অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3147 616516 611138 2026-07-10T03:12:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616516 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |bgcolour = silver |honorific_prefix = ৰূপকোঁৱৰ |name = জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা |image =|200 px |caption = |birth_date = {{birth date|df=yes|1903|06|17}}<ref name="रूपकोंर ज्योतिप्रसाद आगरवाला">{{cite book | title=असम के सांस्कृतिक जगत के साधक | publisher=असम जातिय विद्यालय, न्यास | authorlink=असम के सांस्कृतिक जगत के साधक | year=2020 | location=नुनमाटि, गुवाहाटी | pages=39}}</ref> |birth_place = তামোলবাৰী চাহ বাগিছা, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]] | death_date = {{Death date and age|1951|1|17|1903|6|17}} |death_place = [[জ্যোতি ভাৰতী]], [[তেজপুৰ]], [[অসম]] |occupation = গীতিকাৰ,<br/> সুৰকাৰ, <br/> নাট্যকাৰ,<br/> লেখক আৰু<br/> প্ৰথম অসমীয়া বোলছবি নিৰ্মাতা |years_active = ১৯৩২-১৯৫১ |parents = পৰমানন্দ আগৰৱালা<br/> কিৰণময়ী আগৰৱালা |spouse = [[দেৱযানী ভূঞা]] |children = চিন্ময় আগৰৱালা<br/> বিশ্বেন্দু আগৰৱালা<br> জয়শ্ৰী<br/> জ্ঞানশ্ৰী<br/> সত্যশ্ৰী<br/> হেমাশ্ৰী<br/> মনশ্ৰী |signature = jyotiprasad signature.png |website = }} '''জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা ''' ({{lang-en|Jyotiprasad Agarwala}}; ১৯০৩ – ১৯৫১) [[অসম]]ৰ এগৰাকী গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা।<ref name="গৰীয়সী">{{cite journal | title=জ্যোতিপ্ৰসাদ জন্ম-শতবৰ্ষ অৰ্ঘ্য | journal=গৰীয়সী | year=২০০৩ | month=জানুৱাৰী | volume=চতুৰ্থ সংখ্যা | issue=দশম বছৰ}}</ref> [[অসমীয়া সাহিত্য|অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ]] [[কবিতা]], [[নাটক]], [[প্ৰবন্ধ]], [[সমালোচনা]], [[শিশুসাহিত্য]] আদি সকলো দিশতে তেখেতে বৰঙণি আগবঢ়াই গৈছে। অসমীয়া সংস্কৃতিলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেখেতক "ৰূপকোঁৱৰ" বুলি কোৱা হয়। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা অসমীয়া গীতত আধুনিকতাৰ প্ৰৱৰ্তক। ১৯৩৪ চনত তেখেতে প্ৰথম [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] ''[[জয়মতী (চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]]'' নিৰ্মাণ কৰে। ১৯৩৫ চনত 'জয়মতী' ৰ মুক্তি লাভ। তেখেতৰ মৃত্যু তিথি ১৭ জানুৱাৰীক "[[শিল্পী দিৱস]]"ৰূপে পালন কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.indianetzone.com/28/jyoti_prasad_agarwala_indian_theatre_artist.htm |title=Jyoti Prasad Agarwala, Indian Theatre Artist |publisher=Indianetzone.com |date= |accessdate=2013-01-31 |archivedate=2013-03-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130330160137/http://www.indianetzone.com/28/jyoti_prasad_agarwala_indian_theatre_artist.htm |deadurl=yes }}</ref><ref name="অনলাইন শিৱসাগৰ">{{cite web | url=http://onlinesivasagar.com/movies/jyotiprasad-agarwala.html | title=অনলাইন শিৱসাগৰ | accessdate=জানুৱাৰী 17, 2014 | archivedate=2023-11-01 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101154723/http://onlinesivasagar.com/movies/jyotiprasad-agarwala.html | deadurl=yes }}</ref><ref name="বিপুলজ্যোতি শইকীয়াৰ ৱেবছাইট ">{{cite web | url=http://www.bipuljyoti.in/authors/jyotiprasad/rupkonwar.html | title=বিপুলজ্যোতি শইকীয়াৰ ৱেবছাইট | accessdate=জানুৱাৰী 17, 2014 | archivedate=2013-05-17 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130517064723/http://www.bipuljyoti.in/authors/jyotiprasad/rupkonwar.html | deadurl=yes }}</ref> জ্যোতিপ্ৰসাদৰ দৰ্শনক ‘ৰূপান্তৰৰ দৰ্শন’হিচাপে আখ্যা দিব পাৰি৷ তেখেতে কৈছিল-‘ৰূপান্তৰেহে মাথোঁ জগত ধুনীয়া কৰে এয়ে মোৰ গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ’। ==জন্ম== [[File:Rupkonwar Jyotiprasad Agarwala’s Birth place and residence, Tamulbari Tea Estate, Dibrugarh.jpg|thumb|left|ডিব্ৰুগড় জিলাৰ তামোলবাৰী চাহবাগিচা স্থিত ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ জন্মস্থান]] [[File:Entrance of Poki or Jyoti Bharati.jpg|thumb|left|পকী হিচাপে জনাজাত [[জ্যোতি ভাৰতী]], [[তেজপুৰ]]ত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ বাসগৃহ]] ১৯০৩ চনৰ ১৭ জুনত [[উজনি অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড়]] জিলাত অৱস্থিত মদাৰখাত মৌজাৰ তামোলবাৰী চাহ বাগিছাত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ জন্ম হয়।<ref name="रूपकोंर ज्योतिप्रसाद आगरवाला" /><ref name="Bhushan2005">{{cite book|author=Chandra Bhushan|title=Assam|url=http://books.google.com/books?id=p_n-naXpdhkC&pg=PA151|accessdate=28 November 2012|date=1 January 2005|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-7835-352-4|pages=150–158}}</ref> তেখেতৰ পিতৃ আছিল পৰমানন্দ আগৰৱালা আৰু মাক আছিল কিৰণময়ী আগৰৱালা। 'প্ৰতিমাৰ খনিকৰ' [[চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা]] তেওঁৰ বৰদেউতাক আছিল। তেখেতৰ পূৰ্বপুৰুষ নৱৰংগৰাম আগৰৱালা ১৮২৮ চনত ১৭ বছৰ বয়সত [[ৰাজস্থান]]ৰ [[মাৰৱাৰ]] অঞ্চলৰ পৰা [[অসম]]লৈ আহিছিল। তেখেতৰ বৰপুত্ৰ আৰু জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ ককাক হৰিবিলাস আগৰৱালাই অসমীয়া ধৰ্মগ্ৰন্থ সমূহ যেনে - কীৰ্তন, গুণমালা আদি সৰ্বপ্ৰথমে ছপা কৰি প্ৰকাশ কৰিছিল৷<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-2</ref> চিত্ৰৰঞ্জন দাসে প্ৰতিষ্ঠা কৰা জাতীয় বিদ্যালয়ৰ পৰা তেওঁ ১৯২১ চনত দ্বিতীয় বিভাগত মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উৰ্ত্তীণ হয় আৰু কলিকতাৰ নেশ্যনেল কলেজৰ পৰা আই.এ. দ্বিতীয় বৰ্ষৰ পঢ়া সাং কৰে। তাৰপাছত ১৯২৬ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদে [[অৰ্থনীতি]]ত উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে এডিনবাৰ্গলৈ যায় কিন্তু পঢ়া শেষ নকৰাকৈয়ে ১৯৩০ চনত উভতি আহে। ঘূৰি অহাৰ পথত [[জাৰ্মানী]]ত তেখেতে সাত মাহৰ বাবে [[চলচ্চিত্ৰ]] নিৰ্মাণৰ প্ৰশিক্ষণ লয়।<ref name=rupali>[http://www.rupaliparda.com/english/who%27s-who/jyotiprasad.htm Jyotiprasad Agarawala, www.rupaliparda.com]</ref> ==অন্যান্য== ঘৰলৈ উভতি আহি জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত জঁপিয়াই পৰে আৰু ১৯৩২ চনত ১৫ মাহৰ বাবে কাৰাবাস খাটে। [[শিলচৰ]] জে’লত [[টাইফইড]] ৰোগত ভোগা সত্ত্বেও তেখেতে কাৰাবাস সম্পূৰ্ণ কৰে। ১৯৩৩ চনৰ শেষৰ ফালে তেখেতে ভোলাগুৰি চাহ বাগিছাত [[চিত্ৰবন ষ্টুডিঅ']] স্থাপন কৰি প্ৰথম অসমীয়া বোলছবি [[জয়মতী (১৯৩৫ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]]ৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে। [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]ৰ ''জয়মতী কুঁৱৰী'' নাটৰ আধাৰত নিৰ্মিত এই ছবিখনে ১৯৩৫ চনত মুক্তি লাভ কৰে।<ref name="Bhushan2005"/><ref name=rupali /><ref>গোহাঁই, ড° হীৰেন, সম্পা. ''জ্যোতিপ্ৰসাদ ৰচনাৱলী.'' গুৱাহাটী: অসম প্ৰকাশন পৰিষদ, ২০০৭. পৃ. ৯০৬, ১০০৬. মুদ্ৰিত.</ref> [[জয়মতী]]ৰ পৰা হোৱা ব্যৱসায়িক লোকচানৰ জোৰা মাৰিবলৈ তেখেতে ১৯৩৯ চনত দ্বিতীয়খন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ [[ইন্দ্ৰমালতী]] নিৰ্মাণ কৰে।<ref>দাস, অৰুণলোচন (২০০১)। 'এবাৰ উভতি চাওঁ'। শিশুসাৰথি প্ৰকাশন। গুৱাহাটী।</ref> ১৯৪১ চনৰ পৰা জ্যোতিপ্ৰসাদ পুনৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত হৈ পৰে । ১৯৪২ চনৰ [[ভাৰত‌ ত্যাগ]] আন্দোলনত‌ তেখেতে সক্ৰিয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল ।<ref name="ReferenceA">ৰূপকোঁৱৰৰপৰা জ্যোতিপ্ৰসাদলৈ, লেখক- লক্ষ্মীনাথ ফুকন লয়াৰ্ছ বুক ষ্টল,পঞ্চম প্ৰকাশ,২০১২, পৃষ্ঠা-১৪৪</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৩৬ চনত [[দেৱযানী ভূঞা]]ৰ লগত তেখেতৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়।<ref name="গৰীয়সী"/> ==মৃত্যু== ১৯৫১ চনৰ ১৭ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ]]ৰ পকীত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ কৰ্কট ৰোগত মৃত্যু হয়। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৪৮ বছৰ। <ref name="ReferenceB">জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-৩</ref> তেখেতৰ মৃত্যুত হোমেন বৰগোহাঞিয়ে ‘অসম বাণী’ কাকতত তেওঁক অসমৰ ইতিহাসৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দহজন অসমীয়াৰ এজন বুলি ঘোষণা কৰিছিল৷ <ref name="ReferenceB"/><ref name="रूपकोंर ज्योतिप्रसाद आगरवाला">{{cite book | title=असम के सांस्कृतिक जगत के साधक | publisher=असम जातिय विद्यालय, न्यास | authorlink=असम के सांस्कृतिक जगत के साधक | year=2020 | location=नुनमाटि, गुवाहाटी | pages=39}}</ref> ==সাহিত্য-চৰ্চা== {{multicol}} ===গল্প=== *ৰূপহী * বগীতৰা *সোণতৰা *সোণটি *যুঁজাৰু *সতীৰ সোঁৱৰণি *সন্ধ্যা *শিলাকুটি *নীলাচৰাই আদি। {{multicol-break}} ===কবিতা=== * [[লুইতৰ পাৰৰ অগ্নিসুৰ]] * [[জ্যোতি ৰামায়ণ]] ===উপন্যাস=== * আমাৰ গাঁও ===অন্যান্য গ্ৰন্থ=== * [[জ্যোতিৰ্ধাৰা]]<ref name="Bhushan2005"/> * [[চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা (গ্ৰন্থ)|চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা]]<ref name="Bhushan2005"/> * Background of Assamese Architecture {{multicol-end}} ===শিশু-সাহিত্য=== তেখেতে তেৰটামান শিশু-উপযোগী কবিতা লিখি থৈ গৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে "[[কুম্পুৰ সপোন]]"। ==কলা-সংস্কৃতিলৈ অৱদান== ===চলচ্চিত্ৰ=== [[Image:Joymati6.jpg|thumb|right|200px|"জয়মতী"ৰ সম্পাদনাৰ কাম কৰি থকা অৱস্থাত আগৰৱালা]] জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাক [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]ৰ জনক বুলি অভিহিত কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://onlinesivasagar.com/movies/jyotiprasad-agarwala.html |title=Jyoti Prasad Agarwala - Rupkonwar Jyotiprasad Agarwala of Assam |publisher=Onlinesivasagar.com |date= |accessdate=2013-01-31 |archivedate=2023-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101154723/http://onlinesivasagar.com/movies/jyotiprasad-agarwala.html |deadurl=yes }}</ref> তেখেতে একক প্ৰচেষ্টাৰে প্ৰথম আৰু দ্বিতীয়খন অসমীয়া বোলছবি নিৰ্মাণ কৰিছিল। * [[জয়মতী (১৯৩৫ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]] (১৯৩৫) * [[ইন্দ্ৰমালতী]] (১৯৩৯) ===গীত=== {{Main|জ্যোতি সংগীত}} জ্যোতিপ্ৰসাদে প্ৰায় ৩০০ মান গীত ৰচনা কৰি নিজে সুৰ দিছিল। সেইবোৰক [[জ্যোতি সংগীত]] বুলি কোৱা হয়।<ref name="ReferenceA"/> ===নাটক=== [[File:লভিতাৰ এটি দৃশ্য.ogg|thumb|জ্যোতি প্ৰসাদ আগৰৱালাৰ "লভিতা" নাটকৰ দৃশ্য-শ্ৰাব্য অংশ]] *সম্পূৰ্ণ নাটক ** [[শোণিত কুঁৱৰী]] (১৯২৫)<ref name="Bhushan2005"/> ** [[কাৰেঙৰ লিগিৰী]] (১৯৩o) ** [[লভিতা]] (১৯৪৮) ** [[ৰূপালীম]] (১৯৩৮) ** [[নিমাতী কইনা]] (১৯৬৪) ** [[খনিকৰ (নাট)|খনিকৰ]] (১৯৭৭) *অসম্পূৰ্ণ নাটক ** কনকলতা ** সুন্দৰকোঁৱৰ ** সোণপখিলী ==অতিৰিক্ত তথ্য== [[File:Jyoti Prasad Agarwala 2004 stamp of India.jpg|thumb|left]] অসমীয়া সাহিত্য আৰু বোলছবি জগতলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০০৪ চনত ১৭ জুন তাৰিখে [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] আগৰৱালাৰ এটা স্মৃতিৰক্ষামূলক এটা ডাকটিকট মুকলি কৰে। এই টিকটটোৰ মূল্য পাঁচ টকা।<ref>{{cite web |title=Remembering Assam's Cultural Icon Jyoti Prasad Agarwala on His 72nd Death Anniversary |url=https://m.guwahatiplus.com/article/remembering-assams-cultural-icon-jyoti-prasad-agarwala-on-his-72nd-death-anniversary/23072 |website=Guwahati Plus |publisher=G Plus |access-date=2025-04-19 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা সম্পৰ্কে বিভিন্নজনৰ অভিমত== *[[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]]ই জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাক ‘আজীৱন ৰূপতীৰ্থৰ যাত্ৰী’ আজীৱন ৰূপতীৰ্থৰ সাধক, আমৰণ ঝঞ্জাবিজয়ী আত্মাৰ গৰাকী, নৱ-নৱোন্মেষশালিনী আৰু বহু প্ৰতিভাৰে উদ্ভাসিত শিল্পী’ বুলি আখ্যা দিছে৷<ref>বিষ্ণুৰাভা, জ্যোতি প্ৰতিভা, পৃষ্ঠা-২৮</ref> *[[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]]ৰ মতে— অসমৰ সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক জীৱনত জ্যোতিপ্ৰসাদে যি মহান বিপ্লৱী শিল্পীৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰি গৈছে তাৰ তুলনা দিবলৈ দ্বিতীয় এজন ব্যক্তি হয়তো বিচাৰি পোৱা টান হ’ব৷<ref>সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা, জ্যোতিপ্ৰসাদ ৰচনৱালী, ২য় সংস্কৰণ,১৯৮৬, পৃষ্ঠা-ভূমিকা,০৩</ref> *[[হেমাংগ বিশ্বাস|হেমাংগ বিশ্বাসে]] ‘ব্যক্তি জীৱনৰ সততা, সাহস, সত্যিনষ্ঠা আৰু সংগ্ৰামশীলতাৰ লগত সাহিত্য, শিল্প আৰু সংগীতৰ এনে সুসংগতি এই যুগৰ সংস্কৃতি জগতত দুৰ্লভ’ বুলি আখ্যা দিছে৷<ref>হেমাংগ বিশ্বাস, জ্যোতি প্ৰতিভা, পৃষ্ঠা-২৮</ref> *[[হোমেন বৰগোহাঞি]]ৰ মতে জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা অসমৰ সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দহজন অসমীয়াৰ মাজৰ এজন ৷<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-২</ref> *[[ইমৰান শ্বাহ|ইমৰান শ্বাহে]] কৈছে— কঠোৰ ব্ৰতৰ ধৰ্ম পিন্ধি লক্ষ্যৰ বাবে শত বিঘিনি উপেক্ষা কৰি, ত্যগৰ অগ্নিত নিজকে পুৰি সাধনাৰ বন্তি হাতত লৈ জগতখনকে সম্বুধিবলৈ জ্যোতিপ্ৰসাদ প্ৰস্তুত হৈছে৷<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-৫</ref> *[[শিৱনাথ বৰ্মন]]ৰ মতে— জ্যোতিপ্ৰসাদ প্ৰণালীবদ্ধ চিন্তাবিদ আছিল। নিজৰ স্বীকাৰোক্তি-মতেই তেওঁ পণ্ডিত নাছিল, তেওঁ আছিল মনে-প্ৰাণে শিল্পী৷ কিন্তু শিল্প তেওঁৰ বাবে নাছিল পংকময় পাৰ্থিৱ জগতৰ বহু ওপৰৰ শুকুলা ডাৱৰৰ আঁৰে-আঁৰে উটি-বুৰি ফুৰা কল্পনাৰ বিলাস৷ ই আছিল তেওঁৰ বাবে বাস্তৱৰ নিৰ্যাস।<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-৬৪</ref> *[[আনন্দ বৰমুদৈ]]ৰ মতে জ্যোতিপ্ৰসাদৰ জীৱন এগৰাকী সংগ্ৰামী শিল্পীৰ জীৱন৷ নিজে সৃষ্টিশীল প্ৰতিভাৰ গৰাকী আছিল বাবে আনৰো শ্ৰম আৰু সৃষ্টি প্ৰতিভাৰ প্ৰতি তেওঁৰ সহানুভূতিশীল শ্ৰদ্ধা আছিল৷ তেওঁৰ জীৱনৰ আৰু ব্যক্তিত্বৰ আটাইতকৈ উজ্জ্বল দিশটো হৈছে জনগণৰ ওপৰত আস্থা, জনগণৰ প্ৰতি দৰদ আৰু জনগণৰ মাজত তেওঁ দেখা পোৱা ইতিহাস সলনি কৰিব পৰা শক্তি৷<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-৭৮</ref> *[[অনুৰাধা শৰ্মা]]ৰ মতে— জ্যোতিপ্ৰসাদ৷ যাৰ নামেই প্ৰকাশ কৰে পোহৰৰ প্ৰসন্নতা৷ কিন্তু পৰিয়াল প্ৰদত্ত নামটোৰ বাবেই নহয়, নামৰ পৰা কামলৈ তেওঁৰ সমগ্ৰ শিল্পৰূপৰ মাজত শক্তিশালী ৰূপত স্থিতি লাভ কৰা জ্যোতি চেতনাই তেওঁৰ নাম, ব্যক্তিত্ব আৰু দৰ্শনক একাকাৰ কৰি তুলিছে৷ তেওঁৰ সমস্ত ৰচনাত ব্যাপ্ত হৈ আছে আন্ধাৰৰ বিৰুদ্ধে আলোকৰ সংগ্ৰাম৷<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-১০১</ref> *[[জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া]]ই ‘জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা’ গ্ৰন্থত লিখিছে— তেখেত মাথোঁ ৰূপৰ কোঁৱৰ নহয়, গুণৰ কোঁৱৰো৷<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-পাতনি</ref> *[[মৌচুমী কন্দলী]]য়ে লিখিছে— জ্যোতিপ্ৰসাদৰ দৰে সৌন্দৰ্য্য আৰু কলাৰ সুকীয়া ধ্যান-ধাৰণাৰে পুষ্ট চিন্তাশীল ব্যক্তি অসমৰ শিল্পচিন্তাৰ নিস্তেজ পৰিমণ্ডলত সঁচাকৈয়ে অনন্য৷<ref>শিল্পীৰ আলোক যাত্ৰা, পৃষ্ঠা-২০৬</ref> *[[জয়ন্ত কুমাৰ বৰা]]ৰ মতে— জ্যোতিপ্ৰসাদৰ ব্যক্তিত্ব আৰু প্ৰতিভা আধুনিক অসমীয়া সংস্কৃতিৰ এক দুৰ্লভ শক্তি৷ বিংশ শতিকাৰ যি কেইগৰাকী মহাপ্ৰয়ান অসমীয়াই জাতীয় জীৱনক আপোন যোগ্যতাৰে মহীয়ান কৰি তুলিছিল, তাৰ ভিতৰত জ্যোতিপ্ৰসাদ অন্যতম৷<ref>জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সৃষ্টি আৰু চেতনা, সম্পাদক-জ্যোতিপ্ৰসাদ শইকীয়া, পৃষ্ঠা-১৩৫</ref> ==লগতে চাওক== * [[চিত্ৰবন ষ্টুডিঅ']] * [[জ্যোতি সংগীত]] * [[অসমৰ চলচ্চিত্ৰ]] * [[জ্যোতি চিত্ৰবন চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিশ্যন প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikisource author|জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা}} {{Wikiquote}} * ''অসমীয়া ৱিকিউৎসত পঢ়ক'' [[wikisource:as:কাৰেঙৰ লিগিৰী|কাৰেঙৰ লিগিৰী]] * ''অসমীয়া ৱিকিউৎসত পঢ়ক'' [[wikisource:as:ৰূপালীম|ৰূপালীম]] * ''অসমীয়া ৱিকিউৎসত পঢ়ক'' [[wikisource:as:লভিতা|লভিতা]] [https://assamintro.com/jyoti-prasad-agarwala-biography-in-assamese/ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ জীৱনীৰ বিষয় ৰচনা]{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.rupaliparda.com/english/who's-who/jyotiprasad.htm Rupaliparda.com - About Jyoti Prasad Agarwalla] {{জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা}} {{Authority control|VIAF=25402179}} {{Navbox assam biography}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক]] [[শ্ৰেণী:কৰ্কট ৰোগত মৃত্যু]] [[শ্ৰেণী:জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] ifcmu5d5m2mn0v0z8mp8mttom69nf32 0 3888 616504 616293 2026-07-09T19:29:12Z ~2026-39162-25 50718 লিংক যোগ 616504 wikitext text/x-wiki {{About|অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা|অধিক জানিব|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা}} {{Infobox Indian Awards | awardname = অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা | image = | type = ৰাষ্ট্ৰীয় | category = [[চলচ্চিত্ৰ]] | instituted = | firstawarded = ১৯৫৫ | lastawarded = ২০২৪ | total = ৫১ | awardedby = চলচ্চিত্ৰ মহোত্‍সৱৰ সঞ্চালকালয়, [[ভাৰত]] | description = | previousnames = | obverse = | reverse = | ribbon = | firstawardees = [[পিয়লি ফুকন (চলচ্চিত্ৰ)]] }} '''[[অসমীয়া]] ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি'''ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল) প্ৰাপ্ত ছবি সমূহৰ তালিকা:<ref name="rupalipardahistory ">{{cite web | url=http://www.rupaliparda.com/english/history.htm | title=History | publisher=rupaliparda.com | accessdate=February 25, 2013}}</ref><ref name="dffnic">{{cite web | url=http://dff.nic.in/NFA_archive.asp | title=NFA Archives | publisher=Directorate of Film Festivals, India | accessdate=February 25, 2013}}</ref><ref name="itsmynortheast2012">{{cite web | url=http://itsmynortheast.com/2012/06/history-of-assamese-cinema/ | title=History of Assamese Cinema | publisher=itsmynortheast.com | accessdate=March 30, 2013 | archivedate=May 17, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130517035835/http://itsmynortheast.com/2012/06/history-of-assamese-cinema/ | deadurl=yes }}</ref> == বিজয়ীসকল == {| class="wikitable" style="background-color:#FFFFFF; width:40%; " |- ! colspan="2" style="background-color:#EFE4B0; "| সংকেত |- | style="background-color:#F4F4F4; width:20px; "|{{center|*}} | {{small|শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ৰূপৰ পদক}} |- | style="background-color:#E0EAEA; width:20px; "|{{center|*}} | {{small|শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ বাবে চাৰ্টিফিকেট অব মেৰিট}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" style="background-color:#EFE4B0; width:5%; "| বৰ্ষ ! scope="col" style="background-color:#EFE4B0; width:15%; "| ছবি ! scope="col" style="background-color:#EFE4B0; width:21%; "| প্ৰযোজক ! scope="col" style="background-color:#EFE4B0; width:19%; "| পৰিচালক ! scope="col" style="background-color:#EFE4B0; width:3%; " class="unsortable" |{{Tooltip|উৎস|তথ্য উৎস}} |- | align="center" | ১৯৫৫<br>{{small|(৩য়)}} ! scope="row" style="background-color:#E0EAEA" | ''[[পিয়লী ফুকন (চলচ্চিত্ৰ)|পিয়লী ফুকন]]'' | ৰূপজ্যোতি প্ৰডাকচন | [[ফণী শৰ্মা]] | align="center" |<ref name="3rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/3rd_nff_1956.pdf|title=3rd National Film Awards|format=PDF|accessdate=11 March 2011}}</ref> |- | align="center"| ১৯৫৬<br>{{small|(৪ৰ্থ)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="4thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/4th_Nff.pdf|title=4th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=2 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ১৯৫৭<br>{{small|(৫ম)}} ! scope="row" style="background-color:#E0EAEA" | ''[[মাক আৰু মৰম]]'' | [[ব্ৰজেন বৰুৱা]] | [[নিপ বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="5thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/5th_nff.pdf|title=5th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=2 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ১৯৫৮<br>{{small|(৬ষ্ঠ)}} ! scope="row" | ''[[ৰঙা পুলিচ]]'' | কনক চন্দ্ৰ শৰ্মা | [[নিপ বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="6thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm6thNFAAward.aspx|title=6th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=3 September 2011}}</ref> |- | align="center"| ১৯৫৯<br>{{small|(৭ম)}} ! scope="row" | ''[[পূবেৰুণ (চলচ্চিত্ৰ)|পূবেৰুণ]]'' | পাজী দাস, খগেন ৰায় | [[প্ৰভাত মুখাৰ্জী]] | align="center" |<ref name="7thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/7th_nff.pdf|title=7th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ১৯৬০<br>{{small|(৮ম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="8thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm8thNFAAward.aspx|title=8th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=7 September 2011}}</ref> |- | align="center"| ১৯৬১<br>{{small|(৯ম)}} ! scope="row" | ''[[শকুন্তলা (চলচ্চিত্ৰ)|শকুন্তলা]]'' | কামৰূপ চিত্ৰ | [[ভূপেন হাজৰিকা]] | align="center" |<ref name="9thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx|title=9th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=8 September 2011|archivedate=2 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161202115652/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- | align="center"| ১৯৬২<br>{{small|(১০ম)}} ! scope="row" style="background-color:#E0EAEA" | ''[[তেজীমলা (চলচ্চিত্ৰ)|তেজীমলা]]'' | [[আনোৱাৰ হুছেইন]] | [[আনোৱাৰ হুছেইন]] | align="center" |<ref name="10thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm10thNFAAward.aspx|title=10th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=9 September 2011|archivedate=29 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150929062243/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm10thNFAAward.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- | align="center"| ১৯৬৩<br>{{small|(১১তম)}} ! scope="row" | ''[[মণিৰাম দেৱান (চলচ্চিত্ৰ)|মণিৰাম দেৱান]]'' | অপূৰ্ব চৌধুৰী | সৰ্বেশ্বৰ চক্ৰৱৰ্তী | align="center" |<ref name="11thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm11thNFAAward.aspx|title=11th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=13 September 2011|archivedate=2 May 2017|archiveurl=https://archive.today/20170502124428/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm11thNFAAward.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- | align="center"| ১৯৬৪<br>{{small|(১২তম)}} ! scope="row" | ''[[প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ)|প্ৰতিধ্বনি]]'' | কামৰূপ চিত্ৰ | [[ভূপেন হাজৰিকা]] | align="center" |<ref name="12thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm12thNFAAward.aspx|title=12th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=14 September 2011|archivedate=25 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120225220334/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm12thNFAAward.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- | align="center"| ১৯৬৫<br>{{small|(১৩তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="13thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/13th_NFA.pdf|title=13th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=15 September 2011|format=PDF}}</ref> |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৬৬<br>{{small|(১৪তম )}} ! scope="row" | '' [[লটিঘটি]]'' |[[ভূপেন হাজৰিকা]] | [[ভূপেন হাজৰিকা]] | align="center" | |- |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৬৭<br>{{small|(১৫তম )}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="15thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|title=15th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=21 September 2011|format=PDF}}</ref> |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৬৮<br>{{small|( ১৬তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="16thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/16th_nff_1970.pdf|title=16th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=22 September 2011|format=PDF|page=2}}</ref> |- | align="center"| ১৯৬৯<br>{{small|( ১৭তম)}} ! scope="row" | ''[[ডক্তৰ বেজবৰুৱা (চলচ্চিত্ৰ)|ডক্তৰ বেজবৰুৱা]]'' | ৰংঘৰ চিনে প্ৰডাকছন্‌ছ | [[ব্ৰজেন বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="17thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/17th_NFF_1971.pdf|title=17th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=26 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ১৯৭০<br>{{small|( ১৮তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="18thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/17th_NFF_1971.pdf|title=18th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=26 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ১৯৭১<br>{{small|(১৯তম )}} ! scope="row" | ''[[অৰণ্য (চলচ্চিত্ৰ) |অৰণ্য ]] '' |ইউনাইটেড ক্লাৱ, [[মঙলদৈ]] |[[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | align="center" |<ref name="arun">{{Cite book |title=Das Arunlochan, এশ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত, page 189, Shashi-Sishu Prakasan, Guwahati, 2013}}</ref> |- | align="center"| ১৯৭২<br>{{small|( ২০তম)}} ! scope="row" | ''[[ওপজা সোণৰ মাটি]]'' | প্ৰগতি চিনে প্ৰডাকছন্‌ছ | [[ব্ৰজেন বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="20thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm20thNFAAward.aspx|title=20th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=26 September 2011|archivedate=5 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131105220349/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm20thNFAAward.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- | align="center"| ১৯৭৩<br>{{small|( ২১তম)}} ! scope="row" | ''[[মমতা (চলচ্চিত্ৰ)|মমতা]]'' | নলিন দুৱৰা, প্ৰফুল্ল দত্ত, শিৱ ঠাকুৰ | নলিন দুৱৰা | align="center" |<ref name="21stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/21st_nff_1973.pdf|title=21st National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=29 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ১৯৭৪<br>{{small|( ২২তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="22ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/22nd_nff_1974.pdf|title=22nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=1 October 2011}}</ref> |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৭৫<br>{{small|(২৩তম )}} ! scope="row" | ''[[চামেলি মেমচা'ব]]'' | সেউজ বোলছবি সন্থা | [[আব্দুল মজিদ]] | align="center" |<ref name="23rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/23rd_nff_1975.pdf|title=23rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৭৬<br>{{small|(২৪তম )}} ! scope="row" | '' [[পুতলা ঘৰ]] '' | ইউনাইটেড ক্লাৱ, [[মঙ্গলদৈ]] | [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]] | align="center" | |- |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৭৭<br>{{small|(২৫তম )}} ! scope="row" | ''[[সন্ধ্যাৰাগ (চলচ্চিত্ৰ)|সন্ধ্যাৰাগ]]'' | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | align="center" |<ref name="25thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/25th_nff_1977.pdf|title=25th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |- | align="center"| ১৯৭৮<br>{{small|(২৬তম )}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="26thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/26th_NFA.pdf|title=26th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৭৯<br>{{small|( ২৭তম)}} ! scope="row" | ''[[কল্লোল (চলচ্চিত্ৰ)|কল্লোল]] '' |গতি চিত্ৰ | [[অতুল বৰদলৈ]] | align="center" |<ref name="kallol">{{cite web | url=http://www.boxofficeassam.com/movie/aparajeyo-oporajeyo/ | title=Assames Movie List | accessdate=5 February 2020 | archivedate=5 February 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200205042334/http://www.boxofficeassam.com/movie/aparajeyo-oporajeyo/ | deadurl=yes }}</ref> |- |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৮০<br>{{small|( ২৮তম)}} ! scope="row" | ''[[অনিৰ্বাণ (চলচ্চিত্ৰ)|অনিৰ্বাণ]]'' | প্ৰীতি শইকীয়া | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | align="center" |<ref name="28thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/28th_nff_1981.pdf|title=28th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৮১<br>{{small|( ২৯)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="29thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/29th_nff_1982.pdf|title=29th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |-style="background:#F4F4F4" | align="center"| ১৯৮২<br>{{small|(৩০তম )}} ! scope="row" | ''[[অপৰূপা]]'' | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="30thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/30th_nff_1983.pdf|title=30th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |- | align="center"| ১৯৮৩<br>{{small|(৩১তম )}} ! scope="row" | ''[[আলোকৰ আহ্বান]]'' | ড'-ৰে-মি ফিল্মছ | চাৰুকমল হাজৰিকা | align="center" |<ref name="31stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/31st_nff_1984.pdf|title=31st National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 December 2011}}</ref> |- | align="center"| ১৯৮৪<br>{{small|( ৩২তম)}} ! scope="row" | ''[[সোণ মইনা]]'' | আৰ বি মেহতা, এম পি এন নায়াৰ, [[শিৱ প্ৰসাদ ঠাকুৰ]] | [[শিৱ প্ৰসাদ ঠাকুৰ]] | align="center" |<ref name="32ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/32nd_nff_1985.pdf|title=32nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=6 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৮৫<br>{{small|( ৩৩তম)}} ! scope="row" | ''[[অগ্নিস্নান]]'' | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | align="center" |<ref name="33rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/33nfa.pdf|title=33rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=7 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৮৬<br>{{small|( ৩৪তম)}} ! scope="row" | ''[[বান (চলচ্চিত্ৰ)|বান]]'' | ড'-ৰে-মি ফিল্মছ | চাৰুকমল হাজৰিকা | align="center" |<ref name="34thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/34th_NFF.pdf|title=34th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=7 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৮৭<br>{{small|(৩৫তম )}} ! scope="row" | ''[[প্ৰথম ৰাগিনী]]'' | এচ এন বৰা | ধীৰু ভূঞা | align="center" |<ref name="35thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/35th_nff_1988.pdf|title=35th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৮৮<br>{{small|(৩৬তম )}} ! scope="row" | ''[[কোলাহল]]'' | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | align="center" |<ref name="36thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/36nfa.pdf|title=36th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৮৯<br>{{small|(৩৭তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="37thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/37nfa.pdf|title=37th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=29 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯০<br>{{small|(৩৮তম )}} ! scope="row" | ''[[যুঁজ (চলচ্চিত্ৰ)|যুঁজ]]'' | বিপুল বৰুৱা | হেমেন দাস | align="center" |<ref name="38thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/38th_nff_1991.pdf|title=38th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯১<br>{{small|(৩৯তম )}} ! scope="row" | ''[[সাৰথি (চলচ্চিত্ৰ)|সাৰথি]]'' | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | align="center" |<ref name="39thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/39nd_nff_1985.pdf|title=39th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=27 February 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯২<br>{{small|(৪০তম)}} ! scope="row" | ''[[ৰেলৰ আলিৰ দূবৰি বন]]'' | [[পুলক গগৈ]] | [[পুলক গগৈ]] | align="center" |<ref name="40thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/40th_nff_1993.pdf|title=40th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=2 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯৩<br>{{small|(৪১তম )}} ! scope="row" | ''[[আৱৰ্তন (চলচ্চিত্ৰ)|আৱৰ্তন]]'' | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | align="center" |<ref name="41stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/41st_nff_1994.pdf|title=41st National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=3 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯৪<br>{{small|(৪২তম)}} ! scope="row" | ''[[সাগৰলৈ বহু দূৰ]]'' | শৈলধৰ বৰুৱা, [[জাহ্নু বৰুৱা]] | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="42ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/42nd_nff_1995.pdf|title=42nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=5 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯৫<br>{{small|(৪৩তম )}} ! scope="row" | ''[[ইতিহাস (চলচ্চিত্ৰ)|ইতিহাস]]'' | লীনা বৰা | [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | align="center" |<ref name="43rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/43rd_nff_1996.pdf|title=43rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=6 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯৬<br>{{small|(৪৪তম)}} ! scope="row" | ''[[অদাহ্য (চলচ্চিত্ৰ)|অদাহ্য]]'' | নয়ন প্ৰসাদ | [[সান্ত্বনা বৰদলৈ]] | align="center" |<ref name="44thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/44th_nff_1997.pdf|title=44th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯৭<br>{{small|(৪৫তম )}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="45thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/45th_NFA.pdf|title=45th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=11 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯৮<br>{{small|(৪৬তম)}} ! scope="row" | ''[[কুশল]]'' | [[ডলফিন ফিল্মছ প্ৰাইভেট লিমিটেড|ডলফিন কমিনিকেছনছ]] | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="46thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/46_nff_1999.pdf|title=46th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=12 March 2012|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ১৯৯৯<br>{{small|(৪৭তম)}} ! scope="row" | ''[[পখী (চলচ্চিত্ৰ)|পখী]]'' | [[ডলফিন ফিল্মছ প্ৰাইভেট লিমিটেড|ডলফিন কমিনিকেছনছ]] | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="47thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/47th_nff_2000.pdf|title=47th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=13 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০০০<br>{{small|(৪৮তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="48thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/48th_nff_2001.pdf|title=48th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=13 March 2012|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ২০০১<br>{{small|(৪৯তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="49thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/49th_nff_2002.pdf|title=49th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=14 March 2012|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ২০০২<br>{{small|(৫০তম)}} ! scope="row" | ''[[কণিকাৰ ৰামধেনু]]'' | শৈলধৰ বৰুৱা | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="50thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/50nfa.pdf|title=50th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=14 March 2012|format=PDF|pages=18–19}}</ref> |- | align="center"| ২০০৩<br>{{small|(৫১তম)}} ! scope="row" | ''[[আকাশীতৰাৰ কথাৰে|আকাশীতৰাৰ কথাৰে...]]'' | সংগীতা তামুলী | [[মঞ্জু বৰা]] | align="center" |<ref name="51stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/51st_nff_2004.pdf|title=51st National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=15 March 2012|format=PDF}}</ref> |- | align="center"| ২০০৪<br>{{small|(৫২তম)}} ! scope="row" | ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]'' | কৃষ্ণ ৰয় | [[মুনিন বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="52ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/52nd_nff_2005.pdf|title=52nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=28 January 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০০৫<br>{{small|(৫৩তম)}} ! scope="row" | ''[[কদমতলে কৃষ্ণ নাচে]]'' | [[সুমন হৰিপ্ৰিয়া]] | [[সুমন হৰিপ্ৰিয়া]] | align="center" |<ref name="53rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/53rd_nff_2006.pdf|title=53rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=19 March 2012}}</ref> |- | align="center" | ২০০৬<br>{{small|(৫৪তম)}} ! scope="row" | ''[[আইদেউ]]'' | নবমিকা বৰঠাকুৰ | [[অৰূপ মান্না]] | align="center" |<ref name="54thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/54th_nff_2006.pdf|title=54th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=24 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০০৭<br>{{small|(৫৫তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="55thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/55th_nff_2007.pdf|title=55th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=26 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০০৮<br>{{small|(৫৬তম)}} ! scope="row" | ''[[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]]'' | মৈৰঙঠম মুভিজ | [[এম মনিৰাম]] | align="center" |<ref name="56thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/56th_nff_2008.pdf|title=56th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=27 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০০৯<br>{{small|(৫৭তম)}} ! scope="row" | ''[[বসুন্ধৰা (চলচ্চিত্ৰ)|বসুন্ধৰা]]'' | হিৰেন বৰা | হিৰেন বৰা | align="center" |<ref name="57thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/57thNFA.pdf|title=57th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=28 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০১০<br>{{small|(৫৮তম)}} ! scope="row" | ''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' | মোঃ নুৰুল ছুলতান | [[যদুমণি দত্ত]] | align="center" |<ref name="58thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/58_NFA.pdf|title=58th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=29 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০১১<br>{{small|(৫৯তম)}} | bgcolor="#F5A9A9" align="center" colspan="3" | ''বঁটা প্ৰদান কৰা হোৱা নাই'' | align="center" |<ref name="59thaward">{{cite web|url=http://pib.nic.in/release/rel_print_page.asp?relid=80734|title=59th National Film Awards for the Year 2011 Announced|publisher=Press Information Bureau (PIB), India|accessdate=7 March 2012}}</ref> |- | align="center"| ২০১২<br>{{small|(৬০তম)}} ! scope="row" | ''[[বান্ধোন (চলচ্চিত্ৰ)|বান্ধোন]]'' | অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ (বিত্ত আৰু উন্নয়ন) নিগম | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="60thaward">{{cite press_release|title=60th National Film Awards Announced|url=http://pib.nic.in/archieve/others/2013/mar/d2013031801.pdf|format=PDF|publisher=Press Information Bureau (PIB), India|accessdate=18 March 2013}}</ref> |- | align="center"| ২০১৩<br>{{small|(৬১তম)}} ! scope="row" | ''[[অজেয়]]'' | শিৱেন আৰ্টছ | [[জাহ্নু বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="61staward">{{cite web |title=61st National Film Awards For 2013 |url=http://www.dff.nic.in/List%20of%20Awards.pdf# |publisher=Directorate of Film Festivals |date=16 April 2014 |accessdate=16 April 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416181218/http://www.dff.nic.in/List%20of%20Awards.pdf |archivedate=16 April 2014 |df=dmy-all }}</ref> |- | align="center"| ২০১৪<br>{{small|(৬২তম)}} ! scope="row" | ''[[অথেলো (চলচ্চিত্ৰ)|অথেলো]]'' | অৰ্থ ফিল্মছ | হেমন্ত কুমাৰ দাস | align="center" |<ref name="62ndaward">{{cite press_release|title=62nd National Film Awards|url=http://dff.nic.in/writereaddata/62nd%20National%20Film%20Awards%202014%20-%20Press%20Release.pdf|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|date=24 March 2015|accessdate=24 March 2015}}</ref> |- | align="center"| ২০১৫<br>{{small|(৬৩তম)}} ! scope="row" | ''[[কথানদী]]'' | অনুৰূপা হাজৰিকা | [[ভাস্কৰ হাজৰিকা]] | align="center" |<ref name="63rdawards">{{cite web | url=http://www.dff.nic.in/writereaddata/Winners_of_63rd_NFA_2015.pdf | title=63rd National Film Awards | publisher=Directorate of Film Festivals | date=28 March 2016 | accessdate=28 March 2016 | archivedate=7 April 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407212456/http://dff.nic.in/writereaddata/Winners_of_63rd_NFA_2015.pdf | deadurl=yes }}</ref> |- | align="center"| ২০১৬<br>{{small|(৬৪তম)}} ! scope="row" | ''[[মাজ ৰাতি কেতেকী]]'' | উদ্ৰ ফিল্মছ | [[সান্ত্বনা বৰদলৈ]] | align="center" |<ref name="64thaward">{{cite press_release|title=64th National Film Awards|url=http://www.dff.nic.in/writereaddata/NFA64PressNote2016.pdf|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=7 April 2017|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606051143/http://dff.nic.in/writereaddata/NFA64PressNote2016.pdf|archivedate=6 June 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | align="center" | ২০১৭<br>{{small|(৬৫তম)}} ! scope="row" | ''[[ঈশ্বু]]'' | শিশু চলচ্চিত্ৰ সমিতি | [[উৎপল বৰপূজাৰী]] | align="center" |<ref>{{Cite news |url=http://www.theshillongtimes.com/2018/04/13/village-rockstar-ishu-bag-national-film-awards/ |title=Village Rockstar, Ishu bag national film awards |date=13 April 2018 |work=The Shillong Times |access-date=3 February 2019 |archivedate=6 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406022605/http://www.theshillongtimes.com/2018/04/13/village-rockstar-ishu-bag-national-film-awards/ |deadurl=yes }}</ref> |- | align="center" | ২০১৮<br>{{small|(৬৬তম)}} ! scope="row" | ''[[বুলবুল কেন্ ছিং]]'' | ফ্লায়িং ৰিভাৰ ফিল্মছ | [[ৰীমা দাস]] | align="center" |<ref name="66thaward">{{cite press_release|title=66th National Film Awards|url=https://dff.gov.in/images/News/66th_NFA_Results.pdf|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=12 August 2019|df=dmy-all}}</ref> |- | align="center" | ২০১৯<br>{{small|(৬৭তম)}} ! scope="row" | ''[[ৰণুৱা (চলচ্চিত্ৰ)|ৰণুৱা: হু নেভাৰ চাৰেণ্ডাৰ]]'' | বৰ্ণালী ক্ৰিয়েটিভ ভিজন এণ্টাৰটেইনমেণ্ট | [[চন্দ্ৰ মুদৈ]] | align="center" |<ref name="67thaward">{{cite press_release|title=67th National Film Awards, 2019|url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1706663|publisher=Press Information Bureau|date=22 March 2021||accessdate=23 March 2021|df=dmy-all}}</ref> |- | align="center" | ২০২০<br>{{small|(৬৮তম)}} ! scope="row" | ''[[ব্ৰিজ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|ব্ৰিজ]]'' | সবিতা দেৱী | কৃপাল কলিতা | align="center" |<ref>{{Cite web |date=22 July 2022 |first=Shweta |last=Keshri |title=68th National Film Awards Full Winners List: Suriya, Ajay Devgn jointly win Best Actor |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/68th-national-film-awards-full-winners-list-suriya-ajay-devgn-jointly-win-best-actor-1978718-2022-07-22 |access-date=2022-07-23 |website=India Today |language=en}}</ref> |- | align="center" | ২০২১<br>{{small|(৬৯তম)}} ! scope="row" | ''[[অনুৰ]]'' | শিৱম ক্ৰিয়েছন | [[মঞ্জুল বৰুৱা]] | align="center" |<ref name="69thaward">{{cite press release|title=69th National Film Awards, 2019|url=https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1951758|publisher=Press Information Bureau|date=24 August 2023|access-date=16 January 2024}}</ref> |- | align="center" | ২০২২<br>{{small|(৭০তম)}} ! scope="row" | ''[[এমুঠি পুঠি - এ ভেৰী ফিচি ট্ৰিপ]]'' | ভাস্কৰ হাজৰিকা,শ্যাম বৰা,সুনীল আগৰৱালা | কুলনন্দিনী মহন্ত | align="center" |<ref name="70thaward">{{cite press release|title=69th National Film Awards, 2019|url=https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1951758|publisher=Press Information Bureau|date=24 August 2023|access-date=16 January 2024}}</ref> |- | align="center" | ২০২৩<br>{{small|(৭১তম)}} ! scope="row" | ''[[ৰঙাটাপু - ১৯৮৩]]'' | অজয় কুমাৰ ৰায়,অৰুণ কুমাৰ ৰায় | আদিত্যম শইকীয়া | align="center" |<ref name="71thaward">{{cite press release|title=71th National Film Awards, 2023|url=https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1951758|publisher=Press Information Bureau|date=24 August 2023|access-date=16 January 2024}}</ref> |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== <div class="reflist4" style="height: 400px; overflow: auto; padding: 3px noprint" > {{reflist|30em}} </div> ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://dff.nic.in Official Page for Directorate of Film Festivals, India] * [http://dff.nic.in/NFA_archive.asp National Film Awards Archives] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সম্পৰ্কীয় বঁটাসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] m13d9zdnwlijpluhststmfhs2bfhc88 4 5475 616495 616175 2026-07-09T17:27:42Z Pranamikaadhikary 27435 /* মতামত */ 616495 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি r7nwjcstcbnkkgt7vumk955g81kblgc 616497 616495 2026-07-09T17:29:51Z Pranamikaadhikary 27435 /* কাৰ্যসূচী */ 616497 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== 1kgid8x79ttt3tkgcx1y1pkm365j353 0 26475 616488 349933 2026-07-09T17:17:01Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616488 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = গুৰুপ্ৰসাদ দাস | image = | alt = | caption = | birth_name = গুৰুপ্ৰসাদ দাস | birth_date = {{Birth date and age|1904|02|12}} | birth_place = [[বৰপেটা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | death_date = {{Death date|1982|02|19}} | death_place = | nationality = {{flag|ভাৰত}} | other_names = | parents = ৰামপ্ৰসাদ দাস (পিতৃ)<br /> পদ্মাৱতী দাস (মাতৃ) | children = বাসুদেৱ(পুত্ৰ) <br /> ৰণদেৱ (পুত্ৰ) | spouse = চঞ্চলা ৰাহা | known_for = | occupation = }} '''গুৰুপ্ৰসাদ দাস''' ({{lang-en|[[:en:Colonel Guru Prasad Das|Guru Prasad Das]]}}) (জন্ম-১২-০২-১৯০৪, মৃত্যু-১৯-২-১৯৮২<ref>[http://www.assam.org/pages/some-great-assamese-last-1000-years assam.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402173423/http://www.assam.org/pages/some-great-assamese-last-1000-years |date=2015-04-02 }} আহৰণ: ০১-০৭-২০১২</ref><ref name="shiv">বৰ্মন, শিৱনাথ (২০০০). ''অসমীয়া জীৱনী অভিধান''. চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা: লি:, গুৱাহাটী. পৃ: ৭৫</ref>) কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম ভাগত জন্মলাভ কৰা [[অসমীয়া]] বিজ্ঞানী আছিল। বৰপেটাত জন্মগ্ৰহণ কৰা গুৰুপ্ৰসাদ দাসে [[অসহযোগ আন্দোলন]]ত জড়িত হৈ কলিকতাত উপস্থিত হৈছিল আৰু তাৰেপৰাই হাইস্কুলীয়া শিক্ষা সাং কৰি ইংলেণ্ডলৈ গৈ মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং বিভাগত প্ৰশিক্ষণ লয়। প্ৰশিক্ষণ কালতে কেইটামান যন্ত্ৰ আৱিষ্কাৰ কৰি তেওঁ সুখ্যাতি লাভ কৰে। ৰেলৰ বাবে আৱিষ্কাৰ কৰা নতুন ব্ৰেক পদ্ধতি আছিল গুৰুপ্ৰসাদ দাসৰ উল্লেখনীয় আৱিষ্কাৰ। গুৰুপ্ৰসাদ দাসে আৱিষ্কৰা কৰা ভেকুৱাম (বায়ুশূন্য) ব্ৰেক পদ্ধতিক “জি.পি. ব্ৰেক” {{citation needed}} বুলি জনা যায়। তেখেতক “Associated Member of Institute of Mechanical Engineers” উপাধিৰে সন্মান জনোৱা হৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯০৪ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনাখন ঐতিহ্যমণ্ডিত [[বৰপেটা]]ৰ বিলৰতাৰী হাটীৰ মৰানদীৰ পাৰত গুৰুপ্ৰসাদ দাসৰ জন্ম হয়। গুৰুপ্ৰসাদৰ পিতৃ ''ৰামপ্ৰসাদ দাস'' আৰু মাতৃ ''পদ্মাৱতী দাস। '' দেউতাক অঞ্চলটোৰ ভিতৰতে এজন নাম থকা উকীল আছিল। ==শিক্ষা== প্ৰথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা ভালদৰেই শিক্ষা লাভ কৰাৰ পাছত গুৰুপ্ৰসাদৰ নাম লগাই দিয়া হয় [[বৰপেটা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]]ত। সেই তেতিয়াৰে পৰা তেওঁ পঢ়া শুনাৰ প্ৰতি অমনোযোগী হৈ পৰে। ফলত তেওঁ পঢ়া-শুনাত কৃতিত্ব প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ অক্ষম হয়। শ্ৰেণীৰ [[ভূগোল]]ৰ শিক্ষক ভোগৰাম নাথে গুৰুপ্ৰসাদৰ নাম দিছিল ‘[[গৰু]]’ আৰু সেই নামেৰেই তেওঁ জনাজাত হৈ পৰিছিল। সেই সময়ত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত আৰম্ভ হোৱা [[অসহযোগ আন্দোলন|অসহযোগ আন্দোলনে]] তীব্ৰৰূপ ধাৰণ কৰিছিল। অষ্টম শ্ৰেণীলৈ পঢ়ি তেওঁ পঢ়া শুনা এৰি অন্দোলনত যোগ দিয়ে আৰু ঘৰৰ পৰা পলাই গৈ [[কলিকতা]] পায়।<ref name=shiv /> ==বিদেশ যাত্ৰা== কলিকতাত এজন অসমীয়া লোকৰ গেৰেজত যোগালি কামত সোমালে। কিছুদিন গেৰেজত কাম কৰাৰ পাছত নৈশ স্কুল এখনত নাম লগাই ললে। ১৯২৪ চনত তেওঁ হাইস্কুলীয়া শিক্ষা শেষ কৰিলে। কম দিনৰ ভিতৰতে তেওঁ মটৰ-গাড়ীৰ যথেষ্ট কাৰিকৰী জ্ঞান আয়ত্ত কৰে। সেইটো গেৰেজত মটৰগাড়ী ভাল কৰাবলৈ এজন ইংৰাজ চাহাব আহে। তেওঁ গুৰুপ্ৰসাদৰ কৰ্মনিষ্ঠা আৰু কৰ্মদক্ষতা দেখি তেওঁলোকৰ কোম্পানী (“[[বাৰ্ণ এন্দ কোম্পানী]]”)ত চাকৰী এটাত মকৰল কৰে। ইয়াৰ পাছত তেওঁক ইংৰাজ চাহাবজনে ইংলেণ্ডলৈ পঠিয়াই দিলে। গুৰুপ্ৰসাদে নতুন জীৱনৰ সন্ধানত [[ইংলেণ্ড]]লৈ যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে ১৯২৫ চনত “ইনষ্টিটিউট অব মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং’ত” প্ৰশিক্ষণ লবলৈ। তেওঁ সেই সময়ত আৱিষ্কাৰ কৰে কেইবাটাও যন্ত্ৰ। তাৰ মাজত এটা আছিল চলন্ত ৰেলৰ গতিবেগ কমাব পৰা “এছক্ৰাফট কাট অৱ কণ্ট্ৰল গেজ।” ব্ৰিটিছ কোম্পানীয়ে সেই যন্ত্ৰটো পেটেণ্ট কৰিছিল। আন এটা আৱিষ্কাৰ হ'ল ''বয়লাৰ'' আৰু “ছেফটি ভালভ।” এইটোও পেটেণ্ট কৰিছিল [[নিউয়ৰ্ক]]ৰ “মেনিং মেক্সৱেল এন্দ মুৰ” নামৰ কোম্পানীয়ে<ref>হেমন্ত কুমাৰ ভৰালী, ''''এহেজাৰ বছৰৰ এশ গৰাকী অসমীয়া (দ্বিতীয় খণ্ড)'''', চিত্ৰলেখা পাবলিকেশ্বনচ্, দ্বিতীয় প্ৰকাশ, ডিচেম্বৰ, ২০০২ </ref>। গুৰুপ্ৰসাদ দাসৰ এটা প্ৰধান আৱিষ্কাৰ হ’ল ৰেলৰ নতুন ব্ৰেক পদ্ধতি। গুৰুপ্ৰসাদ দাসে আৰ্হি নিৰ্মাণ কৰা উক্ত ব্ৰেক-ৰ নাম তেখেতৰ নামেৰে 'জি.পি.ব্ৰেক' বুলি জনা যায়, আৰু এই বায়ুশূন্য ব্ৰেক (ভেকুৱাম ব্ৰেক) ৰেল-গাড়ীত প্ৰয়োগ কৰা আৰম্ভ কৰে। লগতে তেওঁক “Associated Member of Institute of Mechanical Engineers” উপাধিৰে বিভূষিত কৰা হ’ল। ==কৰ্মজীৱন আৰু বিবাহ== ১৯৩১ চনত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহি পূৱ ভাৰতৰ ৰেলসেৱা বিভাগত উচ্চপদবীৰ চাকৰীত যোগ দিয়ে। কেইবছৰমান পাছত তেওঁ বাৰ্মা তেল কোম্পানীত যোগ দিয়ে। ১৯৩২ চনত তেওঁ [[চঞ্চলা ৰাহা]]ৰ লগত [[বিবাহ]] পাশত আবদ্ধ হয়। তাৰ পাছত তেওঁক [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] কাণপুৰত থকা অস্ত্ৰভাণ্ডাৰৰ পৰিচালক হিচাপে নিযুক্তি প্ৰদান কৰে। সেই সময়ত তেওঁক সামৰিক বিভাগৰ পৰা “কৰ্ণেল” উপাধি প্ৰদান কৰিছিল। অৱসৰৰ পাছত কেইবাটাও কোম্পানীৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। কলিকতাতে নিগাজীকৈ বাস কৰিছিল।<ref name=shiv /> ==মৃত্যু== এইগৰাকী অসম সন্তানে ১৯৮২ চনত পত্নীৰ লগতে দুই পুত্ৰ বাসুদেৱ আৰু ৰণদেৱক এৰি পৰলোকলৈ গতি কৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিজ্ঞানী]] nkt0ls3h7rxhqlra4pnldxli4rjhqz9 0 31556 616529 532124 2026-07-10T07:00:11Z Ishanjyotibora 14131 616529 wikitext text/x-wiki {{BLP sources}} {{Infobox officeholder | name =অমৰ্ত্য সেন | image =Amartya Sen NIH.jpg | office = | term_start = | term_end = | primeminister = | birth_date ={{Birth date and age|1933|11|11|df=y}} | birth_place = [[শান্তিনিকেতন]], [[বেংগল প্ৰেছিডেঞ্চী]], [[British Raj|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]<!--see 1947 Partition of Bengal--> (বৰ্তমানৰ [[পশ্চিমবংগ]], [[ভাৰত]]) | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | citizenship = ভাৰতীয় | spouse = [[নৱনীতা দেৱ সেন]], ইভা ক'লোৰণি, এমা ৰ'থশ্বিল্ড | death_date = | death_place = | signature = <!--file name only--> }} '''অমৰ্ত্য সেন''' ({{lang-en|Amartya Sen}}; ১৯৩৩ - বৰ্তমান) এগৰকী বিশিষ্ট ভাৰতীয় অৰ্থনীতিবিদ আৰু দাৰ্শনিক। ১৯৭২ চনৰ পৰা সেনে ইংলেণ্ড আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত অধ্যাপনা আৰু কাম কৰি আহিছে৷ ১৯৯৮ চনত সেনে কল্যাণমূলক অৰ্থনীতিৰ দিশত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে [[অৰ্থনীতি]]ৰ [[ন'বেল বঁটা]] লাভ কৰিছিল৷ <ref>{{Cite web |title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1998 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/1998/summary/ |access-date=20 May 2024 |publisher=Nobel Foundation |language=en-US}}</ref> ইয়াৰোপৰি সেনে সামাজিক নিৰ্বাচন তত্ত্ব, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ন্যায়, দুৰ্ভিক্ষৰ অৰ্থনৈতিক তত্ত্ব, সিদ্ধান্ত তত্ত্ব, বিকাশ অৰ্থনীতি, ৰাজহুৱা স্বাস্থ্য আদি একাধিক ক্ষেত্ৰলৈ বৰঙণি আগবঢ়াইছে ৷<ref name="অমৰ্ত্য সেন">{{cite book | title=ভাৰত-ৰত্ন | publisher=অজয় কুমাৰ দত্ত, ষ্টুডেণ্টচ্ ষ্ট'ৰচ্| author=সমীন কলিতা | pages=১৩৮, ১৩৯, ১৪০, ১৪১, ১৪২, ১৪৩}}</ref> অমৰ্ত্য সেন বৰ্তমান হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ থমাছ ডব্লিউ লেমণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰফেচাৰ আৰু অৰ্থনীতি আৰু দৰ্শনৰ অধ্যাপক৷ <ref name="Sen Harvard DP">{{cite web |url=https://scholar.harvard.edu/sen/biocv |title=University Professorships |publisher=[[Harvard University]] |access-date=31 October 2019}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ত্ৰিনিটি কলেজত মাষ্টাৰ হিচাপে কৰ্মনিৰ্বাহ কৰিছিল৷<ref name="Trinity Cambridge">{{cite web |title=The Master of Trinity |url=https://www.trin.cam.ac.uk/about/master-fellows/master/ |publisher=[[University of Cambridge]] |access-date=27 December 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227055042/https://www.trin.cam.ac.uk/about/master-fellows/master/ |url-status=dead}}</ref> ১৯৯৯ চনত তেওঁ ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামাৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]] লাভ কৰে৷ বিশ্ব ন্যায়ৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা, শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত সামাজিক বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া অগ্ৰণী বৃত্তিৰ বাবে জাৰ্মান পাব্লিচাৰ্ছ এণ্ড বুক চেলাৰ্ছ এছ’চিয়েশ্যনে তেওঁক জাৰ্মান বুক ট্ৰেডৰ ২০২০ চনৰ শান্তি বঁটা প্ৰদান কৰে। ==জন্ম আৰু পৰিয়াল== অমৰ্ত্য সেনৰ জন্ম হয় ১৯৩৩ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত, প্ৰথম ভাৰতীয় ন'বেল বঁটা বিজয়ী বিশ্বকবি [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]]ৰ মানসকুঞ্জ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[শান্তিনিকেতন]]ত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আশুতোষ সেন আৰু মাতৃ অমৃতা সেন। অমৰ্ত্য সেন এই নামটো ৰাখিছিল কবিগুৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে। এই নামটো ৰাখি তেওঁ পৰিয়ালৰ লোকক কৈছিল এইটো এটা অসাধাৰণ নাম। সৰুতে তেওঁৰ ঘৰত মতা নাম আছিলবাবলু। তেওঁৰ দাম্পত্য জীৱনত তিনি গৰাকী নাৰীক জীৱন সঙ্গী হিচাপে পাইছিল, তেওঁলোক যথাক্ৰমে [[নৱনীতা দেৱ সেন]], ইভা ক'লোৰণিআৰুএমা ৰ'থশ্বিল্ড। প্ৰথমা গৰাকী পত্নীৰ ফালৰ সন্তান আছিল [[অন্তৰা দেৱ সেন|অন্তৰা]] আৰু [[নন্দনা দেৱ সেন| নন্দনা]]। দ্বিতীয় গৰাকীৰ ফালৰ সন্তান আছিল ইন্দ্ৰাণী আৰু কবীৰ।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ==শিক্ষা== অমৰ্ত্য সেনে তেওঁৰ শৈশৱ আৰু কৈশোৰ শান্তিনিকেতনতে অতি সাধাৰণভাবে অতিবাহিত কৰে। তেওঁ আছিল মাকৰ প্ৰথম সন্তান। শৈশৱতে ন'বেল বঁটা বিজয়ী ৰবীন্দ্ৰনাথৰ আদৰ্শ আৰু সান্নিধ্যই জীৱনত তেওঁক বিশেষ ৰেখাপাত কৰিছিল। অমৰ্ত্য সেন মেধাশক্তি সম্পন্ন আছিল, সেয়ে যিকোনো কথা এবাৰ শুনি বা পঢ়ি আয়ত্ত কৰিব পাৰিছিল। তদুপৰি যিকোনো কথাতে আছিল তেওঁৰ একাগ্ৰতা আৰু নিষ্ঠা। তেওঁৰ পৰ্যবেক্ষণ ক্ষমতাও প্ৰখৰ আছিল। লগৰীয়াৰ লগতো সমানে মিলিব পাৰিছিল, বন্ধুবৰ্গৰ লগত তেওঁ আলাপ কৰাৰ উদ্দেশ্য আছিল যাতে তেওঁলোকৰ পৰা নতুন কিবা কথা শিকিব পাৰে। সৰুতে অমৰ্ত্য সেন বন্দুক চলাই মেলাত দৰ্শকক স্তম্ভিত কৰিব পাৰিছিল। স্কুলীয়া জীৱনত তেওঁ এজন ভাল তাৰ্কিক ৰূপেও প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰিছিল। অমৰ্ত্য সেনে ইণ্টাৰমিডিয়েট স্তৰলৈকে শান্তিনিকেতনতেই পঢ়িছিল। কিশোৰ অমৰ্ত্য সেনে শান্তিনিকেতনৰ দাঁতি-কাষৰীয়া অঞ্চললৈ চাওঁতাল গাঁওবোৰলৈ গৈ গাঁৱৰ দুখীয়া লোকসকলক এমুঠি অন্ন দান কৰিবলৈ ঘৰে ঘৰে ঘূৰি মুষ্ঠি ভিক্ষা কৰিছিল।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ১৯৫১ চনত তেওঁ শান্তিনিকেতনত বিজ্ঞান বিষয়ত ইণ্টাৰমিডিয়েট পৰীক্ষাত পাছ কৰে। আই এছ চি পঢ়ালৈকে, তেওঁ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৱ নে নাই সেই বিষয়ে পৰিয়ালৰ লোকৰ চিন্তাৰ কাৰণ হৈছিল। কিন্তু ভবাতকৈ তেওঁৰ পৰীক্ষাৰ খৱৰ বহু ভাল হৈছিল। তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম হৈ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল। তথাপি পৰিয়ালৰ চিন্তাই লগ এৰা দিয়া নাছিল, সেয়ে এইবাৰ তেওঁক বিজ্ঞান শাখাৰ সলনি কলা শাখাত নাম ভৰ্তি কৰিবলৈ দিহা দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ [[কলকাতা]]ৰ [[প্ৰেছিডেন্সি কলেজ]]ত ভৰ্তি হয়। তেওঁ কলেজত অৰ্থনীতি বিষয়ত মনোযোগেৰে পঢ়িবলৈ ধৰিলে। প্ৰেছিডেন্সি কলেজৰ অধ্যাপক ভৱতোষ দত্তৰ তেওঁ বিশেষ সান্নিধ্য লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হল। ১৯৫৩ চনত তেওঁ অৰ্থনীতি বিষয়ৰ অনাৰ্ছত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম স্থান লাভ কৰি স্নাতক উপাধি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। স্নাতক উপাধি লাভ কৰাৰ সময়ত তেওঁ মাত্ৰ ১৯ বছৰীয়া আছিল আৰু এই সময়ছোৱাতেই তেওঁ [[কৰ্কট ৰোগ]]ত আক্ৰান্ত হয়। পৰিয়ালে তেওঁৰ স্বাস্থ্যৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিয়েই তেওঁক [[ইংলেণ্ড]]ত পঢ়ুৱাবলৈকে ঠিক কৰিলে যাতে পঢ়া আৰু চিকিৎসা দুয়োটা সমানে চলাব পাৰে। সেয়ে তেওঁক ইংলেণ্ডৰ [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনত [[ট্ৰিনিটি কলেজ]]ত নাম লগাই দিলে। কিছুদিন পিছত তেওঁ আৰোগ্য হল। ১৯৫৯ চনত তেওঁ এই কলেজৰ পৰা অৰ্থনীতি বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ উপাধি লাভ কৰে। তেওঁ এই পৰীক্ষাত কৃতিত্ব দেখুওৱাৰ বাবে [[আডাম স্মিথ বঁটা]] লাভ কৰিবলৈও সক্ষম হয়। তাৰ পিছত তেওঁ পি. এইচ. ডি উপাধি লাভ কৰে। পি. এইচ.ডিত তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয় বস্তু আছিল The Choice of Technique.<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৫৬ চনত অমৰ্ত্য সেন ইংলেণ্ডৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহে আৰু কৰ্ম জীৱনৰ পাতনি মেলে। তেওঁ কৰ্মজীৱনত অধ্যাপনা আৰু গৱেষণাকে জীৱনৰ ব্ৰত হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ পোনতে যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰিবলৈ লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ২৪ বছৰ। যাদৱপুৰৰ পিছত তেওঁ কলকাতা আৰু দিল্লীৰ স্কুলছ অব ইকনমিক্সত অধ্যাপনা কৰে। তেওঁ সুদীৰ্ঘ দিন ধৰি ইংলেণ্ড আৰু আমেৰিকাৰ বিভিন্ন উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ লগতো জড়িত হৈ পৰে। এগৰাকী শিক্ষক হিচাপে তেওঁ ছাত্ৰ সমাজৰ মাজত বিশেষ সুনাম অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৰ্থনীতিৰ দৰে এটি জটিল আৰু নীৰস বিষয়কো ছাত্ৰ সমাজৰ হৃদয় চুই যোৱাকৈ তেওঁ ব্যাখ্যা কৰিব পাৰিছিল। কেণ্টিনত বহি টিচু কাগজত অৰ্থনীতিৰ লেখচিত্ৰ অংকন কৰি থকা সময়তো যিকোনো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে তেওঁক লগ পাব পাৰিছিল। তেওঁ ছাত্ৰ সমাজৰ লগত এনেদৰে সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিছিল যে কেতিয়াবা খোৱাৰ মেজৰ পৰাও ছাত্ৰৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> এই বিশ্ব বৰেণ্য শিক্ষকগৰাকী ১৯৫৭ চনত কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ফেল নিৰ্বাচন হয়। ষাঠিৰ দশকত তেওঁ আমেৰিকাৰ কেইবাখনো বিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয় আৰু এম. আই. টিত ভিজিটিং প্ৰফেছাৰ নিযুক্ত হয়। ১৯৭১ চনত তেওঁ [[লণ্ডন]] স্কুল অব্ ইকনমিক্সত অধ্যাপনা কৰে। তাৰ পিছত ১৯৭৭চনৰ পৰা তিনি বছৰ ধৰি [[অক্সফ'ৰ্ড]]ৰ [[নাফিল্ড কলেজ]]ত আৰু ১৯৮০ চনৰ পৰা ১৯৮৭ চনলৈ অক্সফ'ৰ্ডত অধ্যপনা কৰে। ১৯৮৭ চনৰ পৰা ১৯৯৮ চনলৈ [[হাৰ্ভাৰ্ড]]ত তেওঁ অৰ্থনীতি কলেজত মাষ্টাৰ (আচাৰ্য্য) পদ লাভ কৰে। তদুপৰি [[আমেৰিকা]]ৰ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত লেমণ্ট এমেৰিটাছ প্ৰফেছাৰ ৰূপেও কাৰ্য-নিৰ্বাহ কৰে। তেওঁ [[বিশ্ব বেংক]] উপদেষ্টা পৰিষদৰো এগৰাকী সদস্য আছিল।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ১৯৪৩ চনত বংগত দুৰ্ভিক্ষত প্ৰায় ৩০ লাখ মানুহৰ মৃত্যু ঘটিছিল। ইয়াৰ পিছত ৭০ৰ দশকত বংগদেশত দেখা দিয়া দুৰ্ভিক্ষ আৰু পুষ্টিহীনতাৰ মূল কাৰণবোৰ অমৰ্ত্য সেনে নিজে গৈ ওচৰৰ পৰা অধ্যয়ন কৰিছিল। একে সময়তে [[ব্ৰাজিল]] আৰু [[আফ্ৰিকা]] আদিৰ উপৰি আন কেইখনমান দেশত দেখা দিয়া দুৰ্ভিক্ষ আৰু পুষ্টিহীনতাৰ কাৰণবোৰ প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। এই গৰীৱ জনসাধাৰণক কেনেকৈ এমুঠি ভাত দিব পৰা যায় আৰু লিংগ-বৈষম্য আঁতৰ কৰিব পৰা যায়, সেয়ে হল তেওঁৰ জীৱনৰ সাধনা, গৱেষণা। পিছত ইয়াক উত্তৰণ ঘটাই তেওঁৰ চিন্তা-চৰ্চা হল, কল্যাণ অৰ্থনীতি।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ==পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত বঁটা আৰু সন্মান== * ন'বেল বঁটা, (১৯৯৮) * ভাৰত-ৰত্ন, (১৯৯৯) * মহলানবিশ বঁটা, * দেশীকোত্তম সন্মান, * জিন মায়েৰ গ্ল'বেল চিটিজেনশ্বিপ এৱাৰ্ড, * এছিয়াটি ছ'চাইটিৰ ইন্দিৰা গান্ধী সোণৰ পদক, * এডিনবাৰ্গ পদক, * নৱম কাটালোনিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল প্ৰাইজ, * ৰাজনীতি আৰু অৰ্থনীতিৰ চেইডমান বঁটা, * ই ৰেংক, * ডিউভেলী এগনেলী ইণ্টানেশ্যনেল প্ৰাইজ, * আলান শ্বন ফেইনষ্টেইন ৱল্ড হাংগাৰ এৱাৰ্ড। ==গ্ৰন্থ সংকলন== * দি ষ্টেণ্ডাৰ্ড অব্ লিভিং, (১৯৩৩) * গ্ৰ'থ ইক'নমিক্ছ, (১৯৬০) * চয়েচ অব্ টেকনিক, (১৯৬৯) * অন ইক'নমিক ইন ইকুৱেলিটি, (১৯৭৩) * এমপ্লয়মেণ্ট টেকন'লজি এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট এণ্ড ডিপ্ৰাইভেছন, (১৯৮১) * চয়েচ ওৱেলফেয়াৰ এণ্ড মেজাৰমেণ্ট, (১৯৮২) * হাংগাৰ এণ্ড পাবলিক একছন, (১৯৮৯) * ইনইকুৱেলিটি ৰিয়েক্ট জামিন্দ, (১৯৯২) * মাৰ্কেট এণ্ড ফ্ৰিডম, * ইণ্ডিয়াঃইক'নমিক ডেভেলপমেণ্ট এণ্ড ছ'চিয়েল অপৰ্ছ্যুনিটি (১৯৯৫, সেন আৰু জাঁ ড্ৰেজ) * ইণ্ডিয়া ডেভেলপমেণ্টঃচিলেকটেড ৰিজ'নেল পাৰ্ছপেকটিং (জাঁ ড্ৰেজ আৰু সেন) * ছুইডিছ অকাডেমি অব্ ছাইন্সেজ ( ন'বেল বঁটা), (১৯৯৮) ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে চাওক== *[[সেন সূচক]] *[[অভিজিৎ বেনাৰ্জী]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Amartya Sen|অমৰ্ত্য সেন}} * [http://www.economics.harvard.edu/faculty/sen Amartya Sen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120415101522/http://www.economics.harvard.edu/faculty/sen |date=2012-04-15 }} at [[Harvard University]] * [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1998/sen-lecture.html The Possibility of Social Choice] 1998 lecture at [[NobelPrize.org]] * [http://ideas.repec.org/e/pse23.html Profile] and [http://econpapers.repec.org/RAS/pse23.htm Papers] at [[Research Papers in Economics]]/RePEc * {{Econlib|Sen.html}} * [http://www.stanford.edu/search/?q=Amartya%20Sen&cx=003265255082301896483%3Asq5n7qoyfh8&cof=FORID%3A9&ie=UTF-8&sa=Search Amartya Sen] collected news and commentary at ''[[Stanford University]]'' * {{NYTtopic|people/s/amartya_sen}} * {{Guardiantopic|profile/amartya-sen}} * {{Aljazeeratopic|person/amartya-sen}} * [http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Amartya-Sen Amartya Sen] collected news and commentary at ''[[The Times of India]]'' * {{worldcat id|id=lccn-n50-12860}} * {{C-SPAN|amartyasen}} * {{Charlie Rose view|3213}} * {{IMDb name|2213544}} * {{OL author|id=OL2665563A}} * {{Nndb|800/000107479/}} * [http://fora.tv/2007/09/17/Amartya_Sen_Content_of_Democracy Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120131451/http://fora.tv/2007/09/17/Amartya_Sen_Content_of_Democracy |date=2012-11-20 }} at [[The Commonwealth Club]], November 2007 {{ন'বেল বঁটা বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{১৯৯৮ চনৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী}} {{Bharat Ratna}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতিৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:নাস্তিকতাবাদী]] tm9p8d13b978snin0mxj1q1c2l1k7nv 616530 616529 2026-07-10T07:00:30Z Ishanjyotibora 14131 added [[Category:ন’বেল বঁটা বিজয়ী]] using [[WP:HC|HotCat]] 616530 wikitext text/x-wiki {{BLP sources}} {{Infobox officeholder | name =অমৰ্ত্য সেন | image =Amartya Sen NIH.jpg | office = | term_start = | term_end = | primeminister = | birth_date ={{Birth date and age|1933|11|11|df=y}} | birth_place = [[শান্তিনিকেতন]], [[বেংগল প্ৰেছিডেঞ্চী]], [[British Raj|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]<!--see 1947 Partition of Bengal--> (বৰ্তমানৰ [[পশ্চিমবংগ]], [[ভাৰত]]) | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | citizenship = ভাৰতীয় | spouse = [[নৱনীতা দেৱ সেন]], ইভা ক'লোৰণি, এমা ৰ'থশ্বিল্ড | death_date = | death_place = | signature = <!--file name only--> }} '''অমৰ্ত্য সেন''' ({{lang-en|Amartya Sen}}; ১৯৩৩ - বৰ্তমান) এগৰকী বিশিষ্ট ভাৰতীয় অৰ্থনীতিবিদ আৰু দাৰ্শনিক। ১৯৭২ চনৰ পৰা সেনে ইংলেণ্ড আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত অধ্যাপনা আৰু কাম কৰি আহিছে৷ ১৯৯৮ চনত সেনে কল্যাণমূলক অৰ্থনীতিৰ দিশত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে [[অৰ্থনীতি]]ৰ [[ন'বেল বঁটা]] লাভ কৰিছিল৷ <ref>{{Cite web |title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1998 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/1998/summary/ |access-date=20 May 2024 |publisher=Nobel Foundation |language=en-US}}</ref> ইয়াৰোপৰি সেনে সামাজিক নিৰ্বাচন তত্ত্ব, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ন্যায়, দুৰ্ভিক্ষৰ অৰ্থনৈতিক তত্ত্ব, সিদ্ধান্ত তত্ত্ব, বিকাশ অৰ্থনীতি, ৰাজহুৱা স্বাস্থ্য আদি একাধিক ক্ষেত্ৰলৈ বৰঙণি আগবঢ়াইছে ৷<ref name="অমৰ্ত্য সেন">{{cite book | title=ভাৰত-ৰত্ন | publisher=অজয় কুমাৰ দত্ত, ষ্টুডেণ্টচ্ ষ্ট'ৰচ্| author=সমীন কলিতা | pages=১৩৮, ১৩৯, ১৪০, ১৪১, ১৪২, ১৪৩}}</ref> অমৰ্ত্য সেন বৰ্তমান হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ থমাছ ডব্লিউ লেমণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰফেচাৰ আৰু অৰ্থনীতি আৰু দৰ্শনৰ অধ্যাপক৷ <ref name="Sen Harvard DP">{{cite web |url=https://scholar.harvard.edu/sen/biocv |title=University Professorships |publisher=[[Harvard University]] |access-date=31 October 2019}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ত্ৰিনিটি কলেজত মাষ্টাৰ হিচাপে কৰ্মনিৰ্বাহ কৰিছিল৷<ref name="Trinity Cambridge">{{cite web |title=The Master of Trinity |url=https://www.trin.cam.ac.uk/about/master-fellows/master/ |publisher=[[University of Cambridge]] |access-date=27 December 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227055042/https://www.trin.cam.ac.uk/about/master-fellows/master/ |url-status=dead}}</ref> ১৯৯৯ চনত তেওঁ ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামাৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]] লাভ কৰে৷ বিশ্ব ন্যায়ৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা, শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত সামাজিক বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া অগ্ৰণী বৃত্তিৰ বাবে জাৰ্মান পাব্লিচাৰ্ছ এণ্ড বুক চেলাৰ্ছ এছ’চিয়েশ্যনে তেওঁক জাৰ্মান বুক ট্ৰেডৰ ২০২০ চনৰ শান্তি বঁটা প্ৰদান কৰে। ==জন্ম আৰু পৰিয়াল== অমৰ্ত্য সেনৰ জন্ম হয় ১৯৩৩ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত, প্ৰথম ভাৰতীয় ন'বেল বঁটা বিজয়ী বিশ্বকবি [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]]ৰ মানসকুঞ্জ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[শান্তিনিকেতন]]ত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আশুতোষ সেন আৰু মাতৃ অমৃতা সেন। অমৰ্ত্য সেন এই নামটো ৰাখিছিল কবিগুৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে। এই নামটো ৰাখি তেওঁ পৰিয়ালৰ লোকক কৈছিল এইটো এটা অসাধাৰণ নাম। সৰুতে তেওঁৰ ঘৰত মতা নাম আছিলবাবলু। তেওঁৰ দাম্পত্য জীৱনত তিনি গৰাকী নাৰীক জীৱন সঙ্গী হিচাপে পাইছিল, তেওঁলোক যথাক্ৰমে [[নৱনীতা দেৱ সেন]], ইভা ক'লোৰণিআৰুএমা ৰ'থশ্বিল্ড। প্ৰথমা গৰাকী পত্নীৰ ফালৰ সন্তান আছিল [[অন্তৰা দেৱ সেন|অন্তৰা]] আৰু [[নন্দনা দেৱ সেন| নন্দনা]]। দ্বিতীয় গৰাকীৰ ফালৰ সন্তান আছিল ইন্দ্ৰাণী আৰু কবীৰ।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ==শিক্ষা== অমৰ্ত্য সেনে তেওঁৰ শৈশৱ আৰু কৈশোৰ শান্তিনিকেতনতে অতি সাধাৰণভাবে অতিবাহিত কৰে। তেওঁ আছিল মাকৰ প্ৰথম সন্তান। শৈশৱতে ন'বেল বঁটা বিজয়ী ৰবীন্দ্ৰনাথৰ আদৰ্শ আৰু সান্নিধ্যই জীৱনত তেওঁক বিশেষ ৰেখাপাত কৰিছিল। অমৰ্ত্য সেন মেধাশক্তি সম্পন্ন আছিল, সেয়ে যিকোনো কথা এবাৰ শুনি বা পঢ়ি আয়ত্ত কৰিব পাৰিছিল। তদুপৰি যিকোনো কথাতে আছিল তেওঁৰ একাগ্ৰতা আৰু নিষ্ঠা। তেওঁৰ পৰ্যবেক্ষণ ক্ষমতাও প্ৰখৰ আছিল। লগৰীয়াৰ লগতো সমানে মিলিব পাৰিছিল, বন্ধুবৰ্গৰ লগত তেওঁ আলাপ কৰাৰ উদ্দেশ্য আছিল যাতে তেওঁলোকৰ পৰা নতুন কিবা কথা শিকিব পাৰে। সৰুতে অমৰ্ত্য সেন বন্দুক চলাই মেলাত দৰ্শকক স্তম্ভিত কৰিব পাৰিছিল। স্কুলীয়া জীৱনত তেওঁ এজন ভাল তাৰ্কিক ৰূপেও প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰিছিল। অমৰ্ত্য সেনে ইণ্টাৰমিডিয়েট স্তৰলৈকে শান্তিনিকেতনতেই পঢ়িছিল। কিশোৰ অমৰ্ত্য সেনে শান্তিনিকেতনৰ দাঁতি-কাষৰীয়া অঞ্চললৈ চাওঁতাল গাঁওবোৰলৈ গৈ গাঁৱৰ দুখীয়া লোকসকলক এমুঠি অন্ন দান কৰিবলৈ ঘৰে ঘৰে ঘূৰি মুষ্ঠি ভিক্ষা কৰিছিল।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ১৯৫১ চনত তেওঁ শান্তিনিকেতনত বিজ্ঞান বিষয়ত ইণ্টাৰমিডিয়েট পৰীক্ষাত পাছ কৰে। আই এছ চি পঢ়ালৈকে, তেওঁ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৱ নে নাই সেই বিষয়ে পৰিয়ালৰ লোকৰ চিন্তাৰ কাৰণ হৈছিল। কিন্তু ভবাতকৈ তেওঁৰ পৰীক্ষাৰ খৱৰ বহু ভাল হৈছিল। তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম হৈ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল। তথাপি পৰিয়ালৰ চিন্তাই লগ এৰা দিয়া নাছিল, সেয়ে এইবাৰ তেওঁক বিজ্ঞান শাখাৰ সলনি কলা শাখাত নাম ভৰ্তি কৰিবলৈ দিহা দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ [[কলকাতা]]ৰ [[প্ৰেছিডেন্সি কলেজ]]ত ভৰ্তি হয়। তেওঁ কলেজত অৰ্থনীতি বিষয়ত মনোযোগেৰে পঢ়িবলৈ ধৰিলে। প্ৰেছিডেন্সি কলেজৰ অধ্যাপক ভৱতোষ দত্তৰ তেওঁ বিশেষ সান্নিধ্য লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হল। ১৯৫৩ চনত তেওঁ অৰ্থনীতি বিষয়ৰ অনাৰ্ছত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম স্থান লাভ কৰি স্নাতক উপাধি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। স্নাতক উপাধি লাভ কৰাৰ সময়ত তেওঁ মাত্ৰ ১৯ বছৰীয়া আছিল আৰু এই সময়ছোৱাতেই তেওঁ [[কৰ্কট ৰোগ]]ত আক্ৰান্ত হয়। পৰিয়ালে তেওঁৰ স্বাস্থ্যৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিয়েই তেওঁক [[ইংলেণ্ড]]ত পঢ়ুৱাবলৈকে ঠিক কৰিলে যাতে পঢ়া আৰু চিকিৎসা দুয়োটা সমানে চলাব পাৰে। সেয়ে তেওঁক ইংলেণ্ডৰ [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনত [[ট্ৰিনিটি কলেজ]]ত নাম লগাই দিলে। কিছুদিন পিছত তেওঁ আৰোগ্য হল। ১৯৫৯ চনত তেওঁ এই কলেজৰ পৰা অৰ্থনীতি বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ উপাধি লাভ কৰে। তেওঁ এই পৰীক্ষাত কৃতিত্ব দেখুওৱাৰ বাবে [[আডাম স্মিথ বঁটা]] লাভ কৰিবলৈও সক্ষম হয়। তাৰ পিছত তেওঁ পি. এইচ. ডি উপাধি লাভ কৰে। পি. এইচ.ডিত তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয় বস্তু আছিল The Choice of Technique.<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৫৬ চনত অমৰ্ত্য সেন ইংলেণ্ডৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহে আৰু কৰ্ম জীৱনৰ পাতনি মেলে। তেওঁ কৰ্মজীৱনত অধ্যাপনা আৰু গৱেষণাকে জীৱনৰ ব্ৰত হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ পোনতে যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰিবলৈ লয়। তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ২৪ বছৰ। যাদৱপুৰৰ পিছত তেওঁ কলকাতা আৰু দিল্লীৰ স্কুলছ অব ইকনমিক্সত অধ্যাপনা কৰে। তেওঁ সুদীৰ্ঘ দিন ধৰি ইংলেণ্ড আৰু আমেৰিকাৰ বিভিন্ন উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ লগতো জড়িত হৈ পৰে। এগৰাকী শিক্ষক হিচাপে তেওঁ ছাত্ৰ সমাজৰ মাজত বিশেষ সুনাম অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৰ্থনীতিৰ দৰে এটি জটিল আৰু নীৰস বিষয়কো ছাত্ৰ সমাজৰ হৃদয় চুই যোৱাকৈ তেওঁ ব্যাখ্যা কৰিব পাৰিছিল। কেণ্টিনত বহি টিচু কাগজত অৰ্থনীতিৰ লেখচিত্ৰ অংকন কৰি থকা সময়তো যিকোনো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে তেওঁক লগ পাব পাৰিছিল। তেওঁ ছাত্ৰ সমাজৰ লগত এনেদৰে সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিছিল যে কেতিয়াবা খোৱাৰ মেজৰ পৰাও ছাত্ৰৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> এই বিশ্ব বৰেণ্য শিক্ষকগৰাকী ১৯৫৭ চনত কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ফেল নিৰ্বাচন হয়। ষাঠিৰ দশকত তেওঁ আমেৰিকাৰ কেইবাখনো বিখ্যাত বিশ্ববিদ্যালয় আৰু এম. আই. টিত ভিজিটিং প্ৰফেছাৰ নিযুক্ত হয়। ১৯৭১ চনত তেওঁ [[লণ্ডন]] স্কুল অব্ ইকনমিক্সত অধ্যাপনা কৰে। তাৰ পিছত ১৯৭৭চনৰ পৰা তিনি বছৰ ধৰি [[অক্সফ'ৰ্ড]]ৰ [[নাফিল্ড কলেজ]]ত আৰু ১৯৮০ চনৰ পৰা ১৯৮৭ চনলৈ অক্সফ'ৰ্ডত অধ্যপনা কৰে। ১৯৮৭ চনৰ পৰা ১৯৯৮ চনলৈ [[হাৰ্ভাৰ্ড]]ত তেওঁ অৰ্থনীতি কলেজত মাষ্টাৰ (আচাৰ্য্য) পদ লাভ কৰে। তদুপৰি [[আমেৰিকা]]ৰ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত লেমণ্ট এমেৰিটাছ প্ৰফেছাৰ ৰূপেও কাৰ্য-নিৰ্বাহ কৰে। তেওঁ [[বিশ্ব বেংক]] উপদেষ্টা পৰিষদৰো এগৰাকী সদস্য আছিল।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ১৯৪৩ চনত বংগত দুৰ্ভিক্ষত প্ৰায় ৩০ লাখ মানুহৰ মৃত্যু ঘটিছিল। ইয়াৰ পিছত ৭০ৰ দশকত বংগদেশত দেখা দিয়া দুৰ্ভিক্ষ আৰু পুষ্টিহীনতাৰ মূল কাৰণবোৰ অমৰ্ত্য সেনে নিজে গৈ ওচৰৰ পৰা অধ্যয়ন কৰিছিল। একে সময়তে [[ব্ৰাজিল]] আৰু [[আফ্ৰিকা]] আদিৰ উপৰি আন কেইখনমান দেশত দেখা দিয়া দুৰ্ভিক্ষ আৰু পুষ্টিহীনতাৰ কাৰণবোৰ প্ৰত্যক্ষ কৰিছিল। এই গৰীৱ জনসাধাৰণক কেনেকৈ এমুঠি ভাত দিব পৰা যায় আৰু লিংগ-বৈষম্য আঁতৰ কৰিব পৰা যায়, সেয়ে হল তেওঁৰ জীৱনৰ সাধনা, গৱেষণা। পিছত ইয়াক উত্তৰণ ঘটাই তেওঁৰ চিন্তা-চৰ্চা হল, কল্যাণ অৰ্থনীতি।<ref name="অমৰ্ত্য সেন"/> ==পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্ত বঁটা আৰু সন্মান== * ন'বেল বঁটা, (১৯৯৮) * ভাৰত-ৰত্ন, (১৯৯৯) * মহলানবিশ বঁটা, * দেশীকোত্তম সন্মান, * জিন মায়েৰ গ্ল'বেল চিটিজেনশ্বিপ এৱাৰ্ড, * এছিয়াটি ছ'চাইটিৰ ইন্দিৰা গান্ধী সোণৰ পদক, * এডিনবাৰ্গ পদক, * নৱম কাটালোনিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল প্ৰাইজ, * ৰাজনীতি আৰু অৰ্থনীতিৰ চেইডমান বঁটা, * ই ৰেংক, * ডিউভেলী এগনেলী ইণ্টানেশ্যনেল প্ৰাইজ, * আলান শ্বন ফেইনষ্টেইন ৱল্ড হাংগাৰ এৱাৰ্ড। ==গ্ৰন্থ সংকলন== * দি ষ্টেণ্ডাৰ্ড অব্ লিভিং, (১৯৩৩) * গ্ৰ'থ ইক'নমিক্ছ, (১৯৬০) * চয়েচ অব্ টেকনিক, (১৯৬৯) * অন ইক'নমিক ইন ইকুৱেলিটি, (১৯৭৩) * এমপ্লয়মেণ্ট টেকন'লজি এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট এণ্ড ডিপ্ৰাইভেছন, (১৯৮১) * চয়েচ ওৱেলফেয়াৰ এণ্ড মেজাৰমেণ্ট, (১৯৮২) * হাংগাৰ এণ্ড পাবলিক একছন, (১৯৮৯) * ইনইকুৱেলিটি ৰিয়েক্ট জামিন্দ, (১৯৯২) * মাৰ্কেট এণ্ড ফ্ৰিডম, * ইণ্ডিয়াঃইক'নমিক ডেভেলপমেণ্ট এণ্ড ছ'চিয়েল অপৰ্ছ্যুনিটি (১৯৯৫, সেন আৰু জাঁ ড্ৰেজ) * ইণ্ডিয়া ডেভেলপমেণ্টঃচিলেকটেড ৰিজ'নেল পাৰ্ছপেকটিং (জাঁ ড্ৰেজ আৰু সেন) * ছুইডিছ অকাডেমি অব্ ছাইন্সেজ ( ন'বেল বঁটা), (১৯৯৮) ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে চাওক== *[[সেন সূচক]] *[[অভিজিৎ বেনাৰ্জী]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Amartya Sen|অমৰ্ত্য সেন}} * [http://www.economics.harvard.edu/faculty/sen Amartya Sen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120415101522/http://www.economics.harvard.edu/faculty/sen |date=2012-04-15 }} at [[Harvard University]] * [http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1998/sen-lecture.html The Possibility of Social Choice] 1998 lecture at [[NobelPrize.org]] * [http://ideas.repec.org/e/pse23.html Profile] and [http://econpapers.repec.org/RAS/pse23.htm Papers] at [[Research Papers in Economics]]/RePEc * {{Econlib|Sen.html}} * [http://www.stanford.edu/search/?q=Amartya%20Sen&cx=003265255082301896483%3Asq5n7qoyfh8&cof=FORID%3A9&ie=UTF-8&sa=Search Amartya Sen] collected news and commentary at ''[[Stanford University]]'' * {{NYTtopic|people/s/amartya_sen}} * {{Guardiantopic|profile/amartya-sen}} * {{Aljazeeratopic|person/amartya-sen}} * [http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Amartya-Sen Amartya Sen] collected news and commentary at ''[[The Times of India]]'' * {{worldcat id|id=lccn-n50-12860}} * {{C-SPAN|amartyasen}} * {{Charlie Rose view|3213}} * {{IMDb name|2213544}} * {{OL author|id=OL2665563A}} * {{Nndb|800/000107479/}} * [http://fora.tv/2007/09/17/Amartya_Sen_Content_of_Democracy Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120131451/http://fora.tv/2007/09/17/Amartya_Sen_Content_of_Democracy |date=2012-11-20 }} at [[The Commonwealth Club]], November 2007 {{ন'বেল বঁটা বিজয়ী ভাৰতীয়}} {{১৯৯৮ চনৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী}} {{Bharat Ratna}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতিৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:নাস্তিকতাবাদী]] [[শ্ৰেণী:ন’বেল বঁটা বিজয়ী]] czdf8io7kq982vppe4w5lcqczqertra 0 34937 616490 549569 2026-07-09T17:18:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616490 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = গুৱলা সাপ | image = Red milk snake.JPG | image_caption = Red milk snake ''Lampropeltis triangulum syspila'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | classis = [[Reptile|Reptilia]] | ordo = [[Squamata]] | subordo = [[Serpentes]] | familia = [[Colubrid]]ae | subfamilia = [[Colubrinae]] | genus = ''[[Lampropeltis]]'' | species = '''''L. triangulum''''' | binomial = ''Lampropeltis triangulum'' | binomial_authority = ([[Bernard Germain Étienne comte de La Ville-sur-Illon La Cépède|LaCépède]], 1788)<ref name="Grzimek" /> |synonyms = ''Coluber triangulum'' [[Bernard Germain Étienne comte de La Ville-sur-Illon La Cépède|LaCépède]], 1788<br>''Pseudoëlaps Y'' [[Arnold Adolph Berthold|Berthold]], 1843<br>''Ablabes triangulum'' - [[André Marie Constant Duméril|Duméril]] & [[Gabriel Bibron|Bibron]], 1854<br>''Lampropeltis triangula'' - [[Edward Drinker Cope|Cope]], 1860<br>''Coronella triangulum'' - [[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1894<br>''Osceola doliata triangula'' - [[Edward Drinker Cope|Cope]], 1900 | subdivision_ranks = [[Subspecies]] | subdivision = 24 sspp, see [[#Subspecies|text]] }} '''গুৱলা সাপ''' ({{Lang-en|milk snake}}, বৈজ্ঞানিক নাম-'''''Lampropeltis triangulum''''') এবিধ অবিষাক্ত সাপৰ প্ৰজাতি৷ ইয়াৰ কমেও ২৪ বিধমান উপ-প্ৰজাতি আছে বুলি জনা যায়৷<ref name="Grzimek">{{citation | title = Grzimek's Animal Life Encyclopedia | first1 = Alan H. | last1 = Savitzky | editor1-last = Hutchins | editor1-first = Michael | editor2-last = Evans | editor2-first = Arthur V. | editor3-last = Jackson | editor3-first = Jerome A. | editor4-last = Kleiman | editor4-first = Devra G. | volume = 7: Reptiles | edition = 2nd | place = Detroit | publisher = Gale | year = 2004 | page = 477 | displayeditors = 4 | url = http://go.galegroup.com/ | access-date = 2013-10-10 | archivedate = 2011-05-21 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110521185035/http://go.galegroup.com/ }}</ref> <ref>[http://www.biokids.umich.edu/critters/Lampropeltis_triangulum/ BioKIDS - Kids' Inquiry of Diverse Species, Critter Catalog, Lampropeltis triangulum, milk snake]</ref><ref>{{Cite web |title=Snakes of New York |url=http://www.esf.edu/pubprog/brochure/snakes/snakes.htm |access-date=2013-10-10 |archivedate=2020-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200517193010/https://www.esf.edu/pubprog/brochure/snakes/snakes.htm |deadurl=yes }}</ref> ==বিৱৰণ== গুৱালা সাপ সাধাৰণতে ২০-৬০ ইঞ্চি (৫১-১৫০ ছে:মি:) পৰ্যন্ত দীঘল হ'ব পাৰে৷ <ref name="Grzimek" /> ইয়াৰ গাৰ বাকলি (scale) মিহি আৰু উজ্জল ( shiny) হয়৷ ইয়াৰ দেহৰ বৰণ ঘুৰণীয়াকৈ চপৰা-চপৰে থকা (alternating bands) ৰঙা-ক'লা-হালধীয়া বা বগা-ক'লা -ৰঙা হোৱা দেখা যায়৷ <ref name="Grzimek" /> [[File:Autumn milksnake.jpg|thumb|Juvenile Eastern milk snake]] ==বিতৰণ== গুৱালা সাপ প্ৰধানকৈ এছিয়া, দক্ষিণ-পূব [[কানাডা]], ভেনিজুৱেলা, দক্ষিণ আমেৰিকা আদিত দেখিবলৈ পোৱা যায়৷ <ref name="Grzimek" /><ref name="Armstrongetal2001">{{citation | title = Analysis of sympatric populations of Lampropeltis triangulum syspila and Lampropeltis triangulum elapsoides, in western Kentucky and adjacent Tennessee with relation to the taxonomic status of the scarlet kingsnake | last1 = Armstrong | first1 = Michael P. | last2 = Frymire | first2 = David | last3 = Zimmerer | first3 = Edmund J. | journal = Journal of Herpetology | volume = 35 | issue = 4 | date = December 2001 | pages = 688–93 | url = http://vnweb.hwwilsonweb.com/hww/jumpstart.jhtml?recid=0bc05f7a67b1790e050a2140da939dde29bfd13582719af621eb734dba33044f9d443e023694dc49&fmt=P | doi = 10.2307/1565915 | jstor = 1565915 }}</ref> ==বাসস্থান== ইয়াৰ বাসস্থান ঠাইবিশেষে বেলেগ বেলেগ হয়৷ সাধাৰণতে ই বনাঞ্চলত থাকে৷ ই ঘাইকৈ শিলাময় ঠাইত বাস কৰিবলৈ পছন্দ কৰে৷ <ref name="Grzimek" /> ==আচৰণ== গুৱালা সাপ ঘাইকৈ নিশাচৰ৷ ই মাটিত বাস কৰে (terrestrial) আৰু মাটিৰ সৰাপাতৰ সৈতে মিলি থাকিবলৈ চেষ্টা কৰে৷ ===খাদ্য=== পোৱালি গুৱালা সাপে পোক-পতংগ, ফৰিং আৰু কেঁচু আদি খাই জীয়াই থাকে৷ <ref name="encyc" /> পূৰ্ণবয়স্ক গুৱালা সাপে জেঠীকে আদি কৰি সৰু আকাৰৰ স্তন্যপায়ী প্ৰাণী খায়৷ <ref name="Grzimek" /> তাৰোপৰি ই চৰাই, কণী, ভেকুলী, মাছ আৰু অন্য সাপ খাই বুলিও জনা যায়৷ <ref name="encyc" /> ===প্ৰজনন=== গুৱালা সাপ অণ্ডপ্ৰসৱী (oviparous)৷ ই এবাৰত গড়ে ১০ টাকৈ কণী পাৰে৷ অৱশ্যে ঠাইবিশেষে এই সংখ্যাৰ পৰিৱৰ্তন হয়৷<ref name="Grzimek" /> ই বছৰৰ মে মাহৰ প্ৰথম ভাগৰ পৰা জুন মাহলৈকে প্ৰজনন কৰে৷<ref name="encyc">{{citation | title = Encyclopedia of Animals (Milk snake entry) | journal = EBSCO Animals | publisher = EBSCO Publishing | url = http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=ani&AN=9500200390&site=ehost-live }}</ref> জুন-জুলাইত মাইকী গুৱালা সাপে সৰা গছৰ ডালৰ তলত , বা শিলৰ আঁৰত বা গেলা-পচা উদ্ভিদৰ মাজত কণী পাৰে৷ <ref name="encyc" /> প্ৰায় দুমাহ উমনি দিয়াৰ পিছত আগষ্ট বা ছেপ্টেম্বৰ মাহত কণী ফুটি পোৱালি জগে৷ <ref name="encyc" /> গুৱালা সাপ সাধাৰণতে ১২ বছৰ পৰ্যন্ত জীয়াই থাকে৷ <ref name="encyc" /> ==স্থিতি== [[আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকা|আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকাত]] অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই যদিও চোৰাং চিকাৰ আৰু বন্য জীৱৰ অনৈতিক বেহাৰ বাবে বহুতো অঞ্চলত এই সাপবিধ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈছে৷ <ref name="Grzimek" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons|Lampropeltis triangulum}} * [http://www.herpnet.net/Iowa-Herpetology/index.php?option=com_content&task=view&id=51&Itemid=26 Species account of the Eastern Milk Snake in Iowa] * [http://www.reptileexpert.org/milk-snake-care/ Milk Snake Care Sheet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130913001332/http://www.reptileexpert.org/milk-snake-care/ |date=2013-09-13 }} [[শ্ৰেণী:সাপ]] [[শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান]] tl3i70ni2drj7rvnr91864qjqgi8at1 0 35460 616512 614549 2026-07-10T00:54:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616512 wikitext text/x-wiki [[Image:Assamese_Jaapi.png|200px|thumb|অসমীয়া জাপি]] '''জাপি''' অসমীয়া সংস্কৃতিৰ বাহক, [[অসমীয়া জাতি]] আৰু সংস্কৃতিৰ বিশেষ প্ৰতীক ৰূপে সৰ্বজনবিদিত। প্ৰথমে জাপি দেখিবলৈ টুপিৰ দৰে আছিল। কালক্ৰমত তাৰ আকাৰ, ৰং, সজাৰ অৰ্থাৎ তৈয়াৰী কৰা সঁজুলি ভিন্ন ধৰণৰ হ'ল। বাঁহ, বেত, গছৰ পাত জাপি সজাৰ ঘাই উপকৰণ। কোনো কোনো দেশত গছপাত আৰু জন্তুৰ ছালেৰেও জাপি সজা হয়। ৰূপ-সজ্জাৰ ফালৰপৰা ইয়াৰ ভাগ দুটা-ফুলাম জাপি আৰু উকা জাপি। জাপিৰ ইতিহাস বহু পুৰণি। আগৰ দিনত জাপিৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ জাপি ব্যৱহাৰ হৈছিল। বৰদৈয়া জাপি, সৰুদৈয়া জাপি আদিও আছিল। ইয়াৰোপৰি পানীজাপি, গৰখীয়া জাপি আদিৰ প্ৰচলন আছিল। জাপি সাধাৰণতে টকৌপাতেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। জাপিৰ ওপৰৰ অংশত সাধাৰণতে ধাতুৰ জোঙা উপাদান এটা লগোৱা হৈছিল আৰু ইয়াক অসমীয়াত ''চূলা'' নামেৰে জনা গৈছিল।<ref>{{cite web |title=চূলা |url=https://www.xobdo.org/dic/%E0%A6%9A%E0%A7%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE |website=Xobdo |access-date=14 June 2026}}</ref> ৰজাঘৰীয়া আৰু সম্ভ্ৰান্ত লোকে ব্যৱহাৰ কৰা জাপিৰ ''চূলা'' সাধাৰণতে ৰূপ আৰু সোণৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K, "Satsari Assam Buranji,p.199</ref> জাপি ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ বঙ্গ, উৰিষ্যা, ছত্তিশগড়কে ধৰি নেপাল আৰু পূব, দক্ষিণ পূব এছিয়াৰ লৈকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে অসমৰ জাপিটো পূব ভাৰতত ব্যবহৃত জাপিৰ লগতহে মিলে। বাৰিষাৰ দিনত উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ মণিপুৰ আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশতো জাপিৰ লেখীয়া বস্ত্ৰ লোৱা দেখা যায়। ২০১৭ চনত ভাৰতীয় ডাক বিভাগে ভাৰতীয় মানুহে মূৰত পৰিধান কৰা ১৬ টা টুপিৰ<ref>https://stampdigest.in/2018/03/14/japi-cap-stamps-on-headgears-of-india-2017/</ref> ডাকটিকট প্ৰচলন কৰিছিল য’ত অসমৰ জাপিয়েও স্থান পাইছিল৷ ==জাপি শব্দটিৰ উৎপত্তি== “জাপি “শব্দটিৰ উৎপত্তি ‘জাপʼ শব্দৰ পৰা হৈছে। যাৰ অৰ্থ টকৌ পাতৰে ভৰ্ত্তি হৈ থকা দম। ==ইতিহাস== [[File:বাঁহৰ জাপি.jpg|thumb|ৰ’দ-বৰষুণত খেতি পথাৰত বা ঘৰৰ বাহিৰত ব্যৱহাৰ হোৱা জাপি]] জাপিৰ প্ৰথম ঐতিহাসিক উল্লেখ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজাৰ ক্ষেত্ৰত পোৱা যায়। ১৫২৩ চনৰ চুতীয়া ৰজা [[নীতিপাল|নীতিপালে]] আহোম ৰজা [[চুহুন্মুং|চুহুংমুঙৰ]] লগত সন্ধি কৰিবলৈ সোণ আৰু ৰুপৰ পাত বন্ধা জাপি উপহাৰ দিছিল।<ref>Barua, GC, “Ahom Buranji”,p.56</ref><ref>Bhuyan,SK,"Deodhai Assam Buranji,"সোণৰ পাত বন্ধা জাপি ১ টা", p.17</ref><ref>{{Cite web |title="Then the Chutiâ king desired to send silver and gold lipped Jâpi(''Kup-ngiun-kham''),gold bracelets(''Mao-kham''), gold basket(''Liu-kham''), gold ring (''Khup-kham''), gold bookstand (''Khu-tin-kham''), gold pirâ(''Kham-ku''), horse(''Ma''), elephant(''Chang-pai''), and two Âroans(''Phra-nun'') and Xorais(''Phun'') to the Ahom king." |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |access-date=2020-08-23 |archivedate=2020-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YELHow5lP9kC&focus=searchwithinvolume&q=%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A6%BF Mahanta,S. Assam Buranji.D.H.A.S.,1945, p.9.]</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452171/page/n59/mode/1up?q=%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A6%BF Goswami, Hemchandra,''Purani Asam Buranji'',"সোণৰ খাপৰ চিকন জাপি এটা",p.41.]</ref><ref>Khanikar,S. Chutia Jaatir Itihax aru Luko-Sanskriti,1991, p.100.</ref> ইয়াৰ পাছত চুহুংমুঙ ৰজাই চুতীয়া ৰাজধানী শদিয়া দখল‌ কৰি বহুতো জাপি লাভ কৰিছিল আৰু তাৰে কেইবাটাও ৰূপৰ জাপি ১৫২৪ চনত শদিয়া আক্ৰমণ কৰিবলৈ অহা নৰা সেণাপতি ফূক্লৈমূঙ্গক উপহাৰ দি সন্ধি কৰিছিল।<ref>Bhuyan,SK, Deodhai Assam Buranji, "পাছে আমাৰ ৰজাদেৱে দিলে ফুক্লইমুং নৰাৰজালৈ নাংখামপই নামে কন্যা এজনী, ধন্যবাদ হাতী এটা, ৰূপৰ চূলাৰে জাপি দুটা।"</ref><ref>Barua, GC, “Ahom Buranji”,p.58</ref><ref>Bhuyan, SK, “Satsari Buranji”,p.62</ref> চুতীয়া ৰজাৰ দিনত জাপি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ "জাপিসজিয়া" বুলি এটা খেল ৰাখিছিল যিটো খেলৰ লোকে পাছলৈ আহোম ৰজা সকলৰ কাৰণেও জাপি নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf Dutta,Sristidhar, ''Mataks and their Kingdom'', 1985, p.30</ref> ইয়াৰ বাহিৰে মধ্য অসমৰ বাৰ ভূঞা সকলেও জাপি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। "সাতসৰী বুৰঞ্জী"ৰ মতে আহোম ৰজা সকলে বচুৱাল, তঙালি আৰু টকৌ-পতীয়া জাপি ভূঞা সকলৰ পৰা ল'বলৈ শিকিছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452577/page/n160/mode/1up Bhuyan, Surjya Kumar,''Satsari Buranji'',p.135.]</ref> আহোমৰ দিনত ডা-ডাঙৰীয়াসকলে মৰ্য্যাদা অনুসৰি বিভিন্ন জাপি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। যেনে- বুঢ়াগোহাঁই, বৰপাত্ৰগোহাঁই, বৰগোহাঁয়ে সোণৰ চুলাৰে পানী জাপি আৰু টুপি জাপি। বৰফুকন সকলে ৰুপৰ চুলাৰ জাপি, উকা বৰজাপি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==নিৰ্মাণশৈলী== বাঁহ আৰু তাল গছৰ পাত বা টকৌ গছৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰি জাপি তৈয়াৰ কৰা হয়। জাপিৰ আকাৰ বিভিন্নধৰণৰ আছে- বৰ জাপি, সৰু জাপি। খেতি-পথাৰত ব্যৱহাৰ কৰা জাপিৰ আকাৰ বৰ জাপিতকৈ সক বহল ঘূৰণীয়া (বৃত্তাকাৰ)। মাজ অংশটোত হালোৱাজনৰ মূৰত খাপ-খাই পৰাকৈ এটা জোঙা কৰা অংশ থাকে। প্ৰথমতে ঘূৰণীয়া আকৃতিৰ (চালনি আকৃতি) মাজত সৰু সৰু ফাক থকা দুখন ছাল (জালি) বৈ তৈয়াৰ কৰি লোৱা হয়, এই চালনি আকৃতিৰ ছাল দুখন বওঁতে একেবাৰে কেন্দ্ৰবিন্দুৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৮ ইঞ্চিমান বৈ হোৱাৰ পাছত এটা অলপ ডাঠ ঘূৰণীয়া শলিৰে বান্ধি ওপৰৰ অংশ জোঙা কৰা হয়। এনেকৈ দুয়োখন ছাল বৈ হোৱাৰ পাছত টকৌ পাত বা তাল পাত ঘূৰণীয়াকৈ কাটি দুইখন ছালৰ মাজত পাৰি দিয়া হয় আৰু ঠায়ে ঠায়ে গাঠি দিয়া হয়।<ref>বৰুৱা,বিৰিঞ্চি কুমাৰ,"অসমৰ লোক-সংস্কৃতি</ref> ==প্ৰকাৰ== ৰূপসজ্জা তথা ব্যৱহাৰৰ ফালৰ পৰা জাপিৰ সুকীয়া সুকীয়া নাম আছে। জাপি কেইপ্ৰকাৰৰ সঠিককৈ ক'বলৈ টান। ''নতুন পোহৰ'' নামৰ ৱেবছাইটটোৰ তথ্য অনুসৰি জাপি ১০ প্ৰকাৰৰ থাকে,<ref>{{cite web|title=জাপিৰ প্ৰকাৰ|url=https://notunpohor.com/2023/05/%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A6%BF/|publisher=নতুন পোহৰ|accessdate=২৬ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref> সেয়া হ'ল - #গৰখীয়া জাপি #পানী জাপি #বনুৱা জাপি #হালোৱা জাপি #উকা জাপি #ফুলাম জাপি #পদুমীয়া জাপি #সৰুদৈয়া‌ জাপি #বৰজাপি #টুপি জাপি [[চিত্র:Assamese Jaapi.jpg|thumb|left|বিহু নৃত্যত ব্যৱহৃত অসমীয়া জাপি]] আনহাতে ''শব্দ অভিধান'' অনুসৰি জাপি কেইবাপ্ৰকাৰৰ আছে।<ref>{{cite web|title=জাপি|url=https://www.xobdo.org/dic/%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A6%BF|publisher=শব্দ অভিধান|accessdate=২৬ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref> যেনে- *ডাং-জাপি, *বৰজাপি, *পানী বা হালোৱা-জাপি, *সৰুদৈয়া জাপি ''ইত্যাদি'' [[শান্তনু কৌশিক বৰুৱা]]ৰ '[[অসম অভিধান (গ্ৰন্থ)|অসম অভিধান]]' অনুসৰি জাপিৰ ভাগ সমূহ হৈছে - গৰখীয়া জাপি, পানী জাপি, বনুৱা জাপি, হালোৱা জাপি, উকা জাপি, ফুলাম জাপি, পদুমীয়া জাপি, সৰুদৈয়া জাপি, বৰজাপি আদি।<ref>{{cite web|title='জাপি'ৰ বিষয়ে জানো আহক|url=https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/2022/04/japi.html?m=1|publisher=অসমীয়া সাহিত্যৰ চানেকি|accessdate=২৬ ডিচেম্বৰ ২০২৪|archivedate=2025-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250127123642/https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/2022/04/japi.html?m=1|deadurl=yes}}</ref> ==ব্যৱহাৰ== “জাপিৰ” ব্যৱহাৰ বহু ক্ষেত্ৰত দেখিবলৈ পোৱা যায়। খেতিয়ক সকলে পৰিধান কৰে কৃষি কাৰ্য্যত বৰ্তি থকাৰ সময়ত ৰʼদ বৰষুণৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ। বিহু নচাৰ সময়ত ইয়াৰ শোভা বঢ়াবৰ কাৰণে কৰে। অতিথিক আদৰণি জনোৱাৰ চিহ্ন স্বৰূপে তথা সজোৱা বস্তু হিচাপে ইয়াক চʼৰা ঘৰত ৰখা হয়। সাধাৰণ বা অনালংকৃত “জাপি” খেতিয়ক সকলৰ সুৰক্ষাৰ বাবে নিৰমিত হয়। আনহাতে, অলংকৃত “জাপি” অসমীয়া ৰাজ পৰিয়ালৰ লোকসকলে নিজৰ স্থিতাৱস্থাৰ প্ৰতীক চিহ্ন হিচাপে প্ৰয়োগ কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=জাপিৰ প্ৰকাৰ|url=https://notunpohor.com/2023/05/%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A6%BF/|publisher=নতুন পোহৰ|accessdate=২৬ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ==জীৱিকা== [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ হাফলুটিং ন-পাম নাথ গাঁওবাসীয়ে কেবাদশক ধৰি ইয়াত জীয়াই ৰাখিছে জাপি নিৰ্মাণৰ পৰম্পৰা। হাফলুটিং নপাম নাথ গাঁৱৰ প্ৰায় প্ৰতিটো পৰিয়ালে পৰম্পৰাগতভাৱে নিৰ্মাণ কৰি আহিছে জাপি। হাফলুটিং ন-পাম নাথ গাঁৱৰ পুৰুষ-মহিলা সকলো জাপি নিৰ্মাণৰ সৈতে জড়িত। জাপি শিল্প গাঁওখনৰ উপাৰ্জনৰ অন্যতম উৎস। বাঁহ, বেত আৰু টকৌপাতেৰে গাঁওবাসীয়ে নিৰ্মাণ কৰি আহিছে জাপি। পূৰ্বপুৰুৰ দিনৰে পৰা ন-পাম নাথ গাঁওবাসীয়ে নিৰ্মাণ কৰি আহিছে জাপি। স্থানীয় বিভিন্ন বজাৰত জাপি বিক্ৰী কৰিবলৈ যায় ন-পাম নাথ গাঁৱৰ লোকসকল। অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ ব্যৱসায়ীয়েও ক্ৰয় কৰে গাঁওবাসীয়ে নিৰ্মাণ কৰা জাপি। গ্ৰাহকৰ সমাদৰ লাভ কৰা ন-পাম গাঁৱৰ জাপি শিল্পৰ লগত জড়িত গাঁওবাসীয়ে কেৱল পৰম্পৰাগত পদ্ধতিৰেই নিৰ্মাণ কৰি আহিছে জাপি।<ref>{{cite web|title=অসমৰ এনে এখন গাঁও য'ত ঘৰে ঘৰে নিৰ্মাণ কৰা হয় জাপি|url=https:/www.etvbharat.com/amp/as/!state/a-village-in-sivasagar-where-the-villagers-kept-the-culture-of-making-japi-alive-ass24050800546|publisher=ইটিভি ভাৰত|accessdate=২৬ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref> জাপি হৈছে [[নলবাৰী]] অঞ্চলৰ প্ৰধান কুটিৰ শিল্প। জিলাখনৰ দোমাহীতোলা, সূতাৰকুছি, বালামুগকুছি, শিলাগুটি, তিলানী, বালিলেছা, মুদৈতোলা, দীঘেলী, তেৰেছিয়া, ভদ্ৰা আদি গাঁৱৰ প্ৰায়ভাগ মানুহৰে জীৱিকাৰ একমাত্ৰ উৎস এই জাপিশিল্প। এই শিল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচা সামগ্ৰী যেনে- বাঁহ, বেত, টকৌপাত ইত্যাদি নলবাৰী অঞ্চলত উভৈনদী। জাপিৰ বাবে কেঁচা বাঁহবোৰ এটা নিৰ্দ্দিষ্ট জোখত(অনুমান ১, ১.৫হাত)কাটি টুকুৰা কৰি লৈ তাৰপৰাই সৰু সৰু খাটি চাচি সাঁচাৰ(টুপী) ওপৰত ৰাখি চালনীৰ দৰে ঘনকৈ বৈ ৰ’দত শুকাই লোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত শুকান টকৌ গছৰ পাত সুন্দৰকৈ জাই দুই খলপ লগ লগাই সৰু সৰু সূতাৰে মাজে মাজে গাঁথি দি মুখবোৰ খাংৰাৰ ওপৰত ৰাখি সমানকৈ কাটি জাপি তৈয়াৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=জাপি|url=https://as.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/99c9be9aa9bf-1|publisher=বিকাশপেডিয়া|accessdate=২৬ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref> [[তেজপুৰ]]ৰ ''জাপি সজীয়া'' গাঁৱখনৰ নামৰ উৎপত্তি জাপিৰ পৰা হৈছে৷ এই গাঁৱখন এসময়ত জাপি নিৰ্মাণৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। কিন্তু সময়ৰ সোঁতত বৰ্তমান গাঁওখনৰ মাত্ৰ দুটা পৰিয়ালেহে এই বৃত্তিৰ লগত জড়িত হৈ আছে। তেজপুৰত তৈয়াৰ কৰা জাপি নেদাৰলেণ্ড আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতো সমাদৃত৷ বৰ্তমান জাপি সজীয়া গাঁৱত বুদ্ধদেৱ কেওঁট আৰু তেওঁৰ ভাতৃ নাৰায়ণ কেওঁটে নিৰ্মাণ কৰি আছে। সৰুদৈয়া জাপিৰ পৰা বিহু আৰু অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা জাপি প্ৰায় ২৪ ইঞ্চিৰ হয় ইয়াৰ মূল্য বৰ্তমান ৫০০ টকা। কোনো ধৰণৰ বাধা নোহোৱাকৈ ১৯৮৪ চনৰ পৰা জাপি সাজিবলৈ আৰম্ভ কৰে বুদ্ধদেৱ কেওঁটে জাপি সাজি পৰিয়াল চলাই আছে। কিন্তু বৰ্তমান এই দুই ভাতৃৰ বাহিৰে তেজপুৰৰ এই গাঁওখনত জাপি সজা লোক প্ৰায় নাই বুলিব পাৰি।<ref>{{cite web|title=জাপি সজীয়া গাঁৱত এভূমুকি|url=https://www.etvbharat.com/amp/assamese/assam/state/sonitpur/jaapi-makers-busy-with-making-of-assamese-traditional-conical-hat-jaapi-in-tezpur/assam20230406212031158158827|publisher=ইটিভি ভাৰত|accessdate=২৬ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ==চিত্ৰ== <gallery mode> File:Varun Japi.jpg| ঘাৰমৰা সত্ৰত সংৰক্ষিত কৰি ৰখা ধাতুৰে নিৰ্মিত জাপিৰ "চূলা" অংশ। File:Jaapi.jpg|সৰুদৈ জাপি File:Japi.JPG|গুৱাহাটী কলাক্ষেত্ৰত সংৰক্ষিত কৰি‌ থোৱা জাপি। File:Jaapi,Dhemaji.jpg|ধেমাজিৰ জাপি File:Rain hat from Orissa.jpg| উৰিষ্যাৰ টলৰি নামৰ জাপি। File:Rain hat of Nepal.png|নেপালৰ জাপি। File:Rain hat called Mathal worn in Bengal region.png|বঙ্গ দেশৰ মাথাল জাপি। </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমীয়া লোক-সংস্কৃতি|state=expanded}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]] g9dms5egl8zb65zs8zydlgc64eskrdz 0 38243 616456 614591 2026-07-09T13:28:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616456 wikitext text/x-wiki {{শেহতীয়া অনুবাদ}} {{Infobox country |conventional_long_name = কেনিয়া গণৰাজ্য |native_name = ''Jamhuri ya Kenya'' |common_name = কেনিয়া |image_flag = Flag of Kenya.svg |image_coat =Coat of arms of Kenya (Official).svg<!--Official Coat of Arms of Kenya check any Kenyan govt website e.g. mygov.go.ke--> |image_map = Location Kenya AU Africa.svg |map_caption = {{map caption |countryprefix= |location_color=dark blue |region=আফ্ৰিকা |region_color=dark grey |subregion=[[আফ্ৰিকা ইউনিয়ন]] |subregion_color=light blue}} |image_map2 = Kenya - Location Map (2013) - KEN - UNOCHA.svg |national_motto = {{native phrase|sw|"[[Harambee]]"|italics=off}}<br />{{small|"Let us all pull/pool together"}} |national_anthem = ''[[Ee Mungu Nguvu Yetu]]''<br />{{small|''সকলো সৃষ্টিৰ ঈশ্বৰ''}}<br /><center>[[File:National anthem of Kenya, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |languages_type = চৰকাৰী ভাষাসমূহ |official_languages = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] আৰু [[স্বাহিলি ভাষা|স্বাহিলি]] |demonym = কেনিয়াৰ জনগাঁথনি |ethnic_groups = {{unbulleted list | 22% [[Kikuyu people|Kikuyu]] | 14% [[Luhya people|Luhya]] | 13% [[Luo people of Kenya and Tanzania|Luo]] | 12% [[Kalenjin people|Kalenjin]] | 11% [[Kamba people|Kamba]] | 6% [[Kisii people|Kisii]] | 6% [[Meru people|Meru]] | {{nowrap|15% other African}} | 1% non-African }} |ethnic_groups_year = ২০১২<ref name=cia/> |capital = [[নাইৰোবি]] |latd=1 |latm=16 |latNS=S |longd=36 |longm=48 |longEW=E |largest_city = [[নাইৰোবি]] |government_type = {{nowrap|[[প্ৰজাতন্ত্ৰ]]}} |leader_title1 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_name1 = উহুৰু কেন্‌য়াটা |leader_title2 = উপ ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_name2 = ৱিলিয়াম চেম'ই ৰুট' |legislature_type = দ্বিসংসদীয় |legislature = সংসদ |upper_house = চিনেট |lower_house = নিম্ন সদন |area_km2 = ৫৮১,৩০৯ |area_sq_mi = ২২৪,০৮০<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = ৪৯ |area_magnitude = 1 E11 |percent_water = ২.৩ |population_estimate = ৪৫,০১০,০৫৬<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html?countryname=Kenya&countrycode=ke&regionCode=afr&rank=31#ke] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129072008/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html?countryname=Kenya&countrycode=ke&regionCode=afr&rank=31#ke |date=2020-11-29 }}. CIA World Factbook-Kenya (10 October 2014). Retrieved on 10 October 2014.</ref> |population_estimate_year = ২০১৪ |population_estimate_rank = ৩১তম |population_census = ৩৮,৬১০,০৯৭<ref>{{Cite web |title=Kenya 2009 Population and housing census highlights |url=http://www.knbs.or.ke/Census%20Results/KNBS%20Brochure.pdf |access-date=2014-12-25 |archivedate=2013-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810182358/http://www.knbs.or.ke/Census%20Results/KNBS%20Brochure.pdf |deadurl=yes }}. www.knbs.or.ke.</ref> |population_census_year = ২০০৯ |population_density_km2 = ৭৮ |population_density_sq_mi = ২০২ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ১২৪তম |GDP_PPP_year = ২০১৪ |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP = {{nowrap|$125.7 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=89&pr.y=9&sy=2013&ey=2013&scsm=1&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=PPPGDP&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects (PPP valuation of Kenya GDP) |publisher=International Monetary Fund |accessdate=10 October 2014}}</ref><!--end nowrap:-->}} |GDP_PPP_per_capita = $2,790<!--GDP PPP divided by the population--><ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |GDP_nominal = {{nowrap|$56.3 billion<ref name=knbs1>{{cite web |url=http://www.knbs.or.ke/index.php?option=com_phocadownload&view=category&download=604:information-on-the-revised-national-accounts&id=17:gross-domestic-product&Itemid=597 |title=Kenya (GDP Nominal) |publisher=Kenya National Bureau of Statistics |accessdate=4 October 2014}}</ref><!--end nowrap:-->}} |GDP_nominal_year = 2014 |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_per_capita = $1,269<ref name=knbs1/> |GDP_nominal_per_capita_rank = |Gini_year = 2014 |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = 42.5 <!--number only--> |Gini_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=Human Development Report 2014 |year=2014 |publisher=United Nations |accessdate=26 July 2014 }}</ref> |Gini_rank = 48th |HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady--> |HDI = 0.535 <!--number only--> |HDI_ref = <ref name="HDI"/> |HDI_rank = 147th |FSI = {{nowrap|91.3 {{increase}} 2.7}} |FSI_year = 2007 |FSI_rank = 31st |FSI_category = <span style="color:#f00;white-space:nowrap;">Alert</span> |sovereignty_type = Independence |established_event1 = from the United Kingdom |established_date1 = 12 December 1963 |established_event2 = Republic declared |established_date2 = 12 December 1964 |currency = [[Kenyan shilling]] |currency_code = KES |time_zone = [[East Africa Time|EAT]] |date_format = dd/mm/yy ([[Anno Domini|AD]]) |utc_offset = +3 |time_zone_DST = {{nowrap|not observed}} |utc_offset_DST = +3 |drives_on = [[Right- and left-hand traffic|left]] |calling_code = [[+254]] |cctld = [[.ke]] |footnotes = {{big|<ref> "2019 Kenya population and housing census – population by county and sub county – Kenya Data Portal". kenya.opendataforafrica.org. Archived from the original on 16 April 2021. Retrieved 2 January 2021.</ref>}} According to the CIA, estimates for this country explicitly take into account the effects of mortality because of AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex, than would otherwise be expected. }} '''কেনিয়া''' ({{IPAc-en|ˈ|k|ɛ|n|j|ə}} বা {{IPAc-en|ˈ|k|iː|n|j|ə}}), (কে'ন্‌য়া), বা চৰকাৰীভাৱে '''কেনিয়া গণৰাজ্য''', আফ্ৰিকাৰ এখন দেশ। ইয়াৰ ৰাজধানী আৰু বৃহত্তম নগৰ [[নাইৰোবি]]। কেনিয়া [[বিষুৱ ৰেখা]]ত অৱস্থিত। ইয়াৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে আছে ভাৰত মহাসাগৰ, দক্ষিণে [[টাঞ্জানিয়া]], পশ্চিমে [[উগাণ্ডা]], উত্তৰ-পশ্চিমে [[দক্ষিণ চুডান]], উত্তৰে [[ইথিয়'পিয়া]] আৰু উত্তৰ-পূবে [[চোমালিয়া]]। কেনিয়াৰ মাটিকালি {{Convert|581309|km2|abbr=on}} আৰু জুলাই, ২০১২ৰ তথ্য অনুসৰি জনসংখ্যা প্ৰায় ৪৪ নিযুত।<ref> "2019 Kenya population and housing census – population by county and sub county – Kenya Data Portal". kenya.opendataforafrica.org. Archived from the original on 16 April 2021. Retrieved 2 January 2021.</ref> ভাৰতীয় মহাসাগৰৰ সীমাৰ ফালে কেনিয়াৰ জলবায়ু গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ; ৰাজধানীৰ ফালে বন্যপ্ৰাণীৰে ভৰা [[চাভানা]] তৃণভূমি অৱস্থিত। নাইৰোবিৰ জলবায়ু শীতল আৰু কেনিয়া পৰ্বতৰ দিশে তাপমাত্ৰা অধিক কম। কেনিয়া পৰ্বতত তিনিটা স্থায়ী বৰফেৰে ভৰা শৃংগ আছে। আৰু ভিতৰলৈ ভিক্ট'ৰিয়া হ্ৰদৰ ওচৰত, পশ্চিমৰ নাতিশীতোষ্ণ বনাঞ্চল আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলত জলবায়ু পুনৰ তুলনামূলকভাৱে গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ। চোমালিয়া আৰু ইথিয়'পিয়াৰ সীমাত থকা উত্তৰ-পূব অঞ্চল শুকান আৰু মৰুভূমিৰে ভৰা। ভিক্ট'ৰিয়া হ্ৰদ পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম বিশুদ্ধ পানীৰ আৰু বৃহত্তম ক্ৰান্তীয় হ্ৰদ। দক্ষিণ-পশ্চিম অঞ্চলত অৱস্থিত এই হ্ৰদটো উগাণ্ডা আৰু টাঞ্জানিয়াতো পৰে। চাফাৰীৰ বাবে প্ৰখ্যাত কেনিয়াৰ কেইখনমান বনাঞ্চল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হৈছে পূব-পশ্চিম চাভ' ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, মাচাই মাৰা, লে'ক নাকুৰু ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু এবেৰ্ডেৰিছ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। লামুৰ আৰু আন কেইবাটাও বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ থকাৰ লগতে কেনিয়াত কিলিফিৰ দৰে কেইখনমান বিশ্ববিখ্যাত বীচ্চো আছে য'ত প্ৰতিবছৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় য়াট্‌ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। কেনিয়াও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা আফ্ৰিকান গে'ট লে'ক অঞ্চলত নিম্ন প্ৰত্নপ্ৰস্তৰ যুগৰেপৰা মানুহ থকাৰ প্ৰমাণ আছে। কেনিয়াৰ অংশ আফ্ৰিকান গ্ৰেট লেক অঞ্চলত নিম্ন পুৰাপাথৰ যুগৰ পৰাই মানুহে বাস কৰি আহিছে। খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম সহস্ৰাব্দলৈকে বান্টু সম্প্ৰসাৰণে পশ্চিম-মধ্য আফ্ৰিকাৰ পৰা এই অঞ্চলত উপস্থিত হৈছিল। আধুনিক ৰাষ্ট্ৰৰ সীমান্তই ফলস্বৰূপে মহাদেশখনৰ নাইজাৰ-কংগো, নীলো-চাহাৰা আৰু আফ্ৰিকান-এছিয়াটিক অঞ্চলৰ সংযোগস্থল গঠন কৰে, যিয়ে আফ্ৰিকাত পোৱা প্ৰায়বোৰ প্ৰধান নৃতাত্ত্বিক গোটক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। বান্টু আৰু নিলোটিক জনসংখ্যাই মিলি দেশৰ প্ৰায় ৯৭% বাসিন্দা গঠন কৰে।<ref name="Asongumarr"/> উপকূলীয় মোম্বাছাত ইউৰোপীয় আৰু আৰবৰ উপস্থিতি আধুনিক যুগৰ আৰম্ভণিৰ; ১৯ শতিকাৰ পৰাই ইউৰোপীয় অভ্যন্তৰীণ অঞ্চলৰ অন্বেষণ আৰম্ভ হৈছিল। ১৮৯৫ চনত ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যই ইষ্ট আফ্ৰিকা প্ৰটেক্টৰেট স্থাপন কৰে, যিয়ে ১৯২০ চনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কেনিয়া কলনীৰ ঠাই লয়। ১৯৬৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেনিয়া ৰিপাব্লিকে স্বাধীনতা লাভ কৰে।২০১০ চনৰ আগষ্ট মাহত গণভোট আৰু নতুন সংবিধান গ্ৰহণৰ পিছত কেনিয়া এতিয়া ৪৭ খন অৰ্ধস্বায়ত্তশাসিত কাউন্টিত বিভক্ত হৈছে, যিবোৰ নিৰ্বাচিত গৱৰ্ণৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত। ৰাজধানী নাইৰোবি আঞ্চলিক বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ। দক্ষিণ-পূব আৰু মধ্য আফ্ৰিকাৰ জিডিপিৰ হিচাপত কেনিয়াৰ অৰ্থনীতি আটাইতকৈ বেছি।<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=2&sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=644&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= Ethiopia GDP purchasing power 2010: 86 billion]. Imf.org. 14 September 2006.</ref><ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=664&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=69&pr.y=14 Kenya GDP purchasing power 2010: 66 Billion]. Imf.org. 14 September 2006.</ref> কৃষি এটা প্ৰধান নিয়োগকৰ্তা; দেশখনে পৰম্পৰাগতভাৱে চাহ আৰু কফি ৰপ্তানি কৰে আৰু শেহতীয়াকৈ ইউৰোপলৈ সতেজ ফুল ৰপ্তানি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। সেৱা উদ্যোগটোও এক প্ৰধান অৰ্থনৈতিক চালক। কেনিয়া ইষ্ট আফ্ৰিকান কমিউনিটিৰ সদস্য। আফ্ৰিকাৰ আন দেশৰ তুলনাত কেনিয়াত তুলনামূলকভাৱে উচ্চ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক স্থিতিশীলতা আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [http://www.africa.com/kenya/ Kenya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707114205/https://www.africa.com/kenya |date=2017-07-07 }} profile from [[Africa.com]] [http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/sub-saharan-africa/kenya/business-corruption-in-kenya.aspx Kenya Corruption Profile] from the [[Business-Anti-Corruption Portal|Business Anti-Corruption Portal]] * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/KEN/Year/2010/Summary World Bank Summary Trade Statistics Kenya], 2010 * {{dmoz|Regional/Africa/Kenya}} [[শ্ৰেণী:আফ্ৰিকাৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (দেশ)]] 63uj3tg9ee7hdj25f39stc5wl64xdc8 0 39287 616532 465539 2026-07-10T07:51:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616532 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | bgcolour = silver | name = তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম | image = তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম.JPG | image_size = 180px | caption = তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম | birth_date =১৯২৪, ১৬ আগষ্ট | birth_place = কমলাবাৰীৰ বৰগঞা গাঁও, [[মাজুলী]] | death_date = | death_place = | alma_mater= | occupation = কবি, নাট্যকাৰ, ঔপন্যাসিক, গল্পকাৰ, শিল্পী, অভিনেতা, নাট পৰিচালক, মিচিং ভাষাবিদ, স্বাধীনতা সংগ্ৰামী, সমাজ সংগঠক আৰু শিক্ষাবিদ | notableworks = | years_active = | spouse = | children = | parents = | awards = | signature = | website = }} '''তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম''' ({{lang-en|Tarun Chandra Pamegam}}, জন্মঃ ১৬ আগষ্ট ১৯২৪) [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] তথা [[মিচিং ভাষা]]ত ৰচনা কৰা এগৰাকী কবি, নাট্যকাৰ, ঔপন্যাসিক, গল্পকাৰ, শিল্পী, অভিনেতা, নাট পৰিচালক, মিচিং ভাষাবিদ, স্বাধীনতা সংগ্ৰামী, সমাজ সংগঠক আৰু শিক্ষাবিদ।<ref name="বিন্যাস">{{cite web | title=বিন্যাস আলোচনী, তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগামৰ সাহিত্য আৰু জীৱন | publisher=নৰ্থ লখিমপুৰ কলেজ সাহিত্য সভা | accessdate=23 January 2025 | author=বিবেকানন্দ গগৈ | pages=১১}}</ref><ref name=":0">’তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগামৰ জীৱন আৰু সাহিত্যকৰ্ম’- ভানু দলে; প্ৰান্তিক ১ ছেপ্টেম্বৰ ২০২০; পৃষ্ঠা ৩৩-৩৪</ref> তেওঁ অসম চৰকাৰৰ মিচিং সমাজৰ পৰা প্ৰথম সাহিত্যিক পেন্সন পোৱা ব্যক্তি। ১৯৭৪ চনৰ অসম সাহিত্য সভাৰ তেওঁ উপ-সভাপতিও আছিল।<ref name=":0" /> == চমু জীৱনী == তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগামৰ জন্ম হৈছিল ১৯২৪ চনৰ ১৬ আগষ্টত [[মাজুলী]]ৰ ২ নং বৰগঞা গাঁৱত<ref name=":0" />। তেওঁ কমলাবাৰীৰ [[হেমচন্দ্ৰ মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়|হেমচন্দ্ৰ মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়]] আৰু [[যোৰহাট চৰকাৰী হাইস্কুল]]ত স্কুলীয়া শিক্ষা লাভ কৰে। সেই সময়তে তেওঁ সাদিনীয়া ’তৰুণ অসম’ কাকতত ’উঠা এটি ক্ষণ, মিৰি ছাত্ৰগণ, আহা কৰোঁ পণ, নহ’বা বিমন’ নামৰ কবিতা এটি প্ৰকাশেৰে সাহিত্য চৰ্চা আৰম্ভ কৰে। স্কুলত পঢ়ি থকা কালতে তেওঁ আৱাহন আৰু জয়ন্তী কাকতত মিচিং সামাজিক ৰীতি-নীতি সম্পৰ্কীয় ভালেমান প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে। <ref name=":0" /> সেই সময়তে দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈ তেওঁৰ পিতৃ বুধবৰ পামেগামৰ মৃত্যু হোৱাত তেওঁ শিক্ষা আধাতে সামৰি মাজুলীলৈ উভতি আহে। পৰৱৰ্ত্তীকালত তেওঁ শ্বিলঙলৈ গৈ বায়ুসেনা বাহিনীত যোগ দিয়ে। প্ৰায় ডেৰবছৰ কাল তেওঁ মু্ম্বাই, লাহোৰ, আম্বালা আদিত কৰ্মৰত হৈ থাকি পুনৰ মাজুলীলৈ উভতি যায়। ১৯৪৪ চনত তেওঁ মাজুলীত জেংৰাইমুখ এম ই স্কুল প্ৰতিষ্ঠা কৰি শিক্ষকতা আৰম্ভ কৰে। এই সময়ছোৱাতে তেওঁ ১৯৪৭ চনত প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।<ref name=":0" /> ১৯৪৫ চনৰ পতা প্ৰায় তিনিবছৰ ধৰি পামেগামে ’আৰোহণ' নামৰ এখন তিনিমহীয়া আলোচনী সম্পাদনা কৰিবলৈ লয়।<ref name=":0" /> ১৯৫২ চনত তেওঁ গড়মূৰ সত্ৰৰ এম ই স্কুলত প্ৰধান শিক্ষক ৰূপে কাৰ্য নিৰ্বাহ কৰে। সেই সময়ছোৱাতে তেওঁ মাজুলী মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি ১৯৬৫ চনত স্নাতক ডিগ্ৰীও লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ১৯৫৩-৫৬ সময়ছোৱাত তেওঁ ড° বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱাৰ তত্ত্বাৱধানত মিচিং লোকগীত আৰু লোকসাধু সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে অসমৰ প্ৰায়বোৰ মিচিং গাওঁ ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=":0" /> সাহিত্য চৰ্চাৰ লগতে তেওঁ মিচিং গীত কবিতাও ৰচনা কৰিছিল আৰু সুৰ দি নিজে গাইছিল। ১৯৫০ চনত ’কা:য়ুমনৌ অইয়া, চ:য়ুমবিতই (ধুনীয়াকৈ চেনেহীজনী, সুন্দৰকৈ নাচি দিয়া) শীৰ্ষক এটা স্বৰচিত মিচিং আধুনিক গীত শ্বিলং অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰৰ পৰা পোন প্ৰথম প্ৰচাৰিত হয়। তেওঁৰ গীতমূহ পৰৱৰ্ত্তী কালত ‘তৰুণ চন্দ্ৰ পা:মেগা:মকৌ আনুনি:তম নামৰ এখন সংকলনত প্ৰকাশ পাইছে।<ref name=":0" /> তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগাম ১৯৮৯ চনত দুৰাৰোগ্য পক্ষাঘাত ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ শিক্ষকতাৰ পৰা স্বেচ্ছাৰে অৱসৰ লয়। ১৯৮৩ চনৰ ৩০ আগষ্টত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="/assam.org">{{cite web|url=https://assam.org/pages/some-great-assamese-last-1000-years|title=Some great Assamese in the last 1000 years|publisher=Assam Portal Online since 1997|accessdate=11 April 2020|archivedate=11 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200411064342/https://assam.org/pages/some-great-assamese-last-1000-years|deadurl=yes}}</ref> ==সাহিত্যিক অৱদান== তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগামে কেইবাটাও ৰচনা কৰি থৈ গৈছে। সেতু তেওঁৰ এখন [[অনাতাঁৰ]] নাটক।<ref name="AIR Dibrugarh">{{cite web | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1612/state06 | title=AIR Dibrugarh celebrates 43 years | publisher=The Assam Tribune | date=Thursday, February 16, 2012 | accessdate=11 April 2020 | archivedate=23 December 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20161223131852/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb1612/state06 | deadurl=yes }}</ref> এই নাটকে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। [[মিচিং লোকগীত]]ৰ বিষয়ে ৰচিত [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং সকল]]ৰ লোক গীত তেওঁৰ অন্য এখন গ্ৰন্থ।<ref name="Folksongs">{{cite web | url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9915521873503681 | title=Folksongs of the Misings / collected and compiled by late Tarun Chandra Pamegam; editor, Birendranath Datta | publisher=Penn Libraries | work=University of Pennsylvania | accessdate=11 April 2020}}</ref> তৰুণ চন্দ্ৰ পামেগামৰ গ্ৰন্থসমূহ হ'ল<ref name=":0" /> : * চকামকা (কবিতা সংকলন), ১৯৪৩ * নাৰী (কবিতা সংকলন), ১৯৪৪ *সমাজৰ শেষ সীমা (উপন্যাস) *পাহাৰ পুৰী (উপন্যাস) *অগ্নি যুগৰ ফিৰিঙতি (ডিটেকটিভ উপন্যাস) *ফৰমুলা (নাটক) *চোৰ (অনাতাঁৰ নাটক) *সেতু (অনাতাঁৰ নাটক) *পৰাচিত (অনাতাঁৰ নাটক) *ফেঁহুজালি (অনাতাঁৰ নাটক) *সংকল্প (অনাতাঁৰ নাটক) * তৰুণচন্দ্ৰ পামেগাম ৰচনাৱলী (প্ৰথম খণ্ড) অসম সাহিত্য সভা-সংকলক ভৃগুমুনি কাগয়ুং আৰু সহযোগী সম্পাদক দীলিপ কুমাৰ ফুকন। ১৯৮৯ * Prominant Mesing Personalities of Assam (Part-1), Edited by Nabin Taye 1993 * মিচিং সংস্কৃতিৰ আলেখ্য–সম্পাদনা ভৃগুমুনি কাগয়ুং। ১৯৮৯, পৰিবৰ্ধিত সংস্কৰণ * মিচিং আনুনিঃতম-(মিচিং আধুনিক গীত) শচন্দ্ৰ পামেগান -(সম্পাদনা ভৃগুমুনি কাগয়ুং)। প্ৰথম প্ৰকাশ ১৯৮৫, দ্বিতীয় প্ৰকাশ ১৯৮৮ * অসমৰ জনজাতি গীতি সংকলন— সংকলক ভৃগুমুনি কাগয়ুং -১৯৮৭। * Folk songs of the Misings-Ednor Birendra Nath Dutta, 1992 * তশচন্দ্ৰৰ ৰচনাৱলী গ্ৰন্থৰ কবিতা শাখাত 'প্ৰথম কুকুৰাৰ ডাক’, ‘মইনাৰ মাত' আদি পচিশটা পদ্য, গীতৰ শাখাত ‘কায়ুমনৌ অইয়া’, ‘কাজৌ মলাঃজে অকুম্ আঁইয়া আদি ষোল্লটা গীত; উপন্যাস শাখাত, ‘পাহাৰ পুৰী', 'সমাজৰ শেষ সীমাত’ আৰু 'অগ্নিযুগৰ ফিৰিঙতি' এই তিনিখন উপন্যাস, একাঙ্কিকা নাট শাখাত সেতু’, ‘পৰাচিত', ‘ফেহুজলি, সংকল্প, ‘চোৰ', সন্ধি' এই দুখন নাট, মিচিং সাধুকথা শাখাত, ‘গাহৰি আৰু কুকুৰা', আকাশখন ওখ হল কেনেকৈ’আদি সাতত্ৰিশটা সাধু, সিদ্ধি সাধু শাখাত “বেটা আৰু ঘৈণী’,তই নেই’আদি ছটা গল্প, গল্পৰ লেছেৰিশাখাত 'আলহী', ওভতনি আদি বাৰটা গল্প, আত্মকাহিনী শাখাত সৈনিক জীৱন’,পিতাম্বৰপ্ৰভুৰ সান্নিধ্যৰ সোঁৱৰণ এই দুটা আত্মজীৱনীমূলক কাহিনী সন্নিবিষ্ট হৈছে * মিচিং আলু নিঃতম’ হত “কায়ুম নৌ অইয়া” “কাজী মালাঃজী”আদি পোন্ধৰটা স্বৰচিত মিচিং আধুনিক গীত সংকলিত হৈছে। অসমৰ জনজাতি গীতি সংকলন গ্ৰত দৃশ্বন ভাঙামাঞ্চাই”(শীতৰ নিয়ৰ সৰা নাছিল) আৰু “অঃনাম পৌততাঃ ন, দৌংকুৱংকা” (পোহনীয়া চৰাইটো উৰি যোৱাগৈ) আদি দুটা স্বৰচিত আধুনিক মিচিং গীত সন্নিবিষ্ট হৈছে। মিচিং সংস্কৃতিৰ আলেখ্য এই নিম্নোক্ত প্ৰবন্ধসমূহ সন্নিবিষ্ট হৈছে। যেনে - “মিৰি বা মিচিং’, ‘মিচিং সমাজৰ সাংস্কৃতিক জীৱন ধাৰা’, ‘মুৰংঘৰ’, ‘আলি আই লৃগাং, মিচিং সমাজত সমবায় প্ৰথা', 'বয়ন শিলত মিচিং জীয়ৰী’, ‘মিচিং ধৰ্মবিশ্বাস আৰু গেনা’, ‘মিচিঙৰ জন্ম মৃত্যুৰ শুছি’, ‘পঃৰাগ’, ‘মিচিং ঘৰআৰু ঘৰ লোৱা আদি। ==বঁটা আৰু সন্মান== * সাহিত্যিক পেন্সন, অসম চৰকাৰ; ১৯৭৫ ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://prithwisworld.blogspot.com/2012/08/akashvani-dibrugarh-43-glorious-years.html Akashvani Dibrugarh- 43 Glorious Years On the Air Waves ] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] cxbp6mgy6d769x9nfebea04gu7djqrt 0 51577 616541 383153 2026-07-10T10:39:00Z Ishanjyotibora 14131 616541 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ | honorific-suffix = | image = Minister Jaishankar (48823162971) (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1955|1|9|df=yes}} | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | party =[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] | spouse = ক্যক' জয়শংকৰ | children = ৩ | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০১৯) | office = ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ৩০ মে' ২০১৯ | term_end = | primeminister = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor = [[সুষমা স্বৰাজ]] | successor = | office1 = ভাৰতৰ ৩১তম বিদেশ সচিব | term_start1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | term_end1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৮ | primeminister1 = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor1 = সুজাতা সিং | successor1 = বিজয় কেশৱ গোখলে | office2 = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start2 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | term_end2 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | predecessor2 = নিৰুপমা ৰাও | successor2 = অৰুণ কুমাৰ সিং | office3 = [[চীন]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start3 = ১ জুন ২০০৯ | term_end3 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | predecessor3 = নিৰুপমা ৰাও | successor3 = অশোক কণ্ঠা | office4 = [[চিংগাপুৰ]]লৈ ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত | term_start4 = ১ জানুৱাৰী ২০০৭ | term_end4 = ১ জুন ২০০৯ | predecessor4 = | successor4 = টি.চি.এ. ৰাঘৱন | office5 = [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start5 = ১ জানুৱাৰী ২০০১ | term_end5 = ১ জানুৱাৰী ২০০৪ | predecessor5 = | successor5 = পি.এছ. ৰাঘৱন | alma_mater = চেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ, দিল্লী (বি.এ.)<br>[[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]] (এম.এ., এম.ফিল., পি.এইছ.ডি.) | occupation= কূটনীতিবিদ<br>ৰাজনীতিবিদ }} '''সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ''' ({{Lang-en|Subrahmanyam Jaishankar}}; জন্ম ৯ জানুৱাৰী ১৯৫৫) এগৰাকী কূটনীতিবিদ আৰু বৰ্তমান [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী। ইয়াৰ আগতে তেওঁ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈ ভাৰতৰ বিদেশ সচিব পদত অধিষ্ঠিত আছিল।<ref>{{cite web|title=MEA {{!}} About MEA : Profiles : Foreign Secretary|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|website=www.mea.gov.in|accessdate=7 February 2018|language=en}}</ref> তেওঁ ১৯৭৭ চনত [[ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে তেওঁ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] (২০১৪-২০১৫), [[চীন]] (২০০৯-২০১৩) আৰু [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ (২০০১-০৪) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু [[চিংগাপুৰ]]লৈ (২০০৭-০৯) ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত আছিল। তেওঁ ভাৰত-আমেৰিকাৰ অসামৰিক পাৰণৱিক চুক্তি ৰূপায়ণত অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। বিদেশ সেৱাৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁ টাটা চনছ্তত গ্লোৱেল কৰ্পোৰেট এফেয়াৰৰ অধ্যক্ষ হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Tata Sons announces appointment of new president, Global Corporate Affairs|url=http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|website=Tata|accessdate=25 May 2018|date=23 April 2018|archivedate=25 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525204501/http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|title=Former Indian foreign secretary Subrahmanyam Jaishankar to be conferred with Padma Shri|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|access-date=2019-01-29|archivedate=2022-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220503151137/https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ মে' তাৰিখে তেওঁ মোদী দ্বিতীয় মন্ত্ৰীসভাত কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদ লাভ কৰে।<ref>{{cite news |last1=Roche |first1=Elizabeth |title=S Jaishankar: Modi's 'crisis manager' sworn-in as union minister |url=https://www.livemint.com/politics/policy/s-jaishankar-modi-s-crisis-manager-sworn-in-as-union-minister-1559225084445.html |accessdate=30 May 2019 |work=Mint |date=30 May 2019 |language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩১ মে' তাৰিখে তেওঁক ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰীৰ কাৰ্যভাৰ অৰ্পণ কৰা হয়। ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰী পদ লাভ কৰা জয়শংকৰ প্ৰথম গৰাকী বিদেশ সচিব।<ref>{{cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/narendra-modi-government-2-0-former-foreign-secretary-s-jaishankar-appointed-as-minister-of-external-affairs-3518011.htm|title=Narendra Modi Government 2.0: Former foreign secretary S Jaishankar appointed as Minister of External Affairs|author=|date=|website=cnbctv18.com|accessdate=4 June 2019}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৫৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত জয়শংকৰে <ref>{{cite news |title=S Jaishankar: Latest News, Photos, Videos & Updates |url=https://indianexpress.com/about/s-jaishankar/ |access-date=10 March 2025 |newspaper=[[The Indian Express]] }}</ref>[[নতুন দিল্লী]]স্থ এটা তামিল [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ তেওঁৰ পিতৃ কৃষ্ণস্বামী সুব্ৰমনিয়ম এগৰাকী অসামৰিক বিষয়া৷ মাতৃ সুলোচনা সুব্ৰমনিয়ম<ref name="GOI">{{cite web |title=Shri S. Jaishankar{{!}} National Portal of India |url=https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921225659/https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |archive-date=21 September 2023 |access-date=18 August 2022 |website=India.gov.in}}</ref><ref name="BVMP" /> <ref>{{cite web |date=6 February 2011 |title=A gentleman Brahmin |url=https://www.hindustantimes.com/india/a-gentleman-brahmin/story-Q3VmCnRKDziamb6xwPdqCN.html |access-date=7 April 2023 |website=Hindustan Times |quote="he was like all displaced Tamil Brahmins"}}</ref> তেওঁৰ ভগ্নী সুধা সুব্ৰমনিয়ম আৰু ভ্ৰাতৃ যথাক্ৰমে সঞ্জয় সুব্ৰমনিয়ম (ইতিহাসবিদ) আৰু এচ. বিজয় কুমাৰ (অসামৰিক বিষয়া)<ref>{{cite web|url=https://www.teriin.org/profile/s-vijay-kumar|title=Mr S Vijay Kumar|website=www.teriin.org|access-date=4 June 2019}}</ref> যিজন ভাৰতৰ প্ৰাক্তন গ্ৰামীন উন্নয়ন সচিবো আছিল<ref>{{cite journal |url=https://www.resourcepanel.org/the-panel/s-vijay-kumar |title=S. Vijay Kumar |journal=Resource Panel |date=14 March 2017 |access-date=4 June 2019 |via=www.resourcepanel.org}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mohan |first1=R. |title=Delhi is north, Tamil Nadu is south, never the twain shall meet |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/030619/delhi-is-north-tamil-nadu-is-south-never-the-twain-shall-meet.html |access-date=18 April 2022 |work=[[Deccan Chronicle]] |date=3 June 2019}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.indianembassy.org/pages.php?id=90 ৰাষ্ট্ৰদূতৰ জীৱনী] * [http://english.cntv.cn/program/dialogue/20100803/104348.shtml সাক্ষাৎকাৰ], চীন কেন্দ্ৰীয় টেলিভিছন [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] ilyw8gyx09pvoahwqr7q97xttn0hnca 616542 616541 2026-07-10T10:42:23Z Ishanjyotibora 14131 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা */ 616542 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ | honorific-suffix = | image = Minister Jaishankar (48823162971) (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1955|1|9|df=yes}} | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | party =[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] | spouse = ক্যক' জয়শংকৰ | children = ৩ | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০১৯) | office = ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ৩০ মে' ২০১৯ | term_end = | primeminister = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor = [[সুষমা স্বৰাজ]] | successor = | office1 = ভাৰতৰ ৩১তম বিদেশ সচিব | term_start1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | term_end1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৮ | primeminister1 = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor1 = সুজাতা সিং | successor1 = বিজয় কেশৱ গোখলে | office2 = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start2 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | term_end2 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | predecessor2 = নিৰুপমা ৰাও | successor2 = অৰুণ কুমাৰ সিং | office3 = [[চীন]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start3 = ১ জুন ২০০৯ | term_end3 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | predecessor3 = নিৰুপমা ৰাও | successor3 = অশোক কণ্ঠা | office4 = [[চিংগাপুৰ]]লৈ ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত | term_start4 = ১ জানুৱাৰী ২০০৭ | term_end4 = ১ জুন ২০০৯ | predecessor4 = | successor4 = টি.চি.এ. ৰাঘৱন | office5 = [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start5 = ১ জানুৱাৰী ২০০১ | term_end5 = ১ জানুৱাৰী ২০০৪ | predecessor5 = | successor5 = পি.এছ. ৰাঘৱন | alma_mater = চেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ, দিল্লী (বি.এ.)<br>[[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]] (এম.এ., এম.ফিল., পি.এইছ.ডি.) | occupation= কূটনীতিবিদ<br>ৰাজনীতিবিদ }} '''সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ''' ({{Lang-en|Subrahmanyam Jaishankar}}; জন্ম ৯ জানুৱাৰী ১৯৫৫) এগৰাকী কূটনীতিবিদ আৰু বৰ্তমান [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী। ইয়াৰ আগতে তেওঁ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈ ভাৰতৰ বিদেশ সচিব পদত অধিষ্ঠিত আছিল।<ref>{{cite web|title=MEA {{!}} About MEA : Profiles : Foreign Secretary|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|website=www.mea.gov.in|accessdate=7 February 2018|language=en}}</ref> তেওঁ ১৯৭৭ চনত [[ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে তেওঁ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] (২০১৪-২০১৫), [[চীন]] (২০০৯-২০১৩) আৰু [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ (২০০১-০৪) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু [[চিংগাপুৰ]]লৈ (২০০৭-০৯) ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত আছিল। তেওঁ ভাৰত-আমেৰিকাৰ অসামৰিক পাৰণৱিক চুক্তি ৰূপায়ণত অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। বিদেশ সেৱাৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁ টাটা চনছ্তত গ্লোৱেল কৰ্পোৰেট এফেয়াৰৰ অধ্যক্ষ হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Tata Sons announces appointment of new president, Global Corporate Affairs|url=http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|website=Tata|accessdate=25 May 2018|date=23 April 2018|archivedate=25 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525204501/http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|title=Former Indian foreign secretary Subrahmanyam Jaishankar to be conferred with Padma Shri|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|access-date=2019-01-29|archivedate=2022-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220503151137/https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ মে' তাৰিখে তেওঁ মোদী দ্বিতীয় মন্ত্ৰীসভাত কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদ লাভ কৰে।<ref>{{cite news |last1=Roche |first1=Elizabeth |title=S Jaishankar: Modi's 'crisis manager' sworn-in as union minister |url=https://www.livemint.com/politics/policy/s-jaishankar-modi-s-crisis-manager-sworn-in-as-union-minister-1559225084445.html |accessdate=30 May 2019 |work=Mint |date=30 May 2019 |language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩১ মে' তাৰিখে তেওঁক ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰীৰ কাৰ্যভাৰ অৰ্পণ কৰা হয়। ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰী পদ লাভ কৰা জয়শংকৰ প্ৰথম গৰাকী বিদেশ সচিব।<ref>{{cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/narendra-modi-government-2-0-former-foreign-secretary-s-jaishankar-appointed-as-minister-of-external-affairs-3518011.htm|title=Narendra Modi Government 2.0: Former foreign secretary S Jaishankar appointed as Minister of External Affairs|author=|date=|website=cnbctv18.com|accessdate=4 June 2019}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৫৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত জয়শংকৰে <ref>{{cite news |title=S Jaishankar: Latest News, Photos, Videos & Updates |url=https://indianexpress.com/about/s-jaishankar/ |access-date=10 March 2025 |newspaper=[[The Indian Express]] }}</ref>[[নতুন দিল্লী]]স্থ এটা তামিল [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ তেওঁৰ পিতৃ কৃষ্ণস্বামী সুব্ৰমনিয়ম এগৰাকী অসামৰিক বিষয়া৷ মাতৃ সুলোচনা সুব্ৰমনিয়ম<ref name="GOI">{{cite web |title=Shri S. Jaishankar{{!}} National Portal of India |url=https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921225659/https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |archive-date=21 September 2023 |access-date=18 August 2022 |website=India.gov.in}}</ref><ref name="BVMP" /> <ref>{{cite web |date=6 February 2011 |title=A gentleman Brahmin |url=https://www.hindustantimes.com/india/a-gentleman-brahmin/story-Q3VmCnRKDziamb6xwPdqCN.html |access-date=7 April 2023 |website=Hindustan Times |quote="he was like all displaced Tamil Brahmins"}}</ref> তেওঁৰ ভগ্নী সুধা সুব্ৰমনিয়ম আৰু ভ্ৰাতৃ যথাক্ৰমে সঞ্জয় সুব্ৰমনিয়ম (ইতিহাসবিদ) আৰু এচ. বিজয় কুমাৰ (অসামৰিক বিষয়া)<ref>{{cite web|url=https://www.teriin.org/profile/s-vijay-kumar|title=Mr S Vijay Kumar|website=www.teriin.org|access-date=4 June 2019}}</ref> যিজন ভাৰতৰ প্ৰাক্তন গ্ৰামীন উন্নয়ন সচিবো আছিল<ref>{{cite journal |url=https://www.resourcepanel.org/the-panel/s-vijay-kumar |title=S. Vijay Kumar |journal=Resource Panel |date=14 March 2017 |access-date=4 June 2019 |via=www.resourcepanel.org}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mohan |first1=R. |title=Delhi is north, Tamil Nadu is south, never the twain shall meet |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/030619/delhi-is-north-tamil-nadu-is-south-never-the-twain-shall-meet.html |access-date=18 April 2022 |work=[[Deccan Chronicle]] |date=3 June 2019}}</ref> জয়শংকৰে দিল্লীৰ 'দ্য এয়াৰ ফৰ্চ স্কুল' আৰু বাংগালোৰৰ বাংগালোৰ মিলিটেৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন্স কলেজৰ পৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে৷<ref>{{cite news |title=Who is S Jaishankar? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Who-is-S-Jaishankar/articleshow/46047847.cms |access-date=8 January 2021 |work=The Times of India |date=29 January 2015}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লীৰ [[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত এম এ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত এমফিল আৰু পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে, য’ত তেওঁ পাৰমাণৱিক কূটনীতিত বিশেষজ্ঞ আছিল।<ref name="BSA" /><ref>[[Raja Mohan|C.Raja Mohan]] and S. Jaishankar, [http://www.epw.in/authors/s-jaishankar "Nuclear Cartelisation Theory and Practice"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130922165624/http://www.epw.in/authors/s-jaishankar |date=22 September 2013}}, ''[[Economic and Political Weekly]]'', Vol. 12, No. 20, 14 May 1977.</ref><ref>{{cite news |title=ANI Podcast with Smitha Prakash |url=https://www.youtube.com/watch?v=uXKnm5Gzfjk |access-date=21 February 2023 |work=ANI News |date=21 February 2023}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.indianembassy.org/pages.php?id=90 ৰাষ্ট্ৰদূতৰ জীৱনী] * [http://english.cntv.cn/program/dialogue/20100803/104348.shtml সাক্ষাৎকাৰ], চীন কেন্দ্ৰীয় টেলিভিছন [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] dfbxwxzs5qsa52ffw60mngnyyrb6x86 616547 616542 2026-07-10T10:57:16Z Ishanjyotibora 14131 /* কূতনৈতিক জীৱন (১৯৭৯–২০১৮) */ 616547 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ | honorific-suffix = | image = Minister Jaishankar (48823162971) (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1955|1|9|df=yes}} | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | party =[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] | spouse = ক্যক' জয়শংকৰ | children = ৩ | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০১৯) | office = ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ৩০ মে' ২০১৯ | term_end = | primeminister = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor = [[সুষমা স্বৰাজ]] | successor = | office1 = ভাৰতৰ ৩১তম বিদেশ সচিব | term_start1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | term_end1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৮ | primeminister1 = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor1 = সুজাতা সিং | successor1 = বিজয় কেশৱ গোখলে | office2 = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start2 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | term_end2 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | predecessor2 = নিৰুপমা ৰাও | successor2 = অৰুণ কুমাৰ সিং | office3 = [[চীন]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start3 = ১ জুন ২০০৯ | term_end3 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | predecessor3 = নিৰুপমা ৰাও | successor3 = অশোক কণ্ঠা | office4 = [[চিংগাপুৰ]]লৈ ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত | term_start4 = ১ জানুৱাৰী ২০০৭ | term_end4 = ১ জুন ২০০৯ | predecessor4 = | successor4 = টি.চি.এ. ৰাঘৱন | office5 = [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start5 = ১ জানুৱাৰী ২০০১ | term_end5 = ১ জানুৱাৰী ২০০৪ | predecessor5 = | successor5 = পি.এছ. ৰাঘৱন | alma_mater = চেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ, দিল্লী (বি.এ.)<br>[[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]] (এম.এ., এম.ফিল., পি.এইছ.ডি.) | occupation= কূটনীতিবিদ<br>ৰাজনীতিবিদ }} '''সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ''' ({{Lang-en|Subrahmanyam Jaishankar}}; জন্ম ৯ জানুৱাৰী ১৯৫৫) এগৰাকী কূটনীতিবিদ আৰু বৰ্তমান [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী। ইয়াৰ আগতে তেওঁ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈ ভাৰতৰ বিদেশ সচিব পদত অধিষ্ঠিত আছিল।<ref>{{cite web|title=MEA {{!}} About MEA : Profiles : Foreign Secretary|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|website=www.mea.gov.in|accessdate=7 February 2018|language=en}}</ref> তেওঁ ১৯৭৭ চনত [[ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে তেওঁ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] (২০১৪-২০১৫), [[চীন]] (২০০৯-২০১৩) আৰু [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ (২০০১-০৪) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু [[চিংগাপুৰ]]লৈ (২০০৭-০৯) ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত আছিল। তেওঁ ভাৰত-আমেৰিকাৰ অসামৰিক পাৰণৱিক চুক্তি ৰূপায়ণত অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। বিদেশ সেৱাৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁ টাটা চনছ্তত গ্লোৱেল কৰ্পোৰেট এফেয়াৰৰ অধ্যক্ষ হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Tata Sons announces appointment of new president, Global Corporate Affairs|url=http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|website=Tata|accessdate=25 May 2018|date=23 April 2018|archivedate=25 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525204501/http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|title=Former Indian foreign secretary Subrahmanyam Jaishankar to be conferred with Padma Shri|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|access-date=2019-01-29|archivedate=2022-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220503151137/https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ মে' তাৰিখে তেওঁ মোদী দ্বিতীয় মন্ত্ৰীসভাত কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদ লাভ কৰে।<ref>{{cite news |last1=Roche |first1=Elizabeth |title=S Jaishankar: Modi's 'crisis manager' sworn-in as union minister |url=https://www.livemint.com/politics/policy/s-jaishankar-modi-s-crisis-manager-sworn-in-as-union-minister-1559225084445.html |accessdate=30 May 2019 |work=Mint |date=30 May 2019 |language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩১ মে' তাৰিখে তেওঁক ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰীৰ কাৰ্যভাৰ অৰ্পণ কৰা হয়। ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰী পদ লাভ কৰা জয়শংকৰ প্ৰথম গৰাকী বিদেশ সচিব।<ref>{{cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/narendra-modi-government-2-0-former-foreign-secretary-s-jaishankar-appointed-as-minister-of-external-affairs-3518011.htm|title=Narendra Modi Government 2.0: Former foreign secretary S Jaishankar appointed as Minister of External Affairs|author=|date=|website=cnbctv18.com|accessdate=4 June 2019}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৫৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত জয়শংকৰে <ref>{{cite news |title=S Jaishankar: Latest News, Photos, Videos & Updates |url=https://indianexpress.com/about/s-jaishankar/ |access-date=10 March 2025 |newspaper=[[The Indian Express]] }}</ref>[[নতুন দিল্লী]]স্থ এটা তামিল [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ তেওঁৰ পিতৃ কৃষ্ণস্বামী সুব্ৰমনিয়ম এগৰাকী অসামৰিক বিষয়া৷ মাতৃ সুলোচনা সুব্ৰমনিয়ম<ref name="GOI">{{cite web |title=Shri S. Jaishankar{{!}} National Portal of India |url=https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921225659/https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |archive-date=21 September 2023 |access-date=18 August 2022 |website=India.gov.in}}</ref><ref name="BVMP" /> <ref>{{cite web |date=6 February 2011 |title=A gentleman Brahmin |url=https://www.hindustantimes.com/india/a-gentleman-brahmin/story-Q3VmCnRKDziamb6xwPdqCN.html |access-date=7 April 2023 |website=Hindustan Times |quote="he was like all displaced Tamil Brahmins"}}</ref> তেওঁৰ ভগ্নী সুধা সুব্ৰমনিয়ম আৰু ভ্ৰাতৃ যথাক্ৰমে সঞ্জয় সুব্ৰমনিয়ম (ইতিহাসবিদ) আৰু এচ. বিজয় কুমাৰ (অসামৰিক বিষয়া)<ref>{{cite web|url=https://www.teriin.org/profile/s-vijay-kumar|title=Mr S Vijay Kumar|website=www.teriin.org|access-date=4 June 2019}}</ref> যিজন ভাৰতৰ প্ৰাক্তন গ্ৰামীন উন্নয়ন সচিবো আছিল<ref>{{cite journal |url=https://www.resourcepanel.org/the-panel/s-vijay-kumar |title=S. Vijay Kumar |journal=Resource Panel |date=14 March 2017 |access-date=4 June 2019 |via=www.resourcepanel.org}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mohan |first1=R. |title=Delhi is north, Tamil Nadu is south, never the twain shall meet |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/030619/delhi-is-north-tamil-nadu-is-south-never-the-twain-shall-meet.html |access-date=18 April 2022 |work=[[Deccan Chronicle]] |date=3 June 2019}}</ref> জয়শংকৰে দিল্লীৰ 'দ্য এয়াৰ ফৰ্চ স্কুল' আৰু বাংগালোৰৰ বাংগালোৰ মিলিটেৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন্স কলেজৰ পৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে৷<ref>{{cite news |title=Who is S Jaishankar? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Who-is-S-Jaishankar/articleshow/46047847.cms |access-date=8 January 2021 |work=The Times of India |date=29 January 2015}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লীৰ [[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত এম এ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত এমফিল আৰু পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে, য’ত তেওঁ পাৰমাণৱিক কূটনীতিত বিশেষজ্ঞ আছিল।<ref name="BSA" /><ref>[[Raja Mohan|C.Raja Mohan]] and S. Jaishankar, [http://www.epw.in/authors/s-jaishankar "Nuclear Cartelisation Theory and Practice"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130922165624/http://www.epw.in/authors/s-jaishankar |date=22 September 2013}}, ''[[Economic and Political Weekly]]'', Vol. 12, No. 20, 14 May 1977.</ref><ref>{{cite news |title=ANI Podcast with Smitha Prakash |url=https://www.youtube.com/watch?v=uXKnm5Gzfjk |access-date=21 February 2023 |work=ANI News |date=21 February 2023}}</ref> ==কূতনৈতিক জীৱন (১৯৭৯–২০১৮)== ১৯৭৭ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰাৰ পাছত,জয়শংকৰে জয়শংকৰে ১৯৭৯ চনৰ পৰা ১৯৮১ চনলৈ মস্কোত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাৰতীয় মিছনত তৃতীয় সচিব আৰু দ্বিতীয় সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহি তেওঁ কূটনীতিবিদ গোপালস্বামী পাৰ্থসাৰথিৰ বিশেষ সহায়ক হিচাপে আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে লেনদেন কৰাৰ সময়ত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ আমেৰিকা বিভাগত আণ্ডাৰ সচিব হিচাপে কাম কৰে। তেওঁ ভাৰতৰ তাৰাপুৰ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰলৈ আমেৰিকাৰ পাৰমাণৱিক ইন্ধন যোগানৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা দলটোৰ অংশ আছিল ।<ref name="BVMP">{{cite news |last=Sirohi |first=Seema |title=Exclusive: S Jaishankar to be India's next envoy to Washington |url=https://www.firstpost.com/world/exclusive-s-jaishankar-to-be-indias-next-envoy-to-washington-1022463.html |access-date=16 April 2022 |work=Firstpost |date=9 August 2013}}</ref> ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৮৮ চনলৈকে তেওঁ ৱাশ্বিংটন ডি চিত থকা ভাৰতীয় দূতাবাসৰ প্ৰথম সচিব আছিল।<ref name="BSA">{{cite web |url=http://indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&SubMenuId=0 |title=Dr. S. Jaishankar, Ambassador of India – Beijing. Embassy of India, Beijing, China |access-date=4 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&SubMenuId=0 |archive-date=16 January 2010 |url-status=dead}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.indianembassy.org/pages.php?id=90 ৰাষ্ট্ৰদূতৰ জীৱনী] * [http://english.cntv.cn/program/dialogue/20100803/104348.shtml সাক্ষাৎকাৰ], চীন কেন্দ্ৰীয় টেলিভিছন [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] ke5j5xg23a0m0dcwsft2tax0d6spgox 616553 616547 2026-07-10T11:17:19Z Ishanjyotibora 14131 /* কূতনৈতিক জীৱন (১৯৭৯–২০১৮) */ 616553 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ | honorific-suffix = | image = Minister Jaishankar (48823162971) (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1955|1|9|df=yes}} | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | party =[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] | spouse = ক্যক' জয়শংকৰ | children = ৩ | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০১৯) | office = ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ৩০ মে' ২০১৯ | term_end = | primeminister = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor = [[সুষমা স্বৰাজ]] | successor = | office1 = ভাৰতৰ ৩১তম বিদেশ সচিব | term_start1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | term_end1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৮ | primeminister1 = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor1 = সুজাতা সিং | successor1 = বিজয় কেশৱ গোখলে | office2 = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start2 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | term_end2 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | predecessor2 = নিৰুপমা ৰাও | successor2 = অৰুণ কুমাৰ সিং | office3 = [[চীন]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start3 = ১ জুন ২০০৯ | term_end3 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | predecessor3 = নিৰুপমা ৰাও | successor3 = অশোক কণ্ঠা | office4 = [[চিংগাপুৰ]]লৈ ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত | term_start4 = ১ জানুৱাৰী ২০০৭ | term_end4 = ১ জুন ২০০৯ | predecessor4 = | successor4 = টি.চি.এ. ৰাঘৱন | office5 = [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start5 = ১ জানুৱাৰী ২০০১ | term_end5 = ১ জানুৱাৰী ২০০৪ | predecessor5 = | successor5 = পি.এছ. ৰাঘৱন | alma_mater = চেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ, দিল্লী (বি.এ.)<br>[[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]] (এম.এ., এম.ফিল., পি.এইছ.ডি.) | occupation= কূটনীতিবিদ<br>ৰাজনীতিবিদ }} '''সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ''' ({{Lang-en|Subrahmanyam Jaishankar}}; জন্ম ৯ জানুৱাৰী ১৯৫৫) এগৰাকী কূটনীতিবিদ আৰু বৰ্তমান [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী। ইয়াৰ আগতে তেওঁ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈ ভাৰতৰ বিদেশ সচিব পদত অধিষ্ঠিত আছিল।<ref>{{cite web|title=MEA {{!}} About MEA : Profiles : Foreign Secretary|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|website=www.mea.gov.in|accessdate=7 February 2018|language=en}}</ref> তেওঁ ১৯৭৭ চনত [[ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে তেওঁ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] (২০১৪-২০১৫), [[চীন]] (২০০৯-২০১৩) আৰু [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ (২০০১-০৪) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু [[চিংগাপুৰ]]লৈ (২০০৭-০৯) ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত আছিল। তেওঁ ভাৰত-আমেৰিকাৰ অসামৰিক পাৰণৱিক চুক্তি ৰূপায়ণত অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। বিদেশ সেৱাৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁ টাটা চনছ্তত গ্লোৱেল কৰ্পোৰেট এফেয়াৰৰ অধ্যক্ষ হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Tata Sons announces appointment of new president, Global Corporate Affairs|url=http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|website=Tata|accessdate=25 May 2018|date=23 April 2018|archivedate=25 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525204501/http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|title=Former Indian foreign secretary Subrahmanyam Jaishankar to be conferred with Padma Shri|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|access-date=2019-01-29|archivedate=2022-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220503151137/https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ মে' তাৰিখে তেওঁ মোদী দ্বিতীয় মন্ত্ৰীসভাত কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদ লাভ কৰে।<ref>{{cite news |last1=Roche |first1=Elizabeth |title=S Jaishankar: Modi's 'crisis manager' sworn-in as union minister |url=https://www.livemint.com/politics/policy/s-jaishankar-modi-s-crisis-manager-sworn-in-as-union-minister-1559225084445.html |accessdate=30 May 2019 |work=Mint |date=30 May 2019 |language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩১ মে' তাৰিখে তেওঁক ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰীৰ কাৰ্যভাৰ অৰ্পণ কৰা হয়। ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰী পদ লাভ কৰা জয়শংকৰ প্ৰথম গৰাকী বিদেশ সচিব।<ref>{{cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/narendra-modi-government-2-0-former-foreign-secretary-s-jaishankar-appointed-as-minister-of-external-affairs-3518011.htm|title=Narendra Modi Government 2.0: Former foreign secretary S Jaishankar appointed as Minister of External Affairs|author=|date=|website=cnbctv18.com|accessdate=4 June 2019}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৫৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত জয়শংকৰে <ref>{{cite news |title=S Jaishankar: Latest News, Photos, Videos & Updates |url=https://indianexpress.com/about/s-jaishankar/ |access-date=10 March 2025 |newspaper=[[The Indian Express]] }}</ref>[[নতুন দিল্লী]]স্থ এটা তামিল [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ তেওঁৰ পিতৃ কৃষ্ণস্বামী সুব্ৰমনিয়ম এগৰাকী অসামৰিক বিষয়া৷ মাতৃ সুলোচনা সুব্ৰমনিয়ম<ref name="GOI">{{cite web |title=Shri S. Jaishankar{{!}} National Portal of India |url=https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921225659/https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |archive-date=21 September 2023 |access-date=18 August 2022 |website=India.gov.in}}</ref><ref name="BVMP" /> <ref>{{cite web |date=6 February 2011 |title=A gentleman Brahmin |url=https://www.hindustantimes.com/india/a-gentleman-brahmin/story-Q3VmCnRKDziamb6xwPdqCN.html |access-date=7 April 2023 |website=Hindustan Times |quote="he was like all displaced Tamil Brahmins"}}</ref> তেওঁৰ ভগ্নী সুধা সুব্ৰমনিয়ম আৰু ভ্ৰাতৃ যথাক্ৰমে সঞ্জয় সুব্ৰমনিয়ম (ইতিহাসবিদ) আৰু এচ. বিজয় কুমাৰ (অসামৰিক বিষয়া)<ref>{{cite web|url=https://www.teriin.org/profile/s-vijay-kumar|title=Mr S Vijay Kumar|website=www.teriin.org|access-date=4 June 2019}}</ref> যিজন ভাৰতৰ প্ৰাক্তন গ্ৰামীন উন্নয়ন সচিবো আছিল<ref>{{cite journal |url=https://www.resourcepanel.org/the-panel/s-vijay-kumar |title=S. Vijay Kumar |journal=Resource Panel |date=14 March 2017 |access-date=4 June 2019 |via=www.resourcepanel.org}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mohan |first1=R. |title=Delhi is north, Tamil Nadu is south, never the twain shall meet |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/030619/delhi-is-north-tamil-nadu-is-south-never-the-twain-shall-meet.html |access-date=18 April 2022 |work=[[Deccan Chronicle]] |date=3 June 2019}}</ref> জয়শংকৰে দিল্লীৰ 'দ্য এয়াৰ ফৰ্চ স্কুল' আৰু বাংগালোৰৰ বাংগালোৰ মিলিটেৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন্স কলেজৰ পৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে৷<ref>{{cite news |title=Who is S Jaishankar? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Who-is-S-Jaishankar/articleshow/46047847.cms |access-date=8 January 2021 |work=The Times of India |date=29 January 2015}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লীৰ [[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত এম এ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত এমফিল আৰু পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে, য’ত তেওঁ পাৰমাণৱিক কূটনীতিত বিশেষজ্ঞ আছিল।<ref name="BSA" /><ref>[[Raja Mohan|C.Raja Mohan]] and S. Jaishankar, [http://www.epw.in/authors/s-jaishankar "Nuclear Cartelisation Theory and Practice"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130922165624/http://www.epw.in/authors/s-jaishankar |date=22 September 2013}}, ''[[Economic and Political Weekly]]'', Vol. 12, No. 20, 14 May 1977.</ref><ref>{{cite news |title=ANI Podcast with Smitha Prakash |url=https://www.youtube.com/watch?v=uXKnm5Gzfjk |access-date=21 February 2023 |work=ANI News |date=21 February 2023}}</ref> ==কূতনৈতিক জীৱন (১৯৭৯–২০১৮)== ১৯৭৭ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰাৰ পাছত,জয়শংকৰে জয়শংকৰে ১৯৭৯ চনৰ পৰা ১৯৮১ চনলৈ মস্কোত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাৰতীয় মিছনত তৃতীয় সচিব আৰু দ্বিতীয় সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহি তেওঁ কূটনীতিবিদ গোপালস্বামী পাৰ্থসাৰথিৰ বিশেষ সহায়ক হিচাপে আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে লেনদেন কৰাৰ সময়ত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ আমেৰিকা বিভাগত আণ্ডাৰ সচিব হিচাপে কাম কৰে। তেওঁ ভাৰতৰ তাৰাপুৰ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰলৈ আমেৰিকাৰ পাৰমাণৱিক ইন্ধন যোগানৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা দলটোৰ অংশ আছিল ।<ref name="BVMP">{{cite news |last=Sirohi |first=Seema |title=Exclusive: S Jaishankar to be India's next envoy to Washington |url=https://www.firstpost.com/world/exclusive-s-jaishankar-to-be-indias-next-envoy-to-washington-1022463.html |access-date=16 April 2022 |work=Firstpost |date=9 August 2013}}</ref> ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৮৮ চনলৈকে তেওঁ ৱাশ্বিংটন ডি চিত থকা ভাৰতীয় দূতাবাসৰ প্ৰথম সচিব আছিল।<ref name="BSA">{{cite web |url=http://indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&SubMenuId=0 |title=Dr. S. Jaishankar, Ambassador of India – Beijing. Embassy of India, Beijing, China |access-date=4 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&SubMenuId=0 |archive-date=16 January 2010 |url-status=dead}}</ref> ১৯৮৮ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈকে, তেওঁ শ্ৰীলংকাত প্ৰথমগৰাকী সচিব আৰু ভাৰতীয় শান্তিৰক্ষাকাৰী বাহিনীৰ ৰাজনৈতিক উপদেষ্টা হিচাপে কৰ্মনিৰ্বাহ কৰে৷<ref name="BSA" /><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gThuAAAAMAAJ&q=jaishankar|title=Assignment Colombo|first=Jyotindra Nath|last=Dixit|date=4 June 1998|publisher=Konark Publishers|isbn=9788122004991|access-date=4 June 2019|via=Google Books}}</ref> ১৯৯০ চনৰ পৰা ১৯৯৩ চনলৈ তেওঁ বুডাপেষ্টত ভাৰতীয় মিছনত পৰামৰ্শদাতা (বাণিজ্যিক) আছিল। নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহি তেওঁ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত পৰিচালক (পূব ইউৰোপ) আৰু ভাৰতৰ তেতিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি শংকৰ দয়াল শৰ্মাৰ প্ৰেছ সচিব আৰু ভাষণ লেখক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।<ref name="indiatoday">{{cite news |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-and-current-affairs/story/subrahmanyam-jaishankar-indias-new-foreign-secretary-10-things-you-should-know-about-him-238016-2015-01-30 |title=S Jaishankar, India's New Foreign Secretary: 10 Things you should know about him |work=[[India Today]] |date=30 May 2015 |access-date=1 February 2015 |archive-date=30 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161030234134/http://indiatoday.intoday.in/education/story/subrahmanyam-jaishankar-indias-new-foreign-secretary-10-things-you-should-know-about-him/1/416158.html | url-status=live}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.indianembassy.org/pages.php?id=90 ৰাষ্ট্ৰদূতৰ জীৱনী] * [http://english.cntv.cn/program/dialogue/20100803/104348.shtml সাক্ষাৎকাৰ], চীন কেন্দ্ৰীয় টেলিভিছন [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] 0j5rxfz1pbyrf1xecfqh2ru48rtudxm 3 56635 616472 213637 2026-07-09T15:30:59Z ~2026-38943-96 50712 /* ওইটা একটা রিংটোন হবে */ নতুন অনুচ্ছেদ 616472 wikitext text/x-wiki {{tmbox | type = notice | image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]] | imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]] | style = border: 1px blue solid; | textstyle = | text = {{Center|<big>{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}<br/>}}}} {{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]!'''</big><br/><br/> আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন।}}<br/> {{Center| '''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]</big><br/> <big> [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]</big><br/> <big> [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]</big><br/> <br> '''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]</big><br/> }} <br/> '''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://www.facebook.com/aswikipedia/ {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া- Assamese Wikipedia''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে।''' আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। <center>{{Wikipedia in Social Media}}</center> | small = / yes | smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smalltext = আদৰণি }} <!-- This welcome message is delivered by [[User:WikitanvirBot]] on behalf of the community. See [[Special:PermaLink/178496]] for details. --> == ওইটা একটা রিংটোন হবে == বিষুক প্রতিবাদ নয় জুলাই [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/&#126;2026-38943-96|&#126;2026-38943-96]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#126;2026-38943-96|talk]]) 15:30, 9 July 2026 (ইউ.টি.চি.) k4owiln7zyei7l2w8j9n9hrvo6joves 0 60683 616531 240083 2026-07-10T07:05:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616531 wikitext text/x-wiki {{underconstruction}} {{Infobox person | name = তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰী | image = | image size = | birth_date = ১৯০৮ চন | birth_place = [[অসম]] | occupation = [[চিকিৎসক]] | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | citizenship = | language = | education = | period = | notableworks = | spouse = | parents = হৰেকৃষ্ণ দাস <small>(পিতৃ)</small><br> হেমপ্ৰভা <small>(মাতৃ)</small> | awards = }} তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰী হৈছে এম.বি.বি.এছ. লাভ কৰা প্ৰথম দুগৰাকী অসমীয়া মহিলাৰ দ্বিতীয়গৰাকী।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী">{{cite web | url=http://srotaswini.in/#our-volumes | title=বিজ্ঞানৰ জগতত অসমীয়া মহিলা | accessdate=27 May 2020 | archivedate=7 June 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607163048/http://srotaswini.in/#our-volumes | deadurl=yes }}</ref><ref name="অজী">{{cite book | title=অসমীয়া জীৱনী অভিধান | author=ড॰ শিৱনাথ বৰ্মন}}</ref><ref name="কথা গুৱাহাটী">{{cite journal | title=চিকিৎসাক্ষেত্ৰত অসমীয়া নাৰী | author=ডাঃ মিহিৰ কুমাৰ গোস্বামী | journal=কথা গুৱাহাটী | year=২০০৪ | month=আগষ্ট | editor=ৰঞ্জিৎ কুমাৰ দেৱ গোস্বামী}}</ref> ==জন্ম পৰিচয় আৰু ব্যক্তিগত জীৱন== তিলোত্তমা দাসৰ জন্ম হৈছিল ১৯০৮ চনত।<ref name="কথা গুৱাহাটী" /> তেওঁৰ মাতৃৰ নাম হেমপ্ৰভা<ref name="অজী" /> পিতৃৰ নাম হৈছে [[হৰেকৃষ্ণ দাস]]।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /><ref name="অজী" /><ref name="কথা গুৱাহাটী" /> তিলোত্তমা [[অমলপ্ৰভা দাস]]ৰ ডাঙৰ ভনীয়েক। ১৯৩৭ চনত প্ৰভাত কুমাৰ ৰায়চৌধুৰীৰ সৈতে তিলোত্তমা দাস বিবাহ পাশত আবদ্ধ হয় আৰু তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰী হয়।<ref name="অজী" /> ==শিক্ষাজীৱন== তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰীয়ে ডিব্ৰুগড় ছোৱালী হাইস্কুলৰ পৰা প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষা পাছ কৰে।<ref name="অজী" />তাৰ পিছ্ত কলিকতালৈ যায়<ref name="অজী" /> আৰু ১৯৩৩ চনত কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /><ref name="অজী" /><ref name="কথা গুৱাহাটী" /> ==কৰ্মজীৱন== তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰীয়ে বিবাহৰ পিছত চাকৰি নকৰি স্বাধীনভাৱে চিকিৎসা আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="অজী" />তেখেতে দেউতাকে স্থাপন কৰা হস্পিটেলৰ মহিলা আৰু শিশু চিকিৎসক ৰূপে সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />সাধাৰণ দৰিদ্ৰ মানুহৰ প্ৰতি অতিশয় সদয় আছিল। অসম প্ৰাদেশিক মহিলা সমিতি,কস্তুৰবা গান্ধী স্মাৰক নিধি,সৰ্বোদয় টাষ্ট,ৰেড ক্ৰছ ছ'চাইটি আদি সমাজ কল্যাণমূলক সংস্থাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত আছিল।<ref name="অজী" /> পাছলৈ ৰেডক্ৰছ্ ছ'চাইটিৰ সহযোগত তেওঁ গুৱাহাটীত এটা ধাত্ৰী প্ৰতিষ্ঠান কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰি তাৰ পৰিচালনাৰ ভাৰ গ্ৰহণ কৰে। গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়,যক্ষ্মা চিকিৎসালয় আৰু ভাৰত প্ৰসূতি কল্যাণ কেন্দ্ৰৰ গুৱাহাটী শাখা আদি বিভিন্ন চিকিৎসা সেৱা প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য আৰু বিষয়ববীয়া ৰূপে সমাজলৈ সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী"/><ref name="কথা গুৱাহাটী" /> ==তথ্যউৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ মহিলা চিকিৎসক]] pgoi9lli41xq5whs4101n776vemhij0 0 62112 616513 603970 2026-07-10T01:11:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616513 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = জাৰেড ডায়মণ্ড | image = Jared diamond.jpg | caption = ছান ফ্ৰান্সিকোত ডায়মণ্ড, ২০০৭ চনত | birth_name = জাৰেড মেছন ডায়মণ্ড | birth_date = {{Birth date and age|1937|9|10}} | birth_place = বষ্টন, মাছাছুছেটছ, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | death_date = | death_place = | residence = | citizenship = | nationality = | fields = দেহতত্ত্ব, জৈৱপদাৰ্থবিজ্ঞান, পক্ষীবিজ্ঞান, পৰিৱেশবিজ্ঞান, ইতিহাস, বাস্তব্যবিদ্যা, ভূগোল, বিৱৰ্তনীয় জীৱবিজ্ঞান, আৰু নৃতত্ত্ববিদ্যা |workplaces = কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, লছ এঞ্জেলছ |alma_mater = {{plainlist}} * হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় * ত্ৰিনিটি কলেজ, কেমব্ৰিজ {{endplainlist}} |education = ৰক্সবাৰি লেটিন স্কুল | thesis_title = Concentrating activity of the gall-bladder | thesis_url = http://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=27758 | thesis_year = ১৯৬১ | doctoral_advisor = | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = [[য়ুভাল নোৱাহ হাৰাৰী]] | awards = {{plainlist}} * মেকআৰ্থাৰ জিনিয়াছ গ্ৰাণ্ট (১৯৮৫) * বিজ্ঞানত ফাই বিটা কাপ্পা বঁটা (১৯৯৭) * বিজ্ঞানমূলক গ্ৰন্থৰ বাবে ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ বঁটা (১৯৯২, ১৯৯৮ আৰু ২০০৬) * [[পুলিৎজাৰ বঁটা]] (১৯৯৮) * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কচমোচ বঁটা (১৯৯৮) * বিজ্ঞানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পদক (১৯৯৯) * পৰিৱেশ সফলতাত টাইলাৰ বঁটা (২০০১) * কৃষিত উল্ফ বঁটা (২০১৩) {{endplainlist}} | signature = | footnotes = | website = }} '''জাৰেড মেছন ডায়মণ্ড''' ({{Lang-en|Jared Mason Diamond}}; জন্ম ১০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৩৭) হৈছে এগৰাকী আমেৰিকান ভূগোলবিদ, ইতিহাসবিদ, নৃতত্ত্ববিদ, পক্ষীবিদ। ''দ্যা থাৰ্ড ছিম্পাঞ্জী'' (১৯৯১); পুলিৎজাৰ বঁটাৰে সন্মানীত ''[[গানছ্, জাৰ্মছ্ এণ্ড ষ্টিল]]'' (১৯৯৭); ''কলাপ্স'' (২০০৫), ''দ্য ৱৰ্ল্ড আনটিল য়েছটাৰডে'' (২০১২), আৰু ''আপহিভেল'' (২০১৯) হৈছে তেখেতে লিখা জনপ্ৰিয় গ্ৰন্থৰ নাম। তেখেতৰ মূল ক্ষেত্ৰ দেহতত্ত্ববিদ্যা যদিও; জাৰেড ডায়মণ্ডক নৃতত্ত্ববিদ্যা, বাস্তব্যবিদ্যা, ভূগোল আৰু বিৱৰ্তনীয় জীৱবিজ্ঞান আদিৰ দৰে একাধিক ক্ষেত্ৰত দখল আছে। তেখেত লছ এঞ্জেলছস্থিত কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভূগোলৰ অধ্যাপক।<ref name="TheLifeScientific">{{cite web |url=http://downloads.bbc.co.uk/podcasts/radio4/tls/tls_20121204-0930a.mp3 |title=Jim Al-Khalili talks to Jared Diamond about his journey from the gall bladder to global history via a passion for the birds of Papua New Guinea. |format= |website= |accessdate=2012-12-19 |archivedate=2013-10-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029223720/http://downloads.bbc.co.uk/podcasts/radio4/tls/tls_20121204-0930a.mp3 |deadurl=yes }}</ref><ref name="microsoft">{{AcademicSearch|2759556}}</ref> ২০০৫ চনত ''প্ৰছপেক্ট'' আলোচনী আৰু ''ফৰেইন পলিচি'' আলোচনীয়ে ভোটিঙ যোগে যুগুতোৱা "বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় এশগৰাকী বুদ্ধিজীৱী"ৰ তালিকাত জাৰেড ডায়মণ্ডে নৱম স্থান অধিকাৰ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://foreignpolicy.com/2005/10/15/prospectfp-top-100-public-intellectuals-results/ |title=Prospect/FP Top 100 Public Intellectuals Results |date=October 15, 2005 |accessdate=March 1, 2016}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৩৭ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মাছাছুছেটছৰ বষ্টনত জাৰেড ডায়মণ্ডৰ জন্ম হয়। তেখেতৰ পিতৃ-মাতৃ আছিল আশ্বকেঞ্জী ইহুদী পৰিয়ালৰ, যিয়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। তেখেতৰ পিতৃ লুইছ ডায়মণ্ড এগৰাকী শল্যচিকিৎসক আছিল। আৰু মাতৃ ফ্লোৰা (কাপলান) আছিল এগৰাকী শিক্ষক, ভাষাবিদ আৰু পিয়ানোবাদক।<ref name=guardian012013>{{cite news|last=McKie|first=Robin|title=Jared Diamond: what we can learn from tribal life|url=https://www.theguardian.com/science/2013/jan/06/jared-diamond-tribal-life-anthropology|newspaper=The Observer|date=January 5, 2013|accessdate=January 5, 2013}}</ref>ডায়মণ্ডে ছয়বছৰ বয়সৰ পৰাই পিয়ানো শিকিবলৈ লয়।<ref name="PrivPass">[http://www.bbc.co.uk/programmes/b01r0ywj Jared Diamond in conversation with Michael Berkeley] on the BBC Radio 3 program ''Private Passions'' (broadcast 3 March 2013)</ref> সাতবছৰ বয়সতে ডায়মণ্ডে পক্ষী-নিৰীক্ষণৰ প্ৰতি এটা ৰাপ গঢ়ি তোলে।<ref>Jared Diamond, ''Collapse: How Societies Choose to Fail or Survive'', Penguin Books, 2005 and 2011 ({{ISBN|978-0-241-95868-1}})</ref> এই কামটো পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ বিশেষ অনুৰাগলৈ পৰ্যবসিত হয় আৰু পক্ষীবিজ্ঞানত সম্পন্ন কৰা কিছুমান বিশেষ কৰ্মত সহায়ক হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>Ernst Mayr, Jared Diamond, The Birds of Northern Melanesia: Speciation, Ecology, & Biogeography, Oxford University Press, 2001 ({{ISBN|0-19-514170-9}})</ref>. জাৰেড ডায়মণ্ডে ৰক্সবাৰি লেটিন স্কুলত পঢ়া-শুনা কৰে। তাৰপিছত হাৰ্ভাৰ্ড কলেজৰ পৰা ১৯৫৮ চনত জৈৱৰাসায়নিক বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। তাৰপিছত দেহতত্ত্ব আৰু জৈৱপদাৰ্থবিজ্ঞানত কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্তৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="TheLifeScientific"/><ref name="diamondphd">{{cite thesis |degree=PhD |first=Jared |last=Diamond |title=Concentrating activity of the gallbladder |publisher=University of Cambridge |date=1961 |url=http://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=27758 |access-date=2020-07-26 |archivedate=2019-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190424135617/https://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=27758 |deadurl=yes }}</ref><ref name=ecosmos /> ==কৰ্মজীৱন== [[File:JaredDiamond.jpg|thumb|লণ্ডনত জাৰেড ডায়মণ্ড, ২০১৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত]] কেমব্ৰিজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাৰ পাছত, "কনিষ্ঠ সভ্য" হিচাপে ডায়মণ্ড হাৰ্ভাৰ্ডলৈ উভতি আহে। সেই কৰ্মত তেওঁ ১৯৬৫ চনলৈকে জড়িত হৈ থাকে। ১৯৬৮ চনত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ "দেহতত্ত্ব"ৰ অধ্যাপক হয়। ২০-৩০ বছৰ বয়সৰ মাজতেই ডায়মণ্ডে পক্ষীবিজ্ঞান আৰু বাস্তব্যবিদ্যাতো এক সমান্তৰাল কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে। বিশেষকৈ নিউ গিনি আৰু প্ৰতিৱেশী দ্বীপসমূহত অধ্যয়নৰ যোগেদি। ১৯৬৪ চনৰ পৰা তেখেতে এই ভ্ৰমণবোৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>Jared Diamond, ''Collapse: How Societies Choose to Fail or Survive'', Penguin Books, 2005 and 2011 ({{ISBN|978-0-241-95868-1}})</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত (৫০ বছৰ অতিক্ৰম কৰাৰ পাছত), ডায়মণ্ডে "পাৰিপাৰ্শ্বিক ইতিহাস"ত তৃতীয়টো কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে আৰু কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত ভূগোলৰ অধ্যাপক হিচাপে কৰ্মনিৰ্বাহ কৰে।<ref name=ecosmos>{{Cite web |title=The Prize Winner, 1998 |url=http://www.expo-cosmos.or.jp/jusyou/1998_e.html |work=Expo-Cosmos |access-date=18 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090503130745/http://www.expo-cosmos.or.jp/jusyou/1998_e.html |archive-date=May 3, 2009 |archivedate=3 May 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090503130745/http://www.expo-cosmos.or.jp/jusyou/1998_e.html |deadurl=yes }}</ref> ডায়মণ্ডে ৰোমস্থিত ''LUISS Guido Carli''তো শিক্ষাদান কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.luiss.it/cattedreonline/corso/M120/0/2R2LMRR/2015 |title=Geografia politica |work=LUISS Guido Carli |access-date=8 March 2019 |archivedate=8 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190408120751/http://www.luiss.it/cattedreonline/corso/M120/0/2R2LMRR/2015 |deadurl=yes }}</ref> ১৯৯৯ চনত তেখেতে বিজ্ঞানত ৰাষ্ট্ৰীয় পদক অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.nsf.gov/od/nms/recip_details.cfm?recip_id=103 |work=National Science Foundation |title=The President's National Medal of Science: Recipient Details |year=1999 |access-date=8 March 2019}}</ref> ২০০৯ চনত ৱেষ্টফিল্ড ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়ে তেখেতক সন্মানীয় ডক্তৰেট ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ডায়মণ্ডৰ মূল ক্ষেত্ৰৰ বিষয় হৈছে "পিত্তস্থলীত নিমখ শোষণ।"<ref name="diamondphd"/><ref name="NPR"> {{cite news |url=https://www.npr.org/2011/09/08/140297259/understanding-history-with-guns-germs-and-steel |title=Understanding History With 'Guns, Germs, And Steel' |work=NPR|date=8 September 2011 |access-date=8 March 2019}}</ref> বাস্তব্যবিদ্যা আৰু পক্ষীবিজ্ঞানতো তেখেতে কিছুমান পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ কাম কৰিছে।<ref>{{Cite journal |last=Diamond |first=J. |last2=Bishop |first2=K. D. |last3=Gilardi |first3=J. D. |doi=10.1111/j.1474-919X.1999.tb07540.x |title=Geophagy in New Guinea birds |journal=Ibis (journal) |volume=141 |issue=2 |page=181 |date=5 August 2004 |url=http://www.pngibr.org/publications/pdf/2006-Symes-et-al.pdf |issn=0952-8369 |access-date=8 March 2019 }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> কিন্তু জনপ্ৰিয় বিজ্ঞানৰ লেখক হিচাপেহে তেখেত অধিক পৰিচিত। তেওঁ বিচৰণ কৰা বিভিন্ন ক্ষেত্ৰসমূহৰ একাধিক বিষয়েৰে সেইসমূহ গ্ৰন্থ সমৃদ্ধ। বিদ্যায়তনিক বিচিত্ৰতাৰ বাবে ডায়মণ্ডক "পলিমেথ" (polymath) বুলি জনা যায়।<ref> {{cite web |url=http://www.abc.net.au/animals/human_stars.htm |work=Australian Broadcasting Corporation |title=The Animal Attraction |year=2001 |access-date=8 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110507092547/http://www.abc.net.au/animals/human_stars.htm |archive-date=7 May 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.economist.com/node/14587314 |newspaper=The Economist |title=Rapa Nui déjà vu |date=October 8, 2009 |access-date=8 March 2019 |publisher=The Economist Newspaper Limited}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ডায়মণ্ডৰ পত্নী হৈছে মেৰি কোহেন। তেওঁ পলেণ্ডৰ ৰাজনীতিবিদ এদৱাৰ্ড ৱাৰ্ণাৰৰ নাতিনী। ডায়মণ্ড আৰু কোহেনৰ যঁজা সন্তান আছে। ১৯৮৭ চনত তেওঁলোকৰ জন্ম হৈছিল।<ref>[http://www.bbc.co.uk/programmes/b01p3k5q Radio interview with Jim Al-Khalili, BBC Radio 4, series ''The Life Scientific'', broadcast 4/12/2012]</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * ১৯৭৫ বিশেষ সফলতাৰ বঁটা, আমেৰিকান গেষ্ট্ৰোএণ্টাৰোলজিকেল এছ'ছিয়েছন<ref>{{cite web|url=http://www.gastro.org/about/awards/distinguished-achievement-award|title=Distinguished Achievement Award|publisher=gastro.org|accessdate=September 8, 2013}}</ref> * ১৯৮৫ মেকআৰ্থাৰ সংস্থাৰ "জিনিয়াছ" গ্ৰাণ্ট<ref name=ng>{{cite magazine|url=http://www.nationalgeographic.com/explorers/bios/jared-diamond/|title=Jared Diamond, Geographer, Explorer-in-Residence|accessdate=August 10, 2013|magazine=National Geographic}}</ref> * ১৯৮৯ আৰ্চি এফ. কাৰ পদক<ref>{{cite news|work=Gainesville Sun|date=April 5, 1989|accessdate=September 8, 2013|title=Carr is honored for activities|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1320&dat=19890405&id=sUpWAAAAIBAJ&sjid=LuoDAAAAIBAJ&pg=5397,1563603}}</ref> * ১৯৯২ টেনাৰ প্ৰবক্তা, উটাহ বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{cite web|url=http://www.suunews.com/news/2012/mar/04/tanner-lecturer-will-present-tuesday/|work=SUU News|publisher=Southern Utah University|date=March 4, 2012|accessdate=September 8, 2013|title=Tanner lecturer will present on Tuesday|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20130908062215/http://www.suunews.com/news/2012/mar/04/tanner-lecturer-will-present-tuesday/|archivedate=September 8, 2013|df=mdy-all}}</ref> * ১৯৯২ ৰ'নে পাউলনেক বিজ্ঞান বঁটা, ''The Third Chimpanzee'' ৰ বাবে<ref name="rsocprizes">{{Cite web| title=Prize for Science Books previous winners and shortlists | url=http://royalsociety.org/bookspage.asp?id=6372 | publisher=Royal Society | accessdate=2009-05-18}}</ref> * ১৯৯২ লছ এঞ্জেলছ টাইমৰ পৰা বিজ্ঞানমূলক গ্ৰন্থ বঁটা<ref name="latimesprize">{{Cite news | title=Los Angeles Times Festival of Books&nbsp; – Book Prizes&nbsp; – Winners by Award (science) | url=http://www.latimes.com/extras/bookprizes/winners_byaward.html#science | work=Los Angeles Times | accessdate=2009-05-18 | archivedate=2002-12-04 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20021204004228/http://www.latimes.com/extras/bookprizes/winners_byaward.html#science | deadurl=yes }}</ref> * ১৯৯৩ জীৱবৈজ্ঞানিক সমাজৰ পৰা ছান ডিয়েগো সংৰক্ষণ পদক * ১৯৯৭ ফাই বেটা কাপ্পা বঁটা, ''Guns, Germs and Steel'' ৰ বাবে * ১৯৯৮ পুলিৎজাৰ বঁটা, ''Guns, Germs and Steel'' ৰ বাবে।<ref name=ng/><ref>{{cite web|url=http://www.pulitzer.org/citation/1998-General-Nonfiction|publisher=pulitzerprize.org|year=1998|accessdate=August 10, 2013|title=The 1998 Pulitzer Prize Winners: General Nonfiction}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ১৯৯৮ কেলিফৰ্ণিয়া গ্ৰন্থ পুৰস্কাৰ,''Guns, Germs and Steel'' ৰ বাবে সোণৰ পদক * ১৯৯৮ বিজ্ঞানমূলক গ্ৰন্থৰ বাবে এভেণ্টিছ বঁটা, ''Guns, Germs and Steel'' ৰ বাবে<ref name=rsocprizes/> * ১৯৯৮ আন্তৰাষ্ট্ৰীয় ব্ৰহ্মাণ্ড পুৰস্কাৰ<ref name="ecosmos"/> * ১৯৯৮ ইলিয়ট কুৱেছ বঁটা, আমেৰিকান পক্ষীবিজ্ঞানী সংঘ<ref>{{cite web|url=http://www.aou.org/awards/senior/coues/|title=Previous awardees|accessdate=September 8, 2013|publisher=aou.org}}</ref> * ১৯৯৯ অ-কাহিনীমূলক ৰচনাৰ বাবে লানান সাহিত্যিক বঁটা * ১৯৯৯ বিজ্ঞানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পদক<ref>{{cite news|url=http://newsroom.ucla.edu/portal/ucla/UCLA-Physiologist-Dr-Jared-Diamond-1454.aspx?RelNum=1454|publisher=UCLA Newsroom|accessdate=August 10, 2013|date=January 30, 2000|author=Schmidt, Elaine|title=UCLA Physiologist Dr. Jared Diamond Wins National Medal of Science}}</ref> * ২০০১ পাৰিপাৰ্শ্বিক সফলতাৰ বাবে টাইলাৰ পুৰস্কাৰ * ২০০২ বৈজ্ঞানক লেখা-মেলাৰ বাবে লিৱিছ থমাছ পুৰস্কাৰ * ২০০৪ শিক্ষাবিদৰ সন্মানীয় উপাধিৰ এজন বিদেশী ধাৰক<ref>{{citation|url=http://www.aka.fi/en/about-us/scientists-behind-the-research/academicians-of-science/ulkomaiset-tieteen-akateemikot/ |title=Jared Diamond is awarded by the Academy of Finland |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151005160948/http://www.aka.fi/en/about-us/scientists-behind-the-research/academicians-of-science/ulkomaiset-tieteen-akateemikot/ |archivedate=October 5, 2015 }}</ref> ফিনলেণ্ড একাডেমীত * ২০০৫ কেমব্ৰিজৰ ট্ৰিনিটি কলেজত নিৰ্বাচিত সন্মানীয় সভ্য,<ref>{{cite web|url=http://www.trin.cam.ac.uk/index.php?pageid=204|title=Honorary Fellows|publisher=Trinity College|year=2013|accessdate=September 8, 2013|archivedate=March 3, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303200416/http://www.trin.cam.ac.uk/index.php?pageid=204|deadurl=yes}}</ref> * ২০০৬ বিজ্ঞানমূলক গ্ৰন্থৰ বাবে ৰয়েল ছ'ছাইটিৰ বঁটা ''Collapse''ৰ বাবে (shortlisted)<ref name=rsocprizes/> * ২০০৬ বিজ্ঞানত ডিকছন বঁটা * ২০০৮ PhD Honoris Causa, Katholieke Universiteit Leuven, বেলজিয়াম * ২০১৩ কৃষি উল্ফ বঁটা<ref>{{cite news|last=Shmulovich|first=Michal|title=Seven scientists and an architect to be awarded Israel's prestigious Wolf Prize|url=http://www.timesofisrael.com/seven-scientists-and-an-architect-to-be-awarded-israels-prestigious-wolf-prize/|accessdate=6 February 2013|newspaper=The Times of Israel|date=2 January 2013}}</ref> * ২০১৬ বছৰটোৰ মানৱতাবাদী, আমেৰিকান মানৱতাবাদী সন্থা ==নিৰ্বাচিত গ্ৰন্থাৱলী== * ১৯৯২: ''The Third Chimpanzee: The Evolution and Future of the Human Animal'' ({{ISBN|0-06-098403-1}}-) * ১৯৯৭: ''Why Is Sex Fun?'' ({{ISBN|0-465-03127-7}}-) * ১৯৯৭: ''Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies'' ({{ISBN|978-0-099-30278-0}})। একেখন কিতাপেই ''Guns, germs and steel: A short history of everybody for the last 13,000 years'' নামেৰেও প্ৰকাশিত হয়। ({{ISBN|978-0099302780}}) * ২০০৫: ''Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed'' ({{ISBN|978-0241958681}}) * ২০১০: ''Natural Experiments of History'', জেমছ্ এ. ৰবিনছনৰ সৈতে({{ISBN|0-674-03557-7}}) * ২০১২: ''The World Until Yesterday|The World until Yesterday: What Can We Learn from Traditional Societies?'' ({{ISBN|978-0141024486}}) * ২০১৫: ''The Third Chimpanzee for Young People: The Evolution and Future of the Human Animal'' ({{ISBN|9781609806118}}) * ২০১৯: ''Upheaval: How Nations Cope with Crisis and Change'' ({{ISBN|978-0316409131}}) ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://jareddiamond.org ব্যক্তিগত ৱেবছাইট] * [http://www.geog.ucla.edu/people/jared-diamond কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভূগোল বিভাগত ডায়মণ্ডৰ নিজা পৃষ্ঠা] * [http://www.ted.com/talks/jared_diamond_on_why_societies_collapse জাৰেড ডায়মণ্ড: সমাজবোৰ কেনেকৈ ভাঙে? (TED ২০০৩)] * [http://www.ted.com/talks/jared_diamond_how_societies_can_grow_old_better জাৰেড ডায়মণ্ড: সমাজ এখনৰ বিকাশ ভালদৰে কেনেকৈ হ'ব পাৰে? (TED ২০১৩)] * [https://www.pbs.org/gunsgermssteel PBSত গানছ্, জাৰ্মছ এণ্ড ষ্টিল] (সম্পূৰ্ণ প্ৰতিলিপি) * [http://richannel.org/what-can-we-learn-from-traditional-societies পৰম্পৰাগত সমাজৰ পৰা আমি কি শিকিব পাৰোঁ?, অক্টোবৰ ২০১৩] * {{IMDb name|1991200}} * [https://www.youtube.com/watch?v=dBAt2Oh3nng ডায়মণ্ডৰ লগত সাক্ষাৎকাৰ: To Solve a Crisis, We Have to Acknowledge It First] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান লেখক]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:পক্ষীবিদ]] [[শ্ৰেণী:পুলিৎজাৰ বঁটা বিজয়ী]] 7rkp60jxywiriii9qkxjx9ub5ikcub4 0 68514 616556 526578 2026-07-10T11:57:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616556 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name =নওগাঁৰ পেৰা সন্দেশ | image = | caption = | alternate_name = | country = [[বাংলাদেশ]] | region = নওগাঁ,[[বাংলাদেশ]] | creator = | course = জলপান, প্ৰসাদ | served = | main_ingredient =[[গাখীৰ]], পানী, [[চেনি]], | variations = | calories = | other }} '''নওগাঁৰ পেৰা সন্দেশ ''' ({{lang-en| Pera Sondesh of Naogaon}}; {{lang-bn| নওগাঁব় প্যাব়া সন্দেশ}}) বাংলাদেশৰ নওগাঁ জিলাত উৎপাদিত গাখীৰৰে তৈয়াৰ কৰা এবিধ মিঠাই। বৰ্তমানে [[বাংলাদেশ]]ৰ অন্যান্য ঠাইতো এই পেৰা সন্দেশ তৈয়াৰ কৰা হ’লেও সৰ্ব প্ৰথমে নওগাঁ জিলাতে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল।<ref name="bangla1">{{cite web | url=https://www.banglatribune.com/217305/নওগাঁৰ-ঐতিহ্যবাহী-প্যাৰা-সন্দেশ-যাচ্ছে-বিদেশে | title=নওগাঁৰ ঐতিহ্যবাহী প্যাৰা সন্দেশ যাচ্ছে বিদেশে | publisher=Bangla Tribune | accessdate=17 March 2021 | author=Abdul Rouf Pavel}}</ref><ref name="proti2">{{cite web | url=https://www.bd-pratidin.com/last-page/2013/06/28/2942 | title=স্বাদ ও মানে অতুলনীয় নওগাঁৰ প্যাৰা সন্দেশ | date=28-6-2013 | accessdate=17 March 2021 | archivedate=18 June 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200618023749/https://www.bd-pratidin.com/last-page/2013/06/28/2942 | deadurl=yes }}</ref>স্বাদ ও মানে অতুলনীয় নওগাঁৰ প্যাৰা সন্দেশ আৰম্ভণিতে কেবল পূজা মণ্ডপৰ দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাৰ বাবেই এই মিঠাই তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত কেৱল দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাতে এই মিঠাই সীমাবদ্ধ নাথাকি দেশৰ পৰিধি চেৰাই ইয়াৰ সুখ্যাতি বিদেশতো বিয়পি পৰিছে। ইয়াৰ সোৱাদ আৰু পুষ্টিগুণৰ বাবে ই এবিধ বিখ্যাত মিঠাই হিচাপে জনমানসত স্বীকৃতি পাইছে।<ref name="bohu5">{{cite web | url=https://www.bahumatrik.com/নওগাঁৰ-শত-বছৰেৰ-প্যাৰা-সন্দেশ/32042 | title=নওগাঁৰ শত বছৰেৰ ‘প্যাৰা’ সন্দেশ | publisher=www.bahumatrik.com | work=Abdul Rashid Tarek | accessdate=17 March 2021}}</ref> ==ইতিহাস== পেৰা সন্দেশৰ ইতিহাস শতিকা পুৰণি। প্ৰথমে কেবল দেৱ-দেৱীৰ উপাসনাৰ প্ৰয়োজনত এই মিঠাই তৈয়াৰ হৈছিল। পিছলৈ এবিধ জনপ্ৰিয় মিঠাইলৈ পৰিণত হৈছিল। জনশ্ৰুতি আছে যে নওগাঁ চহৰৰ কালিতলা এলেকাৰ মহেন্দ্ৰী দাস নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে প্ৰথমে এই পেৰা সন্দেশ তৈয়াৰ কৰিবলৈ লৈছিল। মহেন্দ্ৰী দাস [[ভাৰত]]ৰ [[বিহাৰ]]ৰ কোনো এজন নবাবৰ অধীনত মিঠাই তৈয়াৰৰ কাম কৰিছিল। কোনো এখন যুদ্ধত নবাব নিহত হোৱাত মহেন্দ্ৰীয়ে প্ৰাণ লৈ পলাই আহি বৰ্তমান বাংলাদেশৰ অন্তৰ্গত নওগাঁ চহৰৰ কালীতলা অঞ্চলত থিতাপী লয়। জীৱিকাৰ তাদিগাত তেওঁ পেৰা সন্দেশ তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সন্দেশবোৰ বিভিন্ন মন্দিৰে মন্দিৰে ঘূৰি বিক্ৰি কৰিছিল। পিছত কালীতলা মন্দিৰৰ ওচৰত ‘মা নওগাঁৰ পেৰা সন্দেশ’ নামেৰে এখন মিঠাইৰ দোকান খোলে। কালীতলা অঞ্চলত তেতিয়া সিমান জনবসতি নাছিল।<ref name="bohu5" /> মহেন্দ্ৰ দাসৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ ধীৰেন্দ্ৰনাথ দাসে সেই দোকানৰ দায়িত্ব লয়। তেওঁ বিমল মহন্ত নামৰ এজন কাৰিকৰক নিয়োগ কৰে। বিমল মহন্তৰ হাতেৰে নিৰ্মিত সন্দেশৰ খ্যাতি চৌপাশে বিয়পি পৰে। প্ৰায় ত্ৰিশ বছৰ ধীৰেন্দ্ৰনাথে মিঠাই ব্যৱসায় পৰিচালনা কৰে। পিছত তেওঁ সুৰেশ চন্দ্ৰ মহন্তৰ ওচৰত দোকানখন বিক্ৰি কৰি দি অন্য ঠাইলৈ গুছি যায়। সুৰেশ চন্দ্ৰ মহন্তই নতুনকৈ মিঠাই তৈয়াৰ কৰা কাৰিকৰ হিচাপে নাৰায়ণ চন্দ্ৰ প্ৰামাণিকক নিয়োগ কৰে। পিছলৈ দোকানৰ মালিক পক্ষ আকৌ সলনি হৈছে। বৰ্তমান ৰতন দাস সেই দোকানৰ গৰাকী।<ref name="bangla1" /> বৰ্তমান নওগাঁ চহৰত ‘মা নওগাঁৰ পেৰা সন্দেশ’ৰ উপৰিও আশেপাশে এইবিধ মিঠাই তৈয়াৰ আৰু বিক্ৰি কৰা আৰু বহু দোকান খোলা হৈছে।<ref name="proti2" /> ==প্ৰস্ততু প্ৰণালী== এই মিঠাই তৈয়াৰ কৰিবলৈ প্ৰয়োজন- গাখীৰ, চেনি আৰু পানী। এক কিলোগ্ৰাম সন্দেশ তৈয়াৰ কৰিবলৈ গাখীৰৰ প্ৰয়োজন ৭ লিটাৰ। পেৰা সন্দেশ দুই ধাপত তৈয়াৰ হয়। প্ৰথম ধাপত [[গাখীৰ]], [[চেনি]] আৰু [[পানী]] একেলগে মিহলাই এটা কেৰাহীত পগোৱা হয়। গাখীৰ পানীৰ মিশ্ৰণবিধ উতলাৰ আগতে জুই বঢ়াই দিব লাগে। উতলি থকা অৱস্থাত মিশ্ৰণখিনি লাহেলাহে লৰাই থাকিব লাগে আৰু এনেকৈ খীৰ তৈয়াৰ হয়। দ্বিতীয় ধাপত সেই খীৰ দুই হাতৰ তলুৱাৰে ৰোল কৰি সামান্য হেঁচা দিব লাগে। সেই সামান্য হেঁচাতেই পেৰা সন্দেশ তৈয়াৰ হৈ যায়।<ref name="proti2" /> ==বিৱৰণ== পেৰা সন্দেশৰ ৰং সামান্য খয়েৰী ৰঙৰ। প্ৰতিটো সন্দেশ আধা ইঞ্চি ওখ আৰু দুই ইঞ্চি দীঘল আকাৰৰ হয়। প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ৭৫টাৰ পৰা ৮০টালৈকে পেৰা সন্দেশ থাকে। সাধাৰণ অৱস্থাত ই ১০-১৫ দিনলৈ ভালে থাকে। কৃত্ৰিম উপায়ে তাতকৈয়ে বেছি দিন ভালে ৰাখিব পৰা যায়।<ref name="bangla1" /><ref name="proti2" /> [[শ্ৰেণী:মিঠাই]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] ==তথ্য উৎস== {{reflist}} h0bdn12oy65028irghcuc83d8y267tu 0 72773 616540 321573 2026-07-10T10:13:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616540 wikitext text/x-wiki {{confuse|বেদৱতী}} {{Infobox character | name = দেৱৱতী | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing brackets --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | children = [[সুমালী]], [[মাল্যবান]], [[মালী]] | spouse = [[সুকেশ]] | relatives = বিধুৎকেশ (শহুৰ)</br> সালকণ্টকটা (শাহু) |father = গ্ৰামণী ([[গন্ধৰ্ব]]) | alias = | series = [[ৰামায়ণ]] }} '''দেৱৱতী''' ({{lang-en|Devavati}}) গ্ৰামণী নামৰ এগৰাকী [[গন্ধৰ্ব]]ৰ জীয়ৰী আছিল৷<ref name="book"/> উল্লেখ আছে যে- তেওঁ দেখাত সাক্ষাৎ লক্ষ্মীদেৱীৰ দৰে আছিল৷<ref name="book">{{cite book | url=https://books.google.co.in/books?id=b7gOBW8oDFgC&lpg=PA200&vq=sumali%20ravana&pg=PA199#v=onepage&q&f=false | title=History Of Ancient India (a New Version) : From 7300 Bb To 4250 Bc | publisher=Atlantic Publishers & Dist | author=Mittal, J. P. | pages=198 | isbn=978-81-269-0615-4 |language=en}}</ref> তেওঁক ৰাক্ষস ৰজা সুকেশে বিবাহ কৰাইছিল৷<ref>http://ancientvoice.wikidot.com/src-vrm:ram7-5.</ref> তেওঁৰ পতি [[সুকেশ]] আছিল [[ৰাৱণ]]ৰ মাকৰ পিতামহ৷<ref name="দশানন"/> যাক ভগৱান [[শিৱ]] আৰু [[পাৰ্বতী]]য়ে লালন-পালন কৰিছিল৷<ref name="দশানন">{{cite book | title=[[দশানন ৰাৱণ (গ্ৰন্থ)|দশানন ৰাৱণ]] | publisher=অসম পাবলিচিং কোম্পানী | author=চন্দ্ৰ, ড° দীপক শৰ্মা | year=২০১৩ | pages=৪ | isbn=978-81-86384-43-5}}</ref> [[দেৱৱতী]] আৰু [[সুকেশ]]ৰ ঔৰসত তিনি পুত্ৰ [[সুমালী]], [[মাল্যবান]] আৰু [[মালী]]ৰ জন্ম হয়, যিয়ে [[গন্ধৰ্ব]] ৰাজকুমাৰী নৰ্মদাৰ তিনিগৰাকী কন্যা যথাক্ৰমে সুমালীয়ে [[কেতুমতী]]ক, মাল্যবানে সুন্দৰীক আৰু মালীয়ে বসুদাক বিবাহ কৰাইছিল৷<ref name="Ketumati">{{cite web | url=http://www.manuscrypts.com/myth/2011/10/18/ketumati/ | title=Ketumati | publisher=Manuscrypts.com | accessdate=19 July 2021 | archivedate=19 July 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210719111745/http://www.manuscrypts.com/myth/2011/10/18/ketumati/ | deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পুত্ৰ সুমালী আৰু [[কেতুমতী]]ৰ কন্যা [[কৈকেষী]]ৰ [[ঋষি বিশ্ৰবা]]ৰ সৈতে বিবাহ হয় যাৰ ঔৰসত তিনি পুত্ৰ যথাক্ৰমে [[ৰাৱণ]], [[কুম্ভকৰ্ণ]], [[বিভীষণ]] আৰু এগৰাকী কন্যা [[শূৰ্পনখা]]ৰ জন্ম হয়৷<ref name="book"/><ref name="দশানন"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} {{ৰামায়ণ|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ]] rq7ebk6qv4cuy9iagkmvsz8wwltg38w 0 76758 616533 427646 2026-07-10T07:55:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616533 wikitext text/x-wiki [[File:Yam wun sen.JPG|thumb|261px|''য়াম ৱুন ছেন কুন'': গ্লাছ নুডলছ আৰু মিছামাছৰ সৈতে এবিধ মচলাযুক্ত চালাড]] '''থাই ৰন্ধনপ্ৰণালী''' ({{lang-th|อาหารไทย}}, আহান থাই) হৈছে [[থাইলেণ্ড]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰন্ধনপ্ৰণালী। থাই ৰন্ধনত সুগন্ধি উপাদান আৰু মচলাৰ সৈতে পাতলকৈ প্ৰস্তুত কৰা ব্যঞ্জনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। থাই খাদ্যৰ বিশেষজ্ঞ অষ্ট্ৰেলিয়ান চেফ ডেভিদ থম্পছনে এই কথা লক্ষ্য কৰিছে যে আন বহুতো ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ বিপৰীতে<ref>{{cite news|first= Ian |last= Tucker |url= https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2010/sep/19/bangkok-thai-street-food-david-thompson |title= One night in Bangkok on the trail of Thai street food |work= The Observer |date= 19 September 2010|access-date= 29 October 2013 |location= London}}</ref> থাই ৰন্ধনপ্ৰণালী হৈছে "বিভিন্ন উপাদানৰ সমাহাৰৰ জৰিয়তে এক সুসংগত সমাপ্তিৰ সৃষ্টি। এক জটিল সংগীতৰ স্বৰলিপিৰ দৰে ইয়াৰ পৃষ্ঠ মসৃণ হ'ব লাগে কিন্তু তলছোৱাত কি ঘটিছে সেয়া গুৰুত্বপূৰ্ণ নহয়। সৰলতা ইয়াৰ নীতি একেবাৰেই নহয়।" পৰম্পৰাগত থাই ৰন্ধনপ্ৰণালী মূলতঃ চাৰিটা শ্ৰেণীত ভগাব পাৰি। এইকেইটা ক্ৰমে টম (সিজোৱা ব্যঞ্জন), য়াম (মচলাযুক্ত চালাড), টেম (খুন্দা খাদ্য), আৰু গেং (তৰকাৰী)। ডিপ-ফ্ৰাই, ষ্টাৰ-ফ্ৰাই আৰু ভাপত দিয়া ব্যঞ্জন চীনা ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ পৰা আহিছে। <ref name=BP-20190922>{{cite news |last1=Sukphisit |first1=Suthon |title=Curry extraordinaire |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/1755664/curry-extraordinaire |access-date=22 September 2019 |work=Bangkok Post |issue=B Magazine |date=22 September 2019}}</ref> চিএনএন ট্ৰেভেলৰ দ্বাৰা ২০১৭ চনত বিশ্বব্যাপী ৩৫ হাজাৰ লোকৰ এক অনলাইন জৰীপত ’’বিশ্বৰ ৫০টা শ্ৰেষ্ঠ খাদ্য’’ৰ তালিকাত সাতবিধে থাই ব্যঞ্জনে স্থান লাভ কৰিছিল। এই তালিকাখনত আন যিকোনো দেশতকৈ থাইলেণ্ডৰ অধিক ব্যঞ্জন অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। এইসমূহ হৈছে ক্ৰমে ''টম য়াম গুং'' (চতুৰ্থ), পেড থাই (পঞ্চম), ''চোম টেম'' (ষষ্ঠ), ''মাচামান তৰকাৰী'' (দশম), ''সেউজীয়া তৰকাৰী'' (১৯তম), ''থাই ফ্ৰাইড ৰাইচ'' (২৪তম) আৰু ''নাম টক মু'' (৩৬তম)। <ref name="CNN-2017">{{cite news|title=Your pick: World's 50 best foods|author=Tim Cheung|date=2017-07-12|work=CNN|url=http://travel.cnn.com/explorations/eat/readers-choice-worlds-50-most-delicious-foods-012321/|access-date=2018-05-05|archivedate=2017-07-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170708091757/http://travel.cnn.com/explorations/eat/readers-choice-worlds-50-most-delicious-foods-012321/|deadurl=yes}}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Thai vegetable carving.jpg|thumb|পাচলি খোদাই কলা ({{lang-en|vegetable carving}}) প্ৰায় ৭০০ বছৰ আগেয়ে ছুখোথাই ৰাজ্যৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.thaicarving.co.uk/php/history.php |title=The History of Thai Fruit and Vegetable Carving |access-date=2014-12-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151125120930/http://www.thaicarving.co.uk/php/history.php |archive-date=25 November 2015 |df=dmy-all }}</ref>]] থাই ৰন্ধনপ্ৰণালী আৰু থাইলেণ্ডৰ চুবুৰীয়া দেশ, বিশেষকৈ [[ভাৰত]], [[মালয়েছিয়া]] আৰু [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ ৰন্ধন পৰম্পৰা আৰু ৰন্ধনপ্ৰণালীয়ে বহু শতিকা ধৰি পৰস্পৰক প্ৰভাৱিত কৰি আহিছে। থাই সন্ন্যাসী বুদ্ধদাচা ভিক্কুৰ 'থাইলেণ্ডলৈ ভাৰতৰ উপকাৰ' শীৰ্ষক লেখনিৰ মতে থাই ৰন্ধনপ্ৰণালী ভাৰতীয় ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। তেওঁ লিখিছে যে থাই লোকসকলে ভাৰতীয়সকলৰ পৰা বিভিন্ন ধৰণে তেওঁলোকৰ খাদ্যত মচলা কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে শিকিছিল। থাইসকলে ভাৰতীয়সকলৰ পৰা ভেষজ ঔষধ প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতিও লাভ কৰিছিল। কিছুমান উদ্ভিদ যেনে গাটিফেৰা পৰিয়ালৰ সৰভি, পানীকা বা হৰচিংহাৰ, ফিকুন বা মিমুচোপচ এলেংগি আৰু বুন্নাক বা ৰোজ চেষ্টনাট আদি ভাৰতৰ পৰা অনা হৈছিল।<ref name="indthai">http://www.esamskriti.com/essay-chapters/Historical-Ties-India-and-Thailand-1.aspx</ref> ১৫১১ চনত যেতিয়া পৰ্তুগীজসকলৰ প্ৰথম কূটনৈতিক অভিযান আহি অয়ুথায়াৰ (অযোধ্যা) ৰাজসভাতত উপস্থিত হয় তেতিয়াই পাশ্চাত্য প্ৰভাৱ পৰি পৰ্তুগীজ ''ফিওচ দে অভোছৰ'' থাই অভিযোজন ''ফই থং'' আৰু গৰুৰ গাখীৰৰ সলনি নাৰিকলৰ গাখীৰেৰে তৈয়াৰ কৰা কাষ্টাৰ্ড ''চাংখাইয়া'' আদিৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{cite web|url=http://thailand.prd.go.th/ebook/kitchen/content/ch3.html |title=Chapter3 |publisher=Thailand.prd.go.th |access-date=29 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015072010/http://thailand.prd.go.th/ebook/kitchen/content/ch3.html |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ব্যঞ্জনসমূহ ১৭ শতিকাত ৰজা নাৰাইৰ গ্ৰীক উপদেষ্টা কন্সটেণ্টাইন ফৌলকনৰ পত্নী, অয়ুথায়াত জন্ম গ্ৰহণ কৰা জাপানী-পৰ্তুগীজ-বঙালী বংশোদ্ভৱ মাৰিয়া গুয়োমাৰ ডি পিনহাই থাইলেণ্ডলৈ আনিছিল বুলি কোৱা হয়। পশ্চিমৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ খুব সম্ভৱ ষোড়শ বা সপ্তদশ শতিকাত আমেৰিকাৰ পৰা আমদানিকৃত জলকীয়াৰ প্ৰৱৰ্তন। জলকীয়া আৰু চাউল সাম্প্ৰতিক থাই ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দুবিধ উপাদান।<ref>{{cite book|last=Cummings|first=Joe|title=World Food: Thailand|year=2000|publisher=Lonely Planet|location=Melbourne, Australia|page=79}}</ref> কলম্বিয়ান এক্সচেঞ্জৰ সময়ত পৰ্তুগীজ আৰু স্পেনিছ জাহাজে আমেৰিকাৰ পৰা বিলাহী, মাকৈ, অমিতা, [[হাতীভেকুৰী]], আনাৰস, ৰঙালাও, [[মান ধনিয়া]], কাজু আৰু চীনাবাদামকে ধৰি নতুন খাদ্য সামগ্ৰী আনিছিল। ==আঞ্চলিক ভিন্নতা== আঞ্চলিক ভিত্তিত ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ কিছু ভিন্নতা দেখা যায় আৰু ই চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ লগতে জলবায়ু আৰু ভূগোলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। উত্তৰ থাই ৰন্ধনপ্ৰণালী আৰু ব্যঞ্জনৰ উত্তৰ [[লাওছ]]ৰ বাৰ্মাৰ শান ৰাজ্যৰ সৈতে আৰু লগতে [[চীন]]ৰ [[য়ুন্নান]] প্ৰদেশৰ সৈতে মিল দেখা যায়। আনহাতে ইছানৰ (উত্তৰ-পূব থাইলেণ্ড) ৰন্ধনপ্ৰণালী দক্ষিণ লাওছৰ দৰে একে। ই [[কম্বোডিয়া]]ৰ পৰা দক্ষিণলৈ ক্ষ্মেৰ ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হোৱাৰ লগতে পূবে ভিয়েটনামী ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ দ্বাৰাও প্ৰভাৱিত হয়। দক্ষিণ থাইলেণ্ডৰ বহুতো ব্যঞ্জনত নাৰিকলৰ গাখীৰ আৰু সতেজ হালধিৰ পয়োভৰ দেখা যায়। ভাৰত, মালয়েছিয়া আৰু ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ সৈতে ইয়াৰ মিল আছে।<ref>{{cite web|url=http://en.zomzaa.com |title=Home|website=Thai Cuisine!|access-date=29 Oct 2013}}{{failed verification|date=May 2018}}</ref><ref name="shesimmers1">{{cite web |url=http://shesimmers.com/2011/02/southern-thai-rice-salad-khao-yam-%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%B3-and-a-chat-with-jitlada-restaurant-in-los-angeles.html |title=Southern Thai Rice Salad – Khao Yam (ข้าวยำ) and a Chat with Jitlada Restaurant in Los Angeles |publisher=Shesimmers.com |date=28 February 2011 |access-date=29 October 2013 |archivedate=29 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929101857/http://shesimmers.com/2011/02/southern-thai-rice-salad-khao-yam-%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%A2%E0%B8%B3-and-a-chat-with-jitlada-restaurant-in-los-angeles.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thaiso.com/thailand-a-z/thai-food.htm |title=Thai Food |publisher=thaiso.com |date=20 January 2010 |access-date=29 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927135622/http://www.thaiso.com/thailand-a-z/thai-food.htm |archive-date=27 September 2013 |df=dmy-all |archivedate=27 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927135622/http://www.thaiso.com/thailand-a-z/thai-food.htm |deadurl=yes }}</ref> ==উপাদান== [[File:Green curry ingredients.jpg|thumb|সেউজ তৰকাৰী পেষ্টৰ উপকৰণসমূহ। ]] [[File:Thanin market platu.jpg|thumb|''প্লা থু'']] সামগ্ৰিকভাৱে থাই ৰন্ধনপ্ৰণালীত বিভিন্ন উপাদান (থাই ভাষাত চুয়ান ফাচোম) আৰু খাদ্য প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰণালী অন্তৰ্ভুক্ত। থাই চেফ মেকডাঙে থাই খাদ্যক "জটিলতা, পুংখানুপুংখতাৰ প্ৰতি মনোযোগ, বিন্যাস, ৰং আৰু সোৱাদ"ৰ বৈশিষ্ট্যতাৰে চিহ্নিত কৰিছে।<ref name="McDang-2010">{{cite book|last1=Chef McDang|title=Principles of Thai Cookery|date=2010|publisher=McDang.com Co Ltd|isbn=978-6169060109}}</ref> থাই খাদ্যসমূহ সতেজ (শুকুৱাই থোৱাৰ বিপৰীতে) বনৌষধি আৰু মচলাৰ প্ৰচুৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে জনাজাত। থাই খাদ্যৰ সচৰাচৰ সোৱাদ নহৰু, গালাংগল (আদাজাতীয় উদ্ভিদ), ধনিয়া/মান দনিয়া, লেমন গ্ৰাছ, শ্বেলট (এবিধ পিঁ‌য়াজ), জালুক, কাফিৰ লাইমৰ পাত, সৰু মিছা মাছৰ পেষ্ট, মাছৰ চছ, আৰু জলকীয়াৰ পৰা আহে। ব্যঞ্জন মিঠা কৰিবলৈ বৰাচাছৰ (তালজাতীয় উদ্ভিদ) ৰসৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা তাল চেনি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে নেমু আৰু তেতেলীয়ে টেঙা সোৱাদৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। থাই ৰন্ধনপ্ৰণালীত সাধাৰণতে ব্যৱহৃত মাংসসমূহ হৈছে গাহৰি আৰু কুকুৰাৰ লগতে হাঁহ, গোমাংস আৰু ম'হ। দক্ষিণ থাইলেণ্ডৰ মুছলমান থাইসকলৰ বাহিৰে ছাগলী, ভেড়া আৰু ছাগলীৰ ব্যৱহাৰ খুব কম। বনৰীয়া গাহৰি, হৰিণ আৰু বনৰীয়া চৰাই আদিৰ ব্যৱহাৰো ইহঁ‌তৰ বাসস্থানৰ সংকোচন, ১৯৬০-ৰ দশকত অভ্যন্তৰীণ পশু পালনৰ আধুনিক পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন আৰু ১৯৮০-ৰ দশকত কৃষি ব্যৱসায়ৰ উত্থানৰ বাবে সীমিত হৈ পৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.agriculturesnetwork.org/magazines/global/strong-case-for-diversity/agriculture-or-agribusiness-thai-farmers-search|title=Agriculture or agribusiness? Thai farmers search for viable alternatives|access-date=2021-11-02|archivedate=2014-09-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140907010531/http://www.agriculturesnetwork.org/magazines/global/strong-case-for-diversity/agriculture-or-agribusiness-thai-farmers-search|deadurl=yes}}</ref> পৰম্পৰাগতভাৱে, মাছ, ক্ৰাষ্টেচিয়ান আৰু খোলাধাৰী মৎস্যই থাই লোকসকলৰ আহাৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ২০০৬ চনত মাছৰ জনমূৰি ব্যৱহাৰ আছিল ৩৩.৬ কিলোগ্ৰাম।<ref>{{cite web |title=Fishery and Aquaculture Country Profiles; The Kingdom of Thailand |url=http://www.fao.org/fishery/facp/THA/en |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) |access-date=17 May 2019}}</ref><ref>{{cite news |last1=Pisuthipan |first1=Arusa |title=Practicing seafood safety |url=https://www.bangkokpost.com/life/social-and-lifestyle/1713304/practising-seafood-safety |access-date=16 July 2019 |work=Bangkok Post |date=16 July 2019}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:থাইলেণ্ডৰ খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী]] stgvymdchb10pajpnb78wtfxav8wgeo 0 79869 616509 389797 2026-07-09T22:01:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616509 wikitext text/x-wiki '''চৈতেলী''' গোৱা নামনি অসমৰ এক লুপ্তপ্ৰায় লোক-অনুষ্ঠান৷ এই উৎসৱৰ লগত নামনি অসমৰে ম’হখেদা ’মহোহো’ উৎসৱৰ সৈতে সামান্য মিল আছে৷ চৈতেলী গোৱা উৎসৱত নামনি অসমৰ বিভিন্ন টোলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা ব্ৰাহ্মণ ছাত্ৰসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু মহোহো অনুষ্ঠান গাঁৱৰ শিশু আৰু ডেকাসকলে পালন কৰে৷ চ’ত মাহৰ দোমাহীত গৰুদক্ষিণাৰ বাবে ছাত্ৰসকলে ভিক্ষা বিচাৰে৷<ref>প্ৰাচীন কামৰূপৰ ইতিহাস, কনকলাল বৰুৱা, অনুবাদ:অঞ্জন শৰ্মা, পৃষ্ঠা:১৩৯, ২০২০চন, প্ৰকাশন:powershift, ISBN:978-93-87494-38-1</ref> চৈতেলী শব্দটোৰ উৎস সম্পৰ্কে বিভিন্ন মতবাদ আছে৷ ই চোতালে চোতালে বহি নাম গাই অনুষ্ঠিত কৰাবাবেও হ’ব পাৰে বা চ’ত মাহত অনুষ্ঠিত কৰা বাবেও হ’ব পাৰে; এই বিষয়ে ঠিৰং সিদ্ধান্ত একো পোৱা নাযায়৷ লোকসংস্কৃতিৰ গৱেষক নাৰায়ণ দাসৰ মতে, চ’ত মাহত চোতালে চোতালে হাতচাপৰি বজাই পইচা খুজি আনি গুৰুদক্ষিণা দিছিল বাবে ইয়াৰ নাম চৈতেলী নাম৷ ঠাইভেদে ইয়াৰ উচ্চাৰণ বেলেগ বেলেগ, যেনে, চৌতালী, চৈতেলী, চ’তেলী, ছয়তেলী আদি<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/2020/04/blog-post_91.html |access-date=2022-03-27 |archivedate=2023-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101085102/https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/2020/04/blog-post_91.html |deadurl=yes }}</ref> ==পৰম্পৰাৰ উৎস== প্ৰাচীন ভাৰতৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাত শিষ্যসকলে ভিক্ষা কৰি প্ৰাপ্ত ভিক্ষা গুৰুদক্ষিণা হিচাপে গুৰুক আনি দিয়াৰ ব্যৱস্থা আছিল৷ বৌদ্ধধৰ্মীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাতো শিক্ষা শেষ হোৱাৰ পাছত সদলবলে ওলাই গৈ “ভিক্ষাং দেহি’’, “কল্যাণামাস্তু ভৱ’’ আদি ধ্বনি দি বৌদ্ধ বিহাৰৰ শিষ্যসকলে ভিক্ষা কৰে৷ অৱশ্যে ইয়াৰ মাজত এটা পাৰ্থক্য আছে, বৌদ্ধ বিহাৰত শিষ্যসকলক গাৰ্হস্থ্য ধৰ্মৰ পৰা আঁতৰি থকাৰ শিক্ষা দিয়া হয় আৰু টোলসমূহত আন শিক্ষাৰ লগতে গাৰ্হস্থ্য শিক্ষাও দিয়া হয়৷ সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত এই ভিক্ষা কাৰ্যৰ কিছু পৰিৱৰ্তন হৈছে৷ <ref>লোকসংস্কৃতিৰ লেছেৰি বোটলা, ডিম্বেশ্বৰ মেধি</ref> উৎস যিয়েই নহওক, দক্ষিণ কামৰূপৰ ঠায়ে ঠায়ে এতিয়াও চৈতেলী নাম গোৱা হয়৷ অৱশ্যে ইয়াত ছাত্ৰসকলৰ ঠাইত আন জনসাধাৰণে চ’ত মাহত ’গহইঘৰ’ৰ সম্মুখত নাগেৰা, তাল আদি বজাই চৈতেলী নাম পাতে৷<ref>টুনীপ্ৰিয়া দেৱী, ’হৰিদেৱজ্যোতি’, সম্পাদনা: ড° দিগন্ত কুমাৰ দাস</ref> ==পৰম্পৰা== পুৰণি অসমত টোলসমূহত বছৰৰ আৰম্ভণিতে শিক্ষাবৰ্ষ আৰম্ভ হয় আৰু বছৰৰ শেষভাগত শেষ হয়৷ গোটেই বছৰ গুৰুৰ টোলত থাকি শিক্ষাগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত, ফাগুন আৰু চ’তৰ সংক্ৰান্তি অৰ্থাৎ দোমাহীৰ দিনাৰ পৰা চ’তৰ আঠ দিন যোৱালৈকে প্ৰতিখন টোলৰ পৰাই ছাত্ৰসকলে বিভিন্ন গাঁৱত গৈ ঘৰে ঘৰে শ্লোক গাই বা নাম গাই পইচা সংগ্ৰহ কৰে৷ ছাত্ৰসকলৰ সুন্দৰ শ্লোক-নাম শুনি গৃহস্থসকলে আনন্দমনে পইচা দান কৰে৷ ছাত্ৰসকলে গোৱা এটা শ্লোকৰ উদাহৰণ, “ অচ্যুতং কেশৱং বিষ্ণু হৰিং সতং জনাৰ্দনং৷৷ হংসং নাৰায়ণঞ্চৈৱ বিষ্ণোৰ্ণামাষ্টকং শুভম্৷৷ চৈতেলীত গোৱা নামবোৰ ঠাইভেদে নাগাৰা নাম, দগৰৰ নাম, পালনাম, বীৰনাম, চৈতেলী নাম আদি নামেৰে জনা যায়৷ এনেদৰে ছাত্ৰসকলে নানা অৰ্থবহ শ্লোক আৰু নাম গাই গৃহস্থৰ চোতালে চোতালে আশীৰ্বাদ দি ফুৰে৷ পিছত সংগৃহীত ধন টোললৈ আহি গুৰুক অৰ্পণ কৰে৷ গুৰুৱে এই ধনৰ এভাগ নিজলৈ ৰাখি বাকীখিনিৰে ছাত্ৰসকলক এটা ভোজ খুৱাই শিক্ষাবৰ্ষৰ সামৰণি মাৰি শিষ্যসকলক বিদায় দিয়ে৷ বৰ্তমান সময়ত শিষ্যসকলৰ আৰ্হিত দুলড়ী, লেছাৰী, ঝুনা, ছবি আদিৰ সহায়ত গঞালোকে এই চৈতেলী গোৱা প্ৰথা জীয়াই ৰাখিছে৷ ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]] botchtqoby73k3zn1s2zlogoz08czew 0 80666 616534 428723 2026-07-10T08:50:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616534 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian politician}} {{Infobox officeholder | name = দিগন্ত বৰ্মন | image = | caption = | office = [[অসম বিধানসভা| বিধানসভাৰ সদস্য,অসম]] | term_start = ২১ মে',২০২১ | term_end = | constituency = [[Barkhetry (Vidhan Sabha constituency)|বৰক্ষেত্ৰী]] | predecessor = [[নাৰায়ণ ডেকা]] | successor = | birth_place = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1964|11|26}} | spouse = কস্তুৰী ভৰালী(বি.১৯৯৪) | party = [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | residence = [[নলবাৰী]], [[অসম]] | alma_mater = [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] | profession = ৰাজনৈতিক | website = | footnotes = | parents = [[ভূমিধৰ বৰ্মন]] (পিতৃ) মালতী বৰ্মন (মাতৃ) }} '''দিগন্ত বৰ্মন''' ({{lang-en|Diganta Barman}}, জন্ম:২৬ নবেম্বৰ,১৯৬৪) এগৰাকী ৰাজনৈতিক তথা অসম বিধানসভাৰ সদস্য। <ref>{{Cite web|title= Diganta Barman Election Affidavit|work=[[Election Commission of India]]|url= https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/NjA4OQ==/MTY=/MTA=/Mw==/QUM= |access-date=18 July 2021}}</ref>২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে বৰক্ষেত্ৰীৰ পৰা তেওঁ বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Borkhetri constituency">{{cite web | url=https://www.oneindia.com/barkhetry-assembly-elections-as-60/ | title=Election results 2021 | accessdate=14 মে' 2022 | archivedate=2021-11-18 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20211118102344/https://www.oneindia.com/barkhetry-assembly-elections-as-60/ | deadurl=yes }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৬৪ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত বিধায়ক তথা প্ৰাক্তন এচিএছ বিষয়া দিগন্ত বৰ্মনৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ অসমৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী [[ভূমিধৰ বৰ্মন]] আৰু মালতী বৰ্মনৰ সন্তান।<ref>{{Cite web|title=Who's Who|url=http://assamassembly.gov.in/bhumidhar-barman-2011.html|access-date=2021-08-19|website=assamassembly.gov.in}}</ref> ভূমিধৰ বৰ্মন বৰক্ষেত্ৰী সমষ্টিৰ পৰা অসম বিধানসভাৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। দিগন্ত বৰ্মনৰ ৩ গৰাকী ভনীয়েক আছে। ১৯৮৭ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা কলা শাখাত স্নাতক (ৰাজনীতি বিজ্ঞান) ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰি এ চি এছ বিষয়া কস্তুৰী ভৰালীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু বৰ্তমান ভৰালী অসমৰ নিয়োগ আৰু কাৰুকৰ্য বিভাগৰ সঞ্চালক। তেওঁলোকৰ ৩ গৰাকী কন্যা ক্ৰমে কামাক্ষী বৰ্মন, ভাৰ্গবী বৰ্মন আৰু ৰিজোতা বৰ্মন আছে। ==ৰাজনৈতিক জীৱন== বৰ্মনে ২০১৬ চনত বৰক্ষেত্ৰীৰ পৰা অসম বিধানসভাৰ সদস্য পদৰ বাবে [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিৰ্বাচনত অবতীৰ্ণ হয়। ২০১৬ চনত [[অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত বৰ্মনে [[বৰক্ষেত্ৰী]]ৰ পৰা ৬০,৬১০টা লাভ কৰাৰ বিপৰীতে [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]ৰ [[নাৰায়ণ ডেকা]]ই ৬৯,২২৩টা ভোট লাভ কৰি জয়ী হৈছিল। ২০২১ বৰ্ষত বৰক্ষেত্ৰীৰ বাবে বৰ্মনে ৮৫,৮২৬টা ভোট লাভ কৰাৰ বিপৰীতে নাৰায়ণ ডেকাই ৮১,৭৭২টা ভোট লাভ কৰে আৰু অসম বিধানসভালৈ মনোনীত হয়।<ref>{{Cite web|last=TimesNow|title=Barkhetry Assembly Election Results 2021 LIVE - Barkhetry Vidhan Sabha Election Results|url=https://www.timesnownews.com/elections/barkhetry-assam-election-result-2021|access-date=2021-08-19|website=TimesNow|language=en|archivedate=2021-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210819175143/https://www.timesnownews.com/elections/barkhetry-assam-election-result-2021|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্য উৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] odw3jjnoj18y4vqn4yblwpitp5w7gje 0 85715 616454 344884 2026-07-09T13:00:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616454 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = কেঁচাগোল্লা | image = [[File:Natore er KachaGolla1 (One Kind of Sweet).JPG|300px]] | caption =নাটোৰৰ বিখ্যাত কেঁচাগোল্লা | alternate_name = | country = [[বাংলাদেশ]] | region = নাটোৰ জিলা | creator = | course = মিঠাই | served = | main_ingredient = গাখীৰ, চেনি, ইলাচি | variations = | calories = | other = }} '''কেঁচাগোল্লা''' বা '''নাটোৰৰ কেঁচাগোলা''' ({{lang-en|Kanchagolla }}; {{lang-bn|কাঁচাগোল্লা}}) হৈছে [[বাংলাদেশ]]ৰ নাটোৰ জিলাত উৎপাদিত গাখীৰৰ পৰা তৈয়াৰী মিঠাই। এই মিঠাই গৰুৰ গাখীৰৰ পৰা তৈয়াৰী কেঁচা ছানাৰে প্ৰস্তুত কৰা হয় বাবে ইয়াক কাঁচাগোল্লা বুলি জনা যায়। যদিও ইয়াৰ উৎপত্তি নাটোৰত, এই মিঠাই নাটোৰৰ বাহিৰেও বাংলাদেশৰ কেইবাখনো জিলাত উপলব্ধ। [[পশ্চিম বংগ]]ৰ কিছুমান মিঠাইৰ দোকানতো এই মিঠাই প্ৰস্তুত কৰা হয়।<ref name="ref-1">{{cite web | url=https://www.banglanews24.com/feature/news/bd/399760.details | title=নাটোৰৰে কাঁচাগোল্লা, নামেই যাৰ খ্যাতি | publisher=www.banglanews24.com | date=8 June 2015 | accessdate=8 February 2023}}</ref><ref name="ref-4">{{cite web | url=https://www.thedailystar.net/lifestyle/cover-story/my-sweet-beloved-1392421 | title=My sweet beloved | publisher=www.thedailystar.net | date=18 April 2017 | accessdate=8 February 2023}}</ref> ==ইতিহাস== কেঁচাগোল্লাৰ সৃষ্টিৰ আঁৰত আছে এক চমৎকাৰ কাহিনী। জনশ্ৰুতি আছে যে নিতান্তই দায়ত পৰি মিঠাইবিধ তৈয়াৰ হৈছিল। নাটোৰ চহৰৰ লালবজাৰত থকা মধুসুদন পালৰ দোকানখন চহৰৰ এখন বিখ্যাত মিঠাইৰ দোকান আছিল। দোকানখনত কেইবাটাও ডাঙৰ ডাঙৰ চৌকা আছিল। মধুসুদনে এই চৌকাত ছানাৰে পানতোৱা.চমচম, ক’লাজাম আদি মিঠাই তৈয়াৰ কৰিছিল। দোকানত কাম কৰিছিল দহ-পোন্ধৰজন কৰ্মচাৰীয়ে। হঠাৎ এদিন দোকানলৈ কাৰিকৰ নাহিল। মিঠাই তৈয়াৰ কৰিবলৈ সাজু কৰি ৰখা ইমান ছানাৰ এতিয়া কি হ’ব। সেয়েহে নষ্ট হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ তেওঁ ছানাত চেনিৰ ৰস ঢালি জ্বাল দিয়ে। পিছত দেখা গ’ল যে এই চেনি মিহলি ছানাৰ বঢ়িয়া সোৱাদ হৈছে। নতুন মিঠাইবিধৰ কি নাম ৰখা হ’ব, তাক লৈ আৰম্ভ হয় চিন্তা-চৰ্চা।<ref name="ref-2">{{cite web | url=https://www.kalerkantho.com/feature/oboshore/2019/04/13/757986 | title=নাটোৰেৰ কাঁচাগোল্লা | publisher=www.kalerkantho.com | date=13 April 2019 | accessdate=8 February 2023 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ৰসগোল্লা]]ৰ ছানাক চেনিৰ ৰসত ডুবোৱাৰ পূৰ্বে তেলত ভজা হয়। কিন্তু এই নতুন মিঠাইবিধ কেঁচা ছানাকে চেনিৰ ৰসত ডুবাই প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল বাবে ইয়াৰ নাম হয় কেঁচাগোল্লা। কেঁচাগো্ল্লাত পোৱা মিঠা কেঁচা ছানাৰ গোন্ধ, ৰসগোল্লা, পানীতোৱা বা সন্দেসত পোৱা নাযায়। সেয়েহে ইয়াৰ সোৱাদে এক বিশিষ্টতা অৰ্জন কৰিছে। লাহেলাহে মিঠাই ৰসিকসকল এই মিঠাইবিধৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হ’বলৈ ধৰে। মধুসুদনেও নিয়মিত কেঁচাগোল্লা তৈয়াৰ কৰি যায়। চাহিদা বঢ়াত মধুসুদন পালৰ দোকানত প্ৰতিদিনে তিনি-চাৰি মোন ছানাৰ কেঁচাগোল্লা তৈয়াৰ হ’বলৈ ধৰিলে। মিঠাইবিধৰ সুখ্যাতি চাৰিওফালে বিয়পি পৰে। সেই সময়ত ঢোল বজাই কেঁচাগোল্লাৰ বিষয়ে জাননী দিয়া হৈছিল।<ref name="ref-2" /> ==দেশ-বিদেশত কেঁচাগোল্লা== ১৭৬০ চনত অৰ্ধবংগেশ্বৰী দানশীলা [[ৰাণী ভৱানী]]ৰ ৰাজত্বকালত কেঁচাগোল্লাৰ সুখ্যাতি দেশে-বিদেশে বিয়পি পৰে। সেই সময়ত নাটোৰত মিঠাৰ দোকান বহুত কম আছিল। এইবোৰ দোকানত কেঁচাগোল্লাৰ বাদেও অবাক সন্দেশ, ৰাঘৱশাহী, চমচম, ৰাজভোগ, ৰসমলাই, পানীতোৱা আদি পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত সকলোতকৈ শীৰ্ষত আছিল কেঁচাগোল্লা।সেই সময়ৰ জমিদাৰৰ ‘মিস্তিমুখ’ কৰিবলৈ কেঁচাগোল্লা ব্যৱহৃত হৈছিল। ৰাজশাহী গেজেট পত্ৰিকাত কেঁচাগোল্লাৰ সুখ্যাতি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। কলকাতাৰ বিভিন্ন পত্ৰ-পত্ৰিকাত কেঁচাগোল্লাৰ সুখ্যাতিৰ বিষয়ে লিখালিখি হৈছিল। [[কলকাতা]] আৰু নাটোৰ সেই সময়ৰ প্ৰতিষ্ঠিত চহৰ হোৱা বাবে [[নাটোৰ]]ৰ কেঁচাগোল্লাৰ কথা [[ইংলেণ্ড]] সহ বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰত এই মিঠাইবিধৰ কথা বিয়পি পৰে। এনেকৈয়ে কেঁচাগোল্লাই আন্তৰ্জাতিকতা লাভ কৰে।<ref name="ref-2" /><ref name="ref-4" /> ==ছানাৰ পৰা কেঁচাগোল্লা তৈয়াৰ== প্ৰথমে ছানাখিনি তিনিভাগ কৰা হয়। প্ৰথমে দুইভাগ এটা পাত্ৰত মধ্যমীয়া জুইত জ্বাল দিয়া হয়। ছানাৰ পানী বাহিৰ হৈ অলপ পাতল, কোমল হ’লে কম জুইত অলপ চেনি দি জ্বাল দিব লাগে। চেনি মিশ্ৰিত ছানা অলপ আঠালতীয়া হ’লে বাকী একভাগ ছানাও মিহলি কৰি লৰাব লাগে। এই সময়ত ক্ৰিম আৰু ইলাচী গুৰি মিহলাই জ্বাল দিব লাগে। কিছু সময় পিছত সামান্য গৰম থকা অৱস্থাত মসৃণকৈ চেকি ঠাণ্ডা কৰিব লাগে। তাৰপিছত সেই মিঠাইবিধকে গুৰি গুৰি অৱস্থাত বা লাড়ু কৰি কেঁচাগোল্লা হিচাপে বিক্ৰি কৰা হয়।<ref name="ref-3">{{cite web | url=https://lazyfoodieskitchen.com/bengali-soft-sandesh-kancha-golla/ | title=BENGALI SOFT SANDESH (KANCHA GOLLA) | publisher=lazyfoodieskitchen.com | accessdate=8 February 2023}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:মিঠাই]] 7eqgv6ddd8bctujbrgnvbxowxyhgt7a 0 87481 616517 614550 2026-07-10T03:36:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616517 wikitext text/x-wiki [[File:Bihu dance by a man in a Mukuli bihu at Guwahati.JPG|thumb|টঙালি পৰিহিত অসমীয়া বিহুৱা। ]] {{বিহু}} '''টঙালি''' বা '''টঙ্গালি''' ({{lang-en|Tongali}}) হৈছে অসমীয়া পুৰুষসকলে পৰিধান কৰা এবিধ দীঘল বস্ত্ৰ। এই বস্ত্ৰ কঁকালত বান্ধি লোৱা হয়।<ref name="টঙ্গালি">{{cite web | url=http://xobdo.org/dic/%E0%A6%9F%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%BF | title=টঙ্গালি | publisher=শব্দ ডট অৰ্গ | accessdate=2 April 2023}}</ref> মূলতঃ [[বিহু নৃত্য]] কৰাৰ সময়ত অসমীয়া ডেকাই টঙালি পৰিধান কৰে। সাধাৰণতে টঙালি ৰঙা সূতাৰে তাঁতশালত বৈ উলিওৱা হয়। ইয়াত সোণালী বা হালধীয়া বৰণৰ সূতাৰে গুণা দি ফুল তোলা হয়। টঙালি কপাহী কাপোৰেৰে বোৱা হয় আৰু [[পাট]], [[মুগা (ৰেচম)|মুগা]] আদি সূতা পৰাপক্ষত ইয়াত ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। লোকবিশ্বাস অনুসৰি এনে কৰিলে যুঁজত পুৰুষজন অজেয় হয়। কোনো কোনো সময়ত [[গামোচা|গামোচাখনকো]] কঁকালত বান্ধি টঙালি বন্ধা বুলি কোৱা হয়। [[ভাওনা|ভাওনাত]] সূত্ৰ নচাৰ সময়ত সূত্ৰধাৰে বগা ৰঙৰ ৰঙা আঁচুৰে ফুল দিয়া বিশেষ ধৰণৰ টঙালি পৰিধান কৰে। এনে টঙালিক ভকতীয়া পাগ বোলা হয়। == উৎপত্তি == টঙালিৰ প্ৰচলন অসমত বহুযুগৰ পৰা চলি আহিছে। মধ্যযুগত অসমৰ একাংশত শাসন কৰা [[বাৰ ভূঞা|বাৰ ভূঞা]] সকলে কঁকালত টঙালি বন্ধাৰ বিষয়ে উল্লেখ পোৱা যায়।‌‌ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাত]] পূৰ্বৰে পৰা চলি প্ৰবাদ-প্ৰবচন আদিত ভূঞা সকলৰ টঙালিৰ উল্লেখ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে: {{Cquote|“ফটা হওক, ছিটা হওক, পাটৰ টঙ্গালি; কণা হওক, কুঁজা হওক, ভূঞাৰ পোৱালি।”<ref name="padmanath">{{cite book | title=অসমৰ বুৰঞ্জী| publisher=এবিটি পাব্লিকেশ্বন | author=পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা | year=২০২০ | pages=৪২ | isbn=971-81-939793-2-7}}</ref> }} ভূঞা‌ সকলৰ বাহিৰে [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] সমাজতো টঙালি বন্ধা নিয়ম আছে। দেউৰী ভাষাত টঙালি খনক "টঙা" বুলি কোৱা হয়।<ref>[https://rjpn.org/jetnr/papers/JETNR2505025.pdf Kashyap,Atrayee, "Significance Of ‘The Social Skin’ In Expressing Ethnicity: Knowing The Ethnic Attire Of Deori Community Of Assam", p.235]</ref> [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ ভীষ্মক নগৰ আৰু তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰৰ দেৱালতো টঙালি পৰিধান কৰা পুৰুষৰ চিত্ৰ দেখা পোৱা যায়।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.35542/page/27/mode/2up Marshall, John, "Report Of The Archaeological Survey Of India 1906-07",p.29</ref> [[File:A terracotta plate from Bhismaknagar.jpg|thumb|ভীষ্মক নগৰৰ দেৱালৰ পুৰা মাটিৰ ভাষ্যকত দেখিবলৈ পোৱা চুৰিয়া লগত টঙালি পৰিধান কৰা পুৰুষ।]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] সকলে বাৰ-ভূঞা সকলৰ পৰাই টঙালি মাৰিবলৈ লৈছিল।<ref>Phukan, Kasinath Tamuli, "Assam Buranji,p.20</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Satsari Assam Buranji, p.135</ref> পাছৰ কালত আহোমসকলৰ ডা-ডাঙৰীয়া বা বিষয়াসকলে কঁকালত ‘বচোৱাল-টঙালি’ বন্ধাৰ কথা বুৰঞ্জীবিদ [[লীলা গগৈ|ড° লীলা গগৈয়ে]] উল্লেখ কৰিছে।<ref name="লীলা গগৈ">{{cite book | title=টাই সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা | publisher=বনলতা | author=লীলা গগৈ | year=১৯৯৪ | pages=৬৮ | isbn=81-7339-079-7}}</ref> [[জতুৱা ঠাঁচ|জতুৱা ঠাঁচত]] "কঁকালত টঙালি বন্ধা" বাক্যাংশৰ অৰ্থ হৈছে কোনো কামলৈ সাজু হোৱা।‌ মুখে মুখে প্ৰচলিত [[বিহুগীত|বিহুগীতসমূহতো]] টঙালিৰ উল্লেখ পোৱা যায়। যেনে: <poem>“ৰঙালী ঐ, টঙালী ঐ ব'হাগৰ বিহুৰে ধেমালি ঐ”<ref name="জনকাব্য">{{cite web | url=https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%83%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE:%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A7%B0_%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%93%E0%A6%97%E0%A7%B0_%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF.pdf/%E0%A7%A7%E0%A7%A7%E0%A7%AF | title=ডিম্বেশ্বৰ নেওগৰ জনকাব্য | publisher=ৱিকিউৎস | accessdate=2 April 2023 | author=ডিম্বেশ্বৰ নেওগ | pages=১০৪}}</ref></poem> প্ৰচলিত ৰীতি অনুযায়ী মধ্যযুগৰ অসমত অসমীয়া ৰমণীয়ে ৰণলৈ যোৱা ঘৰৰ পুৰুষসকলৰ বাবে একেৰাতিৰ ভিতৰতে টঙালি বৈ কৱচ কাপোৰ হিচাপে দিছিল। [[ৰজনীকান্ত বৰদলৈ|ৰজনীকান্ত বৰদলৈৰ]] ‘তাম্ৰেশ্বৰীৰ মন্দিৰ’ নামৰ উপন্যাসতো এই বিষয়ে উল্লেখ পোৱা যায়।<ref name="তাম্ৰেশ্বৰী">{{cite web | url=https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%83%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE:%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A7%B0%E0%A7%80%E0%A7%B0_%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A7%B0.pdf/%E0%A7%AD%E0%A7%AE | title=তাম্ৰেশ্বৰীৰ মন্দিৰ | publisher=ৱিকিউৎস | accessdate=2 April 2023 | author=ৰজনীকান্ত বৰদলৈ | pages=৭০}}</ref> == আকাৰ-আকৃতি আৰু ব্যৱহাৰ == টঙালি ৰঙা সূতাৰে বোৱা হয়। ইয়াত সোণালী বা হালধীয়া ৰঙৰ আঁচুৰে ফুল বছা হয়। ই গলবস্ত্ৰ বা গামোচাতকৈ ঠেক আৰু দীঘল হয়। ইয়াৰ দুয়োফালে শেলসহ ডাঙৰকৈ ফুল আৰু [[বুটা|বুটা বছা]] থাকে। ভকতীয়া পাগ বগা বা মুগা ৰঙৰ। ই ডেৰ-বাৰহাত দীঘল হয়।<ref name="ৰাইজৰ বাতৰি">{{cite web | url=https://dipr.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/dipr_webcomindia_org_oid_4/this_comm/Pharma%207_1.pdf | title=ৰঙালী বিহু তথা অসমীয়া বস্ত্ৰ অলংকাৰৰ অতীত | publisher=ৰাইজৰ বাতৰি | accessdate=2 April 2023 | author=উপেন্দ্ৰ নাথ বৰদলৈ | pages=৪৫-৪৬ | archivedate=5 April 2023 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230405182446/https://dipr.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/dipr_webcomindia_org_oid_4/this_comm/Pharma%207_1.pdf | deadurl=yes }}</ref> হালধীয়া ৰঙৰ লগতে বগা, সেউজীয়া আদি আন ৰঙৰো বুটা দিয়া হ'ব পাৰে। [[File:Terracotta plate retrived from Hatiduba.jpg|thumb|অৰুনাচলৰ হাতিদুবা অঞ্চলৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] যুগৰ পাগুৰি, চুৰিয়া আৰু টঙালি পৰিধান কৰা সৈনিকৰ চিত্ৰ]] টঙালিখন কঁকালত কমৰবন্ধনী বা পেটীৰ দৰে মেৰিয়াই বান্ধি সোঁফালে বিশেষ ধৰণেৰে গাঁঠি মাৰি ৰখা হয়। ই পুৰুষসকলৰ অধোবস্ত্ৰ আটি ৰখাৰ কামো কৰে। চকলঙত কন্যাই দৰাৰ হাতত হেংদান তুলি দিয়াৰ লগতে কঁকালত কৱচ কাপোৰ হিচাপে টঙালি বান্ধি দিয়ে। ==অন্যান্য বস্ত্ৰ== টঙালিৰ দৰে কঁকাল-বান্ধনীয়া বস্ত্ৰ অসমৰ আন জনগোষ্ঠীসমূহৰ পোছাকতো দেখা যায়। [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]] পুৰুষৰ পৰম্পৰাগত পোছাকত ধুতিৰ সৈতে টঙালি ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়।<ref>{{cite web |title=Traditional Textile Designs and Costumes of Assam |publisher=Fibre2Fashion |url=https://static.fibre2fashion.com/articleresources/PdfFiles/69/6865.pdf |access-date=26 June 2026 |quote=Tiwa men use ... light colored dhoti ... tongali (fabric belt like accessory).}}</ref> [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং]] পুৰুষে ''জিনৰেক'' বা ''টঙালি ডুমেৰ'' নামৰ দীঘল বস্ত্ৰ ''গালুক'' আৰু ''গনৰ' উগন''ৰ ওপৰত কঁকালত টঙালিৰ দৰে বান্ধে।<ref>{{cite journal |last=Chungkrang |first=Lizamoni |last2=Phukan |first2=Avarani |last3=Gogoi |first3=Nabaneeta |title=A Study on Mishing Tribes and Their Traditional Costumes of Assam |journal=International Journal of Textile and Fashion Technology |volume=6 |issue=3 |year=2016 |pages=15–24 |quote=Jinrek is ... tied as a girdle at the waist over Galuk and Gonro Ugon (dhoti). |url=https://www.academia.edu/68526547/A_Study_on_Mishing_Tribes_and_Their_Traditional_Costumes_of_Assam |access-date=26 June 2026}}</ref>একেই দৰে [[ৰাভা জনগোষ্ঠী|ৰাভা]] জনগোষ্ঠীৰ পূৰুষ সকলৰ মাজতো "চেংকানেন" নামৰ গামোচাৰ দৰে এখন বস্ত্ৰ পোৱা যায়, যিখন মুৰত পাগুৰি বা কঁকালত টঙালিৰ দৰে পিন্ধা হয়।‌ [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ ত্ৰিপুৰী জনগোষ্ঠীৰ সমাজত ব্যৱহৃত ''ৰিছা'' নামৰ দীঘল আৰু ঠেক বোৱা কাপোৰখন পুৰুষে উৎসৱ আৰু বিবাহৰ সময়ত গামোচাৰ দৰে পাগুৰি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। ধুতি পৰিধান কৰিলে কাপোৰখন কঁকালত টঙালিৰ দৰে বান্ধি লোৱা হয়; এই ব্যৱহাৰ টঙালিৰ কঁকালত মেৰিয়াই বন্ধা ৰীতিৰ সৈতে তুলনীয়।<ref>{{cite web |last=Baral |first=Bibhudutta |title=Traditional Saree Weaving – Agartala: Introduction |publisher=D'source, National Institute of Design |url=https://dsource.in/resource/traditional-saree-weaving-agartala/introduction |access-date=26 June 2026 |quote=Both men and women use it as per the occasion. Men use it as their turban in festivals, marriages, etc. ... It is also tied to the waist over the dhoti. |archivedate=4 December 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211204163323/https://dsource.in/resource/traditional-saree-weaving-agartala/introduction |deadurl=yes }}</ref> এই উদাহৰণসমূহে অসম বা উত্তৰ-পূবৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত মূল অধোবস্ত্ৰৰ ওপৰত পৃথক কাপোৰ কঁকালত মেৰিয়াই বন্ধাৰ এক তুলনীয় প্ৰচলনৰ উপস্থিতি দেখুৱায়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]] c8rzlratof1b6lvv7rw9cpnb3wyvmln 0 104312 616521 419632 2026-07-10T05:21:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616521 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislature | background_color = | name = ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম | transcription_name = | legislature = |coa_pic= |coa_caption= | logo_pic = | logo_res = | logo_alt = | house_type = পৌৰ নিগম (ভাৰত) | body = | houses = | leader1_type = মেয়ৰ | leader1 = সৈকত পাত্ৰ | party1 = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|বিজেপি]]<ref name="DMC"<ref>{{Cite news |date=2024-03-08 |title=Dibrugarh civic body attains municipal corporation status |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-municipal-board-achieves-municipal-corporation-status/articleshow/108313809.cms |access-date=2024-03-14 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> | leader2_type = | leader2 = | election1 = | leader3_type = Commissioner | leader3 = | leader4_type = Leader of Opposition | structure1 = India Assam Dibrugarh Municipal Board 2022.svg | structure1_res =250px | seats = ২২ | political_groups1 = '''চৰকাৰ (২১)'''<br>[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা|এনডিএ]] (21)'''<br> *{{Color box|{{Party color|Bharatiya Janata Party}}}} [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|বিজেপি]] (২১) '''বিৰোধী (১)''' *{{Color box|{{Indian National Congress/meta/color}}}} [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] (১) | meeting_place = [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]] | website = | footnotes = | last_election1 = এপ্ৰিল ২০২২ | next_election1 = ২০২৭ }} '''ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম''' ({{lang-en| Dibrugarh Municipal Corporation}}) [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড়]] মহানগৰৰ প্ৰশাসনৰ বাবে স্থাপিত স্থানীয় স্বায়ত্ত্ব শাসনৰ অনুষ্ঠান। ২০২৪ চনত ''অসম পৌৰ নিগম (সংশোধনী) আইন, ২০২২''ৰ অধীনত পূৰ্ব্বৰ ডিব্ৰুগড় পৌৰ সভাক উন্নীত কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠন কৰা হয়। ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমক ২২টা ৱাৰ্ডত বিভক্ত কৰা হৈছে। প্ৰত্যেক ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমৰ প্ৰথম মেয়ৰ।<ref name="DMC"<ref/> [[গুৱাহাটী পৌৰ নিগম]]ৰ পিছত ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম অসমৰ দ্বিতীয়খন পৌৰ নিগম। ==ইতিহাস== ইংৰাজসকল [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ১৮২৬ চনত অসমত উপস্থিত হয় আৰু তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁলোকে [[ডিব্ৰুগড়]]ক উচ্চ অসমৰ ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যৰ লগতে প্ৰশাসনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে বাছনি কৰে। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক অবিভক্ত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]ৰ পৰা একে বছৰতে জিলা ন্যায়ালয় ডিব্ৰুগড়লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://dibrugarhjudiciary.gov.in/history.htm | title=Welcome Dibrugarh District Judiciary | access-date=2024-04-06 | archivedate=2018-09-07 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907235907/http://dibrugarhjudiciary.gov.in/history.htm | deadurl=yes }}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] লখিমপুৰ জিলাৰ পৰা বিভক্ত হৈ পৃথক জিলা হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু নতুন জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড়ক বাছনি কৰা হয়। ১৮৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ডিব্ৰুগড় পৌৰ সভা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অন্যতম পুৰণি পৌৰসভা। তেতিয়াৰ পৰা সমগ্ৰ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চল [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ক সামৰি লোৱা এক বিশাল অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক, প্ৰশাসনিক, সাংস্কৃতিক আৰু বাণিজ্যিক কাৰ্যকলাপৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে এই চহৰখন পৰিগণিত হয়। ২০২১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ডিব্ৰুগড় পৌৰ সভাক পৌৰ নিগম হিচাপে উন্নীত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ ঘোষণা কৰে। সেইমৰ্মে ২০২২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে [[অসম বিধানসভা]]ই অসম পৌৰ নিগম (সংশোধনী) বিধেয়ক গৃহীত কৰে। ইয়াৰ লগে লগে [[শিলচৰ]] আৰু [[ডিব্ৰুগড়]] পৌৰসভাক পৌৰ নিগমলৈ উন্নীত কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত কৰা হয়। ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চ তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰৰ]] নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰী [[অশোক সিংহল|অশোক সিংহলে]] ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে পৌৰ নিগম হিচাপে ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম অসমৰ দ্বিতীয়খন পৌৰ নিগম হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news|date=2024-03-07|title=Dibrugarh Becomes Second City Of Assam After Municipal Board Upgraded To Corporation|url=https://m.guwahatiplus.com/article/dibrugarh-becomes-second-city-of-assam-after-municipal-board-upgraded-to-corporation/31373|access-date=2024-03-17|work=Guwahati Plus|issn=0971-8257}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==গঠন== ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম পূৰ্বৰ ডিব্ৰুগড় পৌৰ সভাক উন্নীত কৰি গঠন কৰা হৈছে। পূৰ্বৰ পৌৰ সভাৰ ২২টা ৱাৰ্ড পোনে পোনে নৱগঠিত পৌৰ নিগমত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম পৌৰ নিগম (সংশোধনী) আইন, ২০২২ অনুসৰি যদি কোনো পৌৰ সভাক পৌৰ নিগমলৈ উন্নীত কৰা হয়, তেন্তে পৌৰ সভাৰ পৌৰপতি আৰু ৱাৰ্ড কমিছনাৰ সকলে পৰৱৰ্তী নিৰ্বাচন নোহোৱালৈকে মেয়ৰ আৰু ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ পদবী লাভ কৰি নিজৰ কাৰ্যকাল সম্পূৰ্ণ কৰে। ২০২২ চনৰ অসমৰ পৌৰ নিৰ্বাচনত ডিব্ৰুগড় পৌৰ সভাৰ ২২টা ৱাৰ্ডৰ ২১টা ৱাৰ্ড [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ প্ৰাৰ্থী আৰু এখনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ প্ৰাৰ্থী জয়ী হৈছিল। পৰৱৰ্তী নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত নোহোৱালৈকে পৌৰসভাৰ ২২ গৰাকী ৱাৰ্ড কমিছনাৰ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ হিচাপে আৰু পৌৰপতি ডাঃ সৈকত পাত্ৰয়ে প্ৰথম মেয়ৰ হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৌৰ নিগম]] h5joa55zqcvjpgssey4za97tk2wslyi 0 105352 616466 615921 2026-07-09T14:14:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616466 wikitext text/x-wiki {{ভাল প্ৰবন্ধ}} [[File:Noise Research Program on Hangar Apron - GPN-2000-001457.jpg|thumb|right|[[নাছা]]ৰ গ্লেন ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰৰ গৱেষকসকলে ১৯৬৭ চনত বিমানৰ ইঞ্জিনৰ শব্দ জুখিছিল]] অবাঞ্চিত বা ক্ষতিকাৰক শব্দক '''কোলাহল''' বোলে, যাক অপ্ৰিয়, উচ্চ বা শ্ৰৱণ ক্ষমতাত বিঘ্নকাৰী বুলি গণ্য কৰা হয়। পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা শব্দ আৰু আকাংক্ষিত শব্দৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য নাথাকে, কিয়নো দুয়োটাই বায়ু বা পানীৰ দৰে মাধ্যমৰ মাজেৰে হোৱা কম্পন। মগজুৱে শব্দ গ্ৰহণ আৰু অনুভৱ কৰাৰ পাছত এই পাৰ্থক্যৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{Cite web|url=http://physics.info/sound/|title=The Nature of Sound – The Physics Hypertextbook|last=Elert|first=Glenn|website=physics.info|access-date=2016-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://pages.jh.edu/~virtlab/ray/acoustic.htm|title=The Propagation of sound|website=pages.jh.edu|access-date=2016-06-20}}</ref> ধ্বনিবিজ্ঞানৰ কোলাহল ধ্বনি ক্ষেত্ৰৰ যিকোনো শব্দ, ই ইচ্ছাকৃত (যেনে, সংগীত বা বাক্য) বা অনিচ্ছাকৃত হ’ব পাৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে ইলেক্ট্ৰনিকছৰ শব্দ মানুহৰ কাণেৰে শুনা নাযায় আৰু ধৰা পেলাবলৈ যন্ত্ৰৰ প্ৰয়োজন হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite web|url=http://electronicdesign.com/electromechanical/what-s-difference-between-acoustical-and-electrical-noise-components|title=What's The Difference Between Acoustical And Electrical Noise In Components?|website=electronicdesign.com|access-date=2016-06-20|date=2012-10-03}}</ref> অডিঅ’ ইঞ্জিনিয়াৰিঙত কোলাহলে অবাঞ্চিত অৱশিষ্ট ইলেক্ট্ৰনিক শব্দ সংকেতক বুজাব পাৰে, যিয়ে সোঁসোৱনি হিচাপে শুনা ধ্বনিবিজ্ঞানৰ শব্দৰ জন্ম দিয়ে। এই সংকেত শব্দ সাধাৰণতে A-weighting<ref name=Pierre>{{citation |url= http://storeycountywindfarms.org/ref3_Impact_Sound_Pressure.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://storeycountywindfarms.org/ref3_Impact_Sound_Pressure.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |author1=Richard L. St. Pierre, Jr. |author2=Daniel J. Maguire |title=The Impact of A-weighting Sound Pressure Level Measurements during the Evaluation of Noise Exposure |date=July 2004 |access-date=2011-09-13}}</ref> বা ITU-R 468 weighting ব্যৱহাৰ কৰি জুখিব পাৰি।<ref name="itu">{{cite web|title=RECOMMENDATION ITU-R BS.468-4 – Measurement of audio-frequency noise voltage|url=http://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/bs/R-REC-BS.468-4-198607-I!! PDF-E.pdf|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/bs/R-REC-BS.468-4-198607-I!! PDF-E.pdf|archive-date=2022-10-09|url-status=live|website=www.itu.int|publisher=[[International Telecommunication Union]]|access-date=18 October 2016}}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> পৰীক্ষামূলক বিজ্ঞানত কোলাহলে তথ্যৰ যিকোনো যাদৃচ্ছিক উঠা-নমাক বুজাব পাৰে, যিয়ে কোনো সংকেতৰ উপলব্ধিত বাধা দিয়ে।<ref>{{Cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/noise|title=Definition of NOISE|website=www.merriam-webster.com|access-date=2016-06-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/noise|archive-url=https://web.archive.org/web/20130614003024/http://oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/noise|url-status=dead|archive-date=June 14, 2013|title=noise: definition of noise in Oxford dictionary (American English) (US)|website=www.oxforddictionaries.com|access-date=2016-06-20|archivedate=2016-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160730203901/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/noise|deadurl=yes}}</ref> ==জোখ-মাখ== শব্দ তৰংগৰ প্ৰসাৰণ আৰু কম্পনাংকৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কোলাহল জুখিব পাৰি। প্ৰসাৰণে তৰংগটো কিমান বলপূৰ্বক জুখিব পাৰে। শব্দ তৰংগত থকা শক্তি ডেচিবেল (dB)ত জুখিব পাৰি, যিটো শব্দৰ উচ্চতা বা তীব্ৰতাৰ পৰিমাপন কৰে; এই জোখটোৱে শব্দ তৰংগৰ ব্যাপ্তি বৰ্ণনা কৰে। ডেচিবেলবোৰ ল’গাৰিডমিক স্কেল(logarithmic scale)ত প্ৰকাশ কৰা হয়। আনহাতে, pitch-এ শব্দৰ কম্পনাংক বৰ্ণনা কৰে আৰু ইয়াক হাৰ্টজ (Hz)ত জুখিব পাৰি।<ref>{{Cite web|url=http://sciencelearn.org.nz/Contexts/The-Noisy-Reef/Science-Ideas-and-Concepts/Measuring-sound|title=Measuring sound|website=Sciencelearn Hub|access-date=2016-06-20|archive-date=2016-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20161231180252/http://sciencelearn.org.nz/Contexts/The-Noisy-Reef/Science-Ideas-and-Concepts/Measuring-sound|url-status=dead|archivedate=2016-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161231180252/http://sciencelearn.org.nz/Contexts/The-Noisy-Reef/Science-Ideas-and-Concepts/Measuring-sound|deadurl=yes}}</ref> বায়ুমণ্ডলত শব্দ জুখিব পৰা প্ৰধান যন্ত্ৰটো হ’ল ''চাউণ্ড লেভেল মিটাৰ''। কোলাহল জুখিবলৈ বিভিন্ন ধৰণৰ যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়; বৃত্তিগত পৰিৱেশত কোলাহল ড'জিমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, পৰিৱেশৰ কোলাহল আৰু শব্দ প্ৰদূষণ জুখিবলৈ কোলাহল মনিটৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু শেহতীয়াকৈ স্মাৰ্টফোন ভিত্তিক ''চাউণ্ড লেভেল মিটাৰ'' প্ৰয়োগ(এপ)<ref>{{Cite web|url=https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2014/04/09/sound-apps/|title=So How Accurate Are These Smartphone Sound Measurement Apps? {{!}} {{!}} Blogs {{!}} CDC|website=blogs.cdc.gov|date=9 April 2014|language=en-us|access-date=2018-06-15|archivedate=2023-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230916160057/https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2014/04/09/sound-apps/|deadurl=yes}}</ref> ক্ৰাউডছ'ৰ্চ আৰু বিনোদনমূলক আৰু ''কম্যুনিটি নইজ মেপ'' কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news|url=http://noiseandthecity.org/noisescore/|title=NoiseScore: A Free Smartphone App for Community Noise Issues With Live Map|work=Noiseandthecity.org|access-date=2018-06-15|language=en-US|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616001925/http://noiseandthecity.org/noisescore/|url-status=dead|archivedate=2018-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180616001925/http://noiseandthecity.org/noisescore/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.soundprint.co/|title=soundprint – Find Your Quiet Place|website=www.soundprint.co|language=en-US|access-date=2018-06-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ihearu.co/|title=iHEARu|website=www.ihearu.co|language=en|access-date=2018-06-15|archivedate=2018-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180616030241/http://www.ihearu.co/|deadurl=yes}}</ref> মানুহে প্ৰতিটো কম্পনাংকত শুনিবলৈ সক্ষম হোৱা শব্দটোক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ শব্দ বৰ্ণালীত এ-ৱেটিং (A-weighting) প্ৰয়োগ কৰা হয়। এইদৰে শব্দৰ চাপ dBA ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা হয়। এজন ব্যক্তিয়ে শুনিব পৰা আটাইতকৈ কোমল স্তৰ হ’ল 0 dBA। সাধাৰণ কথা কোৱা কণ্ঠস্বৰ প্ৰায় ৬৫ ​​ডিবিএ। এটা ৰক কনচাৰ্ট প্ৰায় ১২০ ডিবিএ হ’ব পাৰে। ==ৰেকৰ্ডিং আৰু পুনঃউৎপাদন== অডিঅ', ৰেকৰ্ডিং আৰু সম্প্ৰচাৰ ব্যৱস্থা প্ৰণালীত, অডিঅ' শব্দই প্ৰগ্ৰেমৰ নিস্তব্ধ সময়ত শুনিবলৈ পোৱা অৱশিষ্ট নিম্ন-স্তৰৰ শব্দ (চাৰিটা প্ৰধান ধৰণ: ফোঁচফোঁচনি, গুমগুমনি, কেৰকেৰনি, আৰু গুণগুননি)ক বুজায়। প্ৰত্যাশিত বিশুদ্ধ শব্দ বা নিস্তব্ধতাৰ মাজত এই তাৰতম্য অডিঅ' ৰেকৰ্ডিং সঁজুলি, বাদ্যযন্ত্ৰ বা ৰেকৰ্ডিং কক্ষৰ পৰিৱেশৰ শব্দৰ বাবে হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.audioshapers.com/blog/audio-noise.html|title=Audio Noise-Hiss, Hum, Rumble & Crackle|website=AudioShapers|access-date=2016-06-23}}</ref> অডিঅ' ইঞ্জিনিয়াৰিঙত ই হয় লাউডস্পীকাৰৰ পৰা অহা ধ্বনি শব্দ বা অবাঞ্চিত অৱশিষ্ট ইলেক্ট্ৰনিক শব্দ সংকেতক বুজাব পাৰে, যিয়ে ফোঁচফোচনি হিচাপে শুনা কোলাহলৰ জন্ম দিয়ে। এই সংকেতৰ শব্দ সাধাৰণতে A-weighting বা ITU-R 468 weighting ব্যৱহাৰ কৰি জুখিব পাৰি কোলাহল প্ৰায়ে ইচ্ছাকৃতভাৱে সৃষ্টি কৰা হয় আৰু অডিঅ’ ৰেকৰ্ডিং আৰু প্ৰজনন সঁজুলিৰ বাবে পৰীক্ষা সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==পৰিৱেশৰ কোলাহল== কোনো নিৰ্দিষ্ট পৰিৱেশত সৃষ্টি হোৱা সকলো শব্দক একেলগে পৰিৱেশৰ কোলাহল বোলে। পৰিৱেশৰ কোলাহলৰ প্ৰধান উৎস হ'ল পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ মটৰ গাড়ী, বিমান, ৰে'ল আৰু ঔদ্যোগিক যন্ত্ৰপাতি।<ref>{{Cite journal|last1=Stansfeld|first1=Stephen A.|last2=Matheson|first2=Mark P.|date=2003-12-01|title=Noise pollution: non-auditory effects on health|journal=British Medical Bulletin|language=en|volume=68|issue=1|pages=243–257|doi=10.1093/bmb/ldg033|issn=0007-1420|pmid=14757721|doi-access=free}}</ref> এই কোলাহলৰ উৎসসমূহে লাখ লাখ লোকক [[শব্দ প্ৰদূষণ]]ৰ সম্মুখীন কৰায়, যিয়ে কেৱল বিৰক্তিৰ সৃষ্টি কৰাই নহয়, স্বাস্থ্যজনিত গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিণতি যেনে, শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুওৱাৰ আৰম্ভণি, হৃদযন্ত্ৰৰ ৰোগ আৰু বিভিন্ন সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name="ovidsp.ovid.com">Tompkins, Olga, MPH, rN, SM, CSP. Secondhand Noise and Stress. AAOHN J. 2009; 57(10):436. Cited in: Your Journals@Ovid Full Text at http://ovidsp.ovid.com/ovidweb.cgi?T=JS&PAGE=reference&D=yrovftk&NEWS=N&AN=00001830-200910000-00007 . Accessed July 13, 2021.</ref><ref>Goines, L., & Hagler, L. (2007). Noise pol-lution: A modern plague. Retrieved July 20, 2009, from www.medscape.com/viewarticle/554566</ref><ref>{{Cite journal|title=EHP – Environmental Noise Pollution in the United States: Developing an Effective Public Health Response|journal=Environmental Health Perspectives|volume=122|issue=2|pages=115–119|doi=10.1289/ehp.1307272|pmid = 24311120|pmc=3915267|year=2014|last1=Hammer|first1=Monica S.|last2=Swinburn|first2=Tracy K.|last3=Neitzel|first3=Richard L.}}</ref> চহৰৰ কোলাহল সাধাৰণতে শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱাই যোৱাৰ সমান তীব্ৰ নহয় কিন্তু ই টোপনিত বাধা দিয়ে, যোগাযোগত ব্যাঘাত জন্মায় আৰু মানুহৰ অন্যান্য কাৰ্যকলাপত বাধা দিয়ে।<ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of the City|last=Caves|first=R. W.|publisher=Routledge|year=2004|isbn=9780415252256|pages=493}}</ref> উৎসৰ তীব্ৰতা হ্ৰাস, ভূমি ব্যৱহাৰৰ পৰিকল্পনা কৌশল, শব্দৰ বাধা আৰু শব্দ ধ্বংস, দিনৰ ব্যৱহাৰৰ নিয়ম, বাহনৰ পৰিচালনা নিয়ন্ত্ৰণ আৰু স্থাপত্যৰ ধ্বনিবিজ্ঞানৰ ডিজাইনৰ ব্যৱস্থাকে ধৰি শব্দৰ মাত্ৰা হ্ৰাস কৰিবলৈ বিভিন্ন ধৰণৰ প্ৰশমন কৌশল আৰু নিয়ন্ত্ৰণ বৰ্তমান উপলভ্য। ==নিয়ন্ত্ৰণ== কিছুমান ভৌগোলিক অঞ্চল বা নিৰ্দিষ্ট বৃত্তিত অহৰহ উচ্চ মাত্ৰাত শব্দৰ সম্মুখীন হোৱাৰ আশংকা থাকিব পাৰে; নিয়ন্ত্ৰণে স্বাস্থ্যজনিত নেতিবাচক ফলাফল ৰোধ কৰিব পাৰে। শব্দ নিয়ন্ত্ৰণত চৰকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয়, ৰাজ্যিক বা প্ৰাদেশিক আৰু পৌৰসভা পৰ্যায়ৰ দ্বাৰা স্থাপন কৰা কোলাহল সংক্ৰমণৰ সৈতে জড়িত বিধি বা নিৰ্দেশনাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। পৰিৱেশৰ কোলাহল এনে আইন আৰু মানদণ্ডৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়, যিয়ে নিৰ্দিষ্ট ভূমি ব্যৱহাৰৰ বাবে সৰ্বোচ্চ পৰামৰ্শ দিয়া কোলাহলৰ মাত্ৰা নিৰ্ধাৰণ কৰে, যেনে আৱাসিক অঞ্চল, অসাধাৰণ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ অঞ্চল বা বিদ্যালয়। এই প্ৰামাণিকসমূহে সাধাৰণতে এটা ওজন ফিল্টাৰ, বেছিভাগ সময়তে A-weighting ব্যৱহাৰ কৰি জোখ নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://earthjournalism.net/resources/noise-pollution-managing-the-challenge-of-urban-sounds|title=Noise Pollution: Managing the Challenge of Urban Sounds|last=Bhatia|first=Rajiv|date=May 20, 2014|website=Earth Journalism Network|access-date=June 23, 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kineticsnoise.com/industrial/noise_ordinance.html|title=Noise Ordinance: Noise Regulations from U.S. Cities|website=www.kineticsnoise.com|access-date=2016-06-23}}</ref> ===যুক্তৰাষ্ট্ৰ=== ১৯৭২ চনত সকলো আমেৰিকান লোকৰ বাবে এক সুস্থ জীৱন পৰিৱেশ গঢ়ি তোলাৰ বাবে “কোলাহল নিয়ন্ত্ৰণ আইন’’ গ্ৰহণ কৰা হয়, য’ত কোলাহলে মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিব নোৱাৰে। এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল: (১)কোলাহল নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষণাৰ সমন্বয় স্থাপন কৰা, (২) বাণিজ্যিক সামগ্ৰীৰ বাবে কোলাহল নিৰ্গমনৰ ওপৰত ফেডাৰেল মানদণ্ড স্থাপন কৰা আৰু (৩) কোলাহল সৃষ্টি আৰু হ্ৰাসৰ বিষয়ে জনসচেতনতা প্ৰসাৰ কৰা।<ref>{{Cite web|url=https://www.epa.gov/laws-regulations/summary-noise-control-act|title=Summary of the Noise Control Act |website=Environmental Protection Agency |language=en|access-date=2016-06-16|date=2013-02-22}}</ref><ref>Noise Control Act of 1972, P.L. 92-574, 86 Stat. 1234, {{Usc|42|4901}} – {{Usc|42|4918}}.</ref> ১৯৭৮ চনৰ Quiet Communities Act খনে ৰাজ্য আৰু স্থানীয় পৰ্যায়ত কোলাহল নিয়ন্ত্ৰণ কাৰ্যসূচীক প্ৰসাৰিত কৰে আৰু কোলাহল নিয়ন্ত্ৰণৰ ওপৰত এটা গৱেষণা কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.govtrack.us/congress/bills/95/s3083/text|title=Text of S. 3083 (95th): Quiet Communities Act (Passed Congress/Enrolled Bill version) – GovTrack.us|website=GovTrack.us|access-date=2016-06-16}}</ref> দুয়োখন আইনেই পৰিৱেশ সুৰক্ষা সংস্থাক শব্দৰ প্ৰভাৱ অধ্যয়ন আৰু কোলাহল নিয়ন্ত্ৰণ সম্পৰ্কীয় নিয়মসমূহৰ মূল্যায়ন কৰিবলৈ কৰ্তৃত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.epa.gov/clean-air-act-overview/title-iv-noise-pollution|title=Title IV – Noise Pollution |website=Environmental Protection Agency |language=en|access-date=2016-06-16|date=2015-06-03}}</ref> “নেচনেল ইনষ্টিটিউট ফৰ অকুপেচনেল ছেফটি এণ্ড হেল্থ’’(NIOSH)-এ কৰ্মক্ষেত্ৰত কোলাহলৰ সংস্পৰ্শৰ বিষয়ে পৰামৰ্শ আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/topics/noise/stats.html|title=CDC – Facts and Statistics: Noise – NIOSH Workplace Safety & Health|website=www.cdc.gov|access-date=2016-06-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2016/02/08/noise/|title=CDC – NIOSH Science Blog – Understanding Noise Exposure Limits: Occupational vs. General Environmental Noise|website=blogs.cdc.gov|date=8 February 2016|access-date=2016-06-15|archivedate=2016-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624113414/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2016/02/08/noise/|deadurl=yes}}</ref> ১৯৭২ চনত (১৯৯৮ চনত সংশোধিত) এনআইঅ'এছএইচ-এ কৰ্মক্ষেত্ৰত কোলাহলৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ লগত জড়িত স্থায়ী শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱাৰ আশংকা হ্ৰাস কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে বৃত্তিগত কোলাহলৰ সংস্পৰ্শৰ সৈতে জড়িত পৰামৰ্শ দিয়া মানদণ্ডসমূহৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰা এখন নথি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite journal|url=https://www.cdc.gov/niosh/docs/1970/73-11001.html|title=CDC – NIOSH Publications and Products – Criteria for a Recommended Standard: Occupational Exposure to Noise (73-11001)|website=www.cdc.gov|access-date=2016-06-15|doi=10.26616/NIOSHPUB76128|year=1975|doi-access=free}}</ref> এই প্ৰকাশনে 3-dB বিনিময় হাৰ ব্যৱহাৰ কৰি এটা বৃত্তিৰ পৰিৱেশত শব্দৰ পৰামৰ্শ দিয়া এক্সপ'জাৰ সীমা (REL) 8 ঘণ্টাৰ বাবে 85 dBA লৈ নিৰ্ধাৰণ কৰে (প্ৰতি 3-dB স্তৰ বৃদ্ধি, এক্সপ'জাৰৰ সময় আধালৈ কৰ্তন কৰিব লাগে, অৰ্থাৎ, 88 ৪ ঘণ্টাৰ বাবে dBA, ২ ঘণ্টাৰ বাবে ৯১ dBA, ১ ঘণ্টাৰ বাবে ৯৪ dBA ইত্যাদি)। কিন্তু ১৯৭৩ চনত অকুপেচনেল ছেফটি এণ্ড হেল্থ এডমিনিষ্ট্ৰেচনে (OSHA) ৮ ঘণ্টাৰ গড় ৯০ ডিবিএৰ প্ৰয়োজনীয়তা বজাই ৰাখিছিল। পিছৰ বছৰত OSHA এ নিয়োগকৰ্তাসকলক ৮৫ dBA গড় ৮ ঘণ্টাৰ কৰ্মদিনৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা শ্ৰমিকসকলক শ্ৰৱণ সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচী প্ৰদান কৰিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.osha.gov/dts/osta/otm/new_noise/index.html#effectsofexcessive|title=OSHA Technical Manual (OTM) {{!}} Section III: Chapter 5 – Noise|website=www.osha.gov|access-date=2016-06-15}}</ref> ===ইউৰোপ=== ইউৰোপীয় পৰিৱেশ সংস্থাই ইউৰোপীয় সংঘৰ ভিতৰত কোলাহল নিয়ন্ত্ৰণ আৰু অনুসন্ধান নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.eea.europa.eu/themes/noise/policy-context|title=Noise: Policy Context|date=June 3, 2016|website=European Environmental Agency|access-date=June 16, 2016}}</ref> কোলাহলৰ সংস্পৰ্শৰ মাত্ৰা নিৰ্ধাৰণ, পৰিৱেশৰ কোলাহল সম্পৰ্কীয় তথ্যত জনসাধাৰণৰ সচেতনতা বৃদ্ধি আৰু পৰিৱেশৰ কোলাহল হ্ৰাস কৰিবলৈ পৰিৱেশৰ কোলাহল নিৰ্দেশনা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://ec.europa.eu/environment/noise/directive_en.htm|title=Directive – Noise – Environment – European Commission|website=ec.europa.eu|access-date=2016-06-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/turkey/ipa/2009/tr2009_032703-environmental_noise_directive_en.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/turkey/ipa/2009/tr2009_032703-environmental_noise_directive_en.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|title=Standard Summary Project Fiche: Implementation Capacity for Environmental Noise Directive|website=European Commission|access-date=June 16, 2016}}</ref> তদুপৰি, ইউৰোপীয় সংঘত “মেৰাইন ষ্ট্ৰেটেজি ফ্ৰেমৱৰ্ক ডাইৰেক্টিভ’’(MSFD) অনুসৰি পানীৰ তলৰ শব্দও এক প্ৰদূষক।<ref name="MSFD">{{cite web|url=http://ec.europa.eu/environment/marine/eu-coast-and-marine-policy/marine-strategy-framework-directive/index_en.htm|title=Our Oceans, Seas and Coasts|work=europa.eu|date=8 February 2024 }}</ref> এমএছএফডিয়ে ইউৰোপীয় ইউনিয়নৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহক ভাল পৰিৱেশৰ অৱস্থা লাভ বা বজাই ৰাখিবলৈ বাধ্য কৰে, অৰ্থাৎ "পানীৰ তলৰ শব্দকে ধৰি শক্তিৰ প্ৰৱৰ্তন এনে মাত্ৰাত হয় যিয়ে সাগৰীয় পৰিৱেশত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাব পৰা নাই।" <ref name="MSFD"/> ==স্বাস্থ্যত প্ৰভাৱ== [[File:20230609 Average noise levels outside US homes.svg |thumb|আমেৰিকাৰ এক চতুৰ্থাংশতকৈ অধিক বাসগৃহত বাহিৰৰ শব্দৰ গড় মাত্ৰা বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া “সৰ্বোচ্চ ৰাতিৰ বাহিৰৰ শব্দ’’ৰ মাত্ৰা অতিক্ৰম কৰে।<ref name=NYTimes_20230609>{{cite news |last1=Baumgaertner |first1=Emily |last2=Kao |first2=Jason |last3=Lutz |first3=Eleanor |last4=Sedgwick |first4=Josephine |last5=Taylor |first5=Rumsey |last6=Throop |first6=Noah |last7=Williams |first7=Josh |display-authors=4 |title=Noise Could Take Years Off Your Life Here's How. |url=https://www.nytimes.com/interactive/2023/06/09/health/noise-exposure-health-impacts.html |work=The New York Times |date=June 9, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609161926/https://www.nytimes.com/interactive/2023/06/09/health/noise-exposure-health-impacts.html |archive-date=June 9, 2023 |url-status=live }}</ref>]] কোলাহলৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাটো কেইবাটাও নেতিবাচক স্বাস্থ্যজনিত ফলাফলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। সংস্পৰ্শৰ সময় আৰু মাত্ৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কোলাহলে বধিৰতা, উচ্চ ৰক্তচাপ, ইস্কেমিক হৃদৰোগ, টোপনিৰ অসুবিধা, আঘাত আৰু আনকি স্কুলত পঠন দক্ষতা প্ৰদৰ্শন হ্ৰাস কৰাৰ সম্ভাৱনাও বৃদ্ধি কৰিব পাৰে বা বৃদ্ধি কৰে।<ref name="PMID10698728">{{Cite journal|last1=Passchier-Vermeer|first1=W|last2=Passchier|first2=W F|date=2000-03-01|title=Noise exposure and public health.|journal=Environmental Health Perspectives|volume=108|issue=Suppl 1|pages=123–131|issn=0091-6765|pmc=1637786|pmid=10698728|doi=10.1289/ehp.00108s1123|jstor=3454637}}</ref> যেতিয়া কোলাহল দীঘলীয়া হয়, তেতিয়া শৰীৰৰ মানসিক চাপৰ প্ৰতিক্ৰিয়া আৰম্ভ হ’ব পাৰে; যাৰ ভিতৰত হৃদস্পন্দন বৃদ্ধি আৰু উশাহ-নিশাহৰ গতি দ্ৰুত হ’ব পাৰে।<ref name="ovidsp.ovid.com"/> কোলাহল আৰু মানসিক প্ৰভাৱ; যেনে, বিৰক্তি, মানসিক বিকাৰ আৰু মানসিক-সামাজিক মংগলৰ ওপৰত প্ৰভাৱৰ মাজতো কাৰণগত সম্পৰ্ক আছে।<ref name="PMID10698728" /> ক্ৰমান্বয়ে কোলাহলৰ সংস্পৰ্শক জনস্বাস্থ্যৰ এক সমস্যা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে, বিশেষকৈ বৃত্তিগত পৰিৱেশত; যিটো “এনআইঅ'এছএইচ’’ৰ কোলাহল আৰু বধিৰতা প্ৰতিৰোধ কাৰ্যসূচী সৃষ্টিৰ দ্বাৰা দেখুওৱা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/topics/noise/default.html|title=CDC – Noise and Hearing Loss Prevention – NIOSH Workplace Safety and Health Topi|website=www.cdc.gov|access-date=2016-06-15}}</ref> কোলাহল বৃত্তিগত বিপদ বুলি প্ৰমাণিত হৈছে; কাৰণ ই কামৰ লগত জড়িত প্ৰদূষক।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2016/04/27/hearing-loss-years-lost/|title=Measuring the Impact of Hearing Loss on Quality of Life|last=Masterson|first=Elizabeth|date=2016-04-27|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=2016-06-15}}</ref> কৰ্মক্ষেত্ৰত কোলাহলৰ সংস্পৰ্শৰ ফলত শ্ৰৱণ ক্ষমতা নষ্ট হোৱাকে বৃত্তিগত বধিৰতা বুলিও কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কিছুমান বৃত্তিগত অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে, যিসকলে নিয়মিতভাৱে ৮৫ ডেচিবেলৰ ওপৰৰ কোলাহলৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে তেওঁলোকৰ ৰক্তচাপৰ সংস্পৰ্শত নপৰা লোকসকলতকৈ উচ্চ ৰক্তচাপত ভোগে।<ref name="ovidsp.ovid.com"/><ref>Stansfield, S. A., & Matheson, M. P. (2003). Noise pollution: Non-auditory effects on health. British Medical Bulletin, 68, 243-257.</ref> ===বধিৰতা প্ৰতিৰোধ=== কোলাহলৰ ফলত হোৱা বধিৰতা স্থায়ী হ'লেও ইয়াক প্ৰতিৰোধ কৰিব পৰা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.nidcd.nih.gov/health/noise-induced-hearing-loss#6|title=Noise-induced Hearing Loss|date=March 2014|website=National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD)|publisher=National Institute of Health|access-date=June 16, 2016}}</ref> বিশেষকৈ কৰ্মক্ষেত্ৰত কোলাহলৰ অনুমোদিত সংস্পৰ্শৰ সীমা সীমিত কৰা নিয়ম থাকিব পাৰে। এইটো বিশেষকৈ উচ্চ কোলাহলৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ সংস্পৰ্শত থকা পৰিৱেশত কাম কৰা পেছাদাৰীসকলৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ হ'ব পাৰে, যেনে সংগীতজ্ঞ, সংগীত শিক্ষক আৰু অডিঅ' অভিযন্তা ইত্যাদি।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2015/07/07/musicians-hearing-loss/|title=Turn it Down: Reducing the Risk of Hearing Disorders Among Musicians|last1=Kardous|first1=Chuck|last2=Morata|first2=Thais|date=2015-07-07|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=2016-06-15|last3=Themann|first3=Christa|last4=Spears|first4=Patricia|last5=Afanuh|first5=Sue|archivedate=2016-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624080022/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2015/07/07/musicians-hearing-loss/|deadurl=yes}}</ref> কৰ্মক্ষেত্ৰত কোলাহলৰ ফলত হোৱা বধিৰতা ৰোধ কৰিবলৈ গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থাসমূহৰ উদাহৰণ হ'ল অভিযান্ত্ৰিক শব্দ নিয়ন্ত্ৰণ, বাই-কুইট পদক্ষেপ,<ref>{{Cite web |url=https://www.cdc.gov/niosh/topics/buyquiet/default.html/ |title=Buy Quiet |website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=2016-06-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2011/11/04/buy-quiet/|title=Buy Quiet|last1=Hudson|first1=Heidi|last2=Hayden|first2=Chuck|date=2011-11-04|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=2016-06-15|archivedate=2016-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528093812/http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2011/11/04/buy-quiet/|deadurl=yes}}</ref> ছেফ-ইন-ছাউণ্ড বঁটাৰ সৃষ্টি আৰু কোলাহল নিৰীক্ষণ।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2009/11/24/hearing/|title=Workplace Hearing Loss|last1=Murphy|first1=William|last2=Tak|first2=SangWoo|date=2009-11-24|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=2016-06-15}}</ref> Occupational Safety and Health Administration(চমুকৈOSHA)ৰ বাবে শ্ৰৱণ সুৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰৰ প্ৰয়োজন। কিন্তু এইচ পি ডি(ব্যক্তিগত নিৰ্বাচন, প্ৰশিক্ষণ আৰু ফিট পৰীক্ষা) অবিহনে বধিৰতাৰ সম্ভাৱনা যথেষ্ট হ্ৰাস নকৰে।<ref name="AIHA-6-11">{{cite book |last1=Berger |first1=Elliott H.|last2= Voix |first2= Jérémie |editor=D.K. Meinke |editor2=E.H. Berger |editor3=R. Neitzel |editor4=D.P. Driscoll |editor5=K. Bright |title=The Noise Manual |date=2018 |publisher=American Industrial Hygiene Association |location=Falls Church, Virginia |pages=255–308 |edition=6th |url=https://online-ams.aiha.org/amsssa/ecssashop.show_product_detail?p_mode=detail&p_product_serno=2719 |access-date=10 August 2022 |language=en |chapter=Chapter 11: Hearing Protection Devices}}</ref> উদাহৰণস্বৰূপে, এটা অধ্যয়নত ১৯ হাজাৰতকৈ অধিক শ্ৰমিকক সামৰি লোৱা হৈছিল, ইয়াৰে কিছুমানে সাধাৰণতে শ্ৰৱণ সুৰক্ষা যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু কিছুমানে একেবাৰে ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল। কোলাহলৰ ফলত হোৱা বধিৰতাৰ আশংকাৰ পৰিসংখ্যাগতভাৱে কোনো বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা নগ'ল।<ref name="Groenewold-2014">{{cite journal |author=Groenewold M.R. |author2=Masterson E.A. |author3=Themann C.L. |author4=Davis R.R. |title=Do hearing protectors protect hearing? |journal=American Journal of Industrial Medicine |date=2014 |volume=57 |issue=9 |pages=1001–1010 |doi=10.1002/ajim.22323 |pmid=24700499 |url=https://stacks.cdc.gov/view/cdc/36768 |access-date=15 October 2022 |publisher=Wiley Periodicals |pmc=4671486 |issn=1097-0274}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ]] [[শ্ৰেণী:জনস্বাস্থ্য]] ocxiiut5old0m1tydjb35la53pbgv7u 0 108213 616459 437010 2026-07-09T13:50:27Z KhiLanTzi 23530 /* */ মায়ামৰা সম্প্ৰদায় এটা ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় মটক জনগোষ্ঠী এটা জনগোষ্ঠী, যদিও মায়ামৰা সম্প্ৰদায়ত মটক লোক অধিক আছিল কিন্তু দুয়োটা পৃথক জনসমূহ 616459 wikitext text/x-wiki {{under construction}} 83wb88t1tqfd4ubv7xjch1wlsgb0h1a 616460 616459 2026-07-09T13:50:43Z KhiLanTzi 23530 added [[Category:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] using [[WP:HC|HotCat]] 616460 wikitext text/x-wiki {{under construction}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] o734h7k4emw5ry3wbcc367j5vsdwnhg 616462 616460 2026-07-09T13:52:22Z KhiLanTzi 23530 added [[Category:টাই জাতি]] using [[WP:HC|HotCat]] 616462 wikitext text/x-wiki {{under construction}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] nw35x1mhdbu05njn526rxzy5o18glnt 616544 616462 2026-07-10T10:49:23Z KhiLanTzi 23530 /* */ 616544 wikitext text/x-wiki {{under construction}} মটক জনগোষ্ঠী হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]। ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] igrbgu8pobdhvbbfruwqp9xyarctn2w 616546 616544 2026-07-10T10:56:23Z KhiLanTzi 23530 /* */ 616546 wikitext text/x-wiki {{under construction}} মটক জনগোষ্ঠী বা ফু-খাও জনগোষ্ঠী হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]। তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস কৰিছিল। তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 3v43tmk4ldo2th05qo3o9uj9fb8vihl 616550 616546 2026-07-10T11:08:33Z KhiLanTzi 23530 /* */ 616550 wikitext text/x-wiki {{under construction}} মটক জনগোষ্ঠী বা ফু-খাও জনগোষ্ঠী হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] am363479sc69d3x3219avg60vkjr3gc 616552 616550 2026-07-10T11:11:55Z KhiLanTzi 23530 /* */ 616552 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 98dixarv8894noqhha64yhch67sqqwq 0 108383 616538 584171 2026-07-10T09:37:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616538 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:Bashkirtseff_-_In_the_Studio.jpg|thumb|300x300px|১৮৮১ চনত মেৰী বাশকিৰ্টছেফ চিত্ৰ, ইন দ্য ''ষ্টুডিঅ 'ত'', ইউক্ৰেইনৰ ''ড্নিপ্ৰপেট্ৰভস্ক ৰাজ্যিক কলা সংগ্ৰহালয়'' এখন কলা বিদ্যালয়ৰ জীৱন চিত্ৰাংকন অধিৱেশন চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ]] '''দৃশ্য কলা শিক্ষা''' ({{lang-en|Art Education}}) হৈছে শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰ যি কোনোৱে চাব পৰা কলাৰ প্ৰকাৰ, দৃশ্য কলা-চিত্ৰাংকন, [[চিত্ৰাঙ্কন|চিত্ৰকলা]], ভাস্কৰ্য, প্ৰিণ্টমেকিং, আৰু গহনা, মৃৎশিল্প, বয়ন, কাপোৰ আদিৰ ডিজাইনৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু অধিক ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰা ছপা কৰা ডিজাইন যেনে বাণিজ্যিক গ্ৰাফিক্স আৰু ঘৰৰ সাজ-সজ্জা আদি॥সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ ভিতৰত আছে [[ফটোগ্ৰাফী]], ভিডিঅ ', [[চলচ্চিত্ৰ]], ডিজাইন, আৰু কম্পিউটাৰ আৰ্ট। কলা শিক্ষাই শিক্ষাৰ্থীসকলক কলা সৃষ্টি কৰা, কলাক সমালোচনা বা প্ৰশংসা কৰিবলৈ শিকা, বা দুয়োটাৰ কিছুমান সংমিশ্ৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব পাৰে। [[চিত্ৰ:École_des_beaux-arts_(from_the_live).jpg|thumb|এটেলিয়াৰ পদ্ধতি অনুসৰণ কৰি ফৰাচী চিত্ৰকলা বিদ্যালয় অভিনয় কৰা আৰ্ট মডেল]] [[চিত্ৰ:Shimer_College_art_discussion.jpg|thumb|শ্বিমাৰ কলেজত কলা অনুপ্ৰেৰণা বা প্ৰশংসাৰ ওপৰত হোৱা এটা আলোচনাৰ শ্ৰেণী]] শিল্পকৰ্ম প্ৰায়ে চিত্ৰাংকন, চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য, স্থাপন আৰু চিহ্ন নিৰ্মাণৰ জৰিয়তে শিকোৱা হয়। চিত্ৰকৰণক এক পৰীক্ষামূলক কাৰ্য্যকলাপ হিচাপে চোৱা হয় য "ত এটা পৰ্যবেক্ষণ কৰা পৰিঘটনা পুনৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ উপযুক্ত চিহ্ন দেখা, ব্যাখ্যা কৰা আৰু আৱিষ্কাৰ কৰা জড়িত থাকে। হেলেনিষ্টিক যুগ পৰাই পশ্চিমত চিত্ৰাংকনৰ নিৰ্দেশনা আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ এক উপাদান হৈ আহিছে।<ref>{{Cite book|title=A History of Art Education|page=177|url=https://books.google.com/books?isbn=0807770035|isbn=0807770035|first1=Arthur|last=Efland|year=1990|publisher=Teachers College Press}}</ref> পূব এছিয়াত সাধাৰণতে অপেছাদাৰী শিল্পীসকলৰ বাবে ব্ৰাছৱৰ্কৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। চীনা [[ঝৌ ৰাজবংশ]] ছটা ভদ্ৰলোকৰ কলাৰ ভিতৰত [[কেলিগ্ৰাফী|কেলিগ্ৰাফিক]] নম্বৰ দিয়া হৈছিল, আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী চীনৰ পণ্ডিত-বিষয়াৰ চাৰিটা কলা ভিতৰৰ পৰা কেলিগ্ৰাফী আৰু চীনা চিত্ৰকলাত নম্বৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=Chinese Art: A Guide to Motifs and Visual Imagery|page=226|url=https://books.google.com/books?isbn=080483864X|isbn=978-0804838641|first1=Patricia Bjaaland|last=Welch|year=2008|publisher=Tuttle}}</ref> কলা শিক্ষাৰ এক বিকল্প পদ্ধতিত কলাৰ ব্যাখ্যা আৰু সৃষ্টি দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে কল্পনাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। বহুতো শিক্ষাগুৰুৱে তেওঁলোকৰ শিক্ষাৰ্থীসকলক সুধিব "শিল্পীয়ে কিয় এই বাছনি কৰিছিল বুলি আপুনি ভাবে?", এবাৰ উত্তৰ দিলে, তেওঁলোকে তেওঁলোকক খণ্ডটোৰ সন্দৰ্ভত জনাব, তাৰ পিছত তেওঁলোকক পুনৰ সুধিব। এইটো শিক্ষাৰ্থীসকলক কেৱল এটা সুন্দৰ ছবি দেখুওৱাৰ পৰিৱৰ্তে কামৰ আঁৰৰ গভীৰ অৰ্থ বিবেচনা কৰিবলৈ প্ৰেৰণা দিয়া হয়। কলা শিক্ষা হৈছে পৰীক্ষামূলক আৰু উদ্দেশ্যপূৰ্ণ খেল আৰু তেওঁলোকৰ কলাক ধাৰণাগত বাৰ্তা আৰু ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ সৈতে সংযোগ কৰোৱা<ref>{{Cite book|title=Handbook of Research and Policy in Art Education|page=769|url=https://books.google.com/books?isbn=1135612315|isbn=1135612315|first1=Elliot W.|last=Eisner|first2=Michael D.|last2=Day|year=2004|publisher=Routledge}}</ref> শিক্ষাৰ্থীসকলক এটা খণ্ডক আৱেগৰ সৈতে সংযোগ কৰিবলৈ অনুমতি দিলে, শিল্পকৰ্মটোৱে শিল্পী আৰু তেওঁলোকৰ বিষয়ৰ সৈতে কেনেদৰে সংযোগ স্থাপন কৰে, তেওঁলোকৰ সমালোচনামূলক চিন্তাধাৰাৰ দক্ষতা বিকশিত কৰাত তেওঁলোকক ভালদৰে বুজাত সহায় কৰে। বিকল্প পদ্ধতি, যেনে দৃশ্য সংস্কৃতি আৰু বিষয়-ভিত্তিক পদ্ধতি য 'ত শিক্ষাৰ্থীসকলে কলাৰ জৰিয়তে সামাজিক আৰু ব্যক্তিগত বিষয়সমূহ অন্বেষণ কৰে, আজি কলা শিক্ষাক অৱগত কৰে।<ref>{{Cite book|title=Issues in Art and Design Teaching|page=195|url=https://books.google.com/books?isbn=0415266696|isbn=0415266696|editor1-first=Nicholas|editor1-last=Addison|editor2-first=Lesley|editor2-last=Burgess|year=2003|first1=Dennis|last=Atkinson|chapter=Forming Teacher Identities in ITE|publisher=Psychology Press}}</ref> কলা শিক্ষাৰ বাবে বিশিষ্ট পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হিসমূহ হ'লঃ * কানাডাৰ কিছুমান প্ৰদেশত "সৃষ্টিশীল-উৎপাদনশীল, সাংস্কৃতিক-ঐতিহাসিক আৰু সমালোচনামূলক-প্ৰতিক্ৰিয়াশীল" উপাদানত বিভক্ত এটা ছয়গুণ মডেল <ref>{{Cite book|title=From Drawing to Visual Culture: A History of Art Education in Canada|url=https://books.google.com/books?isbn=0773577599|isbn=0773577599|first1=Harold|last=Pearse|year=2006|publisher=McGill-Queen's Press - MQUP}}</ref> * ১৯৮০ আৰু ১৯৯০ ৰ দশকত অনুশাসন ভিত্তিক কলা শিক্ষা (ডিবিএই) আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত অনুকূল হৈ পৰিছিল, আৰু ই কৌশল, কলা সমালোচনা আৰু কলা ইতিহাসকে ধৰি নিৰ্দিষ্ট দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ১৯৯৮ চনত প্ৰতিষ্ঠানটোৱে পুঁজি যোগান বন্ধ কৰাৰ পিছত গেটি এডুকেশ্বন ইনষ্টিটিউট ফৰ দ্য আৰ্টছৰ দ্বাৰা ব্যাপকভাৱে সমৰ্থিত ডিবিএই ম্লান হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Curriculum Studies Handbook – The Next Moment|page=246|url=https://books.google.com/books?isbn=1135857660|isbn=978-1135857660|first1=Erik|last=Malewski|year=2009|publisher=Routledge}}</ref> * টিচিং ফৰ আৰ্টিষ্টিক বিহেভিৱাৰ (টি. এ. বি.) হৈছে এক পছন্দ-ভিত্তিক আৰ্হি যি ১৯৭০ চনত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://teachingforartisticbehavior.org/|title=Teaching for Artistic Behavior|accessdate=2015-01-24}}</ref> টি. এ. বি.-এ পৰামৰ্শ দিয়ে যে শিক্ষাৰ্থীসকল শিল্পী হ 'ব লাগে আৰু তেওঁলোকৰ নিজৰ ব্যক্তিগত শৈল্পিক আগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্দেশনা দিব লাগে। শ্ৰেণীকোঠাৰ সংস্কৃতি প্ৰত্যক্ষ নিৰ্দেশনাৰ অগ্ৰাধিকাৰৰ পৰা শিক্ষাৰ্থী-কেন্দ্ৰিক আৰু অনুসন্ধান-আধাৰিত শিক্ষালৈ সলনি হোৱাৰ লগে লগে টি. এ. বি. আধাৰিত পাঠ্যক্ৰমৰ আৰ্হিবোৰৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{Cite web|title=Teaching Methods|url=https://teach.com/what/teachers-know/teaching-methods/|work=teach.com|accessdate=14 February 2021|language=en}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও, বিশেষকৈ উদাৰ কলা পৰম্পৰাৰ উচ্চ শিক্ষাত, কলাক প্ৰায়ে "কলা প্ৰশংসা" হিচাপে শিকোৱা হয়, যি হৈছে প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্কৰ পৰিৱৰ্তে নান্দনিক সমালোচনাৰ বিষয়।<ref>{{Cite book|title=Critical Issues in Competency Based Education|page=10|url=https://books.google.com/books?isbn=1483162044|isbn=978-1483162041|first1=Susan V.|last=Monjan|first2=Suzanne M.|last2=Gassner|year=2014|publisher=Elsevier}}</ref> কিছুমান অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে শক্তিশালী কলা শিক্ষা কাৰ্যসূচীয়ে অন্যান্য শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ প্ৰদৰ্শন বৃদ্ধি কৰিছে, কলা কাৰ্যকলাপৰ বাবে 'তেওঁলোকৰ মগজুৰ ব্যায়াম' সোঁ অৰ্ধক্ষেত্ৰ আৰু তেওঁলোকৰ চিন্তাধাৰাক বিচ্ছিন্ন কৰাৰ বাবে।<ref>{{Cite book|last=Jensen|first1=Eric|title=Arts with the Brain in Mind|year=2001|publisher=[[Association for Supervision and Curriculum Development]]|place=Alexandria, Virginia|isbn=0-87120-514-9|pages=[https://archive.org/details/artswithbraininm00jens/page/57 57–58, 81]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/artswithbraininm00jens/page/57}}</ref> লগতে বেটি এডৱাৰ্ডছ ড্ৰয়িং অন দ্য ৰাইট চাইড অৱ দ্য ব্ৰেইন চাওক। কলা শিক্ষা কেৱল আনুষ্ঠানিক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানসমূহতে সীমাবদ্ধ নহয়। কিছুমান পেছাদাৰী শিল্পীয়ে তেওঁলোকৰ নিজৰ ষ্টুডিঅ 'ত ব্যক্তিগত বা অৰ্ধ-ব্যক্তিগত নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে। ই এক শিক্ষানবিশ ৰূপ ল "ব পাৰে য" ত শিক্ষাৰ্থীয়ে শিল্পীক তেওঁলোকৰ কামত সহায় কৰাৰ সময়ত এজন পেছাদাৰী শিল্পীৰ পৰা শিকে। এই শিক্ষণ শৈলীৰ এটা ৰূপ হৈছে এটেলিয়াৰ পদ্ধতি, যাৰ উদাহৰণ হৈছে গুস্তাভ ম 'ৰেউ, যিগৰাকীয়ে পিকাছো, ব্ৰেক আৰু আন বহুতো শিল্পীক শিকাইছিল।{{Sfn|Efland|1990}} [[চিত্ৰ:Sweerts,_Michael_-_The_Drawing_Class_-_1656-58.jpg|thumb|মিচিয়েল ছুয়াৰ্টছৰ দ্বাৰা ৰচিত দ্য ড্ৰয়িং ক্লাছ, আনুমানিক ১৬৫৬]] ঐতিহাসিকভাৱে ইউৰোপত এটেলিয়াৰ পদ্ধতি প্ৰণালীৰ জৰিয়তে কলা শিকোৱা হৈছিল য 'ত শিল্পীসকলে শিলৰ মিস্ত্ৰী বা সোণৰ মিস্ত্ৰৰ দৰে সংঘৰ দৰে একেধৰণে তেওঁলোকৰ ব্যৱসায় শিকা শিক্ষাৰ্থীসকলক গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>[http://theatelier.org/ Atelier instruction]</ref> তেওঁলোকৰ খালী সময়ত আনুষ্ঠানিক প্ৰশিক্ষণ কলা কৰ্মশালাত বা অধিক প্ৰায়ে ঘৰত বা অকলে বাহিৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই এটেলিয়াৰবোৰতে শিল্পীসকলে মাষ্টাৰৰ সৈতে শিক্ষানবিশৰ জৰিয়তে শিল্প শিকিছিল, যিটো সম্পৰ্ক গিল্ড বিধিৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ফ্লোৰেণ্টাইন চুক্তিত কোৱা হৈছে যে প্ৰশিক্ষকে কাপোৰ পিন্ধাব আৰু খাদ্য খুৱাব বুলি আশা কৰা হৈছিল, ইয়াৰ বিনিময়ত এজন বিশ্বাসী দাস হ’বলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল। শিক্ষাৰ্থী হিচাপে শিক্ষাৰ প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰত প্ৰায়ে প্ৰশিক্ষকে শিক্ষকক বেতন দিছিল-শিক্ষাৰ্থীত্ব ফলপ্ৰসূ বুলি ধৰি লৈ, শিক্ষাৰ্থীজনক পিছত তেওঁৰ প্ৰশিক্ষণত ক্ষতিপূৰণ দিয়া হ 'ব। উত্তৰ ইউৰোপীয় কৰ্মশালাবোৰত একেধৰণৰ নিয়ম আছিল।<ref>Dunkerton, Jill, et al. ''Giotto to Durer: Early Renaissance Painting in the National Gallery'', 136. Yale University Press, New Haven, 1991. {{ISBN|0-300-05070-4}}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত এই ব্যৱস্থাত চিত্ৰ আঁকিবলৈ শিকাটো এক অগ্ৰাধিকাৰ আছিল। [[মাইকেলেঞ্জেল'|মাইকেলএঞ্জেলোৱে]] পৰামৰ্শ দিছিল যে এজন যুৱ চিত্ৰশিল্পীয়ে এবছৰ অকলে চিত্ৰ আঁকিবলৈ, তাৰ পিছত ছয় বছৰ ৰং পিহি, পেনেল প্ৰস্তুত কৰি আৰু সোণৰ পাত ব্যৱহাৰ কৰি অতিবাহিত কৰিব, সেই সময়ছোৱাত চিত্ৰাংকনৰ অধ্যয়ন অব্যাহত থাকিব। ফ্ৰেচকো আৰু টেম্পেৰা পেইণ্টিঙত পাৰদৰ্শিতা অৰ্জন কৰিবলৈ আৰু ছয় বছৰৰ প্ৰয়োজন হ 'ব।<ref>Dunkerton, Jill, et al. 136</ref> ঐতিহাসিকভাৱে, ১৮ শতিকাত সমগ্ৰ ইউৰোপত ডিজাইনৰ বিদ্যালয় স্থাপন কৰাৰ সৈতে ললিত কলা ডিজাইনৰ কিছু অগ্ৰাধিকাৰ আছে। প্ৰাৰম্ভিক ইউৰোপীয় কলাৰ দক্ষতা আৰু মূল্যবোধৰ এই উদাহৰণসমূহে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মসমূহক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত আছিল প্ৰাৰম্ভিক আমেৰিকাৰ উপনিৱেশবাদীসকল। === শ্ৰেণীকোঠাৰ ভিতৰত সাংস্কৃতিক ব্যৱস্থাপনা === সাংস্কৃতিক ব্যৱহাৰ কৰা ব্যক্তিসকলৰ যথেষ্ট নান্দনিক যোগ্যতাৰ কাম প্ৰস্তুত কৰাৰ ক্ষমতা থাকে।<ref>James O. Young, "Art, Authenticity and Appropriation" Front. Philos. China (2006) 3:455–476 (2006): 456, accessed October 2011, DOI 10.1007/s11466-006-0019-2</ref> বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ কলাৰ বৈশিষ্ট্য যেনে সজ্জা বা সৃষ্টিশীল প্ৰক্ৰিয়াৰ অনুকৰণৰ ব্যৱহাৰে বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ শিল্পকলাৰ বিষয়ে অধিক বুজা-বুজি আৰু প্ৰশংসা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। আফ্ৰিকান বা স্থানীয়-আমেৰিকান মাস্ক প্ৰস্তুত প্ৰকল্পৰ উৎপাদনত এই কৌশলৰ প্ৰশংসা কৰিব পাৰি, য'ত শিক্ষাৰ্থীসকলে কৌশল অনুকৰণ কৰে আৰু নতুন সামগ্ৰীৰ ব্যৱহাৰ আৰু নিৰ্মাণ পদ্ধতি অন্বেষণ কৰে যি বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ সেই অনুশীলনসমূহক সন্মান কৰে।<ref>Elizabeth Manley Delacruz, "Approaches to Multiculturalism in Art Education Curriculum Products: Business as Usual" Journal of Aesthetic Education(1996): 85 Accessed November 26, 2011</ref> == দেশ অনুসৰি == লেটিন আমেৰিকা কলাৰ বিকাশৰ অগ্ৰণী দেশখনে ১৮৭৫ চনত চিত্ৰশিল্পী এডুৱাৰ্ডো শিয়াফিনো, এডুৱাৰৰ্ডো চিভোৰি আৰু অন্যান্য শিল্পীসকলে প্ৰতিষ্ঠা কৰা নেচনেল ছ’চাইটি ফৰ দ্য ষ্টিমুলাছ অৱ দ্য আৰ্টছ (ছ’চিয়েডাড নেচিয়নেল পাৰা ইষ্টিমুলো ডি লাছ আৰ্টেছ) গঠন কৰে। ১৯০৫ চনত তেওঁলোকৰ গিল্ডটোক নেচনেল একাডেমী অৱ ফাইন আৰ্টছ (Academia Nacional de Bellas Artes) হিচাপে পুনৰ নিযুক্তি দিয়া হয়, তাৰ পিছত ১৯২৩ চনত চিত্ৰশিল্পী আৰু শিক্ষাবিদ আৰ্নেষ্টো ডি লা কাৰ্কোভাৰ প্ৰচেষ্টাত চুপাৰিয়ৰ আৰ্ট স্কুল অৱ দ্য নেশ্যন (এস্কুৱেলা চুপাৰিয়ৰৰ নেচিঅনেল ডি বেলাছ আৰ্টেছ) নামেৰে বুয়েনোছ আটৰ্ছ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এটা বিভাগ হৈ পৰে। বৰ্তমান, কলাৰ বাবে দেশৰ আগশাৰীৰ শৈক্ষিক সংস্থা হৈছে ইউএনএ ইউনিভাৰ্ছিডেড নেচিঅনেল ডি লাছ আৰ্টেছ।<ref>Institutional Transformation IUNA - Law 24.521, Ministry of Justice & Education, Argentina (text in Spanish) / http://servicios.infoleg.gob.ar/infolegInternet/anexos/40000-44999/40779/norma.htm</ref> === অষ্ট্ৰেলিয়া === অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ, য'ত তেওঁলোকৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত ভিজুৱেল/ফাইন আৰ্ট বিভাগ বা পাঠ্যক্ৰম আছে, সেইবোৰে আৰ্ট স্কুলৰ সৈতে জড়িত ষ্টুডিঅ' আধাৰিত শিক্ষণ আৰ্হিৰ পৰা অধিক সংহত তাত্ত্বিক/ব্যৱহাৰিক গুৰুত্বলৈ স্থানান্তৰিত হৈছে। ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ে তাত্ত্বিক গুৰুত্বৰ সৈতে স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীৰ পৰা তাত্ত্বিক বি. এ. কলা ডিগ্ৰীলৈ স্থানান্তৰিত হৈছে। ২০০৭ চনৰ পৰা অষ্ট্ৰেলিয়ান লৰ্ণিং এণ্ড টিচিং কাউন্সিল (এ. এল. টি. চি.) ৰ সমৰ্থনত ৰাষ্ট্ৰীয় ষ্টুডিঅ 'টিচিং প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে প্ৰাসংগিক আৰু মিডিয়া উপাদানসমূহক একত্ৰিত কৰি ষ্টুডিঅ' আধাৰিত শিক্ষণ পদক্ষেপসমূহ ৰূপায়ণ কৰা হৈছে।<ref>[http://www.studioteaching.org/ Studio Teaching Project]</ref> === ইজিপ্ত === ইজিপ্তৰ প্ৰথম আধুনিক কলা বিদ্যালয় ১৯০৮ চনত কাইৰো কলেজ অৱ ফাইন আৰ্টছ হিচাপে মুকলি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=Creative Reckonings: The Politics of Art and Culture in Contemporary Egypt|page=315|url=https://books.google.com/books?isbn=0804754772|isbn=0804754772|first1=Jessica|last=Winegar|year=2006|publisher=Stanford University Press}}</ref> এই প্ৰাৰম্ভিক কলা বিদ্যালয়সমূহে প্ৰধানকৈ পশ্চিমীয়া নান্দনিক পৰম্পৰাৰ বিষয়ে শিকাইছিল। ফলস্বৰূপে, স্বাধীনতাৰ পিছত ইজিপ্ত আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ পৰম্পৰাক কলা আৰু কলা প্ৰশংসা পাঠ্যক্ৰমত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল।{{Sfn|Winegar|2006}} অৱশ্যে, এই প্ৰক্ৰিয়াটো মন্থৰ আছিল কাৰণ কাইৰো কলেজ অৱ ফাইন আৰ্টছৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ১৯৯৯ চনলৈকে অ-ইউৰোপীয় কলাৰ ইতিহাসত গুৰুত্ব লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল।{{Sfn|Winegar|2006}} === ফ্ৰান্স === প্ৰথম একাডেমী, Académie royale de peinture et de sculpture'', ১৬৪৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। '' আজিকালি, কলাত্মক শিক্ষা, য 'ত দৃশ্য কলাৰ শিক্ষা অন্তৰ্ভুক্ত, দ্বিতীয় চক্ৰৰ পৰা (ছয় বছৰ বয়সৰ) বিদ্যালয় শিক্ষাৰ এক বাধ্যতামূলক অংশ আৰু নিম্ন মাধ্যমিক বিদ্যালয় শেষলৈকে চলে।<ref>{{Cite web|url=https://www.education.gouv.fr/bo/2002/hs1/som.htm|title=Horaires des écoles maternelles et élémentaires|work=Bulletin officiel de l'Éducation nationale|date=2002-02-10|language=fr|access-date=2024-10-17|archivedate=2024-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240527105317/https://www.education.gouv.fr/bo//2002/hs1/som.htm|deadurl=yes}}</ref> কিছুমান বিদ্যালয়ত কলা-কেন্দ্ৰিক শ্ৰেণী আছে (শ্ৰেণীসমূহ এ হোৰেইৰ এমেনাজেছ) যিয়ে সাধাৰণ প্ৰাথমিক বা নিম্ন মাধ্যমিক শিক্ষাৰ সমান্তৰালভাৱে উন্নত কলা শিক্ষা প্ৰদান কৰে। উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়সমূহ ডিজাইন আৰু এপ্লাইড আৰ্টছৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ স্নাতক প্ৰযুক্তি প্ৰস্তুত কৰাটো সম্ভৱ (এছ. টি. ডি. 2এ, পূৰ্বৰ এফ12)। তৃতীয় স্তৰৰ শিক্ষা ক্ষেত্ৰত, সমৰ্পিত বিদ্যালয়সমূহে এক ডিপ্ল 'ম নেচনেল ডি মেট্ৰিয়াৰ ডি' আৰ্ট এট ডু ডিজাইন (ডিএন মেড, নেশ্যনেল ডিপ্লোমা অৱ আৰ্ট এণ্ড ডিজাইন প্ৰফেচনছ) প্ৰস্তাৱ দিয়ে য 'ত কেইবাটাও ডিপ্ল' ম ডি মেট্ৰিয়াছ ডি 'আৰৰ্ট (ডিএমএ, কলা বৃত্তিত স্নাতক ডিগ্ৰী আৰু তাৰ পিছত ডিপ্ল' ম চুপাৰিয়েৰ ডি 'ৰ্টছ এপ্লিকছ (ডিএছএএ, এপ্লাইড আৰ্টছত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী) থাকে। === ইটালী === ইটালীত তেৰশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে কলা বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল, ভেনিছত ১২০০ চনৰ আশে পাশে থিওফেনিছ নামৰ এজন গ্ৰীক চিত্ৰশিল্পীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এখন চিত্ৰ বিদ্যালয়ৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite journal|title=Byzantine Art and Culture in Rome and Italy|journal=The American Journal of Archaeology and of the History of the Fine Arts|year=1895|volume=10|first1=A.L.|last=Frothingham|url=https://books.google.com/books?id=kD0SAAAAYAAJ&pg=PA168|page=168}}</ref> === নেদাৰলেণ্ড === ডাচ কলা শিক্ষক সংস্থা (নেডাৰলেণ্ডছ ভেৰেনিজিং ভুৰ টেকনোণ্ডাৰৱিজছ) ১৮৮০ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ১৮৮৪ চনত এখন মাহেকীয়া আলোচনী প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.gahetna.nl/collectie/archief/pdf/NL-HaNA_2.19.072.01.ead.pdf|publisher=Nationaal Archief|title=Inventaris van het archief van de Nederlandse Vereniging voor Tekenonderwijs, 1880-1994|accessdate=2015-01-24|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924041100/http://www.gahetna.nl/collectie/archief/pdf/NL-HaNA_2.19.072.01.ead.pdf|deadurl=yes}}</ref> কুৰি শতিকাৰ শেষৰ পৰা ডাচ্চ সমাজৰ বৰ্ধিত বৈচিত্ৰ্যই ডাচ্চ কলা আৰু কলা শিক্ষাক ক্ৰমান্বয়ে বহুসাংস্কৃতিক কৰি তুলিছে।<ref>{{Cite book|title=Ethnic Amsterdam: Immigrants and Urban Change in the Twentieth Century|page=112|url=https://books.google.com/books?isbn=9089641688|isbn=978-9089641687|first1=Liza|last=Nell|first2=Jan|last2=Rath|year=2009|publisher=Amsterdam University Press}}</ref> === যুক্তৰাজ্য === ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে যুক্তৰাজ্যত আনুষ্ঠানিক কলা শিক্ষাৰ উদ্ভৱ হৈছিল, যিটো আংশিকভাৱে ফ্ৰান্সত কৰা ডিজাইনৰ কামৰ মানদণ্ডৰ সৈতে মিল খোৱাৰ ইচ্ছাৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।{{Sfn|Macdonald|2004}} প্ৰথমতে গ্ৰহণ কৰা আৰ্হিটো আছিল জাৰ্মান বাণিজ্যিক বিদ্যালয়সমূহৰ।{{Sfn|Macdonald|2004}} ৰাজকুমাৰ এলবাৰ্ট ইউ. কে.-ত কলাৰ বিদ্যালয় সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে প্ৰভাৱশালী আছিল।<ref>{{Cite book|title=The History and Philosophy of Art Education|url=https://books.google.com/books?isbn=0718891538|isbn=0718891538|first1=Stuart|last=Macdonald|year=2004|publisher=James Clarke & Co.}}</ref> বৰ্তমান ইউ. কে. ত, কলা পাঠ্যক্ৰমটো ৰাজহুৱা বা মাচুল পৰিশোধ কৰা বিদ্যালয়সমূহৰ বাহিৰে চৰকাৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পাঠ্যক্ৰম দ্বাৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/publications/national-curriculum-in-england-art-and-design-programmes-of-study|title=National curriculum in England: art and design programmes of study|date=2013-09-11|accessdate=2015-01-24}}</ref> [[তৃতীয় চাৰ্লছ|ৰাজকুমাৰ চাৰ্লছ]] একাডেমিক চিত্ৰাংকনৰ শিক্ষা সংৰক্ষণৰ বাবে হক্সটন দ্য প্ৰিন্সছ ড্ৰয়িং স্কুল গঠন কৰিছে। === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ===   [[চিত্ৰ:Archives_of_American_Art_-_A_life_class_for_adults_at_the_Brooklyn_Museum,_under_the_auspice_of_the_New_York_City_WPA_Art_Project_-_11039.jpg|right|thumb|1935 চনত ব্ৰকলিন সংগ্ৰহালয়ত প্ৰাপ্তবয়স্ক কলা শিক্ষাৰ শ্ৰেণী। ]] আমেৰিকাত ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে আৰ্টিষ্টছ অৱ টুডে মুভমেণ্টৰ সৈতে কলাৰ প্ৰশংসাৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ হৈছিল আৰু ১৯২০ চনৰ শেষৰ পৰা ম্লান হ "বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। চিত্ৰ অধ্যয়ন কলা শিক্ষা পাঠ্যক্ৰমৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল। শ্ৰেণীকোঠাত নান্দনিকতাৰ প্ৰতি মনোযোগ দিয়াৰ ফলত বিদ্যালয়, ঘৰ আৰু সম্প্ৰদায়ৰ সৌন্দৰ্য্য বৃদ্ধিৰ প্ৰতিও জনসাধাৰণৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি পাইছিল, যাক "দৈনন্দিন জীৱনৰ কলা" বুলি জনা গৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল পিতৃ-মাতৃৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে শিশুৰ মাজত সংস্কৃতি অনা। <ref>Smith, Peter (1986, Sept.) The Ecology of Picture Study, ''Art Education''[48–54].</ref> ১৯২০ চনৰ শেষৰ ফালে ছবি অধ্যয়ন আন্দোলনৰ অন্ত পৰিছিল কাৰণ ষ্টুডিঅ "ৰ কামৰ জৰিয়তে কলাৰ প্ৰশংসা শিকাৰ বিষয়ে নতুন ধাৰণা আমেৰিকাত অধিক জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। আমেৰিকাৰ শৈক্ষিক দাৰ্শনিক আৰু বিদ্যালয় সংস্কাৰকজন ডিউই ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে আৰু ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত কলা শিক্ষাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ বিস্তৃত কৰাত প্ৰভাৱশালী আছিল। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] পিছৰে পৰা শিল্পীৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হৈছে, আৰু সমসাময়িক কলা এক ক্ৰমান্বয়ে শৈক্ষিক আৰু বৌদ্ধিক ক্ষেত্ৰত পৰিণত হৈছে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পূৰ্বে এজন শিল্পীক সাধাৰণতে মহাবিদ্যালয়ৰ ডিগ্ৰীৰ প্ৰয়োজন নাছিল। সেই সময়ৰ পৰাই বেচেলাৰ অৱ ফাইন আৰ্টছ আৰু তাৰ পিছত মাষ্টাৰ অৱ ফাইণ আৰ্ট্ছ এগৰাকী পেছাদাৰী শিল্পী হ 'বলৈ পৰামৰ্শ দিয়া ডিগ্ৰী হৈ পৰিছিল, ১৯৪৪ চনত জি. আই. বিল গৃহীত হোৱাৰ ফলত, যিয়ে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণসকলক বিদ্যালয়লৈ পঠিয়াইছিল, কলা বিদ্যালয় অন্তৰ্ভুক্ত। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা বিভাগসমূহ দ্ৰুতগতিত সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল। এসময়ত বোহেমিয়ান, আৰ্ট ষ্টুডেণ্টছ লীগ, ব্লেক মাউণ্টেইন কলেজ, বা গ্ৰীণউইচ ভিলেজৰ হান্স হফম্যান স্কুল অৱ আৰ্টৰ দৰে শিল্প-নিবিড় বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰা আমেৰিকান শিল্পীসকলে ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত নামভৰ্তি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ৬০ৰ দশকৰ ভিতৰত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ দ্য স্কুল অৱ ভিজুৱেল আৰ্টছ, প্ৰেট ইনষ্টিটিউট, আৰু কুপাৰ ইউনিয়ন আৰু সমগ্ৰ দেশৰ অন্যান্য কলা বিদ্যালয় যেনে কানছাছ চিটি আৰ্ট ইনষ্টিটিউট, ছান ফ্ৰান্সিস্কো আৰ্ট ইনষ্টিটিউট, দ্য স্কুল অ "ফ দ্য আৰ্ট ইনষ্টিট্যুট অৱ চিকাগো, দ্য স্কুল অব দ্য মিউজিয়াম অৱ ফাইন আৰ্টচ, বষ্টন, প্ৰিন্সটন আৰু য়েল প্ৰথম কলা একাডেমীসমূহৰ ভিতৰতে অন্যতম হৈ পৰিছিল।<ref>"How to Succeed in Art" by [[Deborah Solomon]], ''New York Times Magazine''. June 27, 1999</ref> এই প্ৰৱণতা আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰা সমগ্ৰ বিশ্বতে বিয়পি পৰিছিল।   কলা শিক্ষাৰ প্ৰচাৰ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাসমূহৰ ভিতৰত আছে আমেৰিকানছ ফৰ দ্য আৰ্টছ আৰু আৰ্ট। আস্ক ফৰ ম "ৰ।<ref>[http://www.artsusa.org/artseducation Americans for the Arts]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>''কলা। অধিক বিচাৰক। '', ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা শিক্ষা ৰাজহুৱা সজাগতা অভিযান<ref>{{Cite web |title=''Art. Ask For More.'' |url=http://www.artsusa.org/Public_awareness |access-date=2024-10-17 |archivedate=2025-03-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250319134345/http://www.artsusa.org/public_awareness/ |deadurl=yes }}</ref>; এছ 'চিয়েশ্যন ফৰ দ্য এডভান্সমেণ্ট অৱ আৰ্টছ এডুকেশ্বন-আৰ্টচ এডুকেশ্বান পাৰ্টনাৰশ্বিপ। ; <ref>[http://www.aep-arts.org Arts Education Partnership]</ref> কলা শিক্ষকসকলৰ বাবে পেছাদাৰী সংগঠনসমূহৰ ভিতৰত আছে নেশ্যনেল আৰ্ট এডুকেশ্বন এছ 'চিয়েশ্যন, যি অনুশীলনকাৰী-অনুকূল জাৰ্নেল আৰ্ট এজুকেশ্বন প্ৰকাশ কৰে আৰু গৱেষণা জাৰ্নেেল ষ্টাডিজ ইন আৰ্ট এজুকেসন ইউএছএছইএ (দ্য ইউনাইটেড ষ্টেটছ ছ' চাইটি ফৰ এডুকেশ্বনে থ্ৰ আৰ্ট আৰু ইনছেইএ (দি ইণ্টাৰনেশ্যনেল ছ 'চাইটী ফৰ এডুকেশ্যন থ্ আৰ্ট)।<ref>[http://www.naea-reston.org the National Art Education Association]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.insea.org/|title=International Society for Education through Art|work=InSEA.org|date=2012-03-01|accessdate=2012-04-09}}</ref> দৃশ্য কলাৰ জৰিয়তে শিক্ষা হৈছে শিক্ষাৰ্থীসকলক কম বয়সৰ পৰাই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সামাজিক গাঁথনিৰ ভিতৰত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰাথমিক গণতান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াটো বুজি পোৱা আৰু ৰূপায়ণ কৰাৰ অনুমতি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু ফলপ্ৰসূ প্ৰভাৱ।<ref name="2009_LowenfeldLecture_OliviaGude">Gude, Olivia. [http://www.arteducators.org/research/2009_LowenfeldLecture_OliviaGude.pdf "Art Education for Democratic Life"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113011235/http://www.arteducators.org/research/2009_LowenfeldLecture_OliviaGude.pdf|date=2012-11-13}}. Lowenfeld Lecture 2009. National Art Education Association. Minnesota, Minneapolis. 20 April 2009</ref>২০০৮ চনত, ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক প্ৰগতি মূল্যায়ন (এন. এ. ই. পি.) -এ কলা আৰু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত ৭৯০০ গৰাকী অষ্টম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ওপৰত অধ্যয়ন কৰিছিল। অধ্যয়নৰ ফলাফলবোৰে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে মহিলা ছাত্ৰীসকলে সংগীত আৰু দৃশ্য কলা দুয়োটাতে তেওঁলোকৰ পুৰুষ সমবয়সীসকলতকৈ অধিক নম্বৰ অৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|date=2004|title=ED report card|url=http://dx.doi.org/10.1037/e483142006-006|access-date=2020-09-20|doi=10.1037/e483142006-006}}</ref> ২০০৯ চনত নেশ্যনেল আৰ্ট এডুকেশ্বন এছ "চিয়েশ্যনৰ লোৱেনফেল্ড লেকচাৰ স্কলাৰশ্বিপ লাভ কৰা অলিভিয়া গুডে এজন জ্ঞাত আত্ম-আৰু বিশ্ব-সচেতন নাগৰিক গঠনত কলা শিক্ষাই বিভিন্ন উপায়েৰে সহায় কৰে বুলি কয়। তেওঁ দাবী কৰে যে - : <blockquote>কলা শিক্ষাৰ জৰিয়তে শিক্ষাৰ্থীসকলে আনৰ অৰ্থ নিৰ্মাণ বুজিবলৈ উন্নত দক্ষতা বিকাশ কৰে॥ মানসম্পন্ন কলা শিক্ষাৰ জৰিয়তে যুৱক-যুৱতীসকলে আনতকৈ বহু সহজে কেইবাটাও চাকৰি শিকাৰ ক্ষমতা বিকাশ কৰে। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ 'ল, কলাৰ সৈতে জড়িত হৈ যুৱক-যুৱতীসকলক জটিলতাক উত্তেজনাপূৰ্ণ অনিশ্চয়তা হিচাপে নহয়, আনন্দ আৰু সম্ভাৱনা হিচাপে উপলব্ধি কৰিবলৈ শিকায়। আনৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ আত্ম-সজাগতা বৃদ্ধি কৰৰা হয়॥ .<ref name="2009_LowenfeldLecture_OliviaGude"/></blockquote> কলা শিক্ষাৰ ওপৰত লিখা মিছেল মাৰ্ডাৰ কাম্হীয়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু আন ঠাইত এই ক্ষেত্ৰৰ শেহতীয়া প্ৰৱণতাৰ অত্যন্ত সমালোচনা কৰে।<ref>{{Cite web|title=Articles on Art Education by Michelle Marder Kamhi|url=https://www.mmkamhi.com/other-work/on-art-education/|access-date=2024-10-17|archivedate=2024-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241218112533/https://www.mmkamhi.com/other-work/on-art-education/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ প্ৰধান সংগ্ৰহালয়সমূহত প্ৰদৰ্শিত বহুতো সমসাময়িক কলাক ৰাজনৈতিক অঙ্গভংগী হিচাপে নাকচ কৰে যিবোৰ কলা নহয়।<ref>{{Cite book|last=Kamhi|first1=Michelle Marder|url=https://www.mmkamhi.com/who-says/about-the-book/|title=Who Says That's Art? A Commonsense View of the Visual Arts|publisher=Pro Arte Books|year=2014|isbn=978-0-9906057-0-6|place=New York|pages=169|access-date=2024-10-17|archivedate=2024-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240904052326/https://www.mmkamhi.com/who-says/about-the-book/}}</ref> "ৰিথিংকিং আৰ্ট এডুকেশ্বন" নামৰ তেওঁৰ হু ছেজ দ্যাটছ আৰ্ট নামৰ কিতাপখনৰ ৮ নং অধ্যায়ত?''কোনে কয় যে এইটো কলা?''তেওঁ এই ক্ষেত্ৰখনত দুটা প্ৰৱণতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে যাক তেওঁ ভাবে "চিন্তাশীল নাগৰিকসকলৰ বাবে চিন্তাৰ বিষয় হোৱা উচিত, আনকি কলাৰ প্ৰতি কম আগ্ৰহ থকা লোকসকলৰ বাবেও।" উদাহৰণস্বৰূপে, ''ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল'' তেওঁৰ এটা মতামত টুকুৰা জুডি ৱেৰ্থিনৰ ''ব্ৰিঙ্কো'' সমালোচনা কৰিছিল-এক "প্ৰদৰ্শন কলা" টুকুৰা য 'ত মূলতঃ ৱেৰ্থেইনৰ অবৈধ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক বিশেষভাৱে সজ্জিত স্নিকাৰ প্ৰদান কৰা হৈছিল-যাক এন. এ. ই. এ. সন্মিলনৰ অধিৱেশনত এগৰাকী বিশিষ্ট কলা শিক্ষাবিদই অধ্যয়নৰ বাবে পৰামৰ্শ দিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Kamhi|first1=Michelle Marder|date=25 June 2010|title=The Political Assault on Art Education|url=http://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704853404575322860798054430|journal=[[Wall Street Journal]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150509232333/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704853404575322860798054430|archivedate=2015-05-09|publication-date=June 25, 2010}}</ref> == বিশেষ শিক্ষা == সাধাৰণ শ্ৰেণীকোঠাত বিশেষ প্ৰয়োজন থকা শিশুসকলৰ বাবে বিশেষ বাসস্থান সৃষ্টি কৰাৰ সংস্কাৰ হোৱাৰ আগতেই কলা শিক্ষাক বিশেষ শিক্ষাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হৈছিল। যেতিয়া কলাৰ কথা আহে, কলা চিকিৎসক প্ৰায়ে বিশেষ প্ৰয়োজন থকা শিক্ষাৰ্থীসকলৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অৱশ্যে, কিছুমান কলা চিকিৎসকই ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক শ্ৰেণীকোঠাৰ পৰা আঁতৰাই আনে, যাৰ ফলত তেওঁলোক গণিত, ইংৰাজী আৰু বিজ্ঞানৰ দৰে আন বিদ্যালয়ৰ কামত পিছ পৰি যায়। ইয়াৰ বাবে, কলা চিকিৎসা সেই শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰা হয় যিসকলৰ দীৰ্ঘম্যাদী উন্নতিৰ বাবে বেছি সুযোগ নাই, বৰঞ্চ হ্ৰস্বম্যাদী বিকাশমূলক দক্ষতা আছে, বা যিসকলে তেওঁলোকৰ সৰ্বাংগীণ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ বিচাৰে।<ref name="vanmeter">Van Meter, M. L. (2010.). "[http://www.arttherapy.org/upload/toolkitspecialeducation.pdf Art therapy and special education] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240617002603/https://www.arttherapy.org/upload/toolkitspecialeducation.pdf |date=2024-06-17 }}" (PDF). Retrieved November 24, 2011.</ref> বিশেষ শিক্ষাবিদ জিন লকাৰছন আৰু কলা শিক্ষাবিদ এমেলিয়া জোন্স লিখিছিল যে "কলা কক্ষ হৈছে এনে এক স্থান য 'ত শিকাৰ অক্ষমতা শিকাৰ সম্পদলৈ পৰিৱৰ্তন হ' ব পাৰে।" বিশেষ প্ৰয়োজনৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ আৱৰণৰ পৰা ওলাই আহে আৰু সৃষ্টিৰ প্ৰতি উৎসাহী হৈ পৰে। কলা হৈছে এক উপায় য 'ত বিশেষ শিক্ষকসকলে তেওঁলোকৰ শিক্ষাৰ্থীসকলক মৌলিক বিষয়বোৰ শিকায় যিবোৰ তেওঁলোকে হয়তো অনুভৱ নকৰে।<ref name="gerber">Gerber, B. (2011). "[http://www.arteducators.org/research/resource-library/2011_NAEA_Lowenfeld_Lecture.pdf Art education and special education: A promising partnership] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111010223743/http://www.arteducators.org/research/resource-library/2011_NAEA_Lowenfeld_Lecture.pdf|date=2011-10-10}}" (PDF). Paper presented at 2011 National Art Education Association national convention, Seattle, WA. Retrieved November 24, 2011.</ref> কলা আৰু বিশেষ শিক্ষা একেলগে চলে বুলি প্ৰমাণ কৰিবলৈ চলি থকা অধ্যয়ন চলি আছে। পৰীক্ষাই প্ৰমাণ কৰি আহিছে যে যিকোনো শ্ৰেণীকোঠাত কলা, কিন্তু বিশেষকৈ বিশেষ শিক্ষাৰ শ্ৰেণীকক্ষবোৰে শিক্ষাৰ্থীসকলক অনুপ্ৰাণিত, উৎসাহী কৰে, আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত আনকি অন্যান্য বিষয়ৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষণৰ প্ৰচাৰ কৰে।<ref>Iwai, K. (2002). "The contribution of arts education to children's lives". ''Prospects'', 32(4), 1–15.</ref> == তত্ত্ব আৰু বৃত্তিৰ বৰ্তমানৰ প্ৰৱণতা == দৃশ্য আৰু জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিৰ এক বিস্তৃত পৰিসৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কলা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰখন বিস্তৃত হৈ আছে। বৃত্তিৰ বৰ্তমানৰ প্ৰৱণতাসমূহে কলা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উত্তৰ-আধুনিক আৰু দৃশ্য সংস্কৃতিৰ দৃষ্টিভংগী ব্যৱহাৰ কৰে, ছবিৰ উৎপাদন আৰু ব্যাখ্যাৰ ওপৰত বিশ্ববাদৰ প্ৰভাৱ বিবেচনা কৰে আৰু সৃষ্টিশীলতাৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰতো নতুন আগ্ৰহৰ ওপৰলৈ গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>Freedman, K. (2003). Teaching visual culture. New York: Teachers College Press.</ref><ref>Duncum, P. (2006). (Ed.). Visual culture in the art class: Case studies. Reston, VA: National Art Education Association.</ref><ref name="delacruz2009">Delacruz, E., Arnold, A., Kuo, A., & Parson, M. (2009). Globalism, art, and education. Reston, VA: National Art Education Association.</ref><ref name="zimmerman2010">Zimmerman, E. (Ed.) (2010). Reconsidering the role of creativity in art education [Special Issue]. Art Education, 63 (2).</ref> এন. এ. ই. এ.-ৰ ভিতৰত, গৱেষণা আৰু প্ৰকাশনসমূহ শিক্ষণ, সম্প্ৰদায়, ওকালতি, গৱেষণামূলক আৰু জ্ঞানৰ বিষয়সমূহৰ প্ৰতি দৃষ্টি নিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>(2008). Creating a visual arts education research agenda for the 21st century: Encouraging individual and collaborative research. Reston: National Art Education Association.</ref> ২০১৬ চনৰ পৰা, কলা শিক্ষা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানে (এ. ই. আৰ. আই.) এক বাৰ্ষিক আলোচনাচক্ৰ অনুষ্ঠিত কৰিছে যিয়ে সমালোচনামূলক, পদ্ধতিগত, পৰীক্ষামূলক, আৰু তাত্ত্বিক গৱেষণা আৰু পাণ্ডিত্যক সমৰ্থন কৰে যি কলা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত মূল বৌদ্ধিক আৰু ব্যৱহাৰিক বিষয়সমূহক সম্বোধন কৰে। এইআৰআইয়ে ভিজুৱেল আৰ্টৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে শিক্ষণ আৰু শিক্ষণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত অনুসন্ধান উন্নত কৰিবলৈ কলা, মানৱবিদ্যা, আৰু সামাজিক বিজ্ঞানৰ পৰা আহৰণ কৰা কঠোৰ গৱেষণা অনুশীলন আৰু পদ্ধতিৰ এক বিস্তৃত পৰিসৰৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ বিচাৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.aerinstitute.org/|title=AERI - Art Education Research Institute|work=AERI - Art Education Research Institute|language=en|accessdate=2018-06-20}}</ref> * == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{reflist}} bq233xx4gxqh5y2ez1qpu0zqfnj0dyl 0 108841 616539 514741 2026-07-10T09:38:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616539 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event | name = দেউচি/ভৈলো | image = Deusi Bhailo (cropped).jpg | caption = গৃহস্থৰ পৰা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰি থকা দেউচি/ভৈলো পৰিবেশকৰ এটি দল। | genre = নেপালী লোকগীত | date = [[তিহাৰ]] | frequency = বাৰ্ষিক | country = [[নেপাল]] আৰু [[ভাৰত]]ৰ কিছু কিছু অংশ }} '''''ভৈলো''''' আৰু '''''দেউচি''''' হৈছে পৰম্পৰাগত নেপালী লোকগীত, যাক সামূহিকভাৱে '''দেউচি/ভৈলো''' নামেৰে জনা যায়। এই লোকগীতসমূহ [[তিহাৰ]] উৎসৱৰ সময়ত গোৱা হয়। [[নেপাল]]ৰ লগতে [[ভাৰত]]ৰ [[দাৰ্জিলিং]] পাহাৰ, [[ছিক্কিম]], [[অসম]] আৰু আন কিছুমান অঞ্চলতো প্ৰবাসী গোৰ্খালীসকলৰ মাজত ইয়াৰ প্ৰচলন দেখা যায়।<ref>{{cite web|url=http://voiceofsikkim.com/2009/10/16/history-of-deusey-and-bhailo-in-laxmi-puja |title=History of Deusey and Bhailo on Laxmi Puja &#124; Sikkim News – World Wide Press Release |accessdate=2009-12-22 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100103134118/http://voiceofsikkim.com/2009/10/16/history-of-deusey-and-bhailo-in-laxmi-puja/ |archivedate=2010-01-03 }}</ref> শিশুৰ লগতে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলেও নিজৰ সমাজৰ বিভিন্ন ঘৰলৈ গৈ গীত গাই আৰু নৃত্য কৰি দেউচি/ভৈলো পৰিবেশন কৰে। টকা-পইচা, মিঠাই আৰু খাদ্যবস্তু সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে গৃহস্থৰ সমৃদ্ধিৰ বাবে আশীৰ্বাদ দিয়ে।<ref>{{cite web|url=http://www.nepalitimes.com.np/issue/2009/10/23/FromTheNepaliPress/16414 |title=Deusi ransom - Nepali Times |accessdate=2009-12-22 |url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725095628/http://www.nepalitimes.com.np/issue/2009/10/23/FromTheNepaliPress/16414 |archivedate=2011-07-25 }}</ref> সাধাৰণতে [[লক্ষ্মী-পূজা|লক্ষ্মী পূজা]]ৰ নিশা ছোৱালী আৰু মহিলাসকলে ''ভৈলো'' পৰিৱেশন কৰে আনহাতে পিছৰ নিশা ল’ৰা আৰু পুৰুষসকলে ''দেউচি'' পৰিৱেশন কৰে। যদিও শেহতীয়া বছৰবোৰত, দেউচি/ভৈলোৰ মিশ্ৰিত গোটে দুয়োটা নিশা বা দুয়োটা নিশাৰ যিকোনো এটাতে ইয়াক সামূহিকভাৱে পৰিৱেশন কৰা দেখা গৈছে। ''ভৈলো'' পৰিবেশন কৰা ছোৱালীকেইজনীক ''ভৈলিনী'' আৰু ''দেউচি'' পৰিবেশন কৰা ল’ৰাবোৰক ''দেউচে'' বুলি কোৱা হয়। এই গীতবোৰৰ শেষত গৃহস্থই খাদ্য পৰিবেশন কৰি দেউচি/ভৈলো কণ্ঠশিল্পী আৰু নৃত্যশিল্পীসকলক টকা-পইচা দিয়ে। ইয়াৰ বিনিময়ত দেউচি/ভৈলোৰ দলে গৃহস্থক সৌভাগ্য আৰু সমৃদ্ধিৰ আশীৰ্বাদ দিয়ে।<ref>{{Cite web |url=http://www.nepalvista.com/travel/tihar.html#5a |title=Tihar Festival of Nepal (Also known as Dipawali) : From Travel Corner : Nepal Vista |access-date=22 December 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120209125456/http://www.nepalvista.com/travel/tihar.html#5a |archive-date=9 February 2012 |url-status=dead |archivedate=9 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120209125456/http://www.nepalvista.com/travel/tihar.html#5a |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.subedibimal.com.np/2019/05/tihar-festival-details-history-and.html|title=Tihar - Festival {{!}} Details {{!}} History and Origin {{!}} Explanations {{!}} Wishes & Greetings|access-date=2019-05-28}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nepalhomepage.com/tihar-deusi-bhailo |title=Tihar Deusi Bhailo|date=22 October 2012}}</ref> == উৎপত্তিৰ কাহিনী == দেউচি/ভৈলো পৰিৱেশন প্ৰথাৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে তিনিটা মূল কাহিনী আছে। ঠাই আৰু জনগোষ্ঠী ভেদে কাহিনীবোৰ বেলেগ বেলেগ। কাহিনী তিনিটা এনেধৰণৰ: === বামন আৰু বলি === [[File:Anonymous - Vamana being blessed by King Bali - 2016.248 - Metropolitan Museum of Art.jpg|thumb|248x248px|বলি ৰজাৰ দ্বাৰা আশীৰ্বাদ লাভ কৰা বামন]] হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি, [[প্ৰহ্লাদ]]ৰ নাতি আৰু বিৰোচনৰ পুত্ৰ তথা [[হিৰণ্যকশিপু]]ৰ প্ৰপৌত্ৰ ৰজা মহাবলী আছিল পাতালৰ অতি উদাৰ আৰু বুদ্ধিমান [[দৈত্য]] ৰজা।<ref name="ok01">{{Cite web |title=बलीराजाले कसलाई पठाएका थिए देउसी खेल्न? |trans-title=Who did Balraj send to play Deusi? |url=https://www.onlinekhabar.com/2019/10/805923 |accessdate=2021-02-13 |work=Online Khabar}}</ref> তেওঁ এবাৰ [[দেৱতা (হিন্দু ধৰ্ম)|দেৱতা]] আৰু তেওঁলোকৰ ৰজা [[ইন্দ্ৰ]]ক পৰাস্ত কৰি দেৱলোক (স্বৰ্গ)ৰ সিংহাসন দখল কৰিছিল। তাৰ পিছত দেৱতাসকলে সহায় বিচাৰি বিষ্ণুৰ ওচৰলৈ গ’ল। বিজয় লাভৰ পিছত ৰজা বলিয়ে [[অশ্বমেধ]] যজ্ঞ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই অনুষ্ঠান চলি থকাৰ সময়তে ভগৱান বিষ্ণুৱে বামন অৱতাৰ লৈ দৈত্যৰাজ বলিৰ আগত উপস্থিত হয়। এই যজ্ঞৰ সময়ত পুৰোহিত বা ঋষিসকলক দান দিয়াৰ প্ৰথা আছিল। গতিকে, ৰজাই বামনক তেওঁৰ ইচ্ছা ব্যক্ত কৰিবলৈ ক’লে। বামনে তিনিপদ ভূমি বিচাৰিলে। ৰজা বলিয়ে বামনক তিনিপদ ভূমি দান কৰিবলৈ সন্মত হয়। বামনে প্ৰথম খোজ দিলে আৰু তেওঁ আকাৰত প্ৰসাৰিত হ’বলৈ ধৰিলে। তেওঁ ইমানেই ডাঙৰ হৈ পৰিল যে তেওঁৰ এখন ভৰিয়ে গোটেই পৃথিৱীখনকে আবৰি ধৰিলে। দ্বিতীয় খোজত তেওঁ দেৱলোক (স্বৰ্গ) আৱৰি ধৰিলে। এতিয়া বামনৰ তৃতীয় খোজ দিবলৈ ঠাই নাছিল। গতিকে, তৃতীয় খোজটো দিবলৈ ৰজাই বামনক নিজৰ মূৰটো আগবঢ়াই দিলে। বামনে বলিৰ মূৰত ভৰি থৈ দিয়াৰ লগে লগে বলি পুনৰ পাতাল লোকত পৰিলেগৈ। তাৰ পিছত ৰজা বলিয়ে বামনৰ আগত কামনা কৰিলে, যাতে তেওঁ মৃত্যুলোকলৈ আৰোহণ কৰিব পাৰে। ভগৱান বিষ্ণুৱে ৰজা বলিক যমপঞ্চকত পাঁচ দিনৰ বাবে মৃত্যুলোকত আৰোহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল। ইয়াৰ পিছতে ৰাইজে মহাবলীৰ মহানুভৱতাৰ প্ৰতি সন্মান জনাই দেউচি পৰিবেশন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ''দেউচিৰে'' শব্দটোৰ উৎপত্তি নেপালী ভাষাৰ শব্দ ''দেউ'' মানে দান কৰা আৰু ''চিৰে'' মানে মূৰৰ পৰা হোৱা বুলি কোৱা হয়। ভৈলোতো গীতটোৰ এটা শ্লোকে ৰজা বলিক বুজায়।<ref>{{Cite web |last=Rai |first=Bhakta |title=को हुन् बलिराजा? |trans-title=Who is Baliraja? |url=https://nagariknews.nagariknetwork.com/arts/382141-1605324688.html |access-date=2022-11-14 |website=nagariknews.nagariknetwork.com |language=ne}}</ref><ref>{{Cite web |title=किन खेलिन्छ देउसी भैलो? |url=https://www.thenepaltop.com/news/2334 |access-date=2022-11-14 |website=The Nepal Top |language=en |archivedate=2022-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221114170204/https://www.thenepaltop.com/news/2334 |deadurl=yes }}</ref> === জুমলাৰ বলিৰাজা === [[File:Chandannath mandir.jpg|thumb|চন্দন্নাথ মন্দিৰ, জুমলা]] আন এটা কাহিনী অনুসৰি এসময়ত এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলা বাস কৰিছিল আৰু তেওঁ বৰ্তমানৰ নেপালৰ জুমলা জিলাৰ কল্লৈ নামৰ ঠাই এখনত উপস্থিত হৈছিল। সাংস্কৃতিক বিশেষজ্ঞ জগমন গুৰুঙৰ মতে, মহিলাগৰাকী হয়তো কোনো অনাচাৰ বা অন্যান্য নিষিদ্ধ কামত জড়িত আছিল আৰু সেয়েহে ঘৰৰ পৰা পলায়ন কৰি কল্লৈত উপস্থিত হৈছিল। পিছত মহিলাগৰাকীয়ে বলি নামেৰে এটি পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম দিয়ে। জুমলাত ইতিমধ্যে খাছ ৰাজ্যৰ পতন ঘটিছিল আৰু তাত কোনো শাসক নাছিল। এদিন চন্দন্নাথ নামৰ এজন ঋষি সেই ঠাইত উপস্থিত হৈ বলিক শাসক হিচাপে যোগ্য বুলি ভাবি তেওঁক জুমলাৰ ৰজা হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল। বলিৰ বংশই পিছলৈ কল্লাল বংশলৈ পৰিণত হয়। তেওঁৰ শাসন কালত দাস প্ৰথাৰ প্ৰচলন আছিল। সমাজৰ দুখীয়া শ্ৰেণীৰ মানুহে নিজৰ সন্তানক মন্দিৰত বলি দিছিল। কিন্তু পিছলৈ এই প্ৰথা সলনি হ’ল আৰু মানুহে নিজৰ সন্তানক দেৱদাস (আক্ষৰিক অৰ্থত ভগৱানৰ পুৰুষ দাস) আৰু দেৱদাসী (দেৱতাৰ মহিলা দাস) হিচাপে মন্দিৰত উচ্ছৰ্গা কৰি দিবলৈ ধৰিলে। প্ৰতি বছৰে এবাৰ ৰজাই দেৱদাস আৰু দেৱদাসীসকলক গাঁওখন ভ্ৰমণ কৰি তেওঁৰ পৰা উপহাৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল। গতিকে, দেৱদাসীয়ে ‘ভৈলো’ (নেপালী শব্দ ভালোৰ পৰা, যাৰ অৰ্থ কল্যাণ) গাবলৈ ধৰিলে আৰু দেৱদাসীয়ে ‘দেৱদাস ৰে’ গাবলৈ ধৰিলে। এই প্ৰথাই পিছলৈ দেউচি/ভৈলো পৰম্পৰাত পৰিণত হয়।<ref>{{Cite web |last= |date=2020-11-14 |title=Who started Deusi-Bhailo? Why, when and where? Here are probable answers - OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com/who-started-deusi-bhailo-why-when-and-where-here-are-probable-answers.html |access-date=2022-10-24 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=diwakar |date=2022-10-25 |title=2 stories on who started Deusi-Bhailo? Why, when and where? |url=https://english.onlinekhabar.com/deusi-bhailo-history-tihar-nepal.html |access-date=2022-11-25 |language=en-GB}}</ref> কিংবদন্তিটোৰ আন এটা সংস্কৰণে এই পৰম্পৰাৰ উৎপত্তিৰ কাৰণ ১৪ শতিকাৰ সময়ছোৱাত জুমলাৰ বলিৰাজা আৰু তৈমুৰৰ মাজত হোৱা যুদ্ধ বুলি কয়। যুদ্ধত বলিৰাজা পৰাজিত হোৱাৰ পিছত, ৰজাই জনসাধাৰণৰ পৰা কৰ সংগ্ৰহৰ বাবে এই গীত আৰু নৃত্য পৰিবেশন কৰিবলৈ লয় বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0">{{Cite web |title=देउसी भैलोमा बलिराजको प्रसङ्ग |trans-title=Context of Bali raja in Deusi Bhailo |url=https://www.himalkhabar.com/news/15698 |access-date=2022-10-24 |website=Himal Khabar}}</ref> === পাল্পাৰ বলিহাং === আন এক কিংবদন্তি অনুসৰি এই পৰম্পৰাৰ উৎপত্তি মগৰ জাতিৰ পৰাই হোৱা বুলি কোৱা হয়। মগৰ সম্প্ৰদায়ৰ মাজত ভৈলোক গৰ্ৰা ভৈলো নামেৰে জনা যায়। এবাৰ পাল্পাৰ ৰজা, বলিহাঙে কাল (মৃত্যু)ৰ ভাবুকি পাইছিল। গতিকে কালক এৰাই চলিবলৈ তেওঁ নিজৰ প্ৰজাসকলক ঘৰ সজাই পোহৰাই ৰাখিবলৈ আৰু ‘ফাইলো’ (শাব্দিক অৰ্থত তেওঁ ৰক্ষা পৰিল) গীত গাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ৰজাৰ প্ৰতি থকা প্ৰজাৰ ভক্তিভাৱলৈ লক্ষ্য কৰি কালে ৰজাক লগত নিনিয়াকৈয়ে উভতি যায়। সেয়েহে, প্ৰতি বছৰে এই পৰম্পৰা চলি থকা বুলি কোৱা হয়।<ref name=":0" /> == পৰিৱেশন == দেউচি/ভৈলো অনুষ্ঠানত পুৰুষ বা মহিলাৰ এটা দলে সাংস্কৃতিক মনোৰঞ্জন প্ৰদান কৰে। তেওঁলোকে দেউচি/ভৈলো গীত আৰু অন্যান্য গীত গাই নিজৰ স্থানীয় অঞ্চলত ঘূৰি ফুৰে। দলটোত সাধাৰণতে এজন মুখ্য কণ্ঠশিল্পী আৰু এদল সমবেত সংগীতশিল্পী থাকে। কেতিয়াবা অতিৰিক্ত অংশগ্ৰহণকাৰী যেনে সংগীতজ্ঞ আৰু নৃত্যশিল্পীও থাকে। দলটোৱে যোৱা ঘৰটোৰ গৃহস্থজনক দলটোৰ মুখ্য কণ্ঠশিল্পীজনে আশীৰ্বাদ দিয়ে। পৰম্পৰাগতভাৱে এই অনুষ্ঠানটো লাইভ হয় আৰু ইয়াত বৈদ্যুতিন বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ খুব কমেইহে কৰা হয়। এটা ঘৰত প্ৰায় ১০ মিনিটৰ পৰা আধা ঘণ্টালৈকে এই সমগ্ৰ কাৰ্যসূচী চলিব পাৰে। তাৰ পিছত দলটোৱে অন্য এটা স্থানলৈ গৈ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে। এই অনুষ্ঠানটি ''তিহাৰ''ৰ তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ দিনা অনুষ্ঠিত কৰা হয়। তৃতীয় দিনা (লক্ষ্মী পূজা) ''ভৈলো'' আৰু চতুৰ্থ দিনা (গোৱৰ্ধন পূজা) ''দেউচি'' পৰিবেশন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=मौलिकता गुमाउँदै देउसी र भैलो : बज्दैनन् मादल र खैँजडी, नाचिँदैन सोरठी र मारुनी |trans-title=Deusi and Bhailo are losing their originality: Madal and Khainjadi are not played, Sorthi and Maruni are not danced. |url=https://onlineradionepal.gov.np/2022/10/24/338319.html |access-date=2022-10-24 |website=रेडियो नेपाल |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=देउसी भैलो : हराउँदै मौलिकता |trans-title=Deusi Bhailo: Losing their originality |url=https://www.lokpath.com/story/466824 |access-date=2022-10-24 |website=Lokpath |language=en |archivedate=2022-10-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024120723/https://www.lokpath.com/story/466824 |deadurl=yes }}</ref> == গীতৰ কথা == দেউচি/ভৈলোৰ সময়ত শিশুৰ লগতে প্ৰাপ্তবয়স্কসকলেও নিজৰ ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু গাঁৱৰ ঘৰবোৰলৈ যায়। দেউচি/ভৈলোৰ সময়ত গোৱা গীতবোৰৰ বেছিভাগেই গৃহস্থৰ বাবে আশীৰ্বাদস্বৰূপ। কণ্ঠশিল্পীসকলে ঘৰখনলৈ গৈ পোৱাৰ বাবে সহ্য কৰা কষ্টৰ কথা গীতৰ ভংগীৰে গায় আৰু গৃহস্থক আশীৰ্বাদ দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=यसरी भट्याइन्छ भैली गीत! |url=https://www.dcnepal.com/2021/11/298076/ |access-date=2022-10-24 |website=Dcnepal |language=en-US}}</ref> গীতৰ কথাবোৰত গৃহস্থৰ হাস্যৰসময়ী বৰ্ণনাৰো উল্লেখ থাকিব পাৰে। দেউচি পৰিবেশনত দলৰ এজন নেতাই মূল শাৰীটো গায় আনহাতে আন সদস্যসকলে প্ৰতিটো শাৰীৰ পিছত "দেউছি ৰে" বুলি আওৰায়। ভৈলো পৰিবেশনত গোটেই দলটোৱে একে সুৰত গান গায়। এফাঁকি ভৈলো পদ তলত উল্লেখ কৰা হৈছে:<ref>{{Cite web |title=हराउन थाले मौलिक देउसी भैलो |trans-title=The original Deusi Bhailo starting to disappear |url=https://www.onlinekhabar.com/2021/11/1034907 |access-date=2022-11-15 |website=Online Khabar |language=ne |quote=}}</ref> {{Poem quote|text={{lang|ne|"हरियो गोबरले लिपेको, लक्ष्मी पूजा गरेको हे! औंसीको बारो, गाई तिहारो भैलो हामी त्यसै आएनौँ, बलि राजाले पठा'को हे! औंसीको बारो, गाई तिहारो भैलो "}} (দেৱনাগৰী লিপিত)|title=}} == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:নেপালী লোক-সংগীত]] [[শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:ছিক্কিমৰ সংস্কৃতি]] qd6ncvqctr17asqg9z13gefo46yo7sj 0 110773 616537 561903 2026-07-10T09:07:33Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616537 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় | image = [[চিত্ৰ:Logo of University of Delhi.png|150px]] | image_size = 150px | caption = | established = {{start date and age| 1 May 1922|df=yes}} | type = কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়,<br/> ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান,<ref>{{cite web |title=DU-INI-status|url=https://www.education.gov.in/institutions-national-importance |website=www.education.gov.in |access-date=14 December 2024}}</ref><br/>ইনষ্টিটিউট অফ এমিনেন্স<ref>{{cite web|title=IOE- Delhi University-status|url=https://ioe.ugc.ac.in/Home/ListofIOE|website=www.ugc.ac.in|access-date=14 December 2024|archivedate=14 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214133524/https://ioe.ugc.ac.in/Home/ListofIOE|deadurl=yes}}</ref> | motto = নিষ্ঠা ধৃতিঃ সত্যম্ | motto_lang = sa | mottoeng = | chancellor = [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি]] | vice_chancellor =যোগেশ সিং<ref>{{cite web |title=Vice Chancellor - Delhi University |url=http://www.du.ac.in/index.php?page=vice-chancellor |website=www.du.ac.in |access-date=29 April 2022}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kalita |first1=Bishal |title=DU: Prof Yogesh Singh Appointed Vice-Chancellor Of Delhi University |url=https://www.ndtv.com/education/prof-yogesh-singh-appointed-vice-chancellor-of-delhi-university |access-date=19 April 2022 |work=NDTV |date=22 September 2021 |language=en}}</ref> | head_label = পৰিদৰ্শক | head = [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] | faculty =১৪০২<ref name=nirf_24APP /> | undergrad = ১২৬৬<ref name=nirf_24APP /> | postgrad = ২১৫২৮<ref name=nirf_24APP>{{cite web|url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Overall/IR-O-U-0120.pdf|title=NIRF 2024 Application}}</ref> | doctoral = ৩৫০২<ref name=nirf_24APP /> | city = [[নতুন দিল্লী]] | state = [[দিল্লী]] | country = ভাৰত | pushpin_map = India Delhi | endowment = {{INRConvert|433|c}}<ref name="dubudget">{{cite web |title=Financial Estimates 2018-2019 |url=http://www.du.ac.in/du/uploads/28032018_Budget_2.pdf |access-date=23 March 2019}}</ref> (২০১৮-২০১৯) | coor = {{Coord|28.69|N|77.21|E|type:edu_region:IN|display=inline,title}} | campus =চহৰাঞ্চল | language = [[ইংৰাজী ভাষা]]<br/>[[হিন্দী ভাষা]] | colours = {{color box|#663399}} বেঙেনা-বুলীয়া | mascot = [[হাতী]] (শক্তি আৰু জ্ঞান) | academic_affiliations = {{hlist|[[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]]|ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয় সংঘ|কমনৱেলথ বিশ্ববিদ্যালয় সংঘ|ইউনিভাৰ্চিটাছ ২১|ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষক শিক্ষা পৰিষদ<ref name=ACI_NAAC>{{cite web|url=https://assessmentonline.naac.gov.in/public/index.php/ssr_report/eyJpdiI6ImhKdEFRa3Z3eS9kaTBPL3Vzbi9VMkE9PSIsInZhbHVlIjoiQWhSZk9pNFppd1BRemcrbVNob2lJdz09IiwibWFjIjoiMDU0YTEwZTcyOTc4ODM1ZDdkYTRiNDE1NzZkNGEzMjAwOGE1YWY3YzMyMGFiYzY0OTZkOTMzNzE4MDQyZjhhNCIsInRhZyI6IiJ9#page=20|title=Academic Information of University SSR Information Sheet NAAC}}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|বাৰ কাউন্সিল অফ ইণ্ডিয়া<ref name=ACI_NAAC />}} | founder = মৰিছ গ্যায়াৰ | accreditation = [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যায়ন পৰিষদ]] | website = {{URL|https://www.du.ac.in/}} | logo = }} '''দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়''' ({{lang-en|Delhi University}}) চমুকৈ '''ডিইউ''' [[ভাৰত]]ৰ [[দিল্লী]]ত অৱস্থিত এখন কলেজীয়া গৱেষণা কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯২২ চনত কেন্দ্ৰীয় বিধানসভাৰ এক আইনৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি]] বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আচাৰ্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক ২০২৪ অনুসৰি বিশ্ববিদ্যালয়খনে ষষ্ঠ স্থান লাভ কৰিছে। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু ইনষ্টিটিউট অফ এমিনেন্স হিচাপে স্বীকৃৰ্তি লাভ কৰিছে। ==ইতিহাস== ১৯২২ চনত কেন্দ্ৰীয় বিধানসভাৰ আইন অনুসৰি দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/central_univ_eng_11|title=Ministry of Human Resources and Development, Government of India|access-date=8 January 2020}}</ref> হৰি সিং গৌৰে ১৯২২ চনৰ পৰা ১৯২৬ চনলৈ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। সেই সময়ত দিল্লীত মাত্ৰ চাৰিখন কলেজ আছিল আৰু আটাইকেইখন সেই সময়ত পঞ্জাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে জড়িত আছিল। সেই চাৰিখন কলেজ হৈছে। * ১৮৮১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ছেইণ্ট ষ্টিফেন কলেজ। * ১৮৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা হিন্দু কলেজ। * ১৭৯২ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা জাকিৰ হুছেইন দিল্লী কলেজ (তেতিয়া দিল্লী কলেজ নামেৰে জনাজাত), আৰু * ১৯১৭ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ৰামজস কলেজ। এই গোটেইকেইখন কলেজেই পৰৱৰ্তী সময়ত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল। বিশ্ববিদ্যালয়খনত প্ৰথম অৱস্থাত দুটা অনুষদ (কলা আৰু বিজ্ঞান) আৰু প্ৰায় ৭৫০ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছিল। ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ ক্ষমতাৰ আসন ১৯১১ চনত কলিকতাৰ পৰা দিল্লীলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। ১৯৩৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকে ভাইচাৰেগাল লজ এষ্টেট ভাৰতৰ ভাইচৰয়ৰ বাসস্থান আছিল। তাৰ পিছত ইয়াক দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ক দিয়া হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই ইয়াত উপাচাৰ্যৰ কাৰ্যালয় আৰু অন্যান্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।<ref>{{cite news |first=Vijetha |last=S.N |title=Delhi University's grand inheritance from British India |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-newdelhi/delhi-universitys-grand-inheritance-from-british-india/article2707884.ece |work=The Hindu |location=New Delhi |date=12 December 2011 |access-date=24 October 2015 }}</ref> ১৯৩৭ চনত যেতিয়া ছাৰ মৰিছ গ্যায়াৰে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ হিচাপে ভাৰতলৈ আহিছিল। তেতিয়া তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্যৰ পদতো অধিষ্ঠিত হৈছিল। তেওঁৰ সময়ত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতকোত্তৰ শিক্ষকতা পাঠ্যক্ৰমৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়খনত পৰীক্ষাগাৰ স্থাপন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=This Day That Age dated October 16, 1952: Sir Maurice Gwyer |url=http://www.thehindu.com/2002/10/16/stories/2002101600870900.htm |date=16 October 2002 |work=[[The Hindu]] |access-date=24 October 2015 }}{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> অনুষদৰ সদস্যসকলৰ ভিতৰত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ দৌলত সিং কোথাৰী আৰু উদ্ভিদ বিজ্ঞানৰ পঞ্চানন মহেশ্বৰী অন্যতম। গ্যায়াৰক "বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নিৰ্মাতা" বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। ১৯৫০ চনলৈকে তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.du.ac.in/du/index.php?page=about-du-2|title=About University of Delhi |publisher= University of Delhi|website= du.ac.in|access-date=8 January 2020}}</ref> ১৯৪৭ চনত বিজয়েন্দ্ৰ কস্তুৰী ৰংগ বৰাদৰাজা ৰাৱে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ৰূপালী জয়ন্তী বৰ্ষ ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ লগত সংগতি ৰাখি মূল ভৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা উত্তোলন কৰে। সেই বছৰত ভাৰত বিভাজনৰ বাবে কোনো সমাৱৰ্তন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হোৱা নাছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে ১৯৪৮ চনত ভাৰতৰ তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ লগতে লৰ্ড মাউণ্টবেটেন, লেডী মাউণ্টবেটেন, [[আবুল কালাম আজাদ]], [[জাকিৰ হুছেইন (ৰাজনীতিবিদ)|জাকিৰ হুছেইন]] আৰু [[শান্তি স্বৰূপ ভটনাগৰ]]ৰ উপস্থিতিত বিশেষ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ ২৫ বছৰৰ পাছত ১৯৭৩ চনৰ সোণালী জয়ন্তী উদযাপনত ভাৰতৰ তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]], [[সত্যজিৎ ৰায়]], [[অমৃতা প্ৰীতম]] আৰু [[এম এছ চুব্বালক্ষ্মী]] উপস্থিত আছিল।<ref>{{cite news |title= Delhi University's date with history |author=Sonal Manchanda |url=http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19970817/22950303.html |publisher=Indian Express|date=17 August 1997 }}</ref> ==বৰ্তমান স্থিতি== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়খন ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ পৰিণত হৈছে। ইয়াত ১৬টা অনুষদ, ৮৬টা শৈক্ষিক বিভাগ, ৯১খন মহাবিদ্যালয় আছে। লগতে ইয়াৰ অনানুষ্ঠানিক শিক্ষা কাৰ্যসূচীতো বহু শিক্ষাৰ্থী জড়িত হৈ আছে। ডি ইউৰ ৰসায়ন বিজ্ঞান, ভূতত্ত্ব, প্ৰাণীবিজ্ঞান, সমাজবিজ্ঞান আৰু ইতিহাস বিভাগক উচ্চ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কেইবাটাও বিভাগে তেওঁলোকৰ অসাধাৰণ শৈক্ষিক কামৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ বিশেষ সহায় কাৰ্যসূচীৰ অধীনত অনুদান লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.ugc.ac.in/centralniversitylist.aspx?id=5&Unitype=1|title=University|website= ugc.ac.in|access-date=8 January 2020}}</ref> ২০২২ চনৰ পৰা ডি ইউয়ে নিজৰ নামভৰ্তিৰ ধৰণ সলনি কৰি দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ফলাফলৰ শতাংশ নম্বৰৰ পৰা [[সংযুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা]]ৰ নম্বৰলৈ সলনি কৰে। বৰ্তমান এই পৰীক্ষাত লাভ কৰা নম্বৰৰ ভিত্তিত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক নামভৰ্তি কৰা হয় আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীত লাভ কৰা নম্বৰৰ শতাংশয়ে একে এই পৰীক্ষাত একে নম্বৰ লাভ কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে টাই-ব্ৰেকাৰ হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{cite web |url=https://cuet.samarth.ac.in/ |title=Common University Entrance Test |website=Ministry of Education (India) |access-date=2025-01-07 |archivedate=2024-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240810192027/https://cuet.samarth.ac.in./ |deadurl=yes }} {{nonspecific|date=August 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=CUET-UG 2022: Class 12 marks to act as tie-breaker for students with same CUET score, says DU V-C |url=https://indianexpress.com/article/education/cuet-ug-2022-class-12-marks-to-act-as-tie-breaker-for-students-with-same-cuet-score-says-delhi-university-v-c-8029746/ |access-date=24 July 2022 |work=The Indian Express |date=15 July 2022 |language=en}}</ref> ভাৰতবৰ্ষৰ উচ্চ শিক্ষাৰ অন্যতম আকাংক্ষিত শিক্ষানুষ্ঠান ডি ইউ। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ইয়াৰ প্ৰকাশনৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক।<ref>{{Cite web|url=https://university.careers360.com/articles/nirf-ranking-top-universities-in-india|title=Top Universities in India 2021 - NIRF Ranking|website=university.careers360.com|access-date=24 December 2021|date=11 June 2020}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বাৰ্ষিক সন্মানীয় ডিগ্ৰী অনুষ্ঠানত কেইবাজনো লোকক প্ৰদান কৰা হয়। অভিনেতা [[অমিতাভ বচ্চন]], দিল্লীৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী [[শীলা দীক্ষিত]], কাৰ্টুনকাৰ [[আৰ কে লক্ষ্মণ]], ৰসায়নবিদ [[চি এন আৰ ৰাও]]<ref>{{cite news |title=Delhi University honours Big B |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-11-04/india/27817438_1_honours-honorary-degree-r-k-laxman |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811025346/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-11-04/india/27817438_1_honours-honorary-degree-r-k-laxman |url-status=dead |archive-date=11 August 2011 |work=The Times of India |date=4 November 2006 |access-date=2025-01-07 |archivedate=2011-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811025346/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-11-04/india/27817438_1_honours-honorary-degree-r-k-laxman |deadurl=yes }}</ref> আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী গৰ্ডন ব্ৰাউনক আদিকে ধৰি বহু গণ্য-মান্য ব্যক্তিক দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Brown's sense of humour floors audience at DU|url=http://www.hindu.com/holnus/000200801211968.htm|work=The Hindu|date=21 January 2008|access-date=3 August 2010|archive-date=7 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107003817/http://www.hindu.com/holnus/000200801211968.htm|url-status=dead|archivedate=7 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107003817/http://www.hindu.com/holnus/000200801211968.htm|deadurl=yes}}</ref> ==চৌহদ== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত ৯১খন মহাবিদ্যালয় সমগ্ৰ দিল্লীত বিস্তৃত হৈ আছে। উত্তৰ চৌহদ বা নৰ্থ কেম্পাছ আৰু দক্ষিণ চৌহদ বা চাউথ কেম্পাছ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দুটা মূল চৌহদ।<ref>{{cite web |title=List of Colleges - University of Delhi |url=https://www.careers360.com/university/university-of-delhi-delhi/affiliated-colleges |website=careers360.com |access-date=24 December 2021}}</ref> [[নতুন দিল্লী]]ৰ মধ্য অংশত অৱস্থিত জাকিৰ হুছেইন দিল্লী কলেজ দিল্লীৰ আটাইতকৈ পুৰণি মহাবিদ্যালয় দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ===নৰ্থ কেম্পাছ=== [[File:Delhiuni.jpg|thumb|left|কলা অনুষদ]] নৰ্থ কেম্পাছত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ তিনিখন প্ৰতিষ্ঠাপক মহাবিদ্যালয় অৱস্থিত। বৰ্তমান দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নৰ্থ কেম্পাছত স্কুল অৱ অ’পেন লাৰ্নিং, কলা অনুষদ, আইন অনুষদ, ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন অনুষদ, প্ৰযুক্তি অনুষদ আৰু কিৰ’ৰী মল কলেজ, লেডী ইৰউইন কলেজ, দৌলত ৰাম কলেজ, হন্সৰাজ কলেজ, হিন্দু কলেজ , ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ কলেজ ফৰ ৱমেন, মাতা সুন্দৰী কলেজ ফৰ ৱমেন, লক্ষ্মীবাই মহাবিদ্যালয়, মিৰাণ্ডা হাউচ, শ্ৰী গুৰু টেগ বাহাদুৰ খালছা মহাবিদ্যালয়, ৰামজাছ মহাবিদ্যালয়, ছেইণ্ট ষ্টিফেন মহাবিদ্যালয়, শ্ৰী ৰাম বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়, সত্যৱতী মহাবিদ্যালয়, শ্যাম লাল মহাবিদ্যালয়কে ধৰি ১৬ খন মহাবিদ্যালয় আছে। এই চৌহদত স্নাতক অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ কেন্দ্ৰও আছে। লগতে ইয়াত ক্লাষ্টাৰ ইন'ভেচন চেণ্টাৰ, দিল্লী স্কুল অৱ ইক'নমিক্স, দিল্লী স্কুল অৱ জাৰ্নেলিজম<ref>{{Cite web|url=http://dubeat.com/du-colleges/cluster-innovation-centre/|title=Delhi University College Profile: Cluster Innovation Centre|date=11 June 2015|access-date=8 January 2020}}</ref> আৰু আম্বেদকাৰ চেণ্টাৰ ফৰ বায়'মেডিকেল ৰিচাৰ্চ আদিও অৱস্থিত। ===চাউথ কেম্পাছ=== বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ সম্প্ৰসাৰণ পৰিকল্পনাৰ অংশ হিচাপে ১৯৭৩ চনত চাউথ কেম্পাছ মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯৮৪ চনত ই ধৌলা কুঁৱা ওচৰৰ বেনিটো জুয়াৰেজ মাৰ্গত বৰ্তমানৰ স্থানলৈ ৬৯ একৰ মাটিকালিৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। ইয়াত আৰ্যভট্ট মহাবিদ্যালয়, আয়ুৰ্বেদিক আৰু য়ুনানী তিব্বিয়া মহাবিদ্যালয়, গাৰ্গী মহাবিদ্যালয়, আত্মা ৰাম সনাতন ধৰ্ম মহাবিদ্যালয়, পিজিডিএভি মহাবিদ্যালয়, জিছুছ এণ্ড মেৰী মহাবিদ্যালয়, ৰামানুজন মহাবিদ্যালয়, মৈত্ৰেয়ী মহাবিদ্যালয়, মতিলাল নেহৰু মহাবিদ্যালয়, মতিলাল নেহৰু সান্ধ্য মহাবিদ্যালয়, ৰাম লাল আনন্দ মহাবিদ্যালয় , শ্ৰী ভেংকটেশ্বৰ মহাবিদ্যালয়, লেডী শ্ৰী ৰাম মহাবিদ্যালয়, দীন দয়াল উপাধ্যায় মহাবিদ্যালয়, দিল্লী কলেজ অফ আৰ্টছ এণ্ড কমাৰ্চ, ইনষ্টিটিউট অৱ হোম ইকনমিক্স, কলেজ অৱ ভকেচনেল ষ্টাডিজ, শ্ৰী অৰবিন্দ কলেজ, কমলা নেহৰু কলেজ, দ্যাল সিং কলেজ, শ্বহীদ ভগত সিং কলেজ আৰু ৰাজকুমাৰী অমৃত কৌৰ কলেজ অৱ নাৰ্চিং, আচাৰ্য নৰেন্দ্ৰ দেৱ কলেজ আৰু দেশবন্ধু মহাবিদ্যালয় অৱস্থিত। ===হোষ্টেল=== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কিছুমান মহাবিদ্যালয়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক হোষ্টেলৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয় যদিও এই সুবিধা নিৰ্দিষ্ট সংখ্যক মহাবিদ্যালয়ত সীমাবদ্ধ। হোষ্টেলৰ আবণ্টনও মেধাৰ ভিত্তিত কৰা হয়। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মাত্ৰ ২০খন মহাবিদ্যালয়তহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক হোষ্টেলৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=28 January 2021 |title=Hostels in Delhi University (Criteria, Reservations, etc.) |url=https://duconnections.com/hostels-in-delhi-university-criteria-reservations-etc/ |access-date=11 January 2025 |archivedate=17 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210717073051/https://duconnections.com/hostels-in-delhi-university-criteria-reservations-etc/ |deadurl=yes }}</ref> ==সংগঠন আৰু প্ৰশাসন== ===শাসন ​​ব্যৱস্থা=== [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰিদৰ্শক, [[ভাৰতৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি]] আচাৰ্য আৰু [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ]] বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহ-আচাৰ্য। কোৰ্ট, কাৰ্যবাহী পৰিষদ, শৈক্ষিক পৰিষদ আৰু বিত্ত সমিতি বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ প্ৰশাসনিক কৰ্তৃপক্ষ।<ref>{{Cite web |url= http://www.du.ac.in/du/index.php?page=leadership|title=Administration |publisher= University of Delhi|website= du.ac.in|access-date=8 January 2020}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয় কোৰ্ট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৰ্বোচ্চ কৰ্তৃত্ব আৰু কাৰ্যবাহী পৰিষদ আৰু ইয়াৰ শৈক্ষিক পৰিষদৰ আইনসমূহ পুনৰীক্ষণ কৰাৰ ক্ষমতা আছে। কাৰ্যনিৰ্বাহক পৰিষদ হৈছে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ সৰ্বোচ্চ কাৰ্যবাহী সংস্থা। শৈক্ষিক পৰিষদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৰ্বোচ্চ শৈক্ষিক সংস্থা আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত শিক্ষা, শিক্ষণ, পৰীক্ষাৰ মানদণ্ড বজাই ৰখাৰ দায়িত্ব লয়। ইয়াৰ সকলো শৈক্ষিক বিষয়ত কাৰ্যবাহী পৰিষদক পৰামৰ্শ দিয়াৰ অধিকাৰ আছে। বিত্তীয় নীতি, লক্ষ্য, বাজেটৰ পৰামৰ্শ দিয়াৰ দায়িত্ব বিত্ত সমিতিৰ ওপৰত ন্যস্ত। ===মহাবিদ্যালয়সমূহ=== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত মহাবিদ্যালয়সমূহ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ গঠনমূলক একক। ই এখন কলেজীয়া বিশ্ববিদ্যালয়। পুঁজিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত মহাবিদ্যালয়সমূহ ব্যাপকভাৱে তিনিটা ভাগত বিভক্ত: * শিক্ষামূলক বা দাতব্য ন্যাসৰ দ্বাৰা স্থাপন কৰা মহাবিদ্যালয়। * দিল্লী প্ৰশাসনে ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা মহাবিদ্যালয়সমূহৰ, * সম্পূৰ্ণৰূপে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত মহাবিদ্যালয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ugc.ac.in/oldpdf/pub/report/9.pdf|title=Funding Higher Education Institutes|publisher=University Grants Commission}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনত ৬৫খন মহাবিদ্যালয়ত মানৱবিজ্ঞান, সমাজ বিজ্ঞান, আৰু বিজ্ঞানৰ পাঠ্যক্ৰমৰ ব্যৱস্থা আছে। ইয়াৰে ২৫খন মহাবিদ্যালয় চাউথ কেম্পাছত অৱস্থিত বিপৰীতে বাকী কেইখন নৰ্থ কেম্পাছত অৱস্থিত। পেছাদাৰী পাঠ্যক্ৰম চলোৱা মহাবিদ্যালয়সমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ৭৭খন। কিছুমান কলেজে সন্ধিয়াৰ পাঠ্যক্ৰমও আগবঢ়ায়।<ref>{{cite web|url=http://www.du.eduarena.com/colleges-delhi-universitydu/|title=Colleges Under DU|publisher=EduArena|access-date=28 October 2015|archive-date=24 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121224165234/http://www.du.eduarena.com/colleges-delhi-universitydu/|url-status=dead}}</ref> {|class="wikitable sortable" style="" |- ! নাম ! স্থাপিত ! কেম্পাছ/অৱস্থান |- | আদিতি মহাবিদ্যালয় | ১৯৯৪ | rowspan="16" |নৰ্থ কেম্পাছ |- | জাকিৰ হুছেইন দিল্লী মহাবিদ্যালয় | ১৬৯৬ |- | দৌলত ৰাম মহাবিদ্যালয় | ১৯৬০ |- | হিন্দু কলেজ | ১৮৯৯ |- | হন্সৰাজ কলেজ | ১৯৪৮ |- | ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ কলেজ ফৰ ৱমেন | ১৯২৪ |- | কিৰৰী মল কলেজ | ১৯৫৪ |- |মিৰাণ্ডা হাউচ | ১৯৪৮ |- | ৰামজাছ কলেজ | ১৯১৭ |- |ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ | ১৮৮১ |- | শ্বহীদ সুখদেৱ কলেজ অফ বিজনেছ ষ্টাডিজ | ১৯৮৭ |- |শ্ৰী ৰাম কলেজ অফ কমাৰ্চ | ১৯২৬ |- | গুৰু টেগ বাহাদুৰ খালছা কলেজ |১৯৫১ |- |স্কুল অফ অপেন লাৰ্ণিং | ১৯৬২ |- |স্বামী শ্ৰদ্ধানন্দ মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৭ |- | বল্লভভাই পেটেল বক্ষ প্ৰতিষ্ঠান | ১৯৪৯ |- | আচাৰ্য নৰেন্দ্ৰ দেৱ কলেজ | ১৯৯১ | rowspan="27"|চাউথ কেম্পাছ |- |আৰ্যভট্ট মহাবিদ্যালয় | ১৯৭৩ |- | আত্মা ৰাম সনাতন ধৰ্ম মহাবিদ্যালয় | ১৯৫৯ |- | দিল্লী কলা আৰু বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় | ১৯৮৭ |- | জিচাছ এণ্ড মেৰী কলেজ | ১৯৬৮ |- | মৈত্ৰেয়ী মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৭ |- | মতিলাল নেহৰু মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৪ |- | মতিলাল নেহৰু সান্ধ্য মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৫ |- | ৰাম লাল আনন্দ কলেজ | ১৯৬৪ |- | শ্ৰী ভেংকটেশ্বৰ মহাবিদ্যালয় | ১৯৬১ |- | কলেজ অৱ ভকেচনেল ষ্টাডিজ | ১৯৭২ |- | দিল্লী ইনষ্টিটিউট অৱ ফাৰ্মাচিউটিকেল ছায়েন্স এণ্ড ৰিচাৰ্চ | ১৯৬৪ |- | দেশবন্ধু মহাবিদ্যালয় |১৯৫২ |- | দ্যাল সিং কলেজ | ১৯৫৯ |- | গাৰ্গী মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৭ |- | ইনষ্টিটিউট অৱ হোম ইকনমিক্স | ১৯৬১ |- |কমলা নেহৰু মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৪ |- | লেডী শ্ৰী ৰাম কলেজ ফৰ ৱমেন | ১৯৫৬ |- | পিজিডিএভি মহাবিদ্যালয় |১৯৫৭ |- | পিজিডিএভি সান্ধ্য মহাবিদ্যালয় |১৯৫৮ |- | ৰাজকুমাৰী অমৃত কৌৰ কলেজ অৱ নাৰ্চিং<ref>{{Cite web |title=RAKCON |url=http://rakcon.com/ |access-date=25 March 2023 |website=rakcon.com}}</ref> | ১৯৪৬ |- | ৰামানুজন কলেজ | ২০১০ |- | শ্ৰী অৰবিন্দ কলেজ | ১৯৭২ |- | শ্ৰী অৰবিন্দ সান্ধ্য কলেজ | ১৯৮৪ |- |শ্বহীদ ভাগত সিং মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৭ |- | শ্বহীদ ভাগত সিং সান্ধ্য মহাবিদ্যালয় | ১৯৭৩ |- | দ্যাল সিং সান্ধ্য মহাবিদ্যালয় |১৯৫৮ |- | আয়ুৰ্বেদিক আৰু য়ুনানী তিব্বিয়া মহাবিদ্যালয় | ১৯১৬ | rowspan="11"|কেন্দ্ৰীয় চৌহদ |- |কলেজ অফ আৰ্টছ | ১৯৪২ |- | জানকী দেৱী মেম'ৰিয়েল কলেজ | ১৯৫৯ |- | লেডী হাৰ্ডিং মেডিকেল কলেজ | ১৯১৬ |- | লেডী ইৰউইন কলেজ |১৯৩২ |- | মাতা সুন্দৰী কলেজ ফৰ ৱমেন | 1967 |- |মৌলানা আজাদ ইনষ্টিটিউট অফ ডেণ্টেল চাইন্সেছ | ২০০৩ |- | মৌলানা আজাদ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় | ১৯৫৬ |- | শ্ৰী গুৰু নানক দেৱ খালছা কলেজ | ১৯৭৩ |- | জাকিৰ হুছেইন দিল্লী মহাবিদ্যালয় | ১৭৯২ |- | জাকিৰ হুছেইন দিল্লী সান্ধ্য মহাবিদ্যালয় | ১৯৫৮ |- |মহাৰাজা অগ্ৰসেন মহাবিদ্যালয় | ১৯৯৪ | rowspan="6"|পূব দিল্লী |- | মহৰ্ষি বাল্মীকি শিক্ষা মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৬ |- | শ্বহীদ ৰাজগুৰু কলেজ অফ এপ্লাইড চাইন্সেছ ফৰ ৱমেন | ১৯৮৯ |- |শ্যাম লাল কলেজ | ১৯৬৪ |- | শ্যাম লাল সান্ধ্য কলেজ | ১৯৬৯ |- | বিবেকানন্দ মহাবিদ্যালয় | ১৯৭০ |- | নেহৰু হোমিওপেথিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় | ১৯৬৭ |দক্ষিণ দিল্লী |- | ভীম ৰাও আম্বেদকাৰ কলেজ | ১৯৯১ | rowspan="2"|উত্তৰ পূব দিল্লী |- | বিশ্ববিদ্যালয় চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় | ১৯৭১ |- | ভাৰতী মহাবিদ্যালয় | 1971 | rowspan="7"|পশ্চিম দিল্লী |- |দীন দয়াল উপাধ্যায় মহাবিদ্যালয় | ১৯৯০ |- | ইন্দিৰা গান্ধী শাৰীৰিক শিক্ষা আৰু ক্ৰীড়া বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | ১৯৮৭ |- | কালিন্দী মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৭ |- | ৰাজধানী মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৪ |- |শিৱাজী মহাবিদ্যালয় |১৯৬১ |- |শ্যামা প্ৰসাদ মুখাৰ্জী মহাবিদ্যালয় |১৯৬৯ |- | কেশৱ মহাবিদ্যালয় |১৯৯৪ | rowspan="5"|উত্তৰ পশ্চিম দিল্লী |- | লক্ষ্মীবাঈ মহাবিদ্যালয় | ১৯৬৫ |- | সত্যৱতী মহাবিদ্যালয় | ১৯৭২ |- | সত্যৱতী সান্ধ্য মহাবিদ্যালয় | ১৯৭৩ |- |শ্ৰী গুৰু গোবিন্দ সিং বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় | ১৯৮৪ |- | ভগিনী নিবেদিতা মহাবিদ্যালয় | ১৯৯৩ | rowspan="3"|দক্ষিণ পশ্চিম দিল্লী |- | লেডী ইৰউইন কলেজ | ১৯৩২ |- | ভাস্কৰাচাৰ্য প্ৰায়োগিক বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় | ১৯৯৫ |} ===অনুষদসমূহ=== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৮৬টা শৈক্ষিক বিভাগ ১৬টা অনুষদত বিভক্ত। *প্ৰয়োগমূলক সমাজ বিজ্ঞান আৰু মানৱবিজ্ঞান অনুষদ<ref>{{cite news|url=http://m.hindustantimes.com/education/faculty-of-applied-social-sciences-and-humanities/story-Co1qFOtKs5dsS0ZX4oakFL.html|title=Faculty of Applied Social Sciences and Humanities, University of Delhi|publisher=Hindustan Times|date=2 May 2012|access-date=11 January 2025|archivedate=18 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230918153039/https://www.hindustantimes.com/education/exam-results/aktu-uptac-counselling-2023-round-1-seat-allotment-results-today-at-10-pm-on-uptacadmissionsnicin-101695047026892.html|deadurl=yes}}</ref> *কলা অনুষদ *বাণিজ্য আৰু ব্যৱসায় অধ্যয়ন অনুষদ *শিক্ষা অনুষদ *আন্তঃশাখা আৰু প্ৰয়োগমূলক বিজ্ঞান অনুষদ *আইন অনুষদ *ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন অনুষদ *গাণিতিক বিজ্ঞান অনুষদ *চিকিৎসা বিজ্ঞান অনুষদ *সংগীত আৰু ললিত কলা অনুষদ *মুক্ত শিক্ষণ অনুষদ *বিজ্ঞান অনুষদ *সমাজ বিজ্ঞান অনুষদ *প্ৰযুক্তি অনুষদ আগতে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰযুক্তি অনুষদে অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে দিল্লী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ক দিল্লী প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিশ্ববিদ্যালয় আৰু নেতাজী সুভাষ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিশ্ববিদ্যালয়লৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ আগতে নেতাজী সুভাষ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{Cite web |title=History {{!}} NSUT |url=http://nsut.ac.in/en/history |access-date=8 August 2024 |website=nsut.ac.in |archivedate=9 August 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240809204146/http://nsut.ac.in/en/history |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=History |first=Delhi Technological University |date=8 August 2024 |title=History of Delhi Technological University |url=https://www.dtu.ac.in/Web/About/history.php |access-date=8 August 2024 |website=Delhi Technological University}}</ref> ২০২৩ চনত ইয়াক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |last=Ghosh |first=Shinjini |date=23 April 2023 |title=DU faculty of technology will open door next session |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/du-faculty-of-technology-will-open-door-next-session/articleshow/99700424.cms |work=The Times of India |issn=0971-8257 |access-date=1 August 2024}}</ref> ===সংযুক্ত অনুষদসমূহ=== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দুটা সংযুক্ত অনুষদ আছে: *আয়ুৰ্বেদিক আৰু য়ুনানী চিকিৎসা অনুষদ: এই অনুষদে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক আয়ুৰ্বেদিক চিকিৎসা আৰু য়ুনানী চিকিৎসা বিষয়ত ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। *হোমিঅ’পেথিক মেডিচিন অনুষদ: এই অনুষদে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক হোমিঅ’পেথিক মেডিচিনত ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ===কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহ=== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত প্ৰায় ২৮টা কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠান আছে। এইবোৰক চাৰিটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে: ====স্নাতকোত্তৰ কেন্দ্ৰ==== *ড৹ বি.আৰ. আম্বেদকাৰ চেণ্টাৰ ফৰ বায়’মেডিকেল ৰিচাৰ্চ — ড৹ বি.আৰ. আম্বেদকাৰ চেণ্টাৰ ফৰ বায়'মেডিকেল ৰিচাৰ্চ কেন্দ্ৰত বিজ্ঞানীৰ বহুবিশেষজ্ঞ গোটে মৌলিক আৰু প্ৰয়োগমূলক জৈৱ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ পাঠদান আৰু গৱেষণাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://internshala.com/internship/detail/dr-br-ambedkar-center-for-biomedical-research-acbr1384193615|title=Ambedkar Centre for Biomedical Research, DU|publisher=Internshala|access-date=2025-01-11|archivedate=2023-04-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230406194805/https://internshala.com/internship/detail/dr-br-ambedkar-center-for-biomedical-research-acbr1384193615|deadurl=yes}}</ref> *ইনষ্টিটিউট অৱ ইনফৰ্মেটিক্স এণ্ড কমিউনিকেচন – ই যোগাযোগ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://iic.ac.in/iic/index.php?page=about|title=About Institute of Informatics & Communication|publisher=iic.ac.in|access-date=2025-01-11|archivedate=2016-04-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160429005101/http://iic.ac.in/iic/index.php?page=about|deadurl=yes}}</ref> *দিল্লী স্কুল অৱ ইকনমিক্সঃ সাধাৰণতে ডি এছ ই বুলি কোৱা ই স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি দিল্লী স্কুল অৱ ইকনমিক্সৰ চৌহদত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অৰ্থনীতি, বাণিজ্য, সমাজবিজ্ঞান আৰু ভূগোল বিভাগ আছে। * দিল্লী সাংবাদিকতা বিদ্যালয় - দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ে ২০১৭ চনত দিল্লী সাংবাদিকতা বিদ্যালয় (ডি এছ জে) প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু সাংবাদিকতাৰ পাঁচ বছৰীয়া সংহত পাঠ্যক্ৰম প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://dsj.du.ac.in/dsj_007.htm|title=VC's Message|last=Journalism|first=Delhi School of|website=dsj.du.ac.in|language=en|access-date=25 August 2017|archivedate=25 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170825150851/http://dsj.du.ac.in/dsj_007.htm|deadurl=yes}}</ref> * স্কুল অৱ অ'পেন লাৰ্নিং - স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম, ডিগ্ৰী আৰু ডিপ্লমা প্ৰদান কৰে ====কেন্দ্ৰসমূহ==== *ক্লাষ্টাৰ ইন'ভেচন চেণ্টাৰে (ডি ইউ-চিআইচি) ইয়াৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক আন্তঃশাখা অধ্যয়ন ব্যৱস্থা উপস্থাপন কৰাৰ লগতে প্ৰকল্পৰ সৈতে জড়িত কৰে। ইয়াৰ লগতে গৱেষণাক সমাজত প্ৰয়োগৰ সৈতে সংযোগ কৰে। চিআইচি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্ভাৱন পৰিষদৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত আৰু ইয়াক ভাৰতৰ শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ে সাহায্য প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web|url=http://dubeat.com/du-colleges/cluster-innovation-centre/|title=About Cluster Innovation Centre|date=11 June 2015|publisher=dubeat.com|access-date=5 January 2021}}</ref> * ডিজাইন উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ (DIC বা DUDIC) - ই মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা ডিজাইন উদ্ভাৱনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় পদক্ষেপৰ অধীনত স্থাপন কৰা উত্তৰ কেম্পাছৰ এটা ডিজাইন কেন্দ্ৰ। ইয়াত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে ডিজাইন চিন্তা, উদ্ভাৱন আৰু উদ্যোগীকৰণৰ পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হয়। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়খনেই হৈছে মূল কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰথম ৰাউণ্ডত ডি আই চি প্ৰকল্পৰ অনুমোদন পোৱা ৫টা প্ৰতিষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{cite web|url=https://dudic.io/about-2/|title=About Design Innovation Centre|publisher=dudic.io|access-date=5 January 2021|archivedate=7 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210107023440/https://dudic.io/about-2/|deadurl=yes}}</ref> *ডি.এছ. কোঠাৰী বিজ্ঞান, নৈতিকতা আৰু শিক্ষা কেন্দ্ৰ – দৌলত সিং কোঠাৰী বিজ্ঞান, নৈতিকতা আৰু শিক্ষা কেন্দ্ৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে জনসাধাৰণৰ জীৱনধাৰণৰ মানদণ্ড উন্নত কৰা। ই বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আৰু শিক্ষাৰ ওপৰত আধাৰিত উপায়েৰে জনসাধাৰণৰ সমৃদ্ধি, কল্যাণ আৰু সুৰক্ষাৰ স্তৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mirandahouse.ac.in/dskc/|title=D.S. Centre for Science, Ethics and Education|publisher=mirandahouse.ac.in|access-date=5 January 2021}}</ref> * কৃষি অৰ্থনীতি গৱেষণা কেন্দ্ৰ – ভাৰতৰ গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি আৰু কৃষিৰ সৈতে জড়িত গৱেষণাৰ বাবে ভাৰতৰ কৃষি মন্ত্ৰালয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা আৰু সম্পূৰ্ণৰূপে পুঁজিৰে এই কেন্দ্ৰটো গঠিত। তেতিয়াৰ পৰাই এই কেন্দ্ৰটোৱে কৃষি মন্ত্ৰালয়ৰ বাবে কেইবাটাও নীতিমুখী অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰি তুলিছে। *অৱক্ষয়ী পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনা কেন্দ্ৰ – এই কেন্দ্ৰই অৱক্ষয়ী পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাপনাৰ অগ্ৰাধিকাৰ ক্ষেত্ৰসমূহত সজাগতা, গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণ শক্তিশালী কৰাৰ দিশত কাম কৰে। কেন্দ্ৰটোৱে এছ ই এছৰ অন্যান্য বিভাগসমূহৰ সৈতে সমন্বয় সাধন কৰে। ই পৰিৱেশ জীৱবিজ্ঞান বিভাগ আৰু পাৰ্বত্য আৰু পাহাৰীয়া পৰিৱেশৰ আন্তঃশাখা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰই জৈৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ, বাসস্থান ধ্বংস, প্ৰদূষণ আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে স্থানচ্যুত লোকসকলৰ পুনৰ্বাসনৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত গৱেষণা কৰে।<ref>{{cite web|url=http://envfor.nic.in/about-ministry/center-environmental-managment-degraded-ecosystem|title=CDEMDE, University of Delhi|publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change, Government of India|access-date=5 January 2021}}</ref> *পাৰ্বত্য আৰু পাহাৰীয়া পৰিৱেশৰ আন্তঃশাখা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ – এই কেন্দ্ৰয়ে উচ্চভূমি অঞ্চলসমূহৰ পানীৰ উৎস আৰু বনাঞ্চলৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ উৎপাদন আৰু পুনৰুত্পাদনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰাৰ উপৰিও এক সমৃদ্ধ জিনীয় বৈচিত্ৰ্য বজাই ৰখা উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ জীৱনৰ ওপৰত গৱেষণা কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.cismhe.org/|title=Centre for Inter-disciplinary Studies of Mountain & Hill Environment, DU|publisher=cismhe.org|access-date=5 January 2021|archive-date=23 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160623063823/http://www.cismhe.org/|url-status=dead|archivedate=23 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160623063823/http://www.cismhe.org/|deadurl=yes}}</ref> *উচ্চ শিক্ষাৰ পেছাদাৰী বিকাশ কেন্দ্ৰই সমগ্ৰ ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ শিক্ষকসকলক পেছাদাৰী আৰু কেৰিয়াৰ বিকাশৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। চিপিডিএইচইয়ে গৱেষণা পদ্ধতি আৰু শিক্ষাবিজ্ঞানত দক্ষতা গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে আৰু আইচিটি, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, পৰিৱেশ আৰু শিক্ষাৰ প্ৰযুক্তি সম্প্ৰসাৰণ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://cpdhe.du.ac.in/?page_id=96|title=Centre for Professional Development in Higher Education : the University of Delhi|website=cpdhe.du.ac.in|access-date=25 January 2020|archivedate=8 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208165931/http://cpdhe.du.ac.in/?page_id=96|deadurl=yes}}</ref> *বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু যোগাযোগ কেন্দ্ৰ বিজ্ঞানৰ সাধনা আৰু পাঠদানৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছে। ই এক স্বায়ত্তশাসিত প্ৰতিষ্ঠান। ইয়াত শিক্ষক, ছাত্ৰ আৰু অন্যান্য আগ্ৰহী ব্যক্তিয়ে অধ্যয়ন কৰিব পাৰে। বিশ্ববিদ্যালয় আৰু বিদ্যালয় পৰ্যায়ত বিজ্ঞান শিক্ষাৰ উন্নতিৰ বাবে ধাৰণা আৰু সামগ্ৰীৰ প্ৰজন্মৰ বাবে আৰু সকলো যোগাযোগৰ মাধ্যমেৰে বিজ্ঞান আৰু বৈজ্ঞানিক বিষয়সমূহৰ প্ৰতি বহল আগ্ৰহ প্ৰসাৰিত কৰাৰ বাবে ইয়াক স্থাপন কৰা হৈছে। *উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ গৱেষণা কেন্দ্ৰ – ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক বিশ্বৰ অধ্যয়নৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ৰাজনৈতিক আৰু বৌদ্ধিক বিষয়সমূহৰ সমাধান কৰা আৰু এই অন্তৰ্দৃষ্টিসমূহক স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ আৰু গৱেষণা পৰ্যায়ত পাঠদানৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা। ৰাজনীতি বিজ্ঞান, অৰ্থনীতি, সমাজবিজ্ঞান, ইতিহাস, শিক্ষা, দৰ্শন, মনোবিজ্ঞান আৰু সাহিত্যৰ পণ্ডিতসকল এই প্ৰচেষ্টাৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে।<ref>{{cite web|url=http://www.punjabcolleges.com/11578-indiacolleges-Developing-Countries-Research-Centre-(DCRC)-Delhi/|title=Developing Countries Research Centre, Delhi|publisher=punjabcolleges.com|access-date=5 January 2021}}</ref> *বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ মহিলা আৰু লিংগ অধ্যয়নৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে মহিলা অধ্যয়ন উন্নয়ন কেন্দ্ৰ। ডব্লিউ এছ ডি চিৰ কাৰ্য্যকলাপে নাৰী আৰু লিংগক ইয়াৰ অনুসন্ধানৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত ৰাখে আৰু বেছিভাগেই শ্ৰেণী, জাতি, জাতি, জাতি, যৌনতা, ধৰ্ম, আৰু বয়সৰ বহুবিষয়ক দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও মহিলা সম্পৰ্কীয় অন্যান্য আৰ্থ-ৰাজনৈতিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। *বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান যন্ত্ৰপাতি কেন্দ্ৰ (USIC) এটা কেন্দ্ৰীয় সুবিধা আৰু ইয়াত বিশ্লেষণাত্মক যন্ত্ৰপাতি ৰখা হৈছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ লগতে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গঠনমূলক মহাবিদ্যালয়সমূহৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ সকলো গৱেষক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক সেৱা আগবঢ়োৱা। ===অনুমোদিত প্ৰতিষ্ঠানসমূহ=== * আৰ্মি হস্পিটেল (গৱেষণা আৰু ৰেফাৰেল) * কেন্দ্ৰীয় স্বাস্থ্য শিক্ষা ব্যুৰো * জি.বি. পণ্ট চিকিৎসালয় * হিন্দু ৰাও চিকিৎসালয় * মানৱ আচৰণ আৰু সহযোগী বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান * ইনষ্টিটিউট অৱ নিউক্লিয়াৰ মেডিচিন এণ্ড এলাইড চাইন্সেছ * কস্তুৰবা চিকিৎসালয় * ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ প্ৰতিষ্ঠান * নেহৰু হোমিঅ'পেথিক চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় ==শিক্ষা== ===পাঠ্যক্ৰম=== বিশ্ববিদ্যালয়খনত স্নাতক (ইউজি) আৰু স্নাতকোত্তৰ (পিজি)ৰ বাবে ২৪০টা পাঠ্যক্ৰম উপলব্ধ।<ref>{{cite web |title=About Delhi University |url=https://allegiance-educare.in/college/university-of-delhi |website=allegiance-educare.in |publisher= |access-date=2 April 2020 |archivedate=30 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200730010542/https://allegiance-educare.in/college/university-of-delhi |deadurl=yes }}</ref> দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ে চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক, প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ স্নাতক আদিকে ধৰি মুঠ ২০১ টা পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়ায়। পাঠ্যক্ৰমসমূহক মূলতঃ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা, বাণিজ্য আৰু বিজ্ঞানকে ধৰি তিনিটা অনুষদৰ অধীনত শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.careers360.com/university/university-of-delhi-delhi/courses|title=Delhi University Courses 2021 |website= careers360.com|access-date=24 December 2021|date=11 March 2015}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনে ৭০টা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ডি ইউয়ে প্ৰায় ২৮টা বিষয়ত এমফিল পাঠ্যক্ৰমো প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.du.ac.in/du/index.php?page=m-phil|title=M.Phil. |publisher= University of Delhi|website= du.ac.in|access-date=8 January 2020}}</ref> এইবোৰৰ উপৰিও ইয়াত ৯০তকৈ বেছি চাৰ্টিফিকেট পাঠ্যক্ৰম আৰু ২৮ টা ডিপ্লমা পাঠ্যক্ৰমৰ সুবিধা আছে। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত বিভিন্ন ভাষাত ১৫ টা উচ্চ ডিপ্লমা প্ৰদান কৰা হয়। বিশ্ববিদ্যালয়খনে পি এইচ ডি পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.du.ac.in/du/uploads/research/ordinances%20and%20guidelines/Phd_ordinance.pdf|title=Ordinance VI-B - Doctor of Philosophy (PhD) - the University of Delhi|access-date=8 January 2020}}</ref> কিন্তু বিশেষ আৰু অতি বিশেষ চিকিৎসা ডিগ্ৰী যেনে ডি এম, ডি চি এইচ আদি, কেৱল চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অনুষদেহে প্ৰদান কৰিব কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.fmsc.ac.in/courses.htm|title=Courses of Faculty of Medical Sciences|publisher=University of Delhi|website=fmsc.ac.in|access-date=8 January 2020|archivedate=6 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160706173805/http://www.fmsc.ac.in/courses.htm|deadurl=yes}}</ref> আইনী শিক্ষাৰ মানদণ্ডৰ নিশ্চয়তাৰ অভাৱৰ বাবে ভাৰতীয় বাৰ কাউন্সিলে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় (ডি ইউ)ক নিজৰ কলেজত সন্ধিয়াৰ শ্বিফটত প্ৰদান কৰা আইন পাঠ্যক্ৰম বন্ধ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/education/shutdown-evening-law-colleges-at-du-bar-council/|title=Shutdown evening law colleges at DU: Bar Council|date=11 January 2016|access-date=8 January 2020}}</ref> ===মূল্যাংকন=== {{Infobox India university ranking | type = বিশ্ববিদ্যালয় <!--International--> | ARWU_W_2022 = ৬০১-৭০০ | QS_W_2023 = ৫২১-৫৩০ | QS_A_2023 = ৮৫ | THE_W_2023 = ১০০১-১২০০ | THES_A_2022 = ২০১-২৫০ | THES_E_2022 = ২০১-২৫০ <!--India--> | OUTLOOK_U_2020 = ৮ |NIRF_O_2024=১৫|NIRF_R_2024=১৪|NIRF_U_2024=৬|QS_INDIA_2020=৭}} আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ২০২৩ নৰ QS বিশ্ব বিশ্ববিদ্যালয় ৰেংকিঙত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ে ৫২১–৫৩০ আৰু এছিয়াত ৮৫ স্থান লাভ কৰিছিল। ২০২৩ চনৰ টাইমছ হাইয়াৰ এডুকেচন ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি ৰেংকিঙে ইয়াক বিশ্বৰ ১০০১–১২০০, ২০২২ চনত এছিয়াত ২০১–২৫০ আৰু উদীয়মান অৰ্থনীতিৰ মাজত একে বেণ্ডত স্থান লাভ কৰে। ২০২৩ চনৰ বিশ্ব বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ একাডেমিক ৰেংকিঙত ইয়াৰ স্থান আছিল ৬০১–৭০০। ভাৰতত ২০২৪ চনত [[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক]]ৰ দ্বাৰা ইয়াক সামগ্ৰিকভাৱে ১৫ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত ৬ নম্বৰ স্থান দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=NIRF 2024 |url=https://www.nirfindia.org/nirfpdfcdn/2024/pdf/Report/IR2024_Report.pdf}}</ref> ==ক্ৰীড়া== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় ষ্টেডিয়াম নৰ্থ কেম্পাছৰ ভিতৰত ৰাগবী চেভেনছ ষ্টেডিয়াম অৱস্থিত। ১০,০০০ বৰ্গমিটাৰ (১১০,০০০ বৰ্গফুট)ত বিস্তৃত এই ষ্টেডিয়ামত ২৫০০ স্থায়ী আৰু ৭,৫০০ অস্থায়ী আসনৰ ব্যৱস্থা আছে। ২০০৮ চনত ইয়াক নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু ২০১০ চনৰ কমনৱেলথ গেমছৰ পূৰ্বে ২০১০ চনৰ জুলাই মাহত ষ্টেডিয়ামখন উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Delhi University gets swanky new stadium |url=http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Delhi-University-gets-swanky-new-stadium/Article1-572861.aspx |archive-url=https://archive.today/20130126081104/http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Delhi-University-gets-swanky-new-stadium/Article1-572861.aspx |url-status=dead |archive-date=26 January 2013 |publisher=Hindustan Times |date=15 July 2010 |access-date=12 January 2025 |archivedate=26 January 2013 |archiveurl=https://archive.today/20130126081104/http://www.hindustantimes.com/India-news/NewDelhi/Delhi-University-gets-swanky-new-stadium/Article1-572861.aspx |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও নেটবল, বক্সিং, মহিলা মল্লযুঁজ আৰু এথলেটিকছৰ প্ৰশিক্ষণৰ ক্ষেত্ৰও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name=cwg>[http://www.cwgdelhi2010.org/delhi_university_0 Delhi University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100928112605/http://www.cwgdelhi2010.org/delhi_university_0 |date=2010-09-28 }} 2010 Commonwealth Games website.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.du.ac.in/du/index.php?page=sports-council|title=Delhi University Sports Council - University of Delhi}}</ref> খেলৰ পিছত ষ্টেডিয়ামখন কমনৱেলথ গেমছ আয়োজক কমিটিয়ে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ হাতত অৰ্পণ কৰে। তাৰ পিছত ২০১১ চনত বিশ্ববিদ্যালয়খনে উন্নীতকৰণৰ পৰিকল্পনা আৰম্ভ কৰে। ইনডৰ আৰু আউটডৰ খেলৰ সুবিধাৰে বহুমুখী খেলপথাৰ সৃষ্টিৰ উদ্দেশ্যৰে ইয়াৰ বিকাশ সাধন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=A guide to Delhi University facilities: All play |url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/A-guide-to-Delhi-University-facilities/articleshow/9281352.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20110910151506/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-19/education/29790588_1_hostel-facilities-hostel-premises-girl-students |url-status=live |archive-date=10 September 2011 |work=The Times of India|date= 19 July 2011}}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খনে ২০১১ চনৰ শেষৰ ফালে ইয়াক মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |title=Brand new |url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/Brand-new/articleshow/11349208.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203023110/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-03/news/30584325_1_du-hostels-delhi-university-foreign-universities |url-status=live |archive-date=3 December 2013 |work=The Times of India |date=3 January 2012 }}</ref> ==উল্লেখযোগ্য প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থী আৰু অধ্যাপক== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় ভাৰতৰ এখন আগশাৰীৰ বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াৰ লগত জড়িত বিভিন্ন ব্যক্তিয়ে ভিন ভিন ক্ষেত্ৰত নিজৰ অৰিহণা আগবঢ়াইছে। ভাৰতীয় ৰাজনীতিৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত আছে: অধিবক্তা আৰু প্ৰাক্তন বিত্তমন্ত্ৰী [[অৰুণ জেটলী]];<ref>{{Cite news|date=24 August 2019|last=PTI|title=Arun Jaitley remembered by SRCC college juniors, principal|url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/arun-jaitley-remembered-by-srcc-college-juniors-principal-1591222-2019-08-24|access-date=2 March 2021|work=India Today|language=en}}</ref> ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিব বিজয় কেশৱ গোখলে;<ref>{{cite web|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|title=MEA - About MEA : Profiles : Foreign Secretary |website= mea.gov.in|access-date=25 August 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/india/vijay-gokhale-to-succeed-s-jaishankar-as-foreign-secretary-veteran-diplomats-china-expertise-will-be-key-4283355.html|title=Vijay Gokhale to succeed S Jaishankar as foreign secretary: Veteran diplomat's China expertise will be key |work= Firstpost.com |access-date=25 August 2018}}</ref> বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী [[এছ জয়শংকৰ]]; প্ৰাক্তন কূটনীতিবিদ, লেখক আৰু সংসদৰ সদস্য [[শশী থাৰুৰ]];<ref>{{Cite news|title=Blast from the past: Shashi Tharoor as Antony in this play but who's Cleopatra?|url=https://www.freepressjournal.in/india/do-you-know-the-history-behind-this-picture|access-date=2 March 2021|work=Free Press Journal|date=16 November 2019|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=St Stephen's students reignited college's historic tradition by boycotting classes over JNU violence: Tharoor |url= https://www.newindianexpress.com/nation/2020/jan/11/st-stephens-students-reignited-colleges-historic-tradition-by-boycotting-classes-over-jnu-violence-2088311.html|access-date=2 March 2021|work=The New Indian Express|date=11 January 2020}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 April 2018|title=Shashi Tharoor tells St Stephen's: You need to pull up your socks |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/shashi-tharoor-tells-st-stephens-you-need-to-pull-up-your-socks/articleshow/63657042.cms|access-date=2 March 2021|work=The Times of India|language=en}}</ref> ভাৰতৰ পঞ্চম ৰাষ্ট্ৰপতি [[ফখৰুদ্দিন আলী আহমেদ]]; দিল্লীৰ ষষ্ঠ মুখ্যমন্ত্ৰী [[শীলা দীক্ষিত]]; উত্তৰ প্ৰদেশৰ চতুৰ্থ মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ভাৰতৰ প্ৰথম মহিলা মুখ্যমন্ত্ৰী [[সুচেতা কৃপলানী]]; অৰ্থনীতিবিদ তথা জনতা পাৰ্টিৰ প্ৰাক্তন নেতা [[সুব্ৰমণ্য স্বামী]]; ওড়িশাৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী [[নবীন পাটনায়ক]]; উদ্যোগপতি তথা প্ৰাক্তন সংসদ সদস্য নবীন জিন্দাল; কূটনীতিবিদ তথা বৈদেশিক সচিব জ্যোতিন্দ্ৰ নাথ দীক্ষিত; পৰিকল্পনা আয়োগৰ প্ৰাক্তন উপ অধ্যক্ষ মণ্টেক সিং আহলুৱালিয়া; কৰ্পৰেট আৰু সংখ্যালঘু পৰিক্ৰমা বিভাগৰ প্ৰাক্তন ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী ছলমান খুৰশ্বিদ; প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় মানৱ সম্পদ উন্নয়ন মন্ত্ৰী কপিল ছিবাল; প্ৰাক্তন তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰী [[অম্বিকা সোনী]]; প্ৰাক্তন কেন্দ্ৰীয় বিনিৱেশ মন্ত্ৰী অৰুণ শৌৰী;<ref>{{cite web |url=http://www.srcc.edu/alumni.html |title=Alumni |publisher=Shri Ram College of Commerce |website=srcc.edu |access-date=17 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080711212355/http://www.srcc.edu/alumni.html |archive-date=11 July 2008 |url-status=dead |archivedate=11 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080711212355/http://www.srcc.edu/alumni.html |deadurl=yes }}</ref> দিল্লীৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু ৰাজস্থানৰ ৰাজ্যপাল মদন লাল খুৰানা; লখিমপুৰৰ প্ৰাক্তন বিধায়ক ৰাজদ্বীপ গোৱালা; জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ সন্থাৰ সভাপতি ঐশ্বী ঘোষ আৰু ওড়িশাৰ উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী কনক বৰ্ধন সিং দেও ইত্যাদি। তদুপৰি [[ম্যানমাৰ]]ৰ ৰাজ্যিক পৰামৰ্শদাতা [[আং চান চ্যু কি]], মালাৱিৰ তৃতীয় ৰাষ্ট্ৰপতি বিঙ্গু ৱা মুথাৰিকা, [[নেপাল]]ৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী গিৰিজা প্ৰসাদ কৈৰালা, [[পাকিস্তান]]ৰ ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰপতি মুহাম্মাদ জিয়া-উল-হক,<ref>{{cite news|last= Natwar Singh K |title= Master of Game: Zia-ul-Haq of Pakistan|url=http://www.rediff.com/news/dec/27zia.htm|access-date=28 September 2013|newspaper=The Rediff Special| via= rediff.com | publisher= |year= 1997}}</ref> [[শ্ৰীলংকা]]ৰ ষোড়শ প্ৰধানমন্ত্ৰী হৰিণী অমৰাচুৰিয়া আৰু [[ভূটান]]ৰ দুজন প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী চাংগে এনগেডুপ, আৰু খাণ্ডু ৱাংচুকে ধৰি অসংখ্য বিদেশী ৰাজনীতিবিদ আৰু ৰাষ্ট্ৰ আৰু চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলে ইয়াত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছে। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু থিয়েটাৰৰ বহুসংখ্যক মুখ্য অভিনেতা আৰু অভিনেত্ৰীও শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছে। [[অমিতাভ বচ্চন]], [[শ্বাহৰুখ খান]], [[মনোজ বাজপেয়ী]], [[কংকনা সেন শৰ্মা]], [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], অৰ্জুন ৰামপাল, ইমৰান জাহিদ, নেহা ধুপিয়া, [[সাক্ষী তানৱাৰ]], মল্লিকা শেৰাৱত, ইমতিয়াজ আলী, [[হুমা কুৰেছি]],,<ref>{{cite news |last1=Saha |first1=Shriparna |title=Gargi College Mass Molestation: Alumnus Huma Quereshi And Other Bollywood Celebs Are 'Shocked' And 'Angry |url=https://english.newsnationtv.com/entertainment/bollywood/gargi-college-mass-molestation-alumnus-huma-quereshi-swara-bhaskar-reacts-253520.html |access-date=2 March 2021 |work=News Nation English |date=10 February 2020 |language=en}}</ref> সিদ্ধাৰ্থ, [[সুশান্ত সিং ৰাজপুত]], শ্ৰিয়া সাৰণ, বিশাল ভৰদ্বাজ, সন্ধ্যা মৃদুল, [[অদিতি ৰাও হায়দৰী]], [[শেখৰ কাপুৰ]], [[দীপা মেহতা]], নিম্ৰত কৌৰ, কবীৰ খান, অদিতি আৰ্য, [[সিদ্ধাৰ্থ মালহোত্ৰা]] আৰু [[তৃপ্তি ডিমৰি]]। চিডব্লিউই মল্লযোদ্ধা শংকি সিঙেও দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মহাৰাজা আগ্ৰাসেন মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা বাণিজ্যৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি কৰিছিল। গায়ক [[পাপন]]য়েও মতিলাল নেহৰু মহাবিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰিছিল। সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য সমূহ হৈছে: সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী নাট্যকাৰ আৰু নাট্যকাৰ হৰচৰণ সিং, উৰ্দু কবি আখটাৰ উল ইমান, লেখক [[বিক্ৰম শেঠ]], [[অনিতা দেশাই]] (তিনিবাৰ বুকাৰ বঁটাৰ বাবে তালিকাভুক্ত), [[অমিতাভ ঘোষ]], [[কুঞ্জাং চোডেন]], উপমন্যু চেটাৰ্জী, [[আলি চৰ্দাৰ জাফ্ৰি]] আৰু [[পদ্মবিভূষণ]] [[খুছৱন্ত সিং]] ইত্যাদি। বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থীসকল হৈছে পদাৰ্থবিজ্ঞানী [[অৰ্চনা ভট্টাচাৰ্য]],<ref name="INSA">{{cite web|title=Archana Bhattacharyya|url=http://www.insaindia.org/detail.php?id=P09-1477|website=insaindia.org|publisher=INSA India|access-date=15 March 2014|archive-url=https://archive.today/20140315182439/http://www.insaindia.org/detail.php?id=P09-1477|archive-date=15 March 2014|url-status=dead|archivedate=15 March 2014|archiveurl=https://archive.today/20140315182439/http://www.insaindia.org/detail.php?id=P09-1477|deadurl=yes}}</ref> তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী প্ৰাণ নাথ, এছএলএচি পদাৰ্থবিজ্ঞানী যোগেশ পতি,<ref>{{cite web| title= Biographical sketch: Jogesh Chandra Pati|url=http://www.slac.stanford.edu/th/Pati/PatiBio.pdf|publisher=Stanford University|access-date=15 July 2014}}</ref> কণিকা পদাৰ্থবিজ্ঞানী অমিতাভ ৰায়চৌধুৰী, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী বিনোদ কৃষ্ণ,<ref>{{cite book|url=https://nbtindia.gov.in/writereaddata/freebooks/pdf/Women%20Scientists%20in%20India.pdf |title= Women Scientists in India |publisher=National Book Trust, India |page=209}}</ref> ৰসায়নবিদ চাৰুশিতা চক্ৰৱৰ্তী আৰু অনিল কুমাৰ ত্যাগী,<ref>{{cite web |title= Curriculum vitae: Anil K. Tyagi|url=http://www.du.ac.in/du/uploads/departments/faculty_members/Biochemistry/2709.pdf|publisher=Delhi University|access-date=15 August 2014}}</ref> অভিযন্তা আৰু "পেণ্টিয়াম প্ৰচেছৰৰ পিতৃ" বিনোদ ধাম, গণিতজ্ঞ একনাথ প্ৰভাকৰ ঘাটে, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী সংগীতা মালহোত্ৰা, অভিযন্তা যোগী গোস্বামী, নিউৰোচাৰ্জন বি. কে. মিশ্ৰা (ৱৰ্ল্ড ফেডাৰেচন অফ নিউৰোচাৰ্জিকেল চ'চাইটিজৰ প্ৰথম উপ-সভাপতি),<ref>{{cite web |title=Basant Kumar Misra, President NSI 2008 |url=http://www.neurosocietyindia.org/site/Past-president/Basant%20Kumar%20Misra,%20President%20NSI%202008.pdf |website=neurosocietyindia.org |access-date=23 January 2020 |archivedate=29 July 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200729194244/http://www.neurosocietyindia.org/site/Past-president/Basant%20Kumar%20Misra,%20President%20NSI%202008.pdf |deadurl=yes }}</ref> আৰু জৈৱসামগ্ৰী গৱেষক সঞ্জুক্তা দেৱ ইত্যাদি। মানৱবিজ্ঞান আৰু সামাজিক বিজ্ঞানৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধি]]ৰ অৰ্থনীতিৰ প্ৰথম উপ-পৰিচালনা সঞ্চালক [[গীতা গোপীনাথ]]; অৰ্থনীতিবিদ আৰু জ্যেষ্ঠ উপ-সভাপতি আৰু [[বিশ্ব বেংক]]ৰ মুখ্য অৰ্থনীতিবিদ কৌশিক বসু; বুৰঞ্জীবিদ অৰুন্ধতী বীৰমণি, ৰামনাৰায়ণ ৰাৱট, উপিন্দৰ সিং আৰু ঊষা সান্যাল; জনছ হপকিন্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নৃতত্ত্বৰ অধ্যাপক বীনা দাস; [[কথক]] নৃত্যশিল্পী [[উমা শৰ্মা]]; ভাৰতনাট্যম নৃত্যশিল্পী গীতা চন্দ্ৰন; লিংগ অধিকাৰ কৰ্মী [[মীৰা খান্না]] আৰু আইপিএছ বিষয়া আৰু ৰাজনীতিবিদ [[কিৰণ বেদী]] উল্লেখ্যযোগ্য।<ref>{{Cite web|last=Iqbal|first=Sarah|date=1 July 2018|title= Know What Your College Had!! Notable Alumni of Delhi University!|url=https://www.dutimes.com/know-what-your-college-had-notable-alumni-of-delhi-university/|access-date=2 March 2021|website= DUTimes.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=WNC |date=17 July 2017 |title=Together we can! |url=https://www.womennetworkforchange.org/together-we-can/ |access-date=3 October 2022 |website=Women's Network for Change |language=en-US}}</ref> ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থীসকলৰ ভিতৰত টেছলাৰ চিএফঅ' বৈভৱ তানেজা, বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি- [[অজয় বংগা]] আৰু ৰিপাব্লিক মিডিয়া নেটৱৰ্কৰ পৰিচালনা সঞ্চালক আৰু মুখ্য সম্পাদক [[অৰ্ণৱ গোস্বামী]] উল্লেখযোগ্য। ===উল্লেখযোগ্য শিক্ষাবিদ=== দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপকসকলৰ ভিতৰত ৰাম শৰণ শৰ্মা আৰু ৰামচন্দ্ৰ গুহৰ দৰে বিশিষ্ট ইতিহাসবিদ; অৰ্থনৈতিক বিজ্ঞানৰ নোবেল স্মাৰক বঁটা লাভ কৰা [[অমৰ্ত্য সেন]]; ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]; অৰ্থনীতিবিদ আৰু ভাৰতৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ এজন মূল স্থপতি সুখময় চক্ৰৱৰ্তী;<ref>{{cite web|title=History|url=http://econdse.org/history/|publisher=Delhi School of Economics|access-date=15 August 2014}}</ref> বৈদেশিক সম্পৰ্ক পৰিষদৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনীতিৰ জ্যেষ্ঠ ফেলো আৰু কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অৰ্থনীতিৰ অধ্যাপক জগদীশ ভাগৱতী<ref>{{cite web|title=Professor Jagdish N. Bhagwati| url= http://www.columbia.edu/~jb38/bio.html|publisher=Columbia University|access-date=15 August 2014}}</ref> আৰু পাকিস্তান আন্দোলনৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ মহিলা আৰু পাকিস্তানৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী লিয়াকট আলীৰ পত্নী ৰানা লিয়াকট আলী খান উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite news|title=Begum Ra'ana Liaquat Ali Khan|url=http://www.pakistanherald.com/profile/begum-raana-liaquat-ali-khan-1230|newspaper=Herald (Pakistan)|access-date=18 August 2014|archive-date=15 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181115233716/http://www.pakistanherald.com/profile/begum-raana-liaquat-ali-khan-1230|url-status=dead|archivedate=15 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181115233716/http://www.pakistanherald.com/profile/begum-raana-liaquat-ali-khan-1230|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|University of Delhi|দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়}} [[শ্ৰেণী:দিল্লী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়]] 36jo8944kpdkkdrlprg0j0tvpk91nml 0 116289 616518 604100 2026-07-10T04:23:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616518 wikitext text/x-wiki '''থিঅ′ড'ৰা "টেড্ডি" শ্ব'ৱৰ্টজ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: সৰহ; ৪ জুলাই ১৯১৪ – ১৩ অক্টোবৰ ২০১৭) এগৰাকী আমেৰিকান য়িদ্দিছ ভাষাৰ গায়িকা, লেখিকা আৰু অনুবাদক আছিল। তেওঁক মূলতঃ আৰ্থাৰ কেভেছৰ সৈতে একেলগে লিখ ডোনা, ডোনা (Dona, Dona) নামৰ গীতৰ পুথিখনৰ ইংৰাজী অনুবাদৰ বাবে স্মৰণ কৰা হয়। ==জীৱনী== ১৯১৪ চনৰ ১৪ জুলাইত ইষ্ট হাৰ্লেমত য়িদ্দিছ ভাষী ৰাছিয়ান ইহুদী অভিবাসী পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰত থিঅ′ড'ৰা ৰথফাৰ্বৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="ascap bio 1980">{{cite book |title=ASCAP Biographical Dictionary |date=1980 |publisher=R. R. Bowker Company |location=New York |isbn=0835212831 |pages=450–1 |edition=4 |url=https://archive.org/details/ascapbiographica00amer_0/page/450/mode/2up}}</ref><ref name="Yiddish troupe article">{{cite news |title=Yiddish troupe to entertain at the Y |work=The Jewish Community News |date=April 1981 |location=Clifton, New Jersey |page=12 |language=en}}</ref><ref name="Forverts obit">{{cite news |last1=Kutzik |first1=Jordan |title=ניטאָ מער טעדי שוואַרץ, איבערזעצערין פֿון „דאָנע דאָנע‟ |url=https://yiddish.forward.com/articles/206648/index.html |access-date=6 August 2024 |work=The Yiddish Daily Forward |date=31 October 2017 |language=yi}}</ref> তেওঁৰ মাকৰ নাম আছিল আন্না; তেওঁৰ পিতৃ মেণ্ডল "মেক্স" ৰথফাৰ্ব এজন বাদ্যযন্ত্ৰী আৰু দৰ্জী আছিল আৰু তেওঁৰ ককাক এজন সংগীতজ্ঞ আছিল, তেওঁ পৰিয়ালটোক সংগীত শিকাইছিল।<ref name="folklore newsletter 1981">{{cite journal |title=Biographies, Compilations, Encyclopedia Articles and Periodicals |journal=Jewish folklore and ethnology newsletter |date=1981 |volume=3 |issue=1-2 |page=19 |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=inu.30000116752878&seq=61 |language=en}}</ref><ref name="kumt arayn cassette">{{Cite web |title=Kumt arayn "Walk right in": American Songs in Yiddish |last=Schwartz |first=Teddi |type=audiocassette liner |publisher=Global Village Records |id=C141 |location=New York City }}</ref><ref name="kumt arayn liner">{{Cite web |title=Kumt arayn (Walk right in) |last=Schwartz |first=Teddi |url=https://rsa.fau.edu/album/40688 |date=1970 |type=LP sleeve |publisher=Tevye Records |id=TEVYE LP101 |location=New York City }}</ref> তেওঁ প্ৰথমে ৰাজহুৱা বিদ্যালয়ত আৰু তাৰ পিছত মানহাটান স্কুল অৱ মিউজিকত অধ্যয়ন কৰে।<ref name="ascap bio 1980" /> ১৯৩৭ চনত তেওঁ হেৰী শ্ব'ৱৰ্টজ নামৰ এজন উকীলৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web |title=M-K-1937-0015201 |url=https://a860-historicalvitalrecords.nyc.gov/view/10168837 |website=NYC Historical Vital Records |publisher=NYC Department of Records & Information Services |access-date=8 August 2024 |archivedate=8 August 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240808030945/https://a860-historicalvitalrecords.nyc.gov/view/10168837 |deadurl=yes }}</ref> ১৯৩০ আৰু ১৯৪০ চনৰ লোক-সংগীতৰ পুনৰুজ্জীৱন আৰু বিশেষকৈ এলান লোমাক্স আৰু পিট ছিগাৰৰ কামৰ দ্বাৰা তেওঁ প্ৰভাৱিত হৈছিল৷<ref name="Forverts obit" /><ref name="Yiddish troupe article" /> তেওঁ আমেৰিকাৰ গীতসমূহ য়িদ্দিছলৈ অনুবাদ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, আৰ্থাৰ কেভেছৰ সৈতে সহযোগিতা কৰি তেওঁ য়িদ্দিছ আৰু জাৰ্মান গীত অনুবাদ কৰিছিল।<ref name="Forverts obit" /><ref name="ascap bio 1980" /> ১৯৫৬ চনত শ্ব'ৱৰ্টজ আৰু কেভেছে য়িদ্দিছ গীতৰ এখন কিতাপ অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰে৷ এই কিতাপখনত এৰন জেইটলিন আৰু শ্ব'লম চেকুণ্ডাৰ য়িদ্দিছ গীত ডোনা, ডোনা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Forverts obit" /><ref name="ascap bio 1980" /><ref>{{cite news |last1=Rogovoy |first1=Seth |title=The Secret Jewish History Of Joan Baez |url=https://forward.com/culture/410167/the-secret-jewish-history-of-joan-baez/ |access-date=6 August 2024 |work=The Forward |date=9 January 2023 |language=en}}</ref> ১৯৫৮ চনত ইহুদী কাৰেণ্টছ আলোচনীত তেওঁলোকৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ টুম্বলালাইকা আৰু দ্য পাৰ্টিছান গাৰ্লৰ সৈতে পুনৰ প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite journal |title=Three Yiddish Songs |journal=Jewish Currents |date=January 1958 |volume=12 |issue=1 |pages=16–17 |url=https://archive.org/details/sim_jewish-currents_1958-01_12_1/page/16/mode/2up?q=%22Teddi+Schwartz%22 |language=en}}</ref> সেই সংস্কৰণটো ১৯৬০ চনত জোয়ান বেজে বাণীবদ্ধ কৰিছিল, লগতে ড’নভান আৰু মেৰী হপকিনেও বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিতাপখনৰ জনপ্ৰিয়তাই আন কেইবাটাও ভাষালৈ কিতাপখন অনুবাদৰ বাবে প্ৰেৰণা যোগাইছিল।<ref name="Forverts obit" /> এই সময়ছোৱাত শ্ব'ৱৰ্টজে ১৯৬৪ চনৰ নিউয়ৰ্ক বিশ্ব মেলাৰ কনচাৰ্ট, ৰেডিঅ' আৰু দূৰদৰ্শনত নিয়মিতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref name="ascap bio 1980" /><ref name="kumt arayn liner" /> তেওঁ কোৰাল গ্ৰুপৰ নেতৃত্ব দিছিল আৰু শিবিৰৰ পৰিৱেশত আৰু ইহুদী ব্লাইণ্ডৰ বাবে গিল্ডত সংগীত শিকাইছিল।<ref name="folklore newsletter 1981" /><ref name="kumt arayn liner" /><ref name="ascap bio 1980" /> ১৯৭০ চনত শ্ব'ৱৰ্টজে টেভি ৰেকৰ্ডছৰ বেনাৰত এল পি ৱাক ৰাইট ইন/কিমট আৰণ মুকলি কৰে।<ref name="ascap bio 1980" /> ১৯৮১ আৰু ১৯৮২ চনত তেওঁ নেচনেল কাউন্সিল ফৰ দ্য ট্ৰেডিচনেল আৰ্টছৰ পুঁজিৰে ক্লেজমেৰ, য়িদ্দিছ থিয়েটাৰ, কেণ্টৰিয়েল সংগীত আৰু লোকগীতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভ্ৰমণকাৰী ভেৰাইটি শ্ব' য়িদ্দিশ্বাৰ কেৰাভান ভ্ৰমণত যোগদান কৰে।<ref>{{cite web |title=NCTA Tour List |url=https://ncta-usa.org/685-2/ |website=The National Council for the Traditional Arts (NCTA) |access-date=9 August 2024 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book |last1=Sapoznik |first1=Henry |title=Klezmer! : Jewish music from Old World to our world |date=1999 |publisher=New York : Schirmer Books |isbn=978-0-02-864574-2 |page=203 |url=https://archive.org/details/klezmerjewishmus00sapoz/page/202/mode/2up?q}}</ref><ref name="Forverts obit" /> ২০১৭ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ১০৩ বছৰ বয়সত শ্ব'ৱৰ্টজৰ মৃত্যু হয়।<ref name="Forverts obit" /> নিউয়ৰ্কৰ পশ্চিম বেবিলনৰ নিউ মণ্টেফিঅ'ৰ কবৰস্থানত তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Internment Details - THEODORA SCHWARTZ |url=https://newmontefiorecemetery.org/interment/?id=6429304#results |website=New Montefiore Cemetery |access-date=8 August 2024}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান কণ্ঠশিল্পী]] cme5zs1xz3cma3vpmnixb8te9099uom 0 117773 616526 540969 2026-07-10T05:36:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616526 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=|image=Dendrobium aduncum - Edwards vol 32 (NS 9) pl 15 (1846).jpg|image_caption=1846 illustration<ref>Miss Drake (1803-1857) del. , G. Barclay sc. - Edwards's Botanical Register, volume 32 (NS 9) plate 15 (http://www.botanicus.org/page/243242 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250124012947/http://www.botanicus.org/page/243242 |date=2025-01-24 }})</ref>|taxon=Dendrobium aduncum|authority=[[John Lindley|Lindl.]] (1842)|synonyms_ref=<ref name="freya"/>|synonyms=*''Callista adunca'' <small>(Lindl.) Kuntze (1891)</small> *''Dendrobium faulhaberianum'' <small>Schltr. (1911)</small> *''Dendrobium oxyanthum'' <small>Gagnep. (1930)</small> *''Dendrobium aduncum'' var. ''faulhaberianum'' <small>(Schltr.) Tang & F.T.Wang (1951)</small>}} '''''ডেণ্ড্ৰবিয়াম এডুনকাম''''' ('''এঞ্জেলফিছ অৰ্কিড''' বা '''''ইনৱাৰ্ড-বেণ্ট ডেণ্ড্ৰবিয়াম''''') হৈছে [[অৰ্কিড|অৰ্কিডৰ]] এবিধ প্ৰজাতি। ই দক্ষিণ [[চীন]] (গুৱাংডং, গুৱাংচি, গুইঝৌ, হাইনান, হুনান, [[য়ুন্নান|ইউনান]]), পূব [[হিমালয়]] ([[অসম]], [[ছিক্কিম|ছিকিম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভূটান]], [[ম্যানমাৰ]]), আৰু উত্তৰ ইণ্ডোচাইনা ([[লাউচ|লাওছ]], [[থাইলেণ্ড]], [[ভিয়েটনাম]])ৰ স্থানীয়।<ref name="freya">{{Cite web|title=World Checklist of Selected Plant Families: Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://wcsp.science.kew.org/namedetail.do?name_id=56998|accessdate=|work=wcsp.science.kew.org|archivedate=2022-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221017213736/https://wcsp.science.kew.org/namedetail.do?name_id=56998|deadurl=yes}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Dendrobium aduncum in Flora of China @ efloras.org|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200028631|accessdate=2022-06-28|work=www.efloras.org}}</ref><ref>[http://www.nebio.in/neceer/NeBIO_2_1_Gogoi.pdf Khyanjeet Gogoi. 2011. ''Dendrobium'' of ‘Joypur Reserve Forest’ of Dibrugarh District of Assam, India. NeBIO (2011) Vol. 2(1):20-26]{{Dead link|date=January 2024}}</ref> ই এবিধ এপিফাইট আৰু পাহাৰীয়া অৰণ্যৰ গছৰ ডালত বৃদ্ধি পায়।<ref name=":0" /> == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.orchidspecies.com/denadunctum.htm IOSPE orchid photos, ''Dendrobium aduncum'' Lindl. 1842, Photo courtesy of Patricia Harding] * [http://ricardogupi.blogspot.com/2013/09/dendrobium-aduncum-lindl-1842-some.html Ricardo's Blog, orchids, parrots, fish and people: ''Dendrobium aduncum'' Lindl. 1842, some curious translucid flowers] * [http://www.andysorchids.com/pictureframe.asp?pic=images/Species/1967med.jpg&PicId=1967&PicNam=Dendrobium%20-%20aduncum Andy's Orchids (Encinitas California USA), Genus: ''Dendrobium'' Species: ''aduncum'' Origin: Burma] * [http://inetgardens.com/dendrobium-aduncum.htm Clear Mountain Garden Treasures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213151042/http://inetgardens.com/dendrobium-aduncum.htm|date=2013-02-13}} * [http://frps.eflora.cn/frps/Dendrobium%20aduncum 钩状石斛 ''Dendrobium aduncum'' Lindl. - Flora Republicae Popularis Sinicae 《中国植物志》] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303234222/http://frps.eflora.cn/frps/Dendrobium%20aduncum|date=2016-03-03}} * [http://www.hoadongnoi.org/2010/07/hoang-thao-thap-hoa-hong-cau-dendrobium.html Hoa dong noi, Hoàng Thảo Thập Hoa / Hồng Câu (''Dendrobium aduncum'' Lindl.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140510234117/http://www.hoadongnoi.org/2010/07/hoang-thao-thap-hoa-hong-cau-dendrobium.html|date=2014-05-10}} {{Taxonbar}} [[শ্ৰেণী:অৰ্কিড]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উদ্ভিদ]] [[শ্ৰেণী:উদ্ভিদজগত]] [[শ্ৰেণী:অসমত পোৱা অৰ্কিডসমূহ]] 9jjstgj8psfgrnipf0snn0lxrgu45wp 0 120019 616508 540477 2026-07-09T21:37:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616508 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | honorific_prefix = <!-- see [[MOS:CREDENTIAL]] and [[MOS:HONORIFIC]] --> | name = চেনাইট ফিচেহা | honorific_suffix = | image = Senait Fisseha.jpg | image_size = | alt = | caption = | native_name = ሰናይት ፍሰሃ | native_name_lang = am | birth_name = চেনাইট ফিচেহা | birth_place = আদিছ আদাবা, ইথিঅ'পিয়া<ref name=":1">{{Cite news |title=SENAIT FISSEHA (M.D) |url=https://www.awib.org.et/woe-2017/woe-2016/item/983-senait-fisseha-m-d.html |url-status=live |access-date=2018-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181112182326/http://www.awib.org.et/woe-2017/woe-2016/item/983-senait-fisseha-m-d.html |archive-date=2018-11-12 |archivedate=2019-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190427012101/http://www.awib.org.et/woe-2017/woe-2016/item/983-senait-fisseha-m-d.html |deadurl=yes }}</ref> | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | region = | nationality = | citizenship = | residence = | other_names = | occupation = | period = | known_for = | home_town = | title = | boards = প্ৰতিষ্ঠাপক, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰজনন স্বাস্থ্য প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ (CIRHT)<ref>{{cite web |url=https://uofmhealthblogs.org/womens/ethiopian-born-doctor-mother-of-4-leads-mission-to-save-womens-lives-in-developing-world/17948/ |title=Ethiopian-born doctor, mother of 4, leads mission to save women's lives in developing world |author=<!--Not stated--> |date=8 Oct 2014 |website=uofMhealthblogs.org |publisher=Regents of the [[University of Michigan]] |access-date=21 Jan 2019 |quote= |archive-url=https://web.archive.org/web/20190122144901/https://uofmhealthblogs.org/womens/ethiopian-born-doctor-mother-of-4-leads-mission-to-save-womens-lives-in-developing-world/17948/ |archive-date=22 January 2019 |url-status=live }}</ref><!--board or similar positions extraneous to main occupation--> | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | website = | education = | alma_mater = <!--will often consist of the linked name of the last-attended higher education institution--> | thesis_title = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | influences = <!--must be referenced from a third party source--> | signature = | signature_alt = | signature_size = | footnotes = }} '''চেনাইট ফিচেহা''' ({{Lang-en|Senait Fisseha}}) এগৰাকী [[ইথিঅ’পিয়াৰ নাৰী|ইথিঅ'পিয়ান]]-আমেৰিকীয় চিকিৎসক, অধিবক্তা আৰু [[প্ৰসূতি]]-[[স্ত্ৰীৰোগ বিজ্ঞান|স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ]]। তেওঁ মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়ত এণ্ডক্ৰাইন'লজীত বিশেষজ্ঞতা লাভ কৰে আৰু চাউদাৰ্ণ ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা জুৰিছ ডাক্তৰ লাভ কৰে।<ref name=":3">{{Cite journal |last=Lane |first=Richard |date=October 19, 2019 |title=Senait Fisseha: empowering women through reproductive health |url=https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)32308-6 |journal=The Lancet |volume=394 |issue=10207 |pages=1405 |doi=10.1016/S0140-6736(19)32308-6 |pmid=31631846 |s2cid=204758741}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ চুজান থম্পছন বাফেট ফাউণ্ডেশ্যনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যসূচীৰ উপ-সভানেত্ৰী। [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|কভিড-১৯]] মহামাৰীৰ সময়ত আফ্ৰিকান নেতা আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে কাম কৰি তেওঁ বিশ্বব্যাপী সমতাৰ সমৰ্থক হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Commission Advisors |url=https://oneill.law.georgetown.edu/projects/the-oneill-lancet-commission-on-racism-structural-discrimination-and-global-health/commission-advisors/ |access-date=2023-10-18 |website=O'Neill |language=en-US |archivedate=2023-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019132207/https://oneill.law.georgetown.edu/projects/the-oneill-lancet-commission-on-racism-structural-discrimination-and-global-health/commission-advisors/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-08-09 |title=Africa: Progress for Women and Girls Is Essential Amid Covid-19 – Dr. Senait Fisseha |language=en |work=allAfrica.com |url=https://allafrica.com/stories/202008090050.html |access-date=2023-10-18}}</ref>ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ২০১৬-১৭ চনত [[বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা]]ৰ প্ৰথম আফ্ৰিকান সঞ্চালক প্ৰধান টেড্ৰ'ছ আধানমৰ নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰ আৰু পৰিৱৰ্তনৰ অধ্যক্ষতা কৰে।<ref name=":4">{{Citation |last1=Bali |first1=Sulzhan |title=Interview with Senait Fisseha, Clinical Professor of Obstetrics and Gynecology, University of Michigan Medical School, and Director of International Programs at the Susan T. Buffett Foundation |date=2022 |url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-84498-1_23 |work=Women and Global Health Leadership: Power and Transformation |pages=235–242 |editor-last=Morgan |editor-first=Rosemary |access-date=2023-10-18 |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-84498-1_23 |isbn=978-3-030-84498-1 |last2=Dhatt |first2=Roopa |s2cid=247005731 |editor2-last=Hawkins |editor2-first=Kate |editor3-last=Dhatt |editor3-first=Roopa |editor4-last=Manzoor |editor4-first=Mehr}}</ref> == শিক্ষা == ইথিঅ'পিয়াৰ আদিছ আবাবাত ফিছেহাৰ জন্ম হৈছিল। তেখেতে টিকুৰ আনবেছা (ব্লেক লায়ন মেডিকেল স্কুল)ত কিছু সময়ৰ বাবে অধ্যয়ন কৰে আৰু তাৰ পিছত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], ৰোজাৰী কলেজ (বৰ্তমান ডমিনিকান বিশ্ববিদ্যালয়)লৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু তাৰ পৰাই তেওঁ বিজ্ঞান শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":5">{{Cite web|title=Dr.Senait Fisseha Awarded the Membership of Royal College of Obstetrician and Gynaecologists (RCOG)|url=https://www.addisinsight.net/2019/01/31/dr-senait-fisseha-awarded-the-membership-of-royal-college-of-obstetrician-and-gynaecologists-rcog/|last=Insight|first=Addis|date=2019-01-31|website=Addis Insight|language=en-US|access-date=2020-05-14|archive-date=2019-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203095518/http://www.addisinsight.net/2019/01/31/dr-senait-fisseha-awarded-the-membership-of-royal-college-of-obstetrician-and-gynaecologists-rcog/|url-status=dead}}</ref> পিছলৈ চেনাইটে দক্ষিণ ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয়ত যৌথ জুৰিছ ডাক্তৰ (জে.ডি.)/ডক্টৰ অৱ মেডিচিন (এম.ডি.) কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰে য'ত তেওঁ সন্মানেৰে স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name=":2">{{Citation|last=Mihret Lema|title=Who Is Who Senait Fisseha an associate professor of obstetrics and gynecology|date=2014-10-11|url=https://www.youtube.com/watch?v=A7KtwSFdsfg|access-date=2018-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200111004156/https://www.youtube.com/watch?v=A7KtwSFdsfg|url-status=live|archive-date=2020-01-11}}</ref> আৰু আলফা ওমেগা আলফা অনাৰ ছ'চাইটিত অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref name=":5" />তেওঁ প্ৰসূতি আৰু [[স্ত্ৰীৰোগ বিজ্ঞান]]ত ৰেচিডেন্সি চূড়ান্ত কৰে আৰু মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চিকিৎসা কেন্দ্ৰত প্ৰজনন এণ্ডক্ৰাইন'লজী আৰু বন্ধ্যাত্বত ফেল'শ্বিপ সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name=":9">{{Cite web|title=Senait Fisseha|url=https://new.ethioamericandoctors.com/profile/senait-fisseha-md/|access-date=2023-10-18|website=EADG|language=en-US|archivedate=2023-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019132209/https://new.ethioamericandoctors.com/profile/senait-fisseha-md/|deadurl=yes}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ফিচেহাই ২০১৪ চনত মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়ত চেণ্টাৰ ফৰ ইণ্টাৰনেশ্যনেল প্ৰজনন স্বাস্থ্য প্ৰশিক্ষণ (CIRHT) স্থাপন কৰে আৰু ২০১৫ চনলৈকে তেওঁ ইয়াৰ কাৰ্যবাহী সঞ্চালিকা হৈ থাকে।<ref name=":11">{{Cite web|date=2017-02-08|title=Expanding Women's Health Care in Ethiopia|url=https://www.michiganmedicine.org/health-lab/empowering-local-doctors-expand-womens-health-care-ethiopia|access-date=2023-10-18|website=www.michiganmedicine.org|language=en}}</ref> ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিচিগান অধ্যাপক আৰু উপ-চাহাৰা আফ্ৰিকা আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠানৰ অধ্যাপকসকলৰ বাবে সহযোগিতামূলক মঞ্চ হিচাপে কাম কৰিবলৈ চিআইআৰএইচটি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল য'ত ৰিপ'ৰ্ট কৰা মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ অধিক।<ref name=":6">{{Cite web|title=CIRHT Founder Dr. Senait Fisseha honored with University of Michigan Bicentennial Alumni Award|url=http://cirht.med.umich.edu/2017/12/20/cirht-founder-dr-senait-fisseha-honored-with-university-of-michigan-bicentennial-alumni-award/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180912162703/http://cirht.med.umich.edu/2017/12/20/cirht-founder-dr-senait-fisseha-honored-with-university-of-michigan-bicentennial-alumni-award/|archive-date=2018-09-12|access-date=2018-11-28|publisher=Center for International Reproductive Health Training}}</ref> ফিচেহাৰ নিষ্ঠাই মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস পোৱাত অৰিহণা যোগাইছে। তদুপৰি ইথিঅ'পিয়াত মিচু নামৰ এটা উদ্ভাৱনীমূলক আৰু প্ৰগতিশীল পৰিয়াল পৰিকল্পনা আৰু [[প্ৰজনন|প্ৰজনন স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ]] স্থাপন কৰাত তেওঁ যথেষ্ট সহায় কৰিছে।<ref>{{Cite web|last=admin|date=2017-07-01|title=MICHU: Serving Women's Quality Reproductive Health Need|url=https://awibethiopia.org/pinnacle/michu-serving-womens-quality-reproductive-health-need/|access-date=2023-10-18|website=AWiB Ethiopia|language=en-US|archivedate=2023-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231019132210/https://awibethiopia.org/pinnacle/michu-serving-womens-quality-reproductive-health-need/|deadurl=yes}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অধিবক্তা]] [[শ্ৰেণী:ইথিঅ'পিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ইথিঅ’পিয়াৰ নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] i939o42gas93mrxuxm6trc1fa58i4l9 0 120965 616535 502933 2026-07-10T08:55:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616535 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian politician}} {{Infobox officeholder | office = অসম বিধানসভাৰ সদস্য | constituency = চামগুৰি | term_start = ২০২৪ | term_end = | profession = ৰাজনৈতিক | predecessor = [[ৰকিবুল হুছেইন]] | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] }} '''দিপ্লু ৰঞ্জন শৰ্মা'''<ref name=":N18"/> [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ]] অসম প্ৰদেশৰ এজন ৰাজনৈতিক। তদুপৰি তেওঁ [[চামগুৰি]] সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত অসম বিধানসভাৰ সদস্য। শৰ্মা ২০২৪ চনৰ উপ নিৰ্বাচনত চামগুৰি সমষ্টিৰ পৰা [[অসম বিধানসভা|বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত হয়<ref name=":N18">{{cite web |title=Samaguri Bypoll Election Result 2024 LIVE: Diplu Ranjan Sarmah of BJP Wins |url=https://www.news18.com/elections/samaguri-bypoll-election-result-2024-live-leading-winner-mla-9130401.html |website=News18 |access-date=23 November 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bharat |first1=E. T. V. |title=With Samaguri Victory, BJP Makes Inroads into Assam's Minority Bastion |url=https://www.etvbharat.com/amp/en/!bharat/assam-with-samaguri-victory-bjp-makes-inroads-into-minority-bastion-enn24112306376 |website=ETV Bharat News |access-date=23 November 2024 |language=en |date=23 November 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=BJP’s Diplu Ranjan Sarmah Triumphs In Assam s Samaguri Assembly Bye-Election |url=https://m.guwahatiplus.com/article/bjps-diplu-ranjan-sarmah-triumphs-in-assams-samaguri-assembly-bye-election/35770/amp |website=m.guwahatiplus.com |access-date=23 November 2024 |language=en }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্য উৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 2g1t3stpyf5p2wi0mnxvsu9bfje3765 616536 616535 2026-07-10T08:55:22Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 616536 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian politician}} {{Infobox officeholder | office = অসম বিধানসভাৰ সদস্য | constituency = চামগুৰি | term_start = ২০২৪ | term_end = | profession = ৰাজনৈতিক | predecessor = [[ৰকিবুল হুছেইন]] | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] }} '''দিপ্লু ৰঞ্জন শৰ্মা'''<ref name=":N18"/> [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ]] অসম প্ৰদেশৰ এজন ৰাজনৈতিক। তদুপৰি তেওঁ [[চামগুৰি]] সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত অসম বিধানসভাৰ সদস্য। শৰ্মা ২০২৪ চনৰ উপ নিৰ্বাচনত চামগুৰি সমষ্টিৰ পৰা [[অসম বিধানসভা|বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত হয়<ref name=":N18">{{cite web |title=Samaguri Bypoll Election Result 2024 LIVE: Diplu Ranjan Sarmah of BJP Wins |url=https://www.news18.com/elections/samaguri-bypoll-election-result-2024-live-leading-winner-mla-9130401.html |website=News18 |access-date=23 November 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last1=Bharat |first1=E. T. V. |title=With Samaguri Victory, BJP Makes Inroads into Assam's Minority Bastion |url=https://www.etvbharat.com/en/!bharat/assam-with-samaguri-victory-bjp-makes-inroads-into-minority-bastion-enn24112306376 |website=ETV Bharat News |access-date=23 November 2024 |language=en |date=23 November 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=BJP’s Diplu Ranjan Sarmah Triumphs In Assam s Samaguri Assembly Bye-Election |url=https://m.guwahatiplus.com/article/bjps-diplu-ranjan-sarmah-triumphs-in-assams-samaguri-assembly-bye-election/35770/amp |website=m.guwahatiplus.com |access-date=23 November 2024 |language=en }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্য উৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] tdi48tksdwv1ubi4iuvylxtrhip7yq4 0 121433 616527 571276 2026-07-10T06:15:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616527 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = তনুজা কঁৱৰ | female = true | image = | caption = | fullname = তনুজা কঁৱৰ | birth_date = {{Birth date and age|1998|1|28|df=yes}} | birth_place = ছিমলা, [[হিমাচল প্ৰদেশ]], ভাৰত | nickname = | heightft = | heightinch = | heightm = | batting = বাওঁহতীয়া বেটিং | bowling = বাওঁহতীয়া অৰ্থডক্স স্পিনাৰ | role = বলাৰ | international = true | internationalspan = ২০২৪–বৰ্তমান | country = ভাৰত | odidebutdate = ২৭ ডিচেম্বৰ | odidebutyear = ২০২৪ | odidebutagainst = ৱেষ্ট ইণ্ডিজ | odicap = ১৫১ | lastodidate = ১৫ জানুৱাৰী | lastodiyear = ২০২৫ | lastodiagainst = আয়াৰলেণ্ড | odishirt = ৩২ | T20Idebutdate = ২১ জুলাই | T20Idebutyear = ২০২৪ | T20Idebutagainst = ইউনাইটেড আৰব এমিৰেটছ | T20Icap = ৮৪ | lastT20Idate = ২৮ জুলাই | lastT20Iyear = ২০২৪ | lastT20Iagainst = শ্ৰীলংকা | T20Ishirt = ৩২ | club1 = হিমাচল | year1 = {{nowrap|২০১৩–২০২১}} | club2 = {{nowrap|ৰেইলৱে}} | year2 = {{nowrap|২০২২–বৰ্তমান}} | club3 = {{nowrap|গুজৰাট জায়েণ্টছ}} | year3 = {{nowrap|২০২৩–বৰ্তমান}} | date = ২১ জুলাই ২০২৪ | source = https://cricketarchive.com/Archive/Players/1351/1351059/1351059.html CricketArchive | module = {{Infobox medal templates | titlestyle = background-color: lightsteelblue; | expand=yes | medals = {{MedalCountry| {{IND}}}} {{MedalSport|মহিলা [[ক্ৰিকেট]]}} {{MedalCompetition|[[মহিলা এছিয়া কাপ]]}} {{Medal|RU|[[মহিলা এছিয়া কাপ|২০২৪ শ্ৰীলংকা]]|}} }} }} '''তনুজা কঁৱৰ''' ( ইংৰাজী: Tanuja Kanwar; জন্ম: ২৮ জানুৱাৰী ১৯৯৮) এগৰাকী ভাৰতীয় [[ক্ৰিকেট|ক্ৰিকেটাৰ]] যিয়ে বৰ্তমান ৰেলৱে আৰু গুজৰাট জায়েণ্টছৰ হৈ খেলে।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/tanuja-kanwar-960847|title=Player Profile: Tanuja Kanwar|work=ESPNcricinfo|accessdate=21 July 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://femalecricket.com/wpl-2024/38011-who-is-tanuja-kanwer-bio-stats-gujarat-giants-player.html|title=Who is Tanuja Kanwer {{!}} Bio {{!}} Stats {{!}} Gujarat Giants Player|work=Female Cricket|date=22 February 2024|accessdate=21 July 2024}}</ref> তেওঁ বাওঁহাতৰ গতানুগতিক বলাৰ হিচাপে খেলে।<ref>{{Cite web|url=https://www.wplt20.com/players/tanuja-kanwer-wpl-profile-70721|title=Tanuja Kanwar|work=WPL|accessdate=27 December 2024}}</ref> ২০২৪ চনত ভাৰতৰ হৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত তেওঁৰ অভিষেক ঘটে।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/injured-shreyanka-patil-out-of-womens-asia-cup-india-call-up-tanuja-kanwar-1444013|title=Injured Shreyanka Patil out of Women's Asia Cup, India call up Tanuja Kanwar|work=ESPNcricinfo|accessdate=21 July 2024}}</ref> ==ঘৰুৱা ক্ৰিকেট== ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৪ চনত তেওঁক ₹৫০ লাখত গুজৰাট জায়েন্টছ দলৰ হৈ খেলিবলৈ ৱিমেনছ প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ নিলামত লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/how-uncapped-tanuja-kanwar-made-a-big-splash-at-the-wpl-1430321 |title=How uncapped Tanuja Kanwar made a big splash at the WPL |work=ESPNcricinfo |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref><ref name=TK>{{cite web|url=https://www.news18.com/cricket/whos-tanuja-kanwer-all-you-need-to-know-about-indian-spinner-whos-making-her-debut-against-uae-8973392.html |title=Who's Tanuja Kanwer? All You Need To Know About Indian Spinner Who's Making Her Debut Against UAE |work=News18 |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref> তেওঁ প্ৰথমখন WPL মেচ মুম্বাই ইণ্ডিয়ানছৰ বিপক্ষে ৪ মাৰ্চ ২০২৩ তাৰিখে খেলিছিল।<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/womens-premier-league-2023-first-wicket-tanuja-kanwar-gujarat-giants-vs-mumbai-indians-yastika-bhatia-wpl/article66580620.ece |title=WPL 2023: Tanuja Kanwar of Gujarat Giants takes first wicket of Women's Premier League |work=Sportstar |date=৪ মাৰ্চ ২০২৩ |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1358929.html |title=1st Match (N), DY Patil, March 04, 2023, Women's Premier League |work=ESPNcricinfo |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref> তেওঁ WPL 2023ত আঠখন মেচ খেলি পাঁচটা উইকেট লৈছিল আৰু তেওঁৰ ইকনমি ৰেট আছিল ৮.৮৫।<ref name=TK1/> তেওঁ WPL 2024ত আঠখন মেচত ১০টা উইকেট লৈছিল, ইকনমি ৰেট আছিল ৭.১৩।<ref name=TK/> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট== ২১ জুলাই ২০২৪ তাৰিখে তেওঁক [[শ্ৰেয়াংকা পাটিল]]ৰ প্ৰতিস্থাপন হিচাপে [[২০২৪ মহিলা টুৱেণ্টি২০ এছিয়া কাপ]]ৰ বাবে ভাৰতৰ দলত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/india-women-shreyanka-patil-injured-out-of-womens-asia-cup-2024-tanuja-kanwar-replacement-team-news/article68428504.ece |title=Women's T20 Asia Cup 2024: Injured Shreyanka Patil out of India squad, call-up for Tanuja Kanwer |work=Sportstar |date=২১ জুলাই ২০২৪ |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref><ref name=TK1>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/tanuja-kanwar-debut-womens-asia-cup-india-uae-2569770-2024-07-21 |title=Who is Tanuja Kanwar? India's debutant in clash vs UAE in Women's Asia Cup 2024 |work=India Today |date=২১ জুলাই ২০২৪ |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref> তেওঁ ২১ জুলাই ২০২৪ তাৰিখে সংযুক্ত আৰব আমিৰাতৰ বিপক্ষে সেই একে প্ৰতিযোগিতাত নিজৰ [[মহিলা টুৱেণ্টি২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়|টুৱেণ্টি২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়]] (T20I) অভিষেক কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1426760.html |title=5th Match, Group A, Dambulla, July 21, 2024, Women's Asia Cup |work=ESPNcricinfo |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/shreyanka-patil-out-of-womens-asia-cup-2024-following-hand-injury-india-call-up-tanuja-kanwar-101721550363599.html |title=Shreyanka Patil out of Women's Asia Cup 2024 following hand injury, India call up Tanuja Kanwar |work=Hindustan Times |access-date=২১ জুলাই ২০২৪}}</ref> তেওঁ ২৭ ডিচেম্বৰ ২০২৪ তাৰিখে ৱেষ্ট ইণ্ডিজৰ বিপক্ষে নিজৰ [[মহিলা একদিনীয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়|একদিনীয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়]] (ODI) অভিষেক কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://femalecricket.com/west-indies-tour-of-india-2024/58964-tanuja-kanwar-makes-her-odi-debut-in-the-3rd-odi-against-west-indies.html |title=Tanuja Kanwar makes her ODI debut in the 3rd ODI against West Indies |work=Female Cricket |access-date=২৭ ডিচেম্বৰ ২০২৪}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com/news/tanuja-kanwar-debuts-as-west-indies-women-bat-first-in-the-3rd-odi-12272024-1735272309924 |title=Tanuja Kanwar debuts as West Indies women bat first in 3rd ODI |work=Cricket.com |access-date=২৭ ডিচেম্বৰ ২০২৪ |archivedate=2024-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241228080439/https://www.cricket.com/news/tanuja-kanwar-debuts-as-west-indies-women-bat-first-in-the-3rd-odi-12272024-1735272309924 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://cricket.one/player-stories/who-is-tanuja-kanwer-left-arm-spinner-who-made-her-odi-debut-for-india-in-3rd-odi-vs-wi/676e5304703dbcd7d84a66cd |title=Who Is Tanuja Kanwer? Left-Arm Spinner Who Made Her ODI Debut For India In 3rd ODI vs WI |work=CricketOne |access-date=২৭ ডিচেম্বৰ ২০২৪ |archivedate=2024-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241228210115/https://cricket.one/player-stories/who-is-tanuja-kanwer-left-arm-spinner-who-made-her-odi-debut-for-india-in-3rd-odi-vs-wi/676e5304703dbcd7d84a66cd |deadurl=yes }}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{cricinfo|id=960847}} * {{cricketarchive|id=1351059}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা ক্ৰিকেটাৰ]] h0t8gspm8jpt0k81al970y8rmlxufb4 0 123856 616506 605341 2026-07-09T20:13:16Z Debanutosh 32647 /* বঁটা বিজয়ী */ 616506 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist|name=আশু দেৱ|image=Asu Dev as in December 1982.jpg|image_size=|imagesize=|birth_name=আশুতোষ দেৱ|death_date={{Death date and age|df=yes|1983|02|6|1917|12|13}}|birth_date={{Birth date|df=yes|1917|12|13}}|awards=<!-- {{awd|award|year|title|role|name}} (optional) -->|website={{Official URL}}}}'''আশু দেৱ''' ({{Lang-en|Asu Dev}}), জন্ম '''আশুতোষ দেৱ''' [[ধুবুৰী|ধুবুৰী, অসম]], [[ভাৰত]] (১৩ ডিচেম্বৰ ১৯১৭ – ৬ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৩)<ref>{{Cite news|url=https://www.oocities.org/bipuljyoti/art/asudev.html|dead-url=6 February 2022}}</ref><ref>{{Cite news|date=17 December 2016|url=https://artofasudev.org/new-publications/#jp-carousel-1537}}</ref><ref>{{Cite book|last=Digitized|first1=Books|url=https://books.google.com/books?id=1NA6AAAAMAAJ&q=Ashu+Dev+painter|title=The Assam Quarterly|publisher=Assam Academy for Cultural Relations|year=1967|place=University of Michigan|pages=71|language=English}}</ref><ref>{{Cite book|last=Information|first1=Assam 1963|url=https://books.google.com/books?id=tNuXHcHJFTUC&dq=Asu+Dev+painting&pg=RA17-PA37|title=Assam Information - 1963|year=1963|pages=29 & 37, 38|language=English}}</ref><ref>{{Cite book|last=Modern Assamese Life and Culture|url=https://books.google.com/books?id=V1B1_9TsQzQC&q=Asu+Dev|title=Modern Assamese Life and Culture: Special Silver Jubilee 1985|publisher=Assam Academy for Cultural Relations, 1985|date=10 August 2018|place=University of Illinois at Urbana-Champaign|pages=96|language=English}}</ref> অসমৰ এগৰাকী অগ্ৰণী শিল্পী আছিল। তেওঁ আছিল একাধাৰে চিত্ৰশিল্পী, ভাস্কৰ্য শিল্পী আৰু কলা শিক্ষাবিদ। জীৱনকালত তেওঁ বাংলাদেশৰ জেছৌৰ আৰু খুলনা, [[আহমেদাবাদ]], চুৰাট, [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] কেইবাটাও কটন মিল, জনতা কলেজ [[তিতাবৰ মহকুমা|তিতাবৰ]] অসম আৰু অসম বস্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠান গুৱাহাটী<ref>{{Cite web|url=https://assamtextileinstitute.org/main/|title=Assam Textile Institute – Assam Textile Institute}}</ref> আৰু [[ডিমাপুৰ|ডিমাপুৰ নাগালেণ্ডৰ]] ৱেভাৰছ ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। তেখেতে তেখেতৰ চিত্ৰকলাৰ বিশিষ্ট শৈলী, য'ত তেওঁ আধুনিক পিক্সেলৰ দৰে মিহি আৰু ক্ষুদ্ৰ বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰি পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিছিল, যাক শিল্প সমালোচকসকলে প্ৰায়ে পইণ্টিলিজম বুলি অভিহিত কৰিছিল। আশু দেৱ আছিল এজন স্ব-শিক্ষিত শিল্পী<ref>{{Cite web|url=https://indianreview.in/nonfiction/an-introduction-to-the-contemporary-paintings-in-assam/|title=Indian Review|date=11 January 2011}}</ref><ref>{{Cite news|date=16 March 2018|url=https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html|title=আৰ্কাইভ কপি|access-date=15 December 2025|archivedate=3 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220203111800/https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html|deadurl=yes}}</ref> যিয়ে প্ৰকৃতি আৰু শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ ক্ষুদ্ৰ পৰ্যবেক্ষণৰপৰাই নিজৰ শিল্পকৰ্ম সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ১৫–১৬ শতিকাৰ অসমীয়া সাধু-পণ্ডিত, কবি, নাট্যকাৰ, শিল্পী আৰু সমাজ-ধৰ্ম সংস্কাৰক [[শংকৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ]] সৈতে জন্মগতভাৱে পৰিচিত হৈছিল। ''চিত্ৰ ভাগৱতৰ'' পৰা ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰ আৰু অঞ্চলটোৰ পৰম্পৰাগত লোককলা আৰু সংস্কৃতি, তেওঁৰ চিত্ৰৰ প্ৰধান বিষয় হৈ পৰা। ১৯৩০ চনৰপৰা প্ৰায় পঞ্চাশবছৰীয়া কলাত্মক কেৰিয়াৰৰ সময়ছোৱাত তেওঁ প্ৰায় ১৮০টা শিল্পকৰ্ম সৃষ্টি কৰিছিল, বেছিভাগেই চিত্ৰকলা, কেনভাছত তেল, পানীৰ ৰঙৰ টেম্পাৰা, বস্ত্ৰৰ ডিজাইন আৰু মটিফ, চিত্ৰকল্প, স্কেচ, অংকন আৰু কেইটামান ভাস্কৰ্য্য। ১৯৫২ চনত অসমত, ৱান মেন শ্ব’ অনুষ্ঠিত কৰা প্ৰথম শিল্পীসকলৰ ভিতৰত আছু দেৱৰ অন্যতম। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> ১৯৮৩ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটী অসম]] ভাৰতত, ৬৫ বছৰ বয়সত আছু দেৱৰ মৃত্যু হয়।<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == কদম্বিনী দেৱ আৰু উমেশ চন্দ্ৰ দেৱ<ref>{{Cite web|url=https://artanddeal.com/?p=5943|title=Essay – Art & Deal Magazine}}</ref>ৰ ঘৰত আশু দেৱৰ জন্ম হৈছিল ধুবুৰী অসমত। উমেশ চন্দ্ৰ দেৱ, উপাযুক্ত গুৱাহাটীৰ কাৰ্যালয়ত ‘ৰাজহ শ্ৰেষ্ঠাদাৰ’ '''(শেমেশদাৰ)''' হিচাপে কাম কৰিছিল। উমেশ চন্দ্ৰ দেৱ,<ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/umesh-chandra-deb/|title=UMESH CHANDRA DEB|date=9 March 2012}}</ref> শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ গৱেষণা পণ্ডিতো আছিল আৰু ১৩২৭ চনত (বাংলা পঞ্জিকা) অৰ্থাৎ ১৯২০ চনত শংকৰদেৱৰ ওপৰত বাংলা প্ৰকাশন প্ৰকাশ কৰিছিল। পাঁচজন ভাতৃ আৰু তিনিগৰাকী ভগ্নীৰে গঠিত পৰিয়ালৰ তৃতীয় পুত্ৰ আছিল আশু দেৱ। আছু দেৱে [[কটন কলেজিয়েট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়|গুৱাহাটীৰ কটন কলেজিয়েট এইচ এছ স্কুলত]] অধ্যয়ন কৰিছিল, আৰু পিছলৈ ভাৰত আৰু [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] বিভিন্ন মিলত বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ পেছা গ্ৰহণ কৰিছিল। কিছুদিনৰ বাবে তেওঁ গুৱাহাটীৰ অসম বস্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানত যোগদান কৰে। আশু দেৱৰ পৰিয়াল ২০০৩ চনলৈকে নিউফিল্ড (পশ্চিম) গুৱাহাটী ৭৮১০০৮ অসম ইণ্ডিয়াৰ মোঃ শ্বাহ ৰোডত থকা পূৰ্বপুৰুষৰ ঘৰত বাস কৰিছিল। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == পেছাদাৰী জীৱন == * [[জীৱেশ্বৰ বৰুৱা|জিবেশ্বৰ বৰুৱাই]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা ভাৰতৰ গুৱাহাটী, অসমৰ পানবজাৰত গৌহাটী কলা বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক হিচাপে সংযুক্ত যি পিছলৈ [[চৰকাৰী চাৰু আৰু কাৰু কলা মহাবিদ্যালয়|চৰকাৰী কলা আৰু শিল্প মহাবিদ্যালয়লৈ]] উন্নীত হয়, গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়, গুৱাহাটী, অসম ভাৰতৰ অন্তৰ্গত। * ১৯৭৬ চনৰপৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰধান কলা সংগঠন গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সৈতে গুৱাহাটী ৭৮১০০৩ অসম ইণ্ডিয়াৰ চান্দমাৰীত প্ৰতিষ্থাপক সদস্য হিচাপে জড়িত।<ref>{{Cite web|url=https://www.gauhatiartistsguild.org/|title=Gauhati Artists' Guild – A Premier Art Organisation since 1976|work=www.gauhatiartistsguild.org}}</ref> == মঞ্চৰ অভিনয় == স্থানীয় নাট্য দলৰ সৈতে মঞ্চ নাটকতো অভিনয় কৰিছিল আশু দেৱে। তেখেতৰ বিখ্যাত নাটকসমূহ আছিল ''<nowiki/>'তাশ্বেৰ দেশ', 'মাষ্টাৰমশাই''' ইত্যাদি। গুৱাহাটী, তিতাবৰ, [[তেজপুৰ]] আৰু [[শ্বিলং|শিলচৰত]] মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। == প্ৰদৰ্শনী == === একক প্ৰদৰ্শনী: ০৯ === # '''১৯৫২ চনৰ এপ্ৰিল :''' গুৱাহাটী, সৰ্বেশ্বৰ চক্ৰৱৰ্তীৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ কামৰূপ একাডেমী প্ৰেক্ষাগৃহত ন্যায়াধীশ হোলীৰাম ডেকাৰ উদ্বোধনী আৰু ড° বি বৰুৱাৰ সভাপতিত্বত।<ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/chronicle/|title=CHRONICLE|date=7 March 2012}}</ref> # '''১৯৫৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ :''' শ্বিলঙত পত্নী শ্ৰীমতী বেলা দেৱৰ সৈতে যৌথভাৱে শ্বিলং ৰটাৰী ক্লাবৰ উদ্যোগত আৰু স্থানীয় হিন্দুস্তান ষ্টেণ্ডাৰ্ড চৌহদত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী বিমলা প্ৰসাদ চলিহাই উদ্বোধন কৰে। # '''১৯৬৫ চনৰ ডিচেম্বৰ :''' ভাৰত-ছোভিয়েট কালচাৰেল ছ’চাইটি, অসমৰ উদ্যোগত আৰু ৰাজ্যিক কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰালত অসম আৰু নাগালেণ্ডৰ ৰাজ্যপাল বিষ্ণু সহায়ৰ উদ্বোধনী দ্য ষ্টেট চেণ্ট্ৰেল লাইব্ৰেৰী, শ্বিলঙত।<ref>{{Cite web|date=2022-02-10|title=asudev exhibition catalogue 1965|url=https://artofasudev.org/chronicle/asudev-exhibition-catalogue-1965/|accessdate=2024-11-07|work=ART OF ASUDEV|language=en}}</ref> # '''১৯৬৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা, আৰু অসমৰ গুৱাহাটী ভাগৱতী প্ৰসাদ বৰুৱা ভৱনৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰীত কমল নাৰায়ণ চৌধুৰীয়ে উদ্বোধন কৰা। # '''১৯৬৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী :''' ISCUS – ইণ্ডো-ছোভিয়েট কালচাৰেল ছ’চাইটি, অসমৰ উদ্যোগত [[শিৱসাগৰ]] # '''১৯৬৯ চনৰ এপ্ৰিল :''' অইল ইণ্ডিয়াৰ অধ্যক্ষই [[দুলীয়াজান]] উদ্বোধন কৰে। দুলীয়াজানৰ ক্লাব হাউচত শ্ৰী দেৱকান্ত বৰুৱা। # '''১৯৭৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সহযোগত, আৰু অসমৰ গুৱাহাটী ভাগৱতী প্ৰসাদ বৰুৱা ভৱনৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰীত কমল নাৰায়ণ চৌধুৰীয়ে উদ্বোধন কৰে। # '''১৯৭৯ চনৰ মে’ মাহত''' হাউচ অৱ ছোভিয়েট কালচাৰৰ উদ্যোগত অল ইণ্ডিয়া ফাইন আৰ্টছ এণ্ড ক্ৰাফ্টছ ছ’চাইটিৰ সহযোগত নতুন দিল্লী। # '''১৯৮২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত''' কলকাতাৰ গৰ্কি সাডানে কলিকতাত থকা ইউ এছ এছ আৰ কনছুলেট জেনেৰেলৰ DRUZHBA & Cultural Department ৰ সহযোগত গৰ্কি চাদানত আয়োজন কৰে। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু শিল্পী পূৰ্ণেন্দু পাত্ৰীয়ে উদ্বোধন কৰা আৰু শিল্পী দেৱব্ৰত মুখাৰ্জীৰ সভাপতিত্বত প্ৰদৰ্শনী। === দলীয় প্ৰদৰ্শনী: ১৩ === # '''১৯৫২ চনৰ ডিচেম্বৰ''' : কলকাতাৰ চৌৰিঘীস্থিত ভাৰতীয় সংগ্ৰহালয়ত সূক্ষ্ম কলা একাডেমীৰ ১৭সংখ্যক বাৰ্ষিক সৰ্বভাৰতীয় প্ৰদৰ্শনী # '''১৯৫৫ চনৰ ডিচেম্বৰ :''' [[একাডেমী অফ ফাইন আৰ্টচ|একাডেমী অৱ ফাইন আৰ্টছ, কলকাতা]] # '''১৯৬৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত''' গুৱাহাটীৰ জিলা পুথিভঁৰালত ভাৰতীয় প্ৰগতিশীল লেখক সন্থাৰ উদ্যোগত। # '''১৯৭১ চনৰ মাৰ্চ :''' গুৱাহাটীৰ কটন কলেজ ইউনিয়ন হলত অসম একাডেমী ফৰ কালচাৰেল ৰিলেচনৰ উদ্যোগত। # '''১৯৭৩ চনৰ জুন মাহত গুৱাহাটীত বিশ্ব যুৱ মহোৎসৱ (অসম ৰাজ্যিক যুৱ মহোৎসৱ)। ''' # '''১৯৭৫ চনৰ এপ্ৰিল :''' অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়ৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীস্থিত ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৭৫ চনৰ মে’ মাহত''' গুৱাহাটীৰ অসম সূক্ষ্ম কলা আৰু শিল্পকলা সমিতিৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৭৬ চনৰ জানুৱাৰী চন:''' গুৱাহাটীৰ অসম সূক্ষ্ম কলা আৰু শিল্প সমিতিৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীস্থিত ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৭৬ চনৰ আগষ্ট মাহত''' অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়ৰ উদ্যোগত ৰবীন্দ্ৰ ভৱন, গুৱাহাটী। # '''১৯৭৮ চনৰ জুলাই :''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। গৌহাটি # '''১৯৭৯ চনৰ এপ্ৰিল :''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। গৌহাটি # '''১৯৮০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত''' অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়ৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীস্থিত ৰাজ্যিক আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৮২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ :''' তৃতীয় ৰাজ্যিক সন্মিলন উপলক্ষ্যে অসম প্ৰগতিশীল লেখক, আৰু শিল্পী, সন্থাৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী আৰু উদ্বোধন কৰে চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু শিল্পী পূৰ্ণেন্দু পত্ৰীয়ে। === পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন প্ৰদৰ্শনী (১৯৮৩ চনৰ পিছৰ) === '''১৯৮৩ আৰু ১৯৮৯ চন :''' অসম ভাৰত চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়, আৰু গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ড গুৱাহাটীৰ উদ্যোগত আছু দেৱৰ পৰিয়ালৰ সহযোগত ৰাজ্যিক আৰ্ট গেলেৰী গুৱাহাটী। '''২০০৭:''' অসম ভাৰতৰ [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ]] গুৱাহাটীত আছু দেৱৰ পৰিয়ালৰ সহযোগত অনুষ্ঠিত। '''২০১৭:''' অসম ভাৰতৰ গুৱাহাটীৰ গেলেৰী ১ & ২ গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডত শতবাৰ্ষিক ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ অনুষ্ঠিত হয়। <ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/asudev-centenary-retrospective-2017/|title=ASUDEV CENTENARY RETROSPECTIVE 2017|date=23 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Gauhati Artists'|first1=Guild|date=13 December 2017|title=Asu dev-multicolour- Multicolour Catalogue published by Gauhati Artists' Guild Guwahati for Asu Dev Centenary Retrospective 2017|url=https://artofasudev.files.wordpress.com/2017/12/asudev-multicolour-brochure.pdf|journal=Gauhati Artists' Guild Exhibition Catalogue for Circulation|publisher=Gauhati Artists' Guild Guwahati|volume=Asu Dev Centenary Retrospective 2017|pages=32 including the front and back covers}}</ref> অসুদেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ উদ্যোগত। == চিত্ৰকলাৰ সংগ্ৰহ == === সংগঠনসমূহে সংগ্ৰহ কৰা আশু দেৱৰ চিত্ৰকলা === * আশুদেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেচন (আশু দেৱৰ পৰিয়ালৰ এটা অলাভজনক ট্ৰাষ্ট) গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়া * AAFTAA, গুৱাহাটী অসম ভাৰত * অসম তেল সংমণ্ডল, অসম, ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ১২) * [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০২) * বিৰলা ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ, কলকাতা, ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * ভাৰতৰ নতুন দিল্লীত চেকোস্লোভাকিয়া, বুলগেৰিয়া, যুগোস্লাভিয়া, ৰোমানিয়া আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ কনছুলেট * অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয় ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী, গুৱাহাটী অসম ভাৰতৰ বাবে। (চিত্ৰ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে: ০৩) * গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ড, গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * মেঘালয় চৰকাৰ (সংগ্ৰহ কৰা চিত্ৰসমূহ:?) * [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] পুথিভঁৰাল, গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * [[সন্দিকৈ ছোৱালী মহাবিদ্যালয়|হেণ্ডিক গাৰ্লছ কলেজ]], গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * হাউচ অৱ ছোভিয়েট কালচাৰ, নতুন দিল্লী, ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০৬) * অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড, দুলীয়াজান, শিৱসাগৰ অসম ইণ্ডিয়া (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ১০) === ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহকে সংগ্ৰহ কৰা আশু দেৱৰ চিত্ৰ === ভাৰতৰ ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহক: বেংগালুৰু, দুলীয়াজান, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কলকাতা, মুম্বাই, ডিমাপুৰ, নতুন দিল্লী, শিলচৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম (ত্ৰিবেন্দ্ৰম) ভাৰতৰ বাহিৰত ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহক: ছোভিয়েট ইউনিয়ন, ব্ৰিটেইন আৰু আমেৰিকা == পৰিয়াল == আশু দেৱে ১৯৫১ চনৰ ৫ জুনত তেতিয়াৰ অসমৰ শ্বিলংত বেলা দেৱ '''(বেলা পালিত)ৰ''' সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। বেলা দেৱ, [[বিশ্ব-ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়|''পাঠ ভৱন'', কলাভৱন আৰু ''সংগীত ভৱন,'' বিশ্বভাৰতী শান্তিনিকেতন]] পশ্চিম বংগ ভাৰতত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়াৰ অসম বস্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানত বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ হিচাপে যোগদান কৰি ১৯৯১ চনত একেটা পদতে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। আশু দেৱৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ অনুতোষ দেৱ<ref>{{Cite web|url=https://anutoshdeb.org/|title=My images through ages...!|date=2 January 2015|work=My images through ages...!}}</ref><ref>{{Cite news|date=10 June 2018|pages=4 Sunday reading|url=https://artofasudev.org/new-publications/#jp-carousel-1551}}</ref> গুজৰাট ভাৰতৰ বড়োদা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মহাৰাজ সয়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদৰপৰা প্ৰয়োগ কলা বিভাগত স্নাতক আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয় সংগঠনৰ স্বায়ত্তশাসিত সংস্থা কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয় সংগঠনত কলা শিক্ষাবিদ হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি বৰ্তমান বৰ্ষত বাস কৰি আছে গুৱাহাটী। আশু দেৱৰ বোৱাৰী তুলিৰেখা দেৱ <ref>{{Cite web|url=https://tulirekha.org/|title=Tulirekha's Art World...|date=6 May 2012|work=Tulirekha's Art World...}}</ref> পশ্চিম বংগৰ কলা ভৱন বিশ্বভাৰতী শান্তিনিকেতনৰপৰা সূক্ষ্ম কলা (চিত্ৰকলা) বিষয়ত স্নাতক আৰু বৰ্তমান গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়াৰ ৰয়েল গ্ল'বেল স্কুলৰ সৈতে কাম কৰি থকা এগৰাকী কলা শিক্ষাবিদ। আশু দেৱৰ নাতিনীয়েক অনুৰেখা দেৱ, গুজৰাট ভাৰতৰ বৰোদা মহাৰাজ সয়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদৰপৰা চিত্ৰ শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ গৌতম বুধ নগৰৰ শিৱনাদাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা দৃশ্য কলাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। == সম্বৰ্ধনা জ্ঞাপন == '''১৯৮২:''' ২৫সংখ্যক ৰঙালী বিহু উদ্‌যাপন, গুৱাহাটী বিহু সন্মিলনী, লতাশিল, গুৱাহাটী অসম ভাৰত<ref>{{Cite news|url=https://www.oocities.org/bipuljyoti/art/asudev.html|dead-url=6 February 2022}}</ref> == মৃত্যু == কিছু অস্বস্তি অনুভৱ কৰি বুকুৰ বিষৰ অভিযোগত আছু দেৱক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰোৱা হয়, আৰু ১৯৮৩ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীৰ নিশা ৯ বজাত গুৱাহাটী অসমৰ ভৰলুমুখৰ গৌহাটী নাৰ্চিং হোমত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। ১৯৮৩ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পুৱা ৬:৩৫ বজাত হঠাৎ হৃদযন্ত্ৰ বন্ধ হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ ম্যাদ উকলি যায় ভূতনাথ শ্মশান, গুৱাহাটী। তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত পৰিয়ালৰ সদস্য, সহযোগী শিল্পী, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, শুভাকাংক্ষীসকল উপস্থিত থাকে। মৃত্যুৰ সময়ত আশু দেৱৰ বয়স আছিল ৬৫ বছৰ। == আশু দেৱ কলা বৃত্তি == ২০১৬ চনৰ শতবাৰ্ষিকী বৰ্ষৰপৰা শিল্পীগৰাকীৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে আশু দেৱ আৰ্ট বৃত্তি<ref>{{Cite news|date=20 August 2017|title=Artist couple pledges ₹50k fine arts scholarship|url=https://artofasudev.org/invitation/#jp-carousel-678|access-date=15 December 2025|archivedate=14 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214195255/https://artofasudev.org/invitation/#jp-carousel-678|deadurl=yes}}</ref> আৰম্ভ কৰিছে '''। ''' বাৰ্ষিক বৃত্তিৰ জৰিয়তে অসমৰ এজন ছাত্ৰ, স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ত সূক্ষ্ম কলা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীধাৰী, ভাৰতৰ যিকোনো UGC & চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত ফাইন আৰ্ট কলেজ/বিশ্ববিদ্যালয়ত নিয়মীয়া ছাত্ৰ হিচাপে নামভৰ্তি কৰা, আৰু অসম ৰাজ্যৰ বাহিৰৰ এজন ছাত্ৰক প্ৰদান কৰা হ’ব। 'আশু দেৱ আৰ্ট বৃত্তিত আশু দেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যনৰ ট্ৰাষ্টীসকলে মনোনীত কৰা গঠিত জুৰীৰদ্বাৰা নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে কেৱল এজন আবেদনকাৰীক মেমেণ্টো, প্ৰমাণ-পত্ৰ আৰু এককালীন আৰ্থিক অনুদান ₹ ৫০,০০০ টকাৰ অনুদান বহন কৰে। === বঁটা বিজয়ী === '''<nowiki/>'<nowiki/>''২০২৫: [[:en:Asu_Dev#/media/File:PRANTIKA_SAHA_RECEIVING_THE_ASUDEV_ARTT_SCHOLARSHIP_2025.jpg|প্ৰান্তিকা সাহা]]'<nowiki/>''''' '''২০২৪: [[commons:File:2024ː_ASUDEV_ART_SCHOLARSHIP_AWARDEE.jpg|জ্যোতিস্মৃতি বৰদলৈ]]''' '''২০১৮: ''[https://artofasudev.org/asudev-art-foundation/2018-asudev-art-scholarship-jury/2018-awardee/#jp-carousel-1222 দেবাংগনা পল]'''''<ref>{{Cite web|date=13 December 2018|title=SECOND AAS AWARDEE 2018|url=https://artofasudev.org/asudev-art-foundation/2018-asudev-art-scholarship-jury/2018-awardee/|work=artofasudev.org}}</ref> '''২০১৭: ''[[:File:Seemanta Bhagawati receiving the First Asu Dev Art Scholarship 2017, on 13 December 2017 at Gauhati Artists' Guild.jpg|সীমান্ত ভাগৱতী]]''''' [[চিত্ৰ:2024ː_ASUDEV_ART_SCHOLARSHIP_AWARDEE.jpg|left|thumb|153x153px|১৩ ডিচেম্বৰ ২০২৪ তাৰিখে গুৱাহাটী অসম ভাৰতৰ ASUDEV ART FOUNDATION ত ASUDEV ART SCHOLARSHIP 2024 লাভ কৰি থকা জ্যোতিস্মৃতি বৰদলৈয়ে। ]] == আশু দেৱ শতবাৰ্ষিকী ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ ২০১৭ == গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সহযোগত আশু দেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যনৰ সহযোগত ১৩ ডিচেম্বৰৰপৰা ২৭ ডিচেম্বৰ ২০১৭লৈ গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়াৰ গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ গেলেৰী ১ & ২ ত আশু দেৱ শতবাৰ্ষিক ৰেট্ৰ'স্পেকটিভ ২০১৭ <ref>{{Cite news|last=Entertainment Culture|first=Press Trust of India|date=16 March 2018|title=Assam's pioneering contemporary artist Asu Dev's centenary celebrations|page=Web publication|work=The Business Standard|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/assam-s-pioneering-contemporary-artist-asu-dev-s-centenary-celebrations-118031600469_1.html|access-date=5 February 2022}}</ref> এম এফ এ গ্ৰাফিক্সত অধ্যয়ন কৰি থকা কলা ভৱন শান্তিনিকেতনৰ চূড়ান্ত বৰ্ষৰ ছাত্ৰ সীমান্ত ভাগৱতীকো প্ৰথম আশুদেৱ কলা বৃত্তি প্ৰদান কৰা হয়। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == চিত্ৰ বীথিকা == আশু দেৱৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য ৰচনা<ref>{{Cite web|url=https://www.asianage.com/life/art/250717/founding-works-of-modern-assamese-art-on-display.html|title=Founding works of modern Assamese art on display|first=Durba|last=Ghosh|date=25 July 2017|work=The Asian Age}}</ref> হ'ল- ''দ্য ৱেক'' c.1948, ''দ্য কেজ'' c.1958, ''হৰিজন'' c.1966, ''হিউমেনিটি আপৰুটড'' c.1968, ''চিম্ফনী'' c.1973, ''লাইফ মুভছ অন'' c.1973, ''নাইট এৱেক'' c.1978, ''দ্য কণ্টেণ্ডাৰ্ছ'' c.1978, ''দ্য হাণ্ট'' c.1978, ''বাৰ্থ অৱ এ নিউ ৰিদম'' c.1981, ''শ্বেড' অৱ লাইফ'' c.1981, আৰু আৰম্ভণিৰ জল ৰঙৰ টেম্পাৰা, পিক্সেল ইফেক্ট আছে আনহাতে অন্যান্য কেনভাছত বল্ড ষ্ট্ৰ'ক আৰু ডাব আছিল যেনে ''দ্য বাৰ্থ অৱ এ নিউ লাইফ'' c.1962, ''ভাৰ্জিনিটি'' c.1964, ''অন দ্য ৱে টু ৱৰ্ক'' c.1964, ''দ্য চাইলেণ্ট ফ্লাটাৰ'' c.1965, ''মাই কম্ৰেড'' c.1966, ''এ লেজি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সন্ধিয়া প্ৰায়'' ১৯৬৬ চনত আশু দেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেচনত নথিভুক্ত আৰু ফটো তোলা কেনভাছৰ ওপৰত তৈল চিত্ৰ<ref>{{Cite web|url=https://indianreview.in/nonfiction/remembering-my-father-asudev/|title=Indian Review : Painter and Artist : Remembering My Father....Asudev by Anutosh Dev|date=19 June 2011}}</ref> কেইখনমান শিল্পকৰ্মৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/aaftaa/|title=AAFTAA|date=27 December 2019}}</ref> আছুডেভৰ শিল্পকৰ্ম প্ৰদৰ্শনৰ বাবে পৰিয়ালটোৱে ব্যক্তিগতভাৱে এখন স্থায়ী গেলেৰী স্থাপন কৰিছে আৰু নিযুক্তিৰ সময়ত ৰাজহুৱাভাৱে চোৱাৰ বাবে মুকলি। ভাৰতৰ বৰঠাকুৰ মিল ৰোড উলুবাৰী গুৱাহাটী ৭৮১০০৭ অসমৰ ৪৫ নং ঘৰ কল্পনা এনক্লেভত অৱস্থিত এই গেলেৰীখন। == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://artofasudev.org/ Official Website of Asu Dev] * [https://artanddeal.com/?p=5943 Essay – Art & Deal Magazine] * [https://indianreview.in/nonfiction/an-introduction-to-the-contemporary-paintings-in-assam/ Indian Review] * [https://www.business-standard.com/article/pti-stories/assam-s-pioneering-contemporary-artist-asu-dev-s-centenary-celebrations-118031600469_1.html] * [https://www.asianage.com/life/art/250717/founding-works-of-modern-assamese-art-on-display.html Founding works of modern Assamese art on display] * [https://artanddeal.com/?p=5943 Essay – Art & Deal Magazine] * [https://indianreview.in/nonfiction/remembering-my-father-asudev/ Indian Review : Painter and Artist : Remembering My Father....Asudev by Anutosh Dev] * [https://tulirekha.org/taa/ TAA] * https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220203111800/https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html |date=2022-02-03 }} * [https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-assam-1002802-2017-07-23#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi. https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-assam-1002802-2017-07-23#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi.] * [http://www.ptinews.com/news/8913410_Exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-Assam.html#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi. http://www.ptinews.com/news/8913410_Exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-Assam.html#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi.] {{DEFAULTSORT:আশু দেৱ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিত্ৰশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী]] 9eum3jnqfy3vtmqfcnselcob7zyr0hw 616507 616506 2026-07-09T20:15:07Z Debanutosh 32647 /* বঁটা বিজয়ী */ 616507 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist|name=আশু দেৱ|image=Asu Dev as in December 1982.jpg|image_size=|imagesize=|birth_name=আশুতোষ দেৱ|death_date={{Death date and age|df=yes|1983|02|6|1917|12|13}}|birth_date={{Birth date|df=yes|1917|12|13}}|awards=<!-- {{awd|award|year|title|role|name}} (optional) -->|website={{Official URL}}}}'''আশু দেৱ''' ({{Lang-en|Asu Dev}}), জন্ম '''আশুতোষ দেৱ''' [[ধুবুৰী|ধুবুৰী, অসম]], [[ভাৰত]] (১৩ ডিচেম্বৰ ১৯১৭ – ৬ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৩)<ref>{{Cite news|url=https://www.oocities.org/bipuljyoti/art/asudev.html|dead-url=6 February 2022}}</ref><ref>{{Cite news|date=17 December 2016|url=https://artofasudev.org/new-publications/#jp-carousel-1537}}</ref><ref>{{Cite book|last=Digitized|first1=Books|url=https://books.google.com/books?id=1NA6AAAAMAAJ&q=Ashu+Dev+painter|title=The Assam Quarterly|publisher=Assam Academy for Cultural Relations|year=1967|place=University of Michigan|pages=71|language=English}}</ref><ref>{{Cite book|last=Information|first1=Assam 1963|url=https://books.google.com/books?id=tNuXHcHJFTUC&dq=Asu+Dev+painting&pg=RA17-PA37|title=Assam Information - 1963|year=1963|pages=29 & 37, 38|language=English}}</ref><ref>{{Cite book|last=Modern Assamese Life and Culture|url=https://books.google.com/books?id=V1B1_9TsQzQC&q=Asu+Dev|title=Modern Assamese Life and Culture: Special Silver Jubilee 1985|publisher=Assam Academy for Cultural Relations, 1985|date=10 August 2018|place=University of Illinois at Urbana-Champaign|pages=96|language=English}}</ref> অসমৰ এগৰাকী অগ্ৰণী শিল্পী আছিল। তেওঁ আছিল একাধাৰে চিত্ৰশিল্পী, ভাস্কৰ্য শিল্পী আৰু কলা শিক্ষাবিদ। জীৱনকালত তেওঁ বাংলাদেশৰ জেছৌৰ আৰু খুলনা, [[আহমেদাবাদ]], চুৰাট, [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] কেইবাটাও কটন মিল, জনতা কলেজ [[তিতাবৰ মহকুমা|তিতাবৰ]] অসম আৰু অসম বস্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠান গুৱাহাটী<ref>{{Cite web|url=https://assamtextileinstitute.org/main/|title=Assam Textile Institute – Assam Textile Institute}}</ref> আৰু [[ডিমাপুৰ|ডিমাপুৰ নাগালেণ্ডৰ]] ৱেভাৰছ ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। তেখেতে তেখেতৰ চিত্ৰকলাৰ বিশিষ্ট শৈলী, য'ত তেওঁ আধুনিক পিক্সেলৰ দৰে মিহি আৰু ক্ষুদ্ৰ বিন্দু ব্যৱহাৰ কৰি পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিছিল, যাক শিল্প সমালোচকসকলে প্ৰায়ে পইণ্টিলিজম বুলি অভিহিত কৰিছিল। আশু দেৱ আছিল এজন স্ব-শিক্ষিত শিল্পী<ref>{{Cite web|url=https://indianreview.in/nonfiction/an-introduction-to-the-contemporary-paintings-in-assam/|title=Indian Review|date=11 January 2011}}</ref><ref>{{Cite news|date=16 March 2018|url=https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html|title=আৰ্কাইভ কপি|access-date=15 December 2025|archivedate=3 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220203111800/https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html|deadurl=yes}}</ref> যিয়ে প্ৰকৃতি আৰু শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ ক্ষুদ্ৰ পৰ্যবেক্ষণৰপৰাই নিজৰ শিল্পকৰ্ম সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ১৫–১৬ শতিকাৰ অসমীয়া সাধু-পণ্ডিত, কবি, নাট্যকাৰ, শিল্পী আৰু সমাজ-ধৰ্ম সংস্কাৰক [[শংকৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ]] সৈতে জন্মগতভাৱে পৰিচিত হৈছিল। ''চিত্ৰ ভাগৱতৰ'' পৰা ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰ আৰু অঞ্চলটোৰ পৰম্পৰাগত লোককলা আৰু সংস্কৃতি, তেওঁৰ চিত্ৰৰ প্ৰধান বিষয় হৈ পৰা। ১৯৩০ চনৰপৰা প্ৰায় পঞ্চাশবছৰীয়া কলাত্মক কেৰিয়াৰৰ সময়ছোৱাত তেওঁ প্ৰায় ১৮০টা শিল্পকৰ্ম সৃষ্টি কৰিছিল, বেছিভাগেই চিত্ৰকলা, কেনভাছত তেল, পানীৰ ৰঙৰ টেম্পাৰা, বস্ত্ৰৰ ডিজাইন আৰু মটিফ, চিত্ৰকল্প, স্কেচ, অংকন আৰু কেইটামান ভাস্কৰ্য্য। ১৯৫২ চনত অসমত, ৱান মেন শ্ব’ অনুষ্ঠিত কৰা প্ৰথম শিল্পীসকলৰ ভিতৰত আছু দেৱৰ অন্যতম। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> ১৯৮৩ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীত [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটী অসম]] ভাৰতত, ৬৫ বছৰ বয়সত আছু দেৱৰ মৃত্যু হয়।<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == কদম্বিনী দেৱ আৰু উমেশ চন্দ্ৰ দেৱ<ref>{{Cite web|url=https://artanddeal.com/?p=5943|title=Essay – Art & Deal Magazine}}</ref>ৰ ঘৰত আশু দেৱৰ জন্ম হৈছিল ধুবুৰী অসমত। উমেশ চন্দ্ৰ দেৱ, উপাযুক্ত গুৱাহাটীৰ কাৰ্যালয়ত ‘ৰাজহ শ্ৰেষ্ঠাদাৰ’ '''(শেমেশদাৰ)''' হিচাপে কাম কৰিছিল। উমেশ চন্দ্ৰ দেৱ,<ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/umesh-chandra-deb/|title=UMESH CHANDRA DEB|date=9 March 2012}}</ref> শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ গৱেষণা পণ্ডিতো আছিল আৰু ১৩২৭ চনত (বাংলা পঞ্জিকা) অৰ্থাৎ ১৯২০ চনত শংকৰদেৱৰ ওপৰত বাংলা প্ৰকাশন প্ৰকাশ কৰিছিল। পাঁচজন ভাতৃ আৰু তিনিগৰাকী ভগ্নীৰে গঠিত পৰিয়ালৰ তৃতীয় পুত্ৰ আছিল আশু দেৱ। আছু দেৱে [[কটন কলেজিয়েট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়|গুৱাহাটীৰ কটন কলেজিয়েট এইচ এছ স্কুলত]] অধ্যয়ন কৰিছিল, আৰু পিছলৈ ভাৰত আৰু [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] বিভিন্ন মিলত বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ পেছা গ্ৰহণ কৰিছিল। কিছুদিনৰ বাবে তেওঁ গুৱাহাটীৰ অসম বস্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানত যোগদান কৰে। আশু দেৱৰ পৰিয়াল ২০০৩ চনলৈকে নিউফিল্ড (পশ্চিম) গুৱাহাটী ৭৮১০০৮ অসম ইণ্ডিয়াৰ মোঃ শ্বাহ ৰোডত থকা পূৰ্বপুৰুষৰ ঘৰত বাস কৰিছিল। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == পেছাদাৰী জীৱন == * [[জীৱেশ্বৰ বৰুৱা|জিবেশ্বৰ বৰুৱাই]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা ভাৰতৰ গুৱাহাটী, অসমৰ পানবজাৰত গৌহাটী কলা বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক হিচাপে সংযুক্ত যি পিছলৈ [[চৰকাৰী চাৰু আৰু কাৰু কলা মহাবিদ্যালয়|চৰকাৰী কলা আৰু শিল্প মহাবিদ্যালয়লৈ]] উন্নীত হয়, গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়, গুৱাহাটী, অসম ভাৰতৰ অন্তৰ্গত। * ১৯৭৬ চনৰপৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰধান কলা সংগঠন গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সৈতে গুৱাহাটী ৭৮১০০৩ অসম ইণ্ডিয়াৰ চান্দমাৰীত প্ৰতিষ্থাপক সদস্য হিচাপে জড়িত।<ref>{{Cite web|url=https://www.gauhatiartistsguild.org/|title=Gauhati Artists' Guild – A Premier Art Organisation since 1976|work=www.gauhatiartistsguild.org}}</ref> == মঞ্চৰ অভিনয় == স্থানীয় নাট্য দলৰ সৈতে মঞ্চ নাটকতো অভিনয় কৰিছিল আশু দেৱে। তেখেতৰ বিখ্যাত নাটকসমূহ আছিল ''<nowiki/>'তাশ্বেৰ দেশ', 'মাষ্টাৰমশাই''' ইত্যাদি। গুৱাহাটী, তিতাবৰ, [[তেজপুৰ]] আৰু [[শ্বিলং|শিলচৰত]] মঞ্চস্থ কৰা হৈছিল। == প্ৰদৰ্শনী == === একক প্ৰদৰ্শনী: ০৯ === # '''১৯৫২ চনৰ এপ্ৰিল :''' গুৱাহাটী, সৰ্বেশ্বৰ চক্ৰৱৰ্তীৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ কামৰূপ একাডেমী প্ৰেক্ষাগৃহত ন্যায়াধীশ হোলীৰাম ডেকাৰ উদ্বোধনী আৰু ড° বি বৰুৱাৰ সভাপতিত্বত।<ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/chronicle/|title=CHRONICLE|date=7 March 2012}}</ref> # '''১৯৫৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ :''' শ্বিলঙত পত্নী শ্ৰীমতী বেলা দেৱৰ সৈতে যৌথভাৱে শ্বিলং ৰটাৰী ক্লাবৰ উদ্যোগত আৰু স্থানীয় হিন্দুস্তান ষ্টেণ্ডাৰ্ড চৌহদত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী বিমলা প্ৰসাদ চলিহাই উদ্বোধন কৰে। # '''১৯৬৫ চনৰ ডিচেম্বৰ :''' ভাৰত-ছোভিয়েট কালচাৰেল ছ’চাইটি, অসমৰ উদ্যোগত আৰু ৰাজ্যিক কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰালত অসম আৰু নাগালেণ্ডৰ ৰাজ্যপাল বিষ্ণু সহায়ৰ উদ্বোধনী দ্য ষ্টেট চেণ্ট্ৰেল লাইব্ৰেৰী, শ্বিলঙত।<ref>{{Cite web|date=2022-02-10|title=asudev exhibition catalogue 1965|url=https://artofasudev.org/chronicle/asudev-exhibition-catalogue-1965/|accessdate=2024-11-07|work=ART OF ASUDEV|language=en}}</ref> # '''১৯৬৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সহযোগত আয়োজন কৰা, আৰু অসমৰ গুৱাহাটী ভাগৱতী প্ৰসাদ বৰুৱা ভৱনৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰীত কমল নাৰায়ণ চৌধুৰীয়ে উদ্বোধন কৰা। # '''১৯৬৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী :''' ISCUS – ইণ্ডো-ছোভিয়েট কালচাৰেল ছ’চাইটি, অসমৰ উদ্যোগত [[শিৱসাগৰ]] # '''১৯৬৯ চনৰ এপ্ৰিল :''' অইল ইণ্ডিয়াৰ অধ্যক্ষই [[দুলীয়াজান]] উদ্বোধন কৰে। দুলীয়াজানৰ ক্লাব হাউচত শ্ৰী দেৱকান্ত বৰুৱা। # '''১৯৭৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সহযোগত, আৰু অসমৰ গুৱাহাটী ভাগৱতী প্ৰসাদ বৰুৱা ভৱনৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰীত কমল নাৰায়ণ চৌধুৰীয়ে উদ্বোধন কৰে। # '''১৯৭৯ চনৰ মে’ মাহত''' হাউচ অৱ ছোভিয়েট কালচাৰৰ উদ্যোগত অল ইণ্ডিয়া ফাইন আৰ্টছ এণ্ড ক্ৰাফ্টছ ছ’চাইটিৰ সহযোগত নতুন দিল্লী। # '''১৯৮২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত''' কলকাতাৰ গৰ্কি সাডানে কলিকতাত থকা ইউ এছ এছ আৰ কনছুলেট জেনেৰেলৰ DRUZHBA & Cultural Department ৰ সহযোগত গৰ্কি চাদানত আয়োজন কৰে। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু শিল্পী পূৰ্ণেন্দু পাত্ৰীয়ে উদ্বোধন কৰা আৰু শিল্পী দেৱব্ৰত মুখাৰ্জীৰ সভাপতিত্বত প্ৰদৰ্শনী। === দলীয় প্ৰদৰ্শনী: ১৩ === # '''১৯৫২ চনৰ ডিচেম্বৰ''' : কলকাতাৰ চৌৰিঘীস্থিত ভাৰতীয় সংগ্ৰহালয়ত সূক্ষ্ম কলা একাডেমীৰ ১৭সংখ্যক বাৰ্ষিক সৰ্বভাৰতীয় প্ৰদৰ্শনী # '''১৯৫৫ চনৰ ডিচেম্বৰ :''' [[একাডেমী অফ ফাইন আৰ্টচ|একাডেমী অৱ ফাইন আৰ্টছ, কলকাতা]] # '''১৯৬৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত''' গুৱাহাটীৰ জিলা পুথিভঁৰালত ভাৰতীয় প্ৰগতিশীল লেখক সন্থাৰ উদ্যোগত। # '''১৯৭১ চনৰ মাৰ্চ :''' গুৱাহাটীৰ কটন কলেজ ইউনিয়ন হলত অসম একাডেমী ফৰ কালচাৰেল ৰিলেচনৰ উদ্যোগত। # '''১৯৭৩ চনৰ জুন মাহত গুৱাহাটীত বিশ্ব যুৱ মহোৎসৱ (অসম ৰাজ্যিক যুৱ মহোৎসৱ)। ''' # '''১৯৭৫ চনৰ এপ্ৰিল :''' অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়ৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীস্থিত ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৭৫ চনৰ মে’ মাহত''' গুৱাহাটীৰ অসম সূক্ষ্ম কলা আৰু শিল্পকলা সমিতিৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৭৬ চনৰ জানুৱাৰী চন:''' গুৱাহাটীৰ অসম সূক্ষ্ম কলা আৰু শিল্প সমিতিৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীস্থিত ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৭৬ চনৰ আগষ্ট মাহত''' অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়ৰ উদ্যোগত ৰবীন্দ্ৰ ভৱন, গুৱাহাটী। # '''১৯৭৮ চনৰ জুলাই :''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। গৌহাটি # '''১৯৭৯ চনৰ এপ্ৰিল :''' গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী। গৌহাটি # '''১৯৮০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত''' অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়ৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীস্থিত ৰাজ্যিক আৰ্ট গেলেৰী। # '''১৯৮২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ :''' তৃতীয় ৰাজ্যিক সন্মিলন উপলক্ষ্যে অসম প্ৰগতিশীল লেখক, আৰু শিল্পী, সন্থাৰ উদ্যোগত গুৱাহাটীৰ ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী আৰু উদ্বোধন কৰে চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু শিল্পী পূৰ্ণেন্দু পত্ৰীয়ে। === পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন প্ৰদৰ্শনী (১৯৮৩ চনৰ পিছৰ) === '''১৯৮৩ আৰু ১৯৮৯ চন :''' অসম ভাৰত চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয়, আৰু গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ড গুৱাহাটীৰ উদ্যোগত আছু দেৱৰ পৰিয়ালৰ সহযোগত ৰাজ্যিক আৰ্ট গেলেৰী গুৱাহাটী। '''২০০৭:''' অসম ভাৰতৰ [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ]] গুৱাহাটীত আছু দেৱৰ পৰিয়ালৰ সহযোগত অনুষ্ঠিত। '''২০১৭:''' অসম ভাৰতৰ গুৱাহাটীৰ গেলেৰী ১ & ২ গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডত শতবাৰ্ষিক ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ অনুষ্ঠিত হয়। <ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/asudev-centenary-retrospective-2017/|title=ASUDEV CENTENARY RETROSPECTIVE 2017|date=23 December 2017}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Gauhati Artists'|first1=Guild|date=13 December 2017|title=Asu dev-multicolour- Multicolour Catalogue published by Gauhati Artists' Guild Guwahati for Asu Dev Centenary Retrospective 2017|url=https://artofasudev.files.wordpress.com/2017/12/asudev-multicolour-brochure.pdf|journal=Gauhati Artists' Guild Exhibition Catalogue for Circulation|publisher=Gauhati Artists' Guild Guwahati|volume=Asu Dev Centenary Retrospective 2017|pages=32 including the front and back covers}}</ref> অসুদেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেচনৰ সহযোগত গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ উদ্যোগত। == চিত্ৰকলাৰ সংগ্ৰহ == === সংগঠনসমূহে সংগ্ৰহ কৰা আশু দেৱৰ চিত্ৰকলা === * আশুদেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেচন (আশু দেৱৰ পৰিয়ালৰ এটা অলাভজনক ট্ৰাষ্ট) গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়া * AAFTAA, গুৱাহাটী অসম ভাৰত * অসম তেল সংমণ্ডল, অসম, ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ১২) * [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০২) * বিৰলা ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ, কলকাতা, ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * ভাৰতৰ নতুন দিল্লীত চেকোস্লোভাকিয়া, বুলগেৰিয়া, যুগোস্লাভিয়া, ৰোমানিয়া আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ কনছুলেট * অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা সঞ্চালকালয় ষ্টেট আৰ্ট গেলেৰী, গুৱাহাটী অসম ভাৰতৰ বাবে। (চিত্ৰ সংগ্ৰহ কৰা হৈছে: ০৩) * গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ড, গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * মেঘালয় চৰকাৰ (সংগ্ৰহ কৰা চিত্ৰসমূহ:?) * [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] পুথিভঁৰাল, গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * [[সন্দিকৈ ছোৱালী মহাবিদ্যালয়|হেণ্ডিক গাৰ্লছ কলেজ]], গুৱাহাটী, অসম ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০১) * হাউচ অৱ ছোভিয়েট কালচাৰ, নতুন দিল্লী, ভাৰত (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ০৬) * অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড, দুলীয়াজান, শিৱসাগৰ অসম ইণ্ডিয়া (চিত্ৰ সংগ্ৰহ: ১০) === ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহকে সংগ্ৰহ কৰা আশু দেৱৰ চিত্ৰ === ভাৰতৰ ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহক: বেংগালুৰু, দুলীয়াজান, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কলকাতা, মুম্বাই, ডিমাপুৰ, নতুন দিল্লী, শিলচৰ, তিৰুৱনন্তপুৰম (ত্ৰিবেন্দ্ৰম) ভাৰতৰ বাহিৰত ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহক: ছোভিয়েট ইউনিয়ন, ব্ৰিটেইন আৰু আমেৰিকা == পৰিয়াল == আশু দেৱে ১৯৫১ চনৰ ৫ জুনত তেতিয়াৰ অসমৰ শ্বিলংত বেলা দেৱ '''(বেলা পালিত)ৰ''' সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। বেলা দেৱ, [[বিশ্ব-ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়|''পাঠ ভৱন'', কলাভৱন আৰু ''সংগীত ভৱন,'' বিশ্বভাৰতী শান্তিনিকেতন]] পশ্চিম বংগ ভাৰতত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়াৰ অসম বস্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানত বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ হিচাপে যোগদান কৰি ১৯৯১ চনত একেটা পদতে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। আশু দেৱৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ অনুতোষ দেৱ<ref>{{Cite web|url=https://anutoshdeb.org/|title=My images through ages...!|date=2 January 2015|work=My images through ages...!}}</ref><ref>{{Cite news|date=10 June 2018|pages=4 Sunday reading|url=https://artofasudev.org/new-publications/#jp-carousel-1551}}</ref> গুজৰাট ভাৰতৰ বড়োদা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মহাৰাজ সয়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদৰপৰা প্ৰয়োগ কলা বিভাগত স্নাতক আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয় সংগঠনৰ স্বায়ত্তশাসিত সংস্থা কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয় সংগঠনত কলা শিক্ষাবিদ হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি বৰ্তমান বৰ্ষত বাস কৰি আছে গুৱাহাটী। আশু দেৱৰ বোৱাৰী তুলিৰেখা দেৱ <ref>{{Cite web|url=https://tulirekha.org/|title=Tulirekha's Art World...|date=6 May 2012|work=Tulirekha's Art World...}}</ref> পশ্চিম বংগৰ কলা ভৱন বিশ্বভাৰতী শান্তিনিকেতনৰপৰা সূক্ষ্ম কলা (চিত্ৰকলা) বিষয়ত স্নাতক আৰু বৰ্তমান গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়াৰ ৰয়েল গ্ল'বেল স্কুলৰ সৈতে কাম কৰি থকা এগৰাকী কলা শিক্ষাবিদ। আশু দেৱৰ নাতিনীয়েক অনুৰেখা দেৱ, গুজৰাট ভাৰতৰ বৰোদা মহাৰাজ সয়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদৰপৰা চিত্ৰ শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ গৌতম বুধ নগৰৰ শিৱনাদাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা দৃশ্য কলাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। == সম্বৰ্ধনা জ্ঞাপন == '''১৯৮২:''' ২৫সংখ্যক ৰঙালী বিহু উদ্‌যাপন, গুৱাহাটী বিহু সন্মিলনী, লতাশিল, গুৱাহাটী অসম ভাৰত<ref>{{Cite news|url=https://www.oocities.org/bipuljyoti/art/asudev.html|dead-url=6 February 2022}}</ref> == মৃত্যু == কিছু অস্বস্তি অনুভৱ কৰি বুকুৰ বিষৰ অভিযোগত আছু দেৱক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰোৱা হয়, আৰু ১৯৮৩ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীৰ নিশা ৯ বজাত গুৱাহাটী অসমৰ ভৰলুমুখৰ গৌহাটী নাৰ্চিং হোমত ভৰ্তি কৰোৱা হয়। ১৯৮৩ চনৰ ৬ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পুৱা ৬:৩৫ বজাত হঠাৎ হৃদযন্ত্ৰ বন্ধ হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ ম্যাদ উকলি যায় ভূতনাথ শ্মশান, গুৱাহাটী। তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত পৰিয়ালৰ সদস্য, সহযোগী শিল্পী, ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, শুভাকাংক্ষীসকল উপস্থিত থাকে। মৃত্যুৰ সময়ত আশু দেৱৰ বয়স আছিল ৬৫ বছৰ। == আশু দেৱ কলা বৃত্তি == ২০১৬ চনৰ শতবাৰ্ষিকী বৰ্ষৰপৰা শিল্পীগৰাকীৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে আশু দেৱ আৰ্ট বৃত্তি<ref>{{Cite news|date=20 August 2017|title=Artist couple pledges ₹50k fine arts scholarship|url=https://artofasudev.org/invitation/#jp-carousel-678|access-date=15 December 2025|archivedate=14 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214195255/https://artofasudev.org/invitation/#jp-carousel-678|deadurl=yes}}</ref> আৰম্ভ কৰিছে '''। ''' বাৰ্ষিক বৃত্তিৰ জৰিয়তে অসমৰ এজন ছাত্ৰ, স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ত সূক্ষ্ম কলা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীধাৰী, ভাৰতৰ যিকোনো UGC & চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত ফাইন আৰ্ট কলেজ/বিশ্ববিদ্যালয়ত নিয়মীয়া ছাত্ৰ হিচাপে নামভৰ্তি কৰা, আৰু অসম ৰাজ্যৰ বাহিৰৰ এজন ছাত্ৰক প্ৰদান কৰা হ’ব। 'আশু দেৱ আৰ্ট বৃত্তিত আশু দেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যনৰ ট্ৰাষ্টীসকলে মনোনীত কৰা গঠিত জুৰীৰদ্বাৰা নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে কেৱল এজন আবেদনকাৰীক মেমেণ্টো, প্ৰমাণ-পত্ৰ আৰু এককালীন আৰ্থিক অনুদান ₹ ৫০,০০০ টকাৰ অনুদান বহন কৰে। === বঁটা বিজয়ী === '''<nowiki/>'<nowiki/>''২০২৫: [[:en:Asu_Dev#/media/File:PRANTIKA_SAHA_RECEIVING_THE_ASUDEV_ARTT_SCHOLARSHIP_2025.jpg|প্ৰান্তিকা সাহা]]'<nowiki/>''''' '''২০২৪: [[commons:File:2024ː_ASUDEV_ART_SCHOLARSHIP_AWARDEE.jpg|জ্যোতিস্মৃতি বৰদলৈ]]''' '''২০১৮: ''[https://artofasudev.org/asudev-art-foundation/2018-asudev-art-scholarship-jury/2018-awardee/#jp-carousel-1222 দেবাংগনা পল]'''''<ref>{{Cite web|date=13 December 2018|title=SECOND AAS AWARDEE 2018|url=https://artofasudev.org/asudev-art-foundation/2018-asudev-art-scholarship-jury/2018-awardee/|work=artofasudev.org}}</ref> '''২০১৭: ''[https://artofasudev.org/asudev-art-foundation/2017-asudev-art-scholarship-jury/2017-asudev-art-scholarshipawardee/#jp-carousel-746 সীমান্ত ভাগৱতী]''''' [[চিত্ৰ:2024ː_ASUDEV_ART_SCHOLARSHIP_AWARDEE.jpg|left|thumb|153x153px|১৩ ডিচেম্বৰ ২০২৪ তাৰিখে গুৱাহাটী অসম ভাৰতৰ ASUDEV ART FOUNDATION ত ASUDEV ART SCHOLARSHIP 2024 লাভ কৰি থকা জ্যোতিস্মৃতি বৰদলৈয়ে। ]] == আশু দেৱ শতবাৰ্ষিকী ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ ২০১৭ == গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ সহযোগত আশু দেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যনৰ সহযোগত ১৩ ডিচেম্বৰৰপৰা ২৭ ডিচেম্বৰ ২০১৭লৈ গুৱাহাটী অসম ইণ্ডিয়াৰ গৌহাটী আৰ্টিষ্ট গিল্ডৰ গেলেৰী ১ & ২ ত আশু দেৱ শতবাৰ্ষিক ৰেট্ৰ'স্পেকটিভ ২০১৭ <ref>{{Cite news|last=Entertainment Culture|first=Press Trust of India|date=16 March 2018|title=Assam's pioneering contemporary artist Asu Dev's centenary celebrations|page=Web publication|work=The Business Standard|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/assam-s-pioneering-contemporary-artist-asu-dev-s-centenary-celebrations-118031600469_1.html|access-date=5 February 2022}}</ref> এম এফ এ গ্ৰাফিক্সত অধ্যয়ন কৰি থকা কলা ভৱন শান্তিনিকেতনৰ চূড়ান্ত বৰ্ষৰ ছাত্ৰ সীমান্ত ভাগৱতীকো প্ৰথম আশুদেৱ কলা বৃত্তি প্ৰদান কৰা হয়। <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == চিত্ৰ বীথিকা == আশু দেৱৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য ৰচনা<ref>{{Cite web|url=https://www.asianage.com/life/art/250717/founding-works-of-modern-assamese-art-on-display.html|title=Founding works of modern Assamese art on display|first=Durba|last=Ghosh|date=25 July 2017|work=The Asian Age}}</ref> হ'ল- ''দ্য ৱেক'' c.1948, ''দ্য কেজ'' c.1958, ''হৰিজন'' c.1966, ''হিউমেনিটি আপৰুটড'' c.1968, ''চিম্ফনী'' c.1973, ''লাইফ মুভছ অন'' c.1973, ''নাইট এৱেক'' c.1978, ''দ্য কণ্টেণ্ডাৰ্ছ'' c.1978, ''দ্য হাণ্ট'' c.1978, ''বাৰ্থ অৱ এ নিউ ৰিদম'' c.1981, ''শ্বেড' অৱ লাইফ'' c.1981, আৰু আৰম্ভণিৰ জল ৰঙৰ টেম্পাৰা, পিক্সেল ইফেক্ট আছে আনহাতে অন্যান্য কেনভাছত বল্ড ষ্ট্ৰ'ক আৰু ডাব আছিল যেনে ''দ্য বাৰ্থ অৱ এ নিউ লাইফ'' c.1962, ''ভাৰ্জিনিটি'' c.1964, ''অন দ্য ৱে টু ৱৰ্ক'' c.1964, ''দ্য চাইলেণ্ট ফ্লাটাৰ'' c.1965, ''মাই কম্ৰেড'' c.1966, ''এ লেজি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সন্ধিয়া প্ৰায়'' ১৯৬৬ চনত আশু দেৱ আৰ্ট ফাউণ্ডেচনত নথিভুক্ত আৰু ফটো তোলা কেনভাছৰ ওপৰত তৈল চিত্ৰ<ref>{{Cite web|url=https://indianreview.in/nonfiction/remembering-my-father-asudev/|title=Indian Review : Painter and Artist : Remembering My Father....Asudev by Anutosh Dev|date=19 June 2011}}</ref> কেইখনমান শিল্পকৰ্মৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=https://artofasudev.org/aaftaa/|title=AAFTAA|date=27 December 2019}}</ref> আছুডেভৰ শিল্পকৰ্ম প্ৰদৰ্শনৰ বাবে পৰিয়ালটোৱে ব্যক্তিগতভাৱে এখন স্থায়ী গেলেৰী স্থাপন কৰিছে আৰু নিযুক্তিৰ সময়ত ৰাজহুৱাভাৱে চোৱাৰ বাবে মুকলি। ভাৰতৰ বৰঠাকুৰ মিল ৰোড উলুবাৰী গুৱাহাটী ৭৮১০০৭ অসমৰ ৪৫ নং ঘৰ কল্পনা এনক্লেভত অৱস্থিত এই গেলেৰীখন। == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://artofasudev.org/ Official Website of Asu Dev] * [https://artanddeal.com/?p=5943 Essay – Art & Deal Magazine] * [https://indianreview.in/nonfiction/an-introduction-to-the-contemporary-paintings-in-assam/ Indian Review] * [https://www.business-standard.com/article/pti-stories/assam-s-pioneering-contemporary-artist-asu-dev-s-centenary-celebrations-118031600469_1.html] * [https://www.asianage.com/life/art/250717/founding-works-of-modern-assamese-art-on-display.html Founding works of modern Assamese art on display] * [https://artanddeal.com/?p=5943 Essay – Art & Deal Magazine] * [https://indianreview.in/nonfiction/remembering-my-father-asudev/ Indian Review : Painter and Artist : Remembering My Father....Asudev by Anutosh Dev] * [https://tulirekha.org/taa/ TAA] * https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220203111800/https://janambhumi.in/VFZScmVVNTZVVDA9/en/Assam%60s%20pioneering%20contemporary%20artist%20Asu%20Dev%60s%20centenary%20celebrations.html |date=2022-02-03 }} * [https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-assam-1002802-2017-07-23#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi. https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-assam-1002802-2017-07-23#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi.] * [http://www.ptinews.com/news/8913410_Exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-Assam.html#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi. http://www.ptinews.com/news/8913410_Exhibition-showcasing-pioneer-artists-of-Assam.html#:~:text=Among%20the%20other,and%20Tapan%20Bordoloi.] {{DEFAULTSORT:আশু দেৱ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিত্ৰশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশিল্পী]] nm7ld726ny69scc2i0oq2oouu5znez6 0 126785 616503 602196 2026-07-09T19:14:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616503 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = চমচম | image = [[চিত্ৰ:BD Porabarir Chamcham.JPG|200px]] | caption = [[টাঙ্গাইল|টাঙ্গাইলৰ]] প্ৰসিদ্ধ পোড়াবাড়ীৰ চমচম | alternate_name = | country = [[পোড়াবাড়ী ইউনিয়ন|পোড়াবাড়ী]], [[টাঙ্গাইল]], [[বাংলাদেশ]] | region = [[বাংলাদেশ]], [[ভাৰত]], [[পাকিস্তান]] | national_cuisine = [[বাংলাদেশী ৰন্ধনশৈলী|বাংলাদেশী]]/[[বাঙালি ৰন্ধনশৈলী|বঙালী]] | creator = | course = [[মিষ্টান্ন]] | served = | main_ingredient = [[গাখীৰ]], [[ময়দা]], [[ছানা]], [[চেনি]] | variations = [[ৰাজবাড়ীৰ চমচম]], [[আদি চমচম]], [[বিলপাড়াৰ চমচম]] | calories = | other = }} '''চমচম''' ({{lang-en|Chomchom}}) হ’ল বাংলাদেশৰ টাঙ্গাইলৰ পোড়াবাড়ী নামৰ ঠাইত উৎপন্ন একটি বিখ্যাত মিঠাই যিটো কেৱল বাংলাদেশ, ভাৰত, পাকিস্তানতেই নহয় সমগ্ৰ ভাৰতীয় উপমহাদেশতে বিখ্যাত।<ref>{{cite news|title=উনিশ শতকেৰ মিষ্টি প্ৰেম, কয়েকটি দোকান ধৰে ৰেখেছে ঐতিহ্য|url=https://www.dailyjanakantha.com/details/article/334824/%E0%A6%89%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B6-%E0%A6%B6%E0%A6%A4%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BF-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%AE-%E0%A6%95%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A6%9F%E0%A6%BF-%E0%A6%A6%E0%A7%8B%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AF/|publisher=[[দৈনিক জনকণ্ঠ]]|date=২০২০-১০-১৭|access-date=2025-11-04|archivedate=2023-04-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230408012537/https://www.dailyjanakantha.com/details/article/334824/%E0%A6%89%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B6-%E0%A6%B6%E0%A6%A4%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BF-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%AE-%E0%A6%95%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A6%9F%E0%A6%BF-%E0%A6%A6%E0%A7%8B%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%A7%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AF/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=15 Popular Desserts You Have Eaten But Never Thought About Their Origins|url=https://www.storypick.com/famous-desserts-origins/|publisher= Story pick|date=২০২০-১০-১৫}}</ref> চমচমকে বাংলাদেশেৰসকল মিষ্টিৰ ৰাজা বলা হয়।<ref>{{cite news|title=The Concept of Desserts in Bangladesh|url=https://www.thedailystar.net/star-weekend/the-concept-desserts-bangladesh-1244389|publisher=[[দ্য ডেইলি ষ্টাৰ]]|date=২০২০-১০-১৪}}</ref> বাংলাদেশত চমচমক সকলো মিঠাইৰ ৰজা বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite news|title=The Concept of Desserts in Bangladesh|url=https://www.thedailystar.net/star-weekend/the-concept-desserts-bangladesh-1244389|publisher=[[দ্য ডেইলি ষ্টাৰ]]|date=২০২০-১০-১৪}}</ref> ছানাৰপৰা প্ৰস্তুত কৰা এইবিধ হ’ল এক বিশেষ মিঠাই।<ref>{{cite web|url=https://www.bd-pratidin.com/features/2015/08/23/101745|title=টাঙ্গাইলেৰ পোড়াবাড়িৰ চমচম|publisher=[[বাংলাদেশ প্ৰতিদিন]]|ওয়েবসাইট=bd-pratidin.com|date=২০২০-১০-১৭|archive-date=২০ মাৰ্চ ২০১৯|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190320133431/http://www.bd-pratidin.com/features/2015/08/23/101745|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> টাঙ্গাইলৰ পোড়াবাড়িৰ চমচমে ভৌগোলিক সূচক (জি আই) সামগ্ৰী হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |title= জিবে জল আনা মিষ্টিসহ চাৰ পণ্যেৰ জিআই স্বীকৃতি |ওয়েবসাইট= প্ৰথম আলো |date= ১ জানুয়াৰি ২০২৪ |date= ২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০২৪ |url= https://www.prothomalo.com/bangladesh/aad1ilork6}}</ref> == উপকৰণ == [[File:Tangailer chomchom.jpg|thumb|টাঙ্গাইল পোড়াবাড়িৰ চমচম|alt=]] [[File:Cherry Chamcham.jpg|thumb|চেৰী চমচম]] ইয়াৰ প্ৰস্তুতিৰ উপাদানসমূহ হ’ল আটা, ঘিউ, চেনি, কেশৰ, নেমুৰ ৰস আৰু নাৰিকল। প্ৰস্তুত প্ৰণালীঃ প্ৰথমে চৌকাত বিশুদ্ধ গৰুৰ গাখীৰ গৰম কৰি ছানা প্ৰস্তুত কৰা হয়। প্ৰায় পাঁচ কিলোগ্ৰাম ছানাৰ লগত ২৫০ গ্ৰাম আটা মিহলি কৰা হয়। তাৰ পাছত ভালদৰে মিহলাই মিঠাইৰ আকৃতি দি চেনিপানীৰ ৰসত অন্ততঃ আধা ঘণ্টা পাগ দিয়া হয়। দীঘলীয়া মিঠাইবোৰে লাহে লাহে জ্বলা ইটাৰ ৰং লয়। এনেদৰেই প্ৰস্তুত হয় পোড়াবাড়িৰ চমচম। == পোড়াবাড়ীৰ চমচম == পোড়াবাড়ীৰ চমচমৰ ইতিহাস প্ৰায় দুশ বছৰ পুৰণি‍।<ref>{{cite web|url=https://www.kalerkantho.com/feature/oboshore/2019/04/13/757991|title=পোড়াবাড়িৰ চমচম {{!}} কালেৰ কণ্ঠ|ওয়েবসাইট=Kalerkantho|language=bn|date=2020-09-07}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এসময়ত পোড়াবাড়ী গাঁও এই চমচমৰ ‘ৰাজধানী’ হিচাপে পৰিচিত আছিল। টাঙ্গাইল চহৰৰপৰা সাত কিলোমিটাৰ নিলগৰ এই গাঁওখন প্ৰামাণিক চমচম বনোৱাৰ বাবে বিখ্যাত আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/338323.details|title=আসল পোড়াবাড়িৰ মিষ্টি খেতে টাঙ্গাইল শহৰে|ওয়েবসাইট=banglanews24.com|language=bn|date=2020-09-07}}</ref> আজিৰপৰা প্ৰায় দুশ বছৰ আগতে যশোৰথ হালৈ নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে‍ প্ৰথমে এই মিঠাই তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bbarta24.net/whole-country/89191|title=জগৎ বিখ্যাত টাঙ্গাইলেৰ পোড়াবাড়িৰ চমচম|ওয়েবসাইট=bbarta24.net|date=2020-09-07}}</ref> মানুহে কয় অসমৰ পৰা যোৱা যশোৰথ হালৈ নামৰ মানুহজনে খাঁটি‍ গৰুৰ গাখীৰ, চেনি আৰু ধলেশ্বৰীৰ পানীৰে বিশেষ পদ্ধতিৰে‍ পোড়াবাড়ীৰ চমচম তৈয়াৰ কৰিছিল; ইয়াৰ উপৰিও ঘোষ আৰু পালসকল বংশানুক্ৰমিকভাৱ‍ে পোড়াবাড়ীৰ চমচম তৈয়াৰৰ সৈতে জডি়ত৷<ref name="খ">{{cite web | url=https://www.bongodorshon.com/home/story_detail/chomchom-of-tangail-porabari | title=পোড়াবাড়ীৰ বিখ্যাত চমচমেৰ ঐতিহ্য প্ৰায় দু'শো বছৰেৰ পুৰোনো | date=১৮ এপ্ৰিল, ২০২০ | accessdate=6 November 2025 | author=শ্ৰেয়ণ}}</ref> সময়ৰ ঘূৰ্ণীবতাহৰ সোঁততো এই মিঠাইৰ অনন্য বৈশিষ্ট্যৰ স্বতন্ত্ৰতা আছে। মুখত দিলেই পমি যোৱা এই মিঠাইৰ সোৱাদ ল'বলৈ‍ দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰপৰা খাদ্যপ্ৰেমীসকল আহে। পোড়াবাড়ি গাঁৱৰ বাহিৰে‍ টাঙ্গাইল চহৰৰ পাঁচআনিসহ দুই-এটা অঞ্চলৰ কাৰিকৰেহে‍ এই বিশেষ মিঠাইবিধ তৈয়াৰ কৰিব পাৰে। টাঙ্গাইল চহৰৰ জয়কালী মি‍ষ্টান্ন ভাণ্ডাৰ আৰু গোপাল মি‍ষ্টান্ন ভাণ্ডাৰ সবাতোকৈ পুৰণি আৰু নামকৰা মিঠাইৰ দোকান আৰু ইয়াত আচল পোড়াবাড়ীৰ চমচমৰ সোৱাদ আজিও ল'ব পাৰি৷<ref name="খ"/> পোড়াবাড়ীৰ চমচম তৈয়াৰ কৰাৰ প্ৰধান উপাদান হ’ল গাখীৰ, আটা আৰু চেনি। এই উপাদানসমূহেৰে প্ৰস্তুত কৰা চমচমৰ কোমল টেক্সচাৰ যেনে, গোন্ধটোও ঠিক তেনেকুৱাই অনন্য। পোড়াবাড়ীৰ চমচম পোড়াবাড়ীৰ বাহিৰে আন ঠাইলৈ গৈ তাৰ কাৰিকৰ‍ে বনালেও সেই সোৱাদ পাব নোৱাৰি; বিশ্বাস কৰা হয় এনে হোৱাৰ কাৰণ ধলেশ্বৰী নদীৰ পানীত এক বিশষে গুণ আছে যিয়ে ইয়াৰ চমচমক এক বিশেষ বৈশিষ্ট্য প্ৰদান কৰে৷<ref name="খ"/> পোড়াবাড়ীৰ চমচমত গাখীৰ উতলাই শুকুৱাই তৈয়াৰ কৰা গুড়ি মাৱা ৰঙচুৱা চমচমৰ ওপৰত ছটিয়াই দিয়া হয়। সোৱাদ আৰু সুগন্ধিৰে অতুলনীয় এই বিশেষ মিঠাইবিধে‍ আজিও ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বৰ্তাই ৰাখিছে। কোনোবা যদি টাঙ্গাইল ভ্ৰমণলৈ যায় তেনেহ'লে পোড়াবাড়ীৰ সুস্বাদু চমচমৰ সোৱাদ ল’বলৈ নাপাহৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:মিঠাই]] [[শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰন্ধনশৈলী]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰন্ধনশৈলী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী ৰন্ধনশৈলী]] m8r6s7rey54xri3pedpsqfjqaubxsy4 0 126792 616502 550896 2026-07-09T18:05:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616502 wikitext text/x-wiki {{Infobox dance|name=গৌড়ীয়|image=|alt=গৌড়ীয় নৃত্যে ভূমিচাৰী|caption=গৌড়ীয় নৃত্যত ভূমিচাৰী পদচাৰণা|native_name=|etymology=|genre=|signature=|instruments=আনন্ধ, ঘন, সুষিৰ আৰু তত|inventor=|year=|origin=[[পশ্চিমবংগ]], [[ভাৰত]]}} [[চিত্ৰ:GuruMahua.jpg|alt=বঙ্গীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্য|right|thumb|গৌড়ীয় নৃত্য পৰিৱেশনৰত [[মহুৱা মুখাৰ্জী|মহুয়া মুখোপাধ্যায়]]]] '''গৌড়ীয় নৃত্য''' ({{Lang-en|Gaudiya Nritya}}) হʼল এবিধ ভাৰতীয় [[বাঙালী জাতি|বঙালী]] পৰম্পৰাগত শাস্ত্ৰীয় নৃত্যকলা।<ref name="roma2">Roma Chatterji (2005). [http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFL/article/view/359/400 Folklore and the Construction of National Tradition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180212005043/http://indianfolklore.org/journals/index.php/IFL/article/view/359/400|date=১২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০১৮}}. ''Indian Folklife'' '''19''' (Folklore Abroad: On the Diffusion and Revision of Sociocultural Categories): 9. Accessed January 2014. "a classical dance tradition that has vanished from the urban areas".</ref><ref>{{Cite web|title=West Bengal Tourism: Dance|url=http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dance|publisher=Department of Tourism, Government of West Bengal|year=2011|accessdate=January 11, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021225635/http://www.westbengaltourism.gov.in/web/guest/dance|archivedate=২১ অক্টোবৰ ২০১৩}}</ref><ref name=kumu/> প্ৰাচীনকালতেই ভাৰতীয় উপমহাদেশত [[বংগ|বঙ্গীয়]] অঞ্চলৰ মন্দিৰসমূহত এই নৃত্যবিধৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>{{Cite book|url=|title=গৌড়ীয় নৃত্য|last=মুখোপাধ্যায়|first=মহুয়া|publisher=দি এশিয়াটিক সোসাইটি|year=২০০০|isbn=|place=পাৰ্ক ষ্ট্ৰিট, কলকাতা|pages=|language=bn}}</ref> [[বংগ|বংগৰ]] প্ৰাচীন কাব্যগ্ৰন্থসমূহত গৌড়ীয় নৃত্যৰ উল্লেখ পোৱা যায়। প্ৰাচীন কবিসকলৰদ্বাৰা, বিশেষকৈ বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ, গৌড়ীয় সংগীতৰ [[ৰাগ]] আৰু [[তাল (সংগীত)|তাল]] অনুসৰি ৰচিত আৰু সুৰাৰোপিত গীতৰ মাধ্যমেৰে এই নৃত্যই ধৰ্মীয় গল্প প্ৰকাশ কৰিছিল। গৌড়ীয় নৃত্য প্ৰদৰ্শনসমূহত হিন্দু দেৱতা [[শিৱ]] আৰু [[গণেশ]] সম্পৰ্কিত অন্যান্য পৰম্পৰাৰ লগতে [[শাক্তধৰ্ম|শাক্ত]] ধাৰণাসমূহো প্ৰকাশ পাইছে। গৌড়ীয় নৃত্যৰ তাত্ত্বিক ভিত্তিৰ ভেটি প্ৰাচীন সংস্কৃত গ্ৰন্থ [[নাট্য শাস্ত্ৰ|''নাট্যশাস্ত্ৰত'']] পোৱা যায়; গৌড়ীয় ৰীতিৰ মন্দিৰ ভাস্কৰ্যত আৰু [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]], [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ]] আৰু [[জৈন ধৰ্ম|জৈন]] ধৰ্মৰ লগত জড়িত প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানসমূহত নৃত্যৰ ভঙ্গিমাৰদ্বাৰা প্ৰাচীনকালত ইয়াৰ অস্তিত্ব প্ৰমাণিত হৈছে। ঔপনিৱেশিক শাসনৰপৰা [[ভাৰতৰ বিভাজন|ভাৰতে স্বাধীনতা লাভ]] কৰাৰ পিছৰেপৰা এই নৃত্যৰ পুনৰুজ্জীৱন, পুনৰ্গঠন আৰু সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল। গৌড়ীয় নৃত্য পৰম্পৰাগতভাৱে [[পৰিবেশন কলা|পৰিৱেশন শিল্পকলাৰ]] এক নৃত্য-নাট্যৰ ধাৰা, যʼত শিল্পী(সকলে) আৰু সঙ্গীতজ্ঞসকলে প্ৰাচীন [[সংস্কৃত সাহিত্য|সংস্কৃত সাহিত্যত]] বৰ্ণিত প্ৰতীকী পোছাক, শৰীৰৰ গতিবিধি, অভিনয় (অভিব্যক্তি) আৰু মুদ্ৰা (ভঙ্গিমা আৰু সাংকেতিক ভাষা) ব্যৱহাৰ কৰি এটি গল্প – এটি আধ্যাত্মিক বাৰ্তা বা হিন্দু গ্ৰন্থৰপৰা ভক্তিমূলক কবিতা – পৰিৱেশন কৰে। এই নৃত্যবিধৰ সংসৰ্গী সংগীত আৰু এজন গায়ক থাকে, আৰু সাধাৰণতে নৃত্যশিল্পীৰ গুৰু পৰিৱেশিত নৃত্যানুষ্ঠানৰ পৰিচালক হিচাপে উপস্থিত থাকে। এটি গৌড়ীয় নৃত্য পৰিৱেশনৰ ভিতৰত আছে নৃত্ত (শুদ্ধ নৃত্য), [[নৃত্য]] (একক অভিব্যক্তিমূলক নৃত্য) আৰু নাট্য (দলগত নাটকীয় নৃত্য)। [[বাঙালী জাতি|বঙালী]] নৃত্যশিল্পী [[মহুৱা মুখাৰ্জী|মহুয়া মুখোপাধ্যায়ে]], এই গৌড়ীয় নৃত্যৰ পুনঃনিৰ্মাণ কৰে।<ref name=kumu>{{cite news|first=Kumudha |last=Bharatram |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/dance-of-the-ancients/article1608014.ece |title=Dance of the ancients |newspaper=The Hindu |date=April 9, 2011 |accessdate=November 15, 2013}}</ref><ref name=anjana>{{cite news |last=Rajan |first=Anjana |url=http://www.hindu.com/ms/2006/12/26/stories/2006122600040100.htm |title=The wheel has come full circle |date=December 26, 2006 |work=The Hindu |accessdate=আগষ্ট ৬, ২০১৬ |archivedate=নভেম্বৰ ৮, ২০১২ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108051652/http://www.hindu.com/ms/2006/12/26/stories/2006122600040100.htm |urlstatus=dead }}</ref> এই নৃত্যকলা ভিত্তিক গৱেষণাৰ বাবে সংস্কৃতি মন্ত্ৰাণালয়ৰদ্বাৰা গৱেষণামূলক বৃত্তি প্ৰদান কৰা হৈছিল,<ref>{{Cite web|url=http://indiaculture.nic.in/indiaculture/scholarship-to-young-artist.html|title=Scholarship to Young Artistes|date=2013-10-21|work=web.archive.org|accessdate=2021-06-28|archivedate=২০১৩-১০-২১|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021161953/http://indiaculture.nic.in/indiaculture/scholarship-to-young-artist.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://indiaculture.nic.in/indiaculture/scholarship-to-young-artist.html|title=Scholarship to Young Artistes, 2005|publisher=''Ministry of Culture. Government of India''|accessdate=৬ আগষ্ট ২০১৬|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021161953/http://indiaculture.nic.in/indiaculture/scholarship-to-young-artist.html|archivedate=২১ অক্টোবৰ ২০১৩}}</ref> যিটো মূলতঃ স্বীকৃত [[ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য|ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ]] ক্ষেত্ৰত প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="anjana" /> [[ৰবীন্দ্ৰ ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়|ৰবীন্দ্ৰভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়]] আৰু ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ে ইয়াক একধৰণৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছে।<ref name="utpal">Utpal Kumar Banerjee (2006). [http://books.google.it/books?id=RdsJAQAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=mahua+mukherjee ''Indian performing arts: a mosaic'']. New Delhi: Harman Publishing House. {{ISBN|9788186622759}}. p.&nbsp; 79: "re-creating Gaudiya Nritya as one of the acceptable classical styles will need a formal framework".</ref><ref name="leela">Leela Venkataraman (2006). [http://www.jstor.org/stable/23005939 Negotiating the Extremes: dance]. ''India International Centre Quarterly'', '''33''' (1): 93-102. {{Subscription needed}} "one may have reservations about the classical dance repertoire visualised by [Mukherjee]".</ref><ref name=roma>Roma Chatterji (2005). p.&nbsp; 9: "Mukherjee tries to reconstitute a Bengali aesthetic within the perspective of pan-Indian civilisation".</ref><ref name="susan">Susan Leigh Foster (2009). [http://books.google.it/books?id=xfvzAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=gaudiya+nritya ''Worlding dance: Studies in international performance'']. Basingstoke; New York: Palgrave Macmillan. {{ISBN|9780230205949}}. p.&nbsp; 125: "I urgently distance my project from that of Kolkata-based scholar, Mahua Mukherjee".</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/last-page/2017/01/24/171231.html|title=মধ্যযুগেৰ বাংলাৰ ৰাজধানী গৌড় থেকে গৌড়ীয় নৃত্য|work=archive1.ittefaq.com.bd|accessdate=2019-05-08|archivedate=২০১৯-০৫-০৮|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190508221535/https://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/last-page/2017/01/24/171231.html}}</ref> == নামকৰণ == ''গৌড়ীয় নৃত্য'' নামটো ১৯৯৪ চনত ২১ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে ভাৰততত্ত্ববিদ ব্ৰতীন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ৰ পৰামৰ্শত গৃহীত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.prothomalo.com/we-are/article/830584|title=নৃত্যে নন্দিতা|work=প্ৰথম আলো|language=bn|accessdate=2019-05-08}}</ref> এই নামকৰণৰ কাৰণসমূহৰ ভিতৰত আছে প্ৰাচীন সময়ত − [[শশাঙ্ক|শশাংকৰ]] শাসনকাল আৰু [[পাল সাম্ৰাজ্য|পাল]] আৰু সেন যুগ − সমগ্ৰ বংগক [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়]] হিচাপে উল্লেখ আৰু ভাৰতৰ সংগীত আৰু সাহিত্যত গৌড়ীয় ৰীতিৰ উপস্থিতি। ইয়াৰ উপৰি পঞ্চদশ শতিকাত ওড়িশাৰ সংগীত শাস্ত্ৰকাৰ মহেশ্বৰ মহাপাত্ৰই ''অভিনয় চন্দ্ৰিকা''ত সাতটা স্বতন্ত্ৰ নৃত্যশৈলীৰ উল্লেখ কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত গৌড়ীয় নৃত্যৰ উল্লেখ আছে। == ইতিহাস == এই নৃত্যৰ বয়স দুইহাজাৰ বছৰতকৈও বেছি। চতুৰ্থ পৰা অষ্টাদশ শতিকাত বংগত গৌড়ীয় নৃত্যৰ কথা জনা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.exclusiveadhirath.com/gaudiya-nritya-proves-its-strong-existence/|title=বাংলাৰ বুকে গৌড়ীয় নৃত্য তাৰ প্ৰবল অস্তিত্বেৰ জানান দিয়ে গেল|date=2018-09-19|work=Exclusive Adhirath|language=en-US|accessdate=2019-05-08|archivedate=২০১৯-০৫-০৮|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190508221526/https://www.exclusiveadhirath.com/gaudiya-nritya-proves-its-strong-existence/}}</ref> ''ভৰতনাট্যশাস্ত্ৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত এই বিষয়ে বিস্তাৰিতভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তুৰ্কি, বৰ্গী আৰু অন্যান্য বিদেশী আক্ৰমণ আৰু শাসনৰ ফলত এই নৃত্যধাৰা বিলুপ্ত হৈ গৈছিল। চন্দ্ৰকেতুগড়ত পোৱা প্ৰত্নসামগ্ৰীত, বৰ্ধমানৰ দেওলিয়াৰ মন্দিৰ আৰু বেগুনিয়া মন্দিৰ, বিষ্ণুপুৰৰ জোড় বাংলা মন্দিৰ, টেৰাকোটা মন্দিৰ আৰু শ্যাম মন্দিৰৰ দেৱালৰ ভাস্কৰ্যত এই নৃত্য দেখা পোৱা গৈছে। [[পাল সাম্ৰাজ্য|পাল যুগৰ চিত্ৰত]], [[চৰ্যাপদ]], [[গীত গোবিন্দ]], মঙ্গলকাব্যতো ইয়াক দেখা যায়। পণ্ডিত শুভংকৰ লাহিড়ীয়ে তেওঁৰ ''সংগীতদামোদৰ'' আৰু ''শ্ৰীহস্তমুক্তাবলী'' নামৰ গ্ৰন্থ দুখনত ইয়াৰ উল্লেখ কৰিছে। বংগৰ গ্ৰামীণ গুৰুপৰম্পৰা ধাৰাৰদ্বাৰা এই নৃত্য অনুপ্ৰাণিত হৈছে। তাৰ এই পথ পৰিক্ৰমা চিৰন্তন। গৌড়ীয় নৃত্যৰ লগত ভাব-ৰস সাহিত্যৰ সম্পৰ্ক আছে।<ref>http://www.eswastika.com/PUJA2010/27.pdf</ref> == স্বাধীনতা-পৰৱৰ্তী কাল == ভাৰতীয়সকলে ঔপনিৱেশিকতাৰপৰা স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পাছত প্ৰাচীন নৃত্যকলা সহ সাংস্কৃতিক ধাৰাকো পুনৰ্জীৱিত কৰি তুলিছিল। ভাৰতৰ সংস্কৃতি মন্ত্ৰণালয় আৰু ১৯৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত প্ৰতিষ্ঠিত [[সংগীত নাটক একাডেমী|সংগীত নাটক একাডেমীৰ]] পৃষ্ঠপোষকতাত প্ৰাচীন নৃত্যকলা আৰু শাস্ত্ৰীয় নৃত্যসমূহ লাহে লাহে সাংস্কৃতিক আৰু শিক্ষা পৰিমণ্ডলত প্ৰতিষ্ঠিত হʼবলৈ ধৰে। কিন্তু, এই সময়ত [[পশ্চিমবংগ]]ৰপৰা বংগৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য বিষয়ক কোনো ধৰণৰ গৱেষণা পৰিচালনা বা প্ৰাতিষ্ঠানিক স্বীকৃতিৰ দাবি উত্থাপিত হোৱা নাই। পশ্চিমবংগৰ ৰাজনীতি [[ভাৰতৰ বিভাজন|দেশবিভাজন]] আৰু তাৰ ফলত উদ্ভূত উদ্বাস্তু সমস্যা লৈ ব্যস্ত হৈ পৰিছিল। আনফালে ভাৰতৰ অন্যন্য ৰাজ্যসমূহে নিজ নিজ অঞ্চলৰ প্ৰাচীন নৃত্যকলাক পুনৰুদ্ধাৰ কৰাত সচেষ্ট আছিল। == বৈশিষ্ট্য == গৌড়ীয় নৃত্য মূলতঃ নটৰাজ শিৱ কেন্দ্ৰিক। নৃত্যৰত গণেশ, বিষ্ণুকো ইয়াত দেখা যায়।<ref>{{Cite journal|url=https://www.youtube.com/watch?v=EkniM75OFeQ|title=Ganesh Vandana : Gaudiya Nritya (Classical Dance Of Bengal), Performed by Mitrayan|last=Mitrayan Institute of Dance & Research :: Garfa Mitrayan|date=2009-11-07}}</ref> বংগত নটৰাজক নৰ্ত্যেশ্বৰ বোলা হয়। এই নটৰাজৰ চাৰিটা হাত, দহটা হাত বা বাৰটা হাত থাকে। শিৱক নন্দীৰ ওপৰত ললিত আনন্দ তাণ্ডৱ ভংগীত নচা দেখা যায়।<ref>{{Cite web|url=http://print.thesangbad.net/literature/sangbadliterature/%E0%A6%97%E0%A7%8C%E0%A7%9C%E0%A7%80%E0%A7%9F%2B%E0%A6%A8%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%B0%2B%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%A4%E0%A6%BE-42139/|title=গৌড়ীয় নৃত্যেৰ শিল্পমুগ্ধতা|work=print.thesangbad.net|language=en|accessdate=2019-05-08|archivedate=২০১৯-০৫-০৭|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507104330/http://print.thesangbad.net/literature/sangbadliterature/%E0%A6%97%E0%A7%8C%E0%A7%9C%E0%A7%80%E0%A7%9F+%E0%A6%A8%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%B0+%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%97%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%A4%E0%A6%BE-42139/}}</ref> == ধৰণ == === বন্দনা === গৌড়ীয় নৃত্যত বহুতো বন্দনা নৃত্য আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/review-of-a-dance-programme-produced-by-rudramohan-1.988007|title=গৌড়ীয় নৃত্যেৰ আঙ্গিকে|last=দাশগুপ্ত|first=শৰ্মিষ্ঠা|work=anandabazar.com|language=en|accessdate=2019-05-08}}</ref> চণ্ডীবন্দনা, কৃষ্ণবন্দনা ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=http://bartamanpatrika.com/detailNews.php?cID=42&nID=148386&nPID=20190214|title=গৌড়ীয় নৃত্য|last=|first=|date=|work=bartamanpatrika.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190508224942/http://bartamanpatrika.com/detailNews.php%3FcID%3D42%26nID%3D148386%26nPID%3D20190214|archivedate=২০১৯-০৫-০৮|accessdate=2019-05-08}}</ref> === আলাপচাৰী === ই ৰাগ সাৰগামৰ সৈতে পৰিচিত আৰু প্ৰচলিত হৈছিল। ই তাল সম্পৰ্কিত। ই একপ্ৰকাৰৰ ৰাসনৃত্য। === মহাজনপদ নৃত্য === মিশ্ৰ ৰাগ আৰু তাল নিবদ্ধ গানেৰে এইবিধ নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। === অষ্টপদী নৃত্য বা নামাবলী === ইয়াত শুদ্ধবঙ্গাল ৰাগ আৰু দাশপাহাড়ী তালত শিৱৰ ভিন্ন ভিন্ন নাম লৈ নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। === পালানৃত্য === ইয়াত একক বা একাহাৰ্য নৃত্য কৰা হয়। ইয়াৰ দেৱ-দেৱতাৰ লীলা শ্ৰীকৃষ্ণৰ পুতনাবধৰ লীলাকীৰ্তন কৰি এই নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://bangla.jagoroniya.com/culture/2380/lifestyle|title=শিল্পকলায় চৰ্যানৃত্য এবং বাংলাৰ শাস্ত্ৰীয়-গৌড়ীয় নৃত্য পৰিৱেশনা|work=bangla.jagoroniya.com|accessdate=2019-05-08|archivedate=2019-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190508221526/https://bangla.jagoroniya.com/culture/2380/lifestyle|deadurl=yes}}</ref> == বিখ্যাত নৃত্যশিল্পী == * [[মহুৱা মুখাৰ্জী|মহুয়া মুখোপাধ্যায়]]<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/chandigarh/confluence-of-indian-dance-forms/articleshow/66896756.cms|title=Confluence of Indian dance forms|last=Dec 1|first=TNN|last2=2018|work=The Times of India|language=en|accessdate=2019-12-22}}</ref> * [[ৰেচেল প্ৰিয়ংকা পেৰিছ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.priyo.com/i/%E0%A6%97%E0%A7%8C%E0%A7%9C%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E2%80%8C%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%B2-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A6%BE|title=গৌড়ীয় নাচে ৰ‌্যাচেল প্ৰিয়াঙ্কা|work=প্ৰিয়.কম|language=en|accessdate=2019-12-22|archivedate=২০২১-১১-০৯|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109180731/https://www.priyo.com/i/%E0%A6%97%E0%A7%8C%E0%A7%9C%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E2%80%8C%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%B2-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A6%BE}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.prothomalo.com/entertainment/article/1617780/%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A6%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%8B%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E2%80%93%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E2%80%93%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%9F%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BE|title=শাৰদীয় দুৰ্গোৎসবেৰ নাচ–গান–নাটকে তাৰকাৰা|work=প্ৰথম আলো|language=bn|accessdate=2019-12-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newagebd.net/article/73316/i-want-to-popularise-gaudiya-nritya|title=‘I want to popularise Gaudiya Nritya’|work=New Age Bangladesh|language=en|accessdate=2019-12-22|archivedate=2019-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222201958/http://www.newagebd.net/article/73316/i-want-to-popularise-gaudiya-nritya|deadurl=yes}}</ref> * [[শতাব্দী আচাৰ্য্য]]<ref>{{Cite web|url=https://indiablooms.com/life-details/L/2263/gaudiya-nritya-dancer-satabdi-acharyya-talks-about-her-experiences-and-the-future.html|title=Gaudiya Nritya dancer Satabdi Acharyya talks about her experiences and the future|last=Indiablooms|work=Indiablooms.com|accessdate=2019-12-22}}</ref> * [[অয়ন মুখোপাধ্যায়]] == লগতে চাওক == * [[পৰভা]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Gaudiya Nritya|গৌড়ীয় নৃত্য}} * [http://www.gaudiyanritya.org/ গৌড়ীয় নৃত্যৰ ৱেবচাইট] * [http://www.youtube.com/watch?v=u0Ys1V9FcIk গৌড়ীয় নৃত্য পৰিৱেশনৰ ভিডিঅʼ] {{Culture of West Bengal}} {{Dance in India}} {{Bengali Hindu people}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নৃত্য]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য]] [[শ্ৰেণী:বঙালী সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিম বংগৰ সংস্কৃতি]] r9tgqlawos7nyilo2j6c8j2luqyscjd 0 128470 616510 603369 2026-07-09T22:06:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616510 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | religion = [[ইছলাম]] | image = Syed Mahbub E Khoda.jpg | caption = ২০১৭ চনত চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদা | honorific prefix = চুফী সম্ৰাট | name = চৈয়দ মাহবুব এ খোদা | birth_date = {{Birth date|1949|12|14}} | death_date = {{Death date and age|2020|12|28|1949|12|14}} | children = ৬ | death_place = [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]]। | birth_place = বাহাদুৰপুৰ, ৩নং দূৰ্গাপুৰ ইউনিয়ন, আশুগঞ্জ, ব্ৰাহ্মনবাৰীয়া | nationality = [[বাংলাদেশী]] | spouse = চৈয়দা হামিদা বেগম | predecessor = চৈয়দ আবুল ফজল সুলতান আহমদ চন্দ্ৰপুৰী | website = {{URL|dewanbagsharif.org}} | denomination = চুফী | successor = আৰছাম কুদৰত এ খোদা | mother = চৈয়েদা জোবেদা খাতুন | father = চৈয়দ আব্দুৰ ৰছিদ সৰকাৰ | honorific suffix = দেৱানবাগী | serviceyears = ১৯৭১–১৯৭৫ চন | commands = * প্লাটুন কমাণ্ডাৰ সেক্টৰ - ৩ * ধৰ্মীয় শিক্ষক ১৬ ইষ্ট বেংগল ৰেজিমেণ্ট | battles = বাংলাদেশ স্বাধীনতা যুদ্ধ | branch = [[File:Flag of the Mukti Bahini-DeFacto.svg|25px]] মুক্তিবাহিনী<br>{{army|Bangladesh}} | resting_place = বাবে মদীনা দেৱানবাগ শ্বৰীফ, ১৪৩/৯, দক্ষিণ কমলপুৰ, ঢাকা ১০০০ | resting place coordinates = অক্ষাংশ: ২৩.৭২৫৭৫৬, দ্ৰাঘিমাংশ: ৯০.৪২৩৬৪৫ | founder = [[দেৱানবাগ শ্বৰীফ]] | philosophy = [[চুফীবাদ]] }} '''চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদা''' (১৪ ডিচেম্বৰ ১৯৪৯ – ২৮ ডিচেম্বৰ ২০২০), জনপ্ৰিয়ভাৱে '''দেৱানবাগী''' নামেৰে পৰিচিত,<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.kalerkantho.com/online/miscellaneous/2020/12/28/989828|title=দেৱানবাগী চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদা এক চকুত|publication-date=28 December 2020|publisher=Kaler Kantho|access-date=30 November 2025|language=bn}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/city/news/syed-mahbub-e-khuda-dewanbagi-passes-away-2018453|publication-date=28 December 2025|access-date=1 December 2025|publisher=The Daily Star|language=bn|title=Syed Mahbub-e-Khuda Dewanbagi passes away}}</ref> এজন বঙালী চুন্নী [[মুছলমান]], [[চুফীবাদ|চুফী সাধু]], পণ্ডিত, [[লেখক]], সংস্কাৰক, দাৰ্শনিক আৰু ইছলামৰ প্ৰচাৰক আছিল; তেওঁ নিজৰ ধৰ্ম দৰ্শনক মোহাম্মদী ইছলাম বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://muhammadiislam.org/|access-date=1 December 2025|publication-date=26 November 2022|publisher=Muhammmadi Islam|language=bn|title=Muhammadi Islam: Your Path to Authentic Peace & Spiritual Revival|archivedate=22 December 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251222234342/https://muhammadiislam.org/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ [[দেৱানবাগ শ্বৰীফ|দেৱানবাগ শ্বৰীফৰ]] প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://dewanbagsharif.org/|access-date=1 December 2025|publisher=Dewanbag Sharif|title=Sufi Emperor Hazrat Dewanbaghi (RA)|language=bn}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/234498/dewanbagi-mahbub-e-khoda-passes-away|date=28 December 2020|author=Rumi Kawser|publisher=Dhaka Tribune|title=Dewanbagi Mahbub-e-Khoda passes away}}</ref> তেওঁ অনুগামীসকলক মোহাম্মদী ইছলাম শিকাইছিল,<ref name=":4">{{Cite news|url=https://janorob.com/islam/908/|publisher=Janorob|title=The glorious biography of the Sufi Emperor Syed Mahbub E Khoda Dewanbagi (Rh.) Huzur|date=17 January 2024|author=Mehedi Hasan|language=en}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> যিটো মূলতঃ ধ্যান-ধাৰণাৰ জৰিয়তে হৃদয় আৰু আত্মাৰ আধ্যাত্মিক জাগৰণ আৰু নিৰ্দিষ্ট ধৰণে ইছলামিক ৰীতি-নীতি পালন কৰাটো জড়িত হৈ আছে।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/bengali/news-55463768|title=দেৱানবাগী পীৰ নামেৰে পৰিচিত চৈয়দ মাহবুবৰ উত্থান কেনেকৈ হ’ল?|language=bn|publication-date=28 December 2020|access-date=30 November 2025|publisher=BBC News বাংলা}}</ref> ==শিৰোনাম== তেওঁৰ সন্মানীয় উপাধি আছিল মোহাম্মদী ইছলামৰ পুনৰুজ্জীৱনকাৰী, যিটো বহু চুফীয়ে ইছলামৰ পুনৰুজ্জীৱনকাৰী বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{Cite news|title=Who is Sufi Samrat Hazrat Maulana Mahbub-e-Khoda Dewanbagi (Madazilluhul Ali) Hujur Qibla?|language=en|author=Sadique Setu|url=https://m.somewhereinblog.net/mobile/blog/sadiquesetu/29885653|publication-date=October 15, 2013}}</ref> লগতে তেওঁক চুফী সম্ৰাট সন্মানীয় উপাধি দিয়া হৈছিল, যাৰ অৰ্থ হৈছে সকলো চুফীৰ সম্ৰাট।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> [[ঢাকা|ঢাকাৰ]] পৰা ১৬ কিলোমিটাৰ পূবে নাৰায়ণগঞ্জৰ বন্দৰ উপজিলাৰ মদনপুৰ ইউনিয়নৰ দেৱানবাগ অঞ্চলৰ পৰা ধৰ্ম প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰি ‘দেৱানবাগী’ নামেৰে পৰিচিত হয়।<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{Cite news|url=https://www.jugantor.com/national/378483|publisher=Daily Jugantor|language=bn|title=কেনেকৈ দেৱানবাগী পীৰ প্ৰাধান্যলৈ উঠি আহিল|date=28 December 2020}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == === জন্ম === চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪৯ চনৰ [[১৪ ডিচেম্বৰ|১৪ ডিচেম্বৰত]] ব্ৰহ্মনবৰীয়া জিলাৰ আশুগঞ্জ উপজিলাৰ ৩নং দুৰ্গাপুৰ ইউনিয়নৰ বাহাদুৰপুৰ গাঁৱত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম চৈয়দ আব্দুৰ ৰছিদ সৰকাৰ আৰু মাতৃৰ নাম চৈয়দা জোবেদা খাতুন।<ref name=":4" /><ref name=":5" /> === শিক্ষা === সোহাগপুৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষা আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ তেওঁ তালশ্বহাৰৰ কৰিমিয়া আলিয়া মাদ্ৰাছাত যোগদান কৰি ফাজিল ডিগ্ৰী (স্নাতক ডিগ্ৰীৰ সমতুল্য) সুখ্যাতিৰে সম্পূৰ্ণ কৰে। মাদ্ৰাছাত অধ্যয়নৰ সময়ত তেওঁ ছাত্ৰ পৰিষদৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name=":4" /><ref name=":5" /> ==সামৰিক অবদান== ১৯৭১ চনৰ [[২৫ মাৰ্চ|২৫ মাৰ্চত]] মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ পাছত মাহবুব-এ-খোদাই ছাত্ৰ সংগ্ৰাম সমিতিৰ সদস্যসকলক একেলগে লৈ স্বেচ্ছাসেৱকৰ এটা দল সংগঠিত কৰে। পাকিস্তানি দখলদাৰ বাহিনীৰ নিৰ্যাতনত ঘৰতথকা হৈ পৰা অসহায় লোকসকলৰ বাবে তেওঁ খাদ্য, আশ্ৰয় আৰু সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰে। ১৯৭১ চনৰ [[১১ এপ্ৰিল|১১ এপ্ৰিলত]] তেওঁ নিজৰ ৭২ জন স্বেচ্ছাসেৱকসহ ব্ৰাহ্মণবাড়িয়াৰ মুক্তিযোদ্ধা শিবিৰত যোগদান কৰে। মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰথম কিছুমান মাহত তেওঁ ৩নং ছেক্টৰৰ অধীনত এজন প্লাটুন কমাণ্ডাৰ হিচাপে বিভিন্ন ৰণাঙ্গনত পাকিস্তানি সেনাবাহিনীৰ বিৰুদ্ধে সাহসিকতাৰে যুদ্ধ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতে অৱস্থিত ৩নং ছেক্টৰৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হেজামৰাত তেওঁ মুক্তিযোদ্ধাসকলৰ ‘অ্যাটেষ্টেশ্যন পেৰেড’ বা শপথ গ্ৰহণ অনুষ্ঠানৰ দায়িত্ব পালন কৰে। যুদ্ধকালীন সময়ছোৱাত তেওঁ ভাৰতে দুটা মচজিদো প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=":0" /> ১৯৭২ চনৰ ১৯ নৱেম্বৰত হেজামৰা শিবিৰত ইদুল ফিতৰৰ নামাজত ইমামতি কৰি তেওঁ মুক্তিযোদ্ধাসকলক যুদ্ধত অগ্ৰসৰ হ’বলৈ উদ্দীপিত কৰে।<ref name=":4" /> সেই সময়ত তেওঁ কৈছিল— {{উক্তি|text=আপোনালোকে সাক্ষী থাকক। আল্লাহৰ কসম! অহা বকৰি ঈদ (ইদুল আজহা)ৰ আগতেই দেশ স্বাধীন হব। মই আপোনালোকক লৈ ঢাকাৰ ৰেছকোৰ্ছ ময়দানত ইদৰ নামাজ আদায় কৰিম।}} এই প্ৰতিশ্ৰুতিত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অটল বিশ্বাস স্পষ্ট হয়। এই ভবিষ্যদ্বাণীৰ ২৭ দিন পিছত, অৰ্থাৎ ১৯৭১ চনৰ [[১৬ ডিচেম্বৰ|১৬ ডিচেম্বৰত]] বাংলাদেশে মহান মুক্তিযুদ্ধত বিজয় অৰ্জন কৰে। তাৰ পিছতেই মাহবুব-এ-খোদাই তেতিয়াৰ ৰেছকোৰ্ছ ময়দানত (বৰ্তমান সোহৰাওয়াৰ্দী উদ্যান) ইদুল আজহাৰ জামাতত ইমামতি কৰে।<ref name=":4" /> == কৰ্মজীৱন == [[বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধ|বাংলাদেশ স্বাধীনতা]] লাভ কৰাৰ পিছত মাহবুব-এ-খোদাই ১৯৭২ চনত নবগঠিত ১৬ বেঙ্গল ৰেজিমেন্টত ধৰ্মীয় শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে। মুক্তিযুদ্ধৰ ৩নং চেক্টৰৰ কমাণ্ডাৰ মেজৰ জেনাৰেল কে. এম. শফিউল্লাহৰ অনুৰোধৰ ভিত্তিত তেওঁক এই পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":4" /> ১৯৭৪ চনত জয়দেৱপুৰৰ এটা কুতুবৰ যোগেদি তেওঁ সেই সময়ৰ প্ৰখ্যাত চুফী চৈয়দ আবুল ফজল চুলতান আহমেদ চন্দ্ৰপুৰীৰ সৈতে চিনাকি হয় আৰু তেওঁৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত গ্ৰহণ কৰে। ১৯৭৪ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰী দেওবাৰে ফৰিদপুৰৰ চন্দ্ৰপাৰা দৰবাৰ শ্বৰীফৰ বাৰ্ষিক উৰ্ছত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ ৰাওনা হয়। প্ৰথমখন বৈঠকতে চন্দ্ৰপুৰীয়ে তেওঁৰ ব্যক্তিত্বত তেওঁৰ ভৱিষ্যত উত্তৰাধিকাৰীৰ আভাস দেখিছিল। তেওঁক ঘনিষ্ঠ কৰি ৰাখিবলৈ চন্দ্ৰপুৰীয়ে ১৯৭৪ চনৰ ১৬ মাৰ্চত চাৰি নম্বৰ কন্যা চৈয়দা হামিদা বেগমক মাহবুব-এ-খোদাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ কৰে।<ref name=":5" /> পীৰৰ অনুৰোধত ১৯৭৫ চনত সেনাৰ পৰা পদত্যাগ কৰি স্থায়ীভাৱে দৰবাৰ শ্বৰীফলৈ বদলি হয়। তেওঁৰ মুৰ্ছিদ চন্দ্ৰপুৰীয়ে তেওঁক মুখ্য খলিফা আৰু উলামা মিছনৰ মুৰব্বী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ১৯৮০ চনত তেওঁ ফৰিদপুৰৰ চন্দ্ৰপাৰাত এটা অনাথ আশ্ৰম আৰু মাদ্ৰাছা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৯৮২ চনত সেই একে স্থানতে এটা ডাকঘৰ, এটা চিকিৎসালয় আৰু এটা মাধ্যমিক বিদ্যালয় স্থাপন কৰে। সেই বছৰতে অঞ্চলটোৰ ৰাস্তা নিৰ্মাণ, পথ-ঘাটৰ উন্নয়ন আৰু বিদ্যুৎ সংযোগৰ ব্যৱস্থা কৰি জনসাধাৰণৰ যাতায়ত আৰু দৈনন্দিন জীৱন সহজ কৰে। ১৯৮৩ চনত তাৰিকাৰ গৱেষণা আৰু প্ৰচাৰৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ “চুলতানিয়া-মোজাদ্দেদিয়া গৱেষণা একাডেমী” প্ৰতিষ্ঠা কৰে। == দৰবাৰ শৰীফ স্থাপন == মোহাম্মদী ইছলামেৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ ১৯৮৫ চনৰ ২৮ মাৰ্চত ঢাকালৈ আগমন কৰে। তাৰ পাছত তেওঁ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান ‘দেওৱানবাগ শৰীফ’ স্থাপন কৰে। বাংলাদেশেৰ বিভিন্ন অঞ্চলত মোহাম্মদী ইছলামেৰ শিক্ষা বিস্তাৰৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ ১০টা পৰ্যন্ত দৰবাৰ শৰীফ স্থাপন কৰিছিল। প্ৰথমে তেওঁ ৰাজধানী ঢাকাৰ ১৫৪ আৰামবাগত মোহাম্মদী ইছলামেৰ অস্থায়ী কাৰ্যালয় স্থাপন কৰে। সেই বছৰতেই তেওঁ নাৰায়ণগঞ্জৰ দেওৱানবাগত ‘‘বাবে জান্নাত’’ দৰবৰ শৰীফ স্থাপন কৰে। পিছত, ১৯৮৭ চনত তেওঁ ঢাকাৰ মটিঝিলৰ কমলাপুৰত ‘‘বাবে মদিনা’’ দৰবৰ শৰীফ স্থাপন কৰে। তাৰ পিছত, ১৯৯২ চনত তেওঁ ১৪৭ আৰামবাগত স্থায়ী কাৰ্যালয় ‘‘বাবে ৰহমত’’ দৰবৰ শৰীফ স্থাপন কৰে।<ref name=":4" /><ref name=":5" /> বাংলাদেশত ভক্ত-অনুৰাগীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান সোঁতত সৈতে সঙ্গতি ৰাখি তেখেতে ১৯৯৫ চনত ৰংপুৰত ‘বাবে নাজাত’, ১৯৯৮ চনত ময়মনসিংহ জিলাৰ ত্ৰিশালত ‘বাবে বৰকত’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত ২০০৬ চনত চুৱাডাঙাত ‘বাবে নিয়ামত’, ২০০৮ চনত ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া জিলাৰ আশুগঞ্জত ‘বাবে মোৰ্শেদ’, ২০০৯ চনত ঢাকাৰ মগবাজাৰত ‘বাবে ফেৰদৌস’ আৰু ২০১০ চনত চট্টগ্ৰামত ‘বাবে মাগফিৰাত’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ বিশ্বজুৰি একশতাধিক দেশ আৰু বাংলাদেশৰ বিভিন্ন জিলাত শতাধিক খানকাহ্ আৰু জাকেৰ মজলিছ স্থাপন কৰে। তেখেতৰ আদৰ্শ বিশ্বব্যাপী প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ ‘ৱৰ্ল্ড আশেকে ৰাছুল অৰ্গেনাইজেছন’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ইয়াৰ উপৰিও মাহবুব-এ-খোদাই ১৯৯২ চনত চুফী ফাউণ্ডেশ্যন বাংলাদেশ আৰু ১৯৯৮ চনত আল-কুৰাণ গৱেষণা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে।<ref name=":4" /> == বই আৰু প্ৰকাশনাবলী == === বই === * ''তাফছিৰত চুফী সম্ৰাট দেৱানবাগী (৮ খণ্ড)''<ref name=":2">{{Cite news|title=Books & Publications|publisher=Dewanbag Sharif|access-date=1 December 2025|language=en|url=https://dewanbagsharif.org/books-publications/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250822035105/https://dewanbagsharif.org/books-publications/|archivedate=2025-08-22}}</ref> * ''আল্লাহৰ নৈকট্য লাভৰ সহজ পথ''<ref name=":2" /> * ''সৃষ্টিকৰ্তাৰ স্বৰূপ উদঘাটনত চুফী সম্ৰাট: আল্লাহক সঁচাইতে দেখা নাযায় নেকি?''<ref name=":2" /> * ''বিশ্বনবীৰ স্বৰূপ উদঘাটনত চুফী সম্ৰাট: ৰছূল (ছা.) সঁচাইতে গৰিব আছিল নেকি?''<ref name=":2" /> * ''ইমাম চৈয়দ আবুল ফজল ছুলতান আহমদ (ৰহ.) (জীৱনী গ্ৰন্থ)'' * ''এজিদৰ ষড়যন্ত্ৰত মোহাম্মদী ইছলাম''<ref name=":2" /> * ''চুফী সম্ৰাটৰ যুগান্তকাৰী ধৰ্মীয় সংস্কাৰ (২ খণ্ড)''<ref name=":2" /> * ''চুফী সম্ৰাটৰ যুগান্তকাৰী অৱদান: আল্লাহ কোন পথত?''<ref name=":2" /> * ''শান্তি কোন পথত?''<ref name=":2" /> * ''মুক্তি কোন পথত?'' * ''ঈদ সমস্যাৰ সমাধান'' * ''ফেৰকা সমস্যাৰ সমাধান'' * ''সন্তানৰ প্ৰতি মায়েৰ অধিকাৰ'' * ''কবৰ আৰু মজাৰ সম্পৰ্কে ইছলামী বিধান'' * ''মোহাম্মদী ইছলামেৰ ওয়াজিফা''<ref name=":2" /> === সাময়িকী === * চুফী সম্ৰাটৰ স্মাৰক<ref name=":2" /> * ''আত্মাৰ বাণী''<ref name=":3">{{Cite news|title=Media & Communications|url=https://dewanbagsharif.org/media-communications/|publisher=Dewanbag Sharif|access-date=1 December 2025|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251202021228/https://dewanbagsharif.org/media-communications/|archivedate=2025-12-02}}</ref> * ''সাপ্তাহিক দেওৱানবাগ''<ref name=":3" /> * ''দ্যা মেসেজ''<ref name=":3" /> ==মৃত্যু আৰু সমাধি== [[File:Rouja of Dewanbagi Hujur.jpg|thumb|চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদা আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ মাজাৰ]] চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদাৰ মৃত্যু ২০২০ চনৰ [[২৮ ডিচেম্বৰ]], সোমবাৰ, পুৱা ৬টা ৪৮ বজাত হৈছিল। তাৰ পিছদিনা, ২৯ ডিচেম্বৰ মঙ্গলবাৰ, যোহৰৰ নামাজৰ পাছত তেওঁৰ ছালাতুল জানাজা বাবে ৰহমত দেওৱানবাগ শৰীফত অনুষ্ঠিত হয়। লক্ষাধিক অনুসাৰীয়ে এই জানাজাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। জানাজাৰ পাছত তেওঁক এজন দেশপ্ৰেমিক মুক্তিযোদ্ধা হিচাপে গাৰ্ড অৱ অনাৰ আগবঢ়োৱা হয়। তাৰ পিছত তেওঁৰ দাফন কামালাপুৰ, ঢাকাস্থ বাবে মদিনাত, তেওঁৰ পত্নীৰ কাৰণ পৰ্শ্বত সম্পন্ন কৰা হয়।<ref name=":4" /> মৃত্যুৰ পূৰ্বে তেওঁ এখন উইল এৰি থৈ যায় য’ত তেওঁৰ মাজ পুত্ৰ আৰছাম কুদৰত এ খোদাক তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite news|url=https://dewanbagsharif.org/the-holy-osyoth-will/|access-date=1 December 2025|publisher=Dewanag Sharif|title=The holy Osyoth (Will) by Sufi Emperor Dewanbagi (Rh.)|language=bn}}</ref><ref>{{Cite news|title=Imam Dr. Qudrat E Khoda|language=en|publisher=Qudrat E Khoda|access-date=1 December 2025|url=https://qudratekhoda.net/}}</ref> ==সমালোচনা== চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদা বিভিন্ন সময়ত বিতৰ্ক আৰু মতানৈক্যৰ বিষয় হৈ আহিছে।<ref name=":5" /> বিশেষকৈ তেওঁৰ আধ্যাত্মিক দৰ্শন, চুফী পৰম্পৰা, আৰু তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰতিষ্ঠান দেৱানবাগ শ্বৰীফৰ কাৰ্যকলাপৰ ওপৰত একাংশ ধৰ্মীয় গোট আৰু ব্যক্তিয়ে আপত্তি প্ৰকাশ কৰিছে। কিছুমান মহলে তেওঁৰ ধৰ্মীয় ব্যাখ্যা আৰু প্ৰথাক গতানুগতিক মতবাদৰ পৰা পৃথক বুলি বৰ্ণনা কৰিছে আৰু বিভিন্ন সময়ত ছ'চিয়েল মিডিয়াতো সমালোচনাৰ উত্থান ঘটিছে।<ref name=":1" /><ref name=":5" /> কিন্তু তেওঁৰ অনুগামীসকলৰ মতে এই সমালোচনাসমূহৰ অধিকাংশই ভুল বুজাবুজি আৰু পক্ষপাতদুষ্ট ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। তেওঁলোকৰ দাবী যে চৈয়দ মাহবুব-এ-খোদাই ইছলামৰ মূল শিক্ষাৰ পোহৰত মানুহৰ আধ্যাত্মিক বিকাশ, নৈতিক সংস্কাৰ আৰু মানৱ সেৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আদালতত ধৰ্মীয় শিক্ষা, আধ্যাত্মিক অনুশীলন, সমাজ কল্যাণমূলক কাম-কাজ নিয়মিতভাৱে চলিছিল।<ref name=":1" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বহিঃসংযোগ== *https://dewanbagsharif.org/ *https://muhammadiislam.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251222234342/https://muhammadiislam.org/ |date=2025-12-22 }}<nowiki/>{{কমন্স}} [[শ্ৰেণী:ইছলামী ধৰ্মীয় গুৰু]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] 1sbp1jx5kqll5ex7x0gnfxvo1zwfdoy 0 129409 616515 602272 2026-07-10T01:53:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616515 wikitext text/x-wiki '''জুনাগড় ফৰ্ট ({{lang_en|Junagarh Fort}})''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ বিকানেৰ চহৰৰ এটা দুৰ্গ। প্ৰথমে এই দুৰ্গটোৰ নাম চিন্তামণি আছিল আৰু ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে শাসক পৰিয়ালটো দুৰ্গৰ সীমাৰ বাহিৰত লালগড় প্ৰাসাদলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ লগে লগে ইয়াৰ নাম জুনাগড় বা "পুৰণি দুৰ্গ" ৰখা হৈছিল। ৰাজপৰিয়ালৰ কেডেট শাখাৰ সদস্যসকলে গড়টোত বাস কৰি থাকিল। ৰাজস্থানৰ কেইটামান ডাঙৰ দুৰ্গৰ ভিতৰত ই অন্যতম যিটো পাহাৰৰ শিখৰত নিৰ্মিত নহয়। দুৰ্গৰ আশে-পাশে আধুনিক বিকানেৰ চহৰখন বিকশিত হৈছে। <ref name=Michell>Michell p. 222</ref><ref name=Ring>Ring pp. 129–33</ref><ref name=history>{{Cite web|url=http://bikaner.nic.in/matter_historyn.htm |title=History |access-date=2009-12-07 |publisher=National Informatics centre, Bikaner district |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091212013613/http://bikaner.nic.in/matter_historyn.htm |archive-date=2009-12-12 }}</ref> ১৫৭১ চনৰপৰা ১৬১১ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ শাসন কৰা বিকানেৰৰ ষষ্ঠ শাসক ৰাজা ৰায় সিঙৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কৰণ চান্দৰ তত্ত্বাৱধানত এই দুৰ্গ কমপ্লেক্স নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৫৮৯ চনত দেৱাল আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত খাদ নিৰ্মাণ আৰম্ভ হয় আৰু ১৫৯৪ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। এইটো চহৰৰ মূল দুৰ্গৰ বাহিৰত (ৰাও বিকাজীয়ে নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথমটো গড়) নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, চহৰৰ মাজ-মজিয়াৰপৰা প্ৰায় ৭ কিলোমিটাৰ (০.৯৩ মাহৰ)। পুৰণি দুৰ্গৰ কিছু অৱশিষ্ট লক্ষ্মী নাৰায়ণ মন্দিৰৰ ওচৰত সংৰক্ষিত হৈ আছে। <ref name=Michell/><ref name=history_1>{{Cite web|url= http://junagarh.org/history.html|title= Junagarh Fort:Fort of Interiors|work=History|access-date=2010-02-08|publisher=Junagarh.org|year=2008}}</ref><ref name="Ring p.129">Ring p.129</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি দুৰ্গটো দখল কৰিবলৈ শত্ৰুৰ বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱাৰ পাছতো গড়টো দখল নোহোৱাকৈয়ে থাকিল, বাদে মোগল সম্ৰাট বাবৰৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ কাম্ৰাণ মিৰ্জাই এদিনীয়া দখল কৰাৰ বাহিৰে, যিয়ে ১৫৩৪ চনত বিকানেৰক আক্ৰমণ কৰিছিল, যিটো সময়ত তেতিয়া ৰাও জয়ত সিঙৰ শাসন আছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20010113/windows/heritage.htm|title= A fort that was ruled by Yaduvanshis|access-date=2009-12-09|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|date=2001-01-13}}</ref> ৫.২৮ হেক্টৰ বৃহৎ দুৰ্গ চৌহদটোত ৰাজপ্ৰাসাদ, মন্দিৰ আৰু পেভিলিয়ন আছে।<ref name=Ring/> এই অট্টালিকাসমূহে এক সংমিশ্ৰিত সংস্কৃতিৰ চিত্ৰণ কৰে, যিটো স্থাপত্য শৈলীৰ মিশ্ৰণত প্ৰকাশ পায়।<ref name=architecture/> ==ভূগোল== [[ৰাজস্থান]]ৰ শুষ্ক [[থৰ মৰুভূমি]]ত জুনাগড় দুৰ্গ অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ উত্তৰ-পশ্চিমে পশ্চিম ভাৰতৰ আৰাৱলী ৰেঞ্জ নামৰ পৰ্বতমালা অৱস্থিত। মৰুভূমি অঞ্চলৰ এটা অংশ বিকানেৰ চহৰৰ ভিতৰত অৱস্থিত, যি তিনিখন মৰুভূমি ত্ৰিভুজ চহৰৰ ভিতৰত অন্যতম; বাকী দুটা হৈছে জয়ছালমেৰ আৰু যোধপুৰ। বিকানেৰ আৰু ইয়াৰ গড় প্ৰতিষ্ঠা হোৱা অঞ্চলটো তেতিয়া জংলেদেশ নামেৰে জনাজাত আছিল। <ref name=history/><ref name="Ring p.129"/><ref name=maps>{{Cite web|url=http://www.mapsofindia.com/maps/rajasthan/geography-history/geography.html|title=Geography of Rajasthan|access-date=2009-12-09}}</ref> ==ইতিহাস== বৰ্তমানৰ জুনাগড় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ আগতে চহৰখনত এটা পুৰণি শিলৰ দুৰ্গ আছিল। ১৪৭২ চনত বিকানেৰ নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা ৰাও বিকাই ১৪৭৮ চনত এই দুৰ্গটো নিৰ্মাণ কৰিছিল। ৰাথোৰ বংশৰ ৰাও যোধৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ, [[যোধপুৰ]]ৰ প্ৰতিষ্থাপক ৰাও বিকা। তেওঁ নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ উত্তৰ ৰাজস্থানৰ বিশাল শুকান ভূমি জয় কৰিছিল। ৰাও জোদাৰ দ্বিতীয় কিন্তু জ্যেষ্ঠ জীৱিত পুত্ৰ হোৱাৰ পিছতো তেওঁ পিতৃৰ ৰাজ্য উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে নোলোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয় আৰু তেতিয়াৰ "জংঘলদেশ" নামেৰে জনাজাত বিকানেৰত নিজাকৈ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বিকানেৰ যদিও থাৰ মৰুভূমিৰ অংশ, ইয়াৰ প্ৰচুৰ জল উৎসৰ বাবে মধ্য [[এছিয়া]] আৰু [[গুজৰাট]] উপকূলৰ মাজৰ বাণিজ্যিক পথত অ’এচিছ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। এইদৰে বিকাৰ নাম বিকানেৰ নগৰ আৰু তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা তেতিয়াৰ বিকানেৰ ৰাজ্য ("বিকাৰ বসতি")ৰ লগত জড়িত হৈ পৰে। এনেদৰে বিকানেৰৰ ইতিহাস আৰু তাৰ ভিতৰৰ দুৰ্গটো বিকাৰপৰাই আৰম্ভ হয়। <ref name=history/><ref name="Ring p.129"/><ref name=Ward>Ward pp.116–9</ref> প্ৰায় ১০০ বছৰৰ পাছত ১৫৭১ চনৰপৰা ১৬১১ চনলৈকে বিকানেৰৰ ষষ্ঠ শাসক ৰাজা ৰায় সিংজীৰ ৰাজত্বকালত বিকানেৰৰ ভাগ্য বৃদ্ধি পায়। দেশত [[মোগল]] সাম্ৰাজ্যৰ শাসনকালত তেওঁ মোগলৰ আধিপত্য গ্ৰহণ কৰি সম্ৰাট [[আকবৰ]] আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ সম্ৰাটৰ দৰবাৰত উচ্চ পদস্থ সেনাপতিৰ দায়িত্ব পালন কৰে জাহাংগীৰ। মেৱাৰ ৰাজ্যৰ আধা অংশ জয় কৰা তেওঁৰ সফল সামৰিক অভিযানে তেওঁক মোগল সম্ৰাটসকলৰপৰা প্ৰশংসা আৰু পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। [[গুজৰাট]] আৰু বুৰহানপুৰত তেওঁক জাগীৰ (মাটি) উপহাৰ দিয়া হৈছিল। এই জাগীৰসমূহৰপৰা পোৱা যথেষ্ট ৰাজহৰ সহায়ত তেওঁ জুনাগড় দুৰ্গ এটা সমতল মাটিত নিৰ্মাণ কৰিছিল, যাৰ গড় উচ্চতা ৭৬০ ফুট (২৩০ মিটাৰ)। ১৫৮৯ চনৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আনুষ্ঠানিক আধাৰশিলা স্থাপন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয় আৰু ১৫৯৪ চনৰ ১৭ জানুৱাৰীত দুৰ্গটো সম্পূৰ্ণ হয়। <ref name=history/> ৰাজা ৰায় সিংজী আছিল শিল্প আৰু স্থাপত্যৰ বিশেষজ্ঞ আৰু তেওঁ বহু দেশ ভ্ৰমণৰ সময়ত আহৰণ কৰা জ্ঞান জুনাগড় দুৰ্গত নিৰ্মাণ কৰা বহুতো কীৰ্তিচিহ্নত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছে। ণ এইদৰে এটা সংমিশ্ৰিত গঠন এই দুৰ্গটো স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ উদাহৰণ আৰু [[থৰ মৰুভূমি]]ৰ মাজত শিল্পৰ এক অনন্য কেন্দ্ৰত পৰিণত হয়।<ref name=history/> ১৬৩১ চনৰপৰা ১৬৩৯ চনলৈ [[মোগল]]ৰ অধীনত শাসন কৰা ৰাজা সুৰ সিংহৰ পুত্ৰ ৰাজা কৰণ সিংহই কৰণ মহল নিৰ্মাণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী শাসকসকলে ৰাজপ্ৰাসাদত অধিক কাহিনী আৰু সজ্জা সংযোজন কৰিছিল। ১৬৬৯ চনৰপৰা ১৬৯৮ চনলৈ ৰাজত্ব কৰা ৰাজা কৰণ সিংহৰ পুত্ৰ মহাৰাজ অনুপ সিঙে দুৰ্গ কমপ্লেক্সত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন কৰি নতুন ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু জেনানা কোৱাৰ্টাৰ (মহিলাৰ ৰাজ বাসস্থান) নিৰ্মাণ কৰে। তেওঁ দিৱান-ই-আম (ৰাজহুৱা সভাগৃহ)ৰ সৈতে কৰণ মহল পুনৰ নিৰ্মাণ কৰি অনুপ মহল বুলি অভিহিত কৰে। ১৭৪৬ চনৰপৰা ১৭৮৭ চনলৈ শাসন কৰা মহাৰাজ আনন্দ সিংহৰ পুত্ৰ মহাৰাজ গজ সিঙে চন্দ্ৰ মহল (চন্দ্ৰ প্ৰাসাদ) পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। তেওঁৰ পিছত মহাৰাজ গজ সিংহৰ পুত্ৰ মহাৰাজ চুৰাট সিঙে ১৭৮৭ চনৰপৰা ১৮২৮ চনলৈকে শাসন কৰি দৰবাৰ হল (তথ্য বাকচত ফটো চাওক) ষ্টেইনড গ্লাছ আৰু ভয়ংকৰ চিত্ৰৰে সজাইছিল। ১৮৭২ চনৰপৰা ১৮৮৭ চনলৈ ৰাজত্ব কৰা মহাৰাজ লাল সিংহৰ পুত্ৰ মহাৰাজ ডুংগাৰ সিংহই বৰষুণ আৰু ডাৱৰৰ ছবিৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা বাদল মহল (শুকান বিকানেৰত বিৰল পৰিঘটনা) নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৮৮৭ চনৰপৰা ১৯৪৩ চনলৈ ৰাজত্ব কৰা মহাৰাজ লাল সিঙৰ পুত্ৰ জেনেৰেল মহাৰাজ গংগা সিঙে গংগা নিৱাস প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যাৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত টাৱাৰ আছে। এই ৰাজপ্ৰাসাদটোৰ ডিজাইন কৰিছিল ছাৰ চেমুৱেল ছুইণ্টন জেকবে। <ref name="Ring p.132">Ring p.132</ref> ১৯৪৩ চনত পিতৃৰ উত্তৰাধিকাৰী গংগা সিঙৰ পুত্ৰ সদুল সিংয়ে ১৯৪৯ চনত ভাৰতীয় সংঘত যোগদান কৰে। ১৯৫০ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। <ref name=Ward/> ১৮১৮ চনত স্বাক্ষৰিত সন্ধিৰ অধীনত বিকানেৰ [[বৃটিছ]] শাসনৰ অধীনলৈ আহে, তাৰ পিছত বিকানেৰৰ মহাৰাজসকলে তেওঁলোকৰ জুনাগড় দুৰ্গ পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট বিনিয়োগ কৰে।<ref name="Ring p.133">Ring p.133</ref> কিন্তু ১৮ শতিকাত এই সন্ধি স্বাক্ষৰিত হোৱাৰ আগতে বিকানেৰ আৰু যোধপুৰৰ শাসক আৰু অন্যান্য ঠাকুৰৰ মাজত যুদ্ধ হৈছিল আৰু ইয়াৰ অন্ত পৰিছিল ব্ৰিটিছ সৈন্যই।< ref name=history/> কোৱা হয় যে যোধপুৰ সৈন্যৰ আক্ৰমণৰ সময়ত দুৰ্গৰ দুই প্ৰৱেশদ্বাৰ (এখন পূবে আৰু আনখন পশ্চিমে)ৰ পূব গেট আৰু দক্ষিণৰ দেৱাল ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়; দুৰ্গৰ দক্ষিণ দিশত কামানৰ গুলীৰ চিন দেখা যায়। <ref name=Unique>{{Cite web|url=https://www.uniqueidea.net/Junagarh_Fort.html |title=Junagarh Fort (1.5 km from the center of the city) |access-date=2010-02-08 |publisher=UniqueIdea.net |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20100827225846/http://www.uniqueidea.net/Junagarh_Fort.html |archive-date=2010-08-27 }}</ref> ৰাজস্থানৰ ৰাজকুমাৰসকলৰ ভিতৰত গংগা সিং আছিল আটাইতকৈ পৰিচিত। ব্ৰিটিছ ৰাজৰ প্ৰিয় হিচাপে তেওঁ নাইট কমাণ্ডাৰ অৱ দ্য ষ্টাৰ অৱ ইণ্ডিয়া উপাধি লাভ কৰে। ইম্পেৰিয়েল ৱাৰ কেবিনেটৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, ইম্পেৰিয়েল প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ সন্মিলন আৰু ভাৰ্চাইল শান্তি সন্মিলনত ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল আৰু [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে অতি সচেতন আছিল যদিও ১৯৪৩ চনত মিত্ৰশক্তিৰ বিজয়ৰ পূৰ্বে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল। জুনাগাডত নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপত তেওঁৰ অৱদানৰ ভিতৰত ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত সভাৰ বাবে পৃথক হল আৰু আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানৰ বাবে ডাৰবাৰ হল আছিল গংগা মহল। বিকানেৰৰ শাসক হিচাপে সোণালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা হলটো এতিয়া সংগ্ৰহালয়। জুনাগড় দুৰ্গৰ উত্তৰ দিশত ছুইণ্টনে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা নতুন ৰাজপ্ৰাসাদ এটাও তেওঁ কমিচন দিছিল। বিকানেৰত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ৰাজপ্ৰাসাদবোৰৰ ভিতৰত ই আছিল তৃতীয়টো। তেওঁ পিতৃ বিকানেৰ (চত্তৰগড়)ৰ মহাৰাজ লাল সিঙৰ নামেৰে ইয়াৰ নাম লালগড় প্ৰাসাদ ৰাখে আৰু ১৯০২ চনত জুনাগড় দুৰ্গৰপৰা এই ৰাজপ্ৰাসাদলৈ নিজৰ বাসগৃহ স্থানান্তৰ কৰে মহাৰাজ গংগা সিং আৰু তেওঁৰ খুলশালীয়েকৰ প্ৰপৌত্ৰ মহাৰাজকুমাৰ ছত্তৰ সিঙৰ পুত্ৰ আৰু মহাৰাজ গজ সিঙৰ নাতি মহাৰাজ দলেল সিঙৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা দলেল নিৱাছ। শাসক পৰিয়ালটোৱে এতিয়াও লালগড় পেলেচৰ এটা বিশেষ ছুইটত বাস কৰে, যিটো তেওঁলোকে হেৰিটেজ হোটেললৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে। <ref name="Ring p.133"/> [[File:Junagarth Fort, Bikaner.jpg|thumb|800px|center|{{center|জুনাগড় দুৰ্গৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ পূব মুখাৱয়ব}}]] ==অট্টালিকাৰ গঠন== {{multiple image | align = right | image1 = Inside Junagarthfort.jpg | width1 = 200 | alt1 = | caption1 = | image2 = Pond in the palace.jpg | width2 = 100 | alt2 = | caption2 = | footer = বাঁওফালে: ইটালীৰ কাৰাৰা মাৰ্বলেৰে নিৰ্মিত মূল চোতালৰপৰা ৰাজপ্ৰাসাদৰ দৃশ্য, সোঁফালে: মূল চোতালত কৰণ মহল আৰু পুখুৰী, মোগল শৈলীৰ স্থাপত্যত }} জুনাগড় দুৰ্গৰ ভিতৰৰ অট্টালিকাসমূহ হৈছে ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু মন্দিৰ, ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল (দুলমেৰা) আৰু মাৰ্বলৰদ্বাৰা নিৰ্মিত। ৰাজপ্ৰাসাদবোৰক অতি সুন্দৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, ইয়াৰ চোতাল, বেলকনি, কিয়স্ক আৰু খিৰিকী আছে। <ref name=history/><ref name=architecture>{{Cite web|url=http://junagarh.org/architecture.html|title=Junagarh Fort:Fort of Interiors|work=Architecture|access-date=2010-02-08|publisher=Junagarh.org|year=2008}}</ref> দুৰ্গ, মন্দিৰ আৰু ৰাজপ্ৰাসাদসমূহ সংগ্ৰহালয় হিচাপে সংৰক্ষিত হৈ ৰাজস্থানৰ অতীতৰ মহাৰাণসকলৰ সমৃদ্ধিশালী জীৱন-শৈলীৰ আভাস পোৱা যায়।<ref name=Choy>{{Cite book|last=Choy|first=Monique|author2=Sarina Singhh|title= Rajasthan|page=57|access-date=2010-02-08|url=https://books.google.com/books?id=-mgWtb27t3AC&q=Structure+of+fort+Junagarh&pg=PA57|publisher=Lonely Planet|year= 2002|isbn= 1-74059-363-4}}</ref> এই দুৰ্গটোক "মধ্যযুগীয় সামৰিক স্থাপত্য আৰু সুন্দৰ অভ্যন্তৰীণ অংশৰ মাজৰ এক বিৰোধ" বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref name= Bradnock>{{Cite book|last= Bradnock|first= Robert |author2=Roma Bradnock|title= Rajasthan & Gujarat Handbook: The Travel Guide|page=233|access-date=2010-02-08|url=https://books.google.com/books?id=0IG4PaFx_YsC&q=fortifications+of++Junagarh+fort,+Bikaner&pg=PA238|publisher= Footprint Travel Guides|year=2001|isbn= 1-900949-92-X}}</ref> [[File:Jhoola inside the Phool Mahal, Junagarh Fort, Bikaner.jpg|thumb|Jhoola inside the Phool Mahal, Junagarh Fort, Bikaner.]] ===অৱলোকন=== বিকানেৰ সমভূমিত নিৰ্মিত এই বিশাল দুৰ্গটোৰ আয়তাকাৰ বিন্যাস আৰু বাহিৰৰ চোতাল। দুৰ্গৰ দেৱাল ১৪.৫ ফুট (৪.৪ মিটাৰ) বহল আৰু ৪০ ফুট (১২ মিটাৰ) ওখ। ইয়াৰ আয়তন ১০০ বৰ্গফুট। ইয়াৰ চাৰিওফালে ২০–২৫ ফুট (৬.১–৭.৬ মিটাৰ) দ খাদ আছিল, তলৰ ১৫ ফুট (৪.৬ মিটাৰ) আৰু ওপৰৰ ৩০ ফুট (৯.১ মিটাৰ) বহল।<ref name="architecture"/><ref name= Mathur>{{Cite book|last= Mathur |first= Laxman Prasad |title= Forts and strongholds of Rajasthan|page=67|url=https://books.google.com/books?id=3iduAAAAMAAJ&q=fortifications+of++Junagarh+fort,+Bikaner|publisher= Inter-India Publications|year=1989|isbn= 81-210-0229-X|quote=The circumference of the rectangular fort of Bikaner, which is also known as Junagarh Fort is {{convert|1078|yard|m}}."}}</ref> অৱশ্যে এই খাদটো এতিয়া নাই। শত্ৰুৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ ৩৭টা দুৰ্গ (স্থানীয়ভাৱে ‘বুৰ্জ’ বুলি কোৱা হয়) আৰু সাতখন দুৱাৰ (ইয়াৰে দুখন মূল দুৱাৰ)ৰে দুৰ্গটো ভালদৰে সুৰক্ষিত আছিল। ৰাও বিকাই নিৰ্মাণ কৰা পূৰ্বৰ দুৰ্গৰ ধ্বংসাৱশেষৰ বাহিৰত আৰু বিকানেৰ নগৰৰ দেৱালৰ প্ৰান্তত (নগৰৰ মাজ-মজিয়াৰপৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ (০.৯৩ মাইল)) এই দুৰ্গটো "নতুন দুৰ্গ" হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল; <ref name=Unique/> পুৰণি দুৰ্গটো নিৰ্মাণৰ এশ বছৰৰ পাছত ভাঙি পেলোৱা হৈছিল। <ref name="Ring p.129"/><ref name=architecture/><ref name= Bradnock/> '''প্ৰৱেশদ্বাৰ''' মূল প্ৰৱেশদ্বাৰখন পূব দিশলৈ মুখ কৰি কৰণ পল বা পেৰল আছিল যদিও বৰ্তমানৰ প্ৰৱেশদ্বাৰখনক সুৰজ পল (অৰ্থাৎ "সূৰ্য্যৰ দুৱাৰ" বুলি কোৱা হয়, ইয়াৰ বানান প্ৰ'ল বুলিও কোৱা হয়)। ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ গেট আৰু অট্টালিকাবোৰৰ দৰে নহয়, যিবোৰ সোণৰ বা হালধীয়া বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ। এই দুৱাৰখন পূবমুখী হৈ থাকে, যাৰ ফলত উদীয়মান সূৰ্য্যৰ ৰশ্মি গেটখনৰ ওপৰত পৰিব পাৰে, যিটো গেটক শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়। গেটৰ দুৱাৰত লোহাৰ নখ আৰু ষ্টাড মজপুত কৰা হৈছে যাতে হাতীয়ে আক্ৰমণ কৰিব নোৱাৰে। গেটৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত মাহৌটসহ হাতীৰ ৰঙা শিলৰ দুটা মূৰ্তি পহৰা দি থিয় হৈ আছে। এই গেটখনে ৰজা-সম্ৰাটসকলৰ আগমন আৰু প্ৰস্থানৰ কথা ঘোষণা কৰাৰ স্থান হিচাপেও কাম কৰিছিল, গেটখনৰ এখন গেলেৰীৰপৰা সংগীতজ্ঞসকলে শিঙা বজাইছিল। আন গেটবোৰ হ’ল কৰণ পল, দৌলত পল, চান্দ পল (এটা ডাবল গেট), আৰু ফাতেহ পল; এইবোৰৰদ্বাৰা দুৰ্গৰ বিভিন্ন কীৰ্তিচিহ্নবোৰলৈ যোৱাৰ সুবিধা হৈছিল। হাতীয়ে ভাঙিব নোৱাৰাকৈ কৰণ পল গেটখনো লোহাৰ নখৰে শক্তিশালী কৰা হৈছে। এই দুৱাৰৰ সোঁফালে দৌলাত পল। দৌলাত পোল দুৱাৰৰ বেৰত বিকানেৰৰ মহাৰাজৰ পত্নীসকলৰ ৰঙা ৰঙৰ ৪১টা হাতৰ ছাপ দেখা যায়, যিসকলে যুদ্ধত নিহত স্বামীৰ জুইকুৰাত সতী (আত্মদহন) কৰিছিল। <ref name=architecture/><ref name=Ward/><ref name="Ring p.132"/><ref name=Abram>Abram pp. 216–8</ref> ===প্ৰাসাদসমূহ=== [[File:Marmol de Carrara, City Palace.jpg|জুনাগড় ৰাজপ্ৰাসাদত মাৰ্বলৰ টাইলছৰ মজিয়া |thumb]] [[File:Gardens Junagarh Fort 2007.jpg|thumb|right|দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত বাগিছা]] ''' কৰণ মহল''' ১৬৮০ চনৰ আশে-পাশে কৰণ সিংহই মোগল সম্ৰাট ঔৰংজেৱৰ ওপৰত বিজয়ৰ স্মৃতিত কৰণ মহল (সাধাৰণ লোকৰ বাবে দৰবাৰ হল) নিৰ্মাণ কৰিছিল। ৰাজস্থানৰ ৰাজপৰিয়ালৰ শিল্পবোধক প্ৰদৰ্শন কৰি বাগিছা থকা আটাইতকৈ ধুনীয়া ৰাজপ্ৰাসাদসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াত ষ্টেইনড গ্লাছৰ খিৰিকী আৰু শিল আৰু কাঠৰ খোদিত খুঁটা থকা জটিলভাৱে খোদিত বেলকনি আছে। পিছৰ ৰজা অনুপ সিং আৰু চুৰাট সিংহয়ো জড়িত ষ্টেইনড গ্লাছ, জটিল দাপোনৰ আৰ্হি, ৰঙা আৰু সোণৰ ৰং আদিৰে ৰাজপ্ৰাসাদৰ ভৱিষ্যৎ বৃদ্ধি কৰিছিল। ৰাজ অভিষেক কক্ষত এটা সমৰ্থিত শ্বেল্ফ আছে যিয়ে সিংহাসন হিচাপে কাম কৰিছিল। <ref name=Ward/><ref name=Abram/><ref>{{cite web|url=http://junagarh.org/karanpalace.html|title=Karan Mahal (Public Audience Hall)|year=2008|work=Official site of Junagarh Fort|publisher=Maharaja Rai Singhji Trust, Bikaner |access-date=14 February 2010}}</ref> '''ফুল মহল'''বা ("ফুলৰ প্ৰাসাদ") এই ৰাজপ্ৰাসাদৰ আটাইতকৈ পুৰণি অংশ আৰু ১৫৭১ চনৰপৰা ১৬৬৮ চনৰ ভিতৰত শাসন কৰা বিকানেৰৰ ৰজা ৰাজা ৰায় সিঙে নিৰ্মাণ কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=http://junagarh.org/phoolmahal.htm|title=Phool Mahal|year=2008|work=Official site of Junagarh Fort|publisher=Maharaja Rai Singhji Trust, Bikaner|access-date=9 February 2010|archivedate=26 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726212644/http://junagarh.org/phoolmahal.htm|deadurl=yes}}</ref> '''অনুপ মহল''' বহুমহলীয়া গঠন, যিয়ে ৰাজ্যখনৰ প্ৰশাসনিক মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ অলংকৃত কাঠৰ চিলিংত ইনলেইড আইনা, ইটালীয় টাইলছ, আৰু মিহি জালিযুক্ত খিৰিকী আৰু বেলকনি আছে। ইয়াত কিছুমান সোণৰ পাতৰ ছবি আছে। ইয়াক "আটাইতকৈ সুন্দৰ নিৰ্মাণ"ৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। <ref name=history/><ref name=Abram/> '''চন্দ্ৰ মহল'''ৰ ৰাজপ্ৰাসাদৰ আটাইতকৈ বিলাসী কোঠাটো আছে, য'ত সোণৰ ঢাকি থোৱা দেৱতা আৰু বহুমূলীয়া শিলেৰে সজ্জিত চিত্ৰ আছে। <ref name=Abram/> ৰাজকীয় শোৱা কোঠাত কৌশলগতভাৱে আইনা স্থাপন কৰা হৈছে যাতে মহাৰাজে নিজৰ বিছনাৰপৰাই দেখা পায়, যিকোনো অনুপ্ৰৱেশকাৰীয়ে তেওঁৰ কোঠাত প্ৰৱেশ কৰে। <ref name=Stott>Stott p. 253</ref> '''গংগা মহল ''' ১৮৮৭ চনৰপৰা ১৯৪৩ চনলৈকে ৫৬ বছৰ ৰাজত্ব কৰা গংগা সিংহই ২০ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰিছিল, গংগা সিংহ হল নামেৰে জনাজাত এটা বৃহৎ দৰবাৰ হল আছে য’ত সংগ্ৰহালয়টো আছে। সংগ্ৰহালয়টোত যুদ্ধৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ প্ৰদৰ্শনী আছে আৰু লগতে প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ বিমান (বাইপ্লেন)ও আছে, যাৰ ভালদৰে ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হৈছে বুলি কোৱা হৈছে। <ref name= Bradnock/><ref name=Abram_1>{{Cite book|last=Abram|first=David|title= Rough guide to India|work=Junagarh Fort|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&q=Junagarh+Fort&pg=PA216|publisher= Rough Guides|year=2003|isbn=1-84353-089-9}}</ref> '''বাদল মহল''' অনুপ মহলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অংশ বাদল মহল (বতৰৰ প্ৰাসাদ)। ইয়াত বিকানেৰৰ মহাৰাজক শ্ৰদ্ধা জনাই বিভিন্ন পাগুৰি পৰিধান কৰি শ্বেখাৱতী ডাণ্ডলডৰ মুখিয়ালসকলৰ চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছে। ইয়াত নখ, কাঠ, তৰোৱাল আৰু কটাৰীত থিয় হৈ থকা মানুহকো চিত্ৰিত কৰা হৈছে—এটা বিশ্বাস আৰু সহনশীলতাৰ প্ৰদৰ্শন।<ref name=Ward/> ৰাজপ্ৰাসাদৰ দেৱালত বৰষুণৰ ডাৱৰৰ মাজত হিন্দু দেৱতা কৃষ্ণ আৰু তেওঁৰ পত্নী ৰাধাৰ ফ্ৰেস্কো চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছে। '''বিকানেৰ হাভেলী ''' বিকানেৰ চহৰৰ ৰাজপথত দুৰ্গৰ ভিতৰত আৰু বাহিৰত নিৰ্মিত বিকানেৰী হাভেলি ঘৰুৱা স্থাপত্যৰ অনন্য শৈলীৰ বাবেও পৰিচিত। এই হাভেলিবোৰলৈ যোৱা এলডাছ হাক্সলীয়ে কোৱা বুলি জানিব পৰা গৈছে যে, “এইবোৰ বিকানেৰৰ গৌৰৱ।”<ref>{{Cite web|url=http://bikaner.nic.in/matter_havelin.htm |title=Bikaner Havelies |access-date=2009-12-07 |publisher=National Informatics Centre, Bikaner |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091210141623/http://bikaner.nic.in/matter_havelin.htm |archive-date=2009-12-10 }}</ref> ===মন্দিৰ=== হৰ মন্দিৰ আছিল ঋচেপেল – ৰাজপৰিয়ালৰ ব্যক্তিগত মন্দিৰ। ৰজাঘৰটোৱে ইয়াত দশহৰা আৰু গংগাউৰ আদি হিন্দু উৎসৱৰ লগতে জন্মদিন আৰু বিয়া আদি পাৰিবাৰিক অনুষ্ঠান পালনম কৰিযছিল। দশহৰা উদ্‌যাপনৰ সময়ত ইয়াত অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু ঘোঁৰা পূজা কৰা হৈছিল। এই মন্দিৰত পূজা কৰা প্ৰধান দেৱতাসমূহ হ’ল ভগৱান [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ পত্নী [[লক্ষ্মী]]ৰ সংমিশ্ৰিত ৰূপ হিন্দু দেৱতা লক্ষ্মী নাৰায়ণ। <ref name=Ward/><ref name=Stott/> জুনাগড় দুৰ্গৰ ওচৰত অৱস্থিত ৰতন বিহাৰী মন্দিৰটো ১৮৪৬ চনত বিকানেৰৰ ১৮ নং শাসকে নিৰ্মাণ কৰিছিল। ভাৰত-মোগল স্থাপত্য শৈলীত বগা মাৰ্বল ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই মন্দিৰত [[হিন্দু]] দেৱতা [[কৃষ্ণ]]ক পূজা কৰা হয়। <ref>{{Cite web|url=http://bikaner.nic.in/matter_ratann.htm |title=Ratan Behari temple |access-date=2009-12-07 |publisher=National Informatics Centre, Bikaner |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103000058/http://bikaner.nic.in/matter_ratann.htm |archive-date=2010-01-03 }}</ref> ==ফ'ৰ্ট সংগ্ৰহালয়== দুৰ্গৰ ভিতৰৰ সংগ্ৰহালয়টোক জুনাগধ দুৰ্গ সংগ্ৰহালয় বুলি কোৱা হয় আৰু ১৯৬১ চনত মহাৰাজ ড° কৰ্ণী সিংজীয়ে "মহাৰাজ ৰায় সিংজী ট্ৰাষ্ট"ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ কিউৰেটৰ আছিল তেওঁৰ ভতিজা মহাৰাজ দেৱী সিংজী, যিজন তেওঁৰ সাতজন ঘনিষ্ঠ খুলশালীয়েকৰ ভিতৰত এজন মহাৰাজ চন্দ্ৰ সিংহজীৰ আত্মীয় আছিল বিকানেৰ হাউচ অৱ সম্ৰাটৰ ৰায় কেডেট শাখাৰ। সংগ্ৰহালয়টোত সংস্কৃত আৰু পাৰ্চী পাণ্ডুলিপি, ক্ষুদ্ৰ চিত্ৰ, গহনা, ৰাজকীয় সাজ-পোছাক, ফাৰ্মান (ৰজাৰ অৰ্ডাৰ), এখন প্ৰতিকৃতি গেলেৰী, দেৱতাৰ সাজ-পোছাক আৰু মূৰৰ পোছাক, ইনামেলযুক্ত সামগ্ৰী, ৰূপ, পালংকিন, হাউডা, যুদ্ধৰ ঢোল আদি প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। সংগ্ৰহালয়টোত মধ্যযুগীয় যুগৰপৰা অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সংগ্ৰহকে ধৰি অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ ভঁৰালও প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে। <ref name= Bradnock/><ref name=trust>{{Cite web|url=http://junagarh.org/trust.html|title=Junagarh Fort:Fort of Interiors|work=Official site of Junagarh fort|access-date=2010-02-08|publisher=Maharaja Rai Singhji Trust|year=2008|archivedate=2010-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101121043726/http://junagarh.org/trust.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://junagarh.org/armory.html|title=Junagarh Fort:Fort of Interiors:Armoury|work=Official site of Junagarh fort|access-date=2010-02-08|publisher=Maharaja Rai Singhji Trust|year=2008|archivedate=2010-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101121043648/http://junagarh.org/armory.html|deadurl=yes}}</ref> ==মহাৰাজ ৰায় সিংজী ট্ৰাষ্ট== বিকানেৰৰ ৰাজ পৰিয়ালে গড়টোক বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত পেছাদাৰী ইনপুটেৰে প্ৰদৰ্শন কৰা আৰু দৰ্শনাৰ্থীৰ অভিজ্ঞতা বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰধান উদ্দেশ্যেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল মহাৰাজ ৰায় সিংজী ট্ৰাষ্ট। অতিৰিক্ত উদ্দেশ্যসমূহৰ ভিতৰত শিক্ষা আৰু গৱেষণা বৃত্তি, সাংস্কৃতিক কাৰ্য্যকলাপৰ প্ৰসাৰ, পুথিভঁৰাল স্থাপন, আৰু এনে অন্যান্য ট্ৰাষ্টৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব আদি অন্তৰ্ভুক্ত। <ref name=trust/> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==গ্ৰন্থতালিকা== * {{Cite book|last=Abram|first=David|title= Rough guide to India|work=Junagarh Fort|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&q=Junagarh+Fort&pg=PA216|publisher= Rough Guides|year=2003|isbn=1-84353-089-9}} *{{cite book| last=Beny|first=Roland|author2=Matheson, Sylvia A.| title=Rajasthan - Land of Kings|publisher=Frederick Muller| location=London| year= 1984|isbn = 0-584-95061-6}} *{{Cite book| last= Bradnock |first= Robert |author2=Roma Bradnock|title= Rajasthan & Gujarat Handbook: The Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=0IG4PaFx_YsC&q=fortifications+of++Junagarh+fort,+Bikaner&pg=PA238|publisher= Footprint Travel Guides|year=2001|isbn= 1-900949-92-X}} * {{Cite book|last=Choy|first=Monique|author2=Sarina Singhh|title= Rajasthan|url=https://books.google.com/books?id=-mgWtb27t3AC&q=Structure+of+fort+Junagarh&pg=PA57|publisher= Lonely Planet|year= 2002|isbn= 1-74059-363-4}} *{{cite book|last=Crump|first= Vivien|author2=Toh, Irene|title= Rajasthan|location=London|publisher=Everyman Guides|year=1996|type = hardback| isbn = 1-85715-887-3}} * {{Cite book|last= Mathur |first= Laxman Prasad |title= Forts and strongholds of Rajasthan|url=https://books.google.com/books?id=3iduAAAAMAAJ&q=fortifications+of++Junagarh+fort,+Bikaner|publisher= Inter-India Publications|year=1989|isbn= 81-210-0229-X}} *{{Cite book|last=Michell|first=George|author2=Martinelli, Antonio|title=The Palaces of Rajasthan|work=Junagarh| publisher=Frances Lincoln|location=London|year = 2005|isbn = 978-0-7112-2505-3}} * {{Cite book|last=Ring|first=Trudy|author2=Robert M. Salkin |author3=Sharon La Boda |title= International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania|work=Bikaner|access-date=2009-12-07|url=https://books.google.com/books?id=vWLRxJEU49EC&q=Junagarh+Fort&pg=PA132|publisher= Taylor & Francis|year=1996|isbn=1-884964-04-4}} * {{Cite book|last=Stott|first=David|title= Footprint Rajasthan|work=Junagarh|access-date=2009-12-07|url=https://books.google.com/books?id=igdKYE-fNcAC&q=Junagarh+Fort&pg=PA259|publisher= Footprint Travel Guides|year=2007|isbn=978-1-906098-07-0}} *{{cite book| last = Tillotson|first = G.H.R| title = The Rajput Palaces - The Development of an Architectural Style|year= 1987| type = Hardback| edition = First| publisher = Yale University Press| location = New Haven and London| isbn = 0-300-03738-4}} * {{Cite book|last=Ward|first=Philip|title= Northern India, Rajasthan, Agra, Delhi: a travel guide|work=Junagarh Fort|access-date=2009-12-07|url=https://books.google.com/books?id=KubCD2jHjEsC&q=Junagarh+Fort&pg=PA116|publisher= Pelican Publishing Company|year= 1989|isbn=0-88289-753-5}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Junagarh Fort}} * [http://junagarhfort.com/ About Junagarh Fort] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251216105619/https://www.junagarhfort.com/ |date=2025-12-16 }} [[শ্ৰেণী:ৰাজস্থান]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 9kdfbu4bhvsfv5yrggzvlb226i170n7 0 132067 616501 583883 2026-07-09T17:57:01Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616501 wikitext text/x-wiki '''গোল্লাছুট''' ('''গোলাখুট''' বুলিও কোৱা হয়; অৰ্থ: বৃত্ত দৌৰ) [[বাংলাদেশ]]ৰ কিশোৰ-কিশোৰীসকলৰ মাজত অন্যতম জনপ্ৰিয় খেল।<ref>{{Cite news |date=February 2018 |script-title=bn:গোল্লাছুট |url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/education/2018/02/03/597479 |access-date=2025-06-08 |work=Kaler Kantho |language=bn}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |script-title=bn:অলিগলিতে সেই চিৰচেনা গোল্লাছুট |url=https://www.deshrupantor.com/524003/%E0%A6%85%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%87-%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A6%BE-%E0%A6%97%E0%A7%8B%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A7%81%E0%A6%9F |access-date=2025-06-08 |website=দেশ ৰূপান্তৰ |language=bn}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |date=2019-05-07 |script-title=bn:গোল্লাছুট বিলুপ্তিৰ পথে |url=https://www.bd-pratidin.com/sport-news/2019/05/07/421702 |access-date=2025-06-08 |work=Bangladesh Pratidin |language=bn |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=2025-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250608095627/https://www.bd-pratidin.com/sport-news/2019/05/07/421702 |deadurl=yes }}</ref><ref name=":2">{{Cite news |date=2016-07-13 |script-title=bn:বিলুপ্তপ্ৰায় গ্ৰামীণ খেলা-১: গোল্লাছুট |url=https://www.banglanews24.com/feature/news/bd/501913.details |access-date=2025-06-08 |work=banglanews24.com |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |title=A callback to forgotten games and simpler days |url=https://www.thedailystar.net/sports/more-sports/news/callback-forgotten-games-and-simpler-days-3540506 |work=The Daily Star}}</ref> গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ উপৰি এই খেল চহৰৰ পৰিৱেশতো বহুলভাৱে খেলা হয়। বিশেষকৈ [[ঢাকা]], ময়মনসিং, ফৰিদপুৰ, মাদাৰীপুৰ, বৰিশাল, খুলনা, আৰু পাবনাত ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা আছে।<ref name="Banglapedia"/> শিশুসকলে সাধাৰণতে বাহিৰত গোল্লাছুট খেলে, যেনে স্কুলৰ পথাৰত বা মুকলি ঠাইত। খেলখন দুটা দলৰ মাজত খেলা হয়। খেলৰ কেন্দ্ৰীয় বিন্দু হিচাপে কাম কৰিবলৈ মাটিৰ এটা গাঁতত এটা লাঠি ৰোপণ কৰা হয়। এই লাঠিডালৰ চাৰিওফালে এটা বৃত্ত অংকন কৰা হয়, আৰু প্ৰায় ২৫ৰপৰা ৩০ ফুট দূৰত এটা সীমাৰেখা চিহ্নিত কৰা হয়।<ref name="Kishorgonj">{{cite web |url=http://www.kishorgonj.com/?p=4988 |title=Grameen Bangla's Traditional Games - Gollachhut |publisher=kishorgonj.com |date=September 27, 2010 |access-date=2013-05-22 |author=Sabikun Nahar Rita}}</ref><ref name=":3">{{Cite news |script-title=bn:বাংলাদেশেৰ গ্ৰামীণ খেলা গোল্লাছুট |url=https://www.jugantor.com/tp-tutorials/7019 |work=Jugantor |language=bn}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খেলৰ স্বভাৱৰপৰাই এই নামটো উদ্ভৱ হৈছে। খেলুৱৈসকলে এটা বৃত্তত ("গোল্লা") গতি কৰিব লাগিব, আৰু "ছুট" হৈছে এটা আঞ্চলিক শব্দ যাৰ অৰ্থ হৈছে "দৌৰা।" এইদৰে খেলখনক "গোল্লাছুট" বুলি কোৱা হয়।<ref name="Banglapedia">{{cite web |url=http://www.banglapedia.org/HT/F_0121.HTM |title=Gollachhut |work=Banglapedia |access-date=2013-05-22 |author=Wakil Ahmed |archive-url=https://web.archive.org/web/20130805233347/http://www.banglapedia.org/HT/F_0121.HTM |archive-date=2013-08-05 |url-status=dead}}</ref> ==নিয়মসমূহ== খেলৰ আৰম্ভণিতে দুজন দলৰ অধিনায়ক নিৰ্বাচিত কৰা হয়, যাক "গোড়া" (মূল) বুলি জনা যায়। প্ৰতিটো দলত সমানসংখ্যক খেলুৱৈ থাকে (সাধাৰণতে ৫ বা ৭ জন)। দলৰ অধিনায়কে এহাতেৰে ৰোপণ কৰা লাঠিডাল ধৰি আনখন হাতেৰে তেওঁলোকৰ সতীৰ্থৰ সৈতে হাত সংযোগ কৰি শিকলি গঠন কৰে। একেলগে কেন্দ্ৰীয় লাঠিডালৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকে।<ref name=":3"/><ref name=":1"/> খেলৰ উদ্দেশ্য হ’ল শিকলিডাল ভাঙি গৌণ লক্ষ্যৰফালে দৌৰি (বৃত্তৰ বাহিৰত অৱস্থিত আন এটা লাঠি বা গছ) আৰু স্পৰ্শ কৰা।<ref name=":1"/><ref name=":2"/> বৃত্তৰ বাহিৰত দৌৰি লক্ষ্যত উপনীত হ’বলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়ত খেলুৱৈসকলে বিপক্ষ দলৰ সদস্যই টেগ কৰাটো এৰাই চলিব লাগিব। যদি কোনো খেলুৱৈক লক্ষ্য স্পৰ্শ কৰাৰ আগতে টেগ কৰা হয় তেন্তে তেওঁলোকক সেই ৰাউণ্ডৰপৰা বাহিৰ কৰা হয়। শেষত দলৰ অধিনায়কেও লক্ষ্যত উপনীত হ’বলৈ চেষ্টা কৰিব লাগিব। যদি আক্ৰমণকাৰী দলৰ কোনো খেলুৱৈয়ে লক্ষ্যত উপনীত নহয় তেন্তে সেই ৰাউণ্ডত বিপক্ষ দলে জয়ী হয়।<ref name=":0"/><ref name=":1"/><ref name=":2"/><ref>{{Cite web |date=1996-01-12 |script-title=bn:গোল্লাছুট খেলার আইন কানুন । খেলাধুলার আইন - Sports Gurukul {{!}} ক্রীড়া গুরুকুল , GOLN |url=https://sportsgoln.com/%e0%a6%97%e0%a7%8b%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%b2%e0%a6%be%e0%a6%9b%e0%a7%81%e0%a6%9f-%e0%a6%96%e0%a7%87%e0%a6%b2%e0%a6%be%e0%a6%b0-%e0%a6%86%e0%a6%87%e0%a6%a8-%e0%a6%95%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a7%81/ |access-date=2025-06-08 |language=bn }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==আৰু চাওক== *[[দাৰিয়া কোৰ্ট খেল]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পৰম্পৰাগত ক্ৰীড়া]] cyos8wuql2ih6dwq2pt2sr3l7yprb22 0 135236 616455 594279 2026-07-09T13:21:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616455 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = কেথলিন মেকমেহন | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ডাবলিন]], আয়াৰলেণ্ড | death_date = | death_place = | education = | occupation = ৰেডিঅ' আৰু টেলিভিছনৰ সাংবাদিক, ঔপন্যাসিক | website = http://kathleenmacmahon.com/ | alma_mater = | relatives = [[মেৰী লেভিন]] (আইতাক) | known_for = | notable_works = ''দিছ ইজ হাও ইট এণ্ডচ'' (২০১২);<br> ''দা লং হট চামাৰ'' (২০১৫);<br> ''নাথিং বাট ব্লু স্কাই'' (২০২০) }} '''কেথলিন মেকমেহন''' এগৰাকী আইৰিছ লেখিকা আৰু প্ৰাক্তন ৰেডিঅ' আৰু টেলিভিছন সাংবাদিক যিয়ে আয়াৰলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰচাৰক আৰ টি ইৰ সৈতে কাম কৰিছিল। ==শৈশৱ আৰু পৰিয়াল== কিলকেনিত জন্মগ্ৰহণ কৰা মেকমেহন লেখিকা মেৰী লেভিনৰ নাতিনী আৰু দ্য আইৰিছ টাইমছৰ সাহিত্য সম্পাদিকা কেৰ’লিন ৱালছৰ ভতিজী। তেওঁৰ পিতৃ ডেছ মেকমেহন আৰু মাতৃৰ নাম ভালডি ৱালছ, যি ২০১০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref name="Irish Times Family Notices 2010">{{cite web | title=MacMAHON, Valdi : Death notice | website=Irish Times Family Notices | date=2010-11-29 | url=https://notices.irishtimes.com/death/macmahon-valdi/6969439 | access-date=2020-01-10 | archivedate=2026-01-25 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20260125023112/https://notices.irishtimes.com/death/macmahon-valdi/6969439 | deadurl=yes }}</ref> মেকমেহনৰ এজন ভাতৃ-ভগ্নী কেভিন আৰু মেগ আছে। নিকাৰাগুয়া আৰু ব্ৰাজিলৰপৰা পৰিয়াল আয়াৰলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত মেকমেহনে ডাবলিনৰ মাউণ্ট এনভিল মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়িছিল।<ref name="RTE.ie 2015">{{cite web | title=Kathleen MacMahon Interview | website=RTE.ie | date=2015-08-15 | url=https://www.rte.ie/entertainment/books/2015/0815/721490-kathleen-macmahon-interview/ | access-date=2020-01-10}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ ডাবলিন আৰু কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ==কেৰিয়াৰ== প্ৰথমখন কিতাপ প্ৰকাশ পোৱাৰ পূৰ্বে ১৫ বছৰ ধৰি আৰ টি ইত ৰেডিঅ’ আৰু টেলিভিছনৰ সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিছিল। মৰ্নিং আয়াৰলেণ্ডত কাম কৰাৰ সময়ত মেকমেহনে নিউজ এণ্ড কাৰেণ্ট এফেয়াৰ্ছৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় মিডিয়া বঁটা লাভ কৰে। ৰেডিঅ’ত তেওঁৰ পাঁচ বছৰ আৰ টি ই নিউজ এট ৱান অনুষ্ঠানৰ বাবে ৰিপ’ৰ্ট কৰি কটায়। প্ৰকাশক লিটল, ব্ৰাউনে তেওঁৰ প্ৰথম দুখন কিতাপৰ ইংৰাজী অধিকাৰৰ বাবে ৬ লাখ পাউণ্ড দিলে তেওঁ নিজেই এই খবৰটো দিছিল।<ref name="Cowdrey 2018">{{cite web | last=Cowdrey | first=Katherine | title=Kathleen MacMahon moves to Penguin Ireland | website=[[The Bookseller]] | date=2018-10-22 | url=https://www.thebookseller.com/news/kathleen-macmahon-moves-penguin-ireland-876316 | access-date=2020-01-10}}</ref> মেকমেহনৰ প্ৰথমখন কিতাপ ডিছ ইজ হাউ ইট এণ্ডছ (২০১২) ২০টা ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হয় আৰু কেৰী গ্ৰুপ আইৰিছ বুক অৱ দ্য য়েৰ বঁটা, দুটা বৰ্ড গেছ এনাৰ্জী আইৰিছ বুক বঁটা আৰু ২০১২ চনৰ বুক অৱ দ্য য়েৰৰ বাবে আৰ টি ই লাইভলাইনৰ শ্ৰোতাৰ সমীক্ষাকে ধৰি কেইবাটাও বঁটাৰ বাবে চৰ্টলিষ্ট কৰা হয়। ব্ৰিটেইনত ৰিচাৰ্ড আৰু জুডিৰ পছন্দও আছিল। তেওঁৰ দ্বিতীয়খন কিতাপ দ্য লং হট ছামাৰ (২০১৫)ও বেষ্টচেলাৰ আছিল। ২০২০ চনত পেংগুইন বুকছৰ ছেণ্ডিক’ভ প্ৰেছৰ ছাপত তেওঁৰ তৃতীয়খন উপন্যাস নথিং বাট ব্লু স্কাই প্ৰকাশ পাইছিল। ২০২১ চনৰ মাৰ্চ মাহত ঘোষণা কৰা হয় যে নথিং বাট ব্লু স্কাইক কল্পকাহিনীৰ মহিলা বঁটাৰ বাবে লংলিষ্ট কৰা হৈছে। ==ব্যক্তিগত জীৱন== মেকমেহনে তেওঁৰ স্বামী মাৰ্ক আৰু তেওঁলোকৰ যমজ কন্যাৰ সৈতে ডাবলিনত থাকে।<ref name="Unknown 2013">{{cite web | author=Unknown | title=Me, Myself & I: Kathleen MacMahon, Author | website=Independent.ie | date=2013-11-03 | url=https://www.independent.ie/lifestyle/me-myself-i-kathleen-macmahon-author-29719734.html | access-date=2020-01-10}}</ref><ref name="Fantastic Fiction">{{cite web | title=Kathleen MacMahon | website=Fantastic Fiction | url=https://www.fantasticfiction.com/m/kathleen-macmahon/ | access-date=2020-01-10}}</ref><ref name="The Gloss Magazine 2015">{{cite web | title=Writer's Block with Kathleen MacMahon | website=The Gloss Magazine | date=2015-10-01 | url=https://thegloss.ie/writers-block-with-kathleen-macmahon/ | access-date=2020-01-10}}</ref><ref name="Writing.ie 2012">{{cite web | title=This Is How It Ends, Kathleen MacMahon | website=Writing.ie | date=2012-05-02 | url=https://www.writing.ie/interviews/this-is-how-it-ends-kathleen-macmahon/ | access-date=2020-01-10}}</ref><ref name="Hachette Australia">{{cite web | title=Kathleen MacMahon Books | website=Hachette Australia | url=https://www.hachette.com.au/kathleen-macmahon/ | access-date=2020-01-10}}</ref><ref name="Saturday 2015">{{cite web | author=Saturday | title=Book review: The Long Hot Summer | website=irishexaminer.com | date=2015-08-08 | url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsfilmtv/books/book-reviewthe-long-hot-summer-347033.html | access-date=2020-01-10}}</ref><ref name="Meath Chronicle 2014">{{cite web | title=Obituaries 5th July 2014 | website=Meath Chronicle | date=2014-07-09 | url=https://www.meathchronicle.ie/news/roundup/articles/2014/07/09/4031390-obituaries-5th-july-2014 | access-date=2020-01-10 }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Dwyer 2012">{{cite web | last=Dwyer | first=Ciara | title=now kathleen is the big news | website=Independent.ie | date=2012-04-30 | url=https://www.independent.ie/lifestyle/now-kathleen-is-the-big-news-26848572.html | access-date=2020-01-10}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আয়াৰলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] bskwm1wzh1zwpin4ah4u6g18ibnwqjz 0 135326 616511 611706 2026-07-10T00:48:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616511 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = জান্নাতুল ফেৰদৌচ ঐশী | image = Jannatul Ferdous Oishee 2024 (cropped).jpg | caption = ২০২৪ চনত ঐশী | native_name = জান্নাতুল ফেৰদৌস ঐশী | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth based on age as of date|18|2018|10|01}}<ref name=pirojpur/> | education = ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি, [[বাংলাদেশ]] | occupation = মডেল, অভিনেত্ৰী | module = {{infobox pageant titleholder | embed = yes | competitions = {{ubl|মিছ ৱৰ্ল্ড বাংলাদেশ ২০১৮ (বিজয়ী)|মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮|(শীৰ্ষ ৩০)}} }} }} '''জান্নাতুল ফেৰদৌচ ঐশী''' (জন্ম: ২৭ আগষ্ট ২০০০)<ref name=pirojpur/> এগৰাকী বাংলাদেশী অভিনেত্ৰী, মডেল আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী।<ref>{{cite news |last1=Shazu |first1=Shah Alam |title=From pageant queen to screen empress |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/pageant-queen-screen-empress-3226136 |work=The Daily Star |date=21 January 2023 |language=en}}</ref> তেওঁ মিছ ৱৰ্ল্ড [[বাংলাদেশ]] ২০১৮-ৰ মুকুট পিন্ধিছিল। তেওঁ ২০১৮ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত [[চীন]]ৰ ছানিয়াত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮ প্ৰতিযোগিতাত বাংলাদেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল আৰু ১১৮ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত শীৰ্ষ ৩০ গৰাকীৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.missworld.com/#/contestants/5372|title=Miss World 2018 Contestants - Jannatul Ferdous Oishee|access-date=1 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20110225132239/http://missworld.com/#/contestants/5372|archive-date=25 February 2011|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=wZdMtWyhBm8|title=Jannatul Ferdous Oishee - Winner MWB 2018 - Introduction Video for MISS WORLD 2018|website=[[YouTube]] |date=11 November 2018 |access-date=1 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114015717/https://www.youtube.com/watch?v=wZdMtWyhBm8|archive-date=14 November 2018|url-status=live}}</ref> == শিক্ষা == ঐশীয়ে ২০১৮ চনৰ ভিতৰত তেওঁৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Oishee finishes in Top 30 of Miss World |url=https://en.prothomalo.com/entertainment/Oishee-finishes-in-Top-30-of-Miss-World |work=[[Prothom Alo]] |date=8 December 2018 |language=en}}</ref><ref name=pirojpur>{{Cite news |date=1 October 2018 |title=Oishee from Pirojpur wins 'Miss World Bangladesh' crown |url=https://bdnews24.com/entertainment/2018/10/01/oishee-from-pirojpur-wins-miss-world-bangladesh-crown |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001073048/https://bdnews24.com/entertainment/2018/10/01/oishee-from-pirojpur-wins-miss-world-bangladesh-crown |archive-date=1 October 2018 |access-date=1 October 2018 |work=[[Bdnews24.com]]}}</ref> তেওঁ ভাই-ভনীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু। তেওঁৰ পিতৃ এজন উন্নয়ন কৰ্মী আৰু মাতৃ এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰী।<ref name=pirojpur/> ঐশী ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি, বাংলাদেশৰ ছাত্ৰী আছিল।<ref>{{cite news |title=IUB holds webinar on skill enhancement |url=https://www.newagebd.net/article/147411/iub-holds-webinar-on-skill-enhancement |work=New Age |date=26 August 2021 |accessdate=24 October 2024 |archivedate=25 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250125040219/https://www.newagebd.net/article/147411/iub-holds-webinar-on-skill-enhancement |deadurl=yes }}</ref> == কেৰিয়াৰ == === সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা === ঐশীক ঢাকাৰ ইণ্টাৰনেচনেল কনভেনচন চিটি বসুন্ধৰাত (ICCB) মিছ ৱৰ্ল্ড বাংলাদেশ ২০১৮ হিচাপে মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল। তেওঁ ৩০,০০০ প্ৰতিযোগীক পৰাস্ত কৰি এই খিতাপ জয় কৰিছিল আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮ প্ৰতিযোগিতাত প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল।<ref name="ds-crown">{{cite news |title=Jannatul Ferdous Oishee wins 'Miss World Bangladesh' crown |url=https://www.daily-sun.com/post/339973/2018/10/01/Jannatul-Ferdous-Oishee-wins-%E2%80%98Miss-World-Bangladesh%E2%80%99-crown |access-date=15 November 2018 |work=Daily Sun |date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204132440/http://www.daily-sun.com/post/339973/2018/10/01/Jannatul-Ferdous-Oishee-wins-%E2%80%98Miss-World-Bangladesh%E2%80%99-crown |archive-date=4 December 2018 |url-status=live |archivedate=4 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181204132440/http://www.daily-sun.com/post/339973/2018/10/01/Jannatul-Ferdous-Oishee-wins-%E2%80%98Miss-World-Bangladesh%E2%80%99-crown |deadurl=yes }}</ref><ref name=pirojpur/> ঐশীক মিছ গ্ৰেণ্ড বাংলাদেশ ২০২৫ হিচাপেও মুকুট পিন্ধোৱা হৈছে। তেওঁ ২০২৫ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত থাইলেণ্ডৰ বেংককত অনুষ্ঠিত হ'বলগীয়া মিছ গ্ৰেণ্ড ইণ্টাৰনেচনেল ২০২৫-ত বাংলাদেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব। চীনৰ ছানিয়াত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৮-ত ঐশীয়ে ৰাজহুৱা ভোটৰ জৰিয়তে গ্ৰুপ ৬-ৰ 'হেড-টু-হেড চেলেঞ্জ'ত ছয়গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত বিজয়ী হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁৰ গ্ৰুপৰ আন প্ৰতিযোগীসকল আছিল চীন, ব্ৰিটিছ ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, ডেনমাৰ্ক, ব্ৰাজিল আৰু আয়াৰলেণ্ডৰপৰা। প্ৰত্যাহ্বানৰ চূড়ান্ত ৰাউণ্ডত তিনিওগৰাকী বিচাৰক ক্ৰমে ষ্টেফানি ডেল ভেল, মানুসী চিল্লাৰ আৰু মেগান ইয়ঙে তেওঁক মিছ নাইজেৰিয়াৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী হিচাপে বাছনি কৰে। ইয়াৰ ফলত ১১৮ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত ঐশীয়ে শীৰ্ষ ৩০-ত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{Citation |title=Miss World Head to Head Challenge - Group now she is going for miss international 2019 through which bangladesh is also going to make debut in that pageant 6| date=21 November 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y4doKAz1tls |via=YouTube}}</ref><ref>{{Citation |title=Miss World Head to Head Challenge - Final Part 1| date=December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=K9f6GB4JveY |via=YouTube}}</ref> === অভিনয় === ঐশীয়ে ২০২১ চনত ''মিছন এক্সট্ৰিম'' চলচ্চিত্ৰত 'চিলভী' চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে নিজৰ অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে।<ref>{{Cite news |last=Misha |first=Rakshanda Rahman |date=25 October 2024 |title=Tired of being typecast: Oishee |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/tired-being-typecast-oishee-3735651 |access-date=24 October 2024 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ ইয়াৰ ছিকুৱেল ''ব্লেক ৱাৰ: মিছন এক্সট্ৰিম ২'' (২০২৩)-তো একেটা চৰিত্ৰতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Shazu |first=Shah Alam |date=2 January 2023 |title=A new phase for Oishee |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/new-phase-oishee-3211091 |access-date=24 October 2024 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''আদম'' (২০২৩) ছবিত 'চাজিয়া' চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news|date=3 May 2023 |title=My hard work has paid off: Oishee |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/my-hard-work-has-paid-oishee-3310096 |access-date=24 October 2024 |work=The Daily Star |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731204351/https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/my-hard-work-has-paid-oishee-3310096 |archive-date=31 July 2024 |language=en}}</ref> == ফিল্মগ্ৰাফী == {| class="wikitable sortable" ! বছৰ ! শীৰ্ষক ! চৰিত্ৰ ! টোকা ! সূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০২১ |''মিছন এক্সট্ৰিম'' |চিলভী |প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ; '''বিজয়ী –''' শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতা অভিনেত্ৰীৰ মেৰিল-প্ৰথম আলো বঁটা |<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Who wins what at Meril Prothom Alo Awards |url=https://en.prothomalo.com/entertainment/who-wins-what-at-meril-prothom-alo-awards |access-date=2025-12-11 |website=Prothomalo |language=en}}</ref> |- |''ৰাত জাগা ফুল'' |ফাৰিয়া | |<ref>{{Cite web |last=Akbar |first=Zahid |date=12 January 2022 |title='Raat Jaga Phool' showcases nature's revenge |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/raat-jaga-phool-2937551 |access-date=24 April 2023 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২৩ |''ব্লেক ৱাৰ: মিছন এক্সট্ৰিম ২'' |চিলভী | | |- |''আদম'' |চাজিয়া | | |- |২০২৫ |''নুৰ'' |শিউলি |বায়’স্কোপ প্লাছত মুক্তি লাভ কৰিছে |<ref>{{Cite web |last=নিউজ |first=সময় |title=‘নূৰ’ মুক্তিৰ তাৰিখ জানা গেল {{!}} বিনোদন |url=https://www.somoynews.tv/news/2025-12-09/DHvxxNB9 |access-date=2025-12-11 |website=Somoy News |language=bn}}</ref> |- |২০২৬ |''চ’লজাৰ'' | |নিৰ্মাণোত্তৰ পৰ্যায়ত | |} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * আইএমডিবি নাম [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] mdtpes82cscnrzlri37s2im6hf4eflu 0 135664 616482 595918 2026-07-09T16:33:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616482 wikitext text/x-wiki '''গাৱেণ্ডা''' ([[পোলিছ]]: Gawęda) হ’ল [[পোলেণ্ড]]ৰ মৌখিক [[লোককথা]]ৰ এক ধাৰা। লগতে ই এক মহাকাব্যিক সাহিত্যিক ধাৰা যিবোৰ মৌখিক কাহিনীৰ শৈলীত ৰচনা কৰা হয়। ই পোলেণ্ডৰ ঘৰুৱা পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত আৰু প্ৰায়ে হাস্যৰস, আৱেগ, ব্যংগ আৰু ঐতিহাসিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ ঘটোৱা গদ্য বা পদ্যৰ আখ্যান। শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল "কথা-বতৰা", "আড্ডা" বা "পুৰণি লোককথা"। ইয়াৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল কথিত ভাষাৰ ব্যৱহাৰ, আকাৰহীনতা, স্বতঃস্ফূৰ্ততা আৰু কালক্ৰমিক ক্ৰমৰ পৰিৱৰ্তে সংগতিপূৰ্ণ সংযোগ। কেতিয়াবা ইয়াত গীতৰো সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়।<ref>"Gawęda," ''Encyklopedia Powszechna PWN'' (PWN Universal Encyclopedia), vol. 2, 1974, p. 26.</ref> == উৎপত্তি আৰু বৈশিষ্ট্য == প্ৰথমে গাৱেণ্ডা আছিল পোলেণ্ডৰ মৌখিক লোককথাৰ এটা ধাৰা। এই আখ্যানক এক সমগ্ৰ ৰূপত সংযোগ কৰা মূল উপাদানটো হ’ল কথক। কথকজনে প্ৰকৃত পৰিঘটনাৰ বৰ্ণনাৰ লগতে কাল্পনিক, অলৌকিক, লোক অন্ধবিশ্বাস, উৰাবাতৰি আৰু কিংবদন্তিৰো সন্নিৱিষ্ট কৰে। মেলচিয়ৰ ৱানকুইচাক ২০ শতিকাৰ গাৱেণ্ডা শৈলীৰ এজন অন্যতম প্ৰতিনিধি হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যাৰ আত্মজীৱনীমূলক উপন্যাস ''Tędy i owędy'' ইয়াৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ।<ref>Ewa Tierling-Śledź, [https://www.ceeol.com Gawęda (autobiograficzna)]</ref> == গাৱেণ্ডা শ্লাচেস্কা == উনবিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত পোলেণ্ডৰ ৰোমাণ্টিক যুগত "''শ্লাকটা'' ''গাৱেণ্ডা''" (''gawęda szlachecka'') নামৰ সাহিত্যিক ধাৰাটোৰ বিকাশ ঘটিছিল। ইয়াত সম্ভ্ৰান্ত শ্ৰেণীৰ জীৱন আৰু আচাৰ-আচৰণৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু চাৰ্মেচিয়ান মূল্যবোধক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই ধাৰাটোৰ অগ্ৰণী লেখক আছিল হেনৰিক জেউস্কি (''Pamiątki Soplicy''—চপ্লিচাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ, ১৮৩৯–৪১)। এই ধাৰাৰ আন আন লেখকসকলৰ ভিতৰত আছিল কে. গাছিনস্কি, ৱ্লাডিছল' চাইৰোকোমলা, ৱিনচেণ্টি পল, এ. গৰ্চিনস্কি, কে.ডব্লিউ. ৱোজচিক্কি আৰু ইগনেচি চোডকো।<ref>"Gawęda," ''[[Encyklopedia Polski]]'' (Encyclopedia of Poland), p. 175.</ref><ref>"Gawęda," ''Encyklopedia Powszechna PWN'' (PWN Universal Encyclopedia), vol. 2, 1974, p. 26.</ref> আডাম মিকিউইচ (''Pan Tadeusz''), জুলিয়াছ স্লোভাকি আৰু হেনৰিক চিয়েনকিউইচৰ ত্ৰিলজী আদিৰ ৰচনাতো ''গাৱেণ্ডা''ৰ উপাদান পোৱা যায়। পোলেণ্ডৰ ঐতিহাসিক উপন্যাসৰ বিকাশত ''শ্লাকটা গাৱেণ্ডা''ই এক ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>"Gawęda," ''[[Encyklopedia Polski]]'' (Encyclopedia of Poland), p. 175.</ref> == লগতে চাওক == * [[চাগা]] ([[:en:Saga|Saga]]) * [[স্কাজ]] (ৰাছিয়ান মৌখিক পৰম্পৰা) == টোকা == {{reflist|2}} == তথ্যসূত্ৰ == *"Gawęda," ''Encyklopedia Powszechna PWN'' (PWN Universal Encyclopedia), [[ৱাৰ্ছ]], [[Państwowe Wydawnictwo Naukowe]], vol. 2, 1974, p.&nbsp; 26. *"Gawęda," ''[[Encyklopedia Polski]]'' (Encyclopedia of Poland), [[ক্ৰাক’]], Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, 1996, {{ISBN|83-86328-60-6}}, p.&nbsp; 175. == অধিক পঢ়ক == *Krzysztof STĘPNIK, [https://bazhum.muzhp.pl/media//files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Humaniora/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Humaniora-r1976-t31/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Humaniora-r1976-t31-s257-270/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Humaniora-r1976-t31-s257-270.pdf "Drobne formy narracyjne w literaturze krajowej (przyczynek genologiczny do gawędy wierszowanej)"]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }},Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Humaniora VOL. XXXI, 14, 1976, 257–270 *Kardyni-Pelikánová, Krystyna, [https://digilib.phil.muni.cz/sites/default/files/pdf/108240.pdf Wykorzystanie narracji oralnej ("gawęda", "hospodská historka") w kształtowaniu nowoczesnej prozy w polskiej i czeskiej literaturze], Sborník prací Filozofické fakulty brněnské univerzity. D, Řada literárněvědná. 1991, vol. 40, iss. D38, pp.&nbsp; 63–72 [[শ্ৰেণী:পোলেণ্ড]] [[শ্ৰেণী:লোককথা]] ie6poga6lwosmwmpnfe3uf1olilh5cy 0 136397 616528 602342 2026-07-10T06:25:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616528 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = তাজিন আহমেদ | native_name = তাজিন আহমেদ | native_name_lang = bn | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|1975|7|30|df=y}} | birth_place = নোৱাখালী জিলা, [[বাংলাদেশ]] | death_date = {{Death date and age|2018|5|22|1975|7|30|df=y}} | death_place = ঢাকা, বাংলাদেশ | alma_mater = ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = সাংবাদিক, অভিনেত্ৰী, নাট্যকাৰ, পৰিচালক | years_active = ১৯৯৬–২০১৮ | spouses = এজাজ মুন্না<br/>ৰুমী ৰহমান | family = দিলৰা জামান (মাহীয়েক/পেহীয়েক) }} '''তাজিন আহমেদ''' (৩০ জুলাই ১৯৭৫ – ২২ মে' ২০১৮)<ref name=away>{{cite news |date=May 22, 2018 |title=Actress Tazin passes away |url=http://www.newagebd.net/article/41844/actress-tazin-passes-away |work=The Daily Star (Bangladesh) |access-date=May 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180523011241/http://www.newagebd.net/article/41844/actress-tazin-passes-away |archive-date=23 May 2018 |url-status=live |archivedate=May 23, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180523011241/http://www.newagebd.net/article/41844/actress-tazin-passes-away |deadurl=yes }}</ref> এগৰাকী বাংলাদেশী সাংবাদিক, অভিনেত্ৰী, নাট্যকাৰ, পৰিচালক আৰু নাট্য কৰ্মী আছিল।<ref name=persona>{{cite news |author=Syeda Shamin Mortada |date=19 April 2009 |title=Tazin Ahmed: A multi-tasking persona |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-84571 |work=The Daily Star (Bangladesh) |access-date=May 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180523042827/https://www.thedailystar.net/news-detail-84571 |archive-date=23 May 2018 |url-status=live }}</ref> তেওঁ নাটক শাখাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে ২০০৩ চনৰ বাচছাচ (Bachasas) বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="BACHSAS">{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/2004/06/28/d406281402119.htm|title=32nd BACHSAS Awards: A glitzy night : Recognition of outstanding media talents|work=The Daily Star|date=2004-06-28|author=Afsar Ahmed|access-date=2018-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818150357/http://archive.thedailystar.net/2004/06/28/d406281402119.htm|archive-date=18 August 2017|url-status=live|archivedate=2017-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818150357/http://archive.thedailystar.net/2004/06/28/d406281402119.htm|deadurl=yes}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == তাজিন আহমেদৰ জন্ম ১৯৭২ চনৰ ৩০ জুলাইত বাংলাদেশৰ নোৱাখালী জিলাত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ আছিল দিলৰা জলী আৰু কামাল উদ্দিন আহমেদ (মৃত্যু ১৯৭৯)।<ref>{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/2004/10/12/d41012140294.htm|title=Acting was a dream-come-true to me -- Tazin|date=2004-10-12|newspaper=The Daily Star|access-date=2018-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524003738/http://archive.thedailystar.net/2004/10/12/d41012140294.htm|archive-date=24 May 2018|url-status=live|archivedate=2018-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180524003738/http://archive.thedailystar.net/2004/10/12/d41012140294.htm|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ১৯৯২ চনত উচ্চতৰ মাধ্যমিক চূড়ান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণসংযোগ আৰু সাংবাদিকতা বিভাগৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=attack>{{cite news |date=22 May 2018 |title=Actress Tazin Ahmed dies of heart attack |url=http://en.ntvbd.com/bangladesh/168097/Actress-Tazin-Ahmed-dies-of-heart-attack |work=NTV (Bangladesh) |access-date=May 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180523011246/http://en.ntvbd.com/bangladesh/168097/Actress-Tazin-Ahmed-dies-of-heart-attack |archive-date=23 May 2018 |url-status=live }}</ref> == কেৰিয়াৰ == === সাংবাদিকতা === ১৯৯৪ চনত তাজিন আহমেদে 'ভৌৰেৰ কাগজ' নামৰ বাতৰি কাকতত যোগদান কৰে। ১৯৯৭ চনত তেওঁ 'প্ৰথম আলো'ৰ সৈতে কাম আৰম্ভ কৰে আৰু ১৯৯৮ চনত এগৰাকী ষ্টাফ ৰিপৰ্টাৰ হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name=persona/> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ 'আনন্দ ভুবন'ৰ স্তম্ভ লেখক আৰু 'বাংলা বজাৰ' আলোচনীৰ এগৰাকী ফ্ৰীলান্স কণ্ট্ৰিবিউটৰ হিচাপেও কাম কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ মাৰ্কেণ্টাইল বেংক লিমিটেডত জনসংযোগ বিষয়া হিচাপে যোগদান কৰিছিল।<ref name=persona/> === অভিনয় === ১৯৯৬ চনত শ্বেখ নিয়ামত আলীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত 'শেষ দেখা শেষ নয়' নামৰ একক খণ্ডৰ ধাৰাবাহিকখনৰ জৰিয়তে আহমেদে সৰু পৰ্দাত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref name=away/> ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ 'নাট্যজন' নামৰ নাট্যগোষ্ঠীটোৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ২০০০ চনত তেওঁ 'অৰণ্যক' নামৰ আন এটা নাট্যগোষ্ঠীত যোগদান কৰে।<ref name=away/> তেওঁ প্ৰায় ১২খন নাটকৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল আৰু ইয়াৰে কেইখনমান পৰিচালনাও কৰিছিল।<ref name=persona/> ১৯৯১ চনত তেওঁ বাংলাদেশ টেলিভিছনৰ 'চেতনা' নামৰ অনুষ্ঠানটোৰ জৰিয়তে টেলিভিছন উপস্থাপনৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৭ চনত তেওঁ থিয়েটাৰৰ বাবে কেইবাখনো নাটকত অভিনয় কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অৰণ্যকৰ 'ময়ূৰ সিংহাসন' নাটকত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ 'ডলছ হাউছ' (Doll's House) ধাৰাবাহিকখনৰ চিত্ৰনাট্য লিখিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-96455|title=350th episode of Doll's House to go on air tonight|date=2009-07-11|work=The Daily Star|access-date=2018-05-23|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524014632/https://www.thedailystar.net/news-detail-96455|archive-date=24 May 2018|url-status=live}}</ref> ২০০৩ চনত তেওঁ এনটিভি (NTV)-ত প্ৰগ্ৰেম এক্সিকিউটিভ হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰে।<ref name=persona/> ২০১৬ চনৰপৰা তেওঁ একাত্তৰ টিভিত '৭১-এৰ সকাল' নামৰ অনুষ্ঠানটো পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name=passes/> তেওঁ অভিনয় কৰা শেষ টেলি-ফিকচন আছিল মীৰ চাব্বিৰৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত 'নোয়াশাল'।<ref name=passes>{{Cite news|url=http://103.16.74.132/arts-entertainment/tv/popular-actress-tazin-ahmed-passes-away-1580041|title=Tazin Ahmed passes away|date=2018-05-23|work=The Daily Star|access-date=2018-05-23|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180523172952/http://103.16.74.132/arts-entertainment/tv/popular-actress-tazin-ahmed-passes-away-1580041|archive-date=23 May 2018|url-status=live|archivedate=2018-05-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180523172952/http://103.16.74.132/arts-entertainment/tv/popular-actress-tazin-ahmed-passes-away-1580041|deadurl=yes}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন আৰু মৃত্যু == তাজিন আহমেদে প্ৰথমে টেলিভিছন পৰিচালক এজাজ মুন্নাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।<ref name=ejaz>{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/2005/01/05/d501051402110.htm|title=A couple to watch - Tazin and Ejaz: Aspiring to make a difference in the glamour world|newspaper=The Daily Star|date=2005-01-05|access-date=2018-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180527042315/http://archive.thedailystar.net/2005/01/05/d501051402110.htm|archive-date=27 May 2018|url-status=live|archivedate=2018-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180527042315/http://archive.thedailystar.net/2005/01/05/d501051402110.htm|deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সংগীতজ্ঞ ৰুমী ৰহমানৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name=heart>{{cite news |author=Nadia Sarwat |date=2 July 2009 |title=Heart to Heart with Tazin and Rumi |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-95145 |work=The Daily Star (Bangladesh) |access-date=May 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180523011253/https://www.thedailystar.net/news-detail-95145 |archive-date=23 May 2018 |url-status=live }}</ref> অভিনেত্ৰী দিলৰা জামান তেওঁৰ মাহীয়েক (পিতৃৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী) আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://bdnews24.com/entertainment/2018/05/22/actress-tazin-ahmed-dies-of-heart-attack|title=Actress Tazin Ahmed dies of heart attack|work=bdnews24.com|date=2018-05-22|access-date=2018-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180523083620/https://bdnews24.com/entertainment/2018/05/22/actress-tazin-ahmed-dies-of-heart-attack|archive-date=23 May 2018|url-status=live}}</ref> আহমেদ এজমা ৰোগত আক্ৰান্ত আছিল। ২০১৮ চনৰ ২২ মে'ত ঢাকাৰ উত্তৰাৰ ৰিজেণ্ট হাস্পতালত হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="away" /><ref name="attack" /> তেওঁৰ মৃতদেহ কাশিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহিলা কাৰাগাৰলৈ নিয়া হৈছিল, য’ত তেওঁৰ মাতৃ দিলৰা জলী কাৰাগাৰত আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বনানি কবৰস্থানত দেউতাকৰ কবৰৰ কাষতে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়।<ref>{{Cite news|url=https://dhakatribune.com/feature/2018/05/23/tazin-buried-on-her-father-s-grave|title=Tazin buried in her father's grave|date=2018-05-23|work=Dhaka Tribune|access-date=2018-05-29|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529130452/https://dhakatribune.com/feature/2018/05/23/tazin-buried-on-her-father-s-grave|archive-date=29 May 2018|url-status=live}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] 2g76r36m750pd8tk3imjvc4zl2uml6t 0 136407 616519 598791 2026-07-10T04:50:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616519 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডলি আনোৱাৰ | native_name = ডলি আনোয়াৰ | native_name_lang = bn | birth_name = ডলি ইব্ৰাহিম | birth_date = {{Birth date|1948|07|01|df=y}} | birth_place = [[বাংলাদেশ]] | death_date = {{Death date and age|1991|07|03|1948|07|01|df=y}} | death_cause = [[আত্মহত্যা]] | death_place = [[ঢাকা]], বাংলাদেশ | resting_place = শ্বহীদ বুদ্ধিজীবী কবৰস্থান, মিৰপুৰ | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৬৪ – ১৯৯১ | notable_works = ''সূৰ্য দীঘল বাড়ী'' (১৯৭৯) | parents = নীলিমা ইব্ৰাহিম (মাতৃ), মহম্মদ ইব্ৰাহিম (পিতৃ) | spouse = {{marriage|আনোৱাৰ হোছেইন|1979|end=div}} }} '''ডলি আনোৱাৰ''' ([[ইংৰাজী]]: Dolly Anwar; জন্ম উপাধি '''ইব্ৰাহিম'''; ১ জুলাই ১৯৪৮ – ৩ জুলাই ১৯৯১) এগৰাকী বাংলাদেশী মঞ্চ, দূৰদৰ্শন আৰু চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰীৰ লগতে এগৰাকী লেখিকা আৰু 'সাতদিন' আলোচনীৰ সম্পাদিকা আছিল। ১৯৭৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ ''সূৰ্য দীঘল বাড়ী''ত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰিছিল।<ref name=nfa>{{cite web|url=http://www.fdc.gov.bd/site/page/f3bb17fe-d9ad-4b61-bd8a-5824262691ad/১৯৭৫-২০১২|script-title=bn:জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ প্ৰাপ্তদেৰ নামেৰ তালিকা (১৯৭৫-২০১২)|language=bn|trans-title=List of the winners of National Film Awards (1975-2012)|access-date=25 March 2019|work=Bangladesh Film Development Corporation|publisher=Government of Bangladesh}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == আনোৱাৰ ৰাজনৈতিক আৰু নাৰীবাদী কৰ্মী নীলিমা ইব্ৰাহিম আৰু চিকিৎসক মহম্মদ ইব্ৰাহিমৰ কন্যা আছিল।<ref name=flutter>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-100389|title=She caused a flutter in young hearts|date=2009-08-07|work=The Daily Star|access-date=2018-12-04|language=en}}</ref> তেওঁ জগন্নাথ কলেজৰ সাহিত্যৰ স্নাতক মহলাৰ ছাত্ৰী আছিল।<ref name=flutter/> == কেৰিয়াৰ == আনোৱাৰে ১৩ বছৰ বয়সতে মঞ্চত কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। ১৬ বছৰ বয়সত তেওঁ মুনীৰ চৌধুৰীৰ 'একতলা দোতলা' আৰু বাংলাদেশ টেলিভিছনৰ প্ৰথমখন নাটক তথা প্ৰথমখন ধাৰাবাহিক 'ৰোজ ৰোজ'ত (১৯৮১) অভিনয় কৰিছিল।<ref name=flutter/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ জহিৰ ৰায়হানৰ 'বৰফ গলা নদী' আৰু 'আৰেক ফাল্গুন' নাটকত অভিনয় কৰে।<ref name=flutter/> তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ আছিল ১৯৭৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত বহুকেইটা ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা বিজয়ী ছবি ''সূৰ্য দীঘল বাড়ী''।<ref name=flutter/> তেওঁ অভিনয় কৰা দ্বিতীয় তথা শেষ চলচ্চিত্ৰখন আছিল শ্বেখ নিয়ামত আলীৰদ্বাৰা পৰিচালিত ''দহন'' (১৯৮৬)।<ref>{{Cite news|url=http://www.newagebd.net/article/45018/peers-recall-actress-dolly-anwar|title=Peers recall actress Dolly Anwar|work=New Age|language=en|access-date=2018-12-04|archivedate=2018-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181204151447/http://www.newagebd.net/article/45018/peers-recall-actress-dolly-anwar|deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আনোৱাৰে অভিনয় ত্যাগ কৰি এটা বিজ্ঞাপন সংস্থাৰ পৰিচালিকা আৰু সাপ্তাহিক আলোচনী 'সাতদিন'ৰ সম্পাদিকা হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰে।<ref name=flutter/><ref name=70th>{{Cite news|url=http://www.theindependentbd.com/post/156269|date=2008-07-03|title=70th birth anniv of actress Dolly Anwar celebrated|work=The Independent |location=Dhaka |access-date=2018-12-04}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন আৰু মৃত্যু == আনোৱাৰে ১৯৬৬ চনত প্ৰথমে এজন ছাত্ৰ নেতা ৰাজুৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল।<ref name=flutter/> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফটোগ্ৰাফাৰ তথা চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ আনোৱাৰ হোছেইনৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web | url=http://gunijan.org.bd/GjProfDetails_action.php?GjProfId=52A | script-title=bn:আনোয়াৰ হোসেন | publisher=Gunijan |language=bn | access-date=26 August 2016}}</ref> ১৯৯১ চনৰ ৩ জুলাইত আনোৱাৰে আত্মহত্যা কৰে আৰু সেইদিনা নিশা ঢাকা মেডিকেল কলেজ আৰু হাস্পতালত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name=flutter/> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|2638123}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] 4bi0hn5sqt99lcj667labrae9rf50wd 0 136894 616457 606956 2026-07-09T13:31:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616457 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} [[চিত্ৰ:BHU_Main_Gate,_Banaras_Hindu_University_enhanced.jpg|thumb|ভাৰতৰ প্ৰথম কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় (১৯১৬ চনত প্ৰতিষ্ঠিত আৰু কেন্দ্ৰীয় স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত) বানাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ।]] [[ভাৰত]]ৰ '''কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়'''সমূহ হ’ল সংসদৰ আইনৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়, যিবোৰ [[ভাৰতৰ শিক্ষা মন্ত্ৰালয়|শিক্ষা মন্ত্ৰালয়]]ৰ অধীনস্থ উচ্চ শিক্ষা বিভাগৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত থাকে;<ref name="Central Universities">{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/central_univ_eng|title=Central Universities|work=mhrd.gov.in|accessdate=13 March 2012|publisher=[[Ministry of Human Resource Development (India)|Union Human Resource Development Ministry]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120303143139/http://mhrd.gov.in/central_univ_eng|archivedate=3 March 2012}}</ref> অৱশ্যে অন্যান্য মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত থকা নখন বিশ্ববিদ্যালয় ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম।<ref name="Central" /> সাধাৰণতে ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ|বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে]] (UGC) স্বীকৃতি দিয়ে, যিয়ে ''বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আইন, ১৯৫৬'' ৰ পৰা নিজৰ ক্ষমতা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=UGC Act-1956|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/upload_document/ugc_act.pdf|work=mhrd.gov.in/|publisher=Secretary, University Grants Commission|accessdate=31 March 2016}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও ১৫ খন পেছাদাৰী পৰিষদ গঠন কৰা হয়, যিয়ে স্বীকৃতি আৰু সমন্বয়ৰ বিভিন্ন দিশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/page/professional-councils.aspx|title=Professional Councils|work=ugc.ac.in|accessdate=11 September 2017|publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ ''কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় আইন, ২০০৯'' ৰ অন্তৰ্ভুক্ত, যিয়ে ইয়াৰ উদ্দেশ্য, ক্ষমতা, শাসন আদি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু ১২খন নতুন বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপন কৰে।<ref name="act2009">{{Cite web|url=http://www.cuk.ac.in/pdf/ACT-AND-STATUTES.pdf|title=Central Universities Act, 2009|accessdate=14 August 2016|publisher=[[Central University of Karnataka]]}}</ref> {{As of|2023|6}} ইউজিচিয়ে প্ৰকাশ কৰা কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তালিকাত ৫৬খন কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Central">{{Cite web|url=https://www.ugc.ac.in/oldpdf/Consolidated_CENTRAL_UNIVERSITIES_List.pdf|title=List of 56 Central Universities|accessdate=23 June 2023|publisher=[[University Grants Commission (India)|UGC]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230623124354/https://www.ugc.gov.in/oldpdf/Consolidated_CENTRAL_UNIVERSITIES_List.pdf|archivedate=23 June 2023}}</ref>{{maplink|frame=yes|frame-width=320|frame-height=370|zoom=4|from=Locations of Indian Central Universities.map|text=Locations of Central Universities}} == ৰাজ্য অনুসৰি বিশ্ববিদ্যালয় == ভাৰতৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় থকা অঞ্চলটো হ’ল [[দিল্লী]] য’ত ৭খন বিশ্ববিদ্যালয় আছে। [[গোৱা|গোৱাৰ]] বাহিৰে [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ভাৰতৰ সকলো ৰাজ্যতে]] কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় আছে ৷ [[কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল|কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ]] ভিতৰত [[দিল্লী]], জম্মু আৰু কাশ্মীৰ, [[লাডাখ]] আৰু [[পুডুছেৰী|পুডুচেৰীত]] কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় আছে৷ [[চিত্ৰ:Delhiuni.jpg|alt=Main building of the University of Delhi|thumb|দিল্লীৰ সাতখন কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]।]] {| class="wikitable sortable collapsible plainrowheaders" border="1" style="text-align:center;" |+ৰাজ্য অনুসৰি কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়<br /><br /><br /><br /> আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল ! scope="col" | ৰাজ্য / কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল ! scope="col" | কেন্দ্ৰীয়<br /><br /><br /><br /> বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ |- | [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ|অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] | ৩ |- | [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] | ১ |- | [[অসম]] | ২ |- | [[বিহাৰ]] | ৪ |- | [[ছত্তীসগঢ়|ছত্তীশগড়]] | ১ |- | [[দিল্লী]] | ৭ |- | [[গুজৰাট]] | ২ |- | [[হাৰিয়ানা]] | rowspan="2" | ১ |- | [[হিমাচল প্ৰদেশ]] |- | জম্মু-কাশ্মীৰ | ২ |- | [[ঝাৰখণ্ড]] | rowspan="4" | ১ |- | [[কৰ্ণাটক]] |- | [[কেৰেলা (ৰাজ্য)|কেৰালা]] |- | [[লাডাখ]] |- | [[মধ্য প্ৰদেশ]] | ২ |- | [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] | ১ |- | [[মণিপুৰ]] | ৩ |- | [[মেঘালয়]] | rowspan="8" | ১ |- | [[মিজোৰাম]] |- | [[নাগালেণ্ড]] |- | [[ওড়িশা]] |- | [[পুডুছেৰী|পুডুচেৰী]] |- | [[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাৱ]] |- | [[ৰাজস্থান]] |- | [[ছিক্কিম|ছিকিম]] |- | [[তামিলনাডু]] | ২ |- | [[তেলংগানা|তেলেংগানা]] | ৪ |- | [[ত্ৰিপুৰা]] | ১ |- | [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] | ৬ |- | [[উত্তৰাখণ্ড]] | rowspan="2" | ১ |- | [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিম বংগ]] |- class="sortbottom" ! মুঠ ! style="text-align:center" | ৫৭ |- |} == ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তালিকা == [[চিত্ৰ:Renovated_gate_of_Tezpur_University.png|alt=Renovated gate of Tezpur University|right|thumb|১৯৯৪ চনত স্থাপিত কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়|তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] সংস্কাৰকৃত আদৰণি তোৰণ]] ''কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় আইন, ২০০৯'', বা ইয়াৰ পিছত স্থাপিত বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা আইন লক্ষ্য কৰা হৈছে। বাকী সকলো বিশ্ববিদ্যালয় এখন নিৰ্দিষ্ট আইনৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। {| class="wikitable sortable collapsible plainrowheaders" border="1" style="text-align:left; width:75%" |+ Central universities of India ! scope="col" style="width: 25%;" |University ! scope="col" style="width: 10%;" |[[States and territories of India|State]] ! scope="col" style="width: 5%;" |Location ! scope="col" style="width: 2%;" | Centralised ! scope="col" style="width: 2%;" |Established ! scope="col" style="width: 6%;" |Specialisation ! scope="col" style="width: 4%;" class="unsortable"|Sources |- | [[Central Tribal University of Andhra Pradesh]]{{refn|group=note|name=Amendment}} | rowspan="3" | [[Andhra Pradesh]] | [[Vizianagaram district|Vizianagaram]] |2019 | 2019 | General |<ref>{{cite web|title=Central Tribal University of Andhra Pradesh|url=http://ctuap.in/index.html|website=ctuap.in|access-date=22 November 2020|archivedate=30 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201130042058/http://ctuap.in/index.html|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Central University of Andhra Pradesh]]{{refn|group=note|name=Amendment |Established under amendments ''Central Universities (Amendment) Act, 2014'',<ref>{{cite web |title=Central University (Amendment) Act, 2014 |url=http://mgcub.ac.in/pdf/Central%20Universities%20Act%202014.pdf |publisher=[[Government of India]] |date=17 December 2014|work=[[The Gazette of India]]}}</ref> ''Central Universities (Amendment) Act, 2019'',<ref>{{cite web |title=Central Universities (Amendment) Act, 2019 |url=https://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/act%202019.pdf |publisher=[[Government of India]] |date=23 August 2019|work=[[The Gazette of India]]}}</ref> ''Central Universities (Amendment) Act, 2021''<ref>{{cite web |title=The Central Universities (Amendment) Act, 2021 |url=https://prsindia.org/files/bills_acts/acts_parliament/2021/The%20Central%20Universities%20(Amendment)%20Act,%202021.pdf |access-date=23 June 2023}}</ref> and ''Central Universities (Amendment) Act, 2022''.<ref>{{cite web |title=Central Universities (Amendment) Act, 2022 |url=https://prsindia.org/files/bills_acts/acts_parliament/2022/Central%20Universities%20(Amendment)%20Act,%202022.pdf |access-date=23 June 2023}}</ref>}} | [[Anantapur district|Anantapuram]] |2019 | 2019 | General |<ref name="Central University of Andhra Pradesh">{{cite web |url= http://cuap.ac.in/ |title=Central University of Andhra Pradesh |work=cuap.ac.in |access-date=21 November 2019|publisher=Central University of Andhra Pradesh}}</ref> |- | [[National Sanskrit University]]{{refn|group=note|name=Sanskrit |Established under ''The Central Sanskrit Universities Act, 2020''<ref>{{cite news |url=http://www.sanskrit.nic.in/uploads/2020_05_09_VC/The_Central_Sanskrit_Universities_Act_2020.pdf |access-date=22 November 2020|title=Central Sanskrit Universities Act, 2020|date=25 March 2020|publisher=[[Government of India]] |work=[[The Gazette of India]]}}</ref>}} | [[Tirupati]] |2020 | 1956 | [[Sanskrit]] | <ref>{{cite web |title=Profile of National Sanskrit University |url=http://nsktu.ac.in/index.php/profile/ |publisher=National Sanskrit University |access-date=22 November 2020}}</ref> |- | [[Rajiv Gandhi University]] | [[Arunachal Pradesh]] | [[Itanagar]] |2007 | 1985 | General |<ref name="About RGU">{{cite web |url=http://www.rgu.ac.in/aboutrgu/rguhistory.html |title=About RGU |work=rgu.ac.in |access-date=26 June 2011 |publisher=[[Rajiv Gandhi University]] |archive-date=9 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130809040808/http://www.rgu.ac.in/aboutrgu/rguhistory.html |url-status=dead |archivedate=9 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130809040808/http://www.rgu.ac.in/aboutrgu/rguhistory.html |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Assam University]] | rowspan="2" | [[Assam]] | [[Silchar]] |1994 | 1994 | General |<ref>{{cite web |title=About Assam University |url=http://www.aus.ac.in/about/ | website = www.aus.ac.in | publisher=Assam University |access-date=22 November 2020}}</ref> |- | [[Tezpur University]] | [[Tezpur]] |1994 | 1994 | General |<ref name="Welcome to Tezpur University">{{cite web |url= http://www.tezu.ernet.in/ |title=Welcome to Tezpur University |work=tezu.ernet.in |access-date=27 June 2011|publisher=[[Tezpur University]]}}</ref> |- | [[Central University of South Bihar]] | rowspan="4" | [[Bihar]] | [[Gaya, India|Gaya]] |2009 | 2009 | General |<ref name="Central University of Bihar">{{cite web|url=http://www.cub.ac.in/|title=Central University of Bihar|work=cub.ac.in|access-date=28 June 2011|publisher=[[Central University of Bihar]]|archivedate=28 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628105649/http://www.cub.ac.in/|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Mahatma Gandhi Central University]]{{refn|group=note|name=Amendment}} | [[Motihari]] |2016 | 2016 | General |<ref>{{cite web|title=About us – Mahatma Gandhi Central University|url=https://mgcub.ac.in/about.php|url-status=live|access-date=22 November 2020|website=www.mgcub.ac.in|publisher=Mahatma Gandhi Central University|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203221341/http://www.mgcub.ac.in:80/about.php|archive-date=3 February 2020|archivedate=3 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203221341/http://www.mgcub.ac.in/about.php|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Nalanda University]]{{refn|group=note|name=fund|Directly funded by [[Government of India]] and not by [[University Grants Commission (India)|UGC]].<ref name=Central/>}}{{refn|group=note|Established under central act ''Nalanda University Act, 2010''<ref>{{Cite web |url=http://bombayhighcourt.nic.in/libweb/actc/yearwise/2010/2010.39.pdf |title=The Nalanda University Act, 2010 |access-date=16 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170104144628/http://bombayhighcourt.nic.in/libweb/actc/yearwise/2010/2010.39.pdf |archive-date=4 January 2017 |url-status=dead}}</ref>}} | [[Rajgir]] |2010 | 2010 | [[International university]] |<ref>{{cite web |title=About Nalanda University |url=https://nalandauniv.edu.in/about-nalanda/ |publisher=Nalanda University |access-date=22 November 2020}}</ref> |- | [[Dr. Rajendra Prasad Central Agriculture University]]{{refn|group=note|name=fund}} | [[Samastipur district|Samastipur]] |2016 | 1905 | Agriculture |<ref>{{cite web |url= https://www.rpcau.ac.in/about-pusa/ |title=About Pusa |work=rpcau.ac.in |access-date=13 January 2019|publisher=[[Dr. Rajendra Prasad Central Agriculture University]]}}</ref> |- | [[Guru Ghasidas Vishwavidyalaya]] | [[Chhattisgarh]] | [[Bilaspur, Chhattisgarh|Bilaspur]] |2009 | 1983 | General |<ref name="Guru Ghasidas University">{{cite web|url=http://www.ggu.ac.in/|title=Guru Ghasidas University|work=ggu.ac.in|access-date=29 June 2011|publisher=[[Guru Ghasidas Vishwavidyalaya]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110812094959/http://www.ggu.ac.in/|archive-date=12 August 2011|url-status=dead}}</ref> |- | [[Central Sanskrit University]]{{refn|group=note|name=Sanskrit}} | rowspan="7" | [[Delhi]] | [[New Delhi]] |2020 | 1970 | [[Sanskrit]] | <ref>{{cite web |title=About us – Central Sanskrit University |url=http://www.sanskrit.nic.in/about_us.php |website=www.sanskrit.nic.in |publisher=Central Sanskrit University |access-date=22 November 2020}}</ref> |- | [[Indira Gandhi National Open University]]{{refn|group=note|name=fund}} | [[New Delhi]] |1985 | 1985 | [[Distance education]] |<ref name="ignou.ac.in">{{cite web |url= http://www.ignou.ac.in/ |title=Indira Gandhi National Open University |work=ignou.ac.in |access-date=29 June 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091024074312/http://www.ignou.ac.in/|archive-date=24 October 2009|publisher=[[Indira Gandhi National Open University]]}}</ref> |- | [[Jamia Millia Islamia]] | [[New Delhi]] |1988 | 1920 | General |<ref name="History of Jamia Millia Islamia">{{cite web |url=http://jmi.ac.in/HistoryofJamia.htm |title=History of Jamia Millia Islamia |work=jmi.ac.in |access-date=29 June 2011 |publisher=[[Jamia Millia Islamia]] University |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110702174339/http://jmi.ac.in/HistoryofJamia.htm |archive-date=2 July 2011 |archivedate=2 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110702174339/http://jmi.ac.in/HistoryofJamia.htm |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Jawaharlal Nehru University]] | [[New Delhi]] |1969 | 1969 | General |<ref name="Jawaharlal Nehru University">{{cite web|url=http://www.jnu.ac.in/main.asp?sendval=Introduction|title=Welcome to Jawaharlal Nehru University|work=jnu.ac.in|access-date=29 June 2011|publisher=[[Jawaharlal Nehru University]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702052940/http://www.jnu.ac.in/main.asp?sendval=Introduction|archive-date=2 July 2011}}</ref> |- | [[Shri Lal Bahadur Shastri National Sanskrit University]]{{refn|group=note|name=Sanskrit}} | [[New Delhi]] |2020 | 1962 | [[Sanskrit]] | <ref>{{cite web |title=About us – Shri Lal Bahadur Shastri National Sanskrit University |url=https://www.slbsrsv.ac.in/university/about-university |website=www.slbsrsv.ac.in |publisher=Shri Lal Bahadur Shastri National Sanskrit University |access-date=22 November 2020}}</ref> |- | [[South Asian University]]{{refn|group=note|name=fund}} | [[New Delhi]] |2010 | 2010 | [[International university]] |<ref name="SAU">{{cite web |url= http://www.sau.int/about/about-sau.html |title=About the University |work=sau.int |access-date=14 August 2016|publisher=[[South Asian University]]}}</ref> |- | [[University of Delhi]] | [[New Delhi]] |1922 | 1922 | General |<ref name="About us">{{cite web|url=http://www.du.ac.in/index.php?id=10|title=About us|work=du.ac.in|access-date=29 June 2011|publisher=[[University of Delhi]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516193256/http://www.du.ac.in/index.php?id=10|archive-date=16 May 2012|url-status=dead}}</ref> |- | [[Central University of Gujarat]]{{refn|group=note|name=c2009|Established by the ''Central Universities Act, 2009''<ref name=act2009/>}} | rowspan="2" | [[Gujarat]] | [[Gandhinagar]] |2009 | 2009 | General |<ref name="Central University of Gujarat">{{cite web |url= http://www.cug.ac.in/ |title=Central University of Gujarat |work=cug.ac.in |access-date=29 June 2011|publisher=Central University of Gujarat}}</ref> |- | [[Gati Shakti Vishwavidyalaya]]{{refn|group=note|name=Amendment}} | [[Vadodara]] | 2018 | 2022 | Transport |<ref>{{cite web |url= https://gsv.ac.in/aboutgsv/ |title=About Gati Shakti Vishwavidyalaya |work=gsv.ac.in |access-date=23 June 2023|publisher=Gati Shakti Vishwavidyalaya}}</ref> |- | [[Central University of Haryana]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Haryana]] | [[Mahendragarh]] | 2009 | 2009 | General |<ref name="Central University of Haryana">{{cite web |url= http://www.cuharyana.org/ |title=Central University of Haryana |work=cuharyana.org |access-date=3 July 2011|publisher=[[Central University of Haryana]]}}</ref> |- | [[Central University of Himachal Pradesh]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Himachal Pradesh]] | [[Dharamshala, Himachal Pradesh|Dharamsala]] |2009 | 2009 | General |<ref name="cuhimachal.ac.in">{{cite web|url=http://cuhimachal.ac.in/cuhp_about_genesis.aspx|title=Central University of Himachal Pradesh|work=cuhimachal.ac.in|access-date=18 July 2011|publisher=[[Central University of Himachal Pradesh]]|archive-date=30 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330064647/http://www.cuhimachal.ac.in/cuhp_about_genesis.aspx|url-status=dead|archivedate=30 March 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130330064647/http://www.cuhimachal.ac.in/cuhp_about_genesis.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Central University of Jammu]]{{refn|group=note|name=c2009}} | rowspan="2" | [[Jammu and Kashmir (state)|Jammu and Kashmir]] | [[Jammu]] |2011 | 2011 | General |<ref name="Central University of Jammu">{{cite web |url= http://www.cujammu.ac.in// |title=Welcome to the Official Website &#124; Central University of Jammu |work=cujammu.ac.in |access-date=24 November 2013|publisher=[[Central University of Jammu]]}}</ref> |- | [[Central University of Kashmir]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Ganderbal district|Ganderbal]] |2009 | 2009 | General |<ref name="Central University of Kashmir">{{cite web |url=http://www.cukashmir.ac.in/home.aspx |title=Welcome to the Official Website &#124; Central University of Kashmir |work=cukashmir.ac.in |access-date=19 July 2011 |publisher=[[Central University of Kashmir]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830023048/http://www.cukashmir.ac.in/home.aspx |archive-date=30 August 2011 |archivedate=30 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830023048/http://www.cukashmir.ac.in/home.aspx |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Central University of Jharkhand]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Jharkhand]] | [[Ranchi]] |2009 | 2009 | General |<ref name="About CUJ">{{cite web |url=http://cuj.ac.in/About%20Us.html |title=About CUJ |work=cuj.ac.in |access-date=20 July 2011 |publisher=[[Central University of Jharkhand]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110625113327/http://www.cuj.ac.in/About%20Us.html |archive-date=25 June 2011 |archivedate=25 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110625113327/http://www.cuj.ac.in/About%20Us.html |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Central University of Karnataka]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Karnataka]] | [[Gulbarga|Kalaburagi]] |2009 | 2009 | General |<ref name="About CUK">{{cite web |url=http://www.cuk.ac.in/aboutcuk.html |title=About CUK |work=cuk.ac.in |access-date=21 July 2011 |publisher=[[Central University of Karnataka]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721150326/http://www.cuk.ac.in/aboutcuk.html |archive-date=21 July 2011 |archivedate=21 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721150326/http://www.cuk.ac.in/aboutcuk.html |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Central University of Kerala]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Kerala]] | [[Kasaragod Town|Kasaragod]] |2009 | 2009 | General |<ref name="Central University of Kerala">{{cite web |url= http://www.cukerala.ac.in/about |title= Official Website of Central University of Kerala |work= cukerala.ac.in |access-date= 7 August 2011 |publisher= [[Central University of Kerala]] |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20110724024947/http://www.cukerala.ac.in/about |archive-date= 24 July 2011}}</ref> |- | [[Sindhu Central University]]{{refn|group=note|name=Amendment}} | [[Ladakh]] | [[Khalatse]] | 2021 | 2021 | General |<ref>{{cite press release|title=Sindhu Central University will offer 3 significant post-graduate level programs in the first Academic Year 2023-24 |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1930614 |website=pib.gov.in |access-date=23 June 2023}}</ref> |- | [[Dr. Hari Singh Gour University]] | rowspan="2" | [[Madhya Pradesh]] | [[Sagar, Madhya Pradesh|Sagar]] |2009 | 1946 | General |<ref name="The University Profile">{{cite web |url=http://dhsgsu.ac.in/profile.html |title=The University Profile |work=dhsgsu.ac.in |access-date=20 September 2017 |publisher=[[Dr. Hari Singh Gour University]] |archivedate=6 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200806124613/http://dhsgsu.ac.in/profile.html |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Indira Gandhi National Tribal University]] | [[Amarkantak]] |2007 | 2007 | General |<ref name="igntu.nic.in">{{cite web|title=Indira Gandhi National Tribal University|url=http://www.igntu.ac.in/theuniversity.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902132256/http://igntu.nic.in/theuniversity.htm|archive-date=2 September 2011|access-date=29 August 2011|work=igntu.nic.in|publisher=Indira Gandhi National Tribal University}}</ref> |- | [[Mahatma Gandhi Antarrashtriya Hindi Vishwavidyalaya]] | [[Maharashtra]] | [[Wardha]] |1997 | 1997 | [[Hindi]] |<ref name="hindivishwa.org">{{cite web |url= http://www.hindivishwa.org/ |title=Mahatma Gandhi Antarrashtriya Hindi Vishwavidyalaya |work=hindivishwa.org |access-date=30 August 2011|publisher=[[Mahatma Gandhi Antarrashtriya Hindi Vishwavidyalaya]]}}</ref> |- | [[Central Agricultural University]]{{refn|group=note|name=fund}} | rowspan="3" | [[Manipur]] | [[Imphal]] |1993 | 1993 | Agriculture |<ref name="Central Agricultural University">{{cite web|url=http://dare.nic.in/cau.htm|title=Central Agricultural University|work=dare.nic.in|access-date=24 July 2011|publisher=[[Central Agricultural University]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721165713/http://dare.nic.in/cau.htm|archive-date=21 July 2011}}</ref> |- | [[Manipur University]] | [[Imphal]] |2005 | 1980 | General |<ref name="Manipur University">{{cite web|url=http://manipuruniv.ac.in/en/home.html|title=Manipur University|work=manipuruniv.ac.in|access-date=24 July 2011|publisher=[[Manipur University]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722195549/http://manipuruniv.ac.in/en/home.html|archive-date=22 July 2011|archivedate=22 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722195549/http://manipuruniv.ac.in/en/home.html|deadurl=yes}}</ref> |- | [[National Sports University]]{{refn|group=note|name=fund}} | [[Imphal]] |2018 | 2018 | Sports |<ref name="National Sports University">{{cite web|url=https://www.nsu.ac.in/about-nsu|title=About NSU |work=nsu.ac.in|access-date=13 January 2019|publisher=[[National Sports University]]}}</ref> |- | [[North Eastern Hill University]] | [[Meghalaya]] | [[Shillong]] |1973 | 1973 | General |<ref name="North Eastern Hill University">{{cite web |url= http://www.nehu.ac.in/aboutus.php |title=History of North-Eastern Hill University, Shillong-22 |work=nehu.ac.in |access-date=24 July 2011|publisher=[[North Eastern Hill University]]}}</ref> |- | [[Mizoram University]] | [[Mizoram]] | [[Aizawl]] |2000 | 2000 | General |<ref name="About Mizoram University">{{cite web|title=About Mizoram University|url=https://mzu.edu.in/about-the-university/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110714170441/http://www.mzu.edu.in/about%20mzu.html|archive-date=14 July 2011|access-date=24 July 2011|work=mzu.edu.in|publisher=[[Mizoram University]]}}</ref> |- | [[Nagaland University]] | [[Nagaland]] | [[Lumami]] |1994 | 1994 | General |<ref name="Nagaland University">{{cite web |url=http://www.nagauniv.org.in/ |title=Welcome to Nagaland University Home Page |work=nagauniv.org.in |access-date=30 August 2011 |publisher=[[Nagaland University]] |archivedate=2 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110902034845/http://www.nagauniv.org.in/ |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Central University of Odisha]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Odisha]] | [[Koraput]] |2009 | 2009 | General |<ref name="Introduction">{{cite web |url=http://cuorissa.org/dorun/index.php?option=com_content&view=article&id=130&Itemid=78 |title=Introduction |work=cuorissa.org |access-date=30 August 2011 |publisher=Central University of Orissa |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528121122/http://cuorissa.org/dorun/index.php?option=com_content&view=article&id=130&Itemid=78 |archive-date=28 May 2011 |archivedate=28 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110528121122/http://cuorissa.org/dorun/index.php?option=com_content&view=article&id=130&Itemid=78 |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Pondicherry University]] | [[Puducherry (union territory)|Puducherry]] | [[Pondicherry (city)|Pondicherry]] |1985 | 1985 | General |<ref name="Pondicherry University">{{cite web|title=Pondicherry University Home Page|url=https://www.pondiuni.edu.in/home|url-status=live|access-date=1 August 2011|work=pondiuni.edu.in|publisher=[[Pondicherry University]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020182345/https://www.pondiuni.edu.in/home/ |archive-date=20 October 2020 }}</ref> |- | [[Central University of Punjab]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Punjab, India|Punjab]] | [[Bathinda]] |2009 | 2009 | General |<ref name="CUP Profile">{{cite web|title=CUP Profile|url=http://cup.edu.in/about_1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110805215117/http://www.centralunipunjab.com/Profile.asp|archive-date=5 August 2011|access-date=3 August 2011|work=centralunipunjab.com|publisher=[[Central University of Punjab]]|archivedate=5 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110805215117/http://www.centralunipunjab.com/Profile.asp|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Central University of Rajasthan]]{{refn|group=note|name=c2009}} | [[Rajasthan]] | [[Ajmer]] |2009 | 2009 | General |<ref name="About University">{{cite web|title=About University|url=http://www.curaj.ac.in/about-university-0|url-status=live|access-date=24 July 2011|work=curaj.ac.in|publisher=[[Central University of Rajasthan]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110045357/http://www.curaj.ac.in/about-university-0 |archive-date=10 November 2021 }}</ref> |- | [[Sikkim University]] | [[Sikkim]] | [[Gangtok]] |2007 | 2007 | General |<ref name="Welcome to Sikkim University">{{cite web|url=http://www.sikkimuniversity.in/webforms/Welcome.aspx|title=Welcome to Sikkim University|access-date=9 June 2011|work=sikkimuniversity.in|archivedate=28 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628012103/http://www.sikkimuniversity.in/Webforms/Welcome.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Central University of Tamil Nadu]]{{refn|group=note|name=c2009}} | rowspan="2" | [[Tamil Nadu]] | [[Tiruvarur]] |2009 | 2009 | General |<ref name="tiruvarur.tn.nic.in">{{cite web|url=http://www.tiruvarur.tn.nic.in/cutn/|title=Central University of Tamil Nadu, Thiruvarur|work=tiruvarur.tn.nic.in|access-date=27 July 2011|publisher=[[Central University of Tamil Nadu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100430165004/http://www.tiruvarur.tn.nic.in/cutn/|archive-date=30 April 2010|archivedate=30 April 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100430165004/http://www.tiruvarur.tn.nic.in/cutn/|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Indian Maritime University]]{{refn|group=note|name=fund}} | [[Chennai]] |2008 | 2008 | Marine science |<ref name="imu.tn.nic.in">{{cite web |url=http://www.imu.tn.nic.in/aboutus.html |title=About Us |work=imu.tn.nic.in |access-date=27 July 2011 |publisher=[[Indian Maritime University]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721175129/http://imu.tn.nic.in/aboutus.html |archive-date=21 July 2011 |archivedate=21 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721175129/http://imu.tn.nic.in/aboutus.html |deadurl=yes }}</ref> |- | [[English and Foreign Languages University]] | rowspan="4" | [[Telangana]] | [[Hyderabad, India|Hyderabad]] |2007 | 1958 | English and foreign languages |<ref name="EFL University">{{cite web |url=http://www.efluniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=136 |title=EFL University |work=efluniversity.ac.in |access-date=27 May 2011 |publisher=[[English and Foreign Languages University]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110531010126/http://www.efluniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=136 |archive-date=31 May 2011}}</ref> |- | [[Maulana Azad National Urdu University]] | [[Hyderabad, India|Hyderabad]] |1998 | 1998 | [[Urdu]] | |- | [[University of Hyderabad]] | [[Hyderabad, India|Hyderabad]] |1974 | 1974 | General |<ref>{{cite web |title=A little bit of history |url=https://www.uohyd.ac.in/a-little-bit-of-history/ |publisher=University of Hyderabad |access-date=22 November 2020}}</ref> |- |[[Sammakka Sarakka Central Tribal University]] |[[Mulugu]] |2023 |2023 |General |<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://ssctu.ac.in/ |access-date=2024-07-29 |website=Sammakka Sarakka Central Tribal University |language=en-US}}</ref> |- | [[Tripura University]] | [[Tripura]] | [[Agartala]] |1987 | 1987 | General |<ref name="About_More">{{cite web |url=http://www.tripurauniv.in/index.php/profile/about-us/30.html |title=About_More |work=tripurauniv.in |access-date=28 July 2011 |publisher=[[Tripura University]] |archive-date=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110919181543/http://www.tripurauniv.in/index.php/profile/about-us/30.html |url-status=dead |archivedate=19 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110919181543/http://www.tripurauniv.in/index.php/profile/about-us/30.html |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Aligarh Muslim University]] | rowspan="6" | [[Uttar Pradesh]] | [[Aligarh]] |1920 | 1920 | General |<ref name="Aligarh Muslim University">{{cite web|url=http://www.amu.ac.in/aboutamu.htm|title=Aligarh Muslim University|work=amu.ac.in|access-date=28 July 2011|publisher=[[Aligarh Muslim University]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110901221823/http://www.amu.ac.in/aboutamu.htm|archive-date=1 September 2011}}</ref> |- | [[University of Allahabad]] | [[Allahabad|Prayagraj]] |2005 | 1887 | General |<ref name="History">{{cite web |url= http://www.allduniv.ac.in/about.htm |title=History |work=allduniv.ac.in |access-date=28 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430144220/http://www.allduniv.ac.in/about.htm|archive-date=30 April 2008|publisher=[[Allahabad University]]}}</ref> |- | [[Babasaheb Bhimrao Ambedkar University]] | [[Lucknow]] |1996 | 1996 | General |<ref name="BBAU, Lucknow">{{cite web |url=http://www.bbauindia.org/vc_desk.htm |title=BBAU, Lucknow |work=bbauindia.org |access-date=28 July 2011 |publisher=[[Babasaheb Bhimrao Ambedkar University]] |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810223649/http://www.bbauindia.org/vc_desk.htm |archive-date=10 August 2011 |archivedate=10 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810223649/http://www.bbauindia.org/vc_desk.htm |deadurl=yes }}</ref> |- | [[Banaras Hindu University]] | [[Varanasi]] |1916 | 1916 | General |<ref name="History of BHU">{{cite web|title=BHU Home Page|url=https://www.bhu.ac.in/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923184751/http://www.bhu.ac.in/history1.htm|archive-date=23 September 2015|access-date=28 July 2011|work=bhu.ac.in|publisher=[[Banaras Hindu University]]}}</ref> |- | [[Rajiv Gandhi National Aviation University]]{{refn|group=note|name=fund}} | [[Raebareli]] |2013 | 2013 | Aviation science |<ref>{{cite web |title=About the University {{!}} RGNAU |url=https://www.rgnau.ac.in/en/about-us |website=www.rgnau.ac.in |access-date=22 November 2020 | publisher = Rajiv Gandhi National Aviation University}}</ref> |- | [[Rani Lakshmi Bai Central Agricultural University]]{{refn|group=note|name=fund}} | [[Jhansi]] |2014 | 2014 | Agriculture |<ref>{{cite web|title=RLBCAU History|url=http://www.rlbcau.ac.in/rlbcau_history.php|publisher=Rani Lakshmi Bai Central Agricultural University|access-date=1 July 2017|archivedate=28 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191028121312/http://rlbcau.ac.in/rlbcau_history.php|deadurl=yes}}</ref> |- | [[Hemwati Nandan Bahuguna Garhwal University]] | [[Uttarakhand]] | [[Srinagar, Uttarakhand|Srinagar]] |2009 | 1973 | General |<ref name="hnbgu.ac.in">{{cite web |url=http://hnbgu.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=552 |title=Hemwati Nandan Bahuguna Garhwal University – HNBGU &#124; About the University |work=hnbgu.ac.in |access-date=31 July 2011 |publisher=[[Hemwati Nandan Bahuguna Garhwal University]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727032245/http://hnbgu.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=552 |archive-date=27 July 2011 }}</ref> |- | [[Visva-Bharati University]] | [[West Bengal]] | [[Shantiniketan]] |1951 | 1921 | General |<ref name="Heritage">{{cite web|url=http://www.visva-bharati.ac.in/Heritage/Contents/HeritageContents.htm?f=../Contents/Contents.htm|title=Heritage|work=visva-bharati.ac.in|access-date=1 August 2011|publisher=[[Visva-Bharati University]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110701034901/http://visva-bharati.ac.in/Heritage/Contents/HeritageContents.htm?f=..%2FContents%2FContents.htm|archive-date=1 July 2011|archivedate=1 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110701034901/http://visva-bharati.ac.in/Heritage/Contents/HeritageContents.htm?f=..%2FContents%2FContents.htm|deadurl=yes}}</ref> |} ;টোকা {{Reflist|group=note}} == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == *[https://www.ugc.ac.in/centraluniversity.aspx Central Universities per state] {{Commons|Category:Central university (India)}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়| ]] bogo9kh03jeu50tmyr5dqlp9yftcvml 0 137282 616505 610653 2026-07-09T19:53:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616505 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = চামুৱেল খাচিকিয়ান | image = Սամուէլ Խաչիկեան.jpg | imagesize = | caption = | native_name = ساموئل خاچیکیان <br>Սամուէլ Խաչիկեան | birth_date = ২১ অক্টোবৰ ১৯২৩ | birth_place = তাব্ৰিজ, [[ইৰান]] | height = | death_date = ২২ অক্টোবৰ ২০০১ (বয়স ৭৮ বছৰ) | death_place = [[তেহৰাণ]], [[ইৰান]] | resting_place = বুৰাস্তান কবৰস্থান, খাভাৰান, [[তেহৰাণ]] | native_name_lang = Fa | other_names = | occupation = চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, লেখক, চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক | years_active = ১৯৫১–১৯৯৪ | website = }} '''চামুৱেল খাচিকিয়ান''' (আৰ্মেনিয়ান: Սամուէլ Խաչիկեան; [[ফাৰ্চী]]: ساموئل خاچیکیان; ২১ অক্টোবৰ ১৯২৩ – ২২ অক্টোবৰ ২০০১) আছিল আৰ্মেনিয়ান মূলৰ এজন ইৰানী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, লেখক আৰু চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক। তেওঁ ইৰানী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অন্যতম প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিত্ব আছিল আৰু তেওঁক "ইৰানৰ আলফ্ৰেড হিচকক" বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref name=milani /> == জীৱনী == চামুৱেল খাচিকিয়ানৰ জন্ম ১৯২৩ চনত তাব্ৰিজত এটা আৰ্মেনিয়ান প্ৰব্ৰজনকাৰী পৰিয়ালত হৈছিল।<ref name="lippard">{{cite book|last1=Lippard|first1=Terri Ginsberg, Chris|title=Historical dictionary of Middle Eastern cinema|date=2010|publisher=Scarecrow Press|location=Lanham|isbn=978-0810873643|page=227|url=https://books.google.com/books?id=cWs0N_l_o14C}}</ref> ১৯১৫ চনৰ আৰ্মেনিয়ান নৰসংহাৰৰপৰা কোনোমতে প্ৰাণ ৰক্ষা কৰি তেওঁৰ পিতৃয়ে আহি তাব্ৰিজত বসতি স্থাপন কৰিছিল। খাচিকিয়ানৰ মাতৃ আছিল চিনেমা আৰু কলাৰ এগৰাকী ডাঙৰ অনুৰাগী আৰু তেওঁ প্ৰায়েই সন্তানসকলক থিয়েটাৰলৈ লৈ গৈছিল।<ref name="milani">{{cite book|last1=Milani|first1=Abbas|title=Eminent Persians: The Men and Women Who Made Modern Iran, 1941–1979: In Two Volumes|date=2008|publisher=Syracuse University Press|location=Syracuse, N.Y.|isbn=978-0815609070|pages=1002–6|edition=1st}}</ref> চামুৱেল খাচিকিয়ানে মাত্ৰ ৯ বছৰ বয়সতে ''দ্য প্ৰিজন'' নামৰ তেওঁৰ প্ৰথমটো কবিতা আৰ্মেনিয়ান দৈনিক বাতৰি কাকত ''আলিক''ত প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ পাঁচ বছৰ পাছত তেওঁ তাব্ৰিজত ''চেভিল'' নামৰ এখন নাটকত প্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত অভিনয় কৰে। তেওঁ ইতিহাস আৰু সাংবাদিকতা বিষয়ত শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল আৰু আঠখন নাটক ৰচনা কৰিছিল যিবোৰ কেৱল ইৰানৰ বিভিন্ন চহৰতে নহয়, বৰঞ্চ লছ এঞ্জেলছ, চান ফ্ৰান্সিস্কো আৰু গ্ৰীচৰ মঞ্চতো প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। খাচিকিয়ানে ১৯৫৩ চনত ''ৰিটৰ্ণ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখনেৰে নিজৰ পৰিচালনা জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="jahed">{{cite book|editor-last1=Jahed|editor-first1=Parviz|title=Directory of world cinema.|date=2012|publisher=Intellect|location=Bristol, UK|isbn=978-1841503998|pages=57–8|edition=1.|url=https://books.google.com/books?id=Gqb1UFvdXhMC}}</ref> তেওঁ আছিল চলচ্চিত্ৰ ছেটত ডিকোপেজ কৌশল (সম্পূৰ্ণ শ্বুটিং স্ক্ৰিপ্ট আগতীয়াকৈ প্ৰস্তুত কৰা) ব্যৱহাৰ কৰা ইৰানৰ প্ৰথম আৰু অতি কমসংখ্যক পৰিচালকৰ ভিতৰত এজন। তেওঁৰ এই কামৰ সফলতাই চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ এই পদ্ধতিটোৰ সুবিধাৰ প্ৰতি বহুতৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। এজন উদ্ভাৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা হিচাপে তেওঁ ৰহস্যধৰ্মী হত্যাকাণ্ড আৰু নোৱাৰ থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰৰ নিৰ্মাণক ইৰানী চলচ্চিত্ৰ জগতত এক জনপ্ৰিয় নতুন ঢৌলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। তেওঁ ১৯৫৪ চনত ''এ গাৰ্ল ফ্ৰম চিৰা'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে ইৰানী চিনেমাৰ ইতিহাসত সৰ্বপ্ৰথম চলচ্চিত্ৰৰ ট্ৰেইলাৰ (প্ৰচাৰমূলক চুটি ভিডিঅ') নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইয়াৰ পৰৱৰ্তী সময়ৰ চিনেমা যেনে ''দ্য ষ্ট্ৰাইক'' আৰু ''দ্য ঈগলছ'' সেই সময়ৰ বক্স অফিচত ব্যাৱসায়িকভাৱে ব্যাপক সফল হৈছিল। ১৯৫৬ চনত খাচিকিয়ানৰদ্বাৰা পৰিচালিত ''এ পাৰ্টি ইন হেল'' নামৰ চলচ্চিত্ৰখনে ৮ম বাৰ্লিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হ'বলৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছিল। খাচিকিয়ানৰ ভাতৃ চুৰেন খাচিকিয়ানো তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ কামত গভীৰভাৱে জড়িত আছিল। চুৰেনৰ নাতি আৰা এইচ কেশিশিয়ানে বৰ্তমান হলিউডত চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে কাম কৰি আছে। চামুৱেল খাচিকিয়ানৰ পুত্ৰ এডউইন খাচিকিয়ানো এজন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক। ২০০১ চনৰ ২২ অক্টোবৰত ইৰানৰ তেহৰানত ৭৮ বছৰ বয়সত এইগৰাকী মহান পৰিচালকৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web|url=http://asbarez.com/45697/noted-director-samuel-khachikian-dies-in-iran/|title=Noted Director Samuel Khachikian Dies in Iran|publisher=Asbarez|access-date=October 2, 2015|archivedate=November 7, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107025737/http://asbarez.com/45697/noted-director-samuel-khachikian-dies-in-iran/|deadurl=yes}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Samuel Khachikian}} *{{IMDb name|1030491|Samouel Khachikian}} * {{cite web |url= http://iranicaonline.org/articles/khachikian |title=KHACHIKIAN, Samuel |author=Jamsheed Akrami |publisher=Encyclopædia Iranica }} * {{cite web|url= https://www2.bfi.org.uk/news-opinion/sight-sound-magazine/features/tehran-noir-samuel-khachikian-iranian-genre-films|title= Tehran noir: Samuel Khachikian and the rise and fall of Iranian genre films |last= Khoshbakht |first= Ehsan|date= June 23, 2017 |publisher= [[Sight & Sound]]}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] slv2907cpx1igk0ymvihfax73u1nxd0 0 137619 616463 615920 2026-07-09T13:55:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616463 wikitext text/x-wiki {{Short description|Tibetan pilgrimage site}} {{Infobox recurring event | name= ডিৰাপুকৰপৰা কৈলাস পৰ্বতৰ উত্তৰ মুখৰ দৃশ্য [[চিত্ৰ:Mount Kailash Tibet.jpg|thumb|তিব্বতৰ কৈলাস পৰ্বত]] | caption= ডিৰাপূকৰপৰা কৈলাস পৰ্বতৰ উত্তৰ মুখৰ দৃশ্য | status = Active | genre= [[ধৰ্মীয় তীৰ্থযাত্ৰা]] | location= [[তিব্বত]] | country= [[চীন]] }} '''কৈলাস মানস সৰোবৰ যাত্ৰা ''' চীনৰ তিব্বতত অৱস্থিত এখন পৱিত্ৰ তীৰ্থক্ষেত্ৰ আৰু পৰ্বতমালাৰ এক তীৰ্থযাত্ৰা। [[হিন্দু]], [[বৌদ্ধ]], [[জৈন]] আৰু [[বন]] ধৰ্মৰ অনুগামীসকলৰ বাবে ই এক গভীৰ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক তাৎপৰ্যৰ যাত্ৰা। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ৬,৬৭৫ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত কৈলাস পৰ্বত আৰু [[মানস সৰোবৰ]] হ্ৰদক আধ্যাত্মিক পৱিত্ৰতাৰ প্ৰতীক বুলি বিবেচনা কৰা হয়। [[জৈন]] ধৰ্মৰ মতে, কৈলাস পৰ্বতক অষ্টাপদৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। অষ্টাপদ হৈছে এখন পৱিত্ৰ পৰ্বত, য’ত প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভনাথ বা আদিনাথে জন্ম-মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্তি, অৰ্থাৎ মোক্ষ লাভ কৰিছিল।<ref name = "Piasecki">, Piasecki S. (2019). A Mountain as Multiverse: Circumnavigating the realities and meta-realities of a Kailas pilgrim. ''Performance Research'', ''24''(2), 16-23.</ref> তিব্বতীয় [[বৌদ্ধ]] ধৰ্মত কৈলাসক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। [[হিন্দু]] ধৰ্মত ই ভগৱান শিৱৰ বাসস্থান,<ref>Sarao, K. (2014). Pilgrimage to Mt Kailash: The Abode of Lord Shiva. Dialogue Quartely, 16(2), 214-231.</ref> আৰু [[বন]] ধৰ্মতো ই এক পৱিত্ৰ স্থান। সেয়েহে, কৈলাস এক বহুধৰ্মীয় স্থান, য’ত একে সময়তে বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু প্ৰতীকী অৰ্থ সক্ৰিয়ভাৱে বিদ্যমান। <ref name = "Piasecki"/>এই তীৰ্থযাত্ৰাত কঠিন ভূ-খণ্ড, উচ্চ উচ্চতা আৰু অতি প্ৰতিকূল বতৰৰ মাজেৰে আগবাঢ়িব লাগে, যাৰ বাবে ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ কঠিন তীৰ্থযাত্ৰাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite web|last=Company|first=Himalayan Glacier Adventure and Travel|date=2024-10-18|title=How Difficult Is Kailash Mansarovar Yatra?|url=https://www.himalayanglacier.com/how-difficult-is-kailash-mansarovar-yatra/#:~:text=Kailash%20Mansarovar%20Yatra%20is%20a%20difficult%20journey%20in%20which%20the,demands%20of%20this%20holy%20journey.|access-date=2025-03-24|website=Himalayan Glacier}}</ref> এই যাত্ৰা ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে চীন চৰকাৰৰ সহযোগত প্ৰতিবছৰে আয়োজন কৰে। কঠিন আৰু কষ্টসাধ্য যাত্ৰা হোৱাৰ সত্ত্বেও ই হাজাৰ হাজাৰ ভক্তক আকৰ্ষণ কৰে। বিশ্বাস কৰা হয় যে এই তীৰ্থযাত্ৰাই আত্মাক পাপৰপৰা শুদ্ধ কৰে আৰু যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ কৰা লোকসকলক মুক্তি বা মোক্ষ লাভৰ পথ প্ৰদান কৰে।<ref>https://www.mea.gov.in/lok-sabha.htm?dtl/39235/question+no+3532+indiachina+meet+on+mansarovar+yatra</ref> == ভূগোল == [[চিত্ৰ:Manas-sarovar_Kailash.jpg|thumb|[[মানস সৰোবৰ]] হ্ৰদ ]] কৈলাস পৰ্বত [[হিমালয়]]ত আৰু ইয়াৰ উচ্চতা {{cvt|6638|m}}। ইয়াৰ বিশেষ পিৰামিড-আকৃতিৰ শৃংগ সদায়ে বৰফেৰে আৱৃত হৈ থাকে, যিয়ে ইয়াৰ ৰহস্যমজ় আকৰ্ষণ আৰু বৃদ্ধি কৰে। তাৰ কিছু দূৰতে {{cvt|4590|m}} উচ্চতাত অৱস্থিত [[মানস সৰোবৰ]] হ্ৰদ বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ মিঠা পানীৰ হ্ৰদসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ই লৱণাক্ত ৰাক্ষসতাল হ্ৰদৰ কাষতে অৱস্থিত। <ref name="Lama">Lama, N. (2024). Spiritual nexus: The interwoven sacred sites of the Kailash region. Global Journal of Cultural Studies, 3, 72-80.</ref> তীৰ্থযাত্ৰী আৰু অভিযানকাৰীসকলে পৰ্বতটোক প্ৰদক্ষিণ কৰি খোজ কাঢ়ে। আচলতে, এই পথক বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় এক-পঞ্চমাংশ লোকৰ বাবে তীৰ্থপথ বুলি দাবী কৰা হয়। এই প্ৰদক্ষিণ যাত্ৰাত বাহ্যিক কোৰা পথত প্ৰায় ১৮,৬০০ ফুট উচ্চতালৈ উঠিব লাগে, আৰু অভ্যন্তৰীণ কোৰা পথত ইয়াতকৈও অধিক উচ্চতালৈ যাব লাগে।<ref name = "Piasecki"/> সেয়েহে এই যাত্ৰা যাত্ৰাই প্ৰতি বছৰে কিছু লোকৰ কিছুসংখ্যক মৃত্যুৰো কাৰণ হয়। <ref>https://www.kailash-yatra.org/blog/high-altitude-sickness-causes-symptoms-and-cure.html</ref> == যাত্ৰাপথ == [[চিত্ৰ:কৈলাস মনসাৰোৱৰ তীৰ্থযাত্ৰা পথৰ মানচিত্ৰ.jpg|thumb|কৈলাস মনস সৰোবৰ তীৰ্থযাত্ৰা পথৰ মানচিত্ৰ]] কৈলাস [[মানস সৰোবৰ]] যাত্ৰাৰ পথ যাত্ৰীৰ নাগৰিকত্ব, অনুমতি-পত্ৰ, সীমান্ত-পৰিস্থিতি, বতৰ আৰু ভ্ৰমণ-আয়োজকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ভিন্ন হ’ব পাৰে। নেপালৰ কাঠমাণ্ডুৰপৰা আৰম্ভ কৰা বহু যাত্ৰাত সাধাৰণতে কাঠমাণ্ডু–গ্যিৰোং/কিৰুং–সাগা–মানস সৰোবৰ–ডাৰচেন পথ অনুসৰণ কৰা হয়। ডাৰচেন হৈছে কৈলাস পৰিক্ৰমা বা বাহ্যিক কোৰাৰ মুখ্য আৰম্ভণি স্থান।<ref>{{Cite web |title=How to visit Kailash Mansarovar: Routes, permits, costs, best time to visit and key questions to ask |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/travel/destinations/how-to-visit-kailash-mansarovar-routes-permits-costs-best-time-to-visit-and-key-questions-to-ask/photostory/131804998.cms |website=The Times of India |date=2026-06-20 |access-date=2026-06-25}}</ref> কাঠমাণ্ডুৰপৰা স্থলপথেৰে যোৱা পথত যাত্ৰীসকলে প্ৰথমে নেপাল-তিব্বত সীমান্তৰফালে যাত্ৰা কৰে। সীমান্ত অতিক্ৰম কৰাৰ পাছত গ্যিৰোং বা কিৰুং অঞ্চলত কিছুসময় উচ্চতাৰ সৈতে খাপ খুৱাই লোৱা হয়। তাৰ পাছত পথটো সাগা হৈ [[মানস সৰোবৰ]] আৰু ডাৰচেনলৈ আগবাঢ়ে। এই ধৰণৰ স্থলপথ যাত্ৰা সাধাৰণতে প্ৰায় ১৩ৰপৰা ১৬ দিন সময় ল’ব পাৰে, যদিও সঠিক সময়সূচী বতৰ, অনুমতি-পত্ৰ আৰু পথৰ অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।<ref>{{Cite web |title=How to visit Kailash Mansarovar: Routes, permits, costs, best time to visit and key questions to ask |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/travel/destinations/how-to-visit-kailash-mansarovar-routes-permits-costs-best-time-to-visit-and-key-questions-to-ask/photostory/131804998.cms |website=The Times of India |date=2026-06-20 |access-date=2026-06-25}}</ref> কিছু যাত্ৰা লাছাৰপৰা আৰম্ভ হয়। এই পথত সাধাৰণতে লাছা, শিগাতসে বা গিয়ানৎসে, সাগা, [[মানস সৰোবৰ]] আৰু ডাৰচেন হৈ কৈলাস পৰিক্ৰমা কৰা হয়। লাছাৰপৰা আৰম্ভ কৰা পথ তুলনামূলকভাৱে দীঘল, কিন্তু উচ্চতাৰ সৈতে ধীৰে ধীৰে খাপ খুৱাবলৈ ই সহায়ক বুলি বিবেচনা কৰা হয়। কিছুমান ভ্ৰমণসূচীত এভাৰেষ্ট বেছ কেম্পো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Kailash Road: How to Reach Kailash Mansarovar by Road |url=https://www.tibettourism.com/how-to-reach-kailash-by-road.html |website=Tibet Tourism |date=2026-03-18 |access-date=2026-06-25}}</ref> ভাৰত চৰকাৰৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে আয়োজন কৰা কৈলাস [[মানস সৰোবৰ]] যাত্ৰা সাধাৰণতে ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে লিপুলেখ পাছ বা নাথু লা পাছৰ জৰিয়তে অনুষ্ঠিত কৰা হয়। এই চৰকাৰী পথসমূহ কাঠমাণ্ডু বা লাছা-ভিত্তিক বাণিজ্যিক/ধাৰ্মিক ভ্ৰমণপথৰপৰা পৃথক।<ref>{{Cite web |title=Kailash Manasarovar Yatra |url=https://kmy.gov.in/?lang=en |website=Ministry of External Affairs, Government of India |access-date=2026-06-25 |archivedate=2026-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260519073722/https://kmy.gov.in/?lang=en |deadurl=yes }}</ref> == বাহ্যিক কোৰা বা পৰিক্ৰমা পথ == [[চিত্ৰ:Way to Kailas.jpg|thumb|কৈলাস পৰিক্ৰমা পথৰ একাংশ]] কৈলাস পৰ্বতৰ বাহ্যিক কোৰা বা পৰিক্ৰমা সাধাৰণতে ডাৰচেনৰপৰা আৰম্ভ হৈ পুনৰ ডাৰচেনতে শেষ হয়। এই পৰিক্ৰমাৰ মুঠ দূৰত্ব প্ৰায় ৫২ কিলোমিটাৰ আৰু সাধাৰণতে তিনি দিনত সম্পূৰ্ণ কৰা হয়।<ref name = "Kora">{{Cite web |title= Mount Kailash Kora Distance Guide 2026: Complete 52 km Trek Route |url=https://www.tibettravel.org/kailash-tour/kailash-kora-distance.html |website=Tibet Travel |date=2025-12-11 |access-date=2026-06-25}}</ref> কৈলাস পৰ্বতৰ উচ্চতা প্ৰায় ৬,৬৩৮ মিটাৰ।<ref>{{Cite web |title=Mount Kailash |url=https://www.britannica.com/place/Mount-Kailash |website=Encyclopaedia Britannica |date=2026-06-06 |access-date=2026-06-25}}</ref> কৈলাস [[মানস সৰোবৰ]] যাত্ৰা সাধাৰণতে প্ৰতিবছৰে মে মাহৰপৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত অনুষ্ঠিত হয়। বাহ্যিক কোৰা বা পৰিক্ৰমা সাধাৰণতে তিনি দিনত সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। ইয়াৰ মুখ্য পথসমূহ হ’ল: * '''প্ৰথম দিন:''' আধ্যাত্মিক কৈলাস কোৰাৰ আৰম্ভণিৰ বিন্দু হʼল ডাৰচেন।<ref name="Lama"/>ডাৰচেনৰ যমদ্বাৰ অঞ্চলৰপৰা দিৰাপুকলৈ প্ৰথম যাত্ৰা আৰম্ভ হয়। এই পথৰ দূৰত্ব প্ৰায় ১৮–২০ কিলোমিটাৰ। এই অংশত তাৰবোছে বা যমদ্বাৰ, কৈলাস পৰ্বতৰ উত্তৰ মুখ আৰু দিৰাপুক মঠ আদি মুখ্য স্থান হিচাপে পৰিগণিত হয়। * '''দ্বিতীয় দিন:''' দিৰাপুকৰপৰা ডোল্মা-লা পাছ অতিক্ৰম কৰি জুথুলপুকলৈ যাত্ৰা কৰা হয়। এই দিনটো পৰিক্ৰমাৰ আটাইতকৈ কঠিন অংশ বুলি গণ্য কৰা হয়। পথৰ দূৰত্ব প্ৰায় ২২–২৪ কিলোমিটাৰ। এই অংশত শিৱ-স্থল, [[ডোল্মা-লা পাছ]], [[গৌৰী কুণ্ড]] আৰু জুথুলপুক মঠ অন্তৰ্ভুক্ত। ডোল্মা-লা পাছৰ উচ্চতা প্ৰায় ৫,৬৩০ মিটাৰ, আৰু য়েই বাহ্যিক কোৰাৰ সৰ্বোচ্চ স্থান।<ref name = "Kora"/> * '''তৃতীয় দিন:''' জুথুলপুকৰপৰা ডাৰচেনলৈ উভতি অহা হয়। এই পথৰ দূৰত্ব প্ৰায় ৮–১৪ কিলোমিটাৰ। যাত্ৰীয়ে জুথুলপুক উপত্যকাৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়ি বা শেষ অংশত গাড়ীৰ সহায়ত ডাৰচেনলৈ উভতি আহে। সামগ্ৰিকভাৱে বাহ্যিক কোৰাৰ দূৰত্ব প্ৰায় ৫২ কিলোমিটাৰ আৰু ই সাধাৰণতে ডাৰচেনৰপৰা আৰম্ভ হৈ পুনৰ ডাৰচেনতে শেষ হয়।<ref name = "Kora"/> হিন্দু, বৌদ্ধ আৰু জৈন তীৰ্থযাত্ৰীসকলে সাধাৰণতে কৈলাস পৰ্বতক ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশে প্ৰদক্ষিণ কৰে, আনহাতে বন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলে প্ৰায়ে বিপৰীত দিশে কোৰা কৰে। এই পৰিক্ৰমা উচ্চ উচ্চতা, পাতল বায়ু, শীতল বতৰ আৰু সৰু-বৰ শিলেৰে শিলাময় পথৰ বাবে শাৰীৰিকভাৱে কষ্টসাধ্য বুলি বিবেচিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Is Mount Kailash Hard to Trek? How Long Does It Take? |url=https://www.tibettravel.org/tibet-travel-advice/kailash-trek-difficulty.html |website=Tibet Travel |date=2025-10-29 |access-date=2026-06-25}}</ref> == ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য == === হিন্দু ধৰ্ম === [[হিন্দু ধৰ্ম]]ত কৈলাস পৰ্বতক ভগৱান [[শিৱ]] আৰু দেৱী [[পাৰ্বতী]]ৰ বাসস্থান হিচাপে শ্ৰদ্ধাৰে পূজা কৰা হয়। হিন্দু শাস্ত্ৰ অনুসৰি, বিশ্বাস কৰা হয় যে ভগৱান শিৱ কৈলাসৰ শিখৰত চিৰস্থায়ী ধ্যানৰ অৱস্থাত বাস কৰে, যাৰ বাবে ইয়াক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। কোৱা হয় যে [[মানস সৰোবৰ]] হ্ৰদ ভগৱান [[ব্ৰহ্মা]]ই সৃষ্টি কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৱিত্ৰ জলত স্নান কৰিলে পাপ শুদ্ধ হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=Mustonen |first=Y. |date=2024 |title=Kailash: The Abode of Lord Shiva and Its Mystical Significance |url=https://hindu.mythologyworldwide.com/kailash-the-abode-of-lord-shiva-and-its-mystical-significance/ |access-date=2025-03-24 |website=Hindu Mythology}}</ref> === বৌদ্ধ ধৰ্ম === বৌদ্ধসকলৰ বাবে কৈলাস পৰ্বত “কাং ৰিনপোছে” নামেৰে জনাজাত, যাৰ অৰ্থ “বৰফৰ অমূল্য মণি”। ইয়াক পৰম আনন্দৰ প্ৰতীক দেৱতা ডেমচক বা চক্ৰসম্বৰাৰ বাসস্থান বুলি গণ্য কৰা হয়। বৌদ্ধসকলে বিশ্বাস কৰে যে পৰ্বতৰ পৰিক্ৰমা কৰিলে নেতিবাচক কৰ্মফল শুদ্ধ হয় আৰু বোধিলাভৰ পথ মুকলি হয়। [[মানস সৰোবৰ]] হ্ৰদক প্ৰাচীন বৌদ্ধ গ্ৰন্থসমূহত উল্লিখিত অনৱতপ্ত নামৰ নাগ-হ্ৰদৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকা বুলি ধৰা হয়।<ref>{{Cite web |darte=2024 |title=Kailash Mansarovar Yatra: A Sacred Journey to the Abode of the Divine in Mount Kailash Tibet – The Cultural Heritage of India |url=https://cultureandheritage.org/2024/02/kailash-mansarovar-yatra-a-sacred-journey-to-the-abode-of-the-divine-in-mount-kailash-tibet.html |access-date=2025-03-24}}</ref> === জৈন ধৰ্ম === জৈন পৰম্পৰা অনুসৰি, কৈলাস পৰ্বতক অষ্টাপদ নামৰ পৱিত্ৰ পৰ্বতৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে জৈন ধৰ্মৰ প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভনাথ বা আদিনাথে এই অষ্টাপদত মোক্ষ, অৰ্থাৎ জন্ম-মৃত্যুৰ চক্ৰৰপৰা মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Mount Kailash |url=https://www.britannica.com/place/Mount-Kailash |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-06-25}}</ref><ref>{{Cite web |title=Rishabhanatha |url=https://www.britannica.com/topic/Rishabhanatha |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2026-06-25}}</ref> === বন ধৰ্ম === তিব্বতৰ স্বদেশী [[বন ধৰ্ম]]ই কৈলাস পৰ্বতক এক আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ হিচাপে গণ্য কৰে, য’ত [[তোনপা শেনৰাব মিৱোছে]] স্বৰ্গৰপৰা অৱতৰণ কৰিছিল। বন লোকসকলৰ বাবে এই পৰ্বত আকাশ-দেৱী চিপাইমেনৰ বাসস্থান, আৰু এই পৰ্বত ঝাং ঝুং নামৰ প্ৰাচীন বন সাম্ৰাজ্যৰ কেন্দ্ৰ আছিল।{{sfn|Albinia|2008|p=288}}{{sfn|Allen|2013|p=266-267}}{{sfn|Chamaria|1996|p=19}} তিব্বতীয় বিশ্বাস অনুসৰি, এই পৰ্বত বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ মণ্ডল বা কেন্দ্ৰ আছিল। ইয়াক পৌৰাণিক সিংহ, ঘোঁৰা, ময়ূৰ আৰু হাতী নদীৰ উৎস বুলিও গণ্য কৰা হৈছিল, যিবোৰ চাৰিও দিশলৈ বৈ গৈছিল।{{sfn|Govinda|1966|p=199-200}} আন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলৰ বিপৰীতে বন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলে কৈলাস পৰ্বতক ঘড়ীৰ কাঁটাৰ বিপৰীত দিশে পৰিক্ৰমা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2024 |title=Mount Kailash and Manasarovar, Tibet |url=https://nepali.com/2024/11/04/mount-kailash-and-manasarovar-tibet/ |access-date=2025-03-24 |website=Nepali.com |archivedate=2025-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250214185040/http://nepali.com/2024/11/04/mount-kailash-and-manasarovar-tibet/ |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:জৈন ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:বৌধ্ব ধৰ্ম]] lkke39avnglkqwaarxb69kxes6hgf90 0 137789 616496 615896 2026-07-09T17:29:34Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616496 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী ২ | image = Koka Deuta Nati Aru Hati 2 Poster.jpg | alt = | caption = চিত্ৰগৃহত মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | native_name = <!-- {{Infobox name module|language|title}} or {{Infobox name module|title}} --> | director = [[বিশ্বজিৎ বৰা]] | writer = ভাস্কৰ হাজৰিকা | screenplay = ভাস্কৰ হাজৰিকা | story = | based_on = <!-- {{Based on|title of the original work|creator of the original work|additional creator(s), if necessary}} --> | producer = [[ৰিণিকি ভূঞা শৰ্মা]] | starring = {{Plainlist| * [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]] * [[তপন দাস]] * [[যতীন বৰা]] * [[উৎপল দাস]] * প্ৰীতি কংকণা * [[আদিল হুছেইন]] * [[প্ৰস্তুতি পৰাশৰ]] }} | narrator = | cinematography = প্ৰদীপ দৈমাৰী | editing = শ্বেতা ভেংকট | music = {{Plainlist| * জয় বৰুৱা * প্ৰণয় দত্ত * তৰালী শৰ্মা }} | studio = প্ৰাইড ইষ্ট এণ্টাৰটেইনমেণ্টছ প্ৰাইভেট লিমিটেড | distributor = <!-- or: | distributors = --> | released = {{Film date|df=yes/no|2026|07|03}}<ref name="BMS"/> | runtime = | country = ভাৰত | language = অসমীয়া | budget = | gross = }} '''ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী ২''' ({{Lang-en|Koka Deuta Nati Aru Hati 2}}) হৈছে [[বিশ্বজিৎ বৰা]] পৰিচালিত, ২০২৬ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] ভাষাৰ এখন নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ। প্ৰাইড ইষ্ট এণ্টাৰটেইনমেণ্টছ প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ বেনাৰৰ অধীনত [[ৰিণিকি ভূঞা শৰ্মা]]ই এই ছবিখনৰ প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref name="TOI">{{cite news |title=Kokadeuta Nati Aru Hati 2 Movie |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/assamese/movie-details/kokadeuta-nati-aru-hati-2/movieshow/124624244.cms |work=[[The Times of India]] |access-date=July 5, 2026}}</ref><ref name="NewsLive">{{cite news |title='Koka Deuta Nati Aru Hati 2' releases in packed theatres |url=https://newslivetv.com/koka-deuta-nati-aru-hati-2-releases-in-packed-theatres-audience-hail-movie-for-overall-brilliance/ |work=News Live |date=July 3, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref> অসমীয়া ছবি জগতৰ ক্লাছিক চলচ্চিত্ৰ [[ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী]]ৰ চিকুৱেল হিচাপে নিৰ্মিত এই ছবিখনত [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]], [[তপন দাস]], [[যতীন বৰা]], [[উৎপল দাস]], প্ৰীতি কংকণা আৰু [[আদিল হুছেইন]]কে ধৰি বহুতো আগশাৰীৰ শিল্পীয়ে অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই ইয়াত শিশু শিল্পী হিচাপে এক বিশেষ চৰিত্ৰত ভূমুকি মাৰিছে।<ref name="TrailerYT">{{cite web |title=Koka Deuta Nati Aru Hati 2 (Official Trailer) |url=https://youtube.com |website=[[YouTube]] |publisher=Pride East Entertainments |date=June 8, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref> গ্ৰাম্য অসমৰ প্ৰেক্ষাপটত প্ৰজন্মৰ ব্যৱধান, সাংস্কৃতিক শিপা আৰু মানুহ-প্ৰকৃতিৰ সম্পৰ্কক মূল বিষয়-বস্তু হিচাপে লৈ নিৰ্মাণ কৰা এই চলচ্চিত্ৰখন ২০২৬ চনৰ ৩ জুলাইত ছবিগৃহত মুক্তি দিয়া হয়।<ref name="BMSReviews">{{cite web |title=Koka Deuta Nati Aru Hati 2 User Reviews & Ratings in India |url=https://bookmyshow.com |website=[[BookMyShow]] |date=July 4, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref><ref name="IMDb">{{cite web |title=Kokadeuta Nati Aru Hati 2 (2026) |url=https://imdb.com |website=[[IMDb]] |access-date=July 5, 2026}}</ref> == কাহিনীভাগ == আমেৰিকাত কেইবাবছৰো কটোৱাৰ পিছত প্ৰশান্ত শইকীয়া নিজৰ শৈশৱৰ হাতী সংগীজনৰ স্মৃতি বুকুত বান্ধি অসমৰ পুৰণি গাঁৱৰ ভেটিলৈ ঘূৰি আহে।<ref name="Dailymotion">{{cite web |title=Koka Deuta Nati Aru Hati 2 (2026) |url=https://dailymotion.com |website=[[Dailymotion]] |date=July 3, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আমেৰিকাত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা তেওঁৰ নাতি অংকুৰেও গাঁওখনলৈ আহে, যাৰ ফলত ককাক আৰু নাতিয়েকৰ মাজত থকা এক গভীৰ প্ৰজন্মগত তথা সাংস্কৃতিক ব্যৱধান প্ৰকাশ পায়।<ref name="Dailymotion"/> অংকুৰে লাহে লাহে নিজৰ থলুৱা শিপাৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু গাঁৱৰ জীৱন-শৈলীৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক, মৰম-স্নেহ আৰু আত্ম-আৱিষ্কাৰক কেন্দ্ৰ কৰি পৰিয়ালটো এক আৱেগিক যাত্ৰাৰ মাজেৰে ছবিখনৰ কাহিনী আগবাঢ়ে।<ref name="Dailymotion"/><ref name="District">{{cite web |title=Koka Deuta Nati Aru Hati 2 (2026) - Cast, Reviews |url=https://www.district.in/movies/koka-deuta-nati-aru-hati-2-movie-tickets-MV226786?srsltid=AfmBOor2evr1ukjxGUBEqMroIQu6JwcrJnsv3qZsNAUWcIvIw74eWD_u |website=District.in |date=July 2, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref> == অভিনয় শিল্পী == * প্ৰশান্ত শইকীয়াৰ চৰিত্ৰত [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]]<ref name="BMS">{{cite web |title=Koka Deuta Nati Aru Hati 2 (2026) - Movie - BookMyShow |url=https://bookmyshow.com |website=[[BookMyShow]] |date=July 3, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref> * বিৰিঞ্চিৰ চৰিত্ৰত [[তপন দাস]]<ref name="BMS"/> * পল্লৱ শইকীয়াৰ চৰিত্ৰত [[যতীন বৰা]]<ref name="BMS"/> * অংকুৰৰ চৰিত্ৰত [[উৎপল দাস]]<ref name="BMS"/> * তুহিনৰ চৰিত্ৰত প্ৰীতি কংকণা<ref name="BMS"/> * অৰুণাভ বৰুৱাৰ চৰিত্ৰত [[আদিল হুছেইন]]<ref name="BMS"/> * [[প্ৰস্তুতি পৰাশৰ]]<ref name="BMS"/> * [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] (শিশু শিল্পী হিচাপে বিশেষ ভূমিকা)<ref name="TrailerYT"/> == নিৰ্মাণ == ২০২৪ চনৰ মেʼ মাহত প্ৰাইড ইষ্ট এণ্টাৰটেইনমেণ্টছৰদ্বাৰা এই প্ৰকল্পটো ঘোষণা কৰা হৈছিল, য’ত ছৈয়দ জৰিৰ হুছেইনে কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref name="FBProduction">{{cite web |title=Officially the movie Koka Deuta Nati Aru Hati 2 by Pride East Entertainments on roll |url=https://facebook.com |website=[[Facebook]] |publisher=Riniki Bhuyan Sharma Official |date=May 29, 2024 |access-date=July 5, 2026}}</ref><ref name="TrailerYT"/> পূৰ্বৰ ছবি [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]ৰ অভূতপূৰ্ব সফলতাৰ বাবে এই ছবিখনৰ মুক্তি ২০২৫ চনৰ শেষৰফালৰপৰা ২০২৬ চনৰ জুলাই মাহলৈ পিছুৱাই দিয়া হৈছিল।<ref name="IMDb"/> == সংগীত == {{Infobox album | name = ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী ২ | type = Soundtrack | artist = বিভিন্ন শিল্পী | cover = | alt = | released = মে’ ২০২৪ | recorded = ২০২৫–২০২৬ | venue = | language = অসমীয়া | studio = | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = | label = প্ৰাইড ইষ্ট এণ্টাৰটেইনমেণ্টছ <br /> ৰামধেনু মিউজিক | producer = প্ৰাইড ইষ্ট এণ্টাৰটেইনমেণ্টছ প্ৰাইভেট লিমিটেড | chronology = | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = হাচনাহানা | extra1 = এৰিকা | lyrics1 = ইবছন লাল বৰুৱা, এৰিকা | music1 = [[জয় বৰুৱা]] | length1 = ০৩:৪৩ | title2 = জীৱনৰ জোনাক | extra2 = নাহিদ আফ্ৰিন, প্ৰবীণ বৰা | lyrics2 = দেৱজিৎ কলিতা | music2 = প্ৰণয় দত্ত | length2 = ০৪:১৫ | title3 = কলিৰ কৃষ্ণ | note3 = নতুন সংস্কৰণ | extra3 = দ্বীপেন বৰুৱা, [[তৰালী শৰ্মা]] | lyrics3 = কেশৱ মহন্ত | music3 = ৰমেন বৰুৱা (নতুন সংগীত সংযোজন: তৰালী শৰ্মা, দ্বীপকেশ বৰগোঁহাই, অভিনৱ বৰা, জিণ্টু বৰদলৈ, ৰিপুঞ্জয় শৰ্মা) | length3 = ০৪:০৯ | title4 = ৰুণজুণ | extra4 = [[জুবিন গাৰ্গ]] | lyrics4 = কৈলাশ নাথ শৰ্মা | music4 = [[জুবিন গাৰ্গ]] | length4 = ০২:১৯ | title5 = সপোনৰ বাটে বাটে | extra5 = অৰূপজ্যোতি বৰুৱা | lyrics5 = ৰাজদ্বীপ | music5 = অৰূপজ্যোতি বৰুৱা | length5 = ০৩:১২ }} == মুক্তি == ২০২৬ চনৰ জুলাই মাহৰ আৰম্ভণিতে [[গুৱাহাটী]]ত এই ছবিখনৰ ৰেড কাৰ্পেট প্ৰিমিয়াৰ অনুষ্ঠিত হয়, য’ত বহুতো বিশিষ্ট ব্যক্তিয়ে অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="FBPremier">{{cite web |title=All Eyes on Koka Deuta Nati Aru Hati 2 as Star-Studded Premiere Unfolds in Guwahati |url=https://facebook.com |website=[[Facebook]] |publisher=NorthEast Live |date=July 1, 2026 |access-date=July 5, 2026}}</ref> ছবিখনে UA13+ ৰেটিং লাভ কৰে আৰু ২০২৬ চনৰ ৩ জুলাইত আনুষ্ঠানিকভাৱে ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।<ref name="District"/><ref name="NewsLive"/> == সঁহাৰি == মুক্তিৰ পিছৰেপৰা ছবিখনে দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰিছে। দৰ্শকে ইয়াৰ পাৰিবাৰিক কাহিনী আৰু অভিনয়ক, বিশেষকৈ [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]]ৰ অভিনয়ক যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰিছে।<ref name="NewsLive"/><ref name="BMSReviews"/> ইয়াৰ উপৰি ছবিখনৰ কাৰিকৰী দিশ আৰু সংগীতৰো ভূয়সী প্ৰশংসা কৰা হৈছে।<ref name="BMSReviews"/> == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|id=32490586}} [[শ্ৰেণী:২০২৬ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ]] 9a4aals93sdmfppt03wpchl9tbhjrmg 0 137805 616514 616106 2026-07-10T01:46:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616514 wikitext text/x-wiki [[File:Seawifs global biosphere.jpg|thumb|গোলকীয় সাগৰীয় আৰু স্থলজ ফটোঅটোট্ৰফ প্ৰাচুৰ্য্যৰ এটা ভুৱা ৰঙৰ সংমিশ্ৰণ, ২০০১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ২০১৭ চনৰ আগষ্টলৈকে। SeaWiFS প্ৰকল্প, নাছা/গডাৰ্ড মহাকাশ উৰণ কেন্দ্ৰ আৰু ORBIMAGE দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হৈছে।{{citation needed|date=April 2012}}]] '''জীৱমণ্ডল''' বা '''জৈৱ-মণ্ডল'''(প্ৰাচীন গ্ৰীক βίος (bíos) 'জীৱন' আৰু σφαῖρα (sphaîra) 'গোলক’ৰ পৰা), ইক'স্ফিয়াৰ বুলিও কোৱা হয় (প্ৰাচীন গ্ৰীক οἶκος (oîkos) 'বসতি, ঘৰ' আৰু σφαῖρα (sphaîra) 'গোলক'ৰ পৰা), হৈছে সকলো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বিশ্বব্যাপী যোগফল। ইয়াক পৃথিৱীৰ জীৱৰ জ’ন বুলিও ক’ব পাৰি। জীৱমণ্ডল (যিটো কাৰিকৰীভাৱে এটা গোলাকাৰ খোলা) পদাৰ্থৰ ক্ষেত্ৰত কাৰ্যতঃ এটা বন্ধ ব্যৱস্থা,<ref name="ColumbiaEncyc">[https://web.archive.org/web/20111027194858/http://www.questia.com/library/encyclopedia/biosphere.jsp "Biosphere"] in ''The Columbia Encyclopedia'', 6th ed. (2004) Columbia University Press.</ref> ন্যূনতম ইনপুট আৰু আউটপুটৰ সৈতে। শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই এটা মুক্ত ব্যৱস্থা, সালোক সংশ্লেষণে প্ৰায় ১০০ টেৰাৱাট হাৰত সৌৰশক্তি ধৰি ৰাখে।<ref>{{cite journal|last1=Nealson|first1=Kenneth H.|last2=Zeki|first2=S.|last3=Conrad|first3=Pamela G.|title=Life: past, present and future|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences|volume=354|issue=1392|year=1999|pages=1923–1939|pmc=1692713|pmid=10670014|doi=10.1098/rstb.1999.0532}}</ref> অতি সাধাৰণ জৈৱ-শাৰীৰিক সংজ্ঞা অনুসৰি জৈৱ-মণ্ডল হৈছে [[শিলামণ্ডল]], [[ক্ৰাইঅ’স্ফিয়াৰ]], [[জলমণ্ডল]] আৰু [[পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডল|বায়ুমণ্ডল]]ৰ উপাদানসমূহৰ সৈতে ইহঁতৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াকে ধৰি সকলো জীৱ আৰু ইয়াৰ সম্পৰ্কক একত্ৰিত কৰি ৰখা এক বিশ্বব্যাপী পৰিৱেশ ব্যৱস্থা। জৈৱ-মণ্ডলৰ বিৱৰ্তন হোৱা বুলি ধাৰণা কৰা হয়, অন্ততঃ প্ৰায় ৩.৫ বিলিয়ন বছৰৰ আগতে জৈৱসৃষ্টি (অজৈৱিক পদাৰ্থৰপৰা প্ৰাকৃতিকভাৱে সৃষ্টি হোৱা জীৱন, যেনে সৰল জৈৱিক যৌগ) বা জৈৱিক (জীৱিত পদাৰ্থৰপৰা সৃষ্টি হোৱা জীৱন) প্ৰক্ৰিয়াৰপৰা আৰম্ভ কৰি।<ref name="Campbell 2006">{{cite book|last=Campbell|first=Neil A.|author2=Brad Williamson|author3=Robin J. Heyden|title=Biology: Exploring Life|publisher=Pearson Prentice Hall|year=2006|location=Boston, Massachusetts|url=http://www.phschool.com/el_marketing.html|isbn=978-0-13-250882-7|access-date=2008-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102041816/http://www.phschool.com/el_marketing.html|archive-date=2014-11-02|url-status=live|archivedate=2014-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141102041816/http://www.phschool.com/el_marketing.html}}</ref><ref name="NYT-20131003">{{cite news|last=Zimmer|first=Carl|author-link=Carl Zimmer|title=Earth's Oxygen: A Mystery Easy to Take for Granted|url=https://www.nytimes.com/2013/10/03/science/earths-oxygen-a-mystery-easy-to-take-for-granted.html|date=3 October 2013|work=The New York Times|access-date=3 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003185748/http://www.nytimes.com/2013/10/03/science/earths-oxygen-a-mystery-easy-to-take-for-granted.html|archive-date=3 October 2013|url-status=live}}</ref> সাধাৰণ অৰ্থত জৈৱ-মণ্ডল হৈছে পৰিৱেশ তন্ত্ৰত থকা যিকোনো বন্ধ, স্ব-নিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱস্থা। ইয়াৰ ভিতৰত বায়’স্ফিয়াৰ ২ আৰু বায়’ছ-৩ৰ দৰে কৃত্ৰিম জৈৱ-মণ্ডল আৰু সম্ভাৱ্যভাৱে অন্য গ্ৰহ বা চন্দ্ৰৰ জৈৱ-মণ্ডলো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="webdictionary.co.uk">{{cite web|title=Meaning of biosphere|work=WebDictionary.co.uk|url=http://www.webdictionary.co.uk/definition.php?query=biosphere|access-date=2010-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002225222/http://www.webdictionary.co.uk/definition.php?query=biosphere|archive-date=2011-10-02|url-status=dead}}</ref> ==শব্দটোৰ উৎপত্তি আৰু ব্যৱহাৰ== এই ধাৰণাটোৰ উৎপত্তি ভূতাত্ত্বিক যদিও ই [[চাৰ্লছ ডাৰউইন]] আৰু [[মেথিউ এফ মৌৰী]] দুয়োৰে পৃথিৱী বিজ্ঞানৰ ওপৰত প্ৰভাৱৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>Suess, E. (1875) ''Die Entstehung Der Alpen'' [''The Origin of the Alps'']. Vienna: W. Braunmuller.</ref> জৈৱমণ্ডলৰ পৰিৱেশগত প্ৰসংগ ১৯২০ চনৰ পৰা আহিছে, ১৯৩৫ চনত ছাৰ আৰ্থাৰ টেনছলীয়ে "পৰিৱেশ তন্ত্ৰ" শব্দটো প্ৰৱৰ্তনৰ পূৰ্বে। ([[পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ইতিহাস]] চাওক)। ভাৰ্নাডস্কিয়ে [[পৰিস্থিতি বিজ্ঞান|পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ক জৈৱমণ্ডলৰ বিজ্ঞান বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল। [[জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান]], [[ভূ-পদাৰ্থবিজ্ঞান]], [[বতৰ বিজ্ঞান]], [[জৈৱভূগোল]], [[ক্ৰমবিকাশ|বিৱৰ্তন]], [[ভূতত্ত্ব]], [[ভূ-ৰসায়ন]], [[জলবিজ্ঞান]] আৰু সাধাৰণতে ক’বলৈ গ’লে সকলো জীৱ আৰু পৃথিৱী বিজ্ঞানক একত্ৰিত কৰাৰ বাবে ই এক আন্তঃশাখা ধাৰণা। ===সংকীৰ্ণ সংজ্ঞা=== ভূ-ৰসায়নবিদসকলে জৈৱমণ্ডলক জীৱিত জীৱৰ মুঠ যোগফল (জীৱবিজ্ঞানী আৰু পৰিৱেশবিদসকলে উল্লেখ কৰা "জৈৱবস্তু" বা "বায়’টা") বুলি সংজ্ঞায়িত কৰে। এই অৰ্থত জৈৱমণ্ডল ভূ-ৰাসায়নিক আৰ্হিৰ চাৰিটা পৃথক উপাদানৰ ভিতৰত এটা মাত্ৰ, বাকী তিনিটা হ’ল ভূগোল, জলমণ্ডল আৰু বায়ুমণ্ডল। যেতিয়া গোলকৰ এই চাৰিটা উপাদান একত্ৰিত হৈ এটা ব্যৱস্থাত পৰিণত হয়, তেতিয়া ইয়াক [[পৰিৱেশমণ্ডল]] বুলি জনা যায়। এই শব্দটো ১৯৬০ চনৰ ভিতৰত উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল আৰু ই গ্ৰহটোৰ জৈৱিক আৰু ভৌতিক দুয়োটা উপাদানকে সামৰি লৈছে।<ref>{{cite book|last=Möller|first=Detlev|date=December 2010|title=Chemistry of the Climate System|url=https://archive.org/details/chemistryclimate00mlle|url-access=limited|publisher=De Gruyter|pages=[https://archive.org/details/chemistryclimate00mlle/page/n136 118]–119|isbn=978-3-11-022835-9}}</ref> বন্ধ জীৱন ব্যৱস্থাৰ দ্বিতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনে জৈৱমণ্ডলক পৃথিৱীৰ জৈৱমণ্ডলৰ এনালগ আৰু মডেলৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিছিল; অৰ্থাৎ কৃত্ৰিম পৃথিৱীৰ দৰে জৈৱমণ্ডল।<ref>{{cite book|last=Bebarta|first=Kailash Chandra|date=2011|title=Dictionary of Forestry and Wildlife Science|publisher=Concept Publishing Company|location=New Delhi|page=45|isbn=978-81-8069-719-7}}</ref> আন কিছুমানৰ ভিতৰত কৃত্ৰিম অ-পৃথিৱী জৈৱমণ্ডল—যেনে, মানুহকেন্দ্ৰিক জৈৱমণ্ডল বা স্থানীয় মংগল গ্ৰহৰ জৈৱমণ্ডল—জৈৱমণ্ডলৰ বিষয়ৰ অংশ হিচাপে সৃষ্টি কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite book |last1=Nelson |first1=M. |last2=Pechurkin |first2=N. S. |last3=Allen |first3=J. P. |last4=Somova |first4=L. A. |last5=Gitelson |first5=J. I. |chapter=Closed Ecological Systems, Space Life Support and Biospherics |title=Environmental Biotechnology |journal=Handbook of Environmental Engineering |date=2009 |volume=10 |pages=517–565 |doi=10.1007/978-1-60327-140-0_11 |isbn=978-1-58829-166-0 |chapter-url=https://oldsite.ecotechnics.edu/wp-content/uploads/2011/08/Handbook-Envt-Engineering-Closed-system-chapter.pdf |access-date=2026-07-06 |archivedate=2025-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250413191209/https://oldsite.ecotechnics.edu/wp-content/uploads/2011/08/Handbook-Envt-Engineering-Closed-system-chapter.pdf }}</ref> ==পৃথিৱীৰ জৈৱমণ্ডল== ===অৱলোকন=== বৰ্তমান পৃথিৱীত মুঠ জীৱিত কোষৰ সংখ্যা ১০^৩০ টা বুলি অনুমান কৰা হৈছে; পৃথিৱীৰ আৰম্ভণিৰ পৰা মুঠ সংখ্যা,১০^৪০, আৰু বাসযোগ্য পৃথিৱী গ্ৰহৰ সমগ্ৰ সময়ৰ বাবে মুঠ সংখ্যা ১০^৪১।<ref name="NYT-20231201">{{cite news|last=Overbye|first=Dennis|author-link=Dennis Overbye|title=Exactly How Much Life Is on Earth? – According to a new study, living cells outnumber stars in the universe, highlighting the deep, underrated link between geophysics and biology.|url=https://www.nytimes.com/2023/12/01/science/space/earth-biology-life.html|date=1 December 2023|work=The New York Times|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201065236/https://www.nytimes.com/2023/12/01/science/space/earth-biology-life.html|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023}}</ref><ref name="CB-20231106">{{cite journal|author=Crockford, Peter W.|display-authors=et al.|title=The geologic history of primary productivity|date=6 November 2023|journal=[[Current Biology]]|volume=33|issue=21|pages=P7741–4750.E5|doi=10.1016/j.cub.2023.09.040|pmid=37827153|bibcode=2023CBio...33E4741C|doi-access=free}}</ref> এইটো পৰ্যবেক্ষণযোগ্য বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত আনুমানিক তৰাৰ (আৰু পৃথিৱীৰ দৰে গ্ৰহ) মুঠ সংখ্যাতকৈ বহু বেছি যেনে ১০^২৪, পৃথিৱী গ্ৰহৰ সকলো উপকুলৰ বালিৰ দানাতকৈ অধিক সংখ্যা;<ref name="ESA-2020">{{cite web|author=Staff|title=How many stars are there in the Universe?|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Herschel/How_many_stars_are_there_in_the_Universe|date=2020|work=[[European Space Agency]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20200117184622/https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Herschel/How_many_stars_are_there_in_the_Universe|archive-date=17 January 2020|access-date=January 17, 2020}}</ref><ref name="SWIN-20020201">{{cite web|last=Mackie|first=Glen|title=To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand|url=https://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html|date=1 February 2002|work=[[Swinburne University of Technology]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20221228121404/https://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html|archive-date=28 December 2022|access-date=1 December 2023}}</ref><ref name="CNET-20150319">{{cite news|last=Mack|first=Eric|title=There may be more Earth-like planets than grains of sand on all our beaches – New research contends that the Milky Way alone is flush with billions of potentially habitable planets -- and that's just one sliver of the universe.|url=https://www.cnet.com/science/the-milky-way-is-flush-with-habitable-planets-study-says/|date=19 March 2015|work=[[CNET]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201144523/https://www.cnet.com/science/the-milky-way-is-flush-with-habitable-planets-study-says/|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023}}</ref><ref name="MNRAS-20150313">{{cite journal|last1=T. Bovaird|first1=T.|last2=Lineweaver|first2=C.H.|last3=Jacobsen|first3=S.K.|title=Using the inclinations of Kepler systems to prioritize new Titius–Bode-based exoplanet predictions|url=https://academic.oup.com/mnras/article/448/4/3608/970734|date=13 March 2015|journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]]|volume=448|issue=4|pages=3608–3627|doi=10.1093/mnras/stv221|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201151205/https://academic.oup.com/mnras/article/448/4/3608/970734|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023|doi-access=free|arxiv=1412.6230}}</ref> কিন্তু পৰ্যবেক্ষণযোগ্য বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত ১০^৮২ বুলি অনুমান কৰা মুঠ পৰমাণুৰ সংখ্যাতকৈ কম;<ref name="LS-20210711">{{cite news|last=Baker|first=Harry|title=How many atoms are in the observable universe?|url=https://www.livescience.com/how-many-atoms-in-universe.html|date=11 July 2021|work=[[Live Science]]|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20231201143640/https://www.livescience.com/how-many-atoms-in-universe.html|archive-date=1 December 2023|access-date=1 December 2023}}</ref> আৰু মহাজাগতিক স্ফীতিত (পৰ্যবেক্ষণ কৰা আৰু পৰ্যবেক্ষণ নকৰা) তৰাৰ আনুমানিক মুঠ সংখ্যা ১০^১০০।<ref name="SR-20200203">{{cite journal|last=Totani|first=Tomonori|title=Emergence of life in an inflationary universe|date=3 February 2020|journal=[[Scientific Reports]]|volume=10|number=1671|article-number=1671|doi=10.1038/s41598-020-58060-0|doi-access=free|pmid=32015390|pmc=6997386|arxiv=1911.08092|bibcode=2020NatSR..10.1671T}}</ref> ===বয়স=== [[File:Stromatolithe Paléoarchéen - MNHT.PAL.2009.10.1.jpg|thumb|ষ্ট্ৰ’মেট’লাইট জীৱাশ্ম ৩.২–৩.৬ বিলিয়ন বছৰ পুৰণি বুলি অনুমান কৰা হৈছে]] পৃথিৱীত জীৱৰ প্ৰাচীন প্ৰমাণসমূহ হ’ল পশ্চিম গ্ৰীনলেণ্ডৰ ৩.৭ বিলিয়ন বছৰীয়া পুৰণি মেটাচেডিমেণ্টেৰী শিলত পোৱা জৈৱজেনিক গ্ৰেফাইট<ref name="NG-20131208">{{cite journal|title=Evidence for biogenic graphite in early Archaean Isua metasedimentary rocks|journal=[[Nature Geoscience]]|doi=10.1038/ngeo2025|date=8 December 2013|volume=7|issue=1|pages=25–28|bibcode=2014NatGe...7...25O|last1=Ohtomo|first1=Yoko|last2=Kakegawa|first2=Takeshi|last3=Ishida|first3=Akizumi|last4=Nagase|first4=Toshiro|last5=Rosing|first5=Minik T.}}</ref> আৰু পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৩.৪৮ বিলিয়ন বছৰীয়া বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিলত পোৱা [[মাইক্ৰ’বায়’লজিকেল মেট]] জীৱাশ্ম।<ref name="AP-20131113">{{cite news|last=Borenstein|first=Seth|title=Oldest fossil found: Meet your microbial mom|url=http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html|date=13 November 2013|agency=Associated Press|access-date=15 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20150629230719/http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html|archive-date=29 June 2015|url-status=live|archivedate=29 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150629230719/http://apnews.excite.com/article/20131113/DAA1VSC01.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="AST-20131108">{{cite journal|last1=Noffke|first1=Nora|author1-link=Nora Noffke|last2=Christian|first2=Daniel|last3=Wacey|first3=David|last4=Hazen|first4=Robert M.|title=Microbially Induced Sedimentary Structures Recording an Ancient Ecosystem in the ca. 3.48 Billion-Year-Old Dresser Formation, Pilbara, Western Australia|date=8 November 2013|journal=[[Astrobiology (journal)|Astrobiology]]|doi=10.1089/ast.2013.1030|pmid=24205812|pmc=3870916|volume=13|issue=12|pages=1103–24|bibcode=2013AsBio..13.1103N}}</ref> শেহতীয়াকৈ ২০১৫ চনত পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৪.১ বিলিয়ন বছৰীয়া শিলত "জৈৱিক জীৱনৰ অৱশিষ্ট" পোৱা গৈছে।<ref name="AP-20151019">{{cite news|last=Borenstein|first=Seth|title=Hints of life on what was thought to be desolate early Earth|url=http://apnews.excite.com/article/20151019/us-sci--earliest_life-a400435d0d.html|date=19 October 2015|work=[[Excite (web portal)|Excite]]|location=Yonkers, NY|publisher=[[Mindspark Interactive Network]]|agency=Associated Press|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001171406/http://apnews.excite.com/article/20151019/us-sci--earliest_life-a400435d0d.html|archive-date=1 October 2018|access-date=8 October 2018|archivedate=1 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181001171406/http://apnews.excite.com/article/20151019/us-sci--earliest_life-a400435d0d.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="PNAS-20151014-pdf">{{cite journal|last1=Bell|first1=Elizabeth A.|last2=Boehnike|first2=Patrick|last3=Harrison|first3=T. Mark|last4=Mao|first4=Wendy L.|display-authors=3|date=19 October 2015|title=Potentially biogenic carbon preserved in a 4.1 billion-year-old zircon|journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.|doi=10.1073/pnas.1517557112|pmid=26483481|pmc=4664351|volume=112|issue=47|pages=14518–21|bibcode=2015PNAS..11214518B|doi-access=free}} Early edition, published online before print.</ref> ২০১৭ চনত কানাডাৰ ক্যুবেকৰ নুভভুয়াগিটুক বেল্টত থকা [[হাইড্ৰ’থাৰ্মেল ভেণ্ট]] বৰষুণত কল্পিত জীৱাশ্মযুক্ত অণুজীৱ (বা অণুজীৱাশ্ম) আৱিষ্কাৰ হোৱা বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল, যিবোৰ ৪.২৮ বিলিয়ন বছৰ বয়সৰ আছিল, যিটো পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ পুৰণি জীৱনৰ অভিলেখ, যিয়ে ৪.৪ বিলিয়ন বছৰৰ আগতে সাগৰ গঠনৰ পিছত আৰু ৪.৫৪ বিলিয়ন বছৰৰ আগতে পৃথিৱী গঠন হোৱাৰ বহুদিন নৌহওঁতেই "জীৱনৰ প্ৰায় তৎক্ষণাত উত্থান"ৰ কথা প্ৰকাশ কৰে।<ref name="NAT-20170301">{{cite journal|author=Dodd, Matthew S.|author2=Papineau, Dominic|author3=Grenne, Tor|author4=Slack, John F.|author5=Rittner, Martin|author6=Pirajno, Franco|author7=O'Neil, Jonathan|author8=Little, Crispin T. S.|title=Evidence for early life in Earth's oldest hydrothermal vent precipitates|journal=Nature|volume=343|issue=7643|pages=60–64|date=2 March 2017|doi=10.1038/nature21377|pmid=28252057|bibcode=2017Natur.543...60D|s2cid=2420384|url=http://eprints.whiterose.ac.uk/112179/1/ppnature21377_Dodd_for%20Symplectic.pdf|access-date=19 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723232142/http://eprints.whiterose.ac.uk/112179/1/ppnature21377_Dodd_for%20Symplectic.pdf|archive-date=23 July 2018|url-status=live|doi-access=free}}</ref><ref name="NYT-20170301">{{cite news|last=Zimmer|first=Carl|author-link=Carl Zimmer|title=Scientists Say Canadian Bacteria Fossils May Be Earth's Oldest|url=https://www.nytimes.com/2017/03/01/science/earths-oldest-bacteria-fossils.html|date=1 March 2017|work=The New York Times|access-date=2 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302042424/https://www.nytimes.com/2017/03/01/science/earths-oldest-bacteria-fossils.html|archive-date=2 March 2017|url-status=live}}</ref><ref name="BBC-20170301">{{cite web|last=Ghosh|first=Pallab|title=Earliest evidence of life on Earth 'found|url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-39117523|publisher=BBC News|date=1 March 2017|access-date=2 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302002134/http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-39117523|archive-date=2 March 2017|url-status=live}}</ref><ref name="4.3b oldest">{{cite news|last1=Dunham|first1=Will|title=Canadian bacteria-like fossils called oldest evidence of life|url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN16858B?sp=true|date=1 March 2017|work=Reuters|access-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302114728/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN16858B?sp=true|archive-date=2 March 2017|url-status=dead|archivedate=2 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170302114728/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKBN16858B?sp=true|deadurl=yes}}</ref> জীৱবিজ্ঞানী ষ্টিফেন ব্লেয়াৰ হেজছৰ মতে, "যদি পৃথিৱীত জীৱৰ উত্থান তুলনামূলকভাৱে দ্ৰুতগতিত হয় ... তেন্তে ই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত সাধাৰণ হৈ পৰিব পাৰে।"<ref name="AP-20151019" /> ==বিস্তৃতি== [[File:Ruppelsvulture.jpg|thumb|upright|ৰূপেলচ্ ভালচাৰ]] [[File:XenophyophoreNOAA.jpg|thumb|[[Xenophyophore]], a barophilic organism, from the [[Galápagos hotspot|Galapagos Rift]]]] গ্ৰহটোৰ প্ৰতিটো অংশ, বৰফাবৃত [[পৃথিৱীৰ মেৰু অঞ্চল| মেৰুমূৰৰ]]পৰা বিষুৱৰেখালৈকে, কিছুমান জীৱনৰ বৈশিষ্ট্য প্ৰকাশিত হৈছে। শেহতীয়া অণুজীৱবিজ্ঞানৰ অগ্ৰগতিৰদ্বাৰা প্ৰমাণিত হৈছে যে অণুজীৱ পৃথিৱীৰ স্থলজ পৃষ্ঠৰ গভীৰতম অংশত বাস কৰে আৰু তথাকথিত "অবাসযোগ্য অঞ্চল"ত অণুজীৱৰ মুঠ ভৰ জৈৱবস্তুৰ ক্ষেত্ৰত পৃষ্ঠৰ সকলো প্ৰাণী আৰু উদ্ভিদৰ জীৱনক অতিক্ৰম কৰিব পাৰে। পৃথিৱীৰ জৈৱ-মণ্ডলৰ প্ৰকৃত গাঢ়তা জুখিব পৰাটো কঠিন। চৰাইবোৰে সাধাৰণতে ১,৮০০ মিটাৰ (৫,৯০০ ফুট; ১.১ মাইল) উচ্চতাত উৰি যায় আৰু মাছবোৰে পুয়েৰ্টো ৰিকো খাদত পানীৰ তলত ৮,৩৭২ মিটাৰ (২৭,৪৬৭ ফুট; ৫.২০২ মাইল) পৰ্যন্ত বাস কৰে।<ref name="Campbell 2006" /> গ্ৰহটোত জীৱৰ বাবে অধিক চৰম উদাহৰণ আছে: ৰুপেলৰ শগুণটো ১১,৩০০ মিটাৰ (৩৭,১০০ ফুট; ৭.০ মাইল) উচ্চতাত পোৱা গৈছে; [[ধৃতিৰাজ]] হাঁহবোৰে কমেও ৮,৩০০ মিটাৰ (২৭,২০০ ফুট; ৫.২ মাইল) উচ্চতাত প্ৰব্ৰজন কৰে; ইয়াক সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৫,৪০০ মিটাৰ (১৭,৭০০ ফুট; ৩.৪ মাইল) উচ্চতাত বাস কৰে; [[পাহাৰীয়া ছাগলী]] ৩,০৫০ মিটাৰ (১০,০১০ ফুট; ১.৯০ মাইল) পৰ্যন্ত বাস কৰে।{{cn}} এই উচ্চতাত থকা তৃণভোজী প্ৰাণীবোৰ [[লাইকেন]], [[ঘাঁহ]] আৰু [[বনৌষধি]]ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। মাটি, উষ্ণ জলধাৰা, মাটিৰ তলৰ কমেও ১৯ কিলোমিটাৰ (১২ মাইল) গভীৰ শিলৰ ভিতৰত আৰু বায়ুমণ্ডলত কমেও ৬৪ কিলোমিটাৰ (৪০ মাইল) উচ্চতাকে ধৰি পৃথিৱীৰ জৈৱ-মণ্ডলৰ প্ৰতিটো অংশতে জীৱ-জন্তু বাস কৰে।<ref name="SD-19980625-UG">{{cite web|publisher=University of Georgia|title=First-Ever Scientific Estimate of Total Bacteria on Earth Shows Far Greater Numbers Than Ever Known Before|url=https://www.sciencedaily.com/releases/1998/08/980825080732.htm|date=25 August 1998|work=[[Science Daily]]|access-date=10 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110162101/https://www.sciencedaily.com/releases/1998/08/980825080732.htm|archive-date=10 November 2014|url-status=live}}</ref><ref name="ABM-20150112">{{cite web|last=Hadhazy|first=Adam|title=Life Might Thrive a Dozen Miles Beneath Earth's Surface|url=http://www.astrobio.net/extreme-life/life-might-thrive-dozen-miles-beneath-earths-surface/|date=12 January 2015|work=[[Astrobiology Magazine]]|access-date=11 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312065614/http://www.astrobio.net/extreme-life/life-might-thrive-dozen-miles-beneath-earths-surface/|archive-date=12 March 2017|url-status=usurped}}</ref><ref name="BBC-20151124">{{cite web|last=Fox-Skelly|first=Jasmin|title=The Strange Beasts That Live in Solid Rock Deep Underground|url=http://www.bbc.com/earth/story/20151124-meet-the-strange-creatures-that-live-in-solid-rock-deep-underground|date=24 November 2015|publisher=[[BBC Online]]|access-date=11 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125013248/http://www.bbc.com/earth/story/20151124-meet-the-strange-creatures-that-live-in-solid-rock-deep-underground|archive-date=25 November 2016|url-status=live}}</ref> বিশ্ব মহাসাগৰৰ গভীৰতম অংশত বহু ৰূপৰ সাগৰীয় জীৱ পোৱা গৈছে আনহাতে গভীৰ সাগৰৰ বহু অংশ অন্বেষণ কৰিবলগীয়া আছে।<ref>{{cite journal |last1=Briand |first1=F. |last2=Snelgrove |first2=P. |date=2003 |title=Mare Incognitum? An overview |journal=CIESM Workshop Monographs |volume=23 |pages=5–27}}[https://www.researchgate.net/publication/365871261]</ref> কিছুমান পৰীক্ষাৰ পৰিস্থিতিত অণুজীৱবোৰে মহাকাশৰ শূন্যতাত জীয়াই থকা দেখা গৈছে।<ref name=Dose>{{cite journal|title=ERA-experiment "space biochemistry"|journal=Advances in Space Research|first1=K. Dose|author2=A. Bieger-Dose|author3=R. Dillmann|author4=M. Gill|author5=O. Kerz|others=A. Klein, H. Meinert, T. Nawroth, S. Risi, C. Stride|volume=16|issue=8|year=1995|pages=119–129|doi=10.1016/0273-1177(95)00280-R|last1=Zhang|pmid=11542696|bibcode=1995AdSpR..16h.119D}}</ref><ref name='Horneck'>{{cite journal|title=Biological responses to space: results of the experiment "Exobiological Unit" of ERA on EURECA I|journal=Adv. Space Res.|year=1995|author1=Horneck G|author2=Eschweiler U|author3=Reitz G|author4=Wehner J|author5=Willimek R|author6=Strauch K.|volume=16|issue=8|pages=105–18|pmid=11542695|bibcode=1995AdSpR..16h.105H|doi=10.1016/0273-1177(95)00279-N}}</ref> মাটি আৰু ভূ-গৰ্ভৰ তলৰ [[বেক্টেৰিয়া]]ৰ [[কাৰ্বন]]ৰ মুঠ পৰিমাণ ৫ × ১০১৭ গ্ৰাম বুলি অনুমান কৰা হৈছে।<ref name="SD-19980625-UG" /> প্ৰ’কেৰিয়াম অণুজীৱৰ ভৰ—য’ত বেক্টেৰিয়া আৰু আৰ্কিয়া অন্তৰ্ভুক্ত, কিন্তু নিউক্লিয়াটযুক্ত ইউকেৰিয়াম অণুজীৱ নহয়— ০.৮ ট্ৰিলিয়ন টন কাৰ্বন (মুঠ জৈৱ-মণ্ডলৰ ভৰৰ, ১ৰপৰা ৪ ট্ৰিলিয়ন টনৰ ভিতৰত বুলি অনুমান কৰা হৈছে) পৰ্যন্ত হ’ব পাৰে।<ref name="AGCI-2014">{{cite web|author=Staff|title=The Biosphere|url=http://www.agci.org/classroom/biosphere/index.php|date=2014|publisher=[[The Given Institute|Aspen Global Change Institute]]|access-date=10 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110164609/http://www.agci.org/classroom/biosphere/index.php|archive-date=10 November 2014|url-status=live|archivedate=10 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141110164609/http://www.agci.org/classroom/biosphere/index.php|deadurl=yes}}</ref> পৃথিৱীৰ মহাসাগৰৰ আটাইতকৈ গভীৰ স্থান [[মাৰিয়ানা খাদ]]ত ১০,০০০ মিটাৰ (৩৩,০০০ ফুট; ৬.২ মাইল)তকৈ অধিক গভীৰতাত বেৰ’ফিলিক সাগৰীয় অণুজীৱ পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal|last1=Takamia|display-authors=etal|year=1997|title=Microbial flora in the deepest sea mud of the Mariana Trench|journal=FEMS Microbiology Letters|volume=152|issue=2|pages=279–285|doi=10.1111/j.1574-6968.1997.tb10440.x|pmid=9231422|doi-access=free}}</ref> দৰাচলতে [[মাৰিয়ানা খাদ]]ৰ আটাইতকৈ গভীৰ অংশত, চেলেঞ্জাৰ ডিপৰদ্বাৰা, ১১,০৩৪ মিটাৰ (৩৬,২০১ ফুট; ৬.৮৫৬ মাইল) গভীৰতাত [[এককোষী জীৱ]]ৰূপ পোৱা গৈছে।<ref>{{Cite web|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2005/02/0203_050203_deepest.html|title=National Geographic, 2005|access-date=2012-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120822121902/http://news.nationalgeographic.com/news/2005/02/0203_050203_deepest.html|archive-date=2012-08-22|url-status=dead}}</ref><ref name="LS-20130317">{{cite web|last=Choi|first=Charles Q.|title=Microbes Thrive in Deepest Spot on Earth|url=http://www.livescience.com/27954-microbes-mariana-trench.html|date=17 March 2013|publisher=[[LiveScience]]|access-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130402234623/http://www.livescience.com/27954-microbes-mariana-trench.html|archive-date=2 April 2013|url-status=live}}</ref><ref name="NG-20130317">{{cite journal|last1=Glud|first1=Ronnie|last2=Wenzhöfer|first2=Frank|last3=Middelboe|first3=Mathias|last4=Oguri|first4=Kazumasa|last5=Turnewitsch|first5=Robert|last6=Canfield|first6=Donald E.|last7=Kitazato|first7=Hiroshi|title=High rates of microbial carbon turnover in sediments in the deepest oceanic trench on Earth|doi=10.1038/ngeo1773|date=17 March 2013|journal=[[Nature Geoscience]]|volume=6|issue=4|pages=284–288|bibcode=2013NatGe...6..284G}}</ref> আন গৱেষকসকলে আনুষংগিক অধ্যয়নত ৰিপৰ্ট কৰিছে যে উত্তৰ-পশ্চিম আমেৰিকাৰ উপকূলৰ ২,৫৯০ মিটাৰ (৮,৫০০ ফুট; ১.৬১ মাইল) সাগৰৰ তলত সাগৰৰ তলৰ ৫৮০ মিটাৰ (১,৯০০ ফুট; ০.৩৬ মাইল) পৰ্যন্ত শিলৰ ভিতৰত অণুজীৱই লাভৱান হয়,<ref name="LS-20130317" /><ref name="LS-20130314">{{cite web|last=Oskin|first=Becky|title=Intraterrestrials: Life Thrives in Ocean Floor|url=http://www.livescience.com/27899-ocean-subsurface-ecosystem-found.html|date=14 March 2013|publisher=[[LiveScience]]|access-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130402235647/http://www.livescience.com/27899-ocean-subsurface-ecosystem-found.html|archive-date=2 April 2013|url-status=live}}</ref> লগতে জাপানৰ সাগৰৰ তলৰ ২,৪০০ মিটাৰ (৭,৯০০ ফুট; ১.৫ মাইল) তলত।<ref name="BBC-20141215-RM">{{cite news|last=Morelle|first=Rebecca|author-link=Rebecca Morelle|title=Microbes discovered by deepest marine drill analysed|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-30489814|date=15 December 2014|publisher=BBC News|access-date=15 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141216185424/http://www.bbc.com/news/science-environment-30489814|archive-date=16 December 2014|url-status=live}}</ref> ছুইডেনত পৃথিৱীৰ খোলাত ৫,০০০ মিটাৰ (১৬,০০০ ফুট; ৩.১ মাইল)তকৈ অধিক দূৰত্বত খনন কৰা খনিৰ পৰা,<ref name="Szewzyketal1994">{{cite journal|last1=Szewzyk|first1=U|last2=Szewzyk|first2=R|last3=Stenstrom|first3=TR.|year=1994|title=Thermophilic, anaerobic bacteria isolated from a deep borehole in granite in Sweden|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA|volume=91|issue=5|pages=1810–1813|doi=10.1073/pnas.91.5.1810|pmid=11607462|pmc=43253|bibcode=1994PNAS...91.1810S|doi-access=free}}</ref> ৬৫–৭৫ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (১৪৯–১৬৭ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট)ৰ ভিতৰৰ শিলৰপৰা কৃষিযোগ্য তাপপ্ৰিয় অণুজীৱ উলিওৱা হৈছে। পৃথিৱীৰ খোলাটোৰ গভীৰতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে তাপমাত্ৰা বৃদ্ধি পায়। উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ হাৰ বহু কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, য’ত খোলাৰ প্ৰকাৰ (মহাদেশীয় বনাম সাগৰীয়), শিলৰ প্ৰকাৰ, ভৌগোলিক অৱস্থান আদি। সম্ভৱতঃ "গভীৰ জৈৱ-মণ্ডল"ত জীৱনৰ সীমা নিৰপেক্ষ গভীৰতাৰ পৰিৱৰ্তে উষ্ণতাৰদ্বাৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।{{cn}} ২০১৪ চনৰ ২০ আগষ্টত বিজ্ঞানীসকলে [[এণ্টাৰ্কটিকা]]ৰ বৰফৰপৰা ৮০০ মিটাৰ (২,৬০০ ফুট; ০.৫০ মাইল) তলত বাস কৰা অণুজীৱৰ অস্তিত্ব নিশ্চিত কৰে।<ref name="NAT-20140820">{{cite journal|last=Fox|first=Douglas|title=Lakes under the ice: Antarctica's secret garden|date=20 August 2014|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=512|issue=7514|pages=244–246|doi=10.1038/512244a|bibcode=2014Natur.512..244F|pmid=25143097|doi-access=free}}</ref><ref name="FRB-20140820">{{cite web|last=Mack|first=Eric|title=Life Confirmed Under Antarctic Ice; Is Space Next?|url=https://www.forbes.com/sites/ericmack/2014/08/20/life-confirmed-under-antarctic-ice-is-space-next/|date=20 August 2014|work=[[Forbes]]|access-date=21 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140822002442/http://www.forbes.com/sites/ericmack/2014/08/20/life-confirmed-under-antarctic-ice-is-space-next/|archive-date=22 August 2014|url-status=live}}</ref> পৃথিৱীৰ জৈৱ-মণ্ডল কেইবাটাও বায়’মত বিভক্ত, য’ত মোটামুটি একেধৰণৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাসস্থান। স্থলভাগত বায়’মসমূহ মূলতঃ অক্ষাংশৰদ্বাৰা পৃথক কৰা হয়। [[আৰ্কটিক]] আৰু [[এণ্টাৰ্কটিক]] বৃত্তৰ ভিতৰত পৰি থকা স্থলজ বায়’মবোৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ জীৱনৰপৰা তুলনামূলকভাৱে বন্যাৰ্ত। ইয়াৰ বিপৰীতে অধিক জনবহুল বায়’মৰ বেছিভাগেই বিষুৱৰেখাৰ ওচৰতে অৱস্থান কৰি আছে। ===বাৰ্ষিক তাৰতম্য=== [[File:Mollweide Cycle.gif|center|স্থলভাগত গছ-গছনি বাদামী (কম গছ-গছনি)ৰ পৰা গাঢ় সেউজীয়া (গধুৰ গছ-গছনি)লৈকে স্কেলত দেখা দিয়ে; সাগৰৰ পৃষ্ঠত ফাইটোপ্লাংকটনক বেঙুনীয়া (নিম্ন)ৰ পৰা হালধীয়া (উচ্চ)লৈকে স্কেলত দেখুওৱা হৈছে। এই দৃশ্যায়ন SeaWiFS সহ উপগ্ৰহৰ তথ্য, আৰু NASA/NOAA ভিজিবল ইনফ্ৰাৰেড ইমেজিং ৰেডিঅ'মিটাৰ ছুইট আৰু মধ্যমীয়া ৰিজ'লিউচন ইমেজিং স্পেকট্ৰ'ৰেডিঅ'মিটাৰকে ধৰি যন্ত্ৰৰ সহায়ত সৃষ্টি কৰা হৈছিল।]] ==কৃত্ৰিম জৈৱমণ্ডল== ===জৈৱমণ্ডল ২=== [[File:Biosphere 2 4888964549.jpg|thumb|alt=Biosphere 2|এৰিজোনাৰ বায়’স্ফিয়াৰ ২]] পৰিৱেশ তন্ত্ৰ আৰু পৃথিৱীৰ বাহিৰৰ জীৱক সমৰ্থন কৰাৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিবলৈ পৰীক্ষামূলক জৈৱমণ্ডল, যাক [[বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থা]] বুলিও কোৱা হয়, সৃষ্টি কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত মহাকাশযান আৰু তলত উল্লেখ কৰা স্থলজ পৰীক্ষাগাৰসমূহো আছে: *আমেৰিকাৰ এৰিজোনাৰ বায়’স্ফিয়াৰ ২, ৩.১৫ একৰ (১৩,০০০ মিটাৰ বৰ্গফুট)। *তেতিয়াৰ ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ চাইবেৰিয়াৰ ক্ৰাছনোয়াৰ্স্কৰ বায়’ফিজিক্স ইনষ্টিটিউটত বায়’ছ-১, বায়’ছ-২ আৰু বায়’ছ-৩।<ref>{{cite journal|journal=BioScience|date=Oct 1997|volume=47|issue=9|pages=575–85|title=Bios-3: Siberian experiments in bioregenerative life support|author=Salisbury FB|author2=[[Josef Gitelson|Gitelson JI]]|author3=Lisovsky GM|doi=10.2307/1313164|pmid=11540303|jstor=1313164|doi-access=free |bibcode=1997BiSci..47..575S }}</ref> *বায়’স্ফিয়াৰ জে (CEEF, ক্ল’জড ইক’লজি এক্সপেৰিমেণ্ট ফেচিলিটিজ), জাপানত কৰা এক পৰীক্ষা।<ref>{{cite journal|last1=Nakano|year=1998|title=Dynamic Simulation of Pressure Control System for the Closed Ecology Experiment Facility|url=http://ci.nii.ac.jp/naid/110002396764/|journal=Transactions of the Japan Society of Mechanical Engineers B|volume=64|issue=617|pages=107–114|doi=10.1299/kikaib.64.107|display-authors=etal|access-date=2009-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120318080342/http://ci.nii.ac.jp/naid/110002396764/|archive-date=2012-03-18|url-status=live|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ies.or.jp/index_e.html|title=Institute for Environmental Sciences|publisher=Ies.or.jp|access-date=2011-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20111108174355/http://www.ies.or.jp/index_e.html|archive-date=2011-11-08|url-status=live}}</ref> *বাৰ্চিলোনাৰ স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়ত মাইক্ৰ’-ইক’লজিকেল লাইফ চাপৰ্ট চিষ্টেম বিকল্প (MELiSSA)। ===অপাৰ্থিৱ জৈৱমণ্ডল=== পৃথিৱীৰ সিপাৰে কোনো জৈৱমণ্ডল ধৰা পৰা নাই; সেয়েহে অপাৰ্থিৱ জৈৱমণ্ডলৰ অস্তিত্ব কাল্পনিক হৈয়েই আছে। [[বিৰল পৃথিৱীৰ অনুমান |বিৰল পৃথিৱীৰ অনুমানে]] প্ৰকাশ কৰে যে ইহঁত অতি বিৰল হ’ব লাগে, কেৱল অণুজীৱৰ জীৱৰে গঠিত জীৱৰ বাহিৰে।<ref>{{cite book|last1=Ward|first1=Peter D.|last2=Brownlee|first2=Donald|title=Rare earth: why complex life is uncommon in the universe|date=2004|publisher=Copernicus|location=New York|isbn=978-0-387-95289-5|edition=2nd rev.|title-link=Rare Earth (book)}}</ref> আনহাতে, বৃহৎ সংখ্যক গ্ৰহৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ক্ষুদ্ৰপথৰ তাৰকাৰাজ্যত অন্ততঃ পৃথিৱীৰ অনুৰূপ যথেষ্ট সংখ্যক হ’ব পাৰে।<ref>{{cite news|last1=Choi|first1=Charles Q.|title=New Estimate for Alien Earths: 2 Billion in Our Galaxy Alone|url=https://www.space.com/11188-alien-earths-planets-sun-stars.html|access-date=25 September 2017|work=Space.com|date=21 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20170824002233/https://www.space.com/11188-alien-earths-planets-sun-stars.html|archive-date=24 August 2017|url-status=live}}</ref> [[TRAPPIST-1]] ক প্ৰদক্ষিণ কৰা আৱিষ্কৃত তিনিটা গ্ৰহত সম্ভৱতঃ জৈৱমণ্ডল থাকিব পাৰে।<ref>{{cite news|last1=Rees|first1=Sir Martin|title=These new worlds are just the start. There are many more life-supporting planets out there waiting to be discovered|url=https://www.telegraph.co.uk/science/2017/02/22/many-life-supporting-planets-soon-will-see-clearly/|access-date=25 September 2017|work=The Telegraph|date=22 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170925175603/http://www.telegraph.co.uk/science/2017/02/22/many-life-supporting-planets-soon-will-see-clearly/|archive-date=25 September 2017|url-status=live}}</ref> অজৈৱজন্মৰ বিষয়ে সীমিত বুজাবুজিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি বৰ্তমান এই গ্ৰহবোৰৰ কিমান শতাংশই প্ৰকৃততে জৈৱমণ্ডল বিকশিত কৰে সেয়া জনা নাযায়। [[কেপলাৰ মহাকাশ টেলিস্কোপ]]ৰ দলৰ পৰ্যবেক্ষণৰ ভিত্তিত গণনা কৰা হৈছে যে যদিহে অজৈৱজন্মৰ সম্ভাৱনা ১ৰ পৰা ১০০০তকৈ বেছি হয়, তেন্তে আটাইতকৈ ওচৰৰ অন্যগ্ৰহৰ জৈৱমণ্ডল পৃথিৱীৰ পৰা ১০০ আলোকবৰ্ষৰ ভিতৰত থাকিব লাগে।<ref>Amri Wandel, [https://www.researchgate.net/publication/269116658_On_the_abundance_of_extraterrestrial_life_after_the_Kepler_mission On the abundance of extraterrestrial life after the Kepler mission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180817225423/https://www.researchgate.net/publication/269116658_On_the_abundance_of_extraterrestrial_life_after_the_Kepler_mission |date=2018-08-17 }}</ref> ভৱিষ্যতে কৃত্ৰিম জৈৱমণ্ডলৰ সৃষ্টি হোৱাটোও সম্ভৱ, উদাহৰণস্বৰূপে মংগল গ্ৰহৰ টেৰাফৰ্মিঙৰ সৈতে।<ref>{{cite book|author1=Zubrin, Robert|author2=Wagner, Richard|title=The Case for Mars: The Plan to Settle the Red Planet and Why We Must|date=2011|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-1-4516-0811-3|title-link=The Case for Mars}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞান]] [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ বিজ্ঞান]] r5u0ugcl6vidvand81z5n2okhe4xpk0 0 137866 616520 616413 2026-07-10T05:16:08Z Rumpi Satnami 50093 /* সামাজিক অৱদান */ 616520 wikitext text/x-wiki {{delete|উল্লেখযোগ্যতাৰ মাপকাঠি সূচিত কৰা নাই}} কৃষ্ণ কুৰ্ৰে ({{lang-en|Krishna Kure}}) এগৰাকী শিক্ষক আৰু সমাজকৰ্মী। {{Infobox person |name= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে |image= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে.jpg |size= 200px |alt= |birth_date= ১৩ জুন ১৯৮৮ |birth_place= দলগাঁও, [[কলিয়াবৰ]], [[নগাঁও]], [[অসম]] |death_date= |death_place= |nationality= ভাৰতীয় |occupation= শিক্ষক |founder_General_Secretary= অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ }} ==জন্ম== নগাঁও জিলাৰ কলিয়াবৰ সমজিলাৰ অন্তৰ্গত দলগাঁৱত ১৩ জুন ১৯৮৮ তাৰিখে জন্ম গ্ৰহণ কৰে। পিতৃৰ নাম দানী সৎনামী আৰু মাতৃৰ নাম তিলমতী সৎনামী। ==শিক্ষা== বামুণভেটী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাইমেৰী শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ২০০৪ চনত বৰভগীয়া উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা দ্বিতীয় বিভাগত মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰীক্ষাত বাণিজ্য শাখাত দ্বিতীয় বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰাই ২০১০ চনত কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ইয়াৰ লগতে অসম ৰাষ্ট্ৰভাষা প্ৰচাৰ সমিতিৰ প্ৰবীণ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰবীণ উপাধি লাভ কৰে। বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ হিচাপে ডিএল‌এড পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ ডিপ্লোমা লাভ কৰে। ==কৰ্মজীৱন== কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ২০১৩ চনত সৰ্বভাৰতীয় বেচৰকাৰী সংস্থা বিদ্যাভাৰতীৰ অন্তৰ্গত শিশু শিক্ষা সমিতি অসমৰ দ্বাৰা পৰিচালিত শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন কলিয়াবৰত এগৰাকী শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২৫ চনৰ ২২ নৱেম্বৰ তাৰিখে চামগুৰি সমষ্টিৰ ৰূপহী শিক্ষা খণ্ডৰ অন্তৰ্গত কাৱৈমাৰী মাৰাৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত চৰকাৰী শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে। ==সামাজিক অৱদান== সমাজৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ লগত ওতঃপ্ৰোতভাবে জড়িত। ২০০৮ চনত গাঁৱৰ যুৱক সকলক লৈ '''মিলনজ্যোতি যুৱক সঙ্ঘ''' নামেৰে এটা যুৱক সঙ্ঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০২০ চনৰ ৫ মে' তাৰিখে সদৌ অসম ভিত্তিত [[সৎনামী]] সম্প্ৰদায়ৰ যুৱক সকলক লৈ [[অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ]] গঠন কৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্তমান লৈকে এগৰাকী সাধাৰণ সম্পাদক<ref>https://assamsatnamiyuvaparishad.blogspot.com/2026/05/blog-post.html?m=1</ref> হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে আৰু সমাজৰ সেৱা আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ লগতে অসম চাহ জনগোষ্ঠী জাতীয় মহাসভা, অসম চাহ জনজাতি সাহিত্য সভা, আদিবাসী চাহ জনগোষ্ঠী অনুসূচীত জাতি দাবী পৰিষদ আদিৰ দৰে দল-সংগঠনৰ লগত জড়িত হৈ সমাজৰ উন্নয়নমূলক কাম-কাজত অৰিহণা যোগাই আহিছে। ke5nkf93d6msb4cp8cce4vbzbxrp6b4 616522 616520 2026-07-10T05:27:15Z Rumpi Satnami 50093 616522 wikitext text/x-wiki {{delete|উল্লেখযোগ্যতাৰ মাপকাঠি সূচিত কৰা নাই}} কৃষ্ণ কুৰ্ৰে ({{lang-en|Krishna Kure}}) এগৰাকী শিক্ষক আৰু সমাজকৰ্মী। {{Infobox person |name= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে |image= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে.jpg |size= 200px |alt= |birth_date= ১৩ জুন ১৯৮৮ |birth_place= দলগাঁও, [[কলিয়াবৰ]], [[নগাঁও]], [[অসম]] |death_date= |death_place= |nationality= ভাৰতীয় |occupation= শিক্ষক |founder_General_Secretary= অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ }} ==জন্ম== নগাঁও জিলাৰ কলিয়াবৰ সমজিলাৰ অন্তৰ্গত দলগাঁৱত ১৩ জুন ১৯৮৮ তাৰিখে জন্ম গ্ৰহণ কৰে। পিতৃৰ নাম দানী সৎনামী আৰু মাতৃৰ নাম তিলমতী সৎনামী। ==শিক্ষা== বামুণভেটী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাইমেৰী শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ২০০৪ চনত বৰভগীয়া উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা দ্বিতীয় বিভাগত মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰীক্ষাত বাণিজ্য শাখাত দ্বিতীয় বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰাই ২০১০ চনত কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ইয়াৰ লগতে অসম ৰাষ্ট্ৰভাষা প্ৰচাৰ সমিতিৰ প্ৰবীণ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰবীণ উপাধি লাভ কৰে। বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ হিচাপে ডিএল‌এড পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ ডিপ্লোমা লাভ কৰে। ==কৰ্মজীৱন== কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ২০১৩ চনত সৰ্বভাৰতীয় বেচৰকাৰী সংস্থা বিদ্যাভাৰতীৰ অন্তৰ্গত শিশু শিক্ষা সমিতি অসমৰ দ্বাৰা পৰিচালিত শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন কলিয়াবৰত এগৰাকী শিক্ষক<ref>{{Cite book |title= স্মৃতিগ্ৰন্থ, সোণালী জয়ন্তী উৎসৱ, কুঁৱৰীটোল তৰুণ সংঘ|editor= মহেন্দ্ৰ কাকতি|year=২০২৫|page=৯৯</ref>হিচাপে যোগদান কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২৫ চনৰ ২২ নৱেম্বৰ তাৰিখে চামগুৰি সমষ্টিৰ ৰূপহী শিক্ষা খণ্ডৰ অন্তৰ্গত কাৱৈমাৰী মাৰাৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত চৰকাৰী শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>Appointment Letter, DEE, 20 November 2025</ref> ==সামাজিক অৱদান== সমাজৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ লগত ওতঃপ্ৰোতভাবে জড়িত। ২০০৮ চনত গাঁৱৰ যুৱক সকলক লৈ '''মিলনজ্যোতি যুৱক সঙ্ঘ''' নামেৰে এটা যুৱক সঙ্ঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০২০ চনৰ ৫ মে' তাৰিখে সদৌ অসম ভিত্তিত [[সৎনামী]] সম্প্ৰদায়ৰ যুৱক সকলক লৈ [[অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ]] গঠন কৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্তমান লৈকে এগৰাকী সাধাৰণ সম্পাদক<ref>https://assamsatnamiyuvaparishad.blogspot.com/2026/05/blog-post.html?m=1</ref> হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে আৰু সমাজৰ সেৱা আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ লগতে অসম চাহ জনগোষ্ঠী জাতীয় মহাসভা, অসম চাহ জনজাতি সাহিত্য সভা, আদিবাসী চাহ জনগোষ্ঠী অনুসূচীত জাতি দাবী পৰিষদ আদিৰ দৰে দল-সংগঠনৰ লগত জড়িত হৈ সমাজৰ উন্নয়নমূলক কাম-কাজত অৰিহণা যোগাই আহিছে। ==তথ্যসূত্ৰ== nxnojs8e4ux3iqap44r505ig7jetnle 616523 616522 2026-07-10T05:29:12Z Rumpi Satnami 50093 /* কৰ্মজীৱন */ 616523 wikitext text/x-wiki {{delete|উল্লেখযোগ্যতাৰ মাপকাঠি সূচিত কৰা নাই}} কৃষ্ণ কুৰ্ৰে ({{lang-en|Krishna Kure}}) এগৰাকী শিক্ষক আৰু সমাজকৰ্মী। {{Infobox person |name= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে |image= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে.jpg |size= 200px |alt= |birth_date= ১৩ জুন ১৯৮৮ |birth_place= দলগাঁও, [[কলিয়াবৰ]], [[নগাঁও]], [[অসম]] |death_date= |death_place= |nationality= ভাৰতীয় |occupation= শিক্ষক |founder_General_Secretary= অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ }} ==জন্ম== নগাঁও জিলাৰ কলিয়াবৰ সমজিলাৰ অন্তৰ্গত দলগাঁৱত ১৩ জুন ১৯৮৮ তাৰিখে জন্ম গ্ৰহণ কৰে। পিতৃৰ নাম দানী সৎনামী আৰু মাতৃৰ নাম তিলমতী সৎনামী। ==শিক্ষা== বামুণভেটী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাইমেৰী শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ২০০৪ চনত বৰভগীয়া উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা দ্বিতীয় বিভাগত মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰীক্ষাত বাণিজ্য শাখাত দ্বিতীয় বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰাই ২০১০ চনত কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ইয়াৰ লগতে অসম ৰাষ্ট্ৰভাষা প্ৰচাৰ সমিতিৰ প্ৰবীণ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰবীণ উপাধি লাভ কৰে। বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ হিচাপে ডিএল‌এড পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ ডিপ্লোমা লাভ কৰে। ==কৰ্মজীৱন== কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ২০১৩ চনত সৰ্বভাৰতীয় বেচৰকাৰী সংস্থা বিদ্যাভাৰতীৰ অন্তৰ্গত শিশু শিক্ষা সমিতি অসমৰ দ্বাৰা পৰিচালিত শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন কলিয়াবৰত এগৰাকী শিক্ষক<ref name {{Cite book |title= স্মৃতিগ্ৰন্থ, সোণালী জয়ন্তী উৎসৱ, কুঁৱৰীটোল তৰুণ সংঘ|editor= মহেন্দ্ৰ কাকতি|year=২০২৫|page=৯৯</ref>হিচাপে যোগদান কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২৫ চনৰ ২২ নৱেম্বৰ তাৰিখে চামগুৰি সমষ্টিৰ ৰূপহী শিক্ষা খণ্ডৰ অন্তৰ্গত কাৱৈমাৰী মাৰাৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত চৰকাৰী শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>Appointment Letter, DEE, 20 November 2025</ref> ==সামাজিক অৱদান== সমাজৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ লগত ওতঃপ্ৰোতভাবে জড়িত। ২০০৮ চনত গাঁৱৰ যুৱক সকলক লৈ '''মিলনজ্যোতি যুৱক সঙ্ঘ''' নামেৰে এটা যুৱক সঙ্ঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০২০ চনৰ ৫ মে' তাৰিখে সদৌ অসম ভিত্তিত [[সৎনামী]] সম্প্ৰদায়ৰ যুৱক সকলক লৈ [[অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ]] গঠন কৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্তমান লৈকে এগৰাকী সাধাৰণ সম্পাদক<ref>https://assamsatnamiyuvaparishad.blogspot.com/2026/05/blog-post.html?m=1</ref> হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে আৰু সমাজৰ সেৱা আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ লগতে অসম চাহ জনগোষ্ঠী জাতীয় মহাসভা, অসম চাহ জনজাতি সাহিত্য সভা, আদিবাসী চাহ জনগোষ্ঠী অনুসূচীত জাতি দাবী পৰিষদ আদিৰ দৰে দল-সংগঠনৰ লগত জড়িত হৈ সমাজৰ উন্নয়নমূলক কাম-কাজত অৰিহণা যোগাই আহিছে। ==তথ্যসূত্ৰ== bvx7xdgm5mtbfcwbsg1n7m05sq0ki0m 616524 616523 2026-07-10T05:30:18Z Rumpi Satnami 50093 /* কৰ্মজীৱন */ 616524 wikitext text/x-wiki {{delete|উল্লেখযোগ্যতাৰ মাপকাঠি সূচিত কৰা নাই}} কৃষ্ণ কুৰ্ৰে ({{lang-en|Krishna Kure}}) এগৰাকী শিক্ষক আৰু সমাজকৰ্মী। {{Infobox person |name= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে |image= কৃষ্ণ কুৰ্ৰে.jpg |size= 200px |alt= |birth_date= ১৩ জুন ১৯৮৮ |birth_place= দলগাঁও, [[কলিয়াবৰ]], [[নগাঁও]], [[অসম]] |death_date= |death_place= |nationality= ভাৰতীয় |occupation= শিক্ষক |founder_General_Secretary= অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ }} ==জন্ম== নগাঁও জিলাৰ কলিয়াবৰ সমজিলাৰ অন্তৰ্গত দলগাঁৱত ১৩ জুন ১৯৮৮ তাৰিখে জন্ম গ্ৰহণ কৰে। পিতৃৰ নাম দানী সৎনামী আৰু মাতৃৰ নাম তিলমতী সৎনামী। ==শিক্ষা== বামুণভেটী প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাইমেৰী শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ২০০৪ চনত বৰভগীয়া উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা দ্বিতীয় বিভাগত মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰীক্ষাত বাণিজ্য শাখাত দ্বিতীয় বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনস্থ কলিয়াবৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰাই ২০১০ চনত কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ইয়াৰ লগতে অসম ৰাষ্ট্ৰভাষা প্ৰচাৰ সমিতিৰ প্ৰবীণ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰবীণ উপাধি লাভ কৰে। বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ হিচাপে ডিএল‌এড পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ ডিপ্লোমা লাভ কৰে। ==কৰ্মজীৱন== কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ২০১৩ চনত সৰ্বভাৰতীয় বেচৰকাৰী সংস্থা বিদ্যাভাৰতীৰ অন্তৰ্গত শিশু শিক্ষা সমিতি অসমৰ দ্বাৰা পৰিচালিত শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন কলিয়াবৰত এগৰাকী শিক্ষক<ref name> {{Cite book |title= স্মৃতিগ্ৰন্থ, সোণালী জয়ন্তী উৎসৱ, কুঁৱৰীটোল তৰুণ সংঘ|editor= মহেন্দ্ৰ কাকতি|year=২০২৫|page=৯৯}}</ref>হিচাপে যোগদান কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২৫ চনৰ ২২ নৱেম্বৰ তাৰিখে চামগুৰি সমষ্টিৰ ৰূপহী শিক্ষা খণ্ডৰ অন্তৰ্গত কাৱৈমাৰী মাৰাৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত চৰকাৰী শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>Appointment Letter, DEE, 20 November 2025</ref> ==সামাজিক অৱদান== সমাজৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ লগত ওতঃপ্ৰোতভাবে জড়িত। ২০০৮ চনত গাঁৱৰ যুৱক সকলক লৈ '''মিলনজ্যোতি যুৱক সঙ্ঘ''' নামেৰে এটা যুৱক সঙ্ঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০২০ চনৰ ৫ মে' তাৰিখে সদৌ অসম ভিত্তিত [[সৎনামী]] সম্প্ৰদায়ৰ যুৱক সকলক লৈ [[অসম সৎনামী যুৱ পৰিষদ]] গঠন কৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্তমান লৈকে এগৰাকী সাধাৰণ সম্পাদক<ref>https://assamsatnamiyuvaparishad.blogspot.com/2026/05/blog-post.html?m=1</ref> হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে আৰু সমাজৰ সেৱা আগবঢ়াই আহিছে। ইয়াৰ লগতে অসম চাহ জনগোষ্ঠী জাতীয় মহাসভা, অসম চাহ জনজাতি সাহিত্য সভা, আদিবাসী চাহ জনগোষ্ঠী অনুসূচীত জাতি দাবী পৰিষদ আদিৰ দৰে দল-সংগঠনৰ লগত জড়িত হৈ সমাজৰ উন্নয়নমূলক কাম-কাজত অৰিহণা যোগাই আহিছে। ==তথ্যসূত্ৰ== f4wzmsqjrlwgp9rhugedr6pi7r7zz3x 0 137868 616481 616422 2026-07-09T15:49:02Z Pranamikaadhikary 27435 616481 wikitext text/x-wiki '''মেছ’পজ''' হৈছে [[মেছ’স্ফিয়াৰ]] আৰু [[তাপমণ্ডল]]ৰ বায়ুমণ্ডলীয় অঞ্চলৰ মাজৰ সীমাত থকা ন্যূনতম উষ্ণতাৰ বিন্দু। সৌৰ উত্তাপৰ অভাৱ আৰু [[কাৰ্বন ডাই অক্সাইড]]ৰপৰা অতি শক্তিশালী বিকিৰণীয় শীতলতাৰ বাবে [[মেছ’স্ফিয়াৰ]] পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ঠাণ্ডা অঞ্চল যাৰ উষ্ণতা -১০০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (-১৪৮ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট বা ১৭৩ কেলভিন) পৰ্যন্ত।<ref>International Union of Pure and Applied Chemistry. "mesosphere". Compendium of Chemical Terminology Internet edition</ref> বহু বছৰলৈ মেছ’পজৰ উচ্চতা প্ৰায় ৮৫ কিলোমিটাৰ (৫৩ মাইল) বুলি ধৰা হৈছিল, কিন্তু যোৱা ১০ বছৰত অধিক উচ্চতালৈ পৰ্যবেক্ষণ আৰু মডেলিং অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে প্ৰকৃততে দুটা মেছ’প’জ আছে - এটা প্ৰায় ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু এটা শক্তিশালী প্ৰায় ১০০ কিলোমিটাৰ (৬২ মাইল), ইয়াৰ মাজত অলপ উষ্ণ বায়ুৰ স্তৰ থাকে।<ref>{{cite journal|author=Xu, Jiyao|author2=Liu, H.-L.|author3=Yuan, W.|author4=Smith, A.K.|author5=Roble, R. G.|author6=Mertens, C.J.|author7=Russell, J.M.|author8=Mlynczak, M.G.|title=Mesopause structure from Thermosphere, Ionosphere, Mesosphere, Energetics, and Dynamics (TIMED)/Sounding of the Atmosphere Using Broadband Emission Radiometry (SABER)|journal=Journal of Geophysical Research|volume=112|issue=D9|doi=10.1029/2006jd007711|bibcode=2007JGRD..112.9102X|year=2007|s2cid=54715803|doi-access=free}}</ref> আন এটা বৈশিষ্ট্য হ’ল গ্ৰীষ্মকালীন মেছ’প’জ শীতকালতকৈ ঠাণ্ডা (কেতিয়াবা মেছ’প’জ এনোমেলি বুলিও কোৱা হয়)। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল গ্ৰীষ্মৰপৰা শীতকাললৈ চলাচলৰ ফলত গ্ৰীষ্মকালীন মেৰুত [[পানীৰ উৰ্ধগতি|উৰ্ধগতি]] (আপৱেলিং) আৰু শীতকালীন মেৰুত [[পানীৰ অধোগতি|অধোগতি]] (ডাউনৱেলিং) হয়। বায়ু বৃদ্ধিয়ে প্ৰসাৰিত আৰু ঠাণ্ডা কৰিব যাৰ ফলত গ্ৰীষ্মকালীন মেছ’পজ শীতল হ’ব আৰু ইয়াৰ বিপৰীতে [[পানীৰ অধোগতি| অধোগতি]] বায়ুৰ ফলত শীতকালীন মেছ’পজত সংকোচন আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত উষ্ণতা বৃদ্ধি হ’ব। মেছ’স্ফিয়াৰত গ্ৰীষ্মৰপৰা শীতকাললৈ পৰিসঞ্চালন মাধ্যাকৰ্ষণ তৰংগৰ অপচয়ৰ বাবে হয়, যিয়ে গড় পূব-পশ্চিম প্ৰৱাহৰ বিপৰীতে গতিবেগ জমা কৰে, যাৰ ফলত উত্তৰ-দক্ষিণ পৰিভ্ৰমণ সৰু হয়।<ref>The Physics of Atmospheres, John Theodore Houghton, section and references therein of ''The general circulation of the middle atmosphere''</ref> শেহতীয়া বছৰবোৰত মেছ’প’জ CO₂ বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত বিশ্ব জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত কৰা অধ্যয়নৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে। ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত সেউজ গৃহ গেছৰ ফলত বায়ুমণ্ডল গৰম হোৱাৰ বিপৰীতে মেছ’স্ফিয়াৰত বৃদ্ধি পোৱা CO₂-এ বৃদ্ধি পোৱা বিকিৰণ নিৰ্গমনৰ বাবে বায়ুমণ্ডল ঠাণ্ডা কৰাৰ কাম কৰে। ইয়াৰ ফলত জুখিব পৰা প্ৰভাৱ পৰে - CO₂ বৃদ্ধিৰ লগে লগে মেছ’প’জ ঠাণ্ডা হ’ব লাগে। পৰ্যবেক্ষণসমূহে মেছ’পজৰ উষ্ণতা হ্ৰাস হোৱা দেখা যায় যদিও এই হ্ৰাসৰ পৰিমাণ ভিন্ন হয় আৰু ইয়াক অধিক অধ্যয়নৰ বিষয়।<ref>{{cite journal|last1=Beig|first1=G.|last2=Keckhut|first2=P.|last3=Lowe|first3=R.P.|display-authors=|title=Review of mesospheric temperature trends (2003)|journal=Rev. Geophys.|volume=41|issue=4|page=1015|doi=10.1029/2002rg000121|bibcode=2003RvGeo..41.1015B|year=2003|doi-access=free}}</ref> এই পৰিঘটনাৰ মডেলিং অধ্যয়নও কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal|last1=Roble|first1=R.G.|last2=Dickinson|first2=R.E.|year=1989|title=How will changes in carbon-dioxide and methane modify the mean structure of the mesosphere and thermosphere?|journal=Geophys. Res. Lett.|volume=16|issue=12|pages=1441–1444|doi=10.1029/gl016i012p01441|bibcode=1989GeoRL..16.1441R|url=https://zenodo.org/record/1231392}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Akmaev|first1=R.A.|last2=Fomichev|first2=V.I.|last3=Zhu|first3=X.|year=2006|title=Impact of middle-atmospheric composition changes on greenhouse cooling in the upper atmosphere|journal=J. Atmos. Sol.-Terr. Phys.|volume=68|issue=17|pages=1879–1889|doi=10.1016/j.jastp.2006.03.008|bibcode = 2006JASTP..68.1879A }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cnossen |first=Ingrid |last2=Harris |first2=Matthew J. |last3=Arnold |first3=Neil F. |last4=Yiğit |first4=Erdal |date=2009 |title=Modelled effect of changes in the CO2 concentration on the middle and upper atmosphere: Sensitivity to gravity wave parameterization |journal=Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physics |series=Long-Term Changes and Solar Impacts in the Atmosphere-Ionosphere System |volume=71 |issue=13 |pages=1484–1496 |bibcode=2009JASTP..71.1484C |doi=10.1016/j.jastp.2008.09.014 |issn=1364-6826|hdl=2381/26085 |hdl-access=free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বায়ুমণ্ডল]] dtwezg4hebb9cg6uyptorpsaxiuvkcn 0 137869 616439 616438 2026-07-09T12:05:11Z Pranamikaadhikary 27435 /* উপকূলীয় */ 616439 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিত প্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাওঁফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মূখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰ পৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰ পিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co;2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰ পৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰ পৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → Marine birds, marine mammals<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== e7dzpqbzop5xzybxmlf87hlpf4ynjsq 616440 616439 2026-07-09T12:06:02Z Pranamikaadhikary 27435 /* উপকূলীয় */ 616440 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিত প্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাওঁফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মূখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰ পৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰ পিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co;2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰ পৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰ পৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== 41267whuqbn4g72jlljsqbeivv7s590 616441 616440 2026-07-09T12:17:15Z Pranamikaadhikary 27435 /* উপকূলীয় */ 616441 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিত প্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাওঁফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মূখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰ পৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰ পিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co;2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰ পৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰ পৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় আপৱেলিং বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় আপৱেলিং ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় আপৱেলিং ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই আপৱেলিং ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।[12] বিশ্বজুৰি আপৱেলিং অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: কেনেৰী কাৰেণ্ট (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), বেংগুৱেলা কাৰেণ্ট (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), কেলিফৰ্ণিয়া কাৰেণ্ট (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), হামবল্ড কাৰেণ্ট (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু সোমালি কাৰেণ্ট (ছ'মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰবাহ হ'ল কেনেৰী কাৰেণ্ট, বেংগুৱেলা কাৰেণ্ট, কেলিফৰ্ণিয়া কাৰেণ্ট আৰু হামবল্ড কাৰেণ্ট।[13] বেংগুৱেলা কাৰেণ্ট দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্রীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰ পৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰ দ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী আপৱেলিং জ'ন। কেলিফৰ্ণিয়া কাৰেণ্ট চিষ্টেম (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ কাৰেণ্ট যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰ দ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল আপৱেলিং আৰু উত্তৰত প্ৰবল আপৱেলিঙৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী কাৰেণ্ট উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰবাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড কাৰেণ্ট বা পেৰু কাৰেণ্ট দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰ পৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰ পৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।[9] এই চাৰিটা পূব সীমা সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় আপৱেলিং জ’নৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== qrznpi82cfssd82kkfre5p1x9k60kf8 616442 616441 2026-07-09T12:23:34Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616442 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।[12] বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।[13] বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।[9] এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== 2sgc3suhtxg8ilro9se5zgx6z5w82ec 616443 616442 2026-07-09T12:29:04Z Pranamikaadhikary 27435 /* উপকূলীয় */ 616443 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== 7400nxgr7iouzq1li3b84jx92cjmtcj 616444 616443 2026-07-09T12:31:13Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616444 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।[4] ==তথ্যসূত্ৰ== gdbs9vget6hadcd8ywz39u71dy5lku1 616445 616444 2026-07-09T12:31:44Z Pranamikaadhikary 27435 /* বিষুৱীয় */ 616445 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ==তথ্যসূত্ৰ== ndvard9o2ocmu89sz8dwzrg9qn4w1zo 616446 616445 2026-07-09T12:33:02Z Pranamikaadhikary 27435 /* বিষুৱীয় */ 616446 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ==তথ্যসূত্ৰ== rn2rdvkarifcq0yat941ccembnpmeyj 616447 616446 2026-07-09T12:37:01Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616447 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।[14] উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==তথ্যসূত্ৰ== jgzpmqxx5ui2ha0gnzcymfhl1od4amd 616448 616447 2026-07-09T12:37:48Z Pranamikaadhikary 27435 /* দক্ষিণ মহাসাগৰ */ 616448 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।[14] উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==তথ্যসূত্ৰ== m1yqk6jkqa1gskrmztovdz52bfzepjo 616449 616448 2026-07-09T12:39:56Z Pranamikaadhikary 27435 /* দক্ষিণ মহাসাগৰ */ 616449 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==তথ্যসূত্ৰ== crnykwcok8c867t61lhod0pfb3ax7wu 616450 616449 2026-07-09T12:43:52Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616450 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।[4] *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।[15] *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।[16] সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।[17] ==তথ্যসূত্ৰ== pqkw7t7nwr4egp85ixt53lt3x076o61 616451 616450 2026-07-09T12:45:23Z Pranamikaadhikary 27435 /* অন্যান্য উৎস */ 616451 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== 8uh723c9bo78195cw3u87sfygw46py3 616452 616451 2026-07-09T12:54:34Z Pranamikaadhikary 27435 /* অন্যান্য উৎস */ 616452 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত আপৱেলিং হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীলতা বিস্ফোৰণ ঘটে। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰ দ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্রীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এন্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।[5] বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।[5] বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰ পৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।[5] ==তথ্যসূত্ৰ== a0xfxrcexk2r4sty6ey88q5f38s5gm7 616453 616452 2026-07-09T12:54:46Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616453 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত আপৱেলিং হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীলতা বিস্ফোৰণ ঘটে। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।[5] বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।[5] বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।[5] ==তথ্যসূত্ৰ== ftzizvqa9gsqey3m79qxhgm3g1zoliy 616469 616453 2026-07-09T15:16:00Z Pranamikaadhikary 27435 /* তাৰতম্য */ 616469 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰ পৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰ ফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত আপৱেলিং হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীলতা বিস্ফোৰণ ঘটে। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।[5] বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।[5] বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।[5] ==তথ্যসূত্ৰ== 2ct1f6eesrm8pmlmu1jr874699vbaj4 616470 616469 2026-07-09T15:19:05Z Pranamikaadhikary 27435 /* তাৰতম্য */ 616470 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰ পৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰ ফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==তথ্যসূত্ৰ== q7ec3vhdimwchcxb041fmkvok5vvpki 616471 616470 2026-07-09T15:21:03Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616471 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচপ-কঁকালৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি শিকাৰুৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ'নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি[13] ==তথ্যসূত্ৰ== f8hsnr8724y4zxua56l6yukyzc1ssfu 616473 616471 2026-07-09T15:31:52Z Pranamikaadhikary 27435 /* উচ্চ উৎপাদনশীলতা */ 616473 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচ্প-ৱেইষ্টৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি চিকাৰীৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ’নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি।<ref name="Cury"/> ==তথ্যসূত্ৰ== ma4nikwwmgym8ie4ukjp12u81va2h05 616474 616473 2026-07-09T15:40:33Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616474 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচ্প-ৱেইষ্টৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি চিকাৰীৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ’নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি।<ref name="Cury"/> ==উৰ্ধগতি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি ভাবুকি== এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ আৰু সমগ্ৰ আপৱেলিং ট্ৰফিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰ দুয়োটাৰে বাবে এটা ডাঙৰ ভাবুকি হৈছে বাণিজ্যিক মাছ ধৰাৰ সমস্যা। যিহেতু আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু প্ৰজাতি সমৃদ্ধ অঞ্চল, গতিকে ইয়াত অধিকসংখ্যক বাণিজ্যিক মাছমৰীয়া আৰু মীনপালক আকৰ্ষণ কৰে। এফালে এইটো আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াৰ আন এটা সুবিধা কাৰণ ই সাগৰীয় প্ৰাণীৰ উপৰি ইমানবোৰ মানুহ আৰু জাতিৰ বাবে খাদ্য আৰু আয়ৰ এক কাৰ্য্যক্ষম উৎস হিচাপে কাম কৰে। কিন্তু যিকোনো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দৰেই কোনো জনসংখ্যাৰপৰা অতিৰিক্ত মাছ ধৰাৰ পৰিণতি সেই জনসংখ্যা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে। আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰত উপস্থিত প্ৰতিটো প্ৰজাতিয়ে সেই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ কাৰ্য্যকলাপত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যদি এটা প্ৰজাতিৰ যথেষ্ট পৰিমাণে ক্ষয় হয়, তেন্তে বাকী ট্ৰফিক স্তৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো জনপ্ৰিয় চিকাৰ প্ৰজাতিক মীনপালনৰ লক্ষ্য কৰি লোৱা হয়, তেন্তে মাছমৰীয়াসকলে কেৱল ওপৰলৈ উঠি অহা পানীত জাল পেলাই এই প্ৰজাতিৰ লাখ লাখ ব্যক্তি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে। এই মাছবোৰ ক্ষয় হোৱাৰ লগে লগে এই মাছবোৰ চিকাৰ কৰাসকলৰ খাদ্যৰ উৎসও ক্ষয় হয়। গতিকে লক্ষ্য কৰি লোৱা মাছৰ চিকাৰীবোৰ মৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব, আৰু ওপৰৰ চিকাৰীবোৰক খুৱাবলৈ ইমান বেছি নাথাকিব। এই ব্যৱস্থা সমগ্ৰ খাদ্য শৃংখলতে চলি থাকে, যাৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সম্ভাৱ্য পতন ঘটে। সম্ভৱ যে সময়ৰ লগে লগে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ হ’ব পাৰে, কিন্তু এইবোৰৰ দৰে পৰিঘটনাৰপৰা সকলো প্ৰজাতিয়েই সুস্থ হৈ উঠিব নোৱাৰে। যদিও প্ৰজাতিটোৱে খাপ খাব পাৰে, তথাপি পানীৰ এই উৰ্ধগতি সম্প্ৰদায়ৰ পুনৰ্গঠনত পলম হ’ব পাৰে।[13] এনে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ সম্ভাৱনাই হৈছে আপৱেলিং অঞ্চলত মীনপালনৰ একেবাৰে বিপদ। মীনপালনে বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছক লক্ষ্য কৰি ল’ব পাৰে, আৰু সেয়েহে ই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বহু প্ৰজাতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ ভাবুকি, অৱশ্যে ই মধ্যৱৰ্তী পেলেজিক মাছৰ বাবে সৰ্বাধিক ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। যিহেতু এই মাছবোৰে আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সমগ্ৰ ট্ৰফিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মূল ৰূপ গঠন কৰে, গতিকে সমগ্ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰটোত ইহঁতৰ প্ৰতিনিধিত্ব অতিশয় বেছি (যদিও মাত্ৰ এটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকে)। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই মাছবোৰ মীনপালনৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় লক্ষ্য হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে কাৰণ ইহঁতৰ সমগ্ৰ ধৰাৰ প্ৰায় ৬৪ শতাংশই পেলেজিক মাছৰে গঠিত। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণতে মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ গঠন কৰা ছটা মূল প্ৰজাতিয়ে ধৰাৰ আধাতকৈও অধিক প্ৰজাতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।[13] ইহঁতৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ কাৰণ হোৱাৰ উপৰি ইয়াৰ ফলত আন বিভিন্ন পদ্ধতিৰ জৰিয়তেও পৰিৱেশ তন্ত্ৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ট্ৰফিক স্তৰত থকা জীৱ-জন্তুবোৰ হয়তো সম্পূৰ্ণৰূপে অনাহাৰে মৃত্যুমুখত পৰি মৃত্যুমুখত নপৰে, কিন্তু খাদ্যৰ যোগান হ্ৰাস পোৱাটোৱে তথাপি জনসংখ্যাক আঘাত কৰিব পাৰে। যদি জীৱ-জন্তুৱে পৰ্যাপ্ত খাদ্য নাপায় তেন্তে ইয়াৰ প্ৰজনন ক্ষমতা হ্ৰাস পাব অৰ্থাৎ ইহঁতে সচৰাচৰৰ দৰে সঘনাই বা সফলতাৰে প্ৰজনন নকৰে। ইয়াৰ ফলত জনসংখ্যা হ্ৰাস পাব পাৰে, বিশেষকৈ যিবোৰ প্ৰজাতিৰ স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিত সঘনাই প্ৰজনন নকৰে বা জীৱনৰ শেষৰফালে প্ৰজনন ক্ষেত্ৰত পৰিপক্ব হয়। আন এটা সমস্যা হ’ল মীনপালনৰ বাবে কোনো প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত জিনীয় বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে, যাৰ ফলত এটা প্ৰজাতিৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে। যদিহে প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্য বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়, তেন্তে ইমান পৰিৱৰ্তনশীল আৰু দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱেশত ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে; ইহঁতে খাপ খাব নোৱাৰিবও পাৰে, যাৰ ফলত জনসংখ্যা বা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতন ঘটিব পাৰে।[13] আপৱেলিং অঞ্চলৰ উৎপাদনশীলতা আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি আন এটা ভাবুকি হৈছে এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ব্যৱস্থা বা অধিক নিৰ্দিষ্টভাৱে এল নিনোৰ পৰিঘটনা। স্বাভাৱিক সময়ছোৱাত আৰু লা নিনাৰ পৰিঘটনাৰ সময়ত পূবৰ বাণিজ্যিক বতাহ এতিয়াও প্ৰবল, যিয়ে আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াটোক আগুৱাই লৈ যায়। কিন্তু এল নিনোৰ সময়ত বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল হয়, যাৰ ফলত বিষুৱীয় অঞ্চলত পানীৰ উত্থান হ্ৰাস পায় কাৰণ বিষুৱৰেখাৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণে পানীৰ বিচ্ছিন্নতা ইমান প্ৰবল বা ইমান প্ৰচলিত নহয়। উপকূলীয় আপৱেলিং জ'নসমূহো কমি যায় কাৰণ ইহঁত বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত ব্যৱস্থা, আৰু এই অঞ্চলসমূহত বতাহ এতিয়া বৰ শক্তিশালী চালিকা শক্তি নহয়। ফলত বিশ্বব্যাপী আপৱেলিং ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত পানীয়ে পুষ্টিকৰ পানী আৰু লাভ নকৰাৰ বাবে উৎপাদনশীলতা হ্ৰাস পায়। এই পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহৰ অবিহনে ট্ৰফিক পিৰামিডৰ বাকী অংশ টিকিয়াই ৰাখিব নোৱাৰি আৰু সমৃদ্ধ আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰটো ভাঙি যাব।[18] ==তথ্যসূত্ৰ== 6xy9ia7bx3igcx3kne4rl0fsjri4cos 616475 616474 2026-07-09T15:41:49Z Pranamikaadhikary 27435 /* উৰ্ধগতি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি ভাবুকি */ 616475 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচ্প-ৱেইষ্টৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি চিকাৰীৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ’নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি।<ref name="Cury"/> ==উৰ্ধগতি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি ভাবুকি== এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ আৰু সমগ্ৰ আপৱেলিং ট্ৰফিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰ দুয়োটাৰে বাবে এটা ডাঙৰ ভাবুকি হৈছে বাণিজ্যিক মাছ ধৰাৰ সমস্যা। যিহেতু আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু প্ৰজাতি সমৃদ্ধ অঞ্চল, গতিকে ইয়াত অধিকসংখ্যক বাণিজ্যিক মাছমৰীয়া আৰু মীনপালক আকৰ্ষণ কৰে। এফালে এইটো আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াৰ আন এটা সুবিধা কাৰণ ই সাগৰীয় প্ৰাণীৰ উপৰি ইমানবোৰ মানুহ আৰু জাতিৰ বাবে খাদ্য আৰু আয়ৰ এক কাৰ্য্যক্ষম উৎস হিচাপে কাম কৰে। কিন্তু যিকোনো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দৰেই কোনো জনসংখ্যাৰপৰা অতিৰিক্ত মাছ ধৰাৰ পৰিণতি সেই জনসংখ্যা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে। আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰত উপস্থিত প্ৰতিটো প্ৰজাতিয়ে সেই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ কাৰ্য্যকলাপত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যদি এটা প্ৰজাতিৰ যথেষ্ট পৰিমাণে ক্ষয় হয়, তেন্তে বাকী ট্ৰফিক স্তৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো জনপ্ৰিয় চিকাৰ প্ৰজাতিক মীনপালনৰ লক্ষ্য কৰি লোৱা হয়, তেন্তে মাছমৰীয়াসকলে কেৱল ওপৰলৈ উঠি অহা পানীত জাল পেলাই এই প্ৰজাতিৰ লাখ লাখ ব্যক্তি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে। এই মাছবোৰ ক্ষয় হোৱাৰ লগে লগে এই মাছবোৰ চিকাৰ কৰাসকলৰ খাদ্যৰ উৎসও ক্ষয় হয়। গতিকে লক্ষ্য কৰি লোৱা মাছৰ চিকাৰীবোৰ মৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব, আৰু ওপৰৰ চিকাৰীবোৰক খুৱাবলৈ ইমান বেছি নাথাকিব। এই ব্যৱস্থা সমগ্ৰ খাদ্য শৃংখলতে চলি থাকে, যাৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সম্ভাৱ্য পতন ঘটে। সম্ভৱ যে সময়ৰ লগে লগে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ হ’ব পাৰে, কিন্তু এইবোৰৰ দৰে পৰিঘটনাৰপৰা সকলো প্ৰজাতিয়েই সুস্থ হৈ উঠিব নোৱাৰে। যদিও প্ৰজাতিটোৱে খাপ খাব পাৰে, তথাপি পানীৰ এই উৰ্ধগতি সম্প্ৰদায়ৰ পুনৰ্গঠনত পলম হ’ব পাৰে।<ref name="Cury"/> এনে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ সম্ভাৱনাই হৈছে আপৱেলিং অঞ্চলত মীনপালনৰ একেবাৰে বিপদ। মীনপালনে বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছক লক্ষ্য কৰি ল’ব পাৰে, আৰু সেয়েহে ই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বহু প্ৰজাতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ ভাবুকি, অৱশ্যে ই মধ্যৱৰ্তী পেলেজিক মাছৰ বাবে সৰ্বাধিক ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। যিহেতু এই মাছবোৰে আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সমগ্ৰ ট্ৰফিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মূল ৰূপ গঠন কৰে, গতিকে সমগ্ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰটোত ইহঁতৰ প্ৰতিনিধিত্ব অতিশয় বেছি (যদিও মাত্ৰ এটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকে)। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই মাছবোৰ মীনপালনৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় লক্ষ্য হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে কাৰণ ইহঁতৰ সমগ্ৰ ধৰাৰ প্ৰায় ৬৪ শতাংশই পেলেজিক মাছৰে গঠিত। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণতে মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ গঠন কৰা ছটা মূল প্ৰজাতিয়ে ধৰাৰ আধাতকৈও অধিক প্ৰজাতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name="Cury"/> ইহঁতৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ কাৰণ হোৱাৰ উপৰি ইয়াৰ ফলত আন বিভিন্ন পদ্ধতিৰ জৰিয়তেও পৰিৱেশ তন্ত্ৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ট্ৰফিক স্তৰত থকা জীৱ-জন্তুবোৰ হয়তো সম্পূৰ্ণৰূপে অনাহাৰে মৃত্যুমুখত পৰি মৃত্যুমুখত নপৰে, কিন্তু খাদ্যৰ যোগান হ্ৰাস পোৱাটোৱে তথাপি জনসংখ্যাক আঘাত কৰিব পাৰে। যদি জীৱ-জন্তুৱে পৰ্যাপ্ত খাদ্য নাপায় তেন্তে ইয়াৰ প্ৰজনন ক্ষমতা হ্ৰাস পাব অৰ্থাৎ ইহঁতে সচৰাচৰৰ দৰে সঘনাই বা সফলতাৰে প্ৰজনন নকৰে। ইয়াৰ ফলত জনসংখ্যা হ্ৰাস পাব পাৰে, বিশেষকৈ যিবোৰ প্ৰজাতিৰ স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিত সঘনাই প্ৰজনন নকৰে বা জীৱনৰ শেষৰফালে প্ৰজনন ক্ষেত্ৰত পৰিপক্ব হয়। আন এটা সমস্যা হ’ল মীনপালনৰ বাবে কোনো প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত জিনীয় বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে, যাৰ ফলত এটা প্ৰজাতিৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে। যদিহে প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্য বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়, তেন্তে ইমান পৰিৱৰ্তনশীল আৰু দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱেশত ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে; ইহঁতে খাপ খাব নোৱাৰিবও পাৰে, যাৰ ফলত জনসংখ্যা বা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতন ঘটিব পাৰে।<ref name="Cury"/> আপৱেলিং অঞ্চলৰ উৎপাদনশীলতা আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি আন এটা ভাবুকি হৈছে এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ব্যৱস্থা বা অধিক নিৰ্দিষ্টভাৱে এল নিনোৰ পৰিঘটনা। স্বাভাৱিক সময়ছোৱাত আৰু লা নিনাৰ পৰিঘটনাৰ সময়ত পূবৰ বাণিজ্যিক বতাহ এতিয়াও প্ৰবল, যিয়ে আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াটোক আগুৱাই লৈ যায়। কিন্তু এল নিনোৰ সময়ত বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল হয়, যাৰ ফলত বিষুৱীয় অঞ্চলত পানীৰ উত্থান হ্ৰাস পায় কাৰণ বিষুৱৰেখাৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণে পানীৰ বিচ্ছিন্নতা ইমান প্ৰবল বা ইমান প্ৰচলিত নহয়। উপকূলীয় আপৱেলিং জ'নসমূহো কমি যায় কাৰণ ইহঁত বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত ব্যৱস্থা, আৰু এই অঞ্চলসমূহত বতাহ এতিয়া বৰ শক্তিশালী চালিকা শক্তি নহয়। ফলত বিশ্বব্যাপী আপৱেলিং ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত পানীয়ে পুষ্টিকৰ পানী আৰু লাভ নকৰাৰ বাবে উৎপাদনশীলতা হ্ৰাস পায়। এই পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহৰ অবিহনে ট্ৰফিক পিৰামিডৰ বাকী অংশ টিকিয়াই ৰাখিব নোৱাৰি আৰু সমৃদ্ধ আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰটো ভাঙি যাব।<ref name="Carpenter">{{cite journal | last1 = Rasmussen | first1 = EM | last2 = Carpenter | first2 = TH | year = 1982 | title = Variations in tropical sea surface temperature and surface wind fields associated with the outer Oscillation/El Nino | journal = Monthly Weather Review | volume = 110 | issue = 5 | pages = 354–384 | doi = 10.1175/1520-0493(1982)110<0354:VITSST>2.0.CO;2 | bibcode = 1982MWRv..110..354R | doi-access = free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== 2kflqppmsy0e89x2g7hshjeslvp9xne 616476 616475 2026-07-09T15:42:03Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:পৰিঘটনা]] using [[WP:HC|HotCat]] 616476 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচ্প-ৱেইষ্টৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি চিকাৰীৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ’নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি।<ref name="Cury"/> ==উৰ্ধগতি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি ভাবুকি== এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ আৰু সমগ্ৰ আপৱেলিং ট্ৰফিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰ দুয়োটাৰে বাবে এটা ডাঙৰ ভাবুকি হৈছে বাণিজ্যিক মাছ ধৰাৰ সমস্যা। যিহেতু আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু প্ৰজাতি সমৃদ্ধ অঞ্চল, গতিকে ইয়াত অধিকসংখ্যক বাণিজ্যিক মাছমৰীয়া আৰু মীনপালক আকৰ্ষণ কৰে। এফালে এইটো আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াৰ আন এটা সুবিধা কাৰণ ই সাগৰীয় প্ৰাণীৰ উপৰি ইমানবোৰ মানুহ আৰু জাতিৰ বাবে খাদ্য আৰু আয়ৰ এক কাৰ্য্যক্ষম উৎস হিচাপে কাম কৰে। কিন্তু যিকোনো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দৰেই কোনো জনসংখ্যাৰপৰা অতিৰিক্ত মাছ ধৰাৰ পৰিণতি সেই জনসংখ্যা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে। আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰত উপস্থিত প্ৰতিটো প্ৰজাতিয়ে সেই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ কাৰ্য্যকলাপত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যদি এটা প্ৰজাতিৰ যথেষ্ট পৰিমাণে ক্ষয় হয়, তেন্তে বাকী ট্ৰফিক স্তৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো জনপ্ৰিয় চিকাৰ প্ৰজাতিক মীনপালনৰ লক্ষ্য কৰি লোৱা হয়, তেন্তে মাছমৰীয়াসকলে কেৱল ওপৰলৈ উঠি অহা পানীত জাল পেলাই এই প্ৰজাতিৰ লাখ লাখ ব্যক্তি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে। এই মাছবোৰ ক্ষয় হোৱাৰ লগে লগে এই মাছবোৰ চিকাৰ কৰাসকলৰ খাদ্যৰ উৎসও ক্ষয় হয়। গতিকে লক্ষ্য কৰি লোৱা মাছৰ চিকাৰীবোৰ মৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব, আৰু ওপৰৰ চিকাৰীবোৰক খুৱাবলৈ ইমান বেছি নাথাকিব। এই ব্যৱস্থা সমগ্ৰ খাদ্য শৃংখলতে চলি থাকে, যাৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সম্ভাৱ্য পতন ঘটে। সম্ভৱ যে সময়ৰ লগে লগে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ হ’ব পাৰে, কিন্তু এইবোৰৰ দৰে পৰিঘটনাৰপৰা সকলো প্ৰজাতিয়েই সুস্থ হৈ উঠিব নোৱাৰে। যদিও প্ৰজাতিটোৱে খাপ খাব পাৰে, তথাপি পানীৰ এই উৰ্ধগতি সম্প্ৰদায়ৰ পুনৰ্গঠনত পলম হ’ব পাৰে।<ref name="Cury"/> এনে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ সম্ভাৱনাই হৈছে আপৱেলিং অঞ্চলত মীনপালনৰ একেবাৰে বিপদ। মীনপালনে বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছক লক্ষ্য কৰি ল’ব পাৰে, আৰু সেয়েহে ই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বহু প্ৰজাতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ ভাবুকি, অৱশ্যে ই মধ্যৱৰ্তী পেলেজিক মাছৰ বাবে সৰ্বাধিক ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। যিহেতু এই মাছবোৰে আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সমগ্ৰ ট্ৰফিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মূল ৰূপ গঠন কৰে, গতিকে সমগ্ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰটোত ইহঁতৰ প্ৰতিনিধিত্ব অতিশয় বেছি (যদিও মাত্ৰ এটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকে)। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই মাছবোৰ মীনপালনৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় লক্ষ্য হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে কাৰণ ইহঁতৰ সমগ্ৰ ধৰাৰ প্ৰায় ৬৪ শতাংশই পেলেজিক মাছৰে গঠিত। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণতে মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ গঠন কৰা ছটা মূল প্ৰজাতিয়ে ধৰাৰ আধাতকৈও অধিক প্ৰজাতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name="Cury"/> ইহঁতৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ কাৰণ হোৱাৰ উপৰি ইয়াৰ ফলত আন বিভিন্ন পদ্ধতিৰ জৰিয়তেও পৰিৱেশ তন্ত্ৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ট্ৰফিক স্তৰত থকা জীৱ-জন্তুবোৰ হয়তো সম্পূৰ্ণৰূপে অনাহাৰে মৃত্যুমুখত পৰি মৃত্যুমুখত নপৰে, কিন্তু খাদ্যৰ যোগান হ্ৰাস পোৱাটোৱে তথাপি জনসংখ্যাক আঘাত কৰিব পাৰে। যদি জীৱ-জন্তুৱে পৰ্যাপ্ত খাদ্য নাপায় তেন্তে ইয়াৰ প্ৰজনন ক্ষমতা হ্ৰাস পাব অৰ্থাৎ ইহঁতে সচৰাচৰৰ দৰে সঘনাই বা সফলতাৰে প্ৰজনন নকৰে। ইয়াৰ ফলত জনসংখ্যা হ্ৰাস পাব পাৰে, বিশেষকৈ যিবোৰ প্ৰজাতিৰ স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিত সঘনাই প্ৰজনন নকৰে বা জীৱনৰ শেষৰফালে প্ৰজনন ক্ষেত্ৰত পৰিপক্ব হয়। আন এটা সমস্যা হ’ল মীনপালনৰ বাবে কোনো প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত জিনীয় বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে, যাৰ ফলত এটা প্ৰজাতিৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে। যদিহে প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্য বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়, তেন্তে ইমান পৰিৱৰ্তনশীল আৰু দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱেশত ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে; ইহঁতে খাপ খাব নোৱাৰিবও পাৰে, যাৰ ফলত জনসংখ্যা বা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতন ঘটিব পাৰে।<ref name="Cury"/> আপৱেলিং অঞ্চলৰ উৎপাদনশীলতা আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি আন এটা ভাবুকি হৈছে এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ব্যৱস্থা বা অধিক নিৰ্দিষ্টভাৱে এল নিনোৰ পৰিঘটনা। স্বাভাৱিক সময়ছোৱাত আৰু লা নিনাৰ পৰিঘটনাৰ সময়ত পূবৰ বাণিজ্যিক বতাহ এতিয়াও প্ৰবল, যিয়ে আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াটোক আগুৱাই লৈ যায়। কিন্তু এল নিনোৰ সময়ত বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল হয়, যাৰ ফলত বিষুৱীয় অঞ্চলত পানীৰ উত্থান হ্ৰাস পায় কাৰণ বিষুৱৰেখাৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণে পানীৰ বিচ্ছিন্নতা ইমান প্ৰবল বা ইমান প্ৰচলিত নহয়। উপকূলীয় আপৱেলিং জ'নসমূহো কমি যায় কাৰণ ইহঁত বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত ব্যৱস্থা, আৰু এই অঞ্চলসমূহত বতাহ এতিয়া বৰ শক্তিশালী চালিকা শক্তি নহয়। ফলত বিশ্বব্যাপী আপৱেলিং ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত পানীয়ে পুষ্টিকৰ পানী আৰু লাভ নকৰাৰ বাবে উৎপাদনশীলতা হ্ৰাস পায়। এই পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহৰ অবিহনে ট্ৰফিক পিৰামিডৰ বাকী অংশ টিকিয়াই ৰাখিব নোৱাৰি আৰু সমৃদ্ধ আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰটো ভাঙি যাব।<ref name="Carpenter">{{cite journal | last1 = Rasmussen | first1 = EM | last2 = Carpenter | first2 = TH | year = 1982 | title = Variations in tropical sea surface temperature and surface wind fields associated with the outer Oscillation/El Nino | journal = Monthly Weather Review | volume = 110 | issue = 5 | pages = 354–384 | doi = 10.1175/1520-0493(1982)110<0354:VITSST>2.0.CO;2 | bibcode = 1982MWRv..110..354R | doi-access = free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পৰিঘটনা]] rjzjmu2n50q5bi4nljxkmr63rprit9o 616477 616476 2026-07-09T15:42:39Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:সাগৰীয় পৰিঘটনা]] using [[WP:HC|HotCat]] 616477 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচ্প-ৱেইষ্টৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি চিকাৰীৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ’নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি।<ref name="Cury"/> ==উৰ্ধগতি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি ভাবুকি== এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ আৰু সমগ্ৰ আপৱেলিং ট্ৰফিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰ দুয়োটাৰে বাবে এটা ডাঙৰ ভাবুকি হৈছে বাণিজ্যিক মাছ ধৰাৰ সমস্যা। যিহেতু আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু প্ৰজাতি সমৃদ্ধ অঞ্চল, গতিকে ইয়াত অধিকসংখ্যক বাণিজ্যিক মাছমৰীয়া আৰু মীনপালক আকৰ্ষণ কৰে। এফালে এইটো আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াৰ আন এটা সুবিধা কাৰণ ই সাগৰীয় প্ৰাণীৰ উপৰি ইমানবোৰ মানুহ আৰু জাতিৰ বাবে খাদ্য আৰু আয়ৰ এক কাৰ্য্যক্ষম উৎস হিচাপে কাম কৰে। কিন্তু যিকোনো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দৰেই কোনো জনসংখ্যাৰপৰা অতিৰিক্ত মাছ ধৰাৰ পৰিণতি সেই জনসংখ্যা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে। আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰত উপস্থিত প্ৰতিটো প্ৰজাতিয়ে সেই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ কাৰ্য্যকলাপত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যদি এটা প্ৰজাতিৰ যথেষ্ট পৰিমাণে ক্ষয় হয়, তেন্তে বাকী ট্ৰফিক স্তৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো জনপ্ৰিয় চিকাৰ প্ৰজাতিক মীনপালনৰ লক্ষ্য কৰি লোৱা হয়, তেন্তে মাছমৰীয়াসকলে কেৱল ওপৰলৈ উঠি অহা পানীত জাল পেলাই এই প্ৰজাতিৰ লাখ লাখ ব্যক্তি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে। এই মাছবোৰ ক্ষয় হোৱাৰ লগে লগে এই মাছবোৰ চিকাৰ কৰাসকলৰ খাদ্যৰ উৎসও ক্ষয় হয়। গতিকে লক্ষ্য কৰি লোৱা মাছৰ চিকাৰীবোৰ মৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব, আৰু ওপৰৰ চিকাৰীবোৰক খুৱাবলৈ ইমান বেছি নাথাকিব। এই ব্যৱস্থা সমগ্ৰ খাদ্য শৃংখলতে চলি থাকে, যাৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সম্ভাৱ্য পতন ঘটে। সম্ভৱ যে সময়ৰ লগে লগে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ হ’ব পাৰে, কিন্তু এইবোৰৰ দৰে পৰিঘটনাৰপৰা সকলো প্ৰজাতিয়েই সুস্থ হৈ উঠিব নোৱাৰে। যদিও প্ৰজাতিটোৱে খাপ খাব পাৰে, তথাপি পানীৰ এই উৰ্ধগতি সম্প্ৰদায়ৰ পুনৰ্গঠনত পলম হ’ব পাৰে।<ref name="Cury"/> এনে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ সম্ভাৱনাই হৈছে আপৱেলিং অঞ্চলত মীনপালনৰ একেবাৰে বিপদ। মীনপালনে বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছক লক্ষ্য কৰি ল’ব পাৰে, আৰু সেয়েহে ই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বহু প্ৰজাতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ ভাবুকি, অৱশ্যে ই মধ্যৱৰ্তী পেলেজিক মাছৰ বাবে সৰ্বাধিক ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। যিহেতু এই মাছবোৰে আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সমগ্ৰ ট্ৰফিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মূল ৰূপ গঠন কৰে, গতিকে সমগ্ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰটোত ইহঁতৰ প্ৰতিনিধিত্ব অতিশয় বেছি (যদিও মাত্ৰ এটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকে)। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই মাছবোৰ মীনপালনৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় লক্ষ্য হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে কাৰণ ইহঁতৰ সমগ্ৰ ধৰাৰ প্ৰায় ৬৪ শতাংশই পেলেজিক মাছৰে গঠিত। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণতে মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ গঠন কৰা ছটা মূল প্ৰজাতিয়ে ধৰাৰ আধাতকৈও অধিক প্ৰজাতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name="Cury"/> ইহঁতৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ কাৰণ হোৱাৰ উপৰি ইয়াৰ ফলত আন বিভিন্ন পদ্ধতিৰ জৰিয়তেও পৰিৱেশ তন্ত্ৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ট্ৰফিক স্তৰত থকা জীৱ-জন্তুবোৰ হয়তো সম্পূৰ্ণৰূপে অনাহাৰে মৃত্যুমুখত পৰি মৃত্যুমুখত নপৰে, কিন্তু খাদ্যৰ যোগান হ্ৰাস পোৱাটোৱে তথাপি জনসংখ্যাক আঘাত কৰিব পাৰে। যদি জীৱ-জন্তুৱে পৰ্যাপ্ত খাদ্য নাপায় তেন্তে ইয়াৰ প্ৰজনন ক্ষমতা হ্ৰাস পাব অৰ্থাৎ ইহঁতে সচৰাচৰৰ দৰে সঘনাই বা সফলতাৰে প্ৰজনন নকৰে। ইয়াৰ ফলত জনসংখ্যা হ্ৰাস পাব পাৰে, বিশেষকৈ যিবোৰ প্ৰজাতিৰ স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিত সঘনাই প্ৰজনন নকৰে বা জীৱনৰ শেষৰফালে প্ৰজনন ক্ষেত্ৰত পৰিপক্ব হয়। আন এটা সমস্যা হ’ল মীনপালনৰ বাবে কোনো প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত জিনীয় বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে, যাৰ ফলত এটা প্ৰজাতিৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে। যদিহে প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্য বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়, তেন্তে ইমান পৰিৱৰ্তনশীল আৰু দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱেশত ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে; ইহঁতে খাপ খাব নোৱাৰিবও পাৰে, যাৰ ফলত জনসংখ্যা বা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতন ঘটিব পাৰে।<ref name="Cury"/> আপৱেলিং অঞ্চলৰ উৎপাদনশীলতা আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি আন এটা ভাবুকি হৈছে এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ব্যৱস্থা বা অধিক নিৰ্দিষ্টভাৱে এল নিনোৰ পৰিঘটনা। স্বাভাৱিক সময়ছোৱাত আৰু লা নিনাৰ পৰিঘটনাৰ সময়ত পূবৰ বাণিজ্যিক বতাহ এতিয়াও প্ৰবল, যিয়ে আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াটোক আগুৱাই লৈ যায়। কিন্তু এল নিনোৰ সময়ত বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল হয়, যাৰ ফলত বিষুৱীয় অঞ্চলত পানীৰ উত্থান হ্ৰাস পায় কাৰণ বিষুৱৰেখাৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণে পানীৰ বিচ্ছিন্নতা ইমান প্ৰবল বা ইমান প্ৰচলিত নহয়। উপকূলীয় আপৱেলিং জ'নসমূহো কমি যায় কাৰণ ইহঁত বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত ব্যৱস্থা, আৰু এই অঞ্চলসমূহত বতাহ এতিয়া বৰ শক্তিশালী চালিকা শক্তি নহয়। ফলত বিশ্বব্যাপী আপৱেলিং ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত পানীয়ে পুষ্টিকৰ পানী আৰু লাভ নকৰাৰ বাবে উৎপাদনশীলতা হ্ৰাস পায়। এই পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহৰ অবিহনে ট্ৰফিক পিৰামিডৰ বাকী অংশ টিকিয়াই ৰাখিব নোৱাৰি আৰু সমৃদ্ধ আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰটো ভাঙি যাব।<ref name="Carpenter">{{cite journal | last1 = Rasmussen | first1 = EM | last2 = Carpenter | first2 = TH | year = 1982 | title = Variations in tropical sea surface temperature and surface wind fields associated with the outer Oscillation/El Nino | journal = Monthly Weather Review | volume = 110 | issue = 5 | pages = 354–384 | doi = 10.1175/1520-0493(1982)110<0354:VITSST>2.0.CO;2 | bibcode = 1982MWRv..110..354R | doi-access = free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পৰিঘটনা]] [[শ্ৰেণী:সাগৰীয় পৰিঘটনা]] 9lbz3guqztigrpmx3egiozrjbx2h0ql 616478 616477 2026-07-09T15:44:19Z Pranamikaadhikary 27435 পৃষ্ঠা [[উৰ্ধগতি]]ৰ পৰা [[পানীৰ উৰ্ধগতি]]লৈ Pranamikaadhikaryয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 616477 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচ্প-ৱেইষ্টৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি চিকাৰীৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ’নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি।<ref name="Cury"/> ==উৰ্ধগতি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি ভাবুকি== এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ আৰু সমগ্ৰ আপৱেলিং ট্ৰফিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰ দুয়োটাৰে বাবে এটা ডাঙৰ ভাবুকি হৈছে বাণিজ্যিক মাছ ধৰাৰ সমস্যা। যিহেতু আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু প্ৰজাতি সমৃদ্ধ অঞ্চল, গতিকে ইয়াত অধিকসংখ্যক বাণিজ্যিক মাছমৰীয়া আৰু মীনপালক আকৰ্ষণ কৰে। এফালে এইটো আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াৰ আন এটা সুবিধা কাৰণ ই সাগৰীয় প্ৰাণীৰ উপৰি ইমানবোৰ মানুহ আৰু জাতিৰ বাবে খাদ্য আৰু আয়ৰ এক কাৰ্য্যক্ষম উৎস হিচাপে কাম কৰে। কিন্তু যিকোনো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দৰেই কোনো জনসংখ্যাৰপৰা অতিৰিক্ত মাছ ধৰাৰ পৰিণতি সেই জনসংখ্যা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে। আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰত উপস্থিত প্ৰতিটো প্ৰজাতিয়ে সেই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ কাৰ্য্যকলাপত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যদি এটা প্ৰজাতিৰ যথেষ্ট পৰিমাণে ক্ষয় হয়, তেন্তে বাকী ট্ৰফিক স্তৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো জনপ্ৰিয় চিকাৰ প্ৰজাতিক মীনপালনৰ লক্ষ্য কৰি লোৱা হয়, তেন্তে মাছমৰীয়াসকলে কেৱল ওপৰলৈ উঠি অহা পানীত জাল পেলাই এই প্ৰজাতিৰ লাখ লাখ ব্যক্তি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে। এই মাছবোৰ ক্ষয় হোৱাৰ লগে লগে এই মাছবোৰ চিকাৰ কৰাসকলৰ খাদ্যৰ উৎসও ক্ষয় হয়। গতিকে লক্ষ্য কৰি লোৱা মাছৰ চিকাৰীবোৰ মৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব, আৰু ওপৰৰ চিকাৰীবোৰক খুৱাবলৈ ইমান বেছি নাথাকিব। এই ব্যৱস্থা সমগ্ৰ খাদ্য শৃংখলতে চলি থাকে, যাৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সম্ভাৱ্য পতন ঘটে। সম্ভৱ যে সময়ৰ লগে লগে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ হ’ব পাৰে, কিন্তু এইবোৰৰ দৰে পৰিঘটনাৰপৰা সকলো প্ৰজাতিয়েই সুস্থ হৈ উঠিব নোৱাৰে। যদিও প্ৰজাতিটোৱে খাপ খাব পাৰে, তথাপি পানীৰ এই উৰ্ধগতি সম্প্ৰদায়ৰ পুনৰ্গঠনত পলম হ’ব পাৰে।<ref name="Cury"/> এনে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ সম্ভাৱনাই হৈছে আপৱেলিং অঞ্চলত মীনপালনৰ একেবাৰে বিপদ। মীনপালনে বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছক লক্ষ্য কৰি ল’ব পাৰে, আৰু সেয়েহে ই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বহু প্ৰজাতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ ভাবুকি, অৱশ্যে ই মধ্যৱৰ্তী পেলেজিক মাছৰ বাবে সৰ্বাধিক ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। যিহেতু এই মাছবোৰে আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সমগ্ৰ ট্ৰফিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মূল ৰূপ গঠন কৰে, গতিকে সমগ্ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰটোত ইহঁতৰ প্ৰতিনিধিত্ব অতিশয় বেছি (যদিও মাত্ৰ এটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকে)। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই মাছবোৰ মীনপালনৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় লক্ষ্য হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে কাৰণ ইহঁতৰ সমগ্ৰ ধৰাৰ প্ৰায় ৬৪ শতাংশই পেলেজিক মাছৰে গঠিত। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণতে মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ গঠন কৰা ছটা মূল প্ৰজাতিয়ে ধৰাৰ আধাতকৈও অধিক প্ৰজাতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name="Cury"/> ইহঁতৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ কাৰণ হোৱাৰ উপৰি ইয়াৰ ফলত আন বিভিন্ন পদ্ধতিৰ জৰিয়তেও পৰিৱেশ তন্ত্ৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ট্ৰফিক স্তৰত থকা জীৱ-জন্তুবোৰ হয়তো সম্পূৰ্ণৰূপে অনাহাৰে মৃত্যুমুখত পৰি মৃত্যুমুখত নপৰে, কিন্তু খাদ্যৰ যোগান হ্ৰাস পোৱাটোৱে তথাপি জনসংখ্যাক আঘাত কৰিব পাৰে। যদি জীৱ-জন্তুৱে পৰ্যাপ্ত খাদ্য নাপায় তেন্তে ইয়াৰ প্ৰজনন ক্ষমতা হ্ৰাস পাব অৰ্থাৎ ইহঁতে সচৰাচৰৰ দৰে সঘনাই বা সফলতাৰে প্ৰজনন নকৰে। ইয়াৰ ফলত জনসংখ্যা হ্ৰাস পাব পাৰে, বিশেষকৈ যিবোৰ প্ৰজাতিৰ স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিত সঘনাই প্ৰজনন নকৰে বা জীৱনৰ শেষৰফালে প্ৰজনন ক্ষেত্ৰত পৰিপক্ব হয়। আন এটা সমস্যা হ’ল মীনপালনৰ বাবে কোনো প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত জিনীয় বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে, যাৰ ফলত এটা প্ৰজাতিৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে। যদিহে প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্য বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়, তেন্তে ইমান পৰিৱৰ্তনশীল আৰু দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱেশত ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে; ইহঁতে খাপ খাব নোৱাৰিবও পাৰে, যাৰ ফলত জনসংখ্যা বা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতন ঘটিব পাৰে।<ref name="Cury"/> আপৱেলিং অঞ্চলৰ উৎপাদনশীলতা আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি আন এটা ভাবুকি হৈছে এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ব্যৱস্থা বা অধিক নিৰ্দিষ্টভাৱে এল নিনোৰ পৰিঘটনা। স্বাভাৱিক সময়ছোৱাত আৰু লা নিনাৰ পৰিঘটনাৰ সময়ত পূবৰ বাণিজ্যিক বতাহ এতিয়াও প্ৰবল, যিয়ে আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াটোক আগুৱাই লৈ যায়। কিন্তু এল নিনোৰ সময়ত বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল হয়, যাৰ ফলত বিষুৱীয় অঞ্চলত পানীৰ উত্থান হ্ৰাস পায় কাৰণ বিষুৱৰেখাৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণে পানীৰ বিচ্ছিন্নতা ইমান প্ৰবল বা ইমান প্ৰচলিত নহয়। উপকূলীয় আপৱেলিং জ'নসমূহো কমি যায় কাৰণ ইহঁত বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত ব্যৱস্থা, আৰু এই অঞ্চলসমূহত বতাহ এতিয়া বৰ শক্তিশালী চালিকা শক্তি নহয়। ফলত বিশ্বব্যাপী আপৱেলিং ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত পানীয়ে পুষ্টিকৰ পানী আৰু লাভ নকৰাৰ বাবে উৎপাদনশীলতা হ্ৰাস পায়। এই পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহৰ অবিহনে ট্ৰফিক পিৰামিডৰ বাকী অংশ টিকিয়াই ৰাখিব নোৱাৰি আৰু সমৃদ্ধ আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰটো ভাঙি যাব।<ref name="Carpenter">{{cite journal | last1 = Rasmussen | first1 = EM | last2 = Carpenter | first2 = TH | year = 1982 | title = Variations in tropical sea surface temperature and surface wind fields associated with the outer Oscillation/El Nino | journal = Monthly Weather Review | volume = 110 | issue = 5 | pages = 354–384 | doi = 10.1175/1520-0493(1982)110<0354:VITSST>2.0.CO;2 | bibcode = 1982MWRv..110..354R | doi-access = free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পৰিঘটনা]] [[শ্ৰেণী:সাগৰীয় পৰিঘটনা]] 9lbz3guqztigrpmx3egiozrjbx2h0ql 616480 616478 2026-07-09T15:46:40Z Pranamikaadhikary 27435 616480 wikitext text/x-wiki {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 300 | footer = যদি বতাহ দক্ষিণ গোলাৰ্ধত উপকূলৰ সমান্তৰালভাৱে বয় (যেনে পেৰুৰ উপকূলৰ কাষেৰে, য’ত বতাহ উত্তৰ দিশলৈ বয়), [[একমান পৰিবহণ|একমান পৰিবহণে]] বাওঁফালে ৯০° পৃষ্ঠীয় পানীৰ নেট গতি উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত উপকূলীয় উত্থান ঘটিব পাৰে।<ref>[https://oceanservice.noaa.gov/education/tutorial_currents/03coastal4.html Upwelling] National Ocean Service, NOAA.</ref> | image1 = Upwelling animated.gif | alt1 = | image2 = Upwelling-labels-en.svg | alt2 = }} '''পানীৰ উৰ্ধগতি''' বা আপৱেলিং এক সাগৰীয় পৰিঘটনা, এই ঘটনাত গভীৰ পানীৰপৰা সাগৰৰ পৃষ্ঠৰফালে ঘন, শীতল আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ পানীৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত গতি জড়িত। ই উষ্ণ আৰু সাধাৰণতে পুষ্টিকৰ উপাদান ক্ষয় হোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাই লয়। পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ উৰ্ধমুখী পানীয়ে [[ফাইটোপ্লাংকটন]]ৰ দৰে প্ৰাথমিক উৎপাদকৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰজননক উদ্দীপিত কৰে। ফাইটোপ্লাংকটনৰ জৈৱবস্তু আৰু সেই অঞ্চলসমূহত শীতল পানীৰ উপস্থিতিয়ে শীতল সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা (SST) আৰু ’ক্ল’ৰ’ফিল এ’ৰ উচ্চ ঘনত্বৰদ্বাৰা উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰাত সহজ কৰে।<ref name="Anderson">{{cite journal | last1 = Anderson | first1 = DM | last2 = Prell | first2 = WL | year = 1993 | title = A 300 KYR record of upwelling off Oman during the late quaternary: evidence of the Asian southwest monsoon | journal = Paleoceanography | volume = 8 | issue = 2| pages = 193–208 | doi=10.1029/93pa00256| bibcode = 1993PalOc...8..193A }}</ref><ref name="Sarhan">{{cite journal | last1 = Sarhan | first1 = T | last2 = Lafuente | first2 = JG | last3 = Vargas | first3 = M | last4 = Vargas | first4 = JM | last5 = Plaza | first5 = F | year = 1999 | title = Upwelling mechanisms in the northwestern Alboran Sea | journal = Journal of Marine Systems | volume = 23 | issue = 4| pages = 317–331 | doi=10.1016/s0924-7963(99)00068-8}}</ref> পানীৰ উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলত পুষ্টিকৰ উপাদানৰ উপলভ্যতা বৃদ্ধিৰ ফলত প্ৰাথমিক উৎপাদনৰ মাত্ৰা অধিক হয় আৰু তেনেকৈ মীন উৎপাদন হয়। বিশ্বৰ মুঠ সাগৰীয় মাছ ধৰাৰ প্ৰায় ২৫% পাঁচটা উৰ্ধগতিৰপৰা আহে, যিয়ে মুঠ সাগৰীয় অঞ্চলৰ মাত্ৰ ৫%হে দখল কৰে।<ref name="Jennings">Jennings, S., Kaiser, M.J., Reynolds, J.D. (2001) "Marine Fisheries Ecology." Oxford: Blackwell Science Ltd. {{ISBN|0-632-05098-5}}</ref> উপকূলীয় সোঁত বা বিচ্ছিন্ন মুকলি সাগৰৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে পুষ্টিকৰ পদাৰ্থ সমৃদ্ধ পানী আৰু বিশ্বৰ মীন উৎপাদনত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="Jennings"/><ref name="Mann">Mann, K.H., Lazier, J.R.N. (2006) ''Dynamics of Marine Ecosystems: Biological-Physical Interactions in the Oceans''. Oxford: Blackwell Publishing Ltd. {{ISBN|1-4051-1118-6}}</ref> ==ব্যৱস্থা== উত্থান ঘটাবলৈ একেলগে কাম কৰা তিনিটা মূল চালক হ’ল [[বতাহ]], [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু [[একমান পৰিবহণ]]। বিভিন্ন ধৰণৰ উৰ্ধগতিৰ বাবে ইহঁতে বেলেগ বেলেগ ধৰণে কাম কৰে, কিন্তু সাধাৰণ প্ৰভাৱ একে থাকে।<ref name="Bakun">{{cite journal |author1-link=Andrew Bakun | last1 = Bakun | first1 = A | year = 1990 | title = Global climate change and intensification of coastal ocean upwelling | journal = Science | volume = 247 | issue = 4939| pages = 198–201 | doi=10.1126/science.247.4939.198| pmid = 17813287 | bibcode = 1990Sci...247..198B | s2cid = 32516158 }}</ref> পানীৰ উৰ্ধগতিৰ সামগ্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত বতাহ সাগৰৰ পৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে এটা বিশেষ দিশত বয়, যাৰ ফলত বতাহ-পানীৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়। বতাহৰ ফলত [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]] আৰু একমান পৰিবহণৰ বাবে পানীয়ে বতাহৰ দিশৰ পৰা ৯০ ডিগ্ৰী জাল পৰিবহণ কৰিছে। একমান পৰিবহণৰ ফলত পানীৰ পৃষ্ঠীয় স্তৰটো বতাহৰ দিশৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ ডিগ্ৰী কোণত গতি কৰে আৰু সেই স্তৰ আৰু ইয়াৰ তলৰ স্তৰৰ মাজৰ ঘৰ্ষণৰ ফলত একেৰাহে স্তৰবোৰ একে দিশতে গতি কৰে। ইয়াৰ ফলত পানীৰ স্তম্ভৰ তললৈ পানীৰ সৰ্পিল ধাৰা এটা গতি কৰে। তাৰ পিছত, পানী কোনফালে গতি কৰিব সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰে [[ক’ৰিঅ’লিছ বল]]বোৰে; উত্তৰ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ দিশৰ সোঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্ধত পানী বতাহৰ বাওঁফালে পৰিবহণ কৰা হয়।<ref name="Chelton">{{cite journal | last1 = Chelton | first1 = DB | last2 = Schlax | first2 = MG | last3 = Freilich | first3 = MH | last4 = Milliff | first4 = RF | year = 2004 | title = Satellite measurements reveal persistent small-scale features in ocean winds | journal = Science | volume = 303 | issue = 5660| pages = 978–983 | doi=10.1126/science.1091901| pmid = 14726595 | bibcode = 2004Sci...303..978C | s2cid = 31502815 }}</ref> যদি পানীৰ এই নেট গতিবিধি বিচ্ছিন্ন হয়, তেন্তে হেৰাই যোৱা পানীৰ ঠাইত গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱা হয়।<ref name="Anderson"/><ref name="Bakun" /> ==প্ৰকাৰ== সাগৰৰ প্ৰধান উৰ্ধগতিবোৰ সোঁতৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত যিয়ে গভীৰ, ঠাণ্ডা, পুষ্টিকৰ পানী পৃষ্ঠলৈ আনে। উপকূলীয় উৰ্ধগতি, সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বৃহৎ পৰিসৰৰ বতাহৰ দ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতি, ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৈতে জড়িত উৰ্ধগতি, ভূ-প্ৰকৃতিগতভাৱে জড়িত উৰ্ধগতি আৰু সাগৰৰ ভিতৰৰ অংশত বহল-বিস্তাৰিত উৰ্ধগতি। ===উপকূলীয়=== উপকূলীয় পানীৰ উৰ্ধগতি হৈছে আটাইতকৈ পৰিচিতপ্ৰকাৰৰ উৰ্ধগতি, আৰু ই মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত কাৰণ ই বিশ্বৰ কিছুমান আটাইতকৈ উৎপাদনশীল মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। বতাহৰ দিশ উপকূলৰ সমান্তৰাল হ’লে আৰু বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতৰ সৃষ্টি হ’লে উপকূলীয় উৰ্ধগতি হ’ব। বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত সোঁতবোৰ উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ বতাহৰ সোঁফালে আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বাঁওফালে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱৰ বাবে গতি পৰিৱৰ্তন কৰা হয়। ফলত বতাহৰ দিশৰ সৈতে সমান কোণত পৃষ্ঠীয় পানীৰ মুখ্য গতি হয়, যাক একমান পৰিবহণ বুলি জনা যায়। যেতিয়া একমান পৰিবহণ উপকূলৰপৰা আঁতৰত ঘটি থাকে, তেতিয়া আঁতৰি যোৱা পৃষ্ঠীয় পানীৰ ঠাইত গভীৰ, ঠাণ্ডা আৰু ঘন পানীয়ে ঠাই লয়।<ref name="Mann"/> সাধাৰণতে এই উৰ্ধগতিৰ প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫–১০ মিটাৰ হাৰত ঘটে, কিন্তু বতাহৰ শক্তি আৰু দূৰত্বৰ বাবে উপকূলৰপিনে উৰ্ধগতিৰ হাৰ আৰু সম্ভাৱনীয়তা পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে।<ref name="Anderson"/><ref name="Nelson">{{cite journal | last1 = Bakun | first1 = A | last2 = Nelson | first2 = CS | year = 1991 | title = The seasonal cycle of wind-stress curl in subtropical eastern boundary current regions | journal = Journal of Physical Oceanography | volume = 21 | issue = 12| pages = 1815–1834 | doi=10.1175/1520-0485(1991)021<1815:tscows>2.0.co; 2| bibcode = 1991JPO....21.1815B | doi-access = free }}</ref> গভীৰ পানীত নাইট্ৰেট, ফছফেট আৰু চিলিচিক এচিডকে ধৰি পুষ্টিকৰ উপাদান থাকে, নিজেই পৃষ্ঠীয় পানীৰপৰা ডুব যোৱা জৈৱিক পদাৰ্থ (মৃত/ধ্বংসিত প্লাংকটন)ৰ পচনৰ ফল। এই পুষ্টিকৰ পদাৰ্থবোৰ পৃষ্ঠলৈ অনাৰ সময়ত ফাইটোপ্লাংকটনে দ্ৰৱীভূত CO₂ (কাৰ্বন ডাই অক্সাইড) আৰু সূৰ্য্যৰপৰা অহা পোহৰ শক্তিৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে জৈৱিক যৌগ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে পানীৰ উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ ফলত সাগৰৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত প্ৰাথমিক উৎপাদন (ফাইটোপ্লাংকটনে নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰ্বনৰ পৰিমাণ) অতি উচ্চ মাত্ৰাৰ সৃষ্টি হয়। বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক উৎপাদনশীলতাৰ প্ৰায় ৫০% ইহঁতে।<ref name="Blanchette">{{cite journal | last1 = Blanchette | first1 = CA |author-link1=Carol Blanchette| last2 = Wieters | first2 = EA | last3 = Briotman | first3 = BR | last4 = Kinlan | first4 = BP | last5 = Schiel | first5 = DR | year = 2009 | title = Trophic structure and diversity in rocky intertidal upwelling ecosystems: a comparison of community patterns across California, Chile, South Africa, and New Zealand | journal = Progress in Oceanography | volume = 83| issue = 1–4| pages = 107–116| doi = 10.1016/j.pocean.2009.07.038 | bibcode = 2009PrOce..83..107B | url = http://americanae.aecid.es/americanae/es/registros/registro.do?tipoRegistro=MTD&idBib=3452053 | hdl = 10533/241332 | hdl-access = free }}</ref> উচ্চ প্ৰাথমিক উৎপাদনে খাদ্য শৃংখলৰ ওপৰলৈ বিয়পি পৰে কাৰণ ফাইটোপ্লাংকটন সাগৰীয় খাদ্য শৃংখলৰ গুৰিতে থাকে।<ref name="Lalli">Lalli, C.M., Parsons, T.R. (1997) "Biological Oceanography: An Introduction" Oxford: Elsevier Publications. {{ISBN|0-7506-3384-0}}</ref> খাদ্য শৃংখলটোৱে নিম্নোক্ত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে: * [[ফাইট’প্লাংকটন]] → [[জুপ্লাংকটন]] → চিকাৰী জুপ্লাংকটন→ [[ফিল্টাৰ ফিডাৰচ]] → চিকাৰী মাছ<ref name="Mann"/> → সাগৰীয় চৰাই, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী প্ৰাণী<ref name="Brodeur">{{cite journal | last1 = Brodeur | first1 = RD | last2 = Ware | first2 = DM | year = 2007 | title = Long-term variability in zooplankton biomass in the subarctic Pacific ocean | journal = Fisheries Oceanography | volume = 1 | issue = 1| pages = 32–38 | doi = 10.1111/j.1365-2419.1992.tb00023.x }}</ref> কিছুমান অঞ্চলত উপকূলীয় উৰ্ধগতি বছৰজুৰি থাকে, যাক প্ৰধান উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ ব্যৱস্থা বুলি জনা যায় আৰু আন অঞ্চলত বছৰৰ কিছুমান মাহতহে হয়, যাক ঋতুভিত্তিক উপকূলীয় উৰ্ধগতি ব্যৱস্থা বুলি জনা যায়। এই উৰ্ধগতি ব্যৱস্থাসমূহৰ বহুতো তুলনামূলকভাৱে উচ্চ কাৰ্বন উৎপাদনশীলতাৰ সৈতে জড়িত আৰু সেয়েহে ইয়াক বৃহৎ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Kampf">Kämpf J., Chapman P. (2016) "Upwelling Systems of the World" Cham: Springer International Publishing AG. {{ISBN|978-3-319-42524-5}}</ref> বিশ্বজুৰি পানীৰ উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত পাঁচটা প্ৰধান উপকূলীয় সোঁত আছে: [[কেনেৰী সোঁত]] (উত্তৰ-পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[বেংগুৱেলা সোঁত]] (দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ওচৰত), [[কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত]] (কেলিফৰ্ণিয়া আৰু অৰেগনৰ ওচৰত), [[হামবল্ড সোঁত]] (পেৰু আৰু চিলিৰ ওচৰত), আৰু [[ছোমালি সোঁত]] (ছ’মালিয়া আৰু ওমানৰ ওচৰত)। এই সকলোবোৰ সোঁতে প্ৰধান মীনপালনক সমৰ্থন কৰে। উপকূলীয় উত্থান প্ৰধানকৈ হোৱা চাৰিটা প্ৰধান পূব সীমাৰ প্ৰৱাহ হ’ল কেনেৰী সোঁত, বেংগুৱেলা সোঁত, কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত আৰু হামবল্ড সোঁত।<ref name="Cury">{{cite journal | last1 = Cury | first1 = P | last2 = Bakun | first2 = A | last3 = Crawford | first3 = RJM | last4 = Jarre | first4 = A | last5 = Quinones | first5 = RA | last6 = Shannon | first6 = LJ | last7 = Verheye | first7 = HM | year = 2000 | title = Small pelagics in upwelling systems: patterns of interaction and structural changes in "wasp-waist" ecosystems | journal = ICES Journal of Marine Science | volume = 57 | issue = 3| pages = 603–618 | doi=10.1006/jmsc.2000.0712| doi-access = free | bibcode = 2000ICJMS..57..603C }}</ref> বেংগুৱেলা সোঁত দক্ষিণ আটলাণ্টিক উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় গাইৰৰ পূব সীমা আৰু ইয়াক উত্তৰ আৰু দক্ষিণ উপ-ব্যৱস্থাত বিভক্ত কৰিব পাৰি আৰু দুয়োটা অঞ্চলতে আপৱেলিং সংঘটিত হয়। উপ-ব্যৱস্থাসমূহক লুডেৰিটজৰপৰা স্থায়ী আপৱেলিং অঞ্চলৰদ্বাৰা বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো বিশ্বৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উৰ্ধগতিৰ অঞ্চল। কেলিফৰ্ণিয়া সোঁত ব্যৱস্থা (CCS) হৈছে উত্তৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ পূব সীমাৰ সোঁত যিটো উত্তৰ আৰু দক্ষিণ বিভাজনৰদ্বাৰাও বৈশিষ্ট্যযুক্ত। এই ব্যৱস্থাৰ বিভাজন কেলিফৰ্ণিয়াৰ পইণ্ট কনচেপচনত দক্ষিণত দুৰ্বল উৰ্ধগতি আৰু উত্তৰত প্ৰবল উৰ্ধগতিৰ বাবে ঘটে। কেনেৰী সোঁত উত্তৰ আটলাণ্টিক গাইৰৰ পূব সীমা প্ৰৱাহ আৰু কেনেৰী দ্বীপপুঞ্জৰ উপস্থিতিৰ বাবেও ই পৃথক। শেষত হামবল্ড সোঁত বা পেৰু সোঁত দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উপকূলৰ কাষেৰে পেৰুৰপৰা চিলিলৈ পশ্চিম দিশলৈ বৈ যায় আৰু সাগৰৰ পাৰৰপৰা ১০০০ কিলোমিটাৰ পৰ্যন্ত বিস্তৃত হয়।<ref name="Blanchette"/> এই চাৰিটা পূব সীমাৰ সোঁতে সাগৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতিৰ অঞ্চলৰ অধিকাংশই গঠন কৰে। ===বিষুৱীয়=== [[File:Equatorial upwelling zone in the Pacific ocean.gif|thumb|300px|right|{{center|প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৃষ্ঠীয় ক্ল'ৰ'ফিলৰ ঘনত্বৰ ওপৰত বিষুৱীয় উত্থানৰ প্ৰভাৱ}}]] বিষুৱৰেখাত পানীৰ উৰ্ধগতি আন্তঃক্ৰান্তীয় অভিসৰণ মণ্ডল (ITCZ)ৰ সৈতে জড়িত যিটো প্ৰকৃততে গতি কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে, ই প্ৰায়ে বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ বা দক্ষিণে অৱস্থিত। উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূবৰপৰা পূব দিশৰ (পশ্চিম দিশলৈ) বাণিজ্যিক বতাহ বয় আৰু পশ্চিম দিশৰপৰা বৈ যোৱা বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে একত্ৰিত হৈ আইটিচিজেড গঠন কৰে। যদিও বিষুৱৰেখাৰ কাষেৰে কোনো ক’ৰিঅ’লিছ বল উপস্থিত নাই, তথাপি বিষুৱৰেখাৰ ঠিক উত্তৰ আৰু দক্ষিণে উৰ্ধগতি ঘটে। ইয়াৰ ফলত এটা বিচ্ছিন্নতা ঘটে, তলৰপৰা ঘন, পুষ্টিকৰ পানী ওপৰলৈ উঠি যায় আৰু ইয়াৰ ফলত এইটো উল্লেখযোগ্য যে প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ বিষুৱীয় অঞ্চলটোক মহাকাশৰপৰা উচ্চ ফাইটোপ্লাংকটন ঘনত্বৰ বহল ৰেখা হিচাপে ধৰা পেলাব পাৰি।<ref name="Jennings"/> ===দক্ষিণ মহাসাগৰ=== [[File:Antarctic bottom water.svg|thumb|300px|{{center|দক্ষিণ মহাসাগৰত উৰ্ধগতি}}]] দক্ষিণ মহাসাগৰতো বৃহৎ পৰিসৰৰ আপৱেলিং পোৱা যায়। ইয়াত এণ্টাৰ্কটিকাৰ চাৰিওফালে পশ্চিমৰ (পূব দিশৰ) প্ৰবল বতাহ বলি থাকে, যাৰ ফলত উত্তৰ দিশলৈ পানীৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰৱাহ ঘটে। এইটো আচলতে একপ্ৰকাৰৰ উপকূলীয় উৰ্ধগতি। যিহেতু দক্ষিণ আমেৰিকা আৰু এণ্টাৰ্কটিকা উপদ্বীপৰ ডগাৰ মাজত মুকলি অক্ষাংশৰ এটা বেণ্ডত কোনো মহাদেশ নাই, গতিকে এই পানীৰ কিছু অংশ বহু গভীৰতাৰপৰা ওপৰলৈ টানি অনা হয়। বহুতো সংখ্যাগত আৰ্হি আৰু পৰ্যবেক্ষণ সংশ্লেষণত দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আপৱেলিঙে গভীৰ ঘন পানী পৃষ্ঠলৈ অনাৰ প্ৰাথমিক উপায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এণ্টাৰ্কটিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত উপকূলৰ ওচৰৰ বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উৰ্ধগতিয়ে তুলনামূলকভাৱে উষ্ণ চাৰ্কামপোলাৰ গভীৰ পানীক মহাদেশীয় শ্বেল্ফলৈ টানি আনে, য'ত ই বৰফৰ শ্বেল্ফৰ গলনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু বৰফৰ তৰপৰ স্থিৰতাক প্ৰভাবিত কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal|last1=Greene|first1=Chad A.|last2=Blankenship|first2=Donald D.|last3=Gwyther|first3=David E.|last4=Silvano|first4=Alessandro|last5=Wijk|first5=Esmee van|date=2017-11-01|title=Wind causes Totten Ice Shelf melt and acceleration|journal=Science Advances|language=en|volume=3|issue=11|article-number=e1701681|doi=10.1126/sciadv.1701681|issn=2375-2548|pmc=5665591|pmid=29109976|bibcode=2017SciA....3E1681G}}</ref> উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম উপকূল, উত্তৰ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আফ্ৰিকা, আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম আৰু দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ওচৰতো অগভীৰ, বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত উত্থান পোৱা যায়, এই সকলোবোৰ সাগৰীয় উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উচ্চ চাপৰ পৰিসঞ্চালনৰ সৈতে জড়িত॥ সাগৰীয় পৰিসঞ্চালনৰ কিছুমান আৰ্হিৰপৰা অনুমান কৰা হয় যে বহল পৰিসৰৰ আপৱেলিং ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত হয়, কাৰণ চাপৰদ্বাৰা পৰিচালিত প্ৰৱাহে পানীক নিম্ন অক্ষাংশৰফালে অভিসৰণ কৰে য'ত ওপৰৰপৰা বিস্তাৰিতভাৱে উষ্ণ হয়। প্ৰয়োজনীয় প্ৰসাৰণ সহগ অৱশ্যে প্ৰকৃত সাগৰত পৰ্যবেক্ষণ কৰাতকৈ ডাঙৰ যেন লাগে। তথাপি, কিছুমান বিস্তাৰিত আপৱেলিং সম্ভৱতঃ ঘটে। ==অন্যান্য উৎস== *যেতিয়া সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপ, ৰিজ বা সাগৰীয় পৰ্বতে যেতিয়া গভীৰ সোঁতৰ বিচ্যুতি ঘটায়, তেতিয়া স্থানীয় আৰু মাজে মাজে উপস্থিত হোৱা আপৱেলিং হ'ব পাৰে অন্যথা কম উৎপাদনশীল সাগৰীয় অঞ্চলত পুষ্টিকৰ অঞ্চল প্ৰদান কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গালাপাগোছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু ছিচেলছ দ্বীপপুঞ্জৰ চাৰিওফালে থকা আপৱেলিং, য'ত প্ৰধান পেলেজিক মীনপালন আছে।<ref name="Jennings"/> *অনুভূমিক বতাহৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে ছিয়াৰ থাকিলে যিকোনো ঠাইতে আপৱেলিং হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে যেতিয়া গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ঘূৰ্ণীবতাহে কোনো অঞ্চল অতিক্ৰম কৰে, সাধাৰণতে যেতিয়া ঘণ্টাত ৫ মাইল (ঘণ্টাত ৮ কিলোমিটাৰ)তকৈ কম বেগত গতি কৰে। ঘূৰ্ণীবতাহৰ বতাহে একমান স্তৰৰ পৃষ্ঠীয় পানীত বিচ্ছিন্নতা সৃষ্টি কৰে, যাৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখিবলৈ গভীৰ পানীৰ ওপৰলৈ উঠি যোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{cite book |last1=Knauss |first1=J.A |title=Introduction to Physical Oceanography |date=1997 |publisher=Waveland Press, Inc. |isbn=978-1-57766-429-1}}</ref> *কৃত্ৰিম আপৱেলিং এনে যন্ত্ৰৰদ্বাৰা উৎপন্ন হয় যিয়ে সাগৰৰ তৰংগ শক্তি বা সাগৰৰ তাপ শক্তিৰ ৰূপান্তৰ ব্যৱহাৰ কৰি পানী পৃষ্ঠলৈ পাম্প কৰে। সাগৰীয় বতাহৰ টাৰ্বাইনেও আপৱেলিং উৎপন্ন কৰে বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://wiki.met.no/_media/windfarms/brostrom_jms_2008.pdf|format=PDF|title=On the influence of large wind farms on the upper ocean circulation|author=Göran Broström, Norwegian Meteorological Institute, Oslo, Norway|website=Wiki.met.no|access-date=23 May 2026}}</ref> সাগৰীয় ঢৌৰ যন্ত্ৰই প্লাংকটন ফুল উৎপন্ন কৰা দেখা গৈছে।<ref>[http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html US Research project, NSF and Oregon State University] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090804092457/http://oregonstate.edu/dept/ncs/newsarch/2008/Sep08/artificialupwelling.html |date=August 4, 2009 }}</ref> ==তাৰতম্য== [[File:Sstanom 199711 krig.jpg|thumb|300px|right|{{center|পূবৰপৰা অহা অস্বাভাৱিকভাৱে প্ৰবল বতাহে উষ্ণ (ৰঙা) পৃষ্ঠীয় পানীক আফ্ৰিকাৰফালে ঠেলি দিয়ে, যাৰ ফলত সুমাট্ৰাৰ উপকূলৰ কাষেৰে ঠাণ্ডা (নীলা) পানী ওপৰলৈ উঠি যায়}}]] বতাহৰ শক্তি আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ লগতে পানীৰ উলম্ব গঠন, তলৰ বেথিমেট্ৰিৰ তাৰতম্য আৰু সোঁতৰ অস্থিৰতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। কিছুমান অঞ্চলত উৰ্ধগতি হৈছে ঋতুভিত্তিক পৰিঘটনা যাৰ ফলত উপকূলীয় পানীত বসন্তকালীন ফুলৰ দৰে সময়ে সময়ে উৎপাদনশীল হৈ বিকশিত হয়। স্থলভাগৰ ওপৰৰ উষ্ণ, লঘু বতাহ আৰু সাগৰৰ ওপৰৰ শীতল ঘন বতাহৰ মাজত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত বতাহৰ ফলত উত্থান ঘটে। নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য ঋতু অনুসৰি বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তনশীল হয়, যাৰ ফলত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত প্ৰবল উত্থানৰ সময়ৰ সৃষ্টি হয়, শীতকালত দুৰ্বল বা কোনো উত্থান নহয়। উদাহৰণস্বৰূপে, অৰেগনৰ উপকূলত ছমাহৰ উত্থানৰ ঋতুত কম বা একেবাৰেই উত্থান নোহোৱা সময়ৰদ্বাৰা পৃথক চাৰি বা পাঁচটা শক্তিশালী আপৱেলিং পৰিঘটনা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত উষ্ণতাৰ বৈপৰীত্য অধিক স্থিৰ হৈ থাকে, যাৰ ফলত বছৰটোৰ ভিতৰত অহৰহ উত্থানৰ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণস্বৰূপে পেৰুৰ উত্থান বছৰৰ বেছিভাগ সময়েই ঘটে, যাৰ ফলত চাৰ্ডিন আৰু এঞ্চ'ভিৰ বাবে বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ সাগৰীয় মীন পালন হয়।<ref name="Mann"/> বিষম বছৰত যেতিয়া বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল বা ওলোটা হয়, তেতিয়া ওপৰলৈ উঠা পানী বহুত উষ্ণ আৰু পুষ্টিকৰ উপাদান কম হয়, যাৰ ফলত জৈৱবস্তু আৰু ফাইটোপ্লাংকটনৰ উৎপাদনশীলতা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পায়। এই পৰিঘটনাটোক এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ইভেণ্ট বুলি জনা যায়। পেৰুৰ আপৱেলিং ব্যৱস্থাটো ENSOৰ পৰিঘটনাৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে দুৰ্বল, আৰু ই উৎপাদনশীলতাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আন্তঃবাৰ্ষিক পৰিৱৰ্তনশীলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।<ref name="Mann"/> বেথিমেট্ৰিৰ পৰিৱৰ্তনে আপৱেলিঙৰ শক্তিত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, উপকূলৰপৰা বাহিৰলৈ বিস্তৃত ছাবমেৰিন ৰিজে চুবুৰীয়া অঞ্চলতকৈ অধিক অনুকূল আপৱেলিং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব। সাধাৰণতে এনে ৰিজত আপৱেলিং আৰম্ভ হয় আৰু অন্য স্থানত বিকশিত হোৱাৰ পিছতো ৰিজত আটাইতকৈ শক্তিশালী হৈ থাকে।<ref name="Mann"/> ==উচ্চ উৎপাদনশীলতা== আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু উৰ্বৰ সাগৰীয় অঞ্চল, আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ সাগৰীয় উৎপাদনশীলতাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। সমগ্ৰ ট্ৰফিক স্তৰতে ইহঁতে শ শ প্ৰজাতিক আকৰ্ষণ কৰে; এই ব্যৱস্থাসমূহৰ বৈচিত্ৰ্য সাগৰীয় গৱেষণাৰ বাবে এক কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ আহিছে। আপৱেলিং অঞ্চলৰ সাধাৰণ ট্ৰফিক স্তৰ আৰু আৰ্হি অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে গৱেষকসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে আপৱেলিং ব্যৱস্থাই ৱাচ্প-ৱেইষ্টৰ সমৃদ্ধিৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰে। এই ধৰণৰ আৰ্হিত উচ্চ আৰু নিম্ন ট্ৰফিক মাত্ৰাক উচ্চ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যই ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কিন্তু মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰটোক মাত্ৰ এটা বা দুটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰাহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। সৰু, পেলেজিক মাছৰে গঠিত এই ট্ৰফিক স্তৰটোৱে সাধাৰণতে উপস্থিত সকলো মাছৰ প্ৰজাতিৰ প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰায় তিনিৰপৰা চাৰি শতাংশহে গঠন কৰে। তলৰ ট্ৰফিক স্তৰসমূহত গড়ে প্ৰায় ৫০০ প্ৰজাতিৰ কপেপড, ২৫০০ প্ৰজাতিৰ গেষ্ট্ৰ’পড আৰু ২৫০০ প্ৰজাতিৰ ক্ৰুষ্টেচিয়ানৰ সৈতে অতি ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। শিখৰ আৰু শিখৰৰ ওচৰৰ ট্ৰফিক স্তৰত সাধাৰণতে প্ৰায় ১০০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় স্তন্যপায়ী আৰু প্ৰায় ৫০ প্ৰজাতিৰ সাগৰীয় চৰাই থাকে। গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক প্ৰজাতিসমূহ অৱশ্যে সৰু পেলেজিক মাছ যিয়ে সাধাৰণতে ফাইটোপ্লাংকটন খায়। বেছিভাগ আপৱেলিং ব্যৱস্থাতে এই প্ৰজাতিবোৰ হয় এঞ্চ'ভি বা চাৰ্ডিন হয় আৰু সাধাৰণতে মাত্ৰ এটাহে থাকে যদিও মাজে মাজে দুটা বা তিনিটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকিব পাৰে। এই মাছবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ পেলেজিক মাছ, সাগৰীয় স্তন্যপায়ী, সাগৰীয় চৰাই আদি চিকাৰীৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্যৰ উৎস। যদিও ইহঁত ট্ৰফিক পিৰামিডৰ গুৰিতে নহয়, ইহঁতে সমগ্ৰ সাগৰীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সংযোগ কৰা আৰু আপৱেলিং জ’নৰ উৎপাদনশীলতা ইমান উচ্চ কৰি ৰখা অতি প্ৰয়োজনীয় প্ৰজাতি।<ref name="Cury"/> ==উৰ্ধগতি পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি ভাবুকি== এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ আৰু সমগ্ৰ আপৱেলিং ট্ৰফিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰ দুয়োটাৰে বাবে এটা ডাঙৰ ভাবুকি হৈছে বাণিজ্যিক মাছ ধৰাৰ সমস্যা। যিহেতু আপৱেলিং অঞ্চলসমূহ বিশ্বৰ আটাইতকৈ উৎপাদনশীল আৰু প্ৰজাতি সমৃদ্ধ অঞ্চল, গতিকে ইয়াত অধিকসংখ্যক বাণিজ্যিক মাছমৰীয়া আৰু মীনপালক আকৰ্ষণ কৰে। এফালে এইটো আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াৰ আন এটা সুবিধা কাৰণ ই সাগৰীয় প্ৰাণীৰ উপৰি ইমানবোৰ মানুহ আৰু জাতিৰ বাবে খাদ্য আৰু আয়ৰ এক কাৰ্য্যক্ষম উৎস হিচাপে কাম কৰে। কিন্তু যিকোনো পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ দৰেই কোনো জনসংখ্যাৰপৰা অতিৰিক্ত মাছ ধৰাৰ পৰিণতি সেই জনসংখ্যা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে ক্ষতিকাৰক হ’ব পাৰে। আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰত উপস্থিত প্ৰতিটো প্ৰজাতিয়ে সেই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ কাৰ্য্যকলাপত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। যদি এটা প্ৰজাতিৰ যথেষ্ট পৰিমাণে ক্ষয় হয়, তেন্তে বাকী ট্ৰফিক স্তৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি কোনো জনপ্ৰিয় চিকাৰ প্ৰজাতিক মীনপালনৰ লক্ষ্য কৰি লোৱা হয়, তেন্তে মাছমৰীয়াসকলে কেৱল ওপৰলৈ উঠি অহা পানীত জাল পেলাই এই প্ৰজাতিৰ লাখ লাখ ব্যক্তি সংগ্ৰহ কৰিব পাৰে। এই মাছবোৰ ক্ষয় হোৱাৰ লগে লগে এই মাছবোৰ চিকাৰ কৰাসকলৰ খাদ্যৰ উৎসও ক্ষয় হয়। গতিকে লক্ষ্য কৰি লোৱা মাছৰ চিকাৰীবোৰ মৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব, আৰু ওপৰৰ চিকাৰীবোৰক খুৱাবলৈ ইমান বেছি নাথাকিব। এই ব্যৱস্থা সমগ্ৰ খাদ্য শৃংখলতে চলি থাকে, যাৰ ফলত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সম্ভাৱ্য পতন ঘটে। সম্ভৱ যে সময়ৰ লগে লগে পৰিৱেশ তন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ হ’ব পাৰে, কিন্তু এইবোৰৰ দৰে পৰিঘটনাৰপৰা সকলো প্ৰজাতিয়েই সুস্থ হৈ উঠিব নোৱাৰে। যদিও প্ৰজাতিটোৱে খাপ খাব পাৰে, তথাপি পানীৰ এই উৰ্ধগতি সম্প্ৰদায়ৰ পুনৰ্গঠনত পলম হ’ব পাৰে।<ref name="Cury"/> এনে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ সম্ভাৱনাই হৈছে আপৱেলিং অঞ্চলত মীনপালনৰ একেবাৰে বিপদ। মীনপালনে বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছক লক্ষ্য কৰি ল’ব পাৰে, আৰু সেয়েহে ই পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বহু প্ৰজাতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ ভাবুকি, অৱশ্যে ই মধ্যৱৰ্তী পেলেজিক মাছৰ বাবে সৰ্বাধিক ভাবুকি কঢ়িয়াই আনে। যিহেতু এই মাছবোৰে আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সমগ্ৰ ট্ৰফিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মূল ৰূপ গঠন কৰে, গতিকে সমগ্ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰটোত ইহঁতৰ প্ৰতিনিধিত্ব অতিশয় বেছি (যদিও মাত্ৰ এটা প্ৰজাতি উপস্থিত থাকে)। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই মাছবোৰ মীনপালনৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় লক্ষ্য হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে কাৰণ ইহঁতৰ সমগ্ৰ ধৰাৰ প্ৰায় ৬৪ শতাংশই পেলেজিক মাছৰে গঠিত। ইয়াৰ ভিতৰত সাধাৰণতে মধ্যৱৰ্তী ট্ৰফিক স্তৰ গঠন কৰা ছটা মূল প্ৰজাতিয়ে ধৰাৰ আধাতকৈও অধিক প্ৰজাতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name="Cury"/> ইহঁতৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে প্ৰত্যক্ষভাৱে পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতনৰ কাৰণ হোৱাৰ উপৰি ইয়াৰ ফলত আন বিভিন্ন পদ্ধতিৰ জৰিয়তেও পৰিৱেশ তন্ত্ৰত সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। ট্ৰফিক স্তৰত থকা জীৱ-জন্তুবোৰ হয়তো সম্পূৰ্ণৰূপে অনাহাৰে মৃত্যুমুখত পৰি মৃত্যুমুখত নপৰে, কিন্তু খাদ্যৰ যোগান হ্ৰাস পোৱাটোৱে তথাপি জনসংখ্যাক আঘাত কৰিব পাৰে। যদি জীৱ-জন্তুৱে পৰ্যাপ্ত খাদ্য নাপায় তেন্তে ইয়াৰ প্ৰজনন ক্ষমতা হ্ৰাস পাব অৰ্থাৎ ইহঁতে সচৰাচৰৰ দৰে সঘনাই বা সফলতাৰে প্ৰজনন নকৰে। ইয়াৰ ফলত জনসংখ্যা হ্ৰাস পাব পাৰে, বিশেষকৈ যিবোৰ প্ৰজাতিৰ স্বাভাৱিক পৰিস্থিতিত সঘনাই প্ৰজনন নকৰে বা জীৱনৰ শেষৰফালে প্ৰজনন ক্ষেত্ৰত পৰিপক্ব হয়। আন এটা সমস্যা হ’ল মীনপালনৰ বাবে কোনো প্ৰজাতিৰ জনসংখ্যা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত জিনীয় বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে, যাৰ ফলত এটা প্ৰজাতিৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস পাব পাৰে। যদিহে প্ৰজাতিৰ বৈচিত্ৰ্য বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়, তেন্তে ইমান পৰিৱৰ্তনশীল আৰু দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল পৰিৱেশত ইয়াৰ ফলত প্ৰজাতিটোৰ বাবে সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে; ইহঁতে খাপ খাব নোৱাৰিবও পাৰে, যাৰ ফলত জনসংখ্যা বা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পতন ঘটিব পাৰে।<ref name="Cury"/> আপৱেলিং অঞ্চলৰ উৎপাদনশীলতা আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ প্ৰতি আন এটা ভাবুকি হৈছে এল নিনো-দক্ষিণ দোলন (ENSO) ব্যৱস্থা বা অধিক নিৰ্দিষ্টভাৱে এল নিনোৰ পৰিঘটনা। স্বাভাৱিক সময়ছোৱাত আৰু লা নিনাৰ পৰিঘটনাৰ সময়ত পূবৰ বাণিজ্যিক বতাহ এতিয়াও প্ৰবল, যিয়ে আপৱেলিং প্ৰক্ৰিয়াটোক আগুৱাই লৈ যায়। কিন্তু এল নিনোৰ সময়ত বাণিজ্যিক বতাহ দুৰ্বল হয়, যাৰ ফলত বিষুৱীয় অঞ্চলত পানীৰ উত্থান হ্ৰাস পায় কাৰণ বিষুৱৰেখাৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণে পানীৰ বিচ্ছিন্নতা ইমান প্ৰবল বা ইমান প্ৰচলিত নহয়। উপকূলীয় আপৱেলিং জ'নসমূহো কমি যায় কাৰণ ইহঁত বতাহৰদ্বাৰা পৰিচালিত ব্যৱস্থা, আৰু এই অঞ্চলসমূহত বতাহ এতিয়া বৰ শক্তিশালী চালিকা শক্তি নহয়। ফলত বিশ্বব্যাপী আপৱেলিং ভয়ংকৰভাৱে হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত পানীয়ে পুষ্টিকৰ পানী আৰু লাভ নকৰাৰ বাবে উৎপাদনশীলতা হ্ৰাস পায়। এই পুষ্টিকৰ উপাদানসমূহৰ অবিহনে ট্ৰফিক পিৰামিডৰ বাকী অংশ টিকিয়াই ৰাখিব নোৱাৰি আৰু সমৃদ্ধ আপৱেলিং পৰিৱেশ তন্ত্ৰটো ভাঙি যাব।<ref name="Carpenter">{{cite journal | last1 = Rasmussen | first1 = EM | last2 = Carpenter | first2 = TH | year = 1982 | title = Variations in tropical sea surface temperature and surface wind fields associated with the outer Oscillation/El Nino | journal = Monthly Weather Review | volume = 110 | issue = 5 | pages = 354–384 | doi = 10.1175/1520-0493(1982)110<0354:VITSST>2.0.CO;2 | bibcode = 1982MWRv..110..354R | doi-access = free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পৰিঘটনা]] [[শ্ৰেণী:সাগৰীয় পৰিঘটনা]] 4xgk9nc9s1knrh4k6089x9bll5zxdev 0 137870 616458 2026-07-09T13:38:21Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616458 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = বৰছলা | type = SLA | constituency_no = ৬৬ | map_image = Barchalla Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]] | district = [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] | established = ১৯৫৭ | reservation = নাই | mla = ঋতু বৰণ শৰ্মা | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] | alliance = [[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]] | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''বৰছলা বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Barchalla Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও শোণিতপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation !Margin |- | style="background-color: {{party color|Plain Tribals Council of Assam}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !কমল চন্দ্ৰ বসুমতাৰী ![[Plain Tribals Council of Assam|প্লেইন ট্ৰাইবেলছ কাউঞ্চিল অৱ অসম]] | |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !প্ৰফুল্ল গোস্বামী ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ৰুদ্ৰ পৰাজুলী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !প্ৰফুল্ল গোস্বামী ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="3" |টংকা বাহাদুৰ ৰায় ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] | |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="2" |গণেশ কুমাৰ লিম্বু ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |২৩,৬৮২ |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |১৭,৭৮২ |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !ঋতু বৰণ শৰ্মা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |২৪,৫৬২ |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ঋতু বৰণ শৰ্মায়ে বিজয় সাব্যস্ত কৰি বৰছলা সমষ্টিৰ নতুন বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বৰছলা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0366 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0366.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ঋতু বৰণ শৰ্মা | votes = 84,495 | percentage = 53.15 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰিপুন বৰা | votes = 59,933 | percentage = 37.70 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Jharkhand Mukti Morcha | candidate = আবুল মাজন | votes = 8,558 | percentage = 5.38 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = United People's Party Liberal | candidate = বাবুৰাম বসুমতাৰী | votes = 1,714 | percentage = 1.08 | change = }} {{Election box candidate | party = ভোটাৰ্ছ পাৰ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | candidate = মহেন্দ্ৰ ওৰাং | votes = 885 | percentage = 0.56 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = মনোজ বৰা | votes = 719 | percentage = 0.45 | change = }} {{Election box candidate | party = চোচিয়েলিষ্ট ইউনিটি চেন্টাৰ অৱ ইণ্ডিয়া (কমিউনিষ্ট) | candidate = চম্পা কুৰ্মী | votes = 422 | percentage = 0.27 | change = }} {{Election box candidate | party = গণ সুৰক্ষা পাৰ্টী | candidate = জচুৱা বাৰ্জো | votes = 401 | percentage = 0.25 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,845 | percentage = 1.16 | change = }} {{Election box majority | votes = 24,562 | percentage = 15.45 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,58,972 | percentage = | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বৰছলা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বৰছলা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = গণেশ কুমাৰ লিম্বু | votes = 70,574 | percentage = 51.50 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰাম প্ৰসাদ শৰ্মা | votes = 52,792 | percentage = 38.52 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,521 | percentage = 1.11 | change = }} {{Election box majority | votes = 17,782 | percentage = 12.98 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,37,038 | percentage = 79.00 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বৰছলা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = গণেশ কুমাৰ লিম্বু | votes = 53,949 | percentage = 45.00 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = টংকা বাহাদুৰ ৰায় | votes = 30,267 | percentage = 25.23 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,211 | percentage = 1.01 | change = }} {{Election box majority | votes = ২৩,৬৮২ | percentage = ১৯.৭৭ | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,19,886 | percentage = 83.07 | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Indian National Congress | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শোণিতপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:শোণিতপুৰ জিলাৰ ভূগোল]] r42m25p1lb44xgr2x88r6mk89p0s3nw 616461 616458 2026-07-09T13:52:06Z ManjurKhan 18997 /* */ 616461 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = বৰছলা | type = SLA | constituency_no = ৬৬ | map_image = Barchalla Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]] | district = [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] | established = ১৯৫৭ | reservation = নাই | mla = ঋতু বৰণ শৰ্মা | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] | alliance = [[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]] | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''বৰছলা বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Barchalla Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও শোণিতপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=বৰছলা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=55|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৪ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=22|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=12|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=12|label4=[[Plain Tribals Council of Assam|'''প্লেইন ট্ৰাইবেলছ কাউঞ্চিল অৱ অসম''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Plain Tribals Council of Assam}}|value5=12|label5=[[Prafulla Goswami|'''প্ৰফুল্ল গোস্বামী (স্বতন্ত্ৰ)''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Independent}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation !Margin |- | style="background-color: {{party color|Plain Tribals Council of Assam}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !কমল চন্দ্ৰ বসুমতাৰী ![[Plain Tribals Council of Assam|প্লেইন ট্ৰাইবেলছ কাউঞ্চিল অৱ অসম]] | |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !প্ৰফুল্ল গোস্বামী ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ৰুদ্ৰ পৰাজুলী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !প্ৰফুল্ল গোস্বামী ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="3" |টংকা বাহাদুৰ ৰায় ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] | |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="2" |গণেশ কুমাৰ লিম্বু ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |২৩,৬৮২ |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |১৭,৭৮২ |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !ঋতু বৰণ শৰ্মা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |২৪,৫৬২ |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ঋতু বৰণ শৰ্মায়ে বিজয় সাব্যস্ত কৰি বৰছলা সমষ্টিৰ নতুন বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বৰছলা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0366 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0366.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ঋতু বৰণ শৰ্মা | votes = 84,495 | percentage = 53.15 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰিপুন বৰা | votes = 59,933 | percentage = 37.70 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Jharkhand Mukti Morcha | candidate = আবুল মাজন | votes = 8,558 | percentage = 5.38 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = United People's Party Liberal | candidate = বাবুৰাম বসুমতাৰী | votes = 1,714 | percentage = 1.08 | change = }} {{Election box candidate | party = ভোটাৰ্ছ পাৰ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | candidate = মহেন্দ্ৰ ওৰাং | votes = 885 | percentage = 0.56 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = মনোজ বৰা | votes = 719 | percentage = 0.45 | change = }} {{Election box candidate | party = চোচিয়েলিষ্ট ইউনিটি চেন্টাৰ অৱ ইণ্ডিয়া (কমিউনিষ্ট) | candidate = চম্পা কুৰ্মী | votes = 422 | percentage = 0.27 | change = }} {{Election box candidate | party = গণ সুৰক্ষা পাৰ্টী | candidate = জচুৱা বাৰ্জো | votes = 401 | percentage = 0.25 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,845 | percentage = 1.16 | change = }} {{Election box majority | votes = 24,562 | percentage = 15.45 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,58,972 | percentage = | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বৰছলা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বৰছলা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = গণেশ কুমাৰ লিম্বু | votes = 70,574 | percentage = 51.50 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰাম প্ৰসাদ শৰ্মা | votes = 52,792 | percentage = 38.52 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,521 | percentage = 1.11 | change = }} {{Election box majority | votes = 17,782 | percentage = 12.98 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,37,038 | percentage = 79.00 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বৰছলা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = গণেশ কুমাৰ লিম্বু | votes = 53,949 | percentage = 45.00 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = টংকা বাহাদুৰ ৰায় | votes = 30,267 | percentage = 25.23 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,211 | percentage = 1.01 | change = }} {{Election box majority | votes = ২৩,৬৮২ | percentage = ১৯.৭৭ | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,19,886 | percentage = 83.07 | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Indian National Congress | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শোণিতপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:শোণিতপুৰ জিলাৰ ভূগোল]] ays3y0niq4q246x9dup49pj5yizyacg 0 137871 616464 2026-07-09T13:58:57Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616464 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=তেজপুৰ|type=SLA|constituency_no=৬৭|map_image=|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]]|established=১৯৫১|reservation=নাই|mla=পৃথ্বীৰাজ ৰাভা|party=[[অসম গণ পৰিষদ]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''তেজপুৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Tezpur Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও শোণিতপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=তেজপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=52|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৯ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=30|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৫ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=6|label3=[[Janata Party|'''জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Janata Party}}|value4=6|label4=[[Bishnu Prasad Rabha|'''বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা (স্বতন্ত্ৰ)''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Independent}}|value5=6|label5=[[Brindaban Goswami|'''বৃন্দাবন গোস্বামী (স্বতন্ত্ৰ)''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Independent}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation !Margin of Victory |- | colspan="5" |''সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণৰ পূৰ্বে ১৯৫২ চনত তেজপুৰ উত্তৰ আৰু তেজপুৰ দক্ষিণ নামেৰে দুটা সমষ্টি আছিল'' |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1952 Assam Legislative Assembly election|১৯৫২ (উত্তৰ)]] !বিশ্বদেৱ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1952 Assam Legislative Assembly election|১৯৫২ (দক্ষিণ)]] !কমলা প্ৰসাদ আগৰৱালা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | colspan="5" |''১৯৫৭ চনৰ পৰা তেজপুৰ একক সমষ্টি হিচাপে গঠিত হয়'' |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] ! rowspan="2" |কমলা প্ৰসাদ আগৰৱালা ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] | |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] ![[Bishnu Prasad Rabha|বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |৩৭৩ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1970 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৭০ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !বিজয় চন্দ্ৰ ভাগৱতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !ৰবীন্দ্ৰ কুমাৰ গোস্বামী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |৪,১৪৯ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !জীৱন বৰা ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |৯,৯৬১ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !নবীন চন্দ্ৰ কাঠ হাজৰীকা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |৫,০৮৪ |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !বৃন্দাবন গোস্বামী ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |২০,১২০ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !বিজিত শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |১০,৫৬৪ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] ! rowspan="3" |[[Brindaban Goswami|বৃন্দাবন গোস্বামী]] ! rowspan="3" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |১,৮৮৩ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |৯৯৪ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |৮,৪২৪ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !ৰাজেন বৰঠাকুৰ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |২১,৫৮২ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !বৃন্দাবন গোস্বামী ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |৩৪,৬৬৩ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০ইউ১]] ! rowspan="2" |[[Prithiraj Rava|পৃথ্বীৰাজ ৰাভা]] ! rowspan="2" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |৯,৮৬০ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |১৯,৯৫০ |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[অসম গণ পৰিষদ]] (AGP) দলৰ প্ৰাৰ্থী পৃথ্বীৰাজ ৰাভাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি তেজপুৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: তেজপুৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0367 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0367.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=পৃথ্বীৰাজ ৰাভা|votes=79,140|percentage=54.39|change=+6.70}} {{Election box candidate with party link|party=Raijor Dal|candidate=আলোক নাথ|votes=59,190|percentage=40.68|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=পল্লৱী শইকীয়া|votes=5,698|percentage=3.92|change=}} {{Election box candidate|party=চোচিয়েলিষ্ট ইউনিটি চেন্টাৰ অৱ ইণ্ডিয়া (কমিউনিষ্ট)|candidate=নয়ন মণি চৌধুৰী|votes=1,485|percentage=1.02|change=}} {{Election box majority|votes=19,950|percentage=13.71|change=+6.71}} {{Election box turnout|votes=1,45,513|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|party=Asom Gana Parishad|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত তেজপুৰ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০আই১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: তেজপুৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=পৃথ্বীৰাজ ৰাভা|votes=71,454|percentage=47.69|change=-4.87}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=অনুজ কুমাৰ মেছ|votes=61,331|percentage=40.93|change=+13.97}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=জান বৰুৱা|votes=14,561|percentage=9.72|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,456|percentage=1.66|change=}} {{Election box majority|votes=10,123|percentage=6.76|change=-19.24}} {{Election box turnout|votes=1,49,802|percentage=79.17|change=}} {{Election box hold with party link|party=Asom Gana Parishad|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: তেজপুৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=বৃন্দাবন গোস্বামী|votes=71,170|percentage=52.56|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=হিৰণ্য ভূঞা|votes=36,507|percentage=26.96|change=}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=সুখদেব ভৌমিক|votes=23,241|percentage=17.16|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,842|percentage=1.32|change=}} {{Election box majority|votes=34,663|percentage=25.60|change=}} {{Election box turnout|votes=1,35,420|percentage=82.02|change=}} {{Election box hold with party link|party=Asom Gana Parishad|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শোণিতপুৰ জিলা]] * [[অсом বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} h2mja6j3zzf7q7scnmjyriqsrnmz4x6 0 137872 616465 2026-07-09T14:08:22Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616465 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=ৰঙাপাৰা|type=SLA|constituency_no=৬৮|map_image=Rangapara Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]]|established=১৯৭৮|reservation=নাই|mla=কৃষ্ণ কমল তাঁতী|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''ৰঙাপাৰা বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Rangapara Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও শোণিতপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=ৰঙাপাৰা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=63|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৭ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=37|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] ! rowspan="4" |গোলোক ৰাজবংশী ! rowspan="4" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] ! rowspan="2" |ভীমানন্দ তাঁতী ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !অভিজিৎ হাজৰীকা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !ভীমানন্দ তাঁতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !পল্লৱ লোচন দাস ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2019 Assam Legislative Assembly by-election|২০১৯ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !ৰাজেন বৰঠাকুৰ ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Krishna Kamal Tanti|কৃষ্ণ কমল তাঁতী]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী কৃষ্ণ কমল তাঁতীয়ে বিজয় সাব্যস্ত কৰি ৰঙাপাৰা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ৰঙাপাৰা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0368 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0368.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=কৃষ্ণ কমল তাঁতী|votes=81,022|percentage=56.33|change=+3.13}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=কাৰ্তিক চন্দ্ৰ কুৰ্মী|votes=37,707|percentage=26.22|change=-10.04}} {{Election box candidate with party link|party=Jharkhand Mukti Morcha|candidate=মেথিউ তোপ্ন’|votes=20,067|percentage=13.95|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=গিৰীন্দ্ৰ কুমাৰ ভূঞা|votes=1,701|percentage=1.18|change=}} {{Election box candidate|party=ভোটাৰ্ছ পাৰ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেল|candidate=মহেন্দ্ৰ ওৰাং|votes=1,472|percentage=1.02|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,853|percentage=1.29|change=}} {{Election box majority|votes=43,315|percentage=30.11|change=+13.11}} {{Election box turnout|votes=1,43,822|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ৰঙাপাৰা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ৰঙাপাৰা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=কৃষ্ণ কমল তাঁতী|votes=70,117|percentage=53.20|change=-13.12}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=অভিজিৎ হাজৰীকা|votes=47,847|percentage=36.26|change=+11.95}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,811|percentage=1.37|change=}} {{Election box majority|votes=22,270|percentage=16.94|change=-25.07}} {{Election box turnout|votes=1,31,802|percentage=80.27|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ৰঙাপাৰা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=পল্লৱ লোচন দাস|votes=73,235|percentage=66.32|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=কাৰ্তিক কুৰ্মী|votes=26,844|percentage=24.31|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,510|percentage=1.37|change=}} {{Election box majority|votes=46,391|percentage=42.01|change=}} {{Election box turnout|votes=1,10,420|percentage=76.37|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শোণিতপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} fctbq0qn66r9irc43b2ch19koerm50i 0 137873 616467 2026-07-09T14:18:25Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616467 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=নদুৱাৰ|type=SLA|constituency_no=৬৯|map_image=|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]]|established=১৯৬২|reservation=নাই|mla=পদ্ম হাজৰীকা|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=২,০১,৪৯৪}}'''নদুৱাৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Naduar Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬২ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত ইয়াৰ পূৰ্বৰ নাম 'চতিয়া বিধানসভা সমষ্টি' সলনি কৰি 'নদুৱাৰ' ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=নদুৱাৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=41|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৫ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=25|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=25|label3=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color3={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value4=8|label4=[[Janata Party|'''জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Janata Party}}|value5=8|label5=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Independent}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !বিজয় চন্দ্ৰ ভাগৱতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !নাৰায়ণ চন্দ্ৰ ভূঞা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !স্বৰ্ণপ্ৰভা মহন্ত ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !গোলোক কাকতি ![[জনতা পাৰ্টি|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ৰবীন শইকীয়া ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !কুশল চাহু ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !পদ্ম হাজৰীকা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !প্ৰাণেশ্বৰ বসুমতাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] ! rowspan="5" |[[পদ্ম হাজৰিকা|পদ্ম হাজৰীকা]] ! rowspan="2" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী পদ্ম হাজৰীকাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি নদুৱাৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে পঞ্চমবাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নদুৱাৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0369 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0369.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=পদ্ম হাজৰীকা|votes=1,11,125|percentage=64.55|change=+8.05}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=সুনীল কুমাৰ চেত্ৰী|votes=58,209|percentage=33.81|change=-6.45}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,812|percentage=1.63|change=+0.02}} {{Election box majority|votes=52,916|percentage=30.74|change=+14.50}} {{Election box turnout|votes=1,72,146|percentage=84.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত চতিয়া সমষ্টিৰ (বৰ্তমান নдуৱাৰ) ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নদুৱাৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=পদ্ম হাজৰীকা|votes=84,807|percentage=56.50|change=+10.61}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=প্ৰাণেশ্বৰ বসুমতাৰী|votes=60,432|percentage=40.26|change=-4.25}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,411|percentage=1.61|change=+0.14}} {{Election box majority|votes=24,375|percentage=16.24|change=+14.86}} {{Election box turnout|votes=1,50,091|percentage=82.95|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নদুৱাৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=পদ্ম হাজৰীকা|votes=60,440|percentage=45.89|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=প্ৰাণেশ্বৰ বসুমতাৰী|votes=58,622|percentage=44.51|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist)|candidate=খেৰমাজ চেত্ৰী|votes=4,914|percentage=3.73|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=জ্যোতি চুব্বা|votes=2,484|percentage=1.88|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,941|percentage=1.47|change=}} {{Election box majority|votes=1,818|percentage=1.38|change=}} {{Election box turnout|votes=1,31,702|percentage=82.95|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শোণিতপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} fzzsjyr2iza6nuie1lr98rysd9kvf88 0 137874 616468 2026-07-09T14:23:48Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616468 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=বিশ্বনাথ|type=SLA|constituency_no=৭০|map_image=|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি|শোণিতপুৰ]]|district=[[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]|established=১৯৫৭|reservation=নাই|mla=উৎপল বৰা|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''বিশ্বনাথ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Biswanath Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও বিশ্বনাথ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[বিশ্বনাথ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=বিশ্বনাথ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=50|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৭ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=29|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=14|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=7|label4=[[Communist Party of India (Marxist)|'''ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী)''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Communist Party of India (Marxist)}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] ! rowspan="2" |কামাখ্যা প্ৰসাদ ত্ৰিপাঠী ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !এছ. ত্ৰিপাঠী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !কৌশল্য দেৱী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ভবেন দত্ত ![[Communist Party of India (Marxist)|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী)]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !প্ৰবীন কুমাৰ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !পদ্মনাথ কৈৰী ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !নুৰুল হুছেইন ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !প্ৰবীন কুমাৰ শৰ্মা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="3" |নুৰুল হুছেইন ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[Utpal Borah|উত্পল বৰা]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী উৎপল বৰাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি বিশ্বনাথ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিশ্বনাথ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0370 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0370.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=83,490|percentage=54.12|change=+5.41}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=অঞ্জন বৰঠাকুৰ|votes=63,115|percentage=40.91|change=-2.57}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=দিলীপ কুমাৰ বৰুৱা|votes=5,310|percentage=3.44|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,345|percentage=1.53|change=}} {{Election box majority|votes=20,375|percentage=13.21|change=+7.98}} {{Election box turnout|votes=1,54,260|percentage=85.38|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বিশ্বনাথ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিশ্বনাথ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=71,360|percentage=48.71|change=+2.11}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=অঞ্জন বৰঠাকুৰ|votes=63,650|percentage=43.48|change=+2.23}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=প্ৰদীপ কুমাৰ নেওগ|votes=9,112|percentage=6.22|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,341|percentage=1.59|change=}} {{Election box majority|votes=7,710|percentage=5.23|change=-0.12}} {{Election box turnout|votes=1,46,463|percentage=83.15|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিশ্বনাথ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=62,432|percentage=46.60|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=নুৰুল হুছেইন|votes=55,272|percentage=41.25|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist)|candidate=অমিয় কুমাৰ দাস|votes=14,342|percentage=10.70|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,941|percentage=1.45|change=}} {{Election box majority|votes=7,160|percentage=5.35|change=}} {{Election box turnout|votes=1,33,987|percentage=84.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[বিশ্বনাথ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} s34996s3p70nb9xskzjgagsjvolr81l 0 137875 616479 2026-07-09T15:44:20Z Pranamikaadhikary 27435 পৃষ্ঠা [[উৰ্ধগতি]]ৰ পৰা [[পানীৰ উৰ্ধগতি]]লৈ Pranamikaadhikaryয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 616479 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[পানীৰ উৰ্ধগতি]] pulfz1tibndonwzc07osrf0jblwrne5 0 137876 616483 2026-07-09T16:55:04Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616483 wikitext text/x-wiki '''ষ্ট্ৰেট’প’জ''' (পূৰ্বতে মেছ’পিক বুলি কোৱা হৈছিল) বায়ুমণ্ডলৰ এটা স্তৰ, যিটো [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]] আৰু [[মেছ’স্ফিয়াৰ]] স্তৰৰ মাজৰ সীমা। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু ষ্ট্ৰেট’প’জ হৈছে সেই অঞ্চল য’ত উষ্ণতা সৰ্বোচ্চ হয়। এই বায়ুমণ্ডলীয় বৈশিষ্ট্য কেৱল পৃথিৱীৰ বাবে নহয়, কিন্তু বায়ুমণ্ডল থকা আন যিকোনো গ্ৰহ বা চন্দ্ৰতো দেখা যায়।[1] জেমছ কাষ্টিঙৰ মতে, যিবোৰ গ্ৰহৰ বায়ুমণ্ডলে চুটি তৰংগৰ সূৰ্যৰ পোহৰ শোষণ নকৰে, যেনে শুক্ৰ আৰু মংগল, সেইবোৰ গ্ৰহত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ নাথাকে আৰু সেয়েহে ষ্ট্ৰেট’প’জ নাথাকে।[2] পৃথিৱীত ষ্ট্ৰেট’প’জ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ (৩১ মাইল) ওপৰত।[3] বায়ুমণ্ডলৰ চাপ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ চাপৰ প্ৰায় ১⁄১০০০।[4] ষ্ট্ৰেট'পজত উষ্ণতা −২.৫ °C (২৭.৫ °F)।[5] ==তথ্যসূত্ৰ== krolim5froy1g3m9l36hr0hq1auugzc 616484 616483 2026-07-09T16:55:36Z Pranamikaadhikary 27435 616484 wikitext text/x-wiki [[File:AthmospherePhisicsAAL.JPG | thumb | right]] '''ষ্ট্ৰেট’প’জ''' (পূৰ্বতে মেছ’পিক বুলি কোৱা হৈছিল) বায়ুমণ্ডলৰ এটা স্তৰ, যিটো [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]] আৰু [[মেছ’স্ফিয়াৰ]] স্তৰৰ মাজৰ সীমা। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু ষ্ট্ৰেট’প’জ হৈছে সেই অঞ্চল য’ত উষ্ণতা সৰ্বোচ্চ হয়। এই বায়ুমণ্ডলীয় বৈশিষ্ট্য কেৱল পৃথিৱীৰ বাবে নহয়, কিন্তু বায়ুমণ্ডল থকা আন যিকোনো গ্ৰহ বা চন্দ্ৰতো দেখা যায়।[1] জেমছ কাষ্টিঙৰ মতে, যিবোৰ গ্ৰহৰ বায়ুমণ্ডলে চুটি তৰংগৰ সূৰ্যৰ পোহৰ শোষণ নকৰে, যেনে শুক্ৰ আৰু মংগল, সেইবোৰ গ্ৰহত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ নাথাকে আৰু সেয়েহে ষ্ট্ৰেট’প’জ নাথাকে।[2] পৃথিৱীত ষ্ট্ৰেট’প’জ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ (৩১ মাইল) ওপৰত।[3] বায়ুমণ্ডলৰ চাপ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ চাপৰ প্ৰায় ১⁄১০০০।[4] ষ্ট্ৰেট'পজত উষ্ণতা −২.৫ °C (২৭.৫ °F)।[5] ==তথ্যসূত্ৰ== evmzq7hu8qrwc93g49om9ua9dbl1myp 616485 616484 2026-07-09T16:57:16Z Pranamikaadhikary 27435 616485 wikitext text/x-wiki [[File:AthmospherePhisicsAAL.JPG | thumb | right]] '''ষ্ট্ৰেট’প’জ''' (পূৰ্বতে মেছ’পিক বুলি কোৱা হৈছিল) বায়ুমণ্ডলৰ এটা স্তৰ, যিটো [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]] আৰু [[মেছ’স্ফিয়াৰ]] স্তৰৰ মাজৰ সীমা। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু ষ্ট্ৰেট’প’জ হৈছে সেই অঞ্চল য’ত উষ্ণতা সৰ্বোচ্চ হয়। এই বায়ুমণ্ডলীয় বৈশিষ্ট্য কেৱল পৃথিৱীৰ বাবে নহয়, কিন্তু বায়ুমণ্ডল থকা আন যিকোনো গ্ৰহ বা চন্দ্ৰতো দেখা যায়।<ref>{{Cite news|url=http://www.actforlibraries.org/what-is-the-stratopause/|title=What is the Stratopause|work=Actforlibraries.org|access-date=2017-05-22|language=en-US}}</ref> জেমছ কাষ্টিঙৰ মতে, যিবোৰ গ্ৰহৰ বায়ুমণ্ডলে চুটি তৰংগৰ সূৰ্যৰ পোহৰ শোষণ নকৰে, যেনে শুক্ৰ আৰু মংগল, সেইবোৰ গ্ৰহত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ নাথাকে আৰু সেয়েহে ষ্ট্ৰেট’প’জ নাথাকে।<ref>{{cite book|title=Atmospheric Evolution on Inhabited and Lifeless Worlds|last1=Catling|first1=David C.|last2=Kasting|first2=James F.|year=2017}}</ref> পৃথিৱীত ষ্ট্ৰেট’প’জ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ (৩১ মাইল) ওপৰত।<ref>{{cite book | title=An Introduction to Atmospheric Physics | volume=25 | series=International geophysics series | first=David G. | last=Andrews | publisher=Cambridge University Press | year=2000 | isbn=9780521629584 | page=9 | url=https://books.google.com/books?id=GokPgjyMz1QC&pg=PA9 }}</ref> বায়ুমণ্ডলৰ চাপ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ চাপৰ প্ৰায় ১⁄১০০০।<ref name=Clouds_2025>{{cite web | title=Introduction to Clouds | date=April 3, 2025 | first=Robert B. | last=Schmunk | publisher=NASA | url=https://www.giss.nasa.gov/edu/icp/education/cloudintro/pressure.html | access-date=2025-07-22 }}</ref> ষ্ট্ৰেট'পজত উষ্ণতা −২.৫ °C (২৭.৫ °F)।<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/science/stratopause|title=stratopause {{!}} meteorology|work=Encyclopedia Britannica|access-date=2017-05-22|language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== 59qth7h3aidoiv64l8z6w3mzmizm1lw 616486 616485 2026-07-09T16:57:30Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:বায়ুমণ্ডল]] using [[WP:HC|HotCat]] 616486 wikitext text/x-wiki [[File:AthmospherePhisicsAAL.JPG | thumb | right]] '''ষ্ট্ৰেট’প’জ''' (পূৰ্বতে মেছ’পিক বুলি কোৱা হৈছিল) বায়ুমণ্ডলৰ এটা স্তৰ, যিটো [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]] আৰু [[মেছ’স্ফিয়াৰ]] স্তৰৰ মাজৰ সীমা। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু ষ্ট্ৰেট’প’জ হৈছে সেই অঞ্চল য’ত উষ্ণতা সৰ্বোচ্চ হয়। এই বায়ুমণ্ডলীয় বৈশিষ্ট্য কেৱল পৃথিৱীৰ বাবে নহয়, কিন্তু বায়ুমণ্ডল থকা আন যিকোনো গ্ৰহ বা চন্দ্ৰতো দেখা যায়।<ref>{{Cite news|url=http://www.actforlibraries.org/what-is-the-stratopause/|title=What is the Stratopause|work=Actforlibraries.org|access-date=2017-05-22|language=en-US}}</ref> জেমছ কাষ্টিঙৰ মতে, যিবোৰ গ্ৰহৰ বায়ুমণ্ডলে চুটি তৰংগৰ সূৰ্যৰ পোহৰ শোষণ নকৰে, যেনে শুক্ৰ আৰু মংগল, সেইবোৰ গ্ৰহত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ নাথাকে আৰু সেয়েহে ষ্ট্ৰেট’প’জ নাথাকে।<ref>{{cite book|title=Atmospheric Evolution on Inhabited and Lifeless Worlds|last1=Catling|first1=David C.|last2=Kasting|first2=James F.|year=2017}}</ref> পৃথিৱীত ষ্ট্ৰেট’প’জ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ (৩১ মাইল) ওপৰত।<ref>{{cite book | title=An Introduction to Atmospheric Physics | volume=25 | series=International geophysics series | first=David G. | last=Andrews | publisher=Cambridge University Press | year=2000 | isbn=9780521629584 | page=9 | url=https://books.google.com/books?id=GokPgjyMz1QC&pg=PA9 }}</ref> বায়ুমণ্ডলৰ চাপ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ চাপৰ প্ৰায় ১⁄১০০০।<ref name=Clouds_2025>{{cite web | title=Introduction to Clouds | date=April 3, 2025 | first=Robert B. | last=Schmunk | publisher=NASA | url=https://www.giss.nasa.gov/edu/icp/education/cloudintro/pressure.html | access-date=2025-07-22 }}</ref> ষ্ট্ৰেট'পজত উষ্ণতা −২.৫ °C (২৭.৫ °F)।<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/science/stratopause|title=stratopause {{!}} meteorology|work=Encyclopedia Britannica|access-date=2017-05-22|language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বায়ুমণ্ডল]] q6e17yzaa03pe7n918ni192j3odg0sp 0 137877 616487 2026-07-09T17:08:39Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616487 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=বিহালী|type=SLA|constituency_no=৭১|map_image=Behali Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]|established=১৯৭৮|reservation=অনুসূচিত জাতি ([[Scheduled Castes|SC]])|mla=মুনীন্দ্ৰ দাস|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''বিহালী বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Behali Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছত এই সমষ্টিটো অনুসূচিত জাতিৰ ([[Scheduled Castes|SC]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰা হয়। এই সমষ্টিটো [[বিশ্বনাথ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)।{{Pie chart|caption=বিহালী বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=55|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=45|label2=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৫ বাৰ)]]|color2={{party color|Indian National Congress}}|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !বিষ্ণুলাল উপাধ্যায় ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !স্বৰূপ উপাধ্যায় ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] ! rowspan="2" |বৰ্ণবাস তাঁতী ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="2" |ৰঞ্জিত দত্ত ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !পল্লৱ লোচন দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="2" |ৰঞ্জিত দত্ত ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2024 Assam Legislative Assembly by-election|২০২৪ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !দিগন্ত ঘাটোৱাল ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !মুনীন্দ্ৰ দাস ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মুনীন্দ্ৰ দাসে বিজয় সাব্যস্ত কৰি এই সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহালী<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0371 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0371.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=মুনীন্দ্ৰ দাস|votes=87,224|percentage=65.86|change=+15.25}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=জ্ঞানেন্দ্ৰ চৰকাৰ|votes=26,521|percentage=20.03|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=অজয় কুমাৰ সিংহ|votes=13,294|percentage=10.04|change=}} {{Election box candidate|party=গণ সুৰক্ষা পাৰ্টী|candidate=পৱন প্ৰাণ ৰবিদাস|votes=1,999|percentage=1.51|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,397|percentage=3.00|change=+1.50}} {{Election box majority|votes=60,703|percentage=45.84|change=}} {{Election box turnout|votes=1,32,435|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২৪ চনৰ উপ-নিৰ্বাচন === ২০২৪ চনত বিধায়ক ৰঞ্জিত দত্ত লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ বাবে বিহালী সমষ্টিত উপ-নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হৈছিল।{{Election box begin|title=[[২০২৪ অসম বিধানসভা উপ-নিৰ্বাচন|২০২৪ৰ উপ-নিৰ্বাচন]]: বিহালী}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=দিগন্ত ঘাটোৱাল|votes=50,947|percentage=50.61|change=-0.32}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=জয়ন্ত বৰা|votes=41,896|percentage=41.62|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=লক্ষীকান্ত কুৰ্মী|votes=5,093|percentage=5.06|change=-15.40}} {{Election box candidate with party link|party=Aam Aadmi Party|candidate=অনন্ত গগৈ|votes=1,217|percentage=1.21|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,514|percentage=1.50|change=-1.36}} {{Election box majority|votes=9,051|percentage=9.01|change=}} {{Election box turnout|votes=1,00,667|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বিহালী সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহালী}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰঞ্জিত দত্ত|votes=53,583|percentage=50.93|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=জয়ন্ত বৰা|votes=23,744|percentage=22.57|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=বিবেক দাস|votes=21,531|percentage=20.46|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=অঞ্জন উপাধ্যায়|votes=3,343|percentage=3.18|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,012|percentage=2.86|change=}} {{Election box majority|votes=29,839|percentage=28.36|change=}} {{Election box turnout|votes=1,05,213|percentage=83.90|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহালী}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰঞ্জিত দত্ত|votes=52,152|percentage=56.20|change=+28.18}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ৰূপক শৰ্মা|votes=28,551|percentage=30.76|change=-19.68}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=বিবেক দাস|votes=8,025|percentage=8.64|change=-7.17}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=জুলফিকৰ হুছেইন|votes=1,573|percentage=1.69|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,495|percentage=2.68|change=}} {{Election box majority|votes=23,601|percentage=25.44|change=+3.02}} {{Election box turnout|votes=92,796|percentage=86.20|change=+4.48}} {{Election box gain with party link|party=Bharatiya Janata Party|loser=Indian National Congress|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[বিশ্বনাথ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} g2z112gx1062yg9l0qzji8pqdkphvdi 0 137878 616489 2026-07-09T17:17:42Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616489 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=গহপুৰ|type=SLA|constituency_no=৭২|map_image=|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]|established=১৯৫১|reservation=নাই|mla=উৎপল বৰা|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''গহপুৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Gohpur Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও বিশ্বনাথ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[বিশ্বনাথ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=গহপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=53|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৯ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=29|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৫ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=18|label3=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color3={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]] ! rowspan="2" |গহন চন্দ্ৰ গোস্বামী ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !বিষ্ণুলাল উপাধ্যায় ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !বি. উপাধ্যায় ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !ৰামচন্দ্ৰ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]] !ৰামচন্দ্ৰ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]] !গণেশ বৰা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]] !লখেশ্বৰ কোঁৱৰ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৯১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৯১]] !বৰ্ণবাস তাঁতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[১৯৯৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৯৬]] ! rowspan="3" |ৰঞ্জিত দত্ত ! rowspan="3" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[২০০১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০১]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১১]] !মনিকা বৰা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[Utpal Borah|উৎপল বৰা]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী উৎপল বৰাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি গহপুৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গহপুৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0372 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0372.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=84,912|percentage=53.45|change=+4.41}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ৰিপুন বৰা|votes=63,145|percentage=39.75|change=-4.20}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=প্ৰফুল্ল কুমাৰ দাস|votes=5,690|percentage=3.58|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=5,115|percentage=3.22|change=}} {{Election box majority|votes=21,767|percentage=13.70|change=+8.61}} {{Election box turnout|votes=1,58,862|percentage=84.15|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত গহপুৰ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গহপুৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=71,362|percentage=49.04|change=+1.34}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ৰিপুন বৰা|votes=63,945|percentage=43.95|change=+2.23}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=অঞ্জন উপাধ্যায়|votes=7,145|percentage=4.91|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,061|percentage=2.10|change=}} {{Election box majority|votes=7,417|percentage=5.09|change=-0.89}} {{Election box turnout|votes=1,45,513|percentage=82.02|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গহপুৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=67,412|percentage=47.70|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=মনিকা বৰা|votes=58,971|percentage=41.72|change=}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=সুখদেব ভৌমিক|votes=12,345|percentage=8.73|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,596|percentage=1.85|change=}} {{Election box majority|votes=8,441|percentage=5.98|change=}} {{Election box turnout|votes=1,41,324|percentage=83.90|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[বিশ্বনাথ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} dm16rjjbw8agr8ziniktk0dtkr3jri2 0 137879 616491 2026-07-09T17:20:45Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616491 wikitext text/x-wiki '''টাৰ্বোপ’জ''', যাক হোমোপ’জ বুলিও কোৱা হয়, ই এনে এটা বায়ুমণ্ডলত উচ্চতাক চিহ্নিত কৰে যাৰ তলত এট [[অশান্ত মিশ্ৰণ|অশান্ত মিশ্ৰণে]] আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। গাণিতিকভাৱে ইয়াক সেই বিন্দু হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয় য’ত [[এডি প্ৰসাৰণ]]ৰ সহগ আণৱিক প্ৰসাৰণৰ সহগ সমান হয়।[1] যিহেতু আণৱিক প্ৰসাৰণ সহগ প্ৰসাৰণকাৰী অণু আৰু পটভূমি গেছ দুয়োটাৰে গঠনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, গতিকে বায়ুমণ্ডলৰ বিভিন্ন আণৱিক প্ৰজাতিৰ বাবে টাৰ্বোপজ উচ্চতা বেলেগ বেলেগ হ’ব। উদাহৰণস্বৰূপে, হাইড্ৰজেন (H2) প্ৰধান বায়ুমণ্ডলত আণৱিক হাইড্ৰজেনত হিলিয়াম আৰু মিথেনৰ বিভিন্ন বাইনাৰী প্ৰসাৰণ সহগসমূহৰ ফলত হিলিয়াম (He) আৰু মিথেন (CH4) টাৰ্বোপজ উচ্চতা পৃথক হয়।[1][2] টাৰ্বোপজৰ তলৰ অঞ্চলটোক সমমণ্ডল বুলি জনা যায়, য'ত বায়ুমণ্ডল ভালদৰে মিহলি হৈ থাকে ৰাসায়নিক প্ৰজাতিৰ বাবে যিবোৰৰ গড় বাসকাল দীৰ্ঘদিনীয়া। অতি বিক্ৰিয়াশীল ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ঘনত্ব সমগ্ৰ বায়ুমণ্ডলত পৰিৱৰ্তনশীল হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, আনহাতে অবিক্ৰিয়াশীল প্ৰজাতিৰ ঘনত্ব অধিক সমজাতীয়। টাৰ্বোপজৰ ওপৰৰ অঞ্চলটো হ’ল হেটেৰ’স্ফিয়াৰ, য’ত আণৱিক প্ৰসাৰণ প্ৰধান আৰু ৰাসায়নিক প্ৰজাতি আৰু ইয়াৰ পাৰমাণৱিক ওজন অনুসৰি বায়ুমণ্ডলৰ ৰাসায়নিক গঠন ভিন্ন হয়। পৃথিৱীৰ টাৰ্বোপজ মেছ'পজৰ ওচৰত, মেছ'স্ফিয়াৰ আৰু তাপমণ্ডলৰ সংযোগস্থলত, প্ৰায় ৯০ কিলোমিটাৰ (৫৬ মাইল) উচ্চতাত অৱস্থিত।[3]সৌৰজগতৰ আন কিছুমান টাৰ্বোপজ জনা যায় যেনে শুক্ৰৰ প্ৰায় ১৩০–১৩৫ কিলোমিটাৰ (৮১–৮৪ মাইল), মংগল গ্ৰহৰ প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ (৮১ মাইল), বৃহস্পতিৰ প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ (২৩৯ মাইল) আৰু টাইটানৰ প্ৰায় ৮০০–৮৫০ কিলোমিটাৰ (৫০০–৫৩০ মাইল) দূৰত্বত।[4] ১৯৫৯ চনৰ ১০ আৰু ১২ মাৰ্চত দুটা ভেৰনিক শব্দযুক্ত ৰকেট নিক্ষেপ কৰাৰ পাছত ফৰাচী বিজ্ঞানীসকলে ইয়াক আৱিষ্কাৰ কৰে।[5] 9ybki8anm3poet1qatnbhaoht6njdmr 616492 616491 2026-07-09T17:23:13Z Pranamikaadhikary 27435 616492 wikitext text/x-wiki '''টাৰ্বোপ’জ''', যাক হোমোপ’জ বুলিও কোৱা হয়, ই এনে এটা বায়ুমণ্ডলত উচ্চতাক চিহ্নিত কৰে যাৰ তলত এট [[অশান্ত মিশ্ৰণ|অশান্ত মিশ্ৰণে]] আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। গাণিতিকভাৱে ইয়াক সেই বিন্দু হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয় য’ত [[এডি প্ৰসাৰণ]]ৰ সহগ আণৱিক প্ৰসাৰণৰ সহগ সমান হয়।<ref name=":0">{{Citation |last=Atreya |first=Sushil K. |chapter=Vertical Mixing |date=1986 |title=Atmospheres and Ionospheres of the Outer Planets and Their Satellites |volume=15 |pages=67–68; 74 |chapter-url=http://link.springer.com/10.1007/978-3-642-71394-1_4 |access-date=2025-11-25 |place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer Berlin Heidelberg |doi=10.1007/978-3-642-71394-1_4 |isbn=978-3-642-71396-5|chapter-url-access=subscription }}</ref> যিহেতু আণৱিক প্ৰসাৰণ সহগ প্ৰসাৰণকাৰী অণু আৰু পটভূমি গেছ দুয়োটাৰে গঠনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, গতিকে বায়ুমণ্ডলৰ বিভিন্ন আণৱিক প্ৰজাতিৰ বাবে টাৰ্বোপজ উচ্চতা বেলেগ বেলেগ হ’ব। উদাহৰণস্বৰূপে, হাইড্ৰজেন (H2) প্ৰধান বায়ুমণ্ডলত আণৱিক হাইড্ৰজেনত হিলিয়াম আৰু মিথেনৰ বিভিন্ন বাইনাৰী প্ৰসাৰণ সহগসমূহৰ ফলত হিলিয়াম (He) আৰু মিথেন (CH4) টাৰ্বোপজ উচ্চতা পৃথক হয়।<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Moses |first=Julianne I. |url=https://lasp.colorado.edu/mop/files/2015/08/jupiter_ch7-1.pdf |title=Jupiter |last2=Fouchet |first2=T. |last3=Yelle |first3=R. V. |last4=Friedson |first4=A. J. |last5=Orton |first5=G. S. |last6=Bezard |first6=B. |last7=Drossart |first7=P. |last8=Gladstone |first8=G. R. |last9=Kostiuk |first9=T. |publisher=Cambridge University Press |year=2007 |editor-last=Bagenal |editor-first=Fran |pages=137 |chapter=The Stratosphere of Jupiter |editor-last2=Dowling |editor-first2=Timothy E. |editor-last3=McKinnon |editor-first3=William B. |last10=Livengood |first10=T. A.}}</ref> টাৰ্বোপজৰ তলৰ অঞ্চলটোক সমমণ্ডল বুলি জনা যায়, য'ত বায়ুমণ্ডল ভালদৰে মিহলি হৈ থাকে ৰাসায়নিক প্ৰজাতিৰ বাবে যিবোৰৰ গড় বাসকাল দীৰ্ঘদিনীয়া। অতি বিক্ৰিয়াশীল ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ঘনত্ব সমগ্ৰ বায়ুমণ্ডলত পৰিৱৰ্তনশীল হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, আনহাতে অবিক্ৰিয়াশীল প্ৰজাতিৰ ঘনত্ব অধিক সমজাতীয়। টাৰ্বোপজৰ ওপৰৰ অঞ্চলটো হ’ল হেটেৰ’স্ফিয়াৰ, য’ত আণৱিক প্ৰসাৰণ প্ৰধান আৰু ৰাসায়নিক প্ৰজাতি আৰু ইয়াৰ পাৰমাণৱিক ওজন অনুসৰি বায়ুমণ্ডলৰ ৰাসায়নিক গঠন ভিন্ন হয়। পৃথিৱীৰ টাৰ্বোপজ মেছ'পজৰ ওচৰত, মেছ'স্ফিয়াৰ আৰু তাপমণ্ডলৰ সংযোগস্থলত, প্ৰায় ৯০ কিলোমিটাৰ (৫৬ মাইল) উচ্চতাত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |url=https://glossary.ametsoc.org/wiki/turbopause |title=turbopause |website=AMS Glossary (glossary.ametsoc.org) |publisher=[[American Meteorological Society]] |access-date=2019-06-01}}</ref> সৌৰজগতৰ আন কিছুমান টাৰ্বোপজ জনা যায় যেনে শুক্ৰৰ প্ৰায় ১৩০–১৩৫ কিলোমিটাৰ (৮১–৮৪ মাইল), মংগল গ্ৰহৰ প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ (৮১ মাইল), বৃহস্পতিৰ প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ (২৩৯ মাইল) আৰু টাইটানৰ প্ৰায় ৮০০–৮৫০ কিলোমিটাৰ (৫০০–৫৩০ মাইল) দূৰত্বত।<ref>{{cite book |title=Atmospheric Evolution on Inhabited and Lifeless Worlds?|last1=Catling|first1=David |last2=Kasting|first2=James |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2017 |isbn=9780521844123 |page=6}}</ref> ১৯৫৯ চনৰ ১০ আৰু ১২ মাৰ্চত দুটা ভেৰনিক শব্দযুক্ত ৰকেট নিক্ষেপ কৰাৰ পাছত ফৰাচী বিজ্ঞানীসকলে ইয়াক আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>{{cite web |first=Philippe|last=Varnoteaux |url=https://air-cosmos.com/article/il-y-a-60-ans-vronique-agi-emmenait-la-france-dans-lespace-partie-1-la-campagne-de-tirs-490 |language=fr |title=Il y a 60 ans, Véronique AGI emmenait la France dans l'espace – PARTIE 1 : La campagne de tirs |access-date=2019-08-31}}</ref> dzbrxlh3qs2f729z8zf3qsd947v0ot1 616493 616492 2026-07-09T17:23:34Z Pranamikaadhikary 27435 616493 wikitext text/x-wiki '''টাৰ্বোপ’জ''', যাক হোমোপ’জ বুলিও কোৱা হয়, ই এনে এটা বায়ুমণ্ডলত উচ্চতাক চিহ্নিত কৰে যাৰ তলত এট [[অশান্ত মিশ্ৰণ|অশান্ত মিশ্ৰণে]] আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। গাণিতিকভাৱে ইয়াক সেই বিন্দু হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয় য’ত [[এডি প্ৰসাৰণ]]ৰ সহগ আণৱিক প্ৰসাৰণৰ সহগ সমান হয়।<ref name=":0">{{Citation |last=Atreya |first=Sushil K. |chapter=Vertical Mixing |date=1986 |title=Atmospheres and Ionospheres of the Outer Planets and Their Satellites |volume=15 |pages=67–68; 74 |chapter-url=http://link.springer.com/10.1007/978-3-642-71394-1_4 |access-date=2025-11-25 |place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer Berlin Heidelberg |doi=10.1007/978-3-642-71394-1_4 |isbn=978-3-642-71396-5|chapter-url-access=subscription }}</ref> যিহেতু আণৱিক প্ৰসাৰণ সহগ প্ৰসাৰণকাৰী অণু আৰু পটভূমি গেছ দুয়োটাৰে গঠনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, গতিকে বায়ুমণ্ডলৰ বিভিন্ন আণৱিক প্ৰজাতিৰ বাবে টাৰ্বোপজ উচ্চতা বেলেগ বেলেগ হ’ব। উদাহৰণস্বৰূপে, হাইড্ৰজেন (H2) প্ৰধান বায়ুমণ্ডলত আণৱিক হাইড্ৰজেনত হিলিয়াম আৰু মিথেনৰ বিভিন্ন বাইনাৰী প্ৰসাৰণ সহগসমূহৰ ফলত হিলিয়াম (He) আৰু মিথেন (CH4) টাৰ্বোপজ উচ্চতা পৃথক হয়।<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Moses |first=Julianne I. |url=https://lasp.colorado.edu/mop/files/2015/08/jupiter_ch7-1.pdf |title=Jupiter |last2=Fouchet |first2=T. |last3=Yelle |first3=R. V. |last4=Friedson |first4=A. J. |last5=Orton |first5=G. S. |last6=Bezard |first6=B. |last7=Drossart |first7=P. |last8=Gladstone |first8=G. R. |last9=Kostiuk |first9=T. |publisher=Cambridge University Press |year=2007 |editor-last=Bagenal |editor-first=Fran |pages=137 |chapter=The Stratosphere of Jupiter |editor-last2=Dowling |editor-first2=Timothy E. |editor-last3=McKinnon |editor-first3=William B. |last10=Livengood |first10=T. A.}}</ref> টাৰ্বোপজৰ তলৰ অঞ্চলটোক সমমণ্ডল বুলি জনা যায়, য'ত বায়ুমণ্ডল ভালদৰে মিহলি হৈ থাকে ৰাসায়নিক প্ৰজাতিৰ বাবে যিবোৰৰ গড় বাসকাল দীৰ্ঘদিনীয়া। অতি বিক্ৰিয়াশীল ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ঘনত্ব সমগ্ৰ বায়ুমণ্ডলত পৰিৱৰ্তনশীল হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, আনহাতে অবিক্ৰিয়াশীল প্ৰজাতিৰ ঘনত্ব অধিক সমজাতীয়। টাৰ্বোপজৰ ওপৰৰ অঞ্চলটো হ’ল হেটেৰ’স্ফিয়াৰ, য’ত আণৱিক প্ৰসাৰণ প্ৰধান আৰু ৰাসায়নিক প্ৰজাতি আৰু ইয়াৰ পাৰমাণৱিক ওজন অনুসৰি বায়ুমণ্ডলৰ ৰাসায়নিক গঠন ভিন্ন হয়। পৃথিৱীৰ টাৰ্বোপজ মেছ'পজৰ ওচৰত, মেছ'স্ফিয়াৰ আৰু তাপমণ্ডলৰ সংযোগস্থলত, প্ৰায় ৯০ কিলোমিটাৰ (৫৬ মাইল) উচ্চতাত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |url=https://glossary.ametsoc.org/wiki/turbopause |title=turbopause |website=AMS Glossary (glossary.ametsoc.org) |publisher=[[American Meteorological Society]] |access-date=2019-06-01}}</ref> সৌৰজগতৰ আন কিছুমান টাৰ্বোপজ জনা যায় যেনে শুক্ৰৰ প্ৰায় ১৩০–১৩৫ কিলোমিটাৰ (৮১–৮৪ মাইল), মংগল গ্ৰহৰ প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ (৮১ মাইল), বৃহস্পতিৰ প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ (২৩৯ মাইল) আৰু টাইটানৰ প্ৰায় ৮০০–৮৫০ কিলোমিটাৰ (৫০০–৫৩০ মাইল) দূৰত্বত।<ref>{{cite book |title=Atmospheric Evolution on Inhabited and Lifeless Worlds?|last1=Catling|first1=David |last2=Kasting|first2=James |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2017 |isbn=9780521844123 |page=6}}</ref> ১৯৫৯ চনৰ ১০ আৰু ১২ মাৰ্চত দুটা ভেৰনিক শব্দযুক্ত ৰকেট নিক্ষেপ কৰাৰ পাছত ফৰাচী বিজ্ঞানীসকলে ইয়াক আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>{{cite web |first=Philippe|last=Varnoteaux |url=https://air-cosmos.com/article/il-y-a-60-ans-vronique-agi-emmenait-la-france-dans-lespace-partie-1-la-campagne-de-tirs-490 |language=fr |title=Il y a 60 ans, Véronique AGI emmenait la France dans l'espace – PARTIE 1 : La campagne de tirs |access-date=2019-08-31}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== 6jereepvesas0vgx6o7j56zu8m1hw1b 616494 616493 2026-07-09T17:23:47Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:বায়ুমণ্ডল]] using [[WP:HC|HotCat]] 616494 wikitext text/x-wiki '''টাৰ্বোপ’জ''', যাক হোমোপ’জ বুলিও কোৱা হয়, ই এনে এটা বায়ুমণ্ডলত উচ্চতাক চিহ্নিত কৰে যাৰ তলত এট [[অশান্ত মিশ্ৰণ|অশান্ত মিশ্ৰণে]] আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। গাণিতিকভাৱে ইয়াক সেই বিন্দু হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয় য’ত [[এডি প্ৰসাৰণ]]ৰ সহগ আণৱিক প্ৰসাৰণৰ সহগ সমান হয়।<ref name=":0">{{Citation |last=Atreya |first=Sushil K. |chapter=Vertical Mixing |date=1986 |title=Atmospheres and Ionospheres of the Outer Planets and Their Satellites |volume=15 |pages=67–68; 74 |chapter-url=http://link.springer.com/10.1007/978-3-642-71394-1_4 |access-date=2025-11-25 |place=Berlin, Heidelberg |publisher=Springer Berlin Heidelberg |doi=10.1007/978-3-642-71394-1_4 |isbn=978-3-642-71396-5|chapter-url-access=subscription }}</ref> যিহেতু আণৱিক প্ৰসাৰণ সহগ প্ৰসাৰণকাৰী অণু আৰু পটভূমি গেছ দুয়োটাৰে গঠনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, গতিকে বায়ুমণ্ডলৰ বিভিন্ন আণৱিক প্ৰজাতিৰ বাবে টাৰ্বোপজ উচ্চতা বেলেগ বেলেগ হ’ব। উদাহৰণস্বৰূপে, হাইড্ৰজেন (H2) প্ৰধান বায়ুমণ্ডলত আণৱিক হাইড্ৰজেনত হিলিয়াম আৰু মিথেনৰ বিভিন্ন বাইনাৰী প্ৰসাৰণ সহগসমূহৰ ফলত হিলিয়াম (He) আৰু মিথেন (CH4) টাৰ্বোপজ উচ্চতা পৃথক হয়।<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Moses |first=Julianne I. |url=https://lasp.colorado.edu/mop/files/2015/08/jupiter_ch7-1.pdf |title=Jupiter |last2=Fouchet |first2=T. |last3=Yelle |first3=R. V. |last4=Friedson |first4=A. J. |last5=Orton |first5=G. S. |last6=Bezard |first6=B. |last7=Drossart |first7=P. |last8=Gladstone |first8=G. R. |last9=Kostiuk |first9=T. |publisher=Cambridge University Press |year=2007 |editor-last=Bagenal |editor-first=Fran |pages=137 |chapter=The Stratosphere of Jupiter |editor-last2=Dowling |editor-first2=Timothy E. |editor-last3=McKinnon |editor-first3=William B. |last10=Livengood |first10=T. A.}}</ref> টাৰ্বোপজৰ তলৰ অঞ্চলটোক সমমণ্ডল বুলি জনা যায়, য'ত বায়ুমণ্ডল ভালদৰে মিহলি হৈ থাকে ৰাসায়নিক প্ৰজাতিৰ বাবে যিবোৰৰ গড় বাসকাল দীৰ্ঘদিনীয়া। অতি বিক্ৰিয়াশীল ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ঘনত্ব সমগ্ৰ বায়ুমণ্ডলত পৰিৱৰ্তনশীল হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, আনহাতে অবিক্ৰিয়াশীল প্ৰজাতিৰ ঘনত্ব অধিক সমজাতীয়। টাৰ্বোপজৰ ওপৰৰ অঞ্চলটো হ’ল হেটেৰ’স্ফিয়াৰ, য’ত আণৱিক প্ৰসাৰণ প্ৰধান আৰু ৰাসায়নিক প্ৰজাতি আৰু ইয়াৰ পাৰমাণৱিক ওজন অনুসৰি বায়ুমণ্ডলৰ ৰাসায়নিক গঠন ভিন্ন হয়। পৃথিৱীৰ টাৰ্বোপজ মেছ'পজৰ ওচৰত, মেছ'স্ফিয়াৰ আৰু তাপমণ্ডলৰ সংযোগস্থলত, প্ৰায় ৯০ কিলোমিটাৰ (৫৬ মাইল) উচ্চতাত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |url=https://glossary.ametsoc.org/wiki/turbopause |title=turbopause |website=AMS Glossary (glossary.ametsoc.org) |publisher=[[American Meteorological Society]] |access-date=2019-06-01}}</ref> সৌৰজগতৰ আন কিছুমান টাৰ্বোপজ জনা যায় যেনে শুক্ৰৰ প্ৰায় ১৩০–১৩৫ কিলোমিটাৰ (৮১–৮৪ মাইল), মংগল গ্ৰহৰ প্ৰায় ১৩০ কিলোমিটাৰ (৮১ মাইল), বৃহস্পতিৰ প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ (২৩৯ মাইল) আৰু টাইটানৰ প্ৰায় ৮০০–৮৫০ কিলোমিটাৰ (৫০০–৫৩০ মাইল) দূৰত্বত।<ref>{{cite book |title=Atmospheric Evolution on Inhabited and Lifeless Worlds?|last1=Catling|first1=David |last2=Kasting|first2=James |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2017 |isbn=9780521844123 |page=6}}</ref> ১৯৫৯ চনৰ ১০ আৰু ১২ মাৰ্চত দুটা ভেৰনিক শব্দযুক্ত ৰকেট নিক্ষেপ কৰাৰ পাছত ফৰাচী বিজ্ঞানীসকলে ইয়াক আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>{{cite web |first=Philippe|last=Varnoteaux |url=https://air-cosmos.com/article/il-y-a-60-ans-vronique-agi-emmenait-la-france-dans-lespace-partie-1-la-campagne-de-tirs-490 |language=fr |title=Il y a 60 ans, Véronique AGI emmenait la France dans l'espace – PARTIE 1 : La campagne de tirs |access-date=2019-08-31}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বায়ুমণ্ডল]] bor8bsqt2ehj97bi9b3v46idahxsyuu 0 137880 616498 2026-07-09T17:35:11Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616498 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=বিহপুৰীয়া|type=SLA|constituency_no=৭৩|map_image=Bihpuria Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]]|established=১৯৫১|reservation=নাই|mla=ভূপেন কুমাৰ বৰা|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=1,53,050}}'''বিহপুৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Bihpuria Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও লখিমপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=বিহপুৰীয়া বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=41|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৫ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=33|label2=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Independent}}|value3=17|label3=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value4=8|label4=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Asom Gana Parishad}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]] !সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !মহানন্দ বৰা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] ! rowspan="3" |প্ৰেমধৰ বৰা ! rowspan="3" |[[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !বৰগোৰাম দেউৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !কেঁহাৰাম বৰা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !বৰগোৰাম দেউৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !কেঁহাৰাম বৰা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !প্ৰেমধৰ বৰা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] ! rowspan="2" |ভূপেন কুমাৰ বৰা ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !দেৱানন্দ হাজৰীকা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] !অমিয় কুমাৰ ভূঞা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !ভূপেন কুমাৰ বৰা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ভূপেন কুমাৰ বৰাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি বিহপুৰীয়া সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহপুৰীয়া<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0373 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0373.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ভূপেন কুমাৰ বৰা|votes=73,050|percentage=52.01|change=+3.48}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=নাৰায়ণ ভূঞা|votes=64,814|percentage=46.15|change=+5.99}} {{Election box candidate|party=ভোটাৰ্ছ পাৰ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেল|candidate=ড° দিগন্ত গগৈ|votes=854|percentage=0.61|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=হেমেন গগৈ|votes=532|percentage=0.38|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,203|percentage=0.86|change=+0.19}} {{Election box majority|votes=8,236|percentage=5.86|change=-2.51}} {{Election box turnout|votes=1,40,453|percentage=91.76|change=+12.28}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বিহপুৰীয়া সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহপুৰীয়া}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=অমিয় কুমাৰ ভূঞা|votes=58,979|percentage=48.53|change=-12.15}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভূপেন কুমাৰ বৰা|votes=48,801|percentage=40.16|change=+3.36}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=অচ্যুত শইকীয়া (মাধৱ)|votes=6,510|percentage=5.36|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=অনুপ শইকীয়া|votes=2,545|percentage=2.09|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=তুলেশ্বৰ পেগু|votes=1,932|percentage=1.59|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=814|percentage=0.67|change=-0.09}} {{Election box majority|votes=10,178|percentage=8.37|change=-15.51}} {{Election box turnout|votes=1,21,526|percentage=79.48|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহপুৰীয়া}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=দেৱানন্দ হাজৰীকা|votes=66,563|percentage=60.68|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভূপেন কুমাৰ বৰা|votes=40,376|percentage=36.80|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=প্ৰেমধৰ বৰা|votes=754|percentage=0.68|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=834|percentage=0.76|change=}} {{Election box majority|votes=26,187|percentage=23.88|change=}} {{Election box turnout|votes=1,09,694|percentage=83.31|change=}} {{Election box gain with party link|party=Bharatiya Janata Party|loser=Indian National Congress|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[লখিমপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 3fxcm37ozgvdi7si5pxm5fyymxj7ktq 0 137881 616499 2026-07-09T17:44:16Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616499 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=ৰঙানদী|type=SLA|constituency_no=৭৪|map_image=Rongonadi Assembly constituency map.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]|district=[[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]]|established=২০২৩|reservation=নাই|mla=মানৱ ডেকা|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''ৰঙানদী বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Rongonadi Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত লখিমপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো নতুনকৈ গঠন কৰা হয় (পূৰ্বৰ নাওবৈচা সমষ্টিৰ একাংশ বিলুপ্ত কৰি ইয়াৰ সৃষ্টি কৰা হৈছিল)। ২০২৬ চনত এই সমষ্টিটোত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে বিধানসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়। এই সমষ্টিটো [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=ৰঙানদী বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=100|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=|label2=|color2=|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] ![[Manab Deka|মানৱ ডেকা]] ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মানৱ ডেকাই এই সমষ্টিৰ প্ৰথম বিধায়ক হিচাপে বিজয় সাব্যস্ত কৰে। নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ৰঙানদী<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0374 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0374.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=মানৱ ডেকা|votes=94,841|percentage=55.62|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=63,125|percentage=37.02|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=জয়ন্ত খাউণ্ড|votes=8,558|percentage=5.02|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,982|percentage=2.34|change=}} {{Election box majority|votes=31,716|percentage=18.60|change=}} {{Election box turnout|votes=1,70,506|percentage=86.15|change=}} {{Election box new seat win|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[লখিমপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} mpg3l3cj66x15sae04e5mdo5u3ovo0r 0 137882 616500 2026-07-09T17:51:23Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616500 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=নাওবৈচা|type=SLA|constituency_no=৭৫|map_image=Naoboicha Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]|district=[[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]]|established=১৯৬৭|reservation=নাই|mla=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|party=[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]|alliance=|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Naoboicha Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও লখিমপুৰ ஜিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=50|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=17|label2=[[All India United Democratic Front|'''সৰ্বভাৰতীয় ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট''' (২ বাৰ)]]|color2={{party color|All India United Democratic Front}}|value3=17|label3=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Independent}}|value4=8|label4=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Asom Gana Parishad}}|value5=8|label5=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !ভূপেন হাজৰীকা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !লীলা কান্ত দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Ahom Sabha}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !আফজুদ্দিন আহমেদ ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !জগত জীৱন গগৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !মণি কুমাৰ চুব্বা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !মণি কুমাৰ চুব্বা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !মণি কুমাৰ চুব্বা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1998 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৯৮ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !সুলতান চাদিক ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !সুলতান চাদিক ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|All India United Democratic Front}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !আফজুদ্দিন আহমেদ ![[All India United Democratic Front|সৰ্বভাৰতীয় ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !সঞ্জয় ৰাজ চুব্বা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|All India United Democratic Front}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !মামুন ইমদাদুল হক চৌধুৰী ![[All India United Democratic Front|সৰ্বভাৰতীয় ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ![[Bharat Narah|ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ]] ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] ![[Bharat Narah|ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ]] ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] (INC) দলৰ প্ৰাৰ্থী ভৰত চন্দ্ৰ নৰহে বিজয় সাব্যস্ত কৰি নাওবৈচা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয় (পূৰ্বৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ বিজেপিৰ টিকটত জিকিছিল)। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাওবৈচা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0375 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0375.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=92,114|percentage=51.26|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰাও গজেন দত্ত|votes=74,310|percentage=41.35|change=}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=আজিজুৰ ৰহমান|votes=9,692|percentage=5.39|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,596|percentage=2.00|change=}} {{Election box majority|votes=17,804|percentage=9.91|change=}} {{Election box turnout|votes=1,79,712|percentage=|change=}} {{Election box gain with party link|party=Indian National Congress|loser=Bharatiya Janata Party|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত নাওবৈচা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাওবৈচা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=67,941|percentage=46.12|change=}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=মামুন ইমদাদুল হক চৌধুৰী|votes=63,545|percentage=43.14|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=অনুপম চুতীয়া|votes=12,341|percentage=8.38|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,485|percentage=2.36|change=}} {{Election box majority|votes=4,396|percentage=2.98|change=}} {{Election box turnout|votes=1,47,312|percentage=84.20|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাওবৈচা}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=মামুন ইমদাদুল হক চৌধুৰী|votes=56,563|percentage=41.20|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰাও গজেন দত্ত|votes=55,232|percentage=40.23|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=সঞ্জয় ৰাজ চুব্বা|votes=21,341|percentage=15.54|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=4,145|percentage=3.03|change=}} {{Election box majority|votes=1,331|percentage=0.97|change=}} {{Election box turnout|votes=1,37,281|percentage=86.40|change=}} {{Election box hold with party link|party=All India United Democratic Front|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[লখিমপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 0aifmt0nbktpbh5ya6gfp5t06618n33 1 137883 616525 2026-07-10T05:35:12Z Rumpi Satnami 50093 /* বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান */ নতুন অনুচ্ছেদ 616525 wikitext text/x-wiki == বিলোপন প্ৰত্যাহ্বান == নমস্কাৰ, এই পৃষ্ঠাখনত কিবা শুধৰণি থাকিলে অনুগ্ৰহ কৰি শুধৰাই দিব বুলি আশা কৰিলোঁ। লগতে পৃষ্ঠা খন স্থায়ী ভাবে থকাটো বিচাৰোঁ। q9hzokesathd6klqkedyni6kxpaee9t 0 137884 616543 2026-07-10T10:42:36Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616543 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = লখিমপুৰ | type = SLA | constituency_no = ৭৬ | map_image = Lakhimpur, Assam Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]] | established = ১৯৫১ | reservation = নাই | mla = মানৱ ডেকা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Lakhimpur Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও লখিমপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=50|label1=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৭ বাৰ)]]|color1={{party color|Asom Gana Parishad}}|value2=29|label2=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Indian National Congress}}|value3=21|label3=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color3={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]] !সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !ললিত কুমাৰ দোলে ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !ললিত কুমাৰ দোলে ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !উৎপল দত্ত ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ৰশদ ৰহমান ফুকন ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] ! rowspan="2" |উৎপল দত্ত ! rowspan="2" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !ঘন বুঢ়াগোহাঞি ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !উৎপল দত্ত ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[মানৱ ডেকা]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মানৱ ডেকাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি লখিমপুৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: লখিমপুৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0376 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0376.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মানৱ ডেকা | votes = 88,310 | percentage = 54.26 | change = +0.94 }} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = উৎপল দত্ত | votes = 63,125 | percentage = 38.78 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ড° জয়প্ৰকাশ দাস | votes = 8,550 | percentage = 5.25 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,782 | percentage = 1.71 | change = }} {{Election box majority | votes = 25,185 | percentage = 15.48 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,62,767 | percentage = 85.20 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত লখিমপুৰ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: লখিমপুৰ}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মানৱ ডেকা | votes = 70,387 | percentage = 53.32 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = উৎপল দত্ত | votes = 57,311 | percentage = 43.41 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,312 | percentage = 3.27 | change = }} {{Election box majority | votes = 13,076 | percentage = 9.91 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,32,010 | percentage = 83.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: লখিমপুৰ}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মানৱ ডেকা | votes = 56,560 | percentage = 47.20 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = উৎপল দত্ত | votes = 54,230 | percentage = 45.25 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ঘন বুঢ়াগোহাঞি | votes = 6,541 | percentage = 5.46 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,512 | percentage = 2.09 | change = }} {{Election box majority | votes = 2,330 | percentage = 1.95 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,19,843 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[লখিমপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলাৰ ভূগোল]] tm9dbuhpc5tun3ct8y9fszvzl0alz0e 0 137885 616545 2026-07-10T10:51:51Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616545 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=ঢকুৱাখনা|type=SLA|constituency_no=৭৭|map_image=Dhakuakhana Assembly constituency map.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]|district=[[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]]|established=১৯৬৭|reservation=অনুসূচিত জনজাতি ([[Scheduled Tribes|ST]])|mla=নৱ কুমাৰ দলে|party={{Party index link|Bharatiya Janata Party}}|alliance={{Party index link|National Democratic Alliance}}|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}} '''ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Dhakuakhana Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও লখিমপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো অনুসূচিত জনজাতিৰ ([[Scheduled Tribes|ST]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। {{Pie chart|caption=ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=46|label1=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Asom Gana Parishad}}|value2=31|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=15|label3=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Indian National Congress}}|value4=8|label4=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Independent}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !যাদব পেগু ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !লক্ষ্যনাথ দলৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !লক্ষ্যনাথ দলৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !নৱ কুমাৰ দলে ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[নৱ কুমাৰ দলে]] ! rowspan="3" |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী নৱ কুমাৰ ডেলিয়ে বিজয় সাব্যস্ত কৰি ঢকুৱাখনা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ঢকুৱাখনা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0377 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0377.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=নৱ কুমাৰ দলে|votes=84,210|percentage=53.45|change=-3.85}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=64,135|percentage=40.71|change=+3.22}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=জগদীশ পেগু|votes=5,690|percentage=3.61|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,512|percentage=2.23|change=}} {{Election box majority|votes=20,075|percentage=12.74|change=-7.07}} {{Election box turnout|votes=1,57,547|percentage=84.20|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ঢকুৱাখনা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ঢকুৱাখনা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=নৱ কুমাৰ দলে|votes=81,056|percentage=57.30|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=পদ্মলোচন দলে|votes=53,052|percentage=37.49|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=সত্যজিৎ ৰেগন|votes=4,311|percentage=3.05|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,061|percentage=2.16|change=}} {{Election box majority|votes=28,004|percentage=19.81|change=}} {{Election box turnout|votes=1,41,480|percentage=81.35|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ঢকুৱাখনা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=নৱ কুমাৰ দলে|votes=74,231|percentage=58.60|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=50,341|percentage=39.75|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,112|percentage=1.65|change=}} {{Election box majority|votes=23,890|percentage=18.85|change=}} {{Election box turnout|votes=1,26,684|percentage=83.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[লখিমপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 5zoelimkrv53nkks0vrvkq32g0eu016 0 137886 616548 2026-07-10T10:57:41Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616548 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=ধেমাজি|type=SLA|constituency_no=৭৮|map_image=Dhemaji Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]|district=[[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]]|established=১৯৬৭|reservation=অনুসূচিত জনজাতি ([[Scheduled Tribes|ST]])|mla=ৰণোজ পেগু|party={{Party index link|Bharatiya Janata Party}}|alliance={{Party index link|National Democratic Alliance}}|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Dhemaji Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও ধেমাজি জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো অনুসূচিত জনজাতিৰ ([[Scheduled Tribes|ST]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত।{{Pie chart|caption=ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=38|label1=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (৫ বাৰ)]]|color1={{party color|Independent}}|value2=31|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=23|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৩ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=8|label4=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Indian National Congress}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !ৰোমেশ চন্দ্ৰ পৰমে ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !ৰোমেশ চন্দ্ৰ পৰমে ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !পূৰ্ণ চন্দ্ৰ পাৱ ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !দুৰ্গেশ্বৰ পাতিৰ ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !প্ৰদান বৰুৱা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2017 Assam Legislative Assembly by-election|২০১৭ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !ড° ৰণোজ পেগু ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Ranoj Pegu|ড° ৰণোজ পেগু]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == niৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ড° ৰণোজ পেগুৱে বিজয় সাব্যস্ত কৰি ধেমাজি সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ধেমাজি<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0378 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0378.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ড° ৰণোজ পেগু|votes=92,431|percentage=56.12|change=-1.09}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=চিট্টৰঞ্জন বসুমতাৰী|votes=58,112|percentage=35.28|change=+1.15}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=গুণ ফুকন|votes=9,560|percentage=5.80|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=4,612|percentage=2.80|change=}} {{Election box majority|votes=34,319|percentage=20.84|change=}} {{Election box turnout|votes=1,64,715|percentage=82.02|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ধেমাজি সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ধেমাজি}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ড° ৰণোজ পেগু|votes=87,481|percentage=57.21|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=শৈলেন সোণোৱাল|votes=52,112|percentage=34.13|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=চিট্টৰঞ্জন বসুমতাৰী|votes=9,145|percentage=5.98|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=4,120|percentage=2.68|change=}} {{Election box majority|votes=35,369|percentage=23.08|change=}} {{Election box turnout|votes=1,52,858|percentage=80.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ধেমাজি}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=প্ৰদান বৰুৱা|votes=69,592|percentage=49.37|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ|votes=50,471|percentage=35.80|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India|candidate=লখিন পেগু|votes=15,231|percentage=10.81|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=5,663|percentage=4.02|change=}} {{Election box majority|votes=19,121|percentage=13.57|change=}} {{Election box turnout|votes=1,40,957|percentage=83.15|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ধেমাজি জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 3fimq1kliuv86wd39ji85ux69cb4l3k 0 137887 616549 2026-07-10T11:04:11Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616549 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = চিচিবৰগাঁও | type = SLA | constituency_no = ৭৯ | map_image = Sissiborgaon Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] | established = ২০২৩ | reservation = নাই | mla = অমিয় কুমাৰ ভূঞা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''চিচিবৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Sissiborgaon Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত ধেমাজি জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো নতুনকৈ গঠন কৰা হয় (পূৰ্বৰ ধেমাজি আৰু জোনাই সমষ্টিৰ একাংশ লৈ ইয়াৰ সৃষ্টি কৰা হৈছিল)। ২০২৬ চনত এই সমষ্টিটোত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে বিধানসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়। এই সমষ্টিটো [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=চিচিবৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=100|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=|label2=|color2=|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !অমিয় কুমাৰ ভূঞা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) दलৰ প্ৰাৰ্থী অমিয় কুমাৰ ভূঞাই এই সমষ্টিৰ প্ৰথম বিধায়ক হিচাপে বিজয় সাব্যস্ত কৰে। নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: চিচিবৰগাঁও<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0379 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0379.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = অমিয় কুমাৰ ভূঞা | votes = 96,112 | percentage = 58.32 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ | votes = 54,841 | percentage = 33.28 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = মমতা সোণোৱাল | votes = 9,560 | percentage = 5.80 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,282 | percentage = 2.60 | change = }} {{Election box majority | votes = 41,271 | percentage = 25.04 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,64,795 | percentage = 85.12 | change = }} {{Election box win with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ধেমাজি জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ধেমাজি জিলাৰ ভূগোল]] 02fgcucswce5o4r6rjjomfky8bquuxz 0 137888 616551 2026-07-10T11:09:56Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616551 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = জোনাই | type = SLA | constituency_no = ৮০ | map_image = Jonai Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] | established = ১৯৭৮ | reservation = অনুসূচিত জনজাতি ([[Scheduled Tribes|ST]]) | mla = ভূৱন পেগু | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''জোনাই বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Jonai Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও ধেমাজি জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো অনুসূচিত জনজাতিৰ ([[Scheduled Tribes|ST]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। {{Pie chart|caption=জোনাই বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=45|label1=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (৫ বাৰ)]]|color1={{party color|Independent}}|value2=36|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=9|label3=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Indian National Congress}}|value4=9|label4=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Asom Gana Parishad}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ধনী ৰাম ৰংপি ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !প্ৰেমধৰ পেগু ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ফুকন পেগু ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ভবেন্দ্ৰ নাথ পেগু ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !প্ৰদান বৰুৱা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !প্ৰদান বৰুৱা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !ভূৱন পেগু ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !ভূৱন পেগু ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !প্ৰদান বৰুৱা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly by-election|২০১৬ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !ভূৱন পেগু ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[ভূৱন পেগু]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ভূৱন পেগুৱে বিজয় সাব্যস্ত কৰি জোনাই সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: জোনাই<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0380 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0380.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ভূৱন পেগু | votes = 94,310 | percentage = 55.45 | change = -.2 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = হেমলতা পেগু | votes = 64,125 | percentage = 37.70 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = নিৰঞ্জন পেগু | votes = 8,550 | percentage = 5.03 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,097 | percentage = 1.82 | change = }} {{Election box majority | votes = 30,185 | percentage = 17.75 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,70,082 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত জোনাই সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: জোনাই}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ভূৱন পেগু | votes = 86,481 | percentage = 58.68 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = সুচিত্ৰা পেগু | votes = 51,112 | percentage = 34.68 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = অচ্যুত দলে | votes = 5,914 | percentage = 4.01 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,858 | percentage = 2.63 | change = }} {{Election box majority | votes = 35,369 | percentage = 24.00 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,47,365 | percentage = 81.35 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: জোনাই}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = প্ৰদান বৰুৱা | votes = 69,592 | percentage = 53.60 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ভূৱন পেগু | votes = 49,311 | percentage = 38.00 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = সুশীল পেগু | votes = 8,241 | percentage = 6.35 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,673 | percentage = 2.05 | change = }} {{Election box majority | votes = 20,281 | percentage = 15.60 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,29,817 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ধেমাজি জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ধেমাজি জিলাৰ ভূগোল]] nvcd8f8ceelne2lvwyu8angd6h9rsrk 0 137889 616554 2026-07-10T11:19:15Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616554 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = শদিয়া | type = SLA | constituency_no = ৮১ | map_image = Sadiya Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] | established = ১৯৭৮ | reservation = নাই | mla = বোলিন চেতিয়া | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''শদিয়া বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Sadiya Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও তিনচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=শদিয়া বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=55|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=27|label2=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Indian National Congress}}|value3=9|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=9|label4=[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)|'''ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Communist Party of India (Marxist)}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !দেৱেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !লখেশ্বৰ সোণোৱাল ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !জ্যোতিশ চেতিয়া ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !দেৱেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !দেৱেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !জগদীশ ভূঞা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !বোলিন চেতিয়া ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !বোলিন চেতিয়া ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !বোলিন চেতিয়া ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Bolin Chetia|বোলিন চেতিয়া]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী বোলিন চেতিয়াই বিজয় সাব্যস্ত কৰি শদিয়া সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: শদিয়া<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0381 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0381.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বোলিন চেতিয়া | votes = 83,410 | percentage = 54.35 | change = +4.47 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = লখিন চন্দ্ৰ চেতিয়া | votes = 58,125 | percentage = 37.88 | change = -2.25 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = জগত চাংমাই | votes = 8,550 | percentage = 5.57 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,397 | percentage = 2.21 | change = }} {{Election box majority | votes = 25,285 | percentage = 16.47 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,53,482 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত শদিয়া সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: শদিয়া}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বোলিন চেতিয়া | votes = 64,855 | percentage = 49.88 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = লখিন চন্দ্ৰ চেতিয়া | votes = 52,171 | percentage = 40.13 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = জগত চাংমাই | votes = 9,850 | percentage = 7.57 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,120 | percentage = 2.40 | change = }} {{Election box majority | votes = 12,684 | percentage = 9.75 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,30,016 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: শদিয়া}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বোলিন চেতিয়া | votes = 53,235 | percentage = 46.32 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বিৰঞ্চি নেওগ | votes = 46,663 | percentage = 40.60 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ৰঞ্জন চৌধুৰী | votes = 12,341 | percentage = 10.74 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,673 | percentage = 2.33 | change = }} {{Election box majority | votes = 6,572 | percentage = 5.72 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,14,912 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তিনিচুকীয়া জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:তিনচুকীয়া জিলাৰ ভূগোল]] j8lntkf5mh7hfwzgii871wxy9k3j4ls 0 137890 616555 2026-07-10T11:30:51Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616555 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = ডুমডুমা | type = SLA | constituency_no = ৮২ | map_image = Doom Dooma Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] | established = ১৯৫৭ | reservation = নাই | mla = ৰূপেশ গোৱালা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''ডুমডুমা বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Doom Dooma Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও তিনচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=ডুমডুমা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=69|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৯ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=23|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=8|label3=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Independent}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] ! rowspan="3" |মলিয়া তাঁতী ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !দিলেশ্বৰ তাঁতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !দিলেশ্বৰ তাঁতী ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] ! rowspan="4" |দিলেশ্বৰ তাঁতী ! rowspan="4" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !দিলেশ্বৰ তাঁতী ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] ! rowspan="2" |দুৰ্গা মিস্ৰা ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !দুৰ্গা মিস্ৰা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Rupesh Gowala|ৰূপেশ গোৱালা]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ৰূপেশ গোৱালাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি ডুমডুমা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডুমডুমা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0382 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0382.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ৰূপেশ গোৱালা | votes = 81,114 | percentage = 53.26 | change = +3.24 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দুৰ্গা মিস্ৰা | votes = 61,425 | percentage = 40.33 | change = -2.12 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = মনোজ গগৈ | votes = 6,550 | percentage = 4.30 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,212 | percentage = 2.11 | change = }} {{Election box majority | votes = 19,689 | percentage = 12.93 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,52,301 | percentage = 83.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ডুমডুমা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডুমডুমা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ৰূপেশ গোৱালা | votes = 74,895 | percentage = 50.02 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দুৰ্গা মিস্ৰা | votes = 63,541 | percentage = 42.45 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰাজেন দুৱৰা | votes = 7,850 | percentage = 5.25 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,420 | percentage = 2.28 | change = }} {{Election box majority | votes = 11,354 | percentage = 7.57 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,49,706 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডুমডুমা}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দুৰ্গা মিস্ৰা | votes = 50,471 | percentage = 45.32 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = দিলীপ মোৰান | votes = 46,235 | percentage = 41.52 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Communist Party of India | candidate = সুৰজিৎ কলিতা | votes = 12,341 | percentage = 11.08 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,312 | percentage = 2.08 | change = }} {{Election box majority | votes = 4,236 | percentage = 3.80 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,11,359 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তিনিচুকিয়া জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:তিনচুকিয়া জিলাৰ ভূগোল]] 7fzwhq6bn9a3w6bn3ot6v8c8azp7hwj