাউ, বৰ্নিও |- | [[ভাৰত]] | [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], পান্না ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান |- | [[চীন]] | [[Dalou, Yunnan]], Jiegao, Ruili, [[চিচুৱাংবান্না দাই স্বায়ত্ত্ব প্ৰান্ত|Xishuangbanna]], Kunming, Nanning, Pingxiang, Dongxing, Haikou, Guangzhou (বিশেষকৈ Chatou বন্যপ্ৰাণী বজাৰ, Qing পিং বজাৰ, Panjiayuan বজাৰ), Guangdong, Xining, Germu, Linxia চহৰ (বিশেষকৈ Bei Da Jie বজাৰ), [[বেইজিং]], [[ছাংহাই|চাংহাই]], [[হংকং]], লাছা |} কম্বোডিয়াত আমেৰিকাৰ অভিযুক্তসকলে ২০২২ চনত বন্যপ্ৰাণীত ধৰা কেঁকোৰা খোৱা মেকাকক CITES নথি-পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ বাবে বন্দীভাৱে প্ৰজনন কৰা বুলি ৰপ্তানি কৰাৰ আঁচনিৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি অভিযোগনামা মুকলি কৰি দিছিল, যাৰ ফলত অনুমতি আৰু তদাৰকীৰ আন্তৰ্জাতিক তদন্তৰ সৃষ্টি হৈছিল (চাওক কম্বোডিয়াৰ কেঁকোৰা খোৱা মেকাক ৰপ্তানি বিতৰ্ক )। <ref name="DOJ-SDFL-Indictment-2022">{{Cite web|title=Cambodian Officials and Six Co-conspirators Indicted for Taking Part in Primate Smuggling Scheme|work=United States Department of Justice|publisher=U.S. Attorney’s Office, Southern District of Florida|date=16 November 2022|url=https://www.justice.gov/usao-sdfl/pr/cambodian-officials-and-six-co-conspirators-indicted-taking-part-primate-smuggling-0}}</ref> <ref name="Guardian-Charged-2022">{{Cite news|title=Cambodian wildlife official among eight charged in US with smuggling endangered monkeys|date=17 November 2022|url=https://www.theguardian.com/world/2022/nov/17/cambodian-wildlife-official-among-eight-charged-in-us-with-smuggling-endangered-monkeys}}</ref> === অষ্ট্ৰেলিয়া === [[অষ্ট্ৰেলিয়া|অষ্ট্ৰেলিয়াৰ]] বন্যপ্ৰাণীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ আইন ১৯৯৯ ৰ ১৩এ অংশৰ অধীনত নিয়ন্ত্ৰিত হয়। <ref>{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/epbc|title=Department of the Environment and Energy|publisher=Department of the Environment and Energy|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> একেখন আইনেই বিপন্ন জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ আমদানিৰ সম্পৰ্কত চিআইটিইএছ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য চুক্তিৰ বিধানসমূহ কাৰ্যকৰী কৰে। === ইকুৱেডৰ === জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে লেটিন আমেৰিকা বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বাবে দুৰ্বল। ইকুৱেডৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে জনাজাত। উত্তৰ ইকুৱেডৰত ইয়াছুনি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালৰ ৱাওৰানি জনগোষ্ঠীয় সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, যি প্ৰায় ১,৭৭০ বৰ্গমাইল বিস্তৃত, প্ৰায় ৪,০০০ প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদৰ বাসস্থান; বিশাল নদীৰ উটকে ধৰি অসংখ্য প্ৰাণী; ৪০০ৰো অধিক মাছৰ প্ৰজাতি; আৰু ৫০০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ চৰাই। <ref>{{Cite web|last=USAID|last2=Wildlife Conservation Society|title=The Global Conservation Program Achievements and Lessons Learned from 10 Years of Support for Threats-based Conservation at a Landscape and Seascape Scale: Greater Yasuní-Napo Moist Forest Landscape Conservati on Area (Ecuador)|url=http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDACP728.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111023044833/http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDACP728.pdf|archivedate=October 23, 2011|publisher=USAID and Wildlife Conservation Society|accessdate=August 31, 2014}}</ref> তুলনামূলকভাৱে আমেৰিকাত ৯০০ প্ৰজাতিৰ চৰাইৰ বাসস্থান। সাধাৰণতে চোৰাংচোৱা চৰাইৰ ভিতৰত স্কাৰলেট মেকা; উজ্জ্বল ৰঙা, উজ্জ্বল নীলা, হালধীয়া আৰু বগা-পাখিৰ এই ৰঙীন চৰাইটোক পোহনীয়া জন্তু হিচাপে অতি চাহিদা হয়। <ref name="Wildlife Trafficking">{{Cite journal|last=Bergman|first1=Charles|title=Wildlife Trafficking|journal=Smithsonian|date=December 2009|url=http://www.smithsonianmag.com/people-places/wildlife-trafficking-149079896/?=&no-ist=&page=1|access-date=August 31, 2014}}</ref> <ref name="Scarlet Macaw">{{Cite web|title=Scarlet Macaw (Ara macao)|url=http://www.rainforest-alliance.org/kids/species-profiles/macaw|publisher=Rainforest Alliance|accessdate=August 31, 2014}}</ref> লেটিন আমেৰিকাত চুৰি হোৱা জীৱ-জন্তুবোৰ প্ৰায়ে ইউৰোপ, আমেৰিকা বা [[জাপান|জাপানত]] শেষ হয়। যদিও বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বিৰুদ্ধে আইন আছে, সম্পদৰ অভাৱৰ বাবে সংৰক্ষণৰ অগ্ৰাধিকাৰ কম। === মেক্সিকো === চীন বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছে, মেক্সিকোত ইয়াৰ অবৈধ কাৰ্যকলাপৰ আন এটা দিশ য’ত ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ আৰু অন্যান্য সংগঠিত অপৰাধৰ সৈতে জড়িত হোৱাটোও অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web|url=https://www.brookings.edu/on-the-record/how-is-china-involved-in-organized-crime-in-mexico/|title="How is China involved in organized crime in Mexico?"|publisher=Brookings Institution|date=23 February 2022|accessdate=19 May 2022}}</ref> === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ === ১৯০০ চনৰ লেচি আইনখন আমেৰিকাৰ ফেডাৰেল আইন যিয়ে বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতিকে ধৰি অবৈধভাৱে লোৱা, দখল কৰা, পৰিবহণ কৰা বা বিক্ৰী কৰা বন্যপ্ৰাণী, মাছ আৰু উদ্ভিদৰ ব্যৱসায় নিষিদ্ধ কৰে। ২০২২ চনত বিগ কেট জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষা আইন প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত সিংহ আৰু বাঘৰ দৰে বৃহৎ বিদেশী মেকুৰী ৰখাৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ প্ৰয়োজন হয় আৰু পোৱালি পোহপাল দিয়া নিষিদ্ধ কৰা হয়, যিটো এটা লাভজনক উদ্যোগ যিয়ে জনপ্ৰিয় তথ্যচিত্ৰ ''টাইগাৰ কিঙে'' প্ৰচাৰিত অবৈধ ভূ-গৰ্ভস্থ বিপন্ন পশুৰ ব্যৱসায়ক প্ৰৰোচিত কৰে। <ref>{{Cite news|date=December 21, 2022|language=en-US|url=https://www.nytimes.com/2022/12/21/us/politics/biden-tiger-king-law.html|dead-url=November 10, 2023}}</ref> == লগতে চাওক == * CITES – বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যৰ সন্ধি * পৰিৱেশ অপৰাধ * [[আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকা]] – আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘ, বিপন্ন প্ৰজাতিৰ তালিকা * চোৰাং চিকাৰ * বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ * বন্যপ্ৰাণী ব্যৱস্থাপনা * বন্যপ্ৰাণী পালন * এছিয়াত বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ কেন্দ্ৰ * বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায় * দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায় * [[বিপন্ন প্ৰজাতি|বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি]] == টোকা == {{Reflist}} == তথ্য উৎস == *{{cite news|last1=Mastny|first1=Lisa|last2=French|first2=Hillary|title=Crimes of (A) Global Nature|url=http://www.worldwatch.org/node/523|newspaper=World Watch Magazine|date=September–October 2002|volume=15|number=5}} *{{cite web|title=Poaching American Security: Impacts of Illegal Wildlife Trade|url=http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CHRG-110hhrg41050/html/CHRG-110hhrg41050.htm|publisher=U.S. Government Printing Office|date=5 March 2008}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Animal smuggling|পশু সৰবৰাহ}} *[http://www.asean-wen.org/ ASEAN-WEN] *[http://www.freeland.org/ FREELAND Foundation] *[http://www.eia-international.org/ Environmental Investigation Agency (EIA)] *[http://www.eia-global.org/ USA branch of EIA] *[http://www.traffic.org/ TRAFFIC] *{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna19092695|title=Wildlife smugglers see low risk, high profit|date=6 July 2007|agency=Associated Press|newspaper=msnbc.com}} *{{Cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/07/070725-animal-smuggle.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080127152004/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/07/070725-animal-smuggle.html|url-status=dead|archive-date=January 27, 2008|title=Wildlife Smuggling Boom Plaguing L.A., Authorities Say|last=Lovgren|first=Stefan|date=26 July 2007|newspaper=National Geographic}} *[https://web.archive.org/web/20190508061106/https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/group/pangolins/ Pangolins] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:চিকেন নাগেট}} [[শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায়| ]] [[শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণী আইন]] [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশসংক্ৰান্তীয় অপৰাধ]] [[শ্ৰেণী:সংগঠিত অপৰাধৰ কাৰ্য্যকলাপ]] 2laoi37erpaej6kfnmprzx929slnkwb 614661 614643 2026-06-27T09:08:39Z Dipankar Das 36094 614661 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{For|প্ৰজাতিসমূহৰ আইনী ব্যৱসায়|বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায়}} [[File:Border Force wildlife crime seizures.jpg|alt=Item depicts three tables against a wall with various illegal wildlife items across them. Some items include skins, ivory, taxidermy, and shoes.|thumb|২০১৩ চনত ব্ৰিটিছ বৰ্ডাৰ ফ’ৰ্চে জব্দ কৰা অবৈধ বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা এখন বাজেয়াপ্তকৰণ কোঠা (কনফিচকেশ্যন ৰুম)]] '''বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায়''' ({{lang-en|Wildlife smuggling}}) বা '''বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ''' বুলিলে [[বিপন্ন প্ৰজাতি|বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি]] আৰু সংৰক্ষিত বন্যপ্ৰাণীৰ অবৈধ সংগ্ৰহ তথা বেহা-বেপাৰক বুজায়, য’ত উদ্ভিদ, ইয়াৰ উপজাত দ্ৰব্য বা কোনো প্ৰজাতিক ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা সামগ্ৰী আদিও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":0">{{Cite journal|last=Smart|first1=Utpal|last2=Cihlar|first2=Jennifer Churchill|last3=Budowle|first3=Bruce|date=2021-09-01|title=International Wildlife Trafficking: A perspective on the challenges and potential forensic genetics solutions|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1872497321000880|journal=Forensic Science International: Genetics|language=en|volume=54|doi=10.1016/j.fsigen.2021.102551|pmid=34134047|issn=1872-4973}}</ref> বন্যপ্ৰাণী অবৈধ সৰবৰাহৰ ওপৰত গৱেষণা বৃদ্ধি পাইছে, যদিও এই অবৈধ বাণিজ্যৰ বিষয়ে জ্ঞান এতিয়াও সীমিত। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নীতি আৰু প্ৰৱণতাসমূহৰ মাজত থকা প্ৰভেদবোৰে সম্ভৱতঃ বন্যপ্ৰাণী অবৈধ সৰবৰাহৰ অনুমাণিক পৰিসৰ ব্যাপকভাৱে বৃদ্ধি হোৱাত অৰিহণা যোগাইছে, যাৰ পৰিমাণ ৫ বিলিয়ন ডলাৰৰপৰা ২৩ বিলিয়ন ডলাৰ পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে; আৰু ইয়াৰ লগতে কাঠ আৰু মাছ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে অতিৰিক্তভাৱে ৬৭ বিলিয়ন ডলাৰৰপৰা ১৯৩ বিলিয়ন ডলাৰ পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে।<ref name=":2">{{Cite journal|last=van Uhm|first1=Daan|last2=South|first2=Nigel|last3=Wyatt|first3=Tanya|date=2021-12-01|title=Connections between trades and trafficking in wildlife and drugs|url=https://doi.org/10.1007/s12117-021-09416-z|journal=Trends in Organized Crime|language=en|volume=24|issue=4|pages=425–446|doi=10.1007/s12117-021-09416-z|issn=1936-4830|pmc=8129602|pmid=34025109}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ব্যাপক বৃদ্ধিয়ে ইয়াক ড্ৰাগছ, আগ্নেয়াস্ত্ৰ আৰু মানৱ সৰবৰাহৰ পিছতে বিশ্বৰ চতুৰ্থ বৃহত্তম অপৰাধমূলক উদ্যোগত পৰিণত কৰিছে। এই বাণিজ্যত চাহিদা থকা সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত হাতীৰ দাঁত, বনৰীয়া জন্তুৰ মাংস, [[লোকচিকিৎসা|পৰম্পৰাগত ঔষধ]] আৰু অস্বাভাৱিক পোহনীয়া জীৱ-জন্তু অন্তৰ্ভুক্ত, কিন্তু ইয়াতেই সীমাবদ্ধ নহয়। চীন আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ অবৈধ বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ সৰ্ববৃহৎ ক্ৰেতা।<ref name=":1">{{Cite journal|doi=10.1353/gia.2020.0023|title=The True Costs of Wildlife Trafficking|year=2020|last=Guynup|first1=Sharon|last2=Shepherd|first2=Chris R.|last3=Shepherd|first3=Loretta|journal=Georgetown Journal of International Affairs|volume=21|pages=28–37}}</ref> ইয়াত প্ৰায়ে অন্যান্য অবৈধ কাৰ্যকলাপো জড়িত থাকে, যেনে সঠিক অনুমতি অবিহনে জীৱ-জন্তুক ট্ৰেংকুলাইজ কৰা (অচেতন কৰা)।<ref>{{Cite news|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2569057/six-members-of-wildlife-trade-gang-arrested-and-over-10-macaques-saved-in-phetchaburi|website=[[Bangkok Post]]|date=May 12, 2023|dead-url=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101220240/https://web.archive.org/screenshot/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2569057/six-members-of-wildlife-trade-gang-arrested-and-over-10-macaques-saved-in-phetchaburi|archivedate=2023-11-01}}</ref> == সংস্কৃতি == বহুক্ষেত্ৰত, বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং চিকাৰ আৰু সৰবৰাহৰ আঁৰত সংস্কৃতি এক অন্যতম চালিকা শক্তি। পৰম্পৰাগত ঔষধ, অলংকাৰ, খেলনা বা সজোৱা বস্তু, পোহনীয়া জীৱ-জন্তু আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ মাংস ভক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত কোনো এক বিশেষ বন্যপ্ৰাণী কিয় বেছি বিপদাপন্ন হৈ পৰে, তাৰ আঁৰত প্ৰায়ে কিছুমান পৰম্পৰাগত বিশ্বাস বা সামাজিক প্ৰৱণতা থাকে।<ref>{{Cite book|title=Environmental crime in Latin America : the theft of nature and the poisoning of the land|date=2017|publisher=Palgrave Macmillan UK|editor=David Rodríguez Goyes|isbn=978-1-137-55705-6|place=London|oclc=1004839723}}</ref><ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}</ref><ref name=":5">{{Cite journal|last=Rock|first1=Katherine I.|last2=MacMillan|first2=Douglas C.|date=2022-02-01|title=Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation|url=https://doi.org/10.1007/s10745-021-00279-0|journal=Human Ecology|language=en|volume=50|issue=1|pages=91–111|doi=10.1007/s10745-021-00279-0|issn=1572-9915|pmc=8572063|pmid=34776585|bibcode=2022HumEc..50...91R}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Bortolamiol|first1=Sarah|last2=Feuillet|first2=Thierry|last3=Kagoro|first3=Wilson|last4=Namirembe|first4=Rukia|last5=Asalu|first5=Edward|last6=Krief|first6=Sabrina|date=2023|title=Illegal Harvesting within a Protected Area: Spatial Distribution of Activities, Social Drivers of Wild Meat Consumption, and Wildlife Conservation|journal=Animals|language=en|volume=13|issue=5|pages=771|doi=10.3390/ani13050771|issn=2076-2615|pmc=10000183|pmid=36899628}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Stringham|first1=Oliver C.|last2=García-Díaz|first2=Pablo|last3=Toomes|first3=Adam|last4=Mitchell|first4=Lewis|last5=Ross|first5=Joshua V.|last6=Cassey|first6=Phillip|date=2021|title=Live reptile smuggling is predicted by trends in the legal exotic pet trade|journal=Conservation Letters|language=en|volume=14|issue=6|doi=10.1111/conl.12833|issn=1755-263X|bibcode=2021ConL...14E2833S}}</ref> বিশ্বায়ন, ইণ্টাৰনেট, ছʼচিয়েল মিডিয়া আৰু শতিকাজুৰি মানুহে এখন দেশৰ পৰা আন এখন দেশলৈ কৰা প্ৰব্ৰজনৰ সহায়ত বন্যপ্ৰাণী ব্যৱসায়ৰ চাহিদাসম্পন্ন বহুতো সামগ্ৰী বৰ্তমান বহুদেশীয়ভাৱে বিতৰণ হয়; যেনে পৰম্পৰাগত ঔষধসমূহ, যিবোৰ এতিয়া আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, কানাডা, নিউজিলেণ্ড আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাতো দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref name=":3">{{Cite journal|last=Nguyen|first1=T.|last2=Roberts|first2=D. L.|date=2020|title=Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam|journal=Tropical Conservation Science|volume=13|pages=194008292097925|doi=10.1177/1940082920979252|issn=1940-0829}}</ref> বিশেষ উদ্ভিদ বা প্ৰাণীৰপৰা আহৰণ কৰা বস্তুৰ ব্যৱহাৰ নিষিদ্ধ কৰা আইনসমূহ তেতিয়া চুটি হয় যেতিয়া মানুহে বিশ্বাস কৰে যে ই পৰম্পৰাগত সাংস্কৃতিক মূল্যবোধ বা তেওঁলোকে মানৱ জীৱনৰ বাবে উত্তম বুলি ভবা বস্তুটোক বেদখল কৰে। ইয়াৰ উপৰি পৰ্যটনৰ ফলত কিছুমান আকস্মিক বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ হৈছে। কোনো ব্যক্তিয়ে কোনো বস্তু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত নিষিদ্ধ বা নিষিদ্ধ বুলি নাজানি ক্ৰয় কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite book|title=Illegal trade in wildlife : a North American perspective.|date=2005|publisher=Commission for Environmental Cooperation, North American Wildlife Enforcement Group|isbn=2-923358-26-0|place=Montréal, Québec|oclc=221623580}}</ref> তলত বিভিন্ন মহাদেশ আৰু ইয়াৰ দেশ বা অঞ্চলৰদ্বাৰা সাংস্কৃতিকভাৱে প্ৰভাবিত অবৈধ বন্যপ্ৰাণী ব্যৱসায়ৰ কিছুমান উদাহৰণ দিয়া হ’ল: === এছিয়ান সংস্কৃতি === ==== চীনা সংস্কৃতি ==== পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসা পদ্ধতিৰ (TCM) ব্যৱহাৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দশম শতিকাত আৰম্ভ হৈছিল। বিভিন্ন ধৰণৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী ব্যৱহাৰ কৰা এই পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসাক ৰোগ নিৰাময় আৰু বাৰ্ধক্যৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰাৰ মূল চাবি-কাঠি হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ৰোগৰ বীজাণু তত্ত্ব (germ theory of disease) আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ প্ৰায় ২০০ বছৰৰ পাছত, এই চিকিৎসাপদ্ধতিয়ে কম বয়সীয়া, শিক্ষিত সমাজৰপৰা বাধাৰ সন্মুখীন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। এই বাধাৰ সত্ত্বেও, পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসা পদ্ধতি চীনা জাতিৰ বহু লোকৰ বাবে সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ এক অপৰিহাৰ্য অংগ হৈ আছে, যাৰ ফলত ২০০৫ চনত দেশখনৰ অৰ্থনীতি লাভৱান্বিত হৈছিল ১০ নিযুত ডলাৰেৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNuwer2018">[[Rachel Nuwer|Nuwer, Rachel]] (2018). ''Poached : inside the dark world of wildlife trafficking'' (1st&nbsp; ed.). New York: Da Capo Press. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]]&nbsp; [[Special:BookSources/978-0-306-82550-7|<bdi>978-0-306-82550-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/oclc/1019624065 1019624065].</cite></ref> পৰম্পৰাগত ঔষধৰ বাবে পশুৰপৰা উৎপন্ন সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাটো বিশ্বব্যাপী বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ব্যৱসায়ৰ বাবে এক মূল চালক হিচাপে বিবেচিত হৈছে। সাধাৰণতে ব্যৱহৃত বহুতো প্ৰজাতি এতিয়া আই ইউ চি এনৰদ্বাৰা বিপন্ন বা বিপন্ন বুলি তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে, আন প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱা দেখা গৈছে। <ref name=":4">{{Cite book|last=Nuwer|first1=Rachel|author-link=Rachel Nuwer|title=Poached : inside the dark world of wildlife trafficking|date=2018|isbn=978-0-306-82550-7|edition=1st|publisher=Da Capo Press|place=New York|oclc=1019624065}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNuwer2018">[[Rachel Nuwer|Nuwer, Rachel]] (2018). ''Poached : inside the dark world of wildlife trafficking'' (1st&nbsp; ed.). New York: Da Capo Press. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]]&nbsp; [[Special:BookSources/978-0-306-82550-7|<bdi>978-0-306-82550-7</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/oclc/1019624065 1019624065].</cite></ref> <ref name=":3">{{Cite journal|last=Nguyen|first1=T.|last2=Roberts|first2=D. L.|date=2020|title=Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam|journal=Tropical Conservation Science|volume=13|pages=194008292097925|doi=10.1177/1940082920979252|issn=1940-0829}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFNguyenRoberts2020">Nguyen, T.; Roberts, D. L. (2020). [[doi:10.1177/1940082920979252|"Exploring the Africa-Asia Trade Nexus for Endangered Wildlife Used in Traditional Asian Medicine: Interviews With Traders in South Africa and Vietnam"]]. ''Tropical Conservation Science''. '''13''': 194008292097925. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[[doi:10.1177/1940082920979252|10.1177/1940082920979252]]</span>. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/issn/1940-0829 1940-0829]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp; [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:229716233 229716233].</cite></ref> এটা অধ্যয়নে ঔষধি ব্যৱহাৰৰ বাবে বন্যপ্ৰাণীৰ উৎপাদন ভোগ কৰাৰ প্ৰতি চীনৰ মিলেনিয়েল (millennial) প্ৰজন্মৰ মনোভাবৰ বিষয়ে বুজ ল’বলৈ চেষ্টা কৰিছিল। চীনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে জৰীপ কৰা ৩৫০ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভিতৰত তিনি-চতুৰ্থাংশ সঁহাৰিদাতাই এতিয়ালৈকে কোনো ধৰণৰ বন্যপ্ৰাণীৰ উৎপাদন ব্যৱহাৰ কৰি পোৱা নাই, আৰু সেই সঁহাৰিদাতাসকলৰ মাত্ৰ ১১% লোকেহে ভৱিষ্যতে এইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰি চোৱাৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে। ঐতিহাসিকভাৱে চীনা সংস্কৃতিয়ে প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি এক উপযোগিতাবাদী (utilitarian) দৃষ্টিভংগী পোষণ কৰি আহিছিল। তথাপি, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে, চীনৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত এই ধাৰণা সলনি হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিব পাৰে।<ref name=":5">{{Cite journal|last=Rock|first1=Katherine I.|last2=MacMillan|first2=Douglas C.|date=2022-02-01|title=Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation|url=https://doi.org/10.1007/s10745-021-00279-0|journal=Human Ecology|language=en|volume=50|issue=1|pages=91–111|doi=10.1007/s10745-021-00279-0|issn=1572-9915|pmc=8572063|pmid=34776585|bibcode=2022HumEc..50...91R}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFRockMacMillan2022">Rock, Katherine I.; MacMillan, Douglas C. (2022-02-01). [[doi:10.1007/s10745-021-00279-0|"Can Substitutes Reduce Future Demand for Wildlife Products: A Case Study of China's Millennial Generation"]]. ''Human Ecology''. '''50''' (1): <span class="nowrap">91–</span>111. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2022HumEc..50...91R 2022HumEc..50...91R]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1007/s10745-021-00279-0|10.1007/s10745-021-00279-0]]. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp; [https://search.worldcat.org/issn/1572-9915 1572-9915]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp; <span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8572063 8572063]</span>. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp; [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34776585 34776585].</cite></ref> === আফ্ৰিকান সংস্কৃতি === [[চিত্ৰ:African_elephant,_Lake_St_Lucia_01.jpg|thumb|230x230px|হাতীদাঁতৰ সৰবৰাহৰ বাবে আফ্ৰিকাৰ হাতীৰ জনসংখ্যা ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে]] যদিও ইয়াৰ অধ্যয়ন কম, বন্য মাংসৰ উৎস অবৈধভাৱে পোৱা যায়, প্ৰায়ে আফ্ৰিকান ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে। গ্ৰাম্য অঞ্চলত দৰিদ্ৰতা আৰু খাদ্য সুৰক্ষাৰ অভাৱৰপৰা ৰক্ষা পোৱাৰ উপায় হিচাপে বুছমাংস প্ৰায়ে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে চহৰৰ বাসিন্দাসকলে সাধাৰণতে বুছমাংস খায় ইয়াৰদ্বাৰা বিলাসী বস্তু হিচাপে পোৱা মৰ্যাদাৰ বাবে। <ref name=":02">{{Cite journal|last=Gluszek|first1=Sarah|last2=Viollaz|first2=Julie|last3=Mwinyihali|first3=Robert|last4=Wieland|first4=Michelle|last5=Gore|first5=Meredith L.|date=2021|title=Using conservation criminology to understand the role of restaurants in the urban wild meat trade|journal=Conservation Science and Practice|language=en|volume=3|issue=5|doi=10.1111/csp2.368|issn=2578-4854|bibcode=2021ConSP...3E.368G}}</ref> <ref>{{Cite report|date=2022-08-30|url=https://osf.io/q4mdv/}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Rentsch|first1=Dennis|last2=Damon|first2=Amy|date=2013-07-01|title=Prices, poaching, and protein alternatives: An analysis of bushmeat consumption around Serengeti National Park, Tanzania|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0921800913001122|journal=Ecological Economics|language=en|volume=91|pages=1–9|doi=10.1016/j.ecolecon.2013.03.021|bibcode=2013EcoEc..91....1R|issn=0921-8009}}</ref> ইয়াৰ উপৰি প্ৰতি বছৰে আফ্ৰিকাৰপৰা বন্য মাংস আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ বাবে ৰপ্তানি কৰা হয়। <ref>{{Cite journal|last=Chaber|first1=Anne-Lise|last2=Allebone-Webb|first2=Sophie|last3=Lignereux|first3=Yves|last4=Cunningham|first4=Andrew A.|last5=Marcus Rowcliffe|first5=J.|date=2010|title=The scale of illegal meat importation from Africa to Europe via Paris: Illegal intercontinental meat trade|journal=Conservation Letters|language=en|volume=3|issue=5|pages=317–321|doi=10.1111/j.1755-263X.2010.00121.x}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Musing|first1=Louisa|title=Wildlife Trade in Belgium: An analysis of CITES trade and seizure data|last2=Norwisz|first2=Magdalena|last3=Kloda|first3=Jane|last4=Kecse-Nagy|first4=Katalin|publisher=TRAFFIC International|year=2018|isbn=978-1-85850-443-8}}</ref> <ref name=":02" /> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰতো হাতীৰ দাঁতৰ ব্যাপক চাহিদা অব্যাহত আছে, যাৰ বাবে দৈনিক অনুমাণিক ১০০টা আফ্ৰিকীয় হাতী সিহঁতৰ দাঁতৰ বাবে নিহত হয়।<ref>{{Cite journal|last=Persaud|first1=Sabrina|date=2017-10-02|title=Losing Our "CITES" on the "Traffic": How Taxing Ivory Trafficking Can Save the African Elephant From Its Bloody Extinction|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13880292.2017.1403813|journal=Journal of International Wildlife Law & Policy|language=en|volume=20|issue=3–4|pages=295–320|doi=10.1080/13880292.2017.1403813|issn=1388-0292}}</ref> == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ অকাৰ্যকৰী নিৰীক্ষণ == বন্যপ্ৰাণী সামগ্ৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যৰ পৰিমাণ অপৰিসীম আৰু বৃদ্ধি পায়েই আছে। ২০১২ চনৰ হাৰমনাইজড চিষ্টেমৰ শুল্ক পৰিসংখ্যাৰ বিশ্লেষণ অনুসৰি <ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}</ref> বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীৰ বিশ্বব্যাপী আমদানিৰ পৰিমাণ আছিল ১৮৭ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ, ইয়াৰে মীন সামগ্ৰীৰ মূল্য ১১৩ বিলিয়ন ডলাৰ; ৭১ বিলিয়ন ডলাৰৰ বাবে উদ্ভিদ আৰু বনজ; ৩ বিলিয়ন ডলাৰত অ-মীনপালন প্ৰাণী। কিন্তু বিশ্বজুৰি শুল্ক বিভাগে ব্যৱহাৰ কৰা বৰ্তমানৰ এইচ এছ ক’ড ব্যৱস্থাৰ বাধাৰ বাবে বন্যপ্ৰাণী সামগ্ৰীৰ বিশ্বব্যাপী বাণিজ্যৰ ওপৰত অকাৰ্যকৰীভাৱে নিৰীক্ষণ আৰু হিচাপ দিয়া হয়। বন্যপ্ৰাণীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আমদানিৰ অধিকাংশই কেৱল সাধাৰণ শ্ৰেণী যেনে উদ্ভিদ বা পশুজাত সামগ্ৰীতহে লিপিবদ্ধ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ কোনো শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিৱৰণ নাই (এয়া ধাতুৰ মৌলৰ পৰিচয় লিপিবদ্ধ নকৰাকৈ আমদানি কৰাৰ দৰে যেনে তাম বা লোহা)। অনুমান কৰা হৈছে যে বিশ্বজুৰি উদ্ভিদৰ আমদানিৰ প্ৰায় ৫০% আৰু জীৱ-জন্তুৰ সামগ্ৰীৰ ৭০% সাধাৰণ শ্ৰেণী হিচাপে আমদানি কৰা হয়, মীনপালনৰ বাবে ব্যতিক্ৰম (প্ৰায় ৫%) বিভিন্ন বহুপক্ষীয় মীন ব্যৱস্থাপনা চুক্তিৰ বাবে ধন্যবাদ যাৰ বাবে ট্যাক্সন-নিৰ্দিষ্ট মাছ ধৰাৰ ৰিপৰ্ট দিয়াৰ প্ৰয়োজন হয়। <ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChanZhangYangFischer2015">Chan, Hon-Ki; Zhang, Huarong; Yang, Feng; Fischer, Gunter (17 April 2015). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141 "Improve customs systems to monitor global wildlife trade"]</span>. ''[[ছায়েন্স|Science]]''. '''348''' (6232): <span class="nowrap">291–</span>292. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Sci...348..291C 2015Sci...348..291C]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1126/science.aaa3141|10.1126/science.aaa3141]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp; [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25883346 25883346]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp; [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:206633776 206633776].</cite></ref> তদুপৰি, উভচৰ আৰু জীৱিত প্ৰবালকে ধৰি কিছুমান সঘনাই ব্যৱসায় কৰা শ্ৰেণীবিভাজন গোটৰ এইচ এছ ক'ডৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে একেবাৰেই হিচাপ কৰা নহয়। অবৈধ বন্যপ্ৰাণী আমদানি ধৰা পেলোৱা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আইনী ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ বাবে বহুতো ক্ষেত্ৰাধিকাৰে চালানসমূহৰ ঘোষিত এইচ.এছ. ক’ডৰ (HS Code) ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এইচ.এচ. ক’ডৰ সুনিৰ্দিষ্টতাৰ অভাৱে গোলকীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ কাৰ্যকৰী নিৰীক্ষণ আৰু অনুসৰণযোগ্যতাক বাধাগ্ৰস্ত কৰে। গোলকীয় বন্যপ্ৰাণী বাণিজ্যৰ নিৰীক্ষণ আৰু বলবৎকৰণ শক্তিশালী কৰিবলৈ হাৰমনাইজড চিষ্টেমৰ (Harmonized System) সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে।<ref name="Science_HS">{{Cite journal|url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141|title=Improve customs systems to monitor global wildlife trade|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=17 April 2015|last=Chan|first1=Hon-Ki|last2=Zhang|first2=Huarong|last3=Yang|first3=Feng|last4=Fischer|first4=Gunter|volume=348|issue=6232|pages=291–292|doi=10.1126/science.aaa3141|pmid=25883346|bibcode=2015Sci...348..291C}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFChanZhangYangFischer2015">Chan, Hon-Ki; Zhang, Huarong; Yang, Feng; Fischer, Gunter (17 April 2015). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaa3141 "Improve customs systems to monitor global wildlife trade"]</span>. ''[[ছায়েন্স|Science]]''. '''348''' (6232): <span class="nowrap">291–</span>292. [[Bibcode (identifier)|Bibcode]]:[https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2015Sci...348..291C 2015Sci...348..291C]. [[ডিজিটেল অবজেক্ট আইডেণ্টিফায়াৰ|doi]]:[[doi:10.1126/science.aaa3141|10.1126/science.aaa3141]]. [[PMID (identifier)|PMID]]&nbsp; [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25883346 25883346]. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp; [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:206633776 206633776].</cite></ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oecd.org/env/illegal-trade-in-environmentally-sensitive-goods-9789264174238-en.htm|title=Illegal trade in environmentally sensitive goods|publisher=[[OECD]]|date=19 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|title=CITES Decision, 16.62, Rev. CoP16|url=http://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/RL-2009-001.pdf|publisher=[[CITES]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.traffic.org/publications/reports/shark-and-ray-trade-in-singapore/|title=Calls for better traceability after report identifies Singapore as the world's second largest shark fin trader|publisher=[[TRAFFIC]]}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Global trade statistics lack granularity to inform traceability and management of diverse and high-value fishes|journal=[[Scientific Reports]]|year=2017|doi=10.1038/s41598-017-12301-x|last=Cawthorn|first1=Donna-Mareè|last2=Mariani|first2=Stefano|volume=7|issue=1|page=12852|pmid=28993629|pmc=5634443|bibcode=2017NatSR...712852C}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Averting a North American biodiversity crisis|journal=[[Science (journal)|Science]]|date=31 July 2015|last=Yap|first1=Tiffany A.|last2=Koo|first2=Michelle S.|last3=Ambrose|first3=Richard F.|last4=Wake|first4=David B.|last5=Vredenburg|first5=Vance T.|volume=349|issue=6247|pages=481–482|doi=10.1126/science.aab1052|pmid=26228132|bibcode=2015Sci...349..481Y}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Expanding our understanding of the trade in marine aquarium animals|journal=[[PeerJ]]|year=2017|doi=10.7717/peerj.2949|last=Rhyne|first1=Andrew L.|last2=Tlusty|first2=Michael F.|last3=Szczebak|first3=Joseph T.|last4=Holmberg|first4=Robert J.|volume=5|pmid=28149703|pmc=5274522}}</ref> == প্ৰভাৱ == === অৰ্থনৈতিক === সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠন আৰু অপৰাধী সংগঠনৰ সদস্যসকলে অস্ত্ৰ ক্ৰয়ৰ বাবে ধন, নাগৰিক সংঘাতৰ বাবে ধন আৰু অবৈধ উৎসৰপৰা ধন লুটিবলৈ অবৈধভাৱে লাখ লাখ উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তুৰ সৰবৰাহ কৰে। <ref name="policechiefmagazine.org">{{Cite journal|last=Sellar|first1=John|title=International Illicit Trafficking in Wildlife|journal=Police Chief Magazine|date=June 2007|volume=74|issue=6|url=http://www.policechiefmagazine.org/magazine/index.cfm?fuseaction=print_display&article_id=1203&issue_id=62007|access-date=September 1, 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://site.d66.nl/gerbrandy/document/eu_action_plan_against_wildlife/f=/vj7iilz6wlmw.pdf|title=Gerben Jan Gerbrandy claiming that terrorist networks hunt wildlife for funding themselves|last=Zite Media B.V.|accessdate=7 October 2014}}</ref> <ref name="John Sellar discusses Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES)">{{Cite web|last=Neo|first=Hui Min|title=Smuggling wildlife: From eggs in a bra to geckos in underwear|url=http://phys.org/news168697589.html|work=Physorg.org|accessdate=August 30, 2014}}</ref> <ref name="Malymail online">{{Cite news|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/malaysias-lizard-king-under-probe-for-wildlife-smuggling-report-says|dead-url=September 1, 2014|date=November 2, 2013}}</ref> এই প্ৰায়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচেষ্টাসমূহৰ বাবে ধন আৰু চোৰাংচিকাৰী, প্ৰচেছৰ, চোৰাংচোৱা, বিক্ৰেতা আৰু ক্ৰেতাৰ নেটৱৰ্কৰ প্ৰয়োজন হয়। <ref name="policechiefmagazine.org" /> সুসজ্জিত, অতি সংগঠিত চোৰাং চিকাৰৰ কাৰ্য্যকলাপ, যেনে ২০১২ চনত [[চাদ|চাড]] আৰু [[কংগো গণৰাজ্য|কংগো ৰিপাব্লিকত]] সংঘটিত হোৱা হত্যাকাৰী আক্ৰমণে শিৰোনাম দখল কৰিছে। <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/01/01/world/africa/central-africas-wildlife-rangers-face-deadly-risks.html|dead-url=August 30, 2014|date=December 31, 2012}}</ref> আবেদন, আংশিকভাৱে, ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ তুলনাত ধৰা পৰা আৰু শাস্তি দিয়াৰ আশংকা কম। <ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/j/inl/rls/rm/2014/226421.htm|title=The Escalating International Wildlife Trafficking Crisis: Ecological, Economic, and National Security Issues|accessdate=August 30, 2014}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Trex|first1=Ethan|title=The Ins & Outs of Exotic Animal Smuggling|journal=Mental Floss|date=January 27, 2010|url=http://mentalfloss.com/article/23803/ins-outs-exotic-animal-smuggling|access-date=August 31, 2014|archivedate=October 26, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026114235/http://mentalfloss.com/article/23803/ins-outs-exotic-animal-smuggling}}</ref> ইয়াৰ উপৰি এনে প্ৰচেষ্টাৰ নেতৃত্ব দিয়াসকলৰ বাবে সৰবৰাহৰদ্বাৰা যথেষ্ট লাভ হ'ব পাৰে। <ref>{{Cite journal|last=Sellar|first1=John|title=International Illicit Trafficking in Wildlife|journal=Police Chief Magazine|date=June 2007|volume=74|issue=6|url=http://www.policechiefmagazine.org/magazine/index.cfm?fuseaction=print_display&article_id=1203&issue_id=62007|access-date=August 31, 2014}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, মাদাগাস্কাৰৰপৰা অহা এটা প্ল'শ্বেয়াৰ কচ্ছপে (বন্য অঞ্চলত মাত্ৰ ৪০০ টাহে বাকী আছে বুলি অনুমান কৰা হৈছে) ২৪,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিব পাৰে। <ref name="Malymail online" /> সাধাৰণতে সৰবৰাহ কৰা নিষিদ্ধ সামগ্ৰী হাতী হাতী দাঁত উৎস দেশত কম মূল্যত বিক্ৰী হ’ব পাৰে আৰু গন্তব্য দেশত উচ্চ মূল্য আনিব পাৰে। দামবোৰ উৎস দেশ আৰু সামগ্ৰীৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰে। <ref>{{Cite news|url=http://www.newsweek.com/big-business-wildlife-trafficking-83865|dead-url=August 30, 2014|date=March 1, 2008}}</ref> হাতীদাঁতৰ দাম আৰু চাহিদা আকাশলংঘী হৈছে, যাৰ ফলত ই এক বৃদ্ধি পোৱা আৰু অতি লাভজনক বজাৰ হৈ পৰিছে। বিশ্বজুৰি ২০১৪ চনত হাতীদাঁতৰ অবৈধ বাণিজ্যিক কাৰ্য্যকলাপে ২০০৭ চনৰ তুলনাত দুগুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি <ref name="urlInterior Announces Ban on Commercial Trade of Ivory as Part of Overall Effort to Combat Poaching, Wildlife Trafficking">{{Cite web|url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/interior-announces-ban-on-commercial-trade-of-ivory-as-part-of-overall-effort-to-combat-poaching-wildlife-trafficking.cfm|title=Interior Announces Ban on Commercial Trade of Ivory as Part of Overall Effort to Combat Poaching, Wildlife Trafficking|date=11 February 2014|accessdate=2014-08-31}}</ref> দ্বিতীয় স্থানত আছে আমেৰিকা। <ref name="Board 2014">{{Cite news|website=The New York Times|date=2014-02-18|url=https://www.nytimes.com/2014/02/18/opinion/banning-ivory-sales-in-america.html|dead-url=2014-08-31}}</ref> <ref name="Christy 2012">{{Cite web|last=Christy|first=Bryan|title=Ivory Worship|work=National Geographic|date=2012-09-14|url=http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/ivory/christy-text|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916223009/http://ngm.nationalgeographic.com/2012/10/ivory/christy-text|archivedate=September 16, 2012|accessdate=2014-08-31}}</ref> <ref name="Moore 2014">{{Cite news|website=The Daily Telegraph|date=2014-02-13|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/10636306/Ivory-trade-Can-China-get-tough-on-tusks.html|dead-url=2014-08-31}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সংস্থা ছেভ দ্য এলিফেণ্টছৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি চীনত কেঁচা হাতীদাঁতৰ মূল্য প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ২১০০ ডলাৰ। <ref name="havocscope.com">{{Cite web|url=https://www.havocscope.com/tag/wildlife-trafficking/|title=Wildlife Trafficking – Statistics on the Illegal Wildlife Trade|work=havocscope.com|date=26 April 2008|language=en-US|accessdate=2018-11-05|archivedate=2020-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116180053/http://havocscope.com/tag/wildlife-trafficking/}}</ref> ২০১০ চনৰপৰা ২০১২ চনৰ ভিতৰত প্ৰতি বছৰে গড়ে ৩৩,০০০ পৰ্যন্ত হাতী চোৰাংচিকাৰ কৰি হত্যা কৰা হৈছিল। <ref name="havocscope.com" /> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ ফলত ই সংঘটিত হোৱা দেশসমূহৰ বাবে অৰ্থনৈতিক খৰচৰ সৃষ্টি হয়, য'ত হেৰুৱা পৰ্যটন আৰু উন্নয়নৰ সুযোগো অন্তৰ্ভুক্ত। <ref name="Friday 2014">{{Cite web|last=Friday|title=Wildlife Trade News - Poaching and illegal wildlife trade threaten tourism and development options in Africa|work=TRAFFIC|date=2014-03-07|url=http://www.traffic.org/home/2014/3/7/poaching-and-illegal-wildlife-trade-threaten-tourism-and-dev.html|accessdate=2014-08-31}}</ref> === স্বাস্থ্য === পশু-বাহিত ৰোগৰ সংক্ৰমণে মানৱ স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি কৰাৰ লগতে স্থানীয় বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতিও ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। 'ইউনাইটেড ষ্টেটছ গৱৰ্নমেণ্ট একাউণ্টেবিলিটি অফিচ'ৰ মতে, মানুহৰ মাজত দেখা দিয়া প্ৰায় ৭৫% নতুন ৰোগৰ উৎস হ'ল পশুপক্ষী। বন্যপ্ৰাণীৰ অবৈধ সৰবৰাহ আৰু ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ মাজৰ সম্পৰ্কক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়, যদিও কিছুমান বিশেষ ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ চোৰাংভাৱে অনা পশুপক্ষীৰ সৈতে জড়িত থকাৰ সন্দেহ আছে। ==== বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰদ্বাৰা উৎপত্তি আৰু বিয়পি পৰা বুলি বিশ্বাস কৰা ৰোগ ==== * '''SARS (severe acute respiratory syndrome)''' এটা ভাইৰাছৰদ্বাৰা হয় আৰু ই মানুহ আৰু বন্যপ্ৰাণী উভয়কে সংক্ৰমিত কৰে। বিশেষজ্ঞসকলে সন্দেহ কৰিছে যে ছাৰ্ছ ভাইৰাছৰ উৎপত্তি চীনত হৈছে এটা চিভেট (চীনৰ ব্যৱসায়ত সাধাৰণ বনৰীয়া মেকুৰী) আৰু মানুহৰ সংস্পৰ্শৰ বাবে। * '''[[পক্ষীজ্বৰ|এভিয়ান ফ্লু (H5N1)]]''' অতি ৰোগ সৃষ্টিকাৰী ভাইৰাছৰদ্বাৰা হয়। ই সংক্ৰমিত ক্ৰেষ্টেড হাক <ref>{{Cite journal|last=Van Borm|first1=S|last2=Thomas|first2=I|last3=Hanquet|first3=G|last4=Lambrecht|first4=B|last5=Boschmans|first5=M|last6=Dupont|first6=G|last7=Decaestecker|first7=M|last8=Snacken|first8=R|last9=van den Berg|first9=T|title=Highly pathogenic H5N1 influenza virus in smuggled Thai eagles, Belgium|journal=Emerging Infectious Diseases|date=May 2005|volume=11|issue=5|pages=702–5|pmid=15890123|pmc=3320388|url=http://wwwnc.cdc.gov/eid/article/11/5/pdfs/05-0211.pdf|access-date=October 3, 2014|doi=10.3201/eid1105.050211}}</ref> আৰু অন্যান্য বনৰীয়া চৰাইৰ সংস্পৰ্শৰদ্বাৰা মানুহক সংক্ৰমিত কৰিব পাৰে, কিন্তু হাঁহ-কুকুৰাৰ সংস্পৰ্শৰদ্বাৰাও সংক্ৰমিত হ'ব পাৰে। * আফ্ৰিকাৰ বন্যপ্ৰাণীত পোৱা এবিধ সংক্ৰামক ৰোগ হৈছে '''বান্দৰ পক্স''' আৰু ই মানুহলৈ বিয়পিব পাৰে। * [[ইব'লা ভাইৰাছ ৰোগ|'''ইব’লা ভাইৰাছ''']] হৈছে বন্যপ্ৰাণী (চিম্পাঞ্জী, বান্দৰ, গৰিলা, ফলৰ বাদুলী আদি)ৰপৰা মানুহৰ জনসংখ্যালৈ সংক্ৰমিত হোৱা এক বিৰল সংক্ৰামক ৰোগ। সাধাৰণতে আক্ৰান্ত জীৱ-জন্তু, ওচৰৰপৰা বা শৰীৰৰ তৰল পদাৰ্থৰ সংস্পৰ্শৰদ্বাৰা সেৱন কৰি ভাইৰাছৰ সংক্ৰমণ ঘটে। <ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ebola-virus-disease|title=Ebola virus disease|publisher=World Health Organization|language=en|accessdate=2019-03-06}}</ref> ==== বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ লক্ষ্য হোৱা প্ৰাণী প্ৰজাতিৰ সৈতে জড়িত ৰোগ ==== * '''হাৰপিছ বি ভাইৰাছ''' হৈছে মেকাক বান্দৰৰ মাজত পোৱা ভাইৰাছ যিটো কামোৰ বা আঁচোৰ মাৰি অতি বিৰল ক্ষেত্ৰত মানুহলৈ সংক্ৰমিত হ’ব পাৰে। সংস্পৰ্শৰ পিছত সোনকালে চিকিৎসা নকৰিলে সংক্ৰমণৰ পিছত মগজুৰ গুৰুতৰ ক্ষতি বা মৃত্যু হ’ব পাৰে। <ref>{{Cite web|last=Center for Disease Prevention and Control|title=B Virus (herpes B, monkey B virus, herpesvirus simiae, and herpesvirus B)|url=https://www.cdc.gov/herpesbvirus/|publisher=Center for Disease Prevention and Control|accessdate=September 16, 2014}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.fws.gov/news/ShowNews.cfm?ID=EF38B798-FE9C-34D7-FA635FBC6DE29EE1|dead-url=September 14, 2014|date=April 28, 2009}}</ref> * '''ছালমন’লা''' সংক্ৰমণৰ ফলত ডায়েৰিয়া, জ্বৰ, পেটৰ ক্ৰেম্প হ’ব পাৰে। সংক্ৰমণৰ সৈতে কচ্ছপ, <ref>{{Cite web|title=Salmonella|url=https://www.cdc.gov/salmonella/general/prevention.html|publisher=Centers for Disease Prevention and Control|accessdate=October 3, 2014}}</ref> দাড়ি থকা অজগৰ আৰু অন্যান্য সৰীসৃপৰ সংস্পৰ্শৰ সম্পৰ্ক আছে। === পৰিৱেশগত === বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং চিকাৰ আৰু সৰবৰাহে বিভিন্ন পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যক প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাবিত কৰে। চোৰাং চিকাৰীসকলৰ মাজত কিছুমান বিশেষ প্ৰাণীৰ চাহিদা অধিক থাকে, যাৰ ফলত নিজা প্ৰাকৃতিক বাসস্থানত এই প্ৰজাতিবোৰৰ সংখ্যা লক্ষণীয়ভাৱে হ্ৰাস পাইছে। বন্যপ্ৰাণীৰ সৰবৰাহৰ ফলত কোনো এটা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত আক্ৰমণাত্মক তথা ক্ষতিকাৰক বিদেশী প্ৰজাতিৰো অনুপ্ৰৱেশ ঘটিব পাৰে। এই নতুন প্ৰজাতিবোৰে থলুৱা প্ৰাণীসমূহৰ সৈতে সম্পদৰ বাবে আন্তঃপ্ৰজাতিক প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত অতিৰিক্ত চাপ সৃষ্টি কৰি থলুৱা বন্যপ্ৰাণীক বিপদাপন্ন কৰি তোলে। বিগত এশ বছৰত চোৰাং চিকাৰ আৰু অবৈধ সৰবৰাহৰ বাবেই প্ৰায় বিশবিধ প্ৰাণী বিলুপ্ত হৈ গৈছে, যাৰ ভিতৰত পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ক'লা গঁড় (West African Black Rhinoceros), পাইৰেনিয়ান আইবেক্স (Pyrenean Ibex) আৰু পেচেঞ্জাৰ পিজন (Passenger Pigeon) আদি অন্যতম। == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা == [[চিত্ৰ:Wildlife_Trafficking_Supply_Chain.svg|thumb|বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ নেটৱৰ্ক কেনেকৈ চলি থাকে। <ref>{{Citation|title=Money Laundering and the Illegal Wildlife Trade|publisher=The Financial Action Task Force (FATF)|date=2020|url=https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Environmentalcrime/Money-laundering-wildlife-trade.html#:~:text=Wildlife%20traffickers%20exploit%20weaknesses%20in,crimes%20and%20damaging%20financial%20integrity.}}</ref>]] ক্ৰমান্বয়ে আন্তঃসংযোগী বিশ্বায়নে বিভিন্ন ধৰণৰ সামগ্ৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য বৃদ্ধি কৰে, আনকি বিদেশী পশুজাত সামগ্ৰীলৈকে বিস্তৃত। যিসকল ব্যৱসায়ী আৰু গ্ৰাহকে এতিয়াও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিদেশী পশুৰ বজাৰত অংশগ্ৰহণ কৰে, তেওঁলোকে আমাৰ পৰিৱেশ আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱক আওকাণ কৰে আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ব্যক্তিগত গ্ৰাহকৰ সুবিধা, যেনে আৰ্থিক লাভ বা উচ্চ ফেশ্বনক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে। <ref>1 MAJLPP 26 (West)</ref> কিছুমান মানুহ আৰু গোটে উপলব্ধি কৰিছে যে এই পছন্দসমূহ স্থায়ী বা সহ্য কৰিব নোৱাৰি। বহু প্ৰজাতিৰ বিপন্ন নোহোৱালৈকে সুৰক্ষা দিয়া নহয়, সুৰক্ষাৰ এই পলমৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ যথেষ্ট ক্ষতি হয়। বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি আইন (ESA)ৰ দৰে আইন প্ৰণয়নে “মাছ, বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদ (যি)ৰ সংখ্যা ইমানেই হ্ৰাস পাইছে যে ইহঁতৰ বিলুপ্তিৰ বিপদত পৰিছে বা বিলুপ্তিৰ ভাবুকি আছে” আৰু ইয়াৰ বাসস্থানক সুৰক্ষা আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত মানৱ পৰিৱেশ হস্তক্ষেপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ কাম কৰে আৰু ইয়াৰ উলংঘা কৰাসকলক জবাবদিহি কৰিবলৈ কাম কৰে। <ref name="auto">16 U.S.C.A. § 1531(West)</ref> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰদায়ে পৰিৱেশৰ ক্ষতি নিৰীক্ষণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰচেষ্টা বৃদ্ধি কৰাৰ লগে লগে ৰাষ্ট্ৰসংঘই বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্যৰ দৰে পদক্ষেপৰ জৰিয়তে অধিক সুৰক্ষিত বাসস্থান আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰ সৃষ্টি কৰাৰ লক্ষ্য লৈছে। <ref>{{Cite web|title=Goal 15 targets|url=https://www.undp.org/content/undp/en/home/sustainable-development-goals/goal-15-life-on-land/targets.html|accessdate=2020-09-24|publisher=UNDP|language=en}}</ref> বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহ হৈছে এক ক্ৰমবৰ্ধমান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংকট যিয়ে কেৱল পশুৰ অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাই নহয়, বিশ্বৰ পৰিৱেশ, সামাজিক, আৰু অৰ্থনৈতিক পৰ্যায়তো বিশ্বৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে। ই অবৈধ অৰ্থনীতিত অৰিহণা যোগাইছে আৰু মানুহৰ মংগলৰ ওপৰত ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ পেলাইছে। বিপন্ন প্ৰজাতি আইন (ESA)-এ প্ৰব্ৰজনকাৰী প্ৰজাতি সম্পৰ্কীয় চুক্তি (CMS) আৰু বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য চুক্তি (CITES)ৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ধিৰ সৈতে কাম কৰে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষাৰ বাবে যৌথ প্ৰচেষ্টা চলোৱা। এই আইনসমূহ ভংগ কৰাৰ ফলত প্ৰতিটো উলংঘাৰ বাবে ৫০০ ডলাৰৰ জৰিমনা আৰু প্ৰতিটো উলংঘাৰ বাবে ২৫,০০০ ডলাৰ পৰ্যন্ত জৰিমনা বা ৬ মাহলৈকে কাৰাদণ্ড। এই সীমিত শাস্তি আৰু বিস্তৃত ব্যতিক্ৰমৰ বাবে এই আইনসমূহ দুৰ্বল হৈ পৰে। এই ব্যতিক্ৰমসমূহৰ ভিতৰত আছে “বৈজ্ঞানিক উদ্দেশ্য বা আক্ৰান্ত প্ৰজাতিৰ বংশবৃদ্ধি বা অস্তিত্ব বৃদ্ধি কৰা..., অযথা অৰ্থনৈতিক কষ্ট..., আৰু প্ৰি-এক্টৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ অংশৰ ৰেহাই; প্ৰয়োগ আৰু প্ৰমাণীকৰণ; নিয়ন্ত্ৰণ; বিক্ৰী চুক্তিৰ বৈধতা; পৃথক্কৰণ; ৰেহাইৰ নবীকৰণ; নবীকৰণ প্ৰমাণ-পত্ৰৰ ম্যাদ উকলি যোৱা।” === বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বিৰুদ্ধে মিত্ৰজোঁট === ২০০৫ চনত আমেৰিকাৰ বিদেশ মন্ত্ৰ্যালয়ে বন্যপ্ৰাণী আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সামগ্ৰীৰ অবৈধ ব্যৱসায়ৰ অন্ত পেলোৱাৰ লক্ষ্যৰে চৰকাৰ আৰু সংগঠনৰ স্বেচ্ছামূলক মিত্ৰজোঁট হিচাপে গঠন কৰিছিল ক’লিচন এগেইনষ্ট ৱাইল্ড লাইফ ট্ৰেফিকিং (CAWT)। <ref>{{Cite web|url=http://cawt-global.squarespace.com/|title=CAWT - About|work=cawt-global.squarespace.com|language=en|accessdate=2018-10-01|archivedate=2018-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181001182825/http://cawt-global.squarespace.com/}}</ref> বৰ্তমান CAWT ত ছখন চৰকাৰ আৰু তেৰটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেচৰকাৰী সংস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। তেওঁলোকৰ কাৰ্য্যৰ উপায়সমূহৰ ভিতৰত চাহিদা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা, যোগান সীমিত কৰিবলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমা অতিক্ৰম কৰি আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থা শক্তিশালী কৰা, আৰু উচ্চ পৰ্যায়ৰপৰা ৰাজনৈতিক সমৰ্থন সংগ্ৰহৰ প্ৰয়াস কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। === এছ'চিয়েচন অৱ চাউথইষ্ট এছিয়ান নেচনছ ৱাইল্ড এনফৰ্চমেণ্ট নেটৱৰ্ক === ফ্ৰীলেণ্ড ফাউণ্ডেচন (Freeland Foundation) আৰু ট্ৰেফিক চাউথইষ্ট এছিয়াই (TRAFFIC Southeast Asia) থাইলেণ্ড চৰকাৰ আৰু এছচিয়েশ্যন অৱ চাউথইষ্ট এছিয়ান নেচন্‌ছৰ (ASEAN) সৈতে মিলি ২০০৫ চনত আছিয়ান ৱাইল্ডলাইফ এনফৰ্চমেণ্ট নেটৱৰ্ক (ASEAN-WEN) প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://environment.asean.org/the-asean-wildlife-enforcement-network-asean-wen/|title=The ASEAN Wildlife Enforcement Network (ASEAN-WEN)|date=2012-11-21|work=ASEAN Cooperation on Environment|access-date=2018-10-01|language=en-US}}</ref> এছিয়ান-ৱেন (ASEAN-WEN) এ আন্তঃসীমান্ত সহযোগিতা পৰ্যবেক্ষণ কৰে আৰু ১০খন আছিয়ান সদস্য দেশৰ সামূহিক আইন প্ৰয়োগকাৰী ক্ষমতা শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখে। এইটো বিশ্বৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আঞ্চলিক বন্যপ্ৰাণী আইন প্ৰয়োগকাৰী সহযোগিতা আৰু ই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সংস্থাৰ (USAID) পৰা সহায় লাভ কৰে। === দক্ষিণ এছিয়ান বলবৎকাৰী নেটৱৰ্ক === দক্ষিণ এছিয়ান বলবৎকাৰী নেটৱৰ্ক (SAWEN) CAWT আৰু TRAFFIC ৰ সহায়ত গঠন কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=http://www.sawen.org/|title=WelcomeSouth Asia Wildlife Enforcement Network|publisher=South Asia Wildlife Enforcement Network|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> ২০০৮ চনত দক্ষিণ এছিয়াৰ পৰিৱেশ মন্ত্ৰীসকলে দক্ষিণ এছিয়া সমবায় পৰিৱেশ কাৰ্যসূচীৰ সহায়ত SAWEN সৃষ্টি কৰিবলৈ সন্মত হয়। ছাৱেন দেশসমূহৰ ভিতৰত [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[ভূটান]], [[ভাৰত]], [[মালদ্বীপ]], [[নেপাল]], [[পাকিস্তান]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]] অন্যতম। ==== বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় সন্ধি ==== বন্যপ্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য সম্পৰ্কীয় সন্ধি (CITES)-এ বন্যপ্ৰাণী চোৰাংচোৱাৰ যোগানৰ দিশত নিজৰ প্ৰচেষ্টা নিৰ্দেশিত কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://www.cites.org/eng/disc/what.php|title=What is CITES?|publisher=CITES|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাংচোৱাগিৰিৰ অন্ত পেলোৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যই যাতে বিপন্ন প্ৰজাতিৰ প্ৰতি ভাবুকি নপৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উট পৰিয়ালৰ আটাইতকৈ সৰু সদস্য ভিকুনা বিলুপ্তপ্ৰায় কাৰণ ইয়াৰ ঊলৰ বাবে ইয়াক ব্যাপকভাৱে চিকাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু ভিকুনাসকল চিটিইএছৰ সুৰক্ষাৰ অধীনত থকাৰ পিছত ২০০৮ চনৰ ভিতৰত তেওঁলোকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাই ৩ লাখ ৫০ হাজাৰ হয়। == অঞ্চল অনুসৰি == === এছিয়া === এছিয়াত বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ কেন্দ্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছে: {| class="wikitable collapsible" ! দেশ ! হাব <ref>{{Cite journal|last=Felbab-Brown|first1=Vanda|date=June 2011|url=https://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2011/6/illegal%20wildlife%20trade%20felbabbrown/06_illegal_wildlife_trade_felbabbrown.pdf|title=The Disappearing Act: The Illicit Trade in Wildlife in Asia|journal=Foreign Policy|number=6|publisher=[[Brookings Institution]]|place=Washington, D.C.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304062122/https://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2011/6/illegal%20wildlife%20trade%20felbabbrown/06_illegal_wildlife_trade_felbabbrown.pdf|archivedate=4 March 2016}}</ref> |- | [[ম্যানমাৰ]] | Mong La, Tachileik, Kyaikto, তিনিটা পেগোডা পাছ, মিউজ |- | [[লাউচ|লাওছ]] | [[ভিয়েনটিয়েন|ভিয়েণ্টিয়ান]] |- | [[কম্বোডিয়া]] | প্ৰেহ মনিভং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ফ্নম পেন |- | [[ভিয়েটনাম]] | Pù Mát ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, Tam Đo ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, হানয়, Haiphong, Vĩnh Yên |- | [[থাইলেণ্ড]] | বেংককৰ চাটুচাক বন্যপ্ৰাণী বজাৰ, মাই চাই |- | [[মালয়েছিয়া]] | [[কুৱালালামপুৰ]] |- | [[ছিংগাপুৰ]] | [[ছিংগাপুৰ]] |- | [[ইণ্ডোনেছিয়া]] | লুবুকলিংগাউ, বৰ্নিও |- | [[ভাৰত]] | [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], পান্না ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান |- | [[চীন]] | [[Dalou, Yunnan]], Jiegao, Ruili, [[চিচুৱাংবান্না দাই স্বায়ত্ত্ব প্ৰান্ত|Xishuangbanna]], Kunming, Nanning, Pingxiang, Dongxing, Haikou, Guangzhou (বিশেষকৈ Chatou বন্যপ্ৰাণী বজাৰ, Qing পিং বজাৰ, Panjiayuan বজাৰ), Guangdong, Xining, Germu, Linxia চহৰ (বিশেষকৈ Bei Da Jie বজাৰ), [[বেইজিং]], [[ছাংহাই|চাংহাই]], [[হংকং]], লাছা |} কম্বোডিয়াত আমেৰিকাৰ অভিযুক্তসকলে ২০২২ চনত বন্যপ্ৰাণীত ধৰা কেঁকোৰা খোৱা মেকাকক CITES নথি-পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ বাবে বন্দীভাৱে প্ৰজনন কৰা বুলি ৰপ্তানি কৰাৰ আঁচনিৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি অভিযোগনামা মুকলি কৰি দিছিল, যাৰ ফলত অনুমতি আৰু তদাৰকীৰ আন্তৰ্জাতিক তদন্তৰ সৃষ্টি হৈছিল (চাওক কম্বোডিয়াৰ কেঁকোৰা খোৱা মেকাক ৰপ্তানি বিতৰ্ক )। <ref name="DOJ-SDFL-Indictment-2022">{{Cite web|title=Cambodian Officials and Six Co-conspirators Indicted for Taking Part in Primate Smuggling Scheme|work=United States Department of Justice|publisher=U.S. Attorney’s Office, Southern District of Florida|date=16 November 2022|url=https://www.justice.gov/usao-sdfl/pr/cambodian-officials-and-six-co-conspirators-indicted-taking-part-primate-smuggling-0}}</ref> <ref name="Guardian-Charged-2022">{{Cite news|title=Cambodian wildlife official among eight charged in US with smuggling endangered monkeys|date=17 November 2022|url=https://www.theguardian.com/world/2022/nov/17/cambodian-wildlife-official-among-eight-charged-in-us-with-smuggling-endangered-monkeys}}</ref> === অষ্ট্ৰেলিয়া === [[অষ্ট্ৰেলিয়া|অষ্ট্ৰেলিয়াৰ]] বন্যপ্ৰাণীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য পৰিৱেশ সুৰক্ষা আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ আইন ১৯৯৯ ৰ ১৩এ অংশৰ অধীনত নিয়ন্ত্ৰিত হয়। <ref>{{Cite web|url=http://www.environment.gov.au/epbc|title=Department of the Environment and Energy|publisher=Department of the Environment and Energy|language=en|accessdate=2018-10-01}}</ref> একেখন আইনেই বিপন্ন জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ আমদানিৰ সম্পৰ্কত চিআইটিইএছ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য চুক্তিৰ বিধানসমূহ কাৰ্যকৰী কৰে। === ইকুৱেডৰ === জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে লেটিন আমেৰিকা বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বাবে দুৰ্বল। ইকুৱেডৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে জনাজাত। উত্তৰ ইকুৱেডৰত ইয়াছুনি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালৰ ৱাওৰানি জনগোষ্ঠীয় সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, যি প্ৰায় ১,৭৭০ বৰ্গমাইল বিস্তৃত, প্ৰায় ৪,০০০ প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদৰ বাসস্থান; বিশাল নদীৰ উটকে ধৰি অসংখ্য প্ৰাণী; ৪০০ৰো অধিক মাছৰ প্ৰজাতি; আৰু ৫০০ৰো অধিক প্ৰজাতিৰ চৰাই। <ref>{{Cite web|last=USAID|last2=Wildlife Conservation Society|title=The Global Conservation Program Achievements and Lessons Learned from 10 Years of Support for Threats-based Conservation at a Landscape and Seascape Scale: Greater Yasuní-Napo Moist Forest Landscape Conservati on Area (Ecuador)|url=http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDACP728.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111023044833/http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDACP728.pdf|archivedate=October 23, 2011|publisher=USAID and Wildlife Conservation Society|accessdate=August 31, 2014}}</ref> তুলনামূলকভাৱে আমেৰিকাত ৯০০ প্ৰজাতিৰ চৰাইৰ বাসস্থান। সাধাৰণতে চোৰাংচোৱা চৰাইৰ ভিতৰত স্কাৰলেট মেকা; উজ্জ্বল ৰঙা, উজ্জ্বল নীলা, হালধীয়া আৰু বগা-পাখিৰ এই ৰঙীন চৰাইটোক পোহনীয়া জন্তু হিচাপে অতি চাহিদা হয়। <ref name="Wildlife Trafficking">{{Cite journal|last=Bergman|first1=Charles|title=Wildlife Trafficking|journal=Smithsonian|date=December 2009|url=http://www.smithsonianmag.com/people-places/wildlife-trafficking-149079896/?=&no-ist=&page=1|access-date=August 31, 2014}}</ref> <ref name="Scarlet Macaw">{{Cite web|title=Scarlet Macaw (Ara macao)|url=http://www.rainforest-alliance.org/kids/species-profiles/macaw|publisher=Rainforest Alliance|accessdate=August 31, 2014}}</ref> লেটিন আমেৰিকাত চুৰি হোৱা জীৱ-জন্তুবোৰ প্ৰায়ে ইউৰোপ, আমেৰিকা বা [[জাপান|জাপানত]] শেষ হয়। যদিও বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ বিৰুদ্ধে আইন আছে, সম্পদৰ অভাৱৰ বাবে সংৰক্ষণৰ অগ্ৰাধিকাৰ কম। === মেক্সিকো === চীন বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছে, মেক্সিকোত ইয়াৰ অবৈধ কাৰ্যকলাপৰ আন এটা দিশ য’ত ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ আৰু অন্যান্য সংগঠিত অপৰাধৰ সৈতে জড়িত হোৱাটোও অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web|url=https://www.brookings.edu/on-the-record/how-is-china-involved-in-organized-crime-in-mexico/|title="How is China involved in organized crime in Mexico?"|publisher=Brookings Institution|date=23 February 2022|accessdate=19 May 2022}}</ref> === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ === ১৯০০ চনৰ লেচি আইনখন আমেৰিকাৰ ফেডাৰেল আইন যিয়ে বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতিকে ধৰি অবৈধভাৱে লোৱা, দখল কৰা, পৰিবহণ কৰা বা বিক্ৰী কৰা বন্যপ্ৰাণী, মাছ আৰু উদ্ভিদৰ ব্যৱসায় নিষিদ্ধ কৰে। ২০২২ চনত বিগ কেট জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষা আইন প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত সিংহ আৰু বাঘৰ দৰে বৃহৎ বিদেশী মেকুৰী ৰখাৰ অনুজ্ঞাপত্ৰৰ প্ৰয়োজন হয় আৰু পোৱালি পোহপাল দিয়া নিষিদ্ধ কৰা হয়, যিটো এটা লাভজনক উদ্যোগ যিয়ে জনপ্ৰিয় তথ্যচিত্ৰ ''টাইগাৰ কিঙে'' প্ৰচাৰিত অবৈধ ভূ-গৰ্ভস্থ বিপন্ন পশুৰ ব্যৱসায়ক প্ৰৰোচিত কৰে। <ref>{{Cite news|date=December 21, 2022|language=en-US|url=https://www.nytimes.com/2022/12/21/us/politics/biden-tiger-king-law.html|dead-url=November 10, 2023}}</ref> == লগতে চাওক == * CITES – বিপন্ন প্ৰজাতিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্যৰ সন্ধি * পৰিৱেশ অপৰাধ * [[আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকা]] – আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘ, বিপন্ন প্ৰজাতিৰ তালিকা * চোৰাং চিকাৰ * বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ * বন্যপ্ৰাণী ব্যৱস্থাপনা * বন্যপ্ৰাণী পালন * এছিয়াত বন্যপ্ৰাণী সৰবৰাহৰ কেন্দ্ৰ * বন্যপ্ৰাণীৰ ব্যৱসায় * দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায় * [[বিপন্ন প্ৰজাতি|বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতি]] == টোকা == {{Reflist}} == তথ্য উৎস == *{{cite news|last1=Mastny|first1=Lisa|last2=French|first2=Hillary|title=Crimes of (A) Global Nature|url=http://www.worldwatch.org/node/523|newspaper=World Watch Magazine|date=September–October 2002|volume=15|number=5}} *{{cite web|title=Poaching American Security: Impacts of Illegal Wildlife Trade|url=http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CHRG-110hhrg41050/html/CHRG-110hhrg41050.htm|publisher=U.S. Government Printing Office|date=5 March 2008}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Animal smuggling|পশু সৰবৰাহ}} *[http://www.asean-wen.org/ ASEAN-WEN] *[http://www.freeland.org/ FREELAND Foundation] *[http://www.eia-international.org/ Environmental Investigation Agency (EIA)] *[http://www.eia-global.org/ USA branch of EIA] *[http://www.traffic.org/ TRAFFIC] *{{Cite news|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna19092695|title=Wildlife smugglers see low risk, high profit|date=6 July 2007|agency=Associated Press|newspaper=msnbc.com}} *{{Cite news|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2007/07/070725-animal-smuggle.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080127152004/http://news.nationalgeographic.com/news/2007/07/070725-animal-smuggle.html|url-status=dead|archive-date=January 27, 2008|title=Wildlife Smuggling Boom Plaguing L.A., Authorities Say|last=Lovgren|first=Stefan|date=26 July 2007|newspaper=National Geographic}} *[https://web.archive.org/web/20190508061106/https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/group/pangolins/ Pangolins] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:চিকেন নাগেট}} [[শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায়| ]] [[শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণী আইন]] [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশসংক্ৰান্তীয় অপৰাধ]] [[শ্ৰেণী:সংগঠিত অপৰাধৰ কাৰ্য্যকলাপ]] ajh5us1gofkszj2aaisoati2ikqnbft 0 137646 614642 2026-06-27T02:25:53Z Dipankar Das 36094 [[বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায়]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 614642 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বন্যপ্ৰাণীৰ চোৰাং ব্যৱসায়]] 33fqcb9pigknsqvodzch2u41k49qhfx