অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1525 616619 616414 2026-07-11T06:04:17Z ~2026-39302-69 50734 /* অন্যান্য স্থান */ 616619 wikitext text/x-wiki {{for|মধ্যযুগৰ ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্য}} {{for|ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ প্ৰদেশখন|অসম প্ৰদেশ}} {{Infobox state <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> | name = অসম | native_name = | native_name_lang = | official_name = | type = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য|ৰাজ্য]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | image1 = Beauty of Kaziranga National Park.jpg | caption1 = [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ [[এশিঙীয়া গঁড়]] | image2 = Gargaon'r Kareng Ghor.JPG | caption2 = [[গড়গাঁও]]ৰ [[কাৰেংঘৰ]] | image3 = Rangghar Assam.JPG | caption3 = [[শিৱসাগৰ]]ৰ [[ৰংঘৰ]] | image4 = Kamakhya Temple - DEV 8829.jpg | caption4 = [[কামাখ্যা মন্দিৰ]] | image5 = Majuli - The largest river island.jpg | caption5 = [[মাজুলী]] | image6 = MAIDAM1.JPG | caption6 = [[মৈদাম|ফ্ৰাং-মৈ-দাম]] [[চৰাইদেউ]] | image7 = A tea garden in Dibrugarh.jpg | caption7 = [[অসম চাহ]] [[চাহ বাগিচা|বাগিচা]] }} | image_seal = Seal of Assam.svg | size = | position =center | seal_alt = | image_map = India Assam locator map.svg | map_alt = | map_caption = [[ভাৰত]]ত অসমৰ অৱস্থান | image_map1 = Assam locator map.svg | map_caption1 = অসমৰ মানচিত্ৰ | latd = 26.14 | longd = 91.77 | coor_pinpoint = [[দিছপুৰ]] | coordinates_type = region:IN-AS_type:adm1st | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | coordinates_region = IN-AS | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[Regions of India|অঞ্চল]] | subdivision_name1 = [[উত্তৰ পূব ভাৰত]] | established_title = স্থাপিত | established_date = [[আহোম ৰাজ্য|অসম ৰাজ্য বা মু'ঙ দ'ন চ'ন খাম (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜓𑜤𑜃𑜫 𑜏𑜤𑜃𑜫 𑜁𑜪)]] ([[অসম দিৱস]] ৰ দিনা){{Start date and years ago|df=yes|1228|12|2}})<ref name="Kakati">Kakati,Banikanta,Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language, Being a Thesis Approved for the Ph.D. Degree of the Calcutta University in 1935, 1995, LBS Publication,https://books.google.co.in/books?id=OTSrmQEACAAJ&dq,https://archive.org/details/AssameseitsFormationAndDevelopment/page/n3}}</ref> <br/>১৯১২ (অসম প্ৰদেশ - ব্ৰিটিশ শাসিত ভাৰত), {{Start date and years ago|df=yes|1947|8|15}} <br/>(অসম- স্বাধীন ভাৰত) | parts_type = [[List of Indian districts|জিলাসমূহ]] | parts_style = para | p1 = ৩৫ | seat_type = ৰাজধানী | seat = [[দিছপুৰ]] | seat1_type = বৃহত্তম চহৰ <br /> বৃহত্তম মেট্ৰ | seat1 = [[গুৱাহাটী]] | government_footnotes = {{ref|leg|[*]}} | governing_body = {{nowrap|[[অসম চৰকাৰ]]}} | leader_title = [[Governors of Assam|ৰাজ্যপাল]] | leader_name = [[লক্ষ্মণ আচাৰ্য]] | leader_title1 = [[Chief Ministers of Assam|মুখ্য&nbsp; মন্ত্ৰী]] | leader_name1 = [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা|ড॰ হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]] ([[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]) | leader_title2 = [[অসম বিধানসভা|বিধান সভা]] | leader_name2 = [[একসদনবাদ|একসদনীয়]] (১২৬খন আসন) | leader_title3 = [[ভাৰতীয় সংসদ|সংসদীয় সমষ্টি]] | leader_name3 = [[ৰাজ্যসভা]] (৭খন আসন)<ref>{{Cite web |title=STATE WISE LIST OF MEMBERS (WITH ADDRESSES)AS ON :- Tuesday, March 8, 2022 |url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/member_site/stateaddlist.aspx |archive-url=http://web.archive.org/web/20220308093856/https://rajyasabha.nic.in/rsnew/member_site/stateaddlist.aspx |archive-date=2022-03-08 |access-date=2025-12-31 |website=rajyasabha.nic.in}}</ref><br />[[লোকসভা]] (১৪খন আসন)<ref>{{Cite web |title=List of Lok Sabha Constituencies in Assam |url=https://mdoner.gov.in/contentimages/files/Assam_1.pdf |archive-url=http://web.archive.org/web/20251006043755/https://mdoner.gov.in/contentimages/files/Assam_1.pdf |archive-date=2025-10-06 |access-date=2025-12-31 |website=mdoner.gov.in}}</ref> | leader_title4 = [[High Courts of India|উচ্চ ন্যায়ালয়]] | leader_name4 = [[গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়]] | unit_pref = মেট্ৰিক<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = ৭৮৪৩৮ | area_note = | area_rank = ১৭^তম | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = ৩১১৬৯২৭২ | population_as_of = ২০১১ | population_rank = ১৫ | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা. মা. স.]] | utc_offset1 = +০৫:৩০ | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]] | blank_name_sec1 = [[মানব বিকাশ সূচাংক|মা বি সূ]] | blank_info_sec1 = {{increase}} ০.৫৩৪ (মধ্যম) | blank1_name_sec1 = মা বি সূ স্থান | blank1_info_sec1 = ২২^তম (২০০৫) | blank_name_sec2 = [[Literacy in India|সাক্ষৰ]] | blank_info_sec2 = ৭৩.১৮% (২৬^তম)<ref>{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/census/state/assam.html |title=Assam Population Sex Ratio in Assam Literacy rate data |publisher=Census2011.co.in |date= |accessdate=2012-09-22}}</ref> | blank1_name_sec2 = আধিকাৰিক ভাষা | blank1_info_sec2 = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]],<br/>[[বঙালী ভাষা|বঙালী]], <br/>[[বড়ো ভাষা|বড়ো]] ''{{nowrap|( [[Bodoland Territorial Area Districts|বড়োভূমি]]ত)}}'' <br/> আৰু [[মেইতেই ভাষা|মেইতেই]] ([[মণিপুৰী ভাষা|মণিপুৰী]])<ref>{{Cite web|date=2024-02-24|title=Assam recognises Manipuri as associate official language in four districts|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-recognises-manipuri-as-associate-official-language-in-four-districts-101708770769105.html|access-date=2024-02-24|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=PTI|date=2024-02-24|title=Assam Cabinet gives nod to recognise Manipuri as associate official language in four districts|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-gives-nod-to-recognise-manipuri-as-associate-official-language-in-four-districts/article67881260.ece|access-date=2024-02-24|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-02-24|title=Assam Cabinet gives nod to recognise Manipuri as associate official language in four districts|url=https://indianexpress.com/article/north-east-india/assam/assam-cabinet-recognise-manipuri-associate-official-language-four-districts-9178285/|access-date=2024-02-24|website=The Indian Express|language=en}}</ref> ''{{nowrap|([[বৰাক উপত্যকা]]ত)}}'' | website = [http://assam.gov.in/ assam.gov.in] | footnotes = {{note|leg|[*]}} ১৯৩৭ চনৰ পৰা অসমত বিধায়িনী দল আছে  {{note|leg|[*]}} অসম ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্যতম আদি প্ৰদেশ }} <!-- | region = Assam | country = India | motto = জয় আই অসম (Hail mother Assam) | language = [[Assamese language|Assamese]] | literary Society = অসম সাহিত্য সভা (Assam Literary Society) | song = অ' মোৰ আপোনাৰ দেশ (O my endearing motherland) (Adopted in 1927) | dance = [[Bihu]] | animal = Gônr [[One-horned rhinoceros]] | bird = Deohaanh[[White-winged Wood Duck]] | drink = Saah [[Assam Tea]] | flower = Kopou Phul [[Foxtail Orchids]] | tree = Hûlûng ''[[Dipterocarpus macrocarpus]]'' | river = [[Brahmaputra]] | dress = Suriya-Panjabi and [[Gamosa]] (for men), [[Mekhela-chador]] (for women) --> '''অসম''' ({{Lang-en|Assam}}) [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ এখন [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]]। ইংৰাজে অসম দখল কৰাৰ আগতে অসম এখন স্বতন্ত্ৰ ৰাষ্ট্ৰ আছিল।<ref name="১২">{{cite book | title=প্ৰাচীন কামৰূপৰ ইতিহাস | publisher=powershift | author=বৰুৱা, কনকলাল (অনু: অঞ্জন শৰ্মা) | authorlink=পাতনি | year=২০২০ | pages=৩৮ | isbn=978-93-87494-38-1}}</ref> ১৮২৬ চনৰ [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি অসম ইংৰাজৰ হাতলৈ যায়। [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত আন প্ৰদেশৰ নিচিনাকৈ অসমৰ জনসাধাৰণেও গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতবৰ্ষ স্বাধীন হোৱাৰ পিছত অসম স্বাধীন ভাৰতৰ এখন অন্তৰংগ প্ৰদেশ হিচাপে গঠিত হয়। ব্ৰিটিছ-শাসিত ভাৰত আৰু আধুনিক কালতো অসম এখন মুখ্য প্ৰদেশ আছিল, কিন্তু পিছলৈ এই অঞ্চল বিভিন্ন ৰাজ্যত বিভক্ত হয়। অসমৰ ৰাজধানী হৈছে [[দিছপুৰ]]। অসম [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] আৰু বৰাক উপত্যকাৰ লগতে [[কাৰ্বি আংলং]] আৰু [[উত্তৰ কাছাৰ]] পৰ্বতক সামৰি ৩০,২৮৫ বৰ্গমাইল (৭৮,৪৩৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>{{cite web|author=Web.com(india) Pvt. Ltd. |url=http://assam.gov.in/glance.asp |title=Assam at a glance |publisher=Assam.gov.in |date=2007-02-18 |accessdate=2012-12-19}}</ref>) জুৰি আছে। অসমক [[সাত ভনী]]ৰ বাকী ছয়খন ৰাজ্য [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[নাগালেণ্ড]], [[মণিপুৰ]], [[মিজোৰাম]], [[ত্ৰিপুৰা]], আৰু [[মেঘালয়|মেঘালয়ে]] আৱৰি আছে। আনহাতে অন্য এখন ৰাজ্য [[পশ্চিমবংগ]] অসমৰ লগত সংযোগ হৈ আছে। অসম [[ভূটান]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমাৰে যুক্ত হৈ দক্ষিণ-পূৱ-এছিয়াৰ বিভিন্ন সাংস্কৃতিক সমল আহৰণ কৰিছে। [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ [[এশিঙীয়া গঁড়]], [[চাহ]], [[মুগা (ৰেচম)|মুগা]] আদিৰ বাবে অসম পৃথিৱী বিখ্যাত।<ref name="kipepeo">{{cite web | url=http://www.kipepeo.in/about-assam.php | title=About Assam | publisher=Kipepeo, India | accessdate=April 03, 2012 | archivedate=January 17, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117075359/http://www.kipepeo.in/about-assam.php | deadurl=yes }}</ref><ref name="trip">{{cite web | url=http://www.valuemytrip.com/as_pkg_06_glimpses_of_assam-bhutan-93-details | title=Glimpses of Assam | publisher=Value my trip.com | accessdate=April 03, 2012 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই ৰাজ্যখন এছিয়াৰ ভিতৰত প্ৰথম তেল খননৰ স্থান আছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.financialexpress.com/opinion/here-is-indias-oil-story/1153719/ |title=Here is India's oil story |date=3 May 2018 |website=The Financial Express |access-date=21 July 2019 |archive-date=21 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721050940/https://www.financialexpress.com/opinion/here-is-indias-oil-story/1153719/ |url-status=live }}</ref> == অসম নামৰ উৎপত্তি == অসমৰ পূৰ্বতে এই ভূখণ্ড [[কামৰূপ]] আৰু [[প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ]] নামে জনা গৈছিল।<ref>"Prior to the thirteenth century the present region was called Kāmarūpa or, alternatively, Prāgjyotiṣapur", Lahiri, Nayanjot., ''Pre-Ahom Assam'' (Delhi 1991) p. 14</ref>ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[আহোম]]সকলে এই ভূখণ্ড জয় কৰাৰ পাছত 'অসম' নামটোৰ প্ৰচলন হয়। ===সাহিত্যত উল্লেখ=== পুৰণি সাহিত্যত অসম শব্দটো অসমীয়া, ইংৰাজী আৰু উৰ্দু ভাষাত আহোম ৰাজ্য, জনগোষ্ঠী বা ভাষাক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। {| class="wikitable" |- ! নাম || উৎস || অৰ্থ || সময় |- | অসম || শঙ্কৰদেৱৰ ভাগৱত<ref>"The Ahoms are here (Bhagavata II v 474) referred to as 'Asama'" (Neog 1980, p. 75)</ref>|| [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম জনগোষ্ঠী]]||প্ৰাৰম্ভিক ১৬ শতিকা |- | অসম || দৰং ৰাজ বংশাৱলী<ref>"In Darrang Rāj Vaṃśabali, a chronicle of the Koch kings by Sũryya Khari Daibajña composed in the sixteenth century, the word Āsām has all through been employed as a term of reference to the conquering Shans." (Kakati 1941:1–2)</ref>|| [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম জনগোষ্ঠী]]|| ১৬ শতিকা |- | আছাম || আইন -ই-আকবৰী || [[আহোম ৰাজ্য]]|||১৬ শতিকাৰ শেষলৈ |- | আসাম, আসম, অসম || শংকৰ চৰিত<ref>In Sankar Carit, by Daityari Thakur of the seventeenth century, the Shans have been variously designated as Āsām, Āsam, Asam. (Kakati 1941:2)</ref>|| [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম জনগোষ্ঠী]]||১৭ শতিকা |- | আছাম ||জন ভান লিনান || [[আহোম ৰাজ্য]]|| ১৬৬১ |- | Aſem ||জন বেপ্টিষ্ট ট্ৰেভাৰনিয়াৰ || [[আহোম ৰাজ্য]]|| ১৬৭৮ |- | আছাম (Acham) ||বংগ উপসাগৰৰ আশে-পাশে থকা দেশসমূহৰ ভৌগোলিক বিৱৰণ {{en |A Geographical Account of Countries around Bay of Bengal}} || [[আহোম ৰাজ্য]]|| ১৬৭৯ |- | [[অসমাখৰ]] (Acamakshara) || [[চুৰেম্‌ফা|চুৰেম্‌ফাৰ]] তামৰ ফলি || [[টাই-আহোম লিপি|আহোম লিপি]]|| ১৭৬৪ |- | [[অসমাখৰ]] (Asamkshara) || [[চুণ্যেউফা|চুণ্যেউফাৰ]] তামৰ ফলি || [[টাই-আহোম লিপি|আহোম লিপি]]|| ১৭৭৩ |- | আছাম (Assam) || A Geographical Sketch of Assam<ref>"The Kingdom of Assam, where it is entered from Bengal, commences on the north of the Berhampooter, at the Khonder Chokey, nearly opposite to the picturesque estate of the late Mr Raush at Goalpara; and at the Nagrabaree Hill on the South", Wade, Dr John Peter, (1805) "A Geographical Sketch of Assam" in Asiatic Annual Register, reprinted (Sharma 1972, p. 341)</ref>|| [[আহোম ৰাজ্য]]|| ১৮০৫ |- | আছাম (Assam) || [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]|| [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চল]] ([[ত্ৰিপুৰা]] আৰু [[মণিপুৰ]] এৰি) || ১৮২৬ |} ===গৱেষক সকলৰ মতামত=== অসম শব্দৰ উৎপত্তি হোৱা ভাষা (etymology) অস্পষ্ট যদিও ইয়াৰ সৈতে আহোম জনগোষ্ঠীৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি গৱেষকসকলৰ সহমত আছে। বাণীকান্ত কাকতি আৰু [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] আদি গৱেষক সকলে এই ব্যাখ্যা মানি চলে।<ref name="Kakati">Kakati,Banikanta,Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language, Being a Thesis Approved for the Ph.D. Degree of the Calcutta University in 1935, 1995, LBS Publication,https://books.google.co.in/books?id=OTSrmQEACAAJ&dq,https://archive.org/details/AssameseitsFormationAndDevelopment/page/n3}}</ref> <ref>Sarma, Satyendra Nath ''Assamese Literature'', Harrassowitz, Wiesbaden, 1976</ref> {{Cquote|যদিও শানসকলে নিজৰ পৰিচয় টাই বুলি দিছিল, তেওঁলোকক ৰাজ্যখনৰ [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ]] মাজত আসাম, আসম আৰু কেতিয়াবা অচম হিচাপে জনাজাত আছিল। নতুন অসমীয়া শব্দ আহোম, যাৰ দ্বাৰা আজিৰ টাইসকলক জনা যায়, আসাম অথবা আসমৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা। কালক্ৰমত শাসকসকলৰ কাৰণে প্ৰয়োগ কৰা নাম ৰাজ্যৰ নামলৈ পৰিবৰ্তিত হ'ল। কামৰূপৰ নাম সলনি হৈ প্ৰথমে আসাম আৰু পিছলৈ সংস্কৃতকৰণৰ ফলত অসম হয় গৈ যাৰ অৰ্থ হ'ল "অসমকক্ষ, অসমান বা অসমান্তৰাল" ― [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]]}}<ref name="Kakati"/> সংখ্যালঘু কিছু গৱেষকে অসম নামৰ উৎপত্তি অসমান <ref name="travelogue">{{cite web | url=http://www.indiatravelogue.com/dest/nest/nest.html | title=Assam Overview | publisher=indiatravelogue.com | accessdate=April 03, 2012}}</ref> [[বড়ো ভাষা|বড়ো শব্দ ৰ]] ''ছো-ছাম'' (অৰ্থ:নিম্নভূমি বা সমভূমি) পৰা আহিছে বুলি মত পোষণ কৰে।<ref>[http://www.archive.org/details/indianvillagecom00bade The Indian village community Baden-Powell, B. H. (Baden Henry), 1841-1901]</ref> === নতুন নামকৰণ === অসম ইংৰাজৰ হাতলৈ যোৱাৰ পাছৰ পৰা ''আছাম'' আৰু ''আসাম'' শব্দ দুটা প্ৰচলিত হৈ পৰে আৰু শেষত এই ভূখণ্ড ''অসম'' আৰু ইয়াত বাস কৰা অধিবাসীসকলক ''অসমীয়া'' বোলা হ'ল। ইংৰাজসকলেই ''অসম'' বা ''আসাম''ক ইংৰাজীলৈ ''Assam'' বুলি লিপ্যন্তৰ কৰে।<ref name="autogenerated1"/> বৰ্তমান অসম বানানটো ইংৰাজীত ''Axom'' বা ''Asom'' বুলি লিখা হয় যদিও ''Assam'' বানানটোও প্ৰচলিত।<ref>{{Cite web |title=Assam to fall off the map, turn Asom The Times of India. 28 February 2006. |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-02-28/india/27810624_1_asom-cabinet-today-state-cabinet |access-date=2011-10-04 |archivedate=2011-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811045320/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-02-28/india/27810624_1_asom-cabinet-today-state-cabinet |deadurl=yes }}</ref> == ভৌগোলিক তথ্য == {{মূল|অসমৰ ভূগোল}} [[File:Assam Districts.as.jpg|thumb|350px|left|১. তিনিচুকীয়া, ২. ডিব্ৰুগড়, ৩. ধেমাজী, ৪. চৰাইদেও, ৫. শিৱসাগৰ, ৬. লখিমপুৰ, ৭. মাজুলী, ৮. যোৰহাট, ৯. বিশ্বনাথ, ১০. গোলাঘাট, ১১. কাৰ্বি আংলং, ১২. শোণিতপুৰ, ১৩. নগাঁও, ১৪. হোজাই, ১৫. কাৰ্বি আংলং পশ্চিম, ১৬. ডিমা হাচাও, ১৭. কাছাৰ, ১৮. হাইলাকান্দি, ১৯. কৰিমগঞ্জ ২০. মৰিগাঁও, ২১. ওদালগুৰি, ২২. দৰং, ২৩. কামৰূপ মহানগৰ, ২৪. বাক্সা, ২৫. নলবাৰী, ২৬. কামৰূপ, ২৭. বৰপেটা, ২৮. চিৰাং, ২৯. বঙাইগাঁও, ৩০. গোৱালপাৰা, ৩১. কোক্‌ৰাঝাৰ, ৩২. ধুবুৰী, ৩৩. দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ, ৩৪. বজালী, ৩৫. তামোলপুৰ (২০২২ৰ মতে)]] অসমৰ মাটিকালি ৭৮,৪৩৮ বৰ্গ কিল'মিটাৰ।<ref name="১">{{cite web | url=https://forest.assam.gov.in/as/information-services/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A6%A4-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BF-%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%B0-%E0%A6%A7%E0%A7%B0%E0%A6%A3-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A6%95%E0%A7%B0%E0%A6%A3-0 | title=অসমৰ মাটিকালি | accessdate=7 April 2024 | archivedate=6 April 2024 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20240406183324/https://forest.assam.gov.in/as/information-services/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A6%A4-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BF-%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%B0-%E0%A6%A7%E0%A7%B0%E0%A6%A3-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A6%95%E0%A7%B0%E0%A6%A3-0 | deadurl=yes }}</ref> ই ভাৰতৰ এখন মজলীয়া আকাৰৰ ৰাজ্য। অসমখনক প্ৰধানকৈ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰিব পাৰি। ৰাজ্যখনৰ উত্তৰ অংশ জুৰি আছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ সমতল আৰু দক্ষিণ অংশত আছে বৰাক সমতল। এই দুখন সমতলৰ মাজত অৰ্থাৎ মাজভাগত এখন উচ্চভূমি অঞ্চল আছে। গুৱাহাটীৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলত অৱস্থিত। অসমৰ ৰাজধানী চহৰ দিছপুৰ। ; [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]: পূবে [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ শদিয়া মহকুমাৰপৰা পশ্চিমে [[ধুবুৰী জিলা]]ৰ [[ধুবুৰী]] মহকুমালৈ এই সমতলখনত ১৮খন প্ৰশাসনিক জিলা আছে। ইয়াৰ বাহিৰেও সমতলখনত ৪খন [[বড়োলেণ্ড]] জনজাতীয় স্বায়ত্তশাসিত জিলা আছে। সেইকেইখন হৈছে [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]], [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]], [[বাক্সা]] আৰু [[চিৰাং জিলা|চিৰাং]]। ই এখন বৃহৎ সমতল। পূবৰ পৰা পশ্চিমলৈ ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৭২০ কিলোমিটাৰ আৰু উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ ই গড়ে ৮০ কিলোমিটাৰমান বহল। সমতলখনৰ এটা মন কৰিবলগীয়া ভূ-প্ৰকৃতি হৈছে এই যে পূবৰপৰা পশ্চিমলৈ ইয়াৰ ঢাল অতি কম। এই সমতলখনেদি উত্তৰৰ [[হিমালয়]] আৰু দক্ষিণৰ নগাপাহাৰ, [[কাৰ্বি আংলং|কাৰ্বিপাহৰ]], [[উত্তৰ কাছাৰ]] পাহাৰ আৰু মেঘালয়ৰপৰা প্ৰায় ৪০খন ডাঙৰ উপনৈ আহি ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰিছেহি। উত্তৰপাৰৰ প্ৰধান উপনৈ হৈছে- [[সোৱণশিৰি]], [[ৰঙানৈ]], [[ডিক্ৰং]], [[বুৰৈ]], [[বৰগাং]], [[জীয়া ভৰলী]], [[গাভৰু]], [[জীয়া ধনশিৰি]], [[বৰনদী]], [[পাগলাদিয়া]], [[মানস নদী|মানাহ]], বেকী, আই,[[চম্পাৱতী]], [[সৰলভাগা]], [[গদাধৰ নদী|গদাধৰ]], [[সোণকোষ]] আদি। দক্ষিণ পাৰৰ ঘাই উপনৈসমূহ হৈছে- [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]], [[ডিগাৰু নদী|ডিগাৰু]], [[দিহিং নদী|বুঢ়ীদিহিং]], [[দিচাং নদী|দিচাং]], [[দিখৌ নদী|দিখৌ]], [[জাঁজী নদী|জাঁজী]], [[ভোগদৈ নদী|ভোগদৈ]], [[কাকডোঙা নদী|কাকডোঙা]], [[ধনশিৰি নদী|ধনশিৰি]], [[কলং নদী|কলং]], [[কপিলী নদী|কপিলী]], [[কুলসী নদী|কুলসী]], [[দুধনৈ নদী|দুধনৈ]], [[কৃষ্ণাই নদী|কৃষ্ণাই]], [[জিনৰী নদী|জিনৰী]], [[জিঞ্জিৰাম নদী|জিঞ্জিৰাম]] আদি। ; [[বৰাক উপত্যকা]]: ই অসমৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত। [[বৰাক নদী]]ৰ পৰাই ইয়াৰ নামটো আহিছে। বৰাক উপত্যকাৰ মূলতঃ তিনিখন জিলা আছে- [[কাছাৰ জিলা|কাছাৰ]], [[কৰিমগঞ্জ জিলা|কৰিমগঞ্জ]] আৰু [[হাইলাকান্দি জিলা|হাইলাকান্দি]]। [[শিলচৰ]] ইয়াৰ মুখ্য নগৰ। বৰাক উপত্যকাত ঘাইকৈ [[বঙালী ভাষা]]ৰ প্ৰচলন আছে। অসমৰ জলবায়ু ঘাইকৈ গৰম আৰু সেমেকা [[মৌচুমী জলবায়ু]]। দাক্ষিণাত্যৰ পশ্চিম উপকূল, [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ আমেৰিকা]]ৰ উপকূল অঞ্চলৰ লগত অসমৰ জলবায়ুৰ মিল আছ। অসমৰ জলবায়ুত জলীয় ভাপৰ মাত্ৰা অধিক। অসমৰ জলবায়ুক (ক) শীত (খ) প্ৰাক মৌচুমী (গ) মৌচুমী আৰু (ঘ) উত্তৰ মৌচুমী এই চাৰিভাগত ভগাব পাৰি। [[নৱেম্বৰ]]-[[জানুৱাৰী]] : শীত, [[ফেব্ৰুৱাৰী]]-[[এপ্ৰিল]] : প্ৰাক মৌচুমী, [[মে']]-[[জুলাই]] : মৌচুমী, [[আগষ্ট]]-[[অক্টোবৰ]] : উত্তৰ মৌচুমী। অসমৰ গৰমৰ মাত্ৰা ভাৰতৰ অন্যান্য স্থানতকৈ তুলনামূলকভাৱে কম। [[বৰষুণ]] আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ বেছি হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite web| last = Purdue University| title = The Köppen Classification of Climates| url = http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_04/lec_04.html| accessdate = 25 May 2007| archivedate = 5 June 2007| archiveurl = https://web.archive.org/web/20070605020325/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_04/lec_04.html| deadurl = yes}}</ref> শীতকালতো জাৰৰ মাত্ৰা তীব্ৰ নহয়।<ref>জানানে, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, ২০০৬</ref> == ইতিহাস == {{Main|অসমৰ ইতিহাস}} === প্ৰাগঐতিহাসিক অসম === {{মূল|প্ৰাগঐতিহাসিক অসম}} বিভিন্ন আখ্যান, কিংবদন্তি আৰু সিঁচৰতি হৈ থকা প্ৰাচীন স্মৃতিচিহ্নৰ সম্ভেদ মতে মহীৰংগ দানৱ প্ৰাচীন অসমৰ প্ৰথমজন ৰজা আছিল আৰু পিছলৈ তেওঁৰ বংশৰ (দানৱ বংশ) ক্ৰমে [[হটকাসুৰ]], [[সম্বৰাসুৰ]] আৰু [[ৰত্নাসুৰ]] নামেৰে তিনিজন ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। দানৱ বংশৰ পাছত [[ঘটকাসুৰ]] সিংহাসনত বহে আৰু এটা নতুন বংশৰ পাতনি মেলে। ঘটকাসুৰক বধ কৰি [[নৰকাসুৰ ৰজা|নৰকাসুৰ]] প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ ৰজা হৈ আছিল। নৰকাসুৰৰ ৰাজ্যৰ সীমা পূ্ৱে ডিক্ৰঙৰ (বৰ্তমান বিহপুৰীয়া উত্তৰ অসম) পৰা পশ্চিমে কৰতোৱালৈকে বিস্তৃত আছিল। নৰকৰ অত্যাচাৰ আৰু দৌৰাত্ম্য বাঢ়ি অহাত [[শ্ৰীকৃষ্ণ]]ই নৰকাসুৰক বধ কৰে আৰু পুত্ৰ [[ভগদত্ত]]ক প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ ৰজা পাতে। ভগদত্তৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ [[বজ্ৰদত্ত]] কামৰূপৰ ৰজা হয়। নৰকাসুৰৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশতেই ১৮ পুৰুষলৈকে প্ৰাগজ্যোতিষত ৰাজত্ব কৰাৰ কথা পোৱা যায়। প্ৰাচীন কালত প্ৰাগজ্যোতিষ ৰাজ্যৰ বাহিৰেও অসমত ডবকা (নগাঁও), কদলি (নগাঁও), [[মণিপুৰ]], [[হিড়িম্বা]] আৰু [[ত্ৰিপুৰা]] নামৰ কেইখনমান ৰাজ্য থকাৰ কথা পোৱা যায়। পুৰণি অসমত ৰাজত্ব কৰা অন্যান্য ৰজাৰ ভিতৰত কুণ্ডিল্য বা বিদৰ্ভ ৰাজ্যৰ ৰজা ভীষ্মক, [[শোণিতপুৰ]]ৰ [[বাণৰজা]], [[নৰশংকৰ]] বা নাগাক্ষ ৰজা, [[দেৱেশ্বৰ ৰজা|দেৱেশ্বৰ]] অন্যতম।<ref name="autogenerated1">সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (প্ৰথম খণ্ড) শান্তনু কৌশিক বৰুৱা। </ref> কিন্তু উজনি খণ্ডৰ সবিশেষ বিৱৰণ পোৱা নাযায়। উজনিৰ সৌমাৰপীঠত আহোম সকল অহাৰ আগত মৰাণ আৰু বৰাহী সকল বাস কৰিছিল বুলি আহোম সকলৰ বুৰঞ্জীৰ যোগেদিয়ে তথ্য পোৱা যায় কিন্তু কামৰূপ ৰাজ্যৰ অংগ হিচাপে কোনোধৰণৰ বিৱৰণ পোৱা নাযায়। অসম আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহত প্ৰস্তৰ যুগৰ আৰম্ভণিৰে পৰা মানুহৰ বসতিৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। ১৫০০ৰ পৰা ২০০০ ফুট (৪৬০–৬১৫ মিটাৰ) উচ্চতাৰ পাহাৰসমূহ সম্ভৱতঃ মানুহৰ সুবিধাজনক বাসস্থান আছিল, কাৰণ সা-সঁজুলি নিৰ্মাণৰ বাবে উপযোগী উন্মুক্ত ড'লেৰাইট বেছাল্ট এই ভূখণ্ডত পোৱা গৈছিল।<ref name="HKBarpujariCHOA">{{Citation |last=Sircar |first=D C |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |year=1990 |title=The Comprehensive History of Assam| editor-last = Barpujari| editor-first = H K |volume=I |pages=59–78 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam}}</ref> গুৱাহাটীৰ আমবাৰী স্থানত ওপৰলৈ উঠি যোৱা খটখটী আৰু পানীৰ টেংকিকে ধৰি শুংগ-কুশান যুগৰ শিল্পকৰ্ম উন্মোচিত হৈছে, যিটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ আৰু ২০০০ বছৰ পুৰণি হ’ব পাৰে। বিশেষজ্ঞসকলে অনুমান কৰিছে যে, আমবাৰীত আন এটা উল্লেখযোগ্য আৱিষ্কাৰ হৈছে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ ৰোমান যুগৰ ৰোমান ৰুলেট মৃৎশিল্প।<ref>{{cite web|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2316/at055|title=The Assam Tribune Online|website=www.assamtribune.com|access-date=3 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127024137/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2316%2Fat055|archive-date=27 January 2016|url-status=live|archivedate=27 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160127024137/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2316%2Fat055|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/relics-hold-clue-to-missing-history-sunga-kushana-era-terracotta-artefacts-may-say-if-guwahati-existed-before-7th-century-ad/cid/345105 |title=Relics hold clue to missing history – Sunga-Kushana era terracotta artefacts may say if Guwahati existed before 7th century AD |website=www.telegraphindia.com|access-date=3 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190104021630/https://www.telegraphindia.com/states/north-east/relics-hold-clue-to-missing-history-sunga-kushana-era-terracotta-artefacts-may-say-if-guwahati-existed-before-7th-century-ad/cid/345105|archive-date=4 January 2019|url-status=live}}</ref> === পুৰণি আৰু মধ্যযুগীয় অসম === {{মূল|পুৰণি আৰু মধ্যযুগীয় অসম}} অসমৰ প্ৰাচীন নাম অসম নাছিল। [[মহাভাৰত]]ত এই ভূখণ্ডৰ নাম [[প্ৰাগজ্যোতিষ]] বুলি উল্লেখ আছে{{cn}}। প্ৰাগজ্যোতিষৰ সীমা পূবে নগাঁৱৰ শিলঘাটৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পশ্চিমে কৰতোৱা নদী (বৰ্তমান [[বাংলাদেশ]]ত) আৰু দক্ষিণে [[বংগোপসাগৰ]]লৈ বিস্তৃত থকাৰ কথা পোৱা যায়। কামৰূপত বৰ্মন বংশ প্ৰতিষ্ঠাৰ পৰাই পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ প্ৰকৃত ৰাজনৈতিক বুৰঞ্জী আৰম্ভ হয়। প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ যিসকল ৰজাৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য ঐতিহাসিক সমল পোৱা গৈছে তেওঁলোকৰ ভিতৰত পুষ্য বৰ্মনেই (৩৫০-৩৮০ খ্ৰী.) প্ৰথম আৰু সেয়ে তেওঁ প্ৰথম ঐতিহাসিক ৰজা বোলা হয়। [[ভাস্কৰ বৰ্মন]] আনুমানিক ৫৯৪-৬৫০ খ্ৰী.ত কামৰূপৰ ৰজা হয়। সিংহাসনত আৰোহণ কৰিয়েই তেওঁ নতুন চন '''ভাস্কৰাব্দ''' বা কামৰূপী চন প্ৰৱৰ্তন কৰে। [[ভাস্কৰ বৰ্মন]] অবিবাহিত হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে (আনু. ৬৫০ খ্ৰী.) বৰ্মন বংশৰ ইতি পৰে। বৰ্মন বংশৰ পাছত কামৰূপত [[শালস্তম্ভ]] নামৰ এজন বিষয়াই সিংহাসন অধিকাৰ কৰে আৰু নিজৰ নাম অনুসৰি "শালস্তম্ভ" নামেৰে এটি নতুন ৰাজবংশ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শালস্তম্ভ বংশৰ প্ৰায় কুৰিজন ৰজাই কামৰূপত ৰাজত্ব কৰে। শালস্তম্ভ বংশৰ শেষ ৰজা [[ত্যাগ সিংহ]] (আনু. ৯৭০-৯৯০ খ্ৰী.) অপুত্ৰক হোৱাৰ বাবে শালস্তম্ভ বংশৰে [[ব্ৰহ্মপাল]] (আনু. ৯৯০-১০১০) কামৰূপৰ ৰজা হয় আৰু ''[[পালবংশ]]''ৰ পাতনি মেলে। বৃদ্ধকালত ব্ৰহ্মপালে সন্ন্যাস গ্ৰহণ কৰে আৰু পিতাকৰ ইচ্ছামতে তেওঁৰ পুত্ৰ ৰত্নপাল (আনু. ১০১-১০৪০ খ্ৰী.) কামৰূপৰ ৰজা হয়। ৰত্নপালৰ পাছত ক্ৰমে ইন্দ্ৰপাল (১০৪০-১০৬৫), গোপাল (১০৬৫-১০৮০), হৰ্ষপাল (১০৮০-১০৯৫), ধৰ্মপাল (১০৯৬-১১২০) ৰজা হয়। ধৰ্মপাল ৰজা হৈয়ে কামৰূপৰ ৰাজধানী প্ৰাগজ্যোতিষৰ পৰা 'কামৰূপ নগৰ'লৈ তুলি নিয়ে। ধৰ্মপালৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ জয়পাল (১১২০-১১৩৯) কামৰূপৰ ৰজা হয় আৰু জয়পালৰ মৃত্যুৰ পাছতে পালবংশৰ যৱনিকা পৰে। ইয়াৰ পাছত ভিংগদেৱ (১১৩৮-১১৫০), বৈদ্যদেৱ, ৰায়ৰীদেৱ, উদয় কৰ্ণ, বল্লভদেৱ, পৃথু নামৰ কেইবাজনো ৰজাই কামৰূপত ৰাজত্ব কৰে। পৃথুৰ ৰাজত্ব কালতে ১২০৬ আৰু ১২২৬ চনত মুছলমানে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰে। ১২২৮ চনত দিল্লীৰ চুলতান ইলতুতমিছৰ হাতত পৃথুৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁৰ বংশৰ দুজন ৰজাই কামৰূপ ৰাজত্ব কৰে। এই বংশৰ শেষ ৰজা আছিল সন্ধ্যা (১২৫০-১২৭০ খ্ৰী.)। === কমতা ৰাজ্য === ইয়াৰ পিছত পুনৰ মুছলমানে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰাত সন্ধ্যাই কামৰূপৰ ৰাজধানী 'কামৰূপ নগৰ'ৰৰ পৰা পশ্চিম কমতাপুৰলৈ তুলি নিয়ে। তেতিয়াৰ পৰাই এই ৰাজ্যৰ নাম কমতা বা কামৰূপ-কমতা হয় আৰু ইয়াৰ অধিপতিসকলক কমতেশ্বৰ বা কামেশ্বৰ বোলা হয়। সন্ধ্যাৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সিন্ধুৰায় (আনু. ১২৭০-১২৮৫), ৰূপনাৰায়ণ (আনু. ১২৮৫-১৩০০), সিংহধ্বজ (১৩০০-১৩০৫), প্ৰতাপধ্বজ (১৩০৫-১৩২৫) কমতাৰ ৰজা হয়। প্ৰতাপধ্বজৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ [[দুৰ্লভনাৰায়ণ]] জীৱিত থকা অৱস্থাত প্ৰতাপধ্বজৰ ভতিজাক ধৰ্মনাৰায়ণ (১৩২৫-১৩৩০) বলেৰে কমতাৰ ৰজা হয়। পাছত তেওঁলোকৰ মাজৰ কমতা ৰাজ্য ভাগ হয়। দুৰ্লভনাৰায়ণৰ (১৩৩০-১৩৫০) মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণ (১৩৫০-১৩৬৫) ৰজা হয়। তেওঁৱেই এই বংশৰ শেষ ৰজা। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষৰফালে আৰিমত্ত নামৰ এজন ৰজাই গৌড় (পূৰ্বৰ কমতা ৰাজ্যৰ উত্তৰফাল) শাসন কৰিছিল। আৰিমত্তৰ পিছত ৰত্নসিংহ, শৃতৰংগ আৰু মৃগাংগ নামৰ তিনিজন ৰজাই গৌড় শাসন কৰিছিল। মৃগাংগ নিঃসন্তান হৈ মৃত্যু হোৱাত কমতাৰাজৰ অধীনৰ ভূঞাসকলৰ নীলধ্বজ নামৰ এজন ৰজাই গৌড়ৰ সিংহাসন দখল কৰি এক নতুন খান বা সেন বংশৰ পাতনি মেলে। কিন্তু ঘৰুৱা গৃহ কন্দলৰ সুবিধা লৈ মুছলমানে আক্ৰমণ কৰে আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে মুছলমানৰ আক্ৰমণে কমতা ৰাজ্য ধ্বংস হৈ পৰে। === কছাৰী ৰাজ্য === {{Main|কছাৰী ৰাজ্য}} কছৰী ৰাজ্যৰ আৰম্ভণিৰ ইতিহাস স্পষ্ট নহয়।<ref>{{Harvcol|Bhattacharjee|1992|pp=392–393}}</ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে কছাৰী ডিমাচাসকলে [[অসম বুৰঞ্জী#প্ৰাচীন অসম|প্ৰাচীন কালত]] [[কামৰূপ ৰাজ্য]] ত্যাগ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কছাৰী ৰাজ্যৰ অৱস্থিতি বৰ্তমানৰ কাছাৰ জিলা আৰু দৈয়াং-ধনশিৰি উপত্যকাৰ গোলাঘাট অঞ্চললৈকে আছিল বুলি ধৰিব পাৰি। বহু লোকে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] (ডিমাচাত দিলৌ) পাৰ কৰিব নোৱাৰি উত্তৰ পাৰতে থাকি গৈছিল আৰু তেওঁলোক পাছলৈ ''বড়ো'' বুলি জনাজাত হৈছিল। নদী পাৰ কৰাসকল ''ডিমাচা'' (অৰ্থ- নদীৰ পুত্ৰ) বুলি জনাজাত হ'ল। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ কছাৰী ঘাট ইয়াৰেই প্ৰমাণ বুলি ভবা হয়।<ref>{{Harvcol|Gogoi|1968|p=268}}</ref> ডিমাচাসকলে [[শদিয়া]]ৰ দেৱী ''কেঁচাই খাইটি''ক পূজা কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Bhattacharjee|1992|p=393}}</ref> কছাৰীসকলে নিজকে [[মহাভাৰত]]ৰ [[ভীম]] আৰু ডিমাচাৰ ৰাজকুমাৰী [[হিড়িম্বা]]ৰ পুত্ৰ [[ঘটোৎকচ]]ৰ বংশধৰ বুলি কয়। পাছলৈ তেওঁলোকে মাইবঙত [[হিন্দু ধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰে। === চুতীয়া ৰাজ্য === {{Main|চুতীয়া ৰাজ্য}} আনুমানিক ১১৮৭ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰথম ৰজা বীৰপাল বা বীৰবৰে প্ৰথমতে সোৱণশিৰি নদীৰ দাঁতিত অৱস্থিত সোণাগিৰি পাহাৰত বসবাস কৰা ৬০ ঘৰ মানুহৰ ওপৰত অধিনায়কত্ব স্থাপন কৰি শাসন কৰিবলৈ লৈছিল। ইয়াৰ পিছত চুবুৰীয়া লোকসলক পৰাস্ত কৰি তেওঁ 'গয়াপাল' নাম লৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ-পূব অসম আৰু অৰুণাচলৰ অধিক অঞ্চল লৈ চুতীয়া ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰে। শদিয়াক তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পাতিছিল। ত্ৰয়োবিংশ শতিকাৰ আগভাগত [[আহোম]]সকলে অসমত তেওঁলোকৰ ৰাজ্য স্থাপন কৰিবৰ সময়ত উজনি অসমত চুতীয়াসকলেই আটাইতকৈ শক্তিশালী আছিল। এখন আহোম বুৰঞ্জীৰ মতে চুকাফা অহাৰ সময়ত বীৰপালৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ পূবে আছিল ব্ৰহ্মকুণ্ড, পশ্চিমে চিচি নদী (সোৱণশিৰিৰ উপনদী), উত্তৰে পৰ্বতমালা আৰু দক্ষিণে বুঢ়ীদিহিং নদী। পাছলৈ‌ ৰত্নধ্বজপালে ভদ্ৰেশেন আৰু ন্যায়পালৰ ৰাজ্য দখল কৰি বিশ্বনাথৰ দিকাৰাই-ঘিলাধাৰী অঞ্চলৰ লৈকে ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰিছিল। চুতীয়া সকলৰ মাজত বুৰঞ্জী লিখাৰ প্ৰথা নথকাৰ বাবে তেওঁলোকৰ আটাইবোৰ ৰজাৰ নাম জনা নাযায়। দেওধাই অসম বুৰঞ্জীৰ মতে বাৰ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা ষোল্ল শতিকাৰ আগভাগলৈকে মুঠ দহজন চুতীয়া ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। নোই ইলিয়াছ চাহাবৰ "হিষ্ট্ৰী অৱ দা শ্বান্‌ছ" গ্ৰন্থৰ মতে আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক [[চুকাফা]]ৰ সমসাময়িক চুতীয়া ৰজা কোছীৰ আগতে তেওঁৰ বংশৰ চৌত্ৰিশজন ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। তালৈ চাই কোনো কোনো পণ্ডিতে চুতীয়াসকলে খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকামানতে ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল বুলি অনুমান কৰে।<ref name="বুৰঞ্জী">{{cite book | title=মাধ্যমিক অসম বুৰঞ্জী | author=ড: স্বৰ্ণলতা বৰা | pages=১৮৪-১৯০ | isbn=81-85905-11-8}}</ref> === আহোম ৰাজ্য === {{Main|আহোম|আহোম সাম্ৰাজ্য|আহোম ৰাজবংশ}} ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ আগভাগত [[চীন|চীনৰ]] [[দেহ'ঙ টাই আৰু চিংফৌ স্বায়ত্ত্ব প্ৰান্ত|দেহংৰ]] (মধ্যযুগৰ [[মু'ঙ মাও|মু'ঙ মাওৰ]])ৰাজকোঁৱৰ [[চুকাফা]]ৰ নেতৃত্বত [[টাই জাতি|টাই জাতিৰ]] এটি দল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হয়হি। প্ৰায় ১৩ বছৰ কাল প্ৰব্ৰজনৰ পাছত ১২২৮ চনত চুকাফা নগাৰাজ্যৰ সীমাত সোমায়। লাহে লাহে আগুৱাই আহি দিচাং নৈৰ কাষৰ নামৰূপ পায়হি। তাৰপিছত তেওঁ উপযুক্ত ঠাই বিচাৰি [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ চৰাইদেউত ১২৫৩ চনত স্থায়ীকৈ ৰাজধানী পাতে। ইয়াৰ লগে লগে অসমত ছশ বছৰীয়া আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাজোৰা [[আহোম সাম্ৰাজ্য]]ৰ ভেটি প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৮১৬ চনৰ শেষৰ ফালে [[মান দেশ|মানে]] অসম আক্ৰমণ কৰে। এই যুঁজত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয়। মানে অসম আক্ৰমণ কৰি প্ৰথম বাৰ আঁতৰি যোৱাৰ পাছত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ পুত্ৰ ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁইয়ে [[যোৰহাট]] দখল কৰি চন্দ্ৰকান্ত সিংহক অংগক্ষত কৰি [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ক ৰজা পাতে। ইয়াৰ পিছত মানে আৰু দুবাৰ অসম আক্ৰমণ কৰে আৰু ১৮২১ চনত তৃতীয়বাৰ অসম আক্ৰমণ কৰি [[যোগেশ্বৰ সিংহ]]ক আহোমৰ ৰজা পাতে। ক্ৰমে মানে ইংৰাজৰ এলেকাত আক্ৰমণ চলোৱাত ১৮২৪ চনত মানৰ লগত ইংৰাজৰ যুদ্ধ হয়। ইংৰাজে এই যুঁজত জয়লাভ কৰে। অৱশেষত ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত মানদেশৰ ইয়াণ্ডাবুত ইংৰাজৰ লগত মানৰ সন্ধি হয় আৰু অসম ইংৰাজৰ হাতলৈ যায় তাৰ পাছৰে পৰা অসম স্বাধীন ৰাজ্যৰ পৰা এখন কোনো দেশৰ অংগৰাজ্যত পৰিণত হয়। ইয়াৰ লগে লগে চুকাফাই অসীম সাহস আৰু বীৰত্বৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা আহোম সাম্ৰাজ্যৰো অন্ত পৰে।<ref name="autogenerated1" /> === ইংৰাজৰ অধীনত অসম === {{Main|অসমত ব্ৰিটিছ ৰাজত্ব}} [[চিত্ৰ:Kanaklata Udyan, Tezpur.jpg|thumb|তেজপুৰৰ কনকলতা উদ্যানত থকা এখন বৰ্ণনাত্মক ভাষ্কৰ্য]] ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত [[ব্ৰহ্মদেশ]]ৰ ইয়াণ্ডাবুত হোৱা সন্ধিৰ ফলত অসম ইংৰাজৰ হাতলৈ যায়। প্ৰথম অৱস্থাত অসমীয়া মানুহে ইংৰাজসকলক আদৰি লৈছিল যদিও পিছলৈ স্বাধীনচিতিয়া অসমীয়া মানুহে ইংৰাজৰ শাসনৰ প্ৰতি মোহভংগ হয় আৰু ইংৰাজী-বিৰোধী মনোভাবে গা কৰি উঠিছিল। এনে পৰিস্থিতিতে ১৮২৮ চনত আহোম আমোলা ধনঞ্জয় বৰগোহাঁই আৰু গমধৰ কোঁৱৰৰ নেতৃত্বত আহোম ৰাজতন্ত্ৰ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে বিদ্ৰোহ হয়। কিন্তু এই বিদ্ৰোহ সফল নহ'ল। ইয়াৰ পিছত কেইবাজনো আহোম ব্যক্তিয়ে ইংৰাজৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰে। ফলত ইংৰাজে ১৮৩৩ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ ২ তাৰিখে এখন চুক্তিযোগে [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ক [[শদিয়া]] আৰু মটক ৰাজ্যৰ বাহিৰে [[ধনশিৰী নদী]]ৰ পূবে থকা সমস্ত উজনি খণ্ডৰ ৰজা পাতে। চুক্তিমতে পুৰন্দৰ সিংহ ইংৰাজৰ হাতৰ পুতলা হয়। কিন্তু ১৮৩৮ চনত ইংৰাজে পুৰন্দৰ সিংহক ৰাজ্যচ্যুত কৰি সমগ্ৰ অসমকেই তেওঁলোকৰ স্থায়ী দখললৈ আনিলে। ইয়াৰ পিছত ১৮৫৭ চনত সমগ্ৰ ভাৰততে জ্বলি উঠা প্ৰথম স্বাধীনতা যুদ্ধৰ দাবানলে অসমকো স্পৰ্শ কৰে। অসমত ইংৰাজৰ কাৰ্যকলাপত বিতুষ্ট হৈ একাংশ প্ৰজাৰ নেতৃত্বত অসমত [[চিপাহী বিদ্ৰোহ]] আৰম্ভ হয়। সেই সশস্ত্ৰ বিপ্লৱত [[মণিৰাম দেৱান]], [[পিয়লি বৰুৱা]] আদিৰ ফাঁচি হয়। চিপাহী বিদ্ৰোহৰ পাছতে অসমৰ শাসনভাৰ এজন কমিছনাৰ হাতলৈ যায়। চিপাহী বিদ্ৰোহে অসমীয়া মানুহৰ মনত পুনৰ দেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ প্ৰতি অনুপ্ৰাণিত কৰিলে। শেষত ১৯১৯-২০ চনত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ অসহযোগ আন্দোলনত অসমে যোগদান কৰিলে। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে ক্ৰমে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত অসমে যোগদান কৰি ইংৰাজৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিলে আৰু ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ লগে লগে অসমৰ পৰাও ইংৰাজী শাসন অন্ত পৰে।<ref name="autogenerated1"/> === স্বাধীনতা-উত্তৰ অসম === <!-- {{মূল|স্বাধীনতা-উত্তৰ অসম}} --> [[চিত্ৰ:Assam in 1950s.png|thumb|<center>১৯৫০ চনলৈকে অসম; ১৯৬০-৭০ চনৰ ভিতৰত নতুন ৰাজ্য [[নগালেণ্ড]], [[মেঘালয়]] আৰু [[মিজোৰাম]] গঠন হয়। ১৯৬২ চনত ভাৰত-চীনৰ যুদ্ধৰ পিছত অসমৰ ৰাজধানী শ্বিলঙৰ পৰা [[গুৱাহাটী]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] অসমৰ পৰা আঁতৰি যায়। <center>]] ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত অসমত নিজাকৈ চৰকাৰ গঠন হয়। স্বাধীন অসমৰ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ আছিল ছাৰ আকবৰ হাইদৰি আৰু মুখ্যমন্ত্ৰী আছিল [[গোপীনাথ বৰদলৈ]]। ১৯৪৭ চনৰ পৰা ১৯৫০ চনলৈকে শাসন কৰা বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাৰ দিনতে [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] (১৯৪৮), [[গুৱাহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়]] (১৯৪৮), [[গুৱাহাটী অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ]] আদি প্ৰতিষ্ঠা হয়। ১৯৫০ চনত [[গোপীনাথ বৰদলৈ]]ৰ মৃত্যু হোৱাৰ পিছত [[বিষ্ণুৰাম মেধি]] অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। বিষ্ণুৰাম মেধিৰ দিনত (১৯৫০-১৯৫৭) প্ৰথম পাঁচবছৰীয়া পৰিকল্পনা, পঞ্চায়ত গঠন আৰু কৃষিখণ্ডৰ উন্নতি হয়। ১৯৫৭ চনত [[বিমলা প্ৰসাদ চলিহা]] (১৯৫৭-১৯৭০) অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। এই সময়তে [[শৰাইঘাট দলং|শৰাইঘাটৰ দলং]] নিৰ্মাণ (১৯৬২) আৰু গুৱাহাটীৰ নুনমাটিত তেল শোধনাগাৰ (১৯৬২) স্থাপন হয়। চলিহা মন্ত্ৰীসভাৰ দিনতে ১৯৫৯-৬০ চনত অসমত [[অসমীয়া ভাষা আন্দোলন|ভাষা আন্দোলন]] তীব্ৰৰূপ লয়। ১৯৬১ চনত অসমত [[অসমীয়া ভাষা]] ৰাজ্যিক ভাষা হিচাপে গৃহীত হয়। ১৯৭০ চনত বিমলাপ্ৰসাদ চলিহাৰ শাৰীৰিক অসুস্থতাৰ বাবে [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]] মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। চৌধুৰীৰ দিনত [[বঙাইগাঁও|বঙাইগাঁৱ]]ত পেট্ৰোৰাসায়নিক প্ৰকল্প, [[যোগীঘোপা]]ত কাগজ কল আৰু [[নগাঁও]]ত মৰাপাট কলৰ আধাৰশিলা স্থাপন হয়। ১৯৭২ চনত চৌধুৰী মন্ত্ৰীসভাই পদত্যাগ কৰে। ১৯৭২ চনত অসমত অনুষ্ঠিত সাধাৰণ নিৰ্বাচনত কংগ্ৰেছে সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে আৰু [[শৰৎ চন্দ্ৰ সিংহ]] মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। সিংহ মন্ত্ৰীসভাৰ সময়ত অসমৰ ৰাজধানী শ্বিলঙৰ পৰা দিছপুৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৭৮ চনত অসমত জনতা দলে মন্ত্ৰীসভা গঠন কৰে। জনতা দলৰ নেতা [[গোলাপ বৰবৰা]] অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। মাত্ৰ চৈধ্য মাহৰ কাৰ্য্যকালত এই সময়তে [[যোগেন্দ্ৰনাথ হাজৰিকা]], [[চৈয়দা আনোৱাৰা টাইমূৰ]] আৰু [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]] এই চাৰিজন মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। ১৯৭৯ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমত [[ৰাষ্ট্ৰপতি]] শাসন প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।<ref name="autogenerated1"/> === অসম আন্দোলন আৰু অসম চুক্তি === মূল প্ৰবন্ধ: [[অসম আন্দোলন]] [[চিত্ৰ:Assam Movement.png|thumb|<center>অসম আন্দোলনৰ পিছত আছুৰ নেতৃবৃন্দৰ লগত [[ৰাজীৱ গান্ধী]] চৰকাৰৰ হোৱা অসম চুক্তিৰ এটা দৃশ্য<center>]] সমসাময়িক সময়তে অসমৰ পৰা বিদেশী নাগৰিকৰ বহিষ্কাৰৰ দাবীত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ৰ নেতৃত্বত সমগ্ৰ অসমজুৰি এক অভূতপূৰ্ব গণ আন্দোলন গা কৰি উঠে। এই আন্দোলনৰ সময়তে ১৯৮৩ চনত ৰাইজৰ প্ৰবল বিৰোধিতা আৰু বৰ্জন সত্ত্বেও অসমত ৰক্তক্ষয়ী নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয় আৰু [[হিতেশ্বৰ শইকীয়া]] মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। শইকীয়া মন্ত্ৰীসভাই দমন নীতিৰে [[অসম আন্দোলন]] নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে যদিও সফল নোহোৱাত ১৯৮৫ চনৰ ১৫ আগষ্টত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ৰাজীৱ গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বাধীন চৰকাৰৰ লগত এখন চুক্তি ([[অসম চুক্তি]]) স্বাক্ষৰিত কৰে। লগে লগে ছবছৰীয়া বিদেশী বহিষ্কাৰ আন্দোলনৰ পৰিসমাপ্তি ঘটে। অসম চুক্তিৰ চৰ্ত অনুযায়ী [[হিতেশ্বৰ শইকীয়া]] চৰকাৰে পদত্যাগ কৰে। লগে লগে [[প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত]] নেতৃত্বাধীন প্ৰাক্তন ছাত্ৰনেতাসকলে আঞ্চলিক দল [[অসম গণ পৰিষদ]] গঠন কৰে। ১৯৮৫ চনৰ অনুষ্ঠিত সাধাৰণ নিৰ্বাচনত [[অসম গণ পৰিষদ]] আঞ্চলিক দৰে সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে আৰু [[প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত]] মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। মহন্ত চৰকাৰৰ সময়তে অসমত [[সংযুক্ত মুক্তি বাহিনী, অসম]] নামৰ এটি বিপ্লৱী সংগঠনৰ জন্ম হয়। এই সংগঠনক নিষিদ্ধ ঘোষণা কৰি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ১৯৯০ চনত মহন্ত চৰকাৰৰ পাঁচবছৰ সম্পূৰ্ণ হ'বলৈ এমাহ বাকী থাকোঁতেই পুনৰ অসমত ৰাষ্ট্ৰপতি শাসন প্ৰৱৰ্তন কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯৯১ চনত অনুষ্ঠিত সাধাৰণ নিৰ্বাচনত কংগ্ৰেছ (ই) দলে জয়লাভ কৰে আৰু [[হিতেশ্বৰ শইকীয়া]] পুনৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। ১৯৯৬ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত হিতেশ্বৰ শইকীয়াৰ মৃত্যু হোৱাত কেইদিনমানৰ কাৰণে [[ডাঃ ভূমিধৰ বৰ্মন]] অসমৰ অস্থায়ী মুখ্যমন্ত্ৰীৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। এই বছৰতে অনুষ্ঠিত হোৱা নিৰ্বাচনত পুনৰ [[অসম গণ পৰিষদ]] দলে জয়লাভ কৰে আৰু ১৯৯৬ চনৰ ১৫ মে'ত [[প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্ত]] মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। ইয়াৰ পিছত ২০০১ চনত অনুষ্ঠিত নিৰ্বাচনত কংগ্ৰেছ (ই) দলে ৰাজ্যখনৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰে। [[তৰুণ গগৈ]] অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। একেদৰে ২০০৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত অনুষ্ঠিত বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[তৰুণ গগৈ]] নেতৃত্বাধীন কংগ্ৰেছ চৰকাৰে বড়োলেণ্ড পিপলচ প্ৰগ্ৰেছিভ ফ্ৰ'ণ্ট (হাগ্ৰামা) সহযোগত মৰ্চা চৰকাৰ গঠন কৰে। ২০১১ চনত অনুষ্ঠিত নিৰ্বাচনতো কংগ্ৰেছ (ই) দলে চৰকাৰ গঠন কৰে আৰু [[তৰুণ গগৈ]]য়ে তৃতীয়বাৰৰ বাবে মুখ্যমন্ত্ৰী হয়।<ref name="autogenerated1"/> === ২০১১ অনুযাায়ী ভাষাসমূহ === {{Pie chart | thumb = right | caption = অসমৰ ভাষাসমূহ-২০১১ | label1 = [[অসমীয়া ভাষা|'''অসমীয়া''']] | value1 = 48.38 | color1 = Green | label2 = [[বাংলা ভাষা|'''বাংলা''']] | value2 = 28.92 | color2 = Red | label3 = [[বড়ো ভাষা|'''বড়ো''']] | value3 = 4.54 | color3 = Yellow | label4 = [[হিন্দী ভাষা|'''হিন্দী''']] | value4 = 4.31 | color4 = Purple | label5 = [[সাদৰি]] | value5 = 2.29 | color5 = Blue | label6 = [[মিছিং ভাষা|মিছিং]] | value6 = 1.98 | color6 = Brown | label7 = [[নেপালী ভাষা|'''নেপালী''']] | value7 = 1.91 | color7 = Violet | label8 = [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]] | value8 = 1.64 | color8 = Black | label9 = [[ওড়িয়া ভাষা|'''ওড়িয়া''']] | value9 = 0.70 | color9 = Orange | label10 = [[সাওতালী ভাষা|'''সাওতালী ''']] | value10 = 0.68 | color10 = Maroon | label11 = [[গাৰো ভাষা|গাৰো ]] | value11 = 0.55 | color11 = DarkBlue | label12 = [[মণিপুৰী ভাষা|'''মণিপুৰী ''']] | value12 = 0.54 | color12 = Pink | label13 = [[ডিমাছা ভাষা|ডিমাছা ]] | value13 = 0.42 | color13 = SkyBlue | label14 = ৰাভা | value14 = 0.33 | color14 = LightGreen | label15 = অন্যান্য | value15 = 2.91 | color15 = Grey }} == জনগাঁথনি == {{Details|অসমৰ জনগোষ্ঠীসমূহ}} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল তথ্য অনুসৰি অসমৰ মুঠ জনসংখ্যা ৩,১১,৬৯,২১১জন।<ref name="onlineassam">{{cite web | url=http://online.assam.gov.in/web/population-census/ | title=Provisional Census Results for Assam | publisher=Govt. of Assam | accessdate=April 03, 2012 | archivedate=June 21, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120621011519/http://online.assam.gov.in/web/population-census | deadurl=yes }}</ref> ই ভাৰতৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ২.৫৮%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ হৈছে ১০০০:৯৫৪। জনবসতি প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩৯৭জন। যোৱা দশকতকৈ অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ হৈছে ১৬.৯৩%।<ref name="onlineassam"/> সাক্ষৰতাৰ হাৰ হৈছে ৭৩.১৮%। জনগোষ্ঠীসমূহৰ ভিতৰত [[অসমৰ চীনা-তিব্বতীয় আৰু টাই জনগোষ্ঠী]]<ref name=":0">Terwiel, B.J. (1996). "Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India.". ''Bijdragen Tot de Taal-, Land- en Volkenkunde'' খণ্ড '''152''' (2): 275–92. [[Digital object identifier|doi]]:10.1163/22134379-90003014.</ref><ref>Urban, Hugh B. (2011). "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam". ''The Journal of Hindu Studies''. '''4''' (3): 231–247. doi:10.1093/jhs/hir034</ref>: {{div col|3}} *[[আহোম]] *[[খামটি]] *[[খাময়াং]] *[[ফাকে]] *[[আইটন]] *[[টুৰুং]] *[[চিংফৌ]] *[[বড়ো]] *[[চুতীয়া]] *[[দেউৰী]] *[[ডিমাছা]] *[[গাৰো]] *[[হাজং]] *[[হমাৰ]] (চিন-কুকি-মিজো) *[[কাৰ্বি]] *[[কুকি]] (চিন-কুকি-মিজো) *[[কোচ]] *[[মেক]] *[[মিছিং]] *[[মৰাণ]] *[[মটক]] *[[ৰাভা]] *[[শৰণীয়া কছাৰী]] *[[সোণোৱাল কছাৰী]] *[[ঠেঙাল কছাৰী]] *[[তিৱা]] {{div col end}} আৰু [[ভাৰত-আৰ্য ভাষা পৰিয়াল|আৰ্য ভাৰতীয়]] জনগোষ্ঠীসমূহ হৈছে: *[[কলিতা]](কায়স্থ) *[[চাঁওতালি ভাষা|চাঁওতাল]] *[[বঙালী]]আদি প্ৰধান।<ref name="netzone">{{cite web | url=http://www.indianetzone.com/37/tribes_assam.htm | title=Tribes of Assam | publisher=IndiaNetZone | date=June 28, 2011 | accessdate=April 03, 2012 | archivedate=March 26, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326043043/http://www.indianetzone.com/37/tribes_assam.htm | deadurl=yes }}</ref> অসমৰ চৰকাৰী ভাষা হৈছে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ লগতে [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], চাদ্ৰী আৰু অন্যান্য জনগোষ্ঠীয় ভাষাৰ প্ৰচলন আছে। == নগৰ-চহৰ == {| class="wikitable" style="text-align:center; width:97%; margin-right:10px; font-size:100%" |+ align=center style="font-weight:bold" | জনসংখ্যা অনুযায়ী অসমৰ বৃহৎ নগৰ-চহৰসমূহ |- ! align=center style="background:#f5f5f5; " | স্থান ! align=center style="background:#f5f5f5; " | নগৰ ! align=center style="background:#f5f5f5; " | জিলা ! align=center style="background:#f5f5f5; " | জনসংখ্য ! rowspan=12 | {{Tnavbar|Largest cities of India|plain=1}} [[চিত্ৰ:Rush Hour at Guwahati Club, Guwahati.jpg|border|135px|Guwahati]]<br />[[গুৱাহাটী]]<br /><br />[[বঙাইগাঁও]]<br />[[চিত্ৰ:Jorhat.jpg|135px|যোৰহাট নগৰ]]<br />[[যোৰহাট]] |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ১ ||align=left | '''[[গুৱাহাটী]]''' || [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা|কামৰূপ মহানগৰ]] || ৯,৬৮,৫৯৪ |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ২ ||align=left | '''[[শিলচৰ]]''' || [[কাছাৰ জিলা|কাছাৰ]] || ২,২৮,৯৮৫ |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ৩ ||align=left | '''[[বঙাইগাঁও]]''' || [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] || ১,৮৪,৮১০ |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ৪ ||align=left | '''[[ডিব্ৰুগড়]]''' || [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]] || ১,৬৪,০৯১ |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ৫ ||align=left | '''[[যোৰহাট]]''' || [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]] || ১,৫৩,২৪৯ |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ৬ ||align=left | '''[[নগাঁও]]''' || [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]] || ১,৪৭,১৩৭ |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ৭ ||align=left | '''[[তিনিচুকীয়া]]''' || [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] || ১,২৫,৬৩৭ |- | align=centre style="background:#f0f0f0; " | ৮ ||align=left |'''[[মঙলদৈ]]''' || [[দৰং জিলা|দৰং]] || ৪৫,০০০ |- | align=center style="background:#f0f0f0; " | ৯ ||align=left | '''[[তেজপুৰ]]''' || [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] || ১,০০,৪১৭ |- | colspan="13" align=center style="background:#f5f5f5; " | ২০১১ চনৰ লোকপ্ৰিয়ল মতে<ref>http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf</ref> |} == ভাষা == {{Main|অসমীয়া ভাষা}} অসমৰ প্ৰধান ভাষা হ'ল [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। এই ভাষা সংবিধানৰ অষ্টম অনুচ্ছেদ অনুসৰি স্বীকৃত আৰু [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ এক প্ৰধান সংযোগী ভাষা। অসমীয়া ভাষা ভাৰতীয় আৰ্য গোষ্ঠীৰ ভাষা। প্ৰাচীন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাবিশেষেই ক্ৰম পৰিৱৰ্তনৰ মাজেদি আহি খ্ৰীষ্টীয় দশম-একাদশ শতিকামানত অসমীয়া ৰূপ ল'বলৈ আৰম্ভ কৰে। অসমত প্ৰচলিত আন ভাষাবোৰ হ'ল: [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[মেইতেই ভাষা|মেইতেই]] ([[মণিপুৰী ভাষা|মণিপুৰী]])<ref>{{Cite web|date=2024-02-24|title=Assam recognises Manipuri as associate official language in four districts|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-recognises-manipuri-as-associate-official-language-in-four-districts-101708770769105.html|access-date=2024-02-24|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=PTI|date=2024-02-24|title=Assam Cabinet gives nod to recognise Manipuri as associate official language in four districts|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assam-cabinet-gives-nod-to-recognise-manipuri-as-associate-official-language-in-four-districts/article67881260.ece|access-date=2024-02-24|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-02-24|title=Assam Cabinet gives nod to recognise Manipuri as associate official language in four districts|url=https://indianexpress.com/article/north-east-india/assam/assam-cabinet-recognise-manipuri-associate-official-language-four-districts-9178285/|access-date=2024-02-24|website=The Indian Express|language=en}}</ref> [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], আৰু অন্যান্য প্ৰচলিত উপ-ভাষাবোৰ হ'ল: [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কছাৰী ভাষা|কছাৰী]], [[চাওঁতালি ভাষা|চাঁওতালি]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[ডিমাছা ভাষা|ডিমাছা]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]] আদি। আনহাতে বিভিন্ন জনগাষ্ঠীৰ বহুতো দোৱান অসমত প্ৰচলিত আছে। == সাংস্কৃতিক প্ৰতীক == <!-- {{Main|অসমৰ সাংস্কৃতিক প্ৰতীকসমূহ}} --> [[চিত্ৰ:Tamulpanor Xorai Assam.JPG|thumb|<center>তামোল-পাণ আৰু [[গামোছা]]ৰ এখন [[শৰাই]]। ডাঙৰক সন্মানসহকাৰে মান ধৰাৰ সময়ত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়<center>]] [[চিত্ৰ:Jaapi with Gamosa.jpg|thumb|left|140px|<center>গামোচাৰে সজোৱা অসমীয়া সাংস্কৃতিক প্ৰতীক [[জাপি]]<center>]] [[চিত্ৰ:চাল কোমোৰা.jpg|thumb|<center>চালত কোমোৰা অসমীয়া জাতীয় পৰিচয়ৰ অন্যতম বাহক<center>]] অসমীয়া সমাজ জীৱনত বিভিন্ন বিশ্বাস, অনুভৱ আৰু আদৰ বা সন্মানৰ ক্ষেত্ৰত তামোল-পান, [[গামোছা]] আৰু [[শৰাই]]ৰ বিশেষ ভূমিকা আছে। যিকোনো সামাজিক কামত তামোল-পাণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কাৰোবাৰ ঘৰলৈ অহা অতিথিক আন নহ'লেও তামোল-পাণ খাবলৈ দিয়া হয়। সামাজিক কাৰণত হোৱা যিকোনো দণ্ড মিমাংসাৰ বাবেও তামোল-পাণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে [[গামোছা]] অসমীয়া সমাজত বিহুৱানৰ ৰূপত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে গা ধোৱাৰ পিছত ব্যৱহাৰ কৰা তিয়নী গামোচা, পানী গামোচা আদিও উল্লেখযোগ্য। সৰুৱে ডাঙৰক মান ধৰা আদিৰ ক্ষেত্ৰত গামোচা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[শৰাই]] ধাতুৰে নিৰ্মিত এবিধ খুৰা থকা পাত্ৰ। সাধাৰণতে তামোল-পাণ আৰু গামোচাৰে কাৰোবাক মান ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসমৰ যিকোনো সাংস্কৃতিক কাৰ্যকলাপৰ লগত এই তিনিবিধ বস্তুৰ ব্যৱহাৰ অপৰিহাৰ্য। আনাহাতে [[জাপি]] অসমীয়া সংস্কৃতিৰ আন এবিধ আদৰৰ প্ৰতিক। কাৰোবাক সন্মান জনোৱাৰ লগতে উপহাৰ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই কেইবাপ্ৰকাৰৰ যেনে-ডাং-জাপি, বৰজাপি, পানী বা হালোৱা-জাপি আৰু সৰুদৈয়া জাপি। অসমত আটাইতকৈ প্ৰচলিত জাপি হ'ল '''সৰুদৈয়া জাপি'''। এই জাপি সৰু সৰুকৈ আৰু মিহিকৈ তোলা বুঢ়া জাতি বাঁহৰ কাঠিৰে ফুল অথবা অন্য কিবা চিত্ৰ অংকন কৰি নিৰ্মাণ কৰা হয়। জাপিটোৰ ঘূৰণীয়া চাৰিও কাষ ৰঙা কাপোৰ চিলাই আৰু ওপৰৰ জোঙা কোণটিত এঠোপা ৰঙা সূতা বন্ধা হয়। অসমীয়া সমাজৰ মহিলাসকলে এই জাপি ব্যৱহাৰ কৰে তথা সন্মনীয় ব্যক্তিসকলক সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ উপহাৰৰূপে আগবঢ়োৱা হয়। == উৎসৱ == <!-- {{Main|অসমৰ প্ৰধান উৎসৱসমূহ}} [[ঈদ]]:[[ইছলাম]] ধৰ্মৰ জাতীয় উৎসৱ। ঈদ দুটা 1/[[ঈদ-উল-ফিতৰ]] 2/[[ঈদ-উল-আজহা]] --> [[চিত্ৰ:bihu_festival.jpg|thumb|বিহু নৃত্যৰ দৃশ্য]] সকলো জাতিৰ মানুহৰে কিছুমান স্বকীয় উৎসৱ আছে। অসমীয়াসকলৰো তেনে উৎসৱৰ ভিতৰত [[বিহু]] উৎসৱ প্ৰধান। সংস্কৃত 'বিষুবত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে। বৈদিক 'বিষুবন' পদৰ অৰ্থৰ পৰিসৰে এবছৰ ব্যাপী অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মাজৰ দিনটোক বুজায় অৰ্থাৎ দিন আৰু ৰাতিৰ সমান হোৱা দিনটোৱেই 'বিষুবত'ৰূপে পৰিচিত। এই দিনটেই 'গৰু-ম'হ' আদিৰ সংগ্ৰহৰ অৰ্থে আৰু পোহনীয়া জন্তুৰ মংগল কামনা কৰি সূৰ্য্যদেৱতাক স্তুতি কৰা হৈছিল। অসমীয়া বিহু মূলত তিনিটা, ৰঙালী বিহু বা ব'হাগ বিহু, কঙালী বিহু বা কাতি বিহু, আৰু ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু। চ'ত আৰু ব'হাগ মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনটোৰ পৰা আৰম্ভ হৈ সাতদিন থাকে। ৰঙালী বিহু ব'হাগ বিহুৰূপেও পৰিচিত। বিহুৰ আগদিনাখনক উৰুকা বোলে। প্ৰথম বিহুটিৰ নাম গৰু বিহু। এই দিনা গৰুৰ শিঙত তেল দি ধুৱাই-পখলাই লাও-বেঙেনা খুৱায় আৰু তাৰে মালাও পিন্ধায়। আহিন আৰু কাতিৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা কাতি বিহু। এইসময়ত মানুহৰ আহু ধান শেষ হয়, শালি ধানো চপাবৰ নহয়। সেইবাবে তেতিয়া মানুহৰ খোৱাত টান পৰে। গতিকে এই বিহুক কঙালী বিহু বোলে। এই বিহুক ঘৰে ঘৰে তুলসীৰ পুলি ৰুই গধূলি তাৰ গুৰিত চাকি জ্বলাই নাম গাই, ঘৰৰ চোতালৰ চাৰিওফালে আৰু খেতিপথাৰত চাকি জ্বলাই। পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু। এই বিহু তিনিদিন পালন কৰা হয়। পুহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু, আদি শষ্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত দুমুঠি ধান-চাউল খাবলৈ থাকে। সেই বাবে এই বিহুত খোৱা বোৱাৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ব দিয়া হয়। এই বিহুত সান্দহ, চিৰা, নানা তৰহৰ পিঠা, লাডু, আখৈ, আদি মানুহৰ ঘৰে ঘৰে উপচি পৰে। মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ'ল মেজি পোৰা। মেজিক কামৰূপ জিলাত ভেলাঘৰ বুলিও কোৱা হয়। === সংগীত === {{Main|অসমৰ সংগীত}} [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ প্ৰদেশ অসমৰ সংগীতসমূহ হ'ল মূলতঃ থলুৱা লোকসংগীত আৰু ভক্তিমূলক গীত। অসমৰ সংগীতসমূহক ইয়াৰ স্বকীয় বৈশিষ্ট্যৰ বাবে ভাৰতৰ বাকী অংশৰ সংগীতসমূহৰ পৰা পৃথক কৰি চিনিব পাৰি। এই সংগীতসমূহত দাঁতি-কাষৰীয়া পাহাৰীয়া ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশ [[ম্যানমাৰ]], [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[চীন]] আদি দেশৰো প্ৰভাৱ দেখা যায়। অসমৰ জনসংখ্যাৰ বিবিধতা অনুসৰি লোকসংগীতৰো ততোধিক ভিন্নতা আছে। প্ৰত্যেক ধৰণৰ লোকসংগীততে প্ৰায়েই অন্যান্য এক বা ততোধিক সংগীতৰ প্ৰাভাৱ দেখা যায়। তলত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ লোকসংগীতসমূহৰ এখন সূচী দিবলৈ প্ৰয়াস কৰা হ'ল। {{Div col }} * [[কামৰূপী লোকগীত]] * [[গোৱালপৰীয়া লোকগীত]] * [[ওজাপালি]] * [[ঝুমুৰ]] * [[বৰগীত]] * [[ঐনিতম]] * [[বিহুগীত]] * [[হুঁচৰি]] * [[বনগীত]] * [[বিয়ানাম]] * [[ভেকুলী বিয়াৰ নাম]] * [[নিচুকনি গীত]] * [[মহোহো গীত]] * [[জিকিৰ]] * [[টোকাৰি গীত]] * [[বৰফুকনৰ গীত]] * [[নাগাৰা নাম]] * [[আইনাম]] * [[অপেচৰী সবাহৰ গীত]] * [[হাইদাং গীত]] * [[জন্মাষ্টমী নাম]] * [[লক্ষ্মীপূজাৰ নাম]] * জুনা গীত {{Div col end}} === অসমৰ সংগীতজ্ঞসকল: === {{Div col}} * [[শংকৰদেৱ|শ্ৰীশ্ৰীশংকৰদেৱ]] * [[পাৰ্বতি প্ৰসাদ বৰুৱা]] * [[ৰূদ্ৰ বৰুৱা]] * [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] * [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] * [[ভূপেন হাজৰিকা]] * [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] * [[ৰমেন বৰুৱা]] * [[চাৰু গোঁহাই]] * [[জিতুল সোণোৱাল]] * [[জুবিন গাৰ্গ]] * [[অংগৰাগ মহন্ত]] {{Div col end}} == লোক-সংস্কৃতি == {{Main|অসমীয়া লোক-সংস্কৃতি}} কোনো এটা জাতিৰ বৈশিষ্ট্যসূচক শিল্প-সাহিত্য, বিশ্বাস, সমাজনীতি, ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি, কৃষি, কৰ্ম্ম, শিক্ষা, চৰ্চ্চা, কলা, ৰুচি আদিৰ সমাৱেশক একেলগে সংস্কৃতি বা কৃষ্টি বুলিব পাৰি। বিভিন্ন ভাষা-ভাষী, জাতি-জনজাতিৰে গঠিত অসমীয়া সংস্কৃতিৰ পৰিষৰ অতি বিশাল। তথাপি কিছুমান উমৈহতীয়া বৈশিষ্ট্য ইয়াৰ মাজত দেখা যায়। * [[কাঠ]], [[বাঁহ]], [[বেত|বেতে]]ৰে প্ৰাকৃতিকভাৱে নিৰ্মিত ঘৰ। * প্ৰতীকাত্মক কিছুমান কাপোৰ। যেনে [[গামোচা]], ইত্যাদি। * পৰম্পৰাগত [[পাট-মূগা]], কপাহী কাপোৰ। * সহজ-সৰল ব্যৱহাৰ আৰু অতিথিপৰায়ণতা। * বাঁহ সংস্কৃতি। * ধৰ্মীয় শিথিলতা == পৰ্যটন == {{Main|অসমৰ পৰ্যটনস্থলসমূহ}} অসম হৈছে [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ মুখ্য দুৱাৰ আৰু সাতভনীৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ। অসম প্ৰাকৃতিক সম্পদেৰে সমৃদ্ধিশালী এখন ৰাজ্য। [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] আদি বিভিন্ন উদ্যান আৰু বিভিন্ন মঠ-মন্দিৰ, ঐতিহাসিক সমল আদিয়ে অসমৰ পৰ্য্যটন উদ্যোগ চহকী কৰি তুলিছে। === অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটন স্থানসমূহ === '''[[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]''' : লুইত, বৰলুইত, চিৰিলুইত, লৌহিত্য আদি নামেৰে পৰিচিত নদৰাজ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভাৰত তথা অসমৰ প্ৰধান নদী। প্ৰায় 2900 কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ [[এছিয়া]]ৰ ভিতৰতে অন্যতম দীঘল নদী। অসমৰ সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ সৈতে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী অংগাংগীভাৱে জড়িত। এই নদীৰ প্ৰাকৃতিক দৃশ্য অতি মনোৰম। '''[[গুৱাহাটী]]''' : [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ নগৰ। গুৱাহাটী মহানগৰৰ ভিতৰত [[কামাখ্যা মন্দিৰ|কামাখ্যা]], [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], [[গুৱাহাটী চিৰিয়াখানা]], [[শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ]], [[উমানন্দ]] আদি বিভিন্ন পৰ্য্যটন স্থান আছে। '''[[যোৰহাট]]''' : [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা ৩০৫ কিল'মিটাৰ পূৱত উজনি অসমৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ। [[আহোম]] শাসনৰ শেষ ৰাজধানী যোৰহাটক অসমৰ সাংস্কৃতিক ৰাজধানী বুলি কোৱা হয়। অসমৰ [[চাহ]] উৎপাদনৰ অন্যতম স্থান যোৰহাট প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যতো চহকী। যোৰহাটত [[টোকোলাই চাহ গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[হাতীগড় শিৱদ'ল]], [[বুঢ়ীগোসানী দেৱালয়|বুঢ়ীগোসানী থান বা দেৱালয়]], [[গৰখীয়া দ'ল]], [[ঢেঁকীয়াখোৱা বৰ নামঘৰ]], বৰভেটি থান, [[ৰজা মৈদাম]], [[লাচিত বৰফুকন মৈদাম]], স্বৰ্গদেউ চাওলুং ছ্যুকাফা সমন্বয় ক্ষেত্ৰ, [[যোৰহাট বিজ্ঞানকেন্দ্ৰ আৰু তাৰকাগৃহ]] আদি উল্লেখ্যযোগ্য পৰ্য্যটন স্থান আছে। '''[[মাজুলী]]''' : [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মাজত অৱস্থিত আটাইতকৈ ডাঙৰ নদী দ্বীপ। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বিভিন্ন [[সত্ৰ]] ইয়াৰ মূল আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ। '''[[জাতিংগা]]''' : ডিমা হাছাও জিলাৰ এখন পাহাৰীয়া গাঁও। চৰাইৰ ৰহস্যজনক আত্মহত্যাৰ স্থান হিচাপে [[জাতিংগা]] বিখ্যাত। '''[[ডিমা হাছাও]]''' : ডিমা হাছাও প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যৰে ভৰপূৰ অসমৰ এখন পাহাৰীয়া জিলা। সদৰ স্থান হাফলং এখন সুন্দৰ ঠাই তথা অসমৰ একমাত্ৰ পৰ্বতীয়া স্থান। হাফলঙৰ নিকতৱৰ্তী গাঁও [[জাতিংগা]] চৰাইৰ আত্মহত্যাৰ স্থান হিচাপে বিখ্যাত। ডিমা হাছাওৰ উল্লেখনীয় পৰ্য্যটন ক্ষেত্ৰ সমূহ হৈছে [[উমৰাংছু]], পানীমূৰ জলপ্ৰপাত, [[মাইবং]], চেলকাল পীকৰ টুমজাং ট্ৰেক ইত্যাদি। '''[[তেজপুৰ]]''': অসমৰ ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ এখন অনুপম স্থান হৈছে তেজপুৰ। [[উষা পাহাৰ]], [[অগ্নিগড়]], [[মহাভৈৰৱ মন্দিৰ]], [[চিত্ৰলেখা উদ্যান]] আদি উল্লেখযোগ্য পৰ্য্যটন স্থান। '''[[শিৱসাগৰ]]''' : [[আহোম সাম্ৰাজ্য]]ৰ এখন ঐতিহাসিক স্থান। [[ৰংঘৰ]], [[কাৰেংঘৰ]], [[তলাতল ঘৰ]], [[চৰাইদেউ]], [[শিৱ দ'ল|শিৱদ'ল]] আদি উল্লেখযোগ্য পৰ্য্যটনৰ স্থান। '''[[হাজো]]''': [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]], [[ইছলাম]], [[বৌদ্ধ]] ধৰ্মৰ সংগ্ৰম স্থান হ'ল হাজো। [[হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ]] আৰু [[পোৱামক্কা]] ইয়াৰ মূল পৰ্য্যটনৰ স্থান। '''[[গোৱালপাৰা]]''': গোৱালপাৰা অসমৰ আন এখন উল্লেখযোগ্য পৰ্য্যটন স্থান। [[পঞ্চৰত্ন]], [[টুক্ৰেশ্বৰ পাহাৰ]], [[শ্ৰীসূৰ্য পাহাৰ]], [[চান্দৰডিঙা]] আদি উল্লেখযোগ্য স্থান। <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5"> File:Kazi rhino edit.jpg| [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ বিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়। File:Rang_Ghar_Sibsagar.jpg| [[শিৱসাগৰ]]ৰ [[ৰংঘৰ]]। File:Kamalabari Satra.jpg| [[মাজুলী]]ৰ [[কমলাবাৰী সত্ৰ]]। File:Ibisbill3.jpg| [[শোণিতপুৰ]] জিলাৰ [[নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]। File:Golden Langur.jpg| [[উমানন্দ]]ৰ [[সোণালী বান্দৰ]]। </gallery> </center> === অসমৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় স্থান=== <!-- {{Main|অসমৰ মঠ মন্দিৰসমূহ}} --> {{Div col}} === দেউশাল=== * [[ৰামখাপীঠ দেওশাল]] ===থান=== * [[দ'দান থান]] * [[মণিপুৰী আই গোসাঁনী থান]] * [[মালিনী থান]] * [[বুঢ়া-বুঢ়ী থান]] ===মন্দিৰ আৰু নামঘৰ=== * [[কামাখ্যা মন্দিৰ|কামাখ্যা]] * [[বশিষ্ঠাশ্ৰম দেৱালয়]] * [[উমানন্দ]] * [[অশ্বক্লান্ত মন্দিৰ]] * [[গৰখীয়া দ'ল]] * [[শ্ৰী শ্ৰী আঠখেলীয়া নামঘৰ, গোলাঘাট]] * [[ঢেঁকীয়াখোৱা বৰ নামঘৰ]] * [[খনিকৰ পুথি নামঘৰ, দেৰগাঁও]] * [[দৌল গোবিন্দ মন্দিৰ]] * [[নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, গুৱাহাটী]] * [[বিল্বেশ্বৰ দেৱালয়]] * [[শিৱ দ'ল]], শিৱসাগৰ * [[মহাভৈৰৱ মন্দিৰ]], [[তেজপুৰ]] * [[ভৈৰৱী মন্দিৰ]], [[তেজপুৰ]] * [[কেতেকেশ্বৰ]] দেৱালয়, [[তেজপুৰ]] * [[নেঘেৰিটিং শিৱদৌল]], [[দেৰগাঁও]] * [[মদন কামদেৱ দেৱালয়]], বাইহাটা, কামৰূপ। *[[দীপ্তেশ্বৰী দেৱালয়]], ৰঙিয়া, কামৰূপ। * [[সুন্দৰীদিয়া সত্ৰ]] * [[বৰপেটা সত্ৰ]] * [[পাটবাউসী সত্ৰ]] {{Div col end}} === অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্য === {{Div col}} * [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ডিব্ৰু-চৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[নামেৰি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[পবিতৰা অভয়াৰণ্য]] * [[গৰমপানী অভয়াৰণ্য]] * [[লাওখোৱা অভয়াৰণ্য]] * [[বৰনদী অভয়াৰণ্য]] * [[সোণাই-ৰূপাই অভয়াৰণ্য]] * [[পাভৈ অভয়াৰণ্য]] * [[হোলোঙাপাৰ গিবন অভয়াৰণ্য]] * [[দিহিং পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ভেঁৰজান-বৰাজান-পদুমনি অভয়াৰণ্য]] * [[পানী দিহিং অভয়াৰণ্য]] * [[নামবৰ অভয়াৰণ্য]] * [[নামবৰ-দৈগ্ৰুং অভয়াৰণ্য]] * [[পূব কাৰ্বি আংলং অভয়াৰণ্য]] * [[চক্ৰশিলা অভয়াৰণ্য]] * [[আমচোং অভয়াৰণ্য]] * [[বুঢ়া চাপৰি অভয়াৰণ্য]] * [[মাৰাট লংৰি অভয়াৰণ্য]] * [[বৰাইল অভয়াৰণ্য]] * [[ৰাইমনা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] {{Div col end}} === অন্যান্য স্থান === {{Div col}} * [[চিত্ৰলেখা উদ্যান]] * [[দ-পৰ্বতীয়া]] * [[বৰদোৱা, নগাঁও]] * [[শৈল দ্বাৰ]] * দেওপাহাৰ, নুমলীগড়, গোলাঘাট {{Div col end}} <!-- == অৰ্থনীতি == === তৈল-উদ্যোগ === === কৃষি === --> === চাহ-উদ্যোগ === [[চিত্ৰ:Assam.jpg|thumb|right|<center>অসমৰ চাহ উৎপাদনৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়াক দেখুওৱাই ১৮৫০ চনত অংকন কৰা চিত্ৰ<center>]] [[চিত্ৰ:Csinensis.jpg|thumb|left|<center>চাহৰ পাত – অসমত বিশ্বৰ চাহ উৎপাদনৰ এক বৃহৎ অংশ প্ৰস্তুত কৰা হয়<center>]] অসম চাহৰ দেশ। পৃথিৱীৰ ভিতৰতে অসম দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চাহ উৎপাদনকাৰী অঞ্চল। অসমত মুঠ ৮৫০খনমান [[চাহ]] বাগিছা আছে আৰু প্ৰায় ২লাখ ২৮হাজাৰ হেক্টৰ মাটিত চাহ খেতি কৰা হয়। বৰ্তমান অসমৰ বাগিছাবোৰত হোৱা চাহৰ উৎপাদন পৃথিৱীৰ সৰ্বমুঠ উৎপাদন শতকৰা ১৫ ভাগ আৰু ভাৰতৰ সৰ্বমুঠ উৎপাদনৰ ৫২.৯৪ ভাগ। == অসমৰ সমস্যাসমূহ == {{Main|অসমৰ সমস্যা}} ভাৰতবৰ্ষৰ পূবকোণত অৱস্থিত এসময়ৰ প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আজিৰ অসমত বৰ্তমান বিভিন্ন সমস্যাই গা কৰি উঠিছে। দিনে দিনে বৃদ্ধি পাই অহা নানান সমস্যাই অসমৰ উন্নতিত প্ৰতিবন্ধকতাৰ সৃষ্টি কৰিছে। যাৰ বাবে আজি অসমৰ বুকুত সকলো থকাৰ পিছতো অসম অন্যান্য ৰাজ্যৰ তুলনাত বহু ক্ষেত্ৰতে পিছ পৰি আছে। অসমৰ প্ৰধান সমস্যাসমূহৰ ভিতৰত - (১) ভাষিক সমস্যা (২) নিবনুৱা সমস্যা (৩) বানপানী সমস্যা (৪) অনুপ্ৰবেশকাৰী সমস্যা (৫) উগ্ৰপন্থী সমস্যা (৬)খাদ্য সমস্যা। মূলত এই ছটাই অসমৰ প্ৰধান সমস্যা যদিও ইয়াৰ বাহিৰেও অসমৰ সম্পদৰ উচিত ব্যৱহাৰ নোহোৱা, চৰকাৰৰ বহু ক্ষেত্ৰত উদাসীনতা আৰু যোগ্য ব্যক্তিৰ নিয়োগ নোহোৱায়েও সমস্যাসমূহৰ লগত মিলি অনেক বাধাৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে। == লগতে চাওক == {{portal|অসম}} {{Div col}} * [[অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীকসমূহ]] * [[অসম বুৰঞ্জী]] * [[অসমীয়া ভাষা]] * [[আহোম]] * [[আহোম সাম্ৰাজ্য]] * [[চৰ্যাপদ]] * [[অসমীয়া খাদ্যাভাস]] * [[অসমৰ অৰ্থনীতি]] * [[অসমৰ সংগীত]] * [[অসমৰ সাহিত্য]] {{Div col end}} == তথ্য সংগ্ৰহ == ===টোকা=== <references group="note"/> ===উৎস=== {{Div col}} {{reflist}} {{Div col end}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Assam|অসম}} * {{wikivoyage|Assam|অসম}} * {{wikiquote}} * {{Official website|http://assamgovt.nic.in/}} * {{dmoz|Regional/Asia/India/Assam}} * [http://assamtourism.org/ Assam Tourism] (আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট) * [http://assamgovt.nic.in/glance.asp অসমৰ চৰকাৰী বেৱছাইটত থকা অসমৰ চমু বৰ্ণনা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722230957/http://assamgovt.nic.in/glance.asp |date=2013-07-22 }} * [http://www.north-east-india.com/assam/assam-cities.html অসমৰ চহৰসমূহৰ মানচিত্ৰ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305030802/http://www.north-east-india.com/assam/assam-cities.html |date=2016-03-05 }} * [http://www.assam.org/ অসম ডট অৰ্গ] {{Geographic Location |Centre = অসম |North ={{flag|Bhutan}} |Northeast = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |East = [[নাগালেণ্ড]] |Southeast = [[মণিপুৰ]] |South = [[মিজোৰাম]] |Southwest = [[মেঘালয়]]<br>{{flag|Bangladesh}}<br>[[ত্ৰিপুৰা]] |West = [[পশ্চিম বংগ]]<br>{{flag|Bangladesh}} |Northwest = {{flag|Bhutan}} }} {{অসম}} {{ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ}} {{উত্তৰ পূব ভাৰত}} {{অসম বুৰঞ্জী}} {{অসমীয়া লোক-সংস্কৃতি}} [[শ্ৰেণী:অসম| ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ পূব ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:সাতভনী ৰাজ্যসমূহ]] 1skx9rwjjmdmlyuzjm29ld2uz540w2g 0 4252 616643 614242 2026-07-11T07:02:24Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616643 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Gauhati_university_logo.jpg‎ | image_size = 200px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = ''Vidyayā Sādhayet'' | mottoeng = | established = {{start date|১৯৪৮}} | closed = | type = ৰাজহুৱা কলেজিয়েট বিশ্ববিদ্যালয় | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = ননী গোপাল মহন্ত | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff =৩৪১ (২০১৮) | administrative_staff =১১৬৭ (২০১৮) | students =৫৪১১ (২০১৮) | undergrad =১২৯০ (২০১৮) | postgrad =৩৭২১ (২০১৮) | doctoral =৩৯৮ (২০১৮) | other = | city = [[গুৱাহাটী]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus =চহৰাঞ্চল (মুঠ 650 একৰ) | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = {{url|http://www.gauhati.ac.in/}} | logo = | footnotes = }} '''গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়''' ({{Lang-en|''Gauhati University'', চমুকৈ ''GU''}}; ''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়'') [[অসম|অসমৰ]] [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীত]] অৱস্থিত এখন কলেজিয়েট ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত স্থাপিত এই বিশ্ববিদ্যালয় [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ]] প্ৰথমখন বিশ্ববিদ্যালয়। ==ইতিহাস== [[চিত্ৰ:Guwahati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল প্ৰবেশদ্বাৰ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় '''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭''' (Assam Act, XVI of 1947) আৰু অসম বিধান সভাত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা ১৯৪৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। বিশ্ববিদ্যালয় খন স্বাধীন অসমৰ প্ৰথম মুখ্যমন্ত্ৰী লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈয়ে উদ্বোধন কৰে।<ref>[https://legislative.assam.gov.in/documents-detail/the-gauhati-university-act-1947 The Gauhati University Act, 1947]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খন বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু [[অসম]] চৰকাৰৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ২৬ জানুৱাৰী ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]] স্থিত অসমৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয় [[কটন কলেজ]]ৰ চুডমাৰ্চন হলত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমখন সভা অনুষ্ঠিত হয়। [[কটন কলেজ]]ৰ ভিতৰতে প্ৰথমে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কাম-কাজ পৰিচালনা কৰা হৈছিল যদিও ১৯৫৫-৫৬ চনত ইয়াক জালুকবাৰীৰ [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য আছিল [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]।<ref>{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/home/library/index.htm |title=A b o u t t h e L i b r a r y |publisher=Gauhati.ac.in |date= |accessdate=2013-02-27 |archivedate=2012-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130175839/http://gauhati.ac.in/home/library/index.htm |deadurl=yes }}</ref> ===উপাচাৰ্যসকল=== * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]] ১৯৪৭ – ১৯৫৭ * [[সূৰ্য্য কুমাৰ ভূঞা]] ১৯৫৭ – ১৯৬০ * এইচ চি ভূঞা ১৯৬০ – ১৯৬২ চন * ফণীধৰ দত্ত ১৯৬২ – ১৯৬২ * হেৰল্ড জন টেইলৰ ১৯৬২ – ১৯৬৫ * এম এন গোস্বামী ১৯৬৫ – ১৯৭১ * এছ চি ৰাজখোৱা ১৯৭১ – ১৯৭৪ * এইচ কে বৰুৱা ১৯৭৪ – ১৯৭৯ * জে এম চৌধুৰী ১৯৭৯ – ১৯৮৬ * ডি পি বৰুৱা ১৯৮৬ – ১৯৯১ চন * এন কে চৌধুৰী ১৯৯১ – ১৯৯৬ চন * হিৰালাল দুৱাৰাহ ১৯৯৬ – ২০০১ * জি এন তালুকদাৰ ২০০১ – ২০০৬ * [[অমৰজ্যোতি চৌধুৰী]] ২০০৬ – ২০০৮ * অখিল কুমাৰ মেধি ২০০৮ – ২০১৩ * মৃদুল হাজৰিকা ২০১৩ – ২০১৯ * প্ৰতাপ জ্যোতি সন্দিকৈ ২০১৯ – ২০২৪ * ননী গোপাল মহন্ত ২০২৪ - বৰ্তমান [[File:KK Handique and S Radhakrishnan at the 1st Convocation of Gauhati University.jpg|thumb|১৯৪৯ চনত গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম সমাৱৰ্তনত ভাৰতৰ প্ৰথম উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি [[সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ]]ৰ সৈতে উপাচাৰ্য [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]]] ১৯১৭ চনত [[শিৱসাগৰ]] ত অনুষ্ঠিত অসম সন্থাৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনত প্ৰথম ৰাজহুৱা দাবী উত্থাপন কৰা হয়।১৯৪০ চনত চৰকাৰে এছ কে ভূঞাক বিশেষ বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে আৰু স্থান নিৰ্বাচন আৰু আনুষংগিক বিষয়সমূহৰ প্ৰাসংগিক তথ্য সংগ্ৰহৰ দায়িত্ব লয় .<ref name="gauhati2">{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |title=শিক্ষাৰ বাবে |publisher=Gauhati.ac.in |প্ৰৱেশ -date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |আৰ্কাইভ -date=18 May 2011 |access-date=3 April 2024 |archivedate=18 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |deadurl=yes }}</ref> ৰাজ্যিক বিধানসভাৰ এক আইন: ১৯৪৮ চনত অসম চৰকাৰৰ গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭ (১৯৪৭ চনৰ অসম আইন, ষোড়শ)ৰ দ্বাৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত অনুষ্ঠিত হৈছিল, যিটো প্ৰতিষ্ঠা দিৱস বুলি গণ্য কৰা হয়, [[কটন বিশ্ববিদ্যালয়|কটন কলেজ, গুৱাহাটী]]ৰ পুৰণি ছাডমাৰ্চন হলত।<ref name="gauhati1">{{cite web |url=http:// www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |title=অনুষ্ঠান |publisher=Gauhati.ac.in |access-date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |archive-url=https://web.archive.org/web /২০১২০২১৫১১২৭৪৫/http://www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |archive-date=১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead}}</ref> গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে গুৱাহাটীৰ কেইটামান অস্থায়ী অট্টালিকাত সংযুক্ত, শিক্ষকতা আৰু আৱাসিক বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ক প্ৰথম উপাচাৰ্য হিচাপে, ফণীধৰ দত্ত, সৈলন্ধৰ ৰাজখোৱা আৰু শৰৎ কুমাৰ দত্তক নিৰ্বাচিত কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্ৰেণীৰ পঞ্জীয়ক, কোষাধ্যক্ষ আৰু সম্পাদক ক্ৰমে। দাখিল কৰা বহুকেইজনৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ প্ৰতীক চিহ্নটোৰ ডিজাইন কৰিছিল আহমেদাবাদৰ বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ টি মুখাৰ্জীয়ে। ইয়াত লিপিবদ্ধ দুটা [[সংস্কৃত]] শব্দ: বিদ্যা সাধয়েতা (অৰ্থাৎ শিক্ষণৰ জৰিয়তে কৃতিত্ব)-এ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ মূলমন্ত্ৰৰ ইংগিত দিয়ে।<ref name="auto"/> ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাত ১৭খন সংযুক্ত মহাবিদ্যালয় আৰু আঠটা স্নাতকোত্তৰ বিভাগ আছিল। <ref name="gauhati2" /> চহৰৰ মাজমজিয়াৰ পৰা কাম আৰম্ভ কৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৫৫–৫৬ চনত বৰ্তমানৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == কেম্পাছ == <!-- মচি পেলোৱা ছবিসমুহ আঁতৰোৱা হৈছে: [[ফাইল:BKB authorium Gauhati University.jpg|thumb|BKB Auditorium]][[চিত্ৰ:GUIST, Gauhati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:GUIST, Gauhati University.jpg|thumb|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:Dr. H.K. Baruah Regional Botanical Resource Centre, Gauhati University.jpg|thumb|ড° এইচ কে বৰুৱা আঞ্চলিক উদ্ভিদ সম্পদ কেন্দ্ৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ]][[:en:File:KK Handique Library, Gauhati University 2.jpg|thumb|right|কৃষ্ণ কান্ত হেণ্ডিক লাইব্ৰেৰী]] --> বিশ্ববিদ্যালয়খন [[জালুকবাৰী]] চহৰৰ [[গুৱাহাটী]] চহৰ অঞ্চলত। কেম্পাছৰ দক্ষিণ দিশত এটা পাহাৰ আৰু উত্তৰ দিশত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী|ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদী বৈছে। কেম্পাছ এলেকাটো এখন সৰু চহৰলৈ গঢ় লৈ উঠিছে, বৰ্তমান 'গোপীনাথ বৰদলৈ নগৰ' নামেৰে পৰিচিত হৈছে। ইয়াৰ হোষ্টেলসমূহত বাস কৰা ৩৭০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকে ধৰি প্ৰায় ৬০০০ জনসংখ্যা আছে। শিক্ষক, বিষয়া-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসিক কোৱাৰ্টাৰৰ বাহিৰেও ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে ২২টা আৱাসগৃহ আছে। প্ৰয়োজনীয় নাগৰিক সুবিধা যেনে স্বাস্থ্য সেৱা, পানী যোগান, ৰাস্তাৰ পোহৰ, আভ্যন্তৰীণ পথ, অতিথিশালা, ডাক আৰু টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয়, ভাৰতীয় ষ্টে’ট বেংক, ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড বেংক , কেণ্টীন, এখন বজাৰ, উদ্যান, খেলপথাৰ, প্ৰেক্ষাগৃহ, ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম আদি কেম্পাছত আছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত; কামাখ্যা ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫&nbsp;কিলোমিটাৰ; আৰু গুৱাহাটী ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকাৰ লগতে গুৱাহাটী চহৰৰ মাজমজিয়াত থকা কাছাৰী (ডি.চি. ক’ৰ্ট)ৰ ওচৰৰ বাছ ষ্টপৰ পৰাও। দিছপুৰত থকা অসমৰ ৰাজধানী কমপ্লেক্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ২২&nbsp;কি:মি: দূৰত; গুৱাহাটী চহৰৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়খনলৈ সহজে যাব পাৰি; গুৱাহাটীত দেশৰ সকলো প্ৰান্তৰ পৰা পথ, ৰে’ল আৰু বিমান সংযোগ আছে। অসমৰ কিছু অংশৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক বাছ সেৱাৰ ষ্টেশ্যন কেম্পাছৰ পৰা ২&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা আদাবাৰী বাছ ষ্টেণ্ডত আছে। তেওঁলোকৰ আভ্যন্তৰীণ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ স্বয়ংক্ৰিয় কৰিবলৈ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে কালিংগাছফ্টৰ ফ্লেগশ্বিপ এডুকেশ্যন ই আৰ পি সমাধান গ্ৰে’চেল্‌ছ বাছি লৈছে। এই ৰূপায়ণৰ ফলত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক, প্ৰশাসনিক আৰু বিত্তীয় প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে স্বয়ংক্ৰিয় হৈ উঠিছে। ===পুথিভঁৰাল আৰু আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ=== ভাৰতীয় ঐতিহাসিক গৱেষণা পৰিষদ (ICHR)ৰ উত্তৰ-পূব আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ (NERC) গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল সম্প্ৰসাৰণ ভৱনত আছে। বাংগালুৰু আইচিএইচআৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰৰ লগতে এইটোৱেই হৈছে জিইউৰ এতিয়ালৈকে একমাত্ৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ পুথিভঁৰালটো ২০০৩ চনত স্থাপিত {{lang|en|National Mission for Manuscripts}}-ৰ অধীনত এটা নিৰ্দিষ্ট 'পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰ' (MCC)।<ref>[http://www.namami.org/convervation.htm পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰসমূহ] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506234603/http://www.namami.org/convervation.htm|date=৬ মে' ২০১২}} ''[[ৰাষ্ট্ৰীয় মিছনৰ বাবে... পাণ্ডুলিপি]]''।</ref> অসমৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ পুথিভঁৰালটোৰ সংগ্ৰহত প্ৰায় ৮ লাখ ৫০ হাজাৰ গ্ৰন্থ, আলোচনী, আলোচনী আদি ৰখা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত প্ৰায় ৫,০০০ মূল্যৱান অমূল্য পাণ্ডুলিপি আছে, কিছুমান ৩০০ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি।<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/পুৰণি-পাণ্ডুলিপি-সংৰক্ষণৰ বাবে-ভাৰ্চিটি-প্ৰয়াস/articleshow/11772135.cms | work=ভাৰতৰ সময়ছোৱা | title=পুৰণি পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণৰ বাবে ভাৰ্চিটি প্ৰচেষ্টা | date=৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২}}</ref> == সংগঠন আৰু প্ৰশাসন == === শাসন ব্যৱস্থা === [[File:Administrative Building, Gauhati University.jpg|thumb|right|Administrative Building]]জি.ইউ. আদালত, কাৰ্যবাহী পৰিষদ আৰু একাডেমিক পৰিষদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কৰ্তৃপক্ষ।<ref>{{Cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/administration.php |title=Administration |access-date= ২৮ অক্টোবৰ ২০১৩ |archive-date=১৯ জানুৱাৰী ২০১৮ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180119193036/http://gauhati.ac.in/administration.php |url-status=dead } }</ref> ২০১৯ চনত অধ্যাপক প্ৰতাপ জ্যোতি হণ্ডিকক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news|date=20 August 2019|last=PTI|title=প্ৰতাপ জ্যোতি হণ্ডিকক গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নতুন ভিচি নিযুক্তি|url=... https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/pratap-jyoti-handique-নিযুক্ত-নতুন-vc-of-gauhati-university-1582595-2019-08-20|access-date=5 মাৰ্চ 2021|work=ভাৰত আজি|language=as}}</ref> ==পৰিসীমা== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী]] মহানগৰীৰ জালুকবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। আনহাতে বিশ্ববিদ্যালয়খন [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত, [[কামাখ্যা]] ৰে’ল ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাই পথৰ কাষতে অৱস্থিত। বৰ্তমান সমগ্ৰ অঞ্চলটোক [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰ নামেৰে জনা যায়। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰিসীমাৰ ভিতৰত ৩০০০ হাজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থাকিব পৰা আৱাসসমূহৰ লগতে শিক্ষক-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসসমূহো আছে।<ref name="gauhati1"/> ==স্বীকৃতি== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]] ({{lang|en|National Assessment and Accreditation Council}} চমুকৈ NAAC), বাংগালুৰুৰ দ্বাৰা মূল্যাঙ্কিত আৰু 'A' গ্ৰে’ড-প্ৰাপ্ত।<ref name="gauhati2"/> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ''{{lang|en|QS World University Rankings}}'' এ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক ২০২৩ চনত এছিয়াৰ ৬০১–৬৫০ বেণ্ডত স্থান দিছিল।<ref>[https://www.topuniversities.com/university-rankings/asia-university-rankings/2023 "QS Asia University Rankings 2023"]. QS Quacquarelli Symonds Limited</ref> ভাৰতত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং ফ্ৰে’মৱৰ্ক (এন আই আৰ এফ)-এ ২০২২ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক সামগ্ৰিকভাৱে ৬৪ নম্বৰ স্থান প্ৰদান কৰিছিল<ref name=":0">{{Cite web|title=MHRD, National Institute Ranking Framework (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|access-date=১৫ জুলাই ২০২২|website=www.nirfindia.org|archivedate=2022-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220820073138/https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|deadurl=yes}}</ref> আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত ৩৬ টা।<ref name=":1" >{{Cite web|title=MHRD, নেচনেল ইনষ্টিটিউট ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|access-date=15 জুলাই 2022|website=www.nirfindia। org|archivedate=2022-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221112070520/https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|deadurl=yes}}</ref> ==বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত== [[চিত্ৰ:GU_AD.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনিক ভৱন]] বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতটোৰ ৰচক [[ভূপেন হাজৰিকা]]। এই গীতটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সকলো অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিতে পৰিৱেশন কৰা হয়। <blockquote> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> এন্ধাৰৰ ভেটা ভাঙি প্ৰাগজ্যোতিষত বয়<br /> জেউতি নিজৰাৰে ধাৰ<br /> শত শত বন্তিৰে জ্ঞানৰে দীপালীয়ে<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> <br /> সাঁচিপাতে ভাষা দিব<br /> চিফুঙে আশা দিব<br /> ৰংঘৰে মেলিব দুৱাৰ<br /> সমাজে সাৱটিব মহান মানৱতা<br /> বিজ্ঞানে আনিব জোঁৱাৰ<br /> <br /> নতুনৰ গতি খেদি ডেকা-গাভৰু আমি<br /> নিৰ্ভীক এই শতিকাৰ<br /> অজ্ঞান চাকনৈয়া এফলীয়া কৰি থৈ<br /> মাৰি যাওঁ জীৱনৰ ডাৰ<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ। </blockquote> ==শৈক্ষিক বিষয়== ==বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ== বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ হৈছে<ref name="gauhati1"/> : ===কলা=== # অসমীয়া বিভাগ # অৰ্থনীতি বিভাগ # শিক্ষাতত্ত্ব বিভাগ # ইংৰাজী বিভাগ # বুৰঞ্জী বিভাগ # ৰাজনীতি-বিজ্ঞান বিভাগ # সমাজতত্ত্ব বিভাগ # আৰৱিক বিভাগ # বাংলা বিভাগ # বড়ো বিভাগ # ইংৰাজী ভাষা শিক্ষণ বিভাগ # বিদেশী ভাষা বিভাগ # হিন্দী বিভাগ # ভাষাতত্ত্ব বিভাগ # গ্ৰন্থাগাৰ আৰু তথ্যবিজ্ঞান বিভাগ # আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ # পাৰ্চি বিভাগ # দৰ্শন বিভাগ # মনোবিজ্ঞান বিভাগ # সংস্কৃত বিভাগ # সাংবাদিকতা আৰু গণ-সংযোগ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ===বিজ্ঞান=== # ৰসায়ন-বিজ্ঞান বিভাগ # জীৱ-বিজ্ঞান বিভাগ # গণিত বিভাগ # উদ্ভিদ বিজ্ঞান বিভাগ # ভেষজ বিজ্ঞান বিভাগ # পদাৰ্থ-বিজ্ঞান বিভাগ # পৰিসংখ্যা বিভাগ # পৰিকলন অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-প্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-তথ্যপ্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ভূগোল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # নৃতত্ত্ব বিভাগ # কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ # লোকসংস্কৃতি # বিদ্যুৎ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তি বিভাগ ===বাণিজ্য=== * '''বাণিজ্য অনুষদ''' ** [[বাণিজ্য]] ===বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা=== * '''ব্যৱস্থাপনা অনুষদ''' ** বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা ===আইন বিভাগ=== * '''আইন অনুষদ''' ** [[আইন]] ===স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা=== স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা হৈছে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শীৰ্ষ ছাত্ৰ প্ৰতিনিধি সংস্থা। ১৯৪৯ চনত পিজিএছইউ-ৰ প্ৰথমটো সংস্থা গঠন হয়। প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক আছিল বীৰেন গোস্বামী। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হোৱাৰ বাবে পিজিএছইউ-এ ৰাজ্যত উচ্চ স্বীকৃতি লাভ কৰে। পিজিএছইউ-ৰ বহু সাধাৰণ সম্পাদকৰ লগতে অন্যান্য বিষয়ববীয়াই সক্ৰিয় ৰাজনীতিত জড়িত হৈ পৰিছে। পিজিএছইউ-ৰ বৰ্তমানৰ সাধাৰণ সম্পাদক পৰশ্ব পাটগিৰি।<ref>{{Cite news|url=https://www.sentinelassam.com/guwahati-city/gauhati-university-declares-pg-students-union-election-results- 526237|title=গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে ঘোষণা কৰিলে পি জি ছাত্ৰ সন্থাৰ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল|date=২৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১|work=[[চেন্টিনেল (গুৱাহাটী)|চেন্টিনেল]]|access-date=২৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==সুবিধাসমূহ== ===গ্ৰন্থাগাৰ=== [[Image:KKH.jpg|thumb|right|250px|গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিতৰ ভাগ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ৰন্থাগাৰ প্ৰথম অৱস্থাত ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]]ৰ চানমাৰীত (এতিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুৰণি কলনি নামেৰে জনাজাত) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ১৯৬২ চনত সেই স্থানৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বৰ্তমান থকা স্থানলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। আনহাতে ১৯৮২ চনত গ্ৰন্থাগাৰটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়। বৰ্তমান গ্ৰন্থাগাৰটোত ২৫,৯৪৯০খন কিতাপ, ১,০২২১২খন {{lang|en|BOUND PERIODICALS}}, ২২৫০খন গৱেষণা গ্ৰন্থ আৰু পত্ৰ, ৬৯০৮খন প্ৰতিবেদন আৰু নিবন্ধ আৰু ৩০৬খন মানচিত্ৰ আছে। [[সাঁচিপাত]]ৰ পুথি আছে ৪৫০০খন। [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নিজা সংগ্ৰহৰ গ্ৰন্থ আছে ৭৫৯৩খন। ইয়াত [[কম্পিউটাৰ]]ৰ দ্বাৰা কোনো গ্ৰন্থ অনুসন্ধান কৰাৰ ব্যৱস্থা ৰখা হৈছে। লগতে বিভিন্ন দৈনিক কাকত-আলোচনী অধ্যয়ন কৰাৰো ব্যৱস্থা আছে<ref name="gauhati2"/> ===সংযুক্ত মহাবিদ্যালয়সমূহ=== {{main|গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে জড়িত মহাবিদ্যালয়সমূহৰ তালিকা}} ইয়াৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ ১৫খন জিলাত বিস্তৃত: [[বজালী জিলা]], [[বৰপেটা]], [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]], [[বঙাইগাঁও]], [[দৰং]], [[ধুবুৰী]], [[গোৱালপাৰা ]], [[হোজাই]], [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]], [[কামৰূপ জিলা]], [[মৰিগাঁও]], [[নগাঁও]], [[নলবাৰী]], [[শোণিতপুৰ]], আৰু [[দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা]]। ===বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা প্ৰেক্ষাগৃহ=== গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য প্ৰেক্ষাগৃহটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য তোৰণ (পুৰণি)ৰ ওচৰত আৰু কলা ভৱনৰ কাষত অৱস্থিত। প্ৰায় ১৮০০ আসনযুক্ত [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]] প্ৰেক্ষাগৃহ (চমুকৈ বি.কে.বি.) অসমৰ বৃহৎ প্ৰেক্ষাগৃহসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক, লোক সংস্কৃতিৰ গৱেষক তথা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ নামেৰে প্ৰেক্ষাগৃহটিৰ নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |access-date=2020-05-23 |archivedate=2020-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427173510/http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |deadurl=yes }}</ref> ===অন্যান্য সুবিধা সমুহ=== অন্যান্য সুবিধা সমুহ হৈছে *চিকিৎসালয় *বিশ্ববিদ্যালয় ডাকঘৰ *বিশ্ববিদ্যালয় বেঙ্ক *অতিথিশালা ==ছাত্ৰাবাস== বিশ্ববিদ্যালয়খনত মুঠ ১২টা ছাত্ৰাৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৪ নং ছাত্ৰাৱাস # [[অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা]] অসম আৰ্হি ৫ নং ছাত্ৰাৱাস # [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৬ নং ছাত্ৰাৱাস # [[লাচিত বৰফুকন]] অসম আৰ্হি ৭ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] অসম আৰ্হি ৮ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৯ নং আইন ছাত্ৰাৱাস # মাধৱ বেজবৰুৱা ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] ২ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[বাণীকান্ত কাকতি]] ৩ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[ভুবনেশ্বৰ বৰুৱা]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # ভি. ভেঙ্কত. ৰাও ৫ নং দুমহলীয়া গৱেষক ছাত্ৰাৱাস # বাবু জগজীৱন ৰাম গৱেষক ছাত্ৰাৱাস ==ছাত্ৰীনিবাস== বিশ্ববিদ্যালয়ত মুঠ ৯টা ছাত্ৰীনিৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # ৰাণী গাইডালু অসম আৰ্হি ২ নং আইন ছাত্ৰীনিৱাস # [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] অসম আৰ্হি ৩ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[মূলা গাভৰু]] অসম আৰ্হি ১০ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[নলিনীবালা দেৱী]] ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[ইন্দিৰা মিৰি]] ২ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পুষ্পলতা দাস]] ৩ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পদ্মাৱতী দেৱী ফুকননী]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[মামণি ৰয়ছম গোস্বামী]]৫ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # গান্ধী ভৱন গৱেষক ছাত্ৰীনিৱাস # ৮ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # ৯ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.gauhati.ac.in/ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810042834/http://www.gauhati.ac.in/ |date=2015-08-10 }} {{অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] h5qh5nr2qyxrbtf1iuiudxqsa7k679r 616688 616643 2026-07-11T09:34:48Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616688 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Gauhati_university_logo.jpg‎ | image_size = 200px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = ''Vidyayā Sādhayet'' | mottoeng = | established = {{start date|১৯৪৮}} | closed = | type = ৰাজহুৱা কলেজিয়েট বিশ্ববিদ্যালয় | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = ননী গোপাল মহন্ত | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff =৩৪১ (২০১৮) | administrative_staff =১১৬৭ (২০১৮) | students =৫৪১১ (২০১৮) | undergrad =১২৯০ (২০১৮) | postgrad =৩৭২১ (২০১৮) | doctoral =৩৯৮ (২০১৮) | other = | city = [[গুৱাহাটী]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus =চহৰাঞ্চল (মুঠ 650 একৰ) | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = {{url|http://www.gauhati.ac.in/}} | logo = | footnotes = }} '''গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়''' ({{Lang-en|''Gauhati University'', চমুকৈ ''GU''}}; ''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়'') [[অসম|অসমৰ]] [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীত]] অৱস্থিত এখন কলেজিয়েট ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত স্থাপিত এই বিশ্ববিদ্যালয় [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ]] প্ৰথমখন বিশ্ববিদ্যালয়। ==ইতিহাস== [[চিত্ৰ:Guwahati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল প্ৰবেশদ্বাৰ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় '''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭''' (Assam Act, XVI of 1947) আৰু অসম বিধান সভাত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা ১৯৪৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়<ref>[https://legislative.assam.gov.in/documents-detail/the-gauhati-university-act-1947 The Gauhati University Act, 1947]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খন বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু [[অসম]] চৰকাৰৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ২৬ জানুৱাৰী ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]] স্থিত অসমৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয় [[কটন কলেজ]]ৰ চুডমাৰ্চন হলত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমখন সভা অনুষ্ঠিত হয়। [[কটন কলেজ]]ৰ ভিতৰতে প্ৰথমে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কাম-কাজ পৰিচালনা কৰা হৈছিল যদিও ১৯৫৫-৫৬ চনত ইয়াক জালুকবাৰীৰ [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য আছিল [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]।<ref>{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/home/library/index.htm |title=A b o u t t h e L i b r a r y |publisher=Gauhati.ac.in |date= |accessdate=2013-02-27 |archivedate=2012-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130175839/http://gauhati.ac.in/home/library/index.htm |deadurl=yes }}</ref> ===উপাচাৰ্যসকল=== * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]] ১৯৪৭ – ১৯৫৭ * [[সূৰ্য্য কুমাৰ ভূঞা]] ১৯৫৭ – ১৯৬০ * এইচ চি ভূঞা ১৯৬০ – ১৯৬২ চন * ফণীধৰ দত্ত ১৯৬২ – ১৯৬২ * হেৰল্ড জন টেইলৰ ১৯৬২ – ১৯৬৫ * এম এন গোস্বামী ১৯৬৫ – ১৯৭১ * এছ চি ৰাজখোৱা ১৯৭১ – ১৯৭৪ * এইচ কে বৰুৱা ১৯৭৪ – ১৯৭৯ * জে এম চৌধুৰী ১৯৭৯ – ১৯৮৬ * ডি পি বৰুৱা ১৯৮৬ – ১৯৯১ চন * এন কে চৌধুৰী ১৯৯১ – ১৯৯৬ চন * হিৰালাল দুৱাৰাহ ১৯৯৬ – ২০০১ * জি এন তালুকদাৰ ২০০১ – ২০০৬ * [[অমৰজ্যোতি চৌধুৰী]] ২০০৬ – ২০০৮ * অখিল কুমাৰ মেধি ২০০৮ – ২০১৩ * মৃদুল হাজৰিকা ২০১৩ – ২০১৯ * প্ৰতাপ জ্যোতি সন্দিকৈ ২০১৯ – ২০২৪ * ননী গোপাল মহন্ত ২০২৪ - বৰ্তমান [[File:KK Handique and S Radhakrishnan at the 1st Convocation of Gauhati University.jpg|thumb|১৯৪৯ চনত গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম সমাৱৰ্তনত ভাৰতৰ প্ৰথম উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি [[সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ]]ৰ সৈতে উপাচাৰ্য [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]]] ১৯১৭ চনত [[শিৱসাগৰ]] ত অনুষ্ঠিত অসম সন্থাৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনত প্ৰথম ৰাজহুৱা দাবী উত্থাপন কৰা হয়।১৯৪০ চনত চৰকাৰে এছ কে ভূঞাক বিশেষ বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে আৰু স্থান নিৰ্বাচন আৰু আনুষংগিক বিষয়সমূহৰ প্ৰাসংগিক তথ্য সংগ্ৰহৰ দায়িত্ব লয় .<ref name="gauhati2">{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |title=শিক্ষাৰ বাবে |publisher=Gauhati.ac.in |প্ৰৱেশ -date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |আৰ্কাইভ -date=18 May 2011 |access-date=3 April 2024 |archivedate=18 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |deadurl=yes }}</ref> ৰাজ্যিক বিধানসভাৰ এক আইন: ১৯৪৮ চনত অসম চৰকাৰৰ গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭ (১৯৪৭ চনৰ অসম আইন, ষোড়শ)ৰ দ্বাৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত অনুষ্ঠিত হৈছিল, যিটো প্ৰতিষ্ঠা দিৱস বুলি গণ্য কৰা হয়, [[কটন বিশ্ববিদ্যালয়|কটন কলেজ, গুৱাহাটী]]ৰ পুৰণি ছাডমাৰ্চন হলত।<ref name="gauhati1">{{cite web |url=http:// www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |title=অনুষ্ঠান |publisher=Gauhati.ac.in |access-date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |archive-url=https://web.archive.org/web /২০১২০২১৫১১২৭৪৫/http://www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |archive-date=১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead}}</ref> গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে গুৱাহাটীৰ কেইটামান অস্থায়ী অট্টালিকাত সংযুক্ত, শিক্ষকতা আৰু আৱাসিক বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ক প্ৰথম উপাচাৰ্য হিচাপে, ফণীধৰ দত্ত, সৈলন্ধৰ ৰাজখোৱা আৰু শৰৎ কুমাৰ দত্তক নিৰ্বাচিত কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্ৰেণীৰ পঞ্জীয়ক, কোষাধ্যক্ষ আৰু সম্পাদক ক্ৰমে। দাখিল কৰা বহুকেইজনৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ প্ৰতীক চিহ্নটোৰ ডিজাইন কৰিছিল আহমেদাবাদৰ বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ টি মুখাৰ্জীয়ে। ইয়াত লিপিবদ্ধ দুটা [[সংস্কৃত]] শব্দ: বিদ্যা সাধয়েতা (অৰ্থাৎ শিক্ষণৰ জৰিয়তে কৃতিত্ব)-এ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ মূলমন্ত্ৰৰ ইংগিত দিয়ে।<ref name="auto"/> ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাত ১৭খন সংযুক্ত মহাবিদ্যালয় আৰু আঠটা স্নাতকোত্তৰ বিভাগ আছিল। <ref name="gauhati2" /> চহৰৰ মাজমজিয়াৰ পৰা কাম আৰম্ভ কৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৫৫–৫৬ চনত বৰ্তমানৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == কেম্পাছ == <!-- মচি পেলোৱা ছবিসমুহ আঁতৰোৱা হৈছে: [[ফাইল:BKB authorium Gauhati University.jpg|thumb|BKB Auditorium]][[চিত্ৰ:GUIST, Gauhati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:GUIST, Gauhati University.jpg|thumb|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:Dr. H.K. Baruah Regional Botanical Resource Centre, Gauhati University.jpg|thumb|ড° এইচ কে বৰুৱা আঞ্চলিক উদ্ভিদ সম্পদ কেন্দ্ৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ]][[:en:File:KK Handique Library, Gauhati University 2.jpg|thumb|right|কৃষ্ণ কান্ত হেণ্ডিক লাইব্ৰেৰী]] --> বিশ্ববিদ্যালয়খন [[জালুকবাৰী]] চহৰৰ [[গুৱাহাটী]] চহৰ অঞ্চলত। কেম্পাছৰ দক্ষিণ দিশত এটা পাহাৰ আৰু উত্তৰ দিশত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী|ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদী বৈছে। কেম্পাছ এলেকাটো এখন সৰু চহৰলৈ গঢ় লৈ উঠিছে, বৰ্তমান 'গোপীনাথ বৰদলৈ নগৰ' নামেৰে পৰিচিত হৈছে। ইয়াৰ হোষ্টেলসমূহত বাস কৰা ৩৭০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকে ধৰি প্ৰায় ৬০০০ জনসংখ্যা আছে। শিক্ষক, বিষয়া-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসিক কোৱাৰ্টাৰৰ বাহিৰেও ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে ২২টা আৱাসগৃহ আছে। প্ৰয়োজনীয় নাগৰিক সুবিধা যেনে স্বাস্থ্য সেৱা, পানী যোগান, ৰাস্তাৰ পোহৰ, আভ্যন্তৰীণ পথ, অতিথিশালা, ডাক আৰু টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয়, ভাৰতীয় ষ্টে’ট বেংক, ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড বেংক , কেণ্টীন, এখন বজাৰ, উদ্যান, খেলপথাৰ, প্ৰেক্ষাগৃহ, ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম আদি কেম্পাছত আছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত; কামাখ্যা ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫&nbsp;কিলোমিটাৰ; আৰু গুৱাহাটী ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকাৰ লগতে গুৱাহাটী চহৰৰ মাজমজিয়াত থকা কাছাৰী (ডি.চি. ক’ৰ্ট)ৰ ওচৰৰ বাছ ষ্টপৰ পৰাও। দিছপুৰত থকা অসমৰ ৰাজধানী কমপ্লেক্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ২২&nbsp;কি:মি: দূৰত; গুৱাহাটী চহৰৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়খনলৈ সহজে যাব পাৰি; গুৱাহাটীত দেশৰ সকলো প্ৰান্তৰ পৰা পথ, ৰে’ল আৰু বিমান সংযোগ আছে। অসমৰ কিছু অংশৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক বাছ সেৱাৰ ষ্টেশ্যন কেম্পাছৰ পৰা ২&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা আদাবাৰী বাছ ষ্টেণ্ডত আছে। তেওঁলোকৰ আভ্যন্তৰীণ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ স্বয়ংক্ৰিয় কৰিবলৈ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে কালিংগাছফ্টৰ ফ্লেগশ্বিপ এডুকেশ্যন ই আৰ পি সমাধান গ্ৰে’চেল্‌ছ বাছি লৈছে। এই ৰূপায়ণৰ ফলত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক, প্ৰশাসনিক আৰু বিত্তীয় প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে স্বয়ংক্ৰিয় হৈ উঠিছে। ===পুথিভঁৰাল আৰু আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ=== ভাৰতীয় ঐতিহাসিক গৱেষণা পৰিষদ (ICHR)ৰ উত্তৰ-পূব আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ (NERC) গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল সম্প্ৰসাৰণ ভৱনত আছে। বাংগালুৰু আইচিএইচআৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰৰ লগতে এইটোৱেই হৈছে জিইউৰ এতিয়ালৈকে একমাত্ৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ পুথিভঁৰালটো ২০০৩ চনত স্থাপিত {{lang|en|National Mission for Manuscripts}}-ৰ অধীনত এটা নিৰ্দিষ্ট 'পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰ' (MCC)।<ref>[http://www.namami.org/convervation.htm পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰসমূহ] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506234603/http://www.namami.org/convervation.htm|date=৬ মে' ২০১২}} ''[[ৰাষ্ট্ৰীয় মিছনৰ বাবে... পাণ্ডুলিপি]]''।</ref> অসমৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ পুথিভঁৰালটোৰ সংগ্ৰহত প্ৰায় ৮ লাখ ৫০ হাজাৰ গ্ৰন্থ, আলোচনী, আলোচনী আদি ৰখা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত প্ৰায় ৫,০০০ মূল্যৱান অমূল্য পাণ্ডুলিপি আছে, কিছুমান ৩০০ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি।<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/পুৰণি-পাণ্ডুলিপি-সংৰক্ষণৰ বাবে-ভাৰ্চিটি-প্ৰয়াস/articleshow/11772135.cms | work=ভাৰতৰ সময়ছোৱা | title=পুৰণি পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণৰ বাবে ভাৰ্চিটি প্ৰচেষ্টা | date=৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২}}</ref> == সংগঠন আৰু প্ৰশাসন == === শাসন ব্যৱস্থা === [[File:Administrative Building, Gauhati University.jpg|thumb|right|Administrative Building]]জি.ইউ. আদালত, কাৰ্যবাহী পৰিষদ আৰু একাডেমিক পৰিষদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কৰ্তৃপক্ষ।<ref>{{Cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/administration.php |title=Administration |access-date= ২৮ অক্টোবৰ ২০১৩ |archive-date=১৯ জানুৱাৰী ২০১৮ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180119193036/http://gauhati.ac.in/administration.php |url-status=dead } }</ref> ২০১৯ চনত অধ্যাপক প্ৰতাপ জ্যোতি হণ্ডিকক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news|date=20 August 2019|last=PTI|title=প্ৰতাপ জ্যোতি হণ্ডিকক গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নতুন ভিচি নিযুক্তি|url=... https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/pratap-jyoti-handique-নিযুক্ত-নতুন-vc-of-gauhati-university-1582595-2019-08-20|access-date=5 মাৰ্চ 2021|work=ভাৰত আজি|language=as}}</ref> ==পৰিসীমা== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী]] মহানগৰীৰ জালুকবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। আনহাতে বিশ্ববিদ্যালয়খন [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত, [[কামাখ্যা]] ৰে’ল ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাই পথৰ কাষতে অৱস্থিত। বৰ্তমান সমগ্ৰ অঞ্চলটোক [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰ নামেৰে জনা যায়। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰিসীমাৰ ভিতৰত ৩০০০ হাজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থাকিব পৰা আৱাসসমূহৰ লগতে শিক্ষক-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসসমূহো আছে।<ref name="gauhati1"/> ==স্বীকৃতি== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]] ({{lang|en|National Assessment and Accreditation Council}} চমুকৈ NAAC), বাংগালুৰুৰ দ্বাৰা মূল্যাঙ্কিত আৰু 'A' গ্ৰে’ড-প্ৰাপ্ত।<ref name="gauhati2"/> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ''{{lang|en|QS World University Rankings}}'' এ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক ২০২৩ চনত এছিয়াৰ ৬০১–৬৫০ বেণ্ডত স্থান দিছিল।<ref>[https://www.topuniversities.com/university-rankings/asia-university-rankings/2023 "QS Asia University Rankings 2023"]. QS Quacquarelli Symonds Limited</ref> ভাৰতত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং ফ্ৰে’মৱৰ্ক (এন আই আৰ এফ)-এ ২০২২ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক সামগ্ৰিকভাৱে ৬৪ নম্বৰ স্থান প্ৰদান কৰিছিল<ref name=":0">{{Cite web|title=MHRD, National Institute Ranking Framework (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|access-date=১৫ জুলাই ২০২২|website=www.nirfindia.org|archivedate=2022-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220820073138/https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|deadurl=yes}}</ref> আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত ৩৬ টা।<ref name=":1" >{{Cite web|title=MHRD, নেচনেল ইনষ্টিটিউট ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|access-date=15 জুলাই 2022|website=www.nirfindia। org|archivedate=2022-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221112070520/https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|deadurl=yes}}</ref> ==বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত== [[চিত্ৰ:GU_AD.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনিক ভৱন]] বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতটোৰ ৰচক [[ভূপেন হাজৰিকা]]। এই গীতটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সকলো অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিতে পৰিৱেশন কৰা হয়। <blockquote> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> এন্ধাৰৰ ভেটা ভাঙি প্ৰাগজ্যোতিষত বয়<br /> জেউতি নিজৰাৰে ধাৰ<br /> শত শত বন্তিৰে জ্ঞানৰে দীপালীয়ে<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> <br /> সাঁচিপাতে ভাষা দিব<br /> চিফুঙে আশা দিব<br /> ৰংঘৰে মেলিব দুৱাৰ<br /> সমাজে সাৱটিব মহান মানৱতা<br /> বিজ্ঞানে আনিব জোঁৱাৰ<br /> <br /> নতুনৰ গতি খেদি ডেকা-গাভৰু আমি<br /> নিৰ্ভীক এই শতিকাৰ<br /> অজ্ঞান চাকনৈয়া এফলীয়া কৰি থৈ<br /> মাৰি যাওঁ জীৱনৰ ডাৰ<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ। </blockquote> ==শৈক্ষিক বিষয়== ==বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ== বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ হৈছে<ref name="gauhati1"/> : ===কলা=== # অসমীয়া বিভাগ # অৰ্থনীতি বিভাগ # শিক্ষাতত্ত্ব বিভাগ # ইংৰাজী বিভাগ # বুৰঞ্জী বিভাগ # ৰাজনীতি-বিজ্ঞান বিভাগ # সমাজতত্ত্ব বিভাগ # আৰৱিক বিভাগ # বাংলা বিভাগ # বড়ো বিভাগ # ইংৰাজী ভাষা শিক্ষণ বিভাগ # বিদেশী ভাষা বিভাগ # হিন্দী বিভাগ # ভাষাতত্ত্ব বিভাগ # গ্ৰন্থাগাৰ আৰু তথ্যবিজ্ঞান বিভাগ # আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ # পাৰ্চি বিভাগ # দৰ্শন বিভাগ # মনোবিজ্ঞান বিভাগ # সংস্কৃত বিভাগ # সাংবাদিকতা আৰু গণ-সংযোগ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ===বিজ্ঞান=== # ৰসায়ন-বিজ্ঞান বিভাগ # জীৱ-বিজ্ঞান বিভাগ # গণিত বিভাগ # উদ্ভিদ বিজ্ঞান বিভাগ # ভেষজ বিজ্ঞান বিভাগ # পদাৰ্থ-বিজ্ঞান বিভাগ # পৰিসংখ্যা বিভাগ # পৰিকলন অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-প্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-তথ্যপ্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ভূগোল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # নৃতত্ত্ব বিভাগ # কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ # লোকসংস্কৃতি # বিদ্যুৎ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তি বিভাগ ===বাণিজ্য=== * '''বাণিজ্য অনুষদ''' ** [[বাণিজ্য]] ===বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা=== * '''ব্যৱস্থাপনা অনুষদ''' ** বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা ===আইন বিভাগ=== * '''আইন অনুষদ''' ** [[আইন]] ===স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা=== স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা হৈছে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শীৰ্ষ ছাত্ৰ প্ৰতিনিধি সংস্থা। ১৯৪৯ চনত পিজিএছইউ-ৰ প্ৰথমটো সংস্থা গঠন হয়। প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক আছিল বীৰেন গোস্বামী। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হোৱাৰ বাবে পিজিএছইউ-এ ৰাজ্যত উচ্চ স্বীকৃতি লাভ কৰে। পিজিএছইউ-ৰ বহু সাধাৰণ সম্পাদকৰ লগতে অন্যান্য বিষয়ববীয়াই সক্ৰিয় ৰাজনীতিত জড়িত হৈ পৰিছে। পিজিএছইউ-ৰ বৰ্তমানৰ সাধাৰণ সম্পাদক পৰশ্ব পাটগিৰি।<ref>{{Cite news|url=https://www.sentinelassam.com/guwahati-city/gauhati-university-declares-pg-students-union-election-results- 526237|title=গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে ঘোষণা কৰিলে পি জি ছাত্ৰ সন্থাৰ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল|date=২৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১|work=[[চেন্টিনেল (গুৱাহাটী)|চেন্টিনেল]]|access-date=২৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==সুবিধাসমূহ== ===গ্ৰন্থাগাৰ=== [[Image:KKH.jpg|thumb|right|250px|গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিতৰ ভাগ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ৰন্থাগাৰ প্ৰথম অৱস্থাত ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]]ৰ চানমাৰীত (এতিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুৰণি কলনি নামেৰে জনাজাত) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ১৯৬২ চনত সেই স্থানৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বৰ্তমান থকা স্থানলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। আনহাতে ১৯৮২ চনত গ্ৰন্থাগাৰটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়। বৰ্তমান গ্ৰন্থাগাৰটোত ২৫,৯৪৯০খন কিতাপ, ১,০২২১২খন {{lang|en|BOUND PERIODICALS}}, ২২৫০খন গৱেষণা গ্ৰন্থ আৰু পত্ৰ, ৬৯০৮খন প্ৰতিবেদন আৰু নিবন্ধ আৰু ৩০৬খন মানচিত্ৰ আছে। [[সাঁচিপাত]]ৰ পুথি আছে ৪৫০০খন। [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নিজা সংগ্ৰহৰ গ্ৰন্থ আছে ৭৫৯৩খন। ইয়াত [[কম্পিউটাৰ]]ৰ দ্বাৰা কোনো গ্ৰন্থ অনুসন্ধান কৰাৰ ব্যৱস্থা ৰখা হৈছে। লগতে বিভিন্ন দৈনিক কাকত-আলোচনী অধ্যয়ন কৰাৰো ব্যৱস্থা আছে<ref name="gauhati2"/> ===সংযুক্ত মহাবিদ্যালয়সমূহ=== {{main|গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে জড়িত মহাবিদ্যালয়সমূহৰ তালিকা}} ইয়াৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ ১৫খন জিলাত বিস্তৃত: [[বজালী জিলা]], [[বৰপেটা]], [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]], [[বঙাইগাঁও]], [[দৰং]], [[ধুবুৰী]], [[গোৱালপাৰা ]], [[হোজাই]], [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]], [[কামৰূপ জিলা]], [[মৰিগাঁও]], [[নগাঁও]], [[নলবাৰী]], [[শোণিতপুৰ]], আৰু [[দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা]]। ===বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা প্ৰেক্ষাগৃহ=== গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য প্ৰেক্ষাগৃহটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য তোৰণ (পুৰণি)ৰ ওচৰত আৰু কলা ভৱনৰ কাষত অৱস্থিত। প্ৰায় ১৮০০ আসনযুক্ত [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]] প্ৰেক্ষাগৃহ (চমুকৈ বি.কে.বি.) অসমৰ বৃহৎ প্ৰেক্ষাগৃহসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক, লোক সংস্কৃতিৰ গৱেষক তথা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ নামেৰে প্ৰেক্ষাগৃহটিৰ নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |access-date=2020-05-23 |archivedate=2020-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427173510/http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |deadurl=yes }}</ref> ===অন্যান্য সুবিধা সমুহ=== অন্যান্য সুবিধা সমুহ হৈছে *চিকিৎসালয় *বিশ্ববিদ্যালয় ডাকঘৰ *বিশ্ববিদ্যালয় বেঙ্ক *অতিথিশালা ==ছাত্ৰাবাস== বিশ্ববিদ্যালয়খনত মুঠ ১২টা ছাত্ৰাৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৪ নং ছাত্ৰাৱাস # [[অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা]] অসম আৰ্হি ৫ নং ছাত্ৰাৱাস # [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৬ নং ছাত্ৰাৱাস # [[লাচিত বৰফুকন]] অসম আৰ্হি ৭ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] অসম আৰ্হি ৮ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৯ নং আইন ছাত্ৰাৱাস # মাধৱ বেজবৰুৱা ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] ২ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[বাণীকান্ত কাকতি]] ৩ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[ভুবনেশ্বৰ বৰুৱা]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # ভি. ভেঙ্কত. ৰাও ৫ নং দুমহলীয়া গৱেষক ছাত্ৰাৱাস # বাবু জগজীৱন ৰাম গৱেষক ছাত্ৰাৱাস ==ছাত্ৰীনিবাস== বিশ্ববিদ্যালয়ত মুঠ ৯টা ছাত্ৰীনিৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # ৰাণী গাইডালু অসম আৰ্হি ২ নং আইন ছাত্ৰীনিৱাস # [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] অসম আৰ্হি ৩ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[মূলা গাভৰু]] অসম আৰ্হি ১০ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[নলিনীবালা দেৱী]] ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[ইন্দিৰা মিৰি]] ২ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পুষ্পলতা দাস]] ৩ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পদ্মাৱতী দেৱী ফুকননী]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[মামণি ৰয়ছম গোস্বামী]]৫ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # গান্ধী ভৱন গৱেষক ছাত্ৰীনিৱাস # ৮ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # ৯ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.gauhati.ac.in/ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810042834/http://www.gauhati.ac.in/ |date=2015-08-10 }} {{অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] myd13fqi4m9b82lp47plbbwcsp6otyd 0 4253 616690 614244 2026-07-11T09:37:00Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616690 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Tezpur University logo.png | image_size = 200px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = विज्ञानं यज्ञं तनुते <small>(সংস্কৃত)</small> | mottoeng = | established = ১৯৯৪ | closed = | type = [[কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়]] | affiliation = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = শম্ভূনাথ সিং |blank_title_1 = |blank_value_1 = | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[তেজপুৰ]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = {{coord|26|42|3|N|92|49|49|E|display=inline,title|type:edu_region:IN-AS}} | campus = [[নপাম]] ২৪২ একৰ (০.৯৮ বৰ্গ কি.মি.) | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = http://www.tezu.ernet.in | logo = | footnotes = }} ১৯৯৪ চনত [[তেজপুৰ]]ৰ নপামত স্থাপিত হয় তেজপুৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়। বৰ্তমান বিশ্ববিদ্যালয়খনত ১৫টা বিভাগেৰে প্ৰায় ২৫০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি আছে। শেহতীয়াকৈ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ উপাচাৰ্যৰূপে প্ৰফেচৰ শম্ভূনাথ সিঙক নিযুক্তি দিয়া হৈছে। গৱেষণাৰ দিশত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত এক বিশেষ সুনাম আছে। বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতৰ কথা আৰু সুৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড^০ ভূপেন হাজৰিকাৰ]]।<ref>[http://drbhupenhazarika.org/Lyrics/09/blog-post_9895.html তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Tenth convocation of Tezpur University.jpg|400px|thumb|right|তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দশম সমাবৰ্তনত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুন গগৈ, ৰাজ্যপাল, কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী কপিল ছিবাল আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২, ]] ১৯৯৪ চনত তেজপুৰৰ নপামত স্থাপিত হয় তেজপুৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক [[অসম চুক্তি]]ৰ এটি পৰিণাম বুলিও কোৱা হয়।<ref>[http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/assam/documents/papers/assam_accord_1985.htm Achievements of Assam Accord]</ref>। ==যাতায়াত ব্যবস্থা== [[File:MainView.png|400px|thumb|right|মূল প্ৰশাসনিক ভৱন]] [[File:Academic Block 5 & 6(MBBT & Environmental Science).JPG‎|400px|thumb|right|এক শৈক্ষিক গৃহ]] তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় তেজপুৰ চহৰৰ পৰা ১৫ কি.মি পূবে নপামত অৱস্থিত। [[তেজপুৰ]] অসমৰ ৰাজধানী গুৱাহাটীৰ পৰা বাচেৰে প্ৰায় চাৰি ঘণ্টা আৰু বায়ুপথেৰে প্ৰায় 3৫ মিনিটৰ দূৰত্বত অৱস্থিত। ইয়াৰ নিকটতম অসামৰিক বিমানকোঠ শালনি প্ৰায় (8) কি.মি. দূৰত্বত। তেজপুৰলৈ অসমৰ যিকোনো স্থানৰ পৰা বাচ আৰু অন্যান্য বাহনৰ সূচল যোগাযোগ ব্যবস্থাও আছে। স্থানীয়ভাবে তেজপুৰ চহৰত অট'ৰিস্কা আৰু ৰিস্কাৰ সহায়ত কম খৰচতে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰি। নপামলৈ তেজপুৰ চহৰৰ চৰকাৰী বাছ আস্থানৰ পৰা চলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাছৰ সহায়তো যাতায়ত কৰিব পাৰি। আৰু লগতে তেজপুৰ চহৰৰ পৰা ক্ৰমে দোলাবাৰী-পাঁচমাইল হৈ চলাচল কৰা অট'ৰিস্কাৰ সহায়তো নপামলৈ যাতায়ত কৰিব পাৰি। ==পাঠ্যক্ৰম আৰু অন্তৰ্গত বিদ্যাপীঠসমূহ== তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্ত্তি কৰিবলৈ এটি সৰ্বভাৰতীয় পৰ্য্যায়ত এটা বাছনি পৰীক্ষাত উৰ্ত্তিন হোৱাতো বাঞ্ছনীয়। <br /> স্নাতক পৰ্যায়ৰ পাঠ্যক্ৰম সমূহ: * অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত চাৰিবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰম * পাঁচ বছৰীয়া সন্মিলিত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ৰ পাঠ্যক্ৰম সমূহ: * কলা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ দুবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰম * প্ৰায়োগিক আৰু গতানুগতিক বিজ্ঞান বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ দুবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰম * দু বছৰীয়া এম.বি.এ পাঠ্যক্ৰম উল্লেখযোগ্য যে "কম্পিউটেছনেল চিচ‍ম’ল’জী" বিষয়ত এম.টেক ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা ই [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] একমাত্ৰ বিশ্ববিদ্যালয়। স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ৰ পাছত বিশ্ববিদ্যালয়ত বিভিন্ন বিভাগত গৱেষণাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰি। <br /> তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিভিন্ন বিভাগ সমূহ কেইখন মান বিদ্যালয়ত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেই বিদ্যালয় কেইখন হৈছে- * অভিযান্ত্ৰিক বিদ্যাপীঠ * মানবীয়তা আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ * ব্যৱস্থাপনা বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ * বিজ্ঞান আৰু কাৰিকৰী বিদ্যাপীঠ [[Image:Tezpur University.JPG|200px|thumb|তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণসংযোগ আৰু সাংবাদিকতা বিভাগৰ ভৱন]] ===অভিযান্ত্ৰিক বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * সংগণক বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * [[অণুবিদ্যুত]] আৰু যোগাযোগীকৰন অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * শক্তি বিভাগ * খাদ্য অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * তড়িৎ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * ডিজাইন বিভাগ ===মানবীয়তা আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * সংস্কৃতি অধ্যয়ন বিভাগ * ইংৰাজী বিভাগ * বিদেশী ভাষা বিভাগ * গণসংযোগ আৰু সাংবাদিকতা বিভাগ * সমাজশাস্ত্ৰ বিভাগ * হিন্দী বিভাগ * অসমীয়া বিভাগ * সমাজ কৰ্ম বিভাগ * শিক্ষা বিভাগ ===ব্যৱস্থাপনা বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগ * দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কেন্দ্ৰ ===বিজ্ঞান আৰু কাৰিকৰী বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * ৰাসায়নিক বিজ্ঞান বিভাগ * প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান বিভাগ * ঔষধ শিল্প বিভাগ * গাণিতিক বিজ্ঞান বিভাগ * আণৱিক বিজ্ঞান আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগ * পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==বিশ্ববিদ্যালয়ত থকা সুবিধা সমূহ== ছাত্ৰাবাস আৰু ছাত্ৰীনিবাস, পুথিভৰাল, কম্পিউটাৰ চেণ্টাৰ, wi-fi আৰু LANৰ সুবিধা, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা চহৰলৈ আৰু চহৰৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়লৈ নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ অন্তৰে অন্তৰে বাছৰ সুবিধা, আভ্যন্তৰীন খেলা-ধুলাৰ বাবে অত্যাধুনিক আভ্যন্তৰীন ক্ৰীড়াগৃহ, অত্যাধুনিক ব্যামাগাৰ, দিবা-নৈশ খেলৰ বাবে "ফ্লাদ লাইট"ৰ ব্যৱস্থা থকা খেল পথাৰ, খোৱা-বোৱাৰ সুব্যৱস্থা থকা অত্যাধুনিক ভোজনগৃহ, মনোৰঞ্জন তথা সাংস্কৃতিক উৎকৰ্ষ সাধনৰ অৰ্থে অত্যাধুনিক প্ৰেক্ষাগৃহ ([[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা|কলাগুৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] প্ৰেক্ষাগৃহ), প্ৰয়োজনীয় প্ৰায় সকলো সামগ্ৰীৰ বাবে বজাৰগৃহ, সকলোৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা অত্যাধুনিক অতিথিগৃহ, স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ ইত্যাদি। ===কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰ=== তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰটি ১৯৯৪ চনত বিশ্ববিদ্যালয়খন স্থাপন হোৱাৰ সময়তে স্থাপন হয়। বৰ্তামান প্ৰায় 1,13,106খন (5 নবেম্বৰ 2018ৰ তথ্য) বিভিন্ন বিষয়ৰ প্ৰকাশিত কিতাপ/আন লিখা গ্ৰন্থাগাৰটিত আছে, ৯৩৯খন জাৰ্নেল (১৬২খন অফলাইন আৰু ৭৭৮খন অনলাইন) পুথিভঁৰালত ঊপলব্ধ। UGC-Infonetৰ যোগেদিও প্ৰায় ৭১৬৭খন ই-জাৰ্নেল ইয়াত পোৱা যায়। তদুপৰি INDEST-AICTEৰ এটা ডেটাবেচ আৰু বিভিন্ন দৃশ্য শ্ৰাব্য মাধ্যমৰ ই-কিতাপ পুথিভঁৰালটোত পোৱা যায়। <ref>[http://www.tezu.ernet.in/Library/|কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]</ref> ===ছাত্ৰাবাস সমূহ=== [[File:Tezpur-unv.jpg|thumb|upright|right|300px|কাঞ্চনজংঘা পুৰুষ আবাস]] # চৰাইদেউ ছাত্ৰাবাস- আহোম সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাসত পোৱা এটা নাম। পূৰ্বতে ইয়াৰ নাম আছিল "চৰাইদেউ ছাত্ৰ নিবাস"। # নীলাচল ছাত্ৰাবাস- গুৱাহাটীৰ [[নীলাচল পাহাৰ]]ৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱা ৰখা হৈছে এই নাম। # কাঞ্চনজংঘা ছাত্ৰাবাস- পৃথিৱীৰ তৃতীয় সুউচ্চ পৰ্বতমালাৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখিছে এই নাম। # পাটকাই ছাত্ৰাবাস- [[পাটকাই]] পৰ্বতৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখিছে এই নাম, এই পৰ্বত পাৰ হৈ আহোম সকলে অসমত প্ৰবেশ কৰিছিল। # শৰাইঘাট চি.ভি.ৰমণ ছাত্ৰাবাস- [গবেষণা পণ্ডিত পুৰুষ আবাস বুলিও জনাজাত] শৰাইঘাট দলং আৰু বিজ্ঞানী ৰমণৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰাখিছে এই নাম। ===ছাত্ৰীনিবাস সমূহ=== # বৰদৈচিলা মহিলা আবাস- [[বৰদৈচিলা]] (পঁচোৱা)ৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে। পূৰ্বতে ইয়াৰ নাম আছিল "বৰদৈচিলা ছাত্ৰী নিবাস"। # ধনশিৰি মহিলা আবাস- ধনশিৰি উপনৈৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে। # প্ৰাগজ্যোতিকা মহিলা আবাস- অসমৰ পুৰনি নাম প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে এই নাম। # সোৱণশিৰি মহিলা আবাস- সোৱণশিৰি উপনৈৰ লগত ৰজিতা খুৱাই এই নাম ৰখা হৈছে। # কপিলি মহিলা আবাস- কপিলি উপনৈৰ লগত ৰজিতা খুৱাই এই নাম ৰখা হৈছে। # নৱ ছাত্ৰীনিবাস # পবিতৰা মেডাম কুৰী মহিলা আৱাস- (গৱেষক ছাত্ৰী আৱাস)। পবিতৰা অভয়াৰণ্য আৰু বিজ্ঞানী মেডাম কুৰীৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে এই নাম। ==বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত== তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় "বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতটো" ৰচনা তথা সুৰ কৰিছিল [[ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] দেৱে ১৯৯৪ চনত। এই গীতটিত তেখেতে সুন্দৰ ভাৱে [[তেজপুৰ]] চহৰ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতি থকা আশাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা আছে। {| class="wikitable" |- | <center>তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত<center> |- | অগ্নিগড়ৰ স্থাপত্য, কলীয়াভোমোৰাৰ সেতু নিৰ্মাণ জ্ঞান জ্যোতিৰ্ময় সেহি স্থানতে বিৰাজিছে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় | ভূ-গৰ্ভৰ পৰা গ্ৰহ নক্ষত্ৰত গণনাৰে কৰোঁ বিচৰণ বিজ্ঞান-জোঁৱাৰৰ অগ্ৰগতিক আহুতিৰে কৰোঁ ৰূপায়ণ আয়ত্ত কৰি কলা-কৌশল কৰি যাঁও দিক্-নিৰ্ণয় মানৱতাবাদৰ ধ্যানৰ প্ৰতীক তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় বৰলুইত বৈ যায় কাষেদি আমাৰ সেই শক্তিৰে উজলাম দুটি পাৰ সোপান বগাম তীব্ৰ গতিৰে প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰে হৈ নিৰ্ভয় জীৱন যুঁজত বিজ্ঞান সাৰথি তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়॥<ref>http://www.tezu.ernet.in/tu_anthem/tu_anthem.html</ref> |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== # [http://www.tezu.ernet.in/hostels/patkai/ পাটকাই পুৰুষ আবাস] {{Commons category|Tezpur University|তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:তেজপুৰ‎]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] jxvpotviaa0ltsrcxrqqx9ova1vmxly 0 4962 616640 614243 2026-07-11T06:58:53Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616640 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Dibrugarh_Univ_logo.png | image_size = 160px | image_alt = | caption = ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতীক | latin_name = | motto = ''নিয়তং কুৰু কৰ্ম'' | mottoeng = | established = ১৯৬৫ | closed = | type = ৰাজহুৱা | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = ড° জিতেন হাজৰিকা | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[ডিব্ৰুগড়]] | state = [[অসম]], | province = [[ভাৰত]] | country = | coor = | campus = | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = http://www.dibru.ac.in/ | logo = | footnotes = }} '''ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়''' অসমৰ পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত অসম বিধান সভাত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়<ref>{{Cite web |title=NIC Dibrugarh |url=https://dibru.ac.in/wp-content/uploads/2020/02/DU-Act.pdf |access-date=2022-07-01 |archivedate=2022-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220107234223/https://dibru.ac.in/wp-content/uploads/2020/02/DU-Act.pdf |deadurl=yes }}</ref>। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন "অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান" আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় নগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু "নতুন বজাৰ" ৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে "ৰজাভেটা" অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। ==ইতিহাস== অসম বিধানসভাত প্ৰস্তাৱিত "ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ১৯৬৫" অনুসৰি ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হৈছিল। বিশ্ববিদ্যালয়খন সেইসময়ৰ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড° সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে উদ্বোধন কৰে।ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য আছিল ড॰ বি, আৰ, শেঠ। [[চিত্ৰ:jyotibatchora.jpg|250px|thumb|right|জ্যোতি বাটচ'ৰা]] ==স্বীকৃতি== ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় Association of Indian Universities (AIU) আৰু Association of Commonwealth Universities (ACU)ৰ সদস্য। বিশ্ববিদ্যালয়খন National Assessment and Accreditation Council (NAAC), Bangaloreৰ দ্বাৰা মূল্যাঙ্কিত আৰু . A Grade প্ৰাপ্ত<ref>http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar3017/state055{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। "বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে" ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ "অসমীয়া বিভাগ"টোক Center for Advanced Studies (CAS) হিচাপে চিহ্নিত কৰিছে। তদুপৰি অন্য আঠটা বিভাগক আয়োগে Special Assistance Programme (SAP)ৰ অধীনত DSA আৰু DRSৰ মৰ্যাদা দিছে। এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ "পে'ট্ৰলিয়াম প্ৰযুক্তিবিদ্যা" বিভাগটো ভাৰত চৰকাৰৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগৰদ্বাৰা Center for Relevance and Excellence (CORE) under Technology, Information, Forcasting and Assessment Council (TIFAC) হিচাপে চিহ্নিত হৈছে। ==শৈক্ষিক দিশ== ডিব্ৰুগড় বিশ্বাবিদ্যালয়ত ২০০১-২০০২ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম সমূহত ষাণ্মাসিক পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা হৈছে আৰু ২০০৯-২০১০ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা ইয়াক Choice Based Credit Systemলৈ উন্নীত কৰা হৈছে<ref>{{Cite web |title=CBCS |url=http://www.dibru.ac.in/page.php?cat=Miscellaneous&id=CBCS |access-date=2011-10-11 |archivedate=2012-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106045007/http://dibru.ac.in/page.php?cat=Miscellaneous&id=CBCS |deadurl=yes }}</ref>। ২০১১-২০১২ শিক্ষাবৰ্ষৰপৰা প্ৰযোজ্য হোৱাকৈ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ বিভিন্ন মহাবিদ্যালয়সমূহৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰমত ষাণ্মাসিক পদ্ধতিৰ সূচনা কৰা হৈছে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ে ২০টাতকৈ অধিক বিষয়ত পি, এইচ, ডি, ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ০৩-০৫-২০১১ তাৰিখলৈকে বিশ্ববিদ্যালয়খনে মুঠ ১০৯৮জন গৱেষকক বিভিন্ন বিষয়ত পি, এইচ, ডি, ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তদুপৰি বিশ্ববিদ্যালয়খনে বৰ্তমান দহটা বিষয়ত (অসমীয়া, ইংৰাজী, ৰসায়ন বিজ্ঞান,পদাৰ্থ বিজ্ঞান, বাণিজ্য, বুৰঞ্জী, গণিত, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, সমাজতত্ত্ব আৰু পৰিসংখ্যা) এম, ফিল ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গৱেষণাৰ উদ্দেশ্যে ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত সম্প্ৰতি তিনিখন সন্মানীয় আসন আছে। এই আসনকেইখন হৈছে- অসমীয়া বিভাগৰ সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আসন, বুৰঞ্জী বিভাগৰ শ্ৰীশ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ আসন আৰু প্ৰায়োগিক ভূতত্ত্ব বিভাগৰ কে, ডি, মালব্য আসন। ==বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ== ::* অসমীয়া বিভাগ ::* অৰ্থনীতি বিভাগ ::* শিক্ষাতত্ত্ব বিভাগ ::* ইংৰাজী বিভাগ ::* বুৰঞ্জী বিভাগ ::* ৰাজনীতি-বিজ্ঞান বিভাগ ::* সমাজতত্ত্ব বিভাগ ::* বাণিজ্য বিভাগ ::* নৃতত্ত্ব বিভাগ ::* প্ৰায়োগিক ভূ-তত্ত্ব বিভাগ ::* ৰসায়ন-বিজ্ঞান বিভাগ ::* জীৱ-বিজ্ঞান বিভাগ ::* গণিত বিভাগ ::* পেট্ৰলিয়াম প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ::* ভেষজ বিজ্ঞান বিভাগ ::* পদাৰ্থ-বিজ্ঞান বিভাগ ::* পৰিসংখ্যা বিভাগ ::* কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰয়োগ কেন্দ্ৰ ::* [[ ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ]] ::* জৈৱ-প্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* জৈৱ-তথ্যপ্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* গ্ৰন্থাগাৰ আৰু তথ্য বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* চাহ আৰু কৃষি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* [[ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] পৰিবেশ্য কলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* ন্যায় অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* ভূগোল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* সাংবাদিকতা আৰু গণ-সংযোগ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* শাৰীৰিক শিক্ষা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* সমাজসেৱা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* বায়ুমণ্ডল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ (পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ অন্তৰ্গত) ::* আচৰণ-বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* ভাষা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ==সুবিধাসমূহ== ===লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা গ্ৰন্থাগাৰ=== এইয়া হৈছে ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰৰ নাম। চাৰিমহলীয়া এই গ্ৰন্থাগাৰটোৱে প্ৰায় ৩৩৫৭০ বৰ্গফুট কালি অধিকাৰ কৰি আছে<ref>{{Cite web |title=গ্ৰন্থাগাৰ |url=https://dibru.ac.in/portals/lnblibrary/about_library.htm |access-date=2019-10-16 |archivedate=2019-10-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191016131832/https://dibru.ac.in/portals/lnblibrary/about_library.htm |deadurl=yes }}</ref>। এই গ্ৰন্থাগাৰত বিভিন্ন বিষয়ৰ গ্ৰন্থৰ লগতে আলোচনী, পত্ৰিকা, বাতৰি কাগজ আদি ৰখা হয়। তদুপৰি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত গৱেষণা কৰা বিভিন্ন গৱেষকৰ গৱেষণা-পত্ৰসমূহো ইয়াত এটা সূকীয়া সংগ্ৰহ হিচাপে ৰখা হৈছে। বৰ্তমান গ্ৰন্থাগাৰটোৰ গ্ৰন্থ ব্যৱস্থাপনা আৰু আদান-প্ৰদান সূবিধাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে কম্পিউটাৰ নিয়ন্ত্ৰিত। ২০০৪ চনৰ পহিলা জানুৱাৰীৰ পৰা গ্ৰন্থাগাৰটোত ইণ্টাৰনে'টৰ জৰিয়তে প্ৰায় ৪৭০০ ই-পত্ৰিকা পঢ়াৰ সুবিধা কৰা হৈছে। ==ছাত্ৰাবাস== ::* পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা ছাত্ৰাবাস ::* মফিজ্জুদ্দিন আহমেদ হাজৰিকা ছাত্ৰাবাস ::* মণিৰাম দেৱান ছাত্ৰাবাস ::* ড॰ লীলা গগৈ গৱেষক ছাত্ৰাবাস ::* বৃত্তিমূলক পাঠ্যক্ৰমৰ ছাত্ৰনিবাস ::*১ নং ছাত্ৰাৱাস (অভিযান্ত্ৰিকী) ::*২ নং ছাত্ৰাৱাস (অভিযান্ত্ৰিকী) ==ছাত্ৰীনিবাস== ::* জয়মতী ছাত্ৰীনিবাস ::* নলিনীবালা দেৱী ছাত্ৰীনিবাস ::* আইদেউ সন্দিকৈ ছাত্ৰীনিবাস ::* নৱ ছাত্ৰীনিবাস ::* বৃত্তিমূলক পাঠ্যক্ৰমৰ ছাত্ৰীনিবাস ::*পদ্মাকুমাৰী গোহাঁই ছাত্ৰীনিবাস ::*স্বৰ্ণলতা বৰুৱা ছাত্ৰীনিবাস ::*মামণি ৰয়চম গোস্বামী ছাত্ৰীনিবাস ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Depiction of Burhi Aair Sadhu 2.jpg|শিল্পীৰ কল্পনাত বুঢ়ী আইৰ সাধুৰ আইতাগৰাকী File:Dibrugah University Library.jpg|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ "লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা গ্ৰন্থাগাৰ" File:Rangghar at DU park.jpg|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় উদ্যানত থকা ৰংঘৰ আৰ্হিৰ এক নিৰ্মাণ </gallery> </center> ==তথ্যসূত্ৰ== <references/> ==বহিঃসংযোগ== *[http://www.dibru.ac.in/ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810104814/http://www.dibru.ac.in/ |date=2015-08-10 }} *[http://www.cmsdu.org/ ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ ৱেবচাইট] {{সাঁচ:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] amcxig7ykhfmokaaurkgjf39t0etir7 616689 616640 2026-07-11T09:35:38Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616689 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Dibrugarh_Univ_logo.png | image_size = 160px | image_alt = | caption = ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতীক | latin_name = | motto = ''নিয়তং কুৰু কৰ্ম'' | mottoeng = | established = ১৯৬৫ | closed = | type = ৰাজহুৱা | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = ড° জিতেন হাজৰিকা | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[ডিব্ৰুগড়]] | state = [[অসম]], | province = [[ভাৰত]] | country = | coor = | campus = | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = http://www.dibru.ac.in/ | logo = | footnotes = }} '''ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়''' অসমৰ পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত অসম বিধান সভাত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়<ref>{{Cite web |title=NIC Dibrugarh |url=https://dibru.ac.in/wp-content/uploads/2020/02/DU-Act.pdf |access-date=2022-07-01 |archivedate=2022-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220107234223/https://dibru.ac.in/wp-content/uploads/2020/02/DU-Act.pdf |deadurl=yes }}</ref>। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন "অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান" আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় নগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু "নতুন বজাৰ" ৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে "ৰজাভেটা" অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। ==ইতিহাস== অসম বিধানসভাত প্ৰস্তাৱিত "ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ১৯৬৫" অনুসৰি ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হৈছিল। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য আছিল ড॰ বি, আৰ, শেঠ। [[চিত্ৰ:jyotibatchora.jpg|250px|thumb|right|জ্যোতি বাটচ'ৰা]] ==স্বীকৃতি== ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় Association of Indian Universities (AIU) আৰু Association of Commonwealth Universities (ACU)ৰ সদস্য। বিশ্ববিদ্যালয়খন National Assessment and Accreditation Council (NAAC), Bangaloreৰ দ্বাৰা মূল্যাঙ্কিত আৰু . A Grade প্ৰাপ্ত<ref>http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar3017/state055{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। "বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে" ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ "অসমীয়া বিভাগ"টোক Center for Advanced Studies (CAS) হিচাপে চিহ্নিত কৰিছে। তদুপৰি অন্য আঠটা বিভাগক আয়োগে Special Assistance Programme (SAP)ৰ অধীনত DSA আৰু DRSৰ মৰ্যাদা দিছে। এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ "পে'ট্ৰলিয়াম প্ৰযুক্তিবিদ্যা" বিভাগটো ভাৰত চৰকাৰৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগৰদ্বাৰা Center for Relevance and Excellence (CORE) under Technology, Information, Forcasting and Assessment Council (TIFAC) হিচাপে চিহ্নিত হৈছে। ==শৈক্ষিক দিশ== ডিব্ৰুগড় বিশ্বাবিদ্যালয়ত ২০০১-২০০২ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম সমূহত ষাণ্মাসিক পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা হৈছে আৰু ২০০৯-২০১০ শিক্ষাবৰ্ষৰ পৰা ইয়াক Choice Based Credit Systemলৈ উন্নীত কৰা হৈছে<ref>{{Cite web |title=CBCS |url=http://www.dibru.ac.in/page.php?cat=Miscellaneous&id=CBCS |access-date=2011-10-11 |archivedate=2012-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106045007/http://dibru.ac.in/page.php?cat=Miscellaneous&id=CBCS |deadurl=yes }}</ref>। ২০১১-২০১২ শিক্ষাবৰ্ষৰপৰা প্ৰযোজ্য হোৱাকৈ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনৰ বিভিন্ন মহাবিদ্যালয়সমূহৰ স্নাতক পাঠ্যক্ৰমত ষাণ্মাসিক পদ্ধতিৰ সূচনা কৰা হৈছে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ে ২০টাতকৈ অধিক বিষয়ত পি, এইচ, ডি, ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ০৩-০৫-২০১১ তাৰিখলৈকে বিশ্ববিদ্যালয়খনে মুঠ ১০৯৮জন গৱেষকক বিভিন্ন বিষয়ত পি, এইচ, ডি, ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰিছে। তদুপৰি বিশ্ববিদ্যালয়খনে বৰ্তমান দহটা বিষয়ত (অসমীয়া, ইংৰাজী, ৰসায়ন বিজ্ঞান,পদাৰ্থ বিজ্ঞান, বাণিজ্য, বুৰঞ্জী, গণিত, ৰাজনীতি বিজ্ঞান, সমাজতত্ত্ব আৰু পৰিসংখ্যা) এম, ফিল ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। তাৎপৰ্যপূৰ্ণ গৱেষণাৰ উদ্দেশ্যে ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত সম্প্ৰতি তিনিখন সন্মানীয় আসন আছে। এই আসনকেইখন হৈছে- অসমীয়া বিভাগৰ সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আসন, বুৰঞ্জী বিভাগৰ শ্ৰীশ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ আসন আৰু প্ৰায়োগিক ভূতত্ত্ব বিভাগৰ কে, ডি, মালব্য আসন। ==বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ== ::* অসমীয়া বিভাগ ::* অৰ্থনীতি বিভাগ ::* শিক্ষাতত্ত্ব বিভাগ ::* ইংৰাজী বিভাগ ::* বুৰঞ্জী বিভাগ ::* ৰাজনীতি-বিজ্ঞান বিভাগ ::* সমাজতত্ত্ব বিভাগ ::* বাণিজ্য বিভাগ ::* নৃতত্ত্ব বিভাগ ::* প্ৰায়োগিক ভূ-তত্ত্ব বিভাগ ::* ৰসায়ন-বিজ্ঞান বিভাগ ::* জীৱ-বিজ্ঞান বিভাগ ::* গণিত বিভাগ ::* পেট্ৰলিয়াম প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ ::* ভেষজ বিজ্ঞান বিভাগ ::* পদাৰ্থ-বিজ্ঞান বিভাগ ::* পৰিসংখ্যা বিভাগ ::* কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰয়োগ কেন্দ্ৰ ::* [[ ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ]] ::* জৈৱ-প্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* জৈৱ-তথ্যপ্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* গ্ৰন্থাগাৰ আৰু তথ্য বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* চাহ আৰু কৃষি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* [[ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] পৰিবেশ্য কলা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* ন্যায় অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* ভূগোল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* সাংবাদিকতা আৰু গণ-সংযোগ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* শাৰীৰিক শিক্ষা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* সমাজসেৱা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* বায়ুমণ্ডল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ (পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ অন্তৰ্গত) ::* আচৰণ-বিজ্ঞান অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ::* ভাষা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ==সুবিধাসমূহ== ===লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা গ্ৰন্থাগাৰ=== এইয়া হৈছে ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰৰ নাম। চাৰিমহলীয়া এই গ্ৰন্থাগাৰটোৱে প্ৰায় ৩৩৫৭০ বৰ্গফুট কালি অধিকাৰ কৰি আছে<ref>{{Cite web |title=গ্ৰন্থাগাৰ |url=https://dibru.ac.in/portals/lnblibrary/about_library.htm |access-date=2019-10-16 |archivedate=2019-10-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191016131832/https://dibru.ac.in/portals/lnblibrary/about_library.htm |deadurl=yes }}</ref>। এই গ্ৰন্থাগাৰত বিভিন্ন বিষয়ৰ গ্ৰন্থৰ লগতে আলোচনী, পত্ৰিকা, বাতৰি কাগজ আদি ৰখা হয়। তদুপৰি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত গৱেষণা কৰা বিভিন্ন গৱেষকৰ গৱেষণা-পত্ৰসমূহো ইয়াত এটা সূকীয়া সংগ্ৰহ হিচাপে ৰখা হৈছে। বৰ্তমান গ্ৰন্থাগাৰটোৰ গ্ৰন্থ ব্যৱস্থাপনা আৰু আদান-প্ৰদান সূবিধাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে কম্পিউটাৰ নিয়ন্ত্ৰিত। ২০০৪ চনৰ পহিলা জানুৱাৰীৰ পৰা গ্ৰন্থাগাৰটোত ইণ্টাৰনে'টৰ জৰিয়তে প্ৰায় ৪৭০০ ই-পত্ৰিকা পঢ়াৰ সুবিধা কৰা হৈছে। ==ছাত্ৰাবাস== ::* পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা ছাত্ৰাবাস ::* মফিজ্জুদ্দিন আহমেদ হাজৰিকা ছাত্ৰাবাস ::* মণিৰাম দেৱান ছাত্ৰাবাস ::* ড॰ লীলা গগৈ গৱেষক ছাত্ৰাবাস ::* বৃত্তিমূলক পাঠ্যক্ৰমৰ ছাত্ৰনিবাস ::*১ নং ছাত্ৰাৱাস (অভিযান্ত্ৰিকী) ::*২ নং ছাত্ৰাৱাস (অভিযান্ত্ৰিকী) ==ছাত্ৰীনিবাস== ::* জয়মতী ছাত্ৰীনিবাস ::* নলিনীবালা দেৱী ছাত্ৰীনিবাস ::* আইদেউ সন্দিকৈ ছাত্ৰীনিবাস ::* নৱ ছাত্ৰীনিবাস ::* বৃত্তিমূলক পাঠ্যক্ৰমৰ ছাত্ৰীনিবাস ::*পদ্মাকুমাৰী গোহাঁই ছাত্ৰীনিবাস ::*স্বৰ্ণলতা বৰুৱা ছাত্ৰীনিবাস ::*মামণি ৰয়চম গোস্বামী ছাত্ৰীনিবাস ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Depiction of Burhi Aair Sadhu 2.jpg|শিল্পীৰ কল্পনাত বুঢ়ী আইৰ সাধুৰ আইতাগৰাকী File:Dibrugah University Library.jpg|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ "লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা গ্ৰন্থাগাৰ" File:Rangghar at DU park.jpg|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় উদ্যানত থকা ৰংঘৰ আৰ্হিৰ এক নিৰ্মাণ </gallery> </center> ==তথ্যসূত্ৰ== <references/> ==বহিঃসংযোগ== *[http://www.dibru.ac.in/ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810104814/http://www.dibru.ac.in/ |date=2015-08-10 }} *[http://www.cmsdu.org/ ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ ৱেবচাইট] {{সাঁচ:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] hyptbiau1keqbu3g9gqq2vkr31zd34x 4 5475 616657 616497 2026-07-11T07:23:53Z Minati handique 50743 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616657 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== --[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) m737ep0tloctj490anhbr3z2nzldili 616658 616657 2026-07-11T07:25:12Z পাৰুল বৰুৱা 50739 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616658 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== --[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) [[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) bh8t2xkb1t07sf2o85fwcni9rhg1ctw 616659 616658 2026-07-11T07:26:01Z অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা 50738 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616659 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== --[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) [[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) tsot6an0x9sb09rdbgfvd0fe582o6tc 616660 616659 2026-07-11T07:26:38Z Pranita Gogoi 50742 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616660 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== --[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) [[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ia6fkyqjq54a95ylakfaq1pnr1rhkye 616661 616660 2026-07-11T07:27:46Z Pranamikaadhikary 27435 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616661 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) 2wlbwzisu3bgvi44rf8imzfjzzwirke 616663 616661 2026-07-11T07:29:28Z Bhaswati.Deka.Borah 50740 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616663 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) 7o5t2dfbv3qlx44y7fs2n5nliwd7y5c 616666 616663 2026-07-11T07:32:28Z Anju saikia 50741 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616666 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) bns636xqqe9ue20tk2a1nlamcm6wxqv 616667 616666 2026-07-11T07:33:55Z মানসী দাস 50736 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616667 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) mpoezzzn3dzvu35tbajnkxbc325inbu 616668 616667 2026-07-11T07:35:14Z Sunami K Dutta 50737 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616668 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) irbq42so94s32l3upxm7ionr6nkmt4o 616669 616668 2026-07-11T07:36:23Z Sunami K Dutta 50737 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616669 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) --[[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) lw12rvbne45gzc3jqrqayulzpy5ipcw 616717 616669 2026-07-11T11:15:22Z দিম্পল দাস 5159 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616717 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 11:15, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) 3w6j7q2qbdlga8d3e6dxuiiih74sndh 0 8095 616618 576716 2026-07-11T05:59:02Z ~2026-39302-69 50734 /* অসমৰ বিভিন্ন মঠ মন্দিৰ */ 616618 wikitext text/x-wiki {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা}} [[Image:Rhino on the move.jpg|thumb|right|250px|[[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ বিখ্যাত [[এশিঙীয়া গঁড়]]। ]] [[অসম]] হৈছে [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ মুখ্য দুৱাৰ আৰু সাতভগ্নীৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ। অসম প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু নানান ঐতিহাসিক সমল আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদেৰে সমৃদ্ধিশালী এখন ৰাজ্য। পৰ্যটনৰ কাৰণে অসম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, মঠ-মন্দিৰ আৰু ঐতিহাসিক সমলেৰে চহকী। অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] আদিৰ দৰে নানান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু [[কামাখ্যা মন্দিৰ|কামাখ্যা]], [[উমানন্দ]] দৰে মঠ-মন্দিৰ আৰু [[ৰংঘৰ]], [[তলাতল ঘৰ]] আৰু [[কাৰেংঘৰ]]ৰ দৰে নানান ঐতিহাসিক সমল আদিয়ে চহকী কৰি তুলিছে। ==ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থল== ===অসমৰ বিভিন্ন মঠ মন্দিৰ=== * হাবুং হ'-ফি, [[হাবুং]], [[ধেমাজী]] * লাকুৱা হ'-ফি * মণিপুৰী আই গোসাঁনী থান, [[ধেমাজী]] * [[কামাখ্যা মন্দিৰ|কামাখ্যা]] * [[বশিষ্ঠ মন্দিৰ]]<ref name="স্পাইডাৰ">[http://www.assamspider.com/articles/Temples.aspx Articles related to "Temples"], উৎস: [[আসাম স্পাইডাৰ ডট কম]], ২৮-০৯-২০১২</ref> * [[উমানন্দ]], গুৱাহাটী<ref name="স্পাইডাৰ "/> * [[নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, গুৱাহাটী]] * [[অশ্বক্লান্ত মন্দিৰ]], [[উত্তৰ গুৱাহাটী]] * [[ভিমেশ্বৰ শিৱ ধাম|ভিমেশ্বৰ ধাম]], [[গুৱাহাটী]] * [[দীৰ্ঘেশ্বৰী দেৱালয়]], [[উত্তৰ গুৱাহাটী]] * [[দৌল গোবিন্দ মন্দিৰ]], [[উত্তৰ গুৱাহাটী]] * [[গৰখীয়া দৌল]] * [[নেঘেৰিটিং শিৱদৌল|নেঘেৰিটিং শিৱদৌল, দেৰগাঁও, গোলাঘাট]] * [[শ্ৰী শ্ৰী আঠখেলীয়া নামঘৰ]], [[গোলাঘাট]] * [[খনিকৰ পুথি নামঘৰ|খনিকৰ পুথি নামঘৰ, মিছামৰা, দেৰগাঁও]] * নুমলীগড় বাবাথান, গোলাঘাট * [[ঢেঁকীয়াখোৱা বৰ নামঘৰ]] * [[বিল্বেশ্বৰ দেৱালয়]] * [[শিৱ দ'ল]], [[শিৱসাগৰ]] *দেৱী দ'ল, [[শিৱসাগৰ]] *বিষ্ণু দ'ল, [[শিৱসাগৰ]] * [[মহাভৈৰৱ মন্দিৰ]], [[তেজপুৰ]] * [[ভৈৰৱী মন্দিৰ]], [[তেজপুৰ]] * [[কেতেকেশ্বৰ]] দেৱালয়, [[তেজপুৰ]] * [[মহামায়া ধাম]], [[ধুবুৰী]] * [[কীৰ্তন ঘৰ]], [[বৰপেটা]] * [[শ্ৰীশ্ৰীপৰিহৰেশ্বৰ দেৱালয়]], [[ডুবি]]<ref>শ্ৰীশ্ৰীপৰিহৰেশ্বৰ দেৱালয়ঃ অতীত আৰু বৰ্তমান - গ্ৰন্থকাৰ : শ্ৰী টিকেন্দ্ৰনাথ কলিতা, প্ৰকাশক : শ্ৰী দেবেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা, প্ৰকাশ কাল : ১২/১২/২০০৮ ইং চন</ref> ==অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্য== {{Main|অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্যসমূহৰ তালিকা}} [[File:Pobitora Wildlife Sanctuary 11.jpg|thumb|300px|<center>[[মৰিগাঁও|মৰিগাঁৱত]] থকা [[পবিতৰা অভয়াৰণ্য]] </center>]] অসমত মুঠ ৮খন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (ৰাজ্যৰ মাটিকালিৰ ২.৫১% শতাংশ) আৰু ১৮খন অভয়াৰণ্য (ৰাজ্যৰ মাটিকালিৰ ১.৮৮% শতাংশ) আছে।<ref>{{cite web |url=http://assamagribusiness.nic.in/Stastical%20Handbook/Forest.pdf |title=AREA OF THE NATIONAL PARKS AND WILDLIFE SANCTUARIES IN ASSAM, 2003 |publisher=Chief Conservator of Forest (WL), Assam. |date= |accessdate=2013-06-17 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304023303/http://assamagribusiness.nic.in/Stastical%20Handbook/Forest.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://assamforest.in/forestGlance/assamForest_glance.php |title=Department of Environment & Forests (Government of Assam) |publisher=Assamforest.in |date= |accessdate=2013-06-17 |archivedate=2012-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120814140017/http://assamforest.in/forestGlance/assamForest_glance.php |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ibcn.in/wp-content/uploads/2011/12/15-231_321-Assam.pdf |title=Important Bird Areas in India - Assam |format=PDF |date= |accessdate=2013-06-17 |archivedate=2020-04-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200420143700/http://ibcn.in/wp-content/uploads/2011/12/15-231_321-Assam.pdf |deadurl=yes }}</ref> [[ইউনেস্কো]]ই কাজিৰঙা আৰু [[মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ক প্ৰাকৃতিক [[বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান]]বুলি স্বীকৃতি দিছে।<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6564337.stm |work=BBC News |title=Assam rhino poaching 'spirals' |author=Bhaumik, Subir |date=17 April 2007 |accessdate=2008-08-23}}</ref> [[পৃথিৱী|পৃথিৱীৰ]] প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশ [[এশিঙীয়া গঁড়]] [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ত পোৱা যায়। কাজিৰঙাতেই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল সমূহৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ঘনত্বৰে ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘৰ বসতি আছে। অসমৰ বনাঞ্চলত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ বনফুল (Orchid), বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতিৰ জীৱ-জন্তু পোৱা যায়। ; ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান * [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ডিব্ৰু-চৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[নামেৰি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ৰাইমনা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[দিহিং পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[শিখনা জৌলাও ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] ; অভয়াৰণ্য * [[পবিতৰা অভয়াৰণ্য]] * [[গৰমপানী অভয়াৰণ্য]] * [[লাওখোৱা অভয়াৰণ্য]] * [[বৰনদী অভয়াৰণ্য]] * [[সোণাই-ৰূপাই অভয়াৰণ্য]] * [[পাভৈ অভয়াৰণ্য]] ==ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী== {{Main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ হৈছে [[ভাৰত]] তথা [[অসম]]ৰ এক প্ৰধান নদী। এই নদীক ''লুইত'', ''বৰলুইত'', ''চিৰিলুইত'', ''লৌহিত্য'' আদি নামেৰেও জনা যায়। প্ৰায় ২৯০০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ [[এছিয়া]]ৰ ভিতৰতে অন্যতম দীঘল নদী। এই নদীৰ ওপৰত থকা দলংসমূহ হৈছে: [[শৰাইঘাট দলং]], [[কলীয়াভোমোৰা সেতু]], [[নৰনাৰায়ণ সেতু]], [[বগীবিল দলং]] আৰু [[ভূপেন হাজৰিকা সেতু]]। এই নদীৰ প্ৰাকৃতিক দৃশ্য অতি মনোৰম। অসমৰ সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ সৈতে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী অংগাংগীভাৱে জড়িত। সভ্যতা সদায় নদী-কেন্দ্ৰিক। প্ৰাগজ্যোতিষ-কামৰূপ-অসমৰ সভ্যতাক ব্ৰহ্মপুত্ৰ কেন্দ্ৰীক সভ্যতা আখ্যা দিব পাৰি। এই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীক আশ্ৰয় কৰি নানা জাতি-উপজাতি অসমলৈ আহি অসমৰ বুকুত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লৈ সমন্বয় আৰু সমাহাৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ সংযোগত অসমীয়া জাতি গঠন কৰিছে। ==জিলা অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনৰ স্থানসমূহ == ===যোৰহাট জিলা=== {{Main|যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা ৩১৮ কিল'মিটাৰ পূৱত অৱস্থিত উজনি অসমৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ। [[আহোম]] শাসনৰ শেষ ৰাজধানী [[যোৰহাট]]ক অসমৰ সাংস্কৃতিক ৰাজধানী বুলি কোৱা হয়। অসমৰ [[চাহ]] উৎপাদনৰ অন্যতম স্থান যোৰহাট প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যতো চহকী। মাজুলী মহকুমা যোৰহাট জিলাৰে এক অংশ। [[মাজুলী]] যোৰহাট জিলাৰ লগতে অসমৰে এখন উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থল। যোৰহাটত [[টোকোলাই চাহ গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[হাতীগড় শিৱদ'ল]], [[বুঢ়ীগোসানী দেৱালয়]], [[গৰখীয়া দ'ল]], [[ঢেকীয়াখোৱা বৰ নামঘৰ]], [[লাচিত বৰফুকন মৈদাম]], [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয় [[চন্দ্ৰকান্ত সন্দিকৈ ভৱন]] আদি উল্লেখ্যযোগ্য পৰ্য্যটন স্থান আছে। ; [[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] স্থাপন হোৱা বছৰ ধৰি ইয়াত ঘোঁৰা দৌৰ অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে, য'ত বিজয়ীক "গ'ভাৰ্ণৰছ কাপ" প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="1sthorse">{{cite web | url=http://www.1sthorse.com/1h/index.php?view=venueevents&id=46%3Ajorhat-gymkhana-club&option=com_eventlist&Itemid=86 | title=Jorhat Gymkhana Club | publisher=1stHorse ~ wHere the Horse comes first. | accessdate=January 06, 2013 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াত থকা 'নাইন হ'ল গ'ল্ফ ক'ৰ্ছ' এছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি গ'ল্ফ ক'ছ আৰু বিশ্বৰ ভিতৰত তৃতীয় সৰ্বোচ্চ পুৰণি। ইয়াত এতিয়া ল'ন টেনিছ গ্ৰাছ ক'ৰ্ট, চুইমিং পুল, বিলিয়াৰ্ডছ্‌, প'ল' আৰু চিনেমা থিয়েটাৰৰ সুবিধা আছে। ; [[দক্ষিণপাট সত্ৰ]] দক্ষিণপাট সত্ৰ হৈছে অসমৰ চাৰিখন ৰাজ সত্ৰৰ ভিতৰত দ্বিতীয় শাৰীৰ সত্ৰ। শিষ্যৰ সংখ্যা কেউখন ৰাজসত্ৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি। আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহৰ দিনত ১৫৮৪ শকত মাজুলিত স্থাপন কৰা হয়। প্ৰথমজন সত্ৰাধিকাৰ আছিল শ্ৰীশ্ৰী বনমালিদেৱ। ; [[আউনীআটী সত্ৰ]] আউনীআটী সত্ৰ হৈছে [[অসম]]ৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ [[ৰাজসত্ৰ]]<ref>চাৰি ৰাজসত্ৰৰ বুৰঞ্জী - সম্পাদক : শিৰীষ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য্য, প্ৰকাশক : দক্ষিণপাট সত্ৰ শিষ্য সন্মিলন, প্ৰকাশ কাল : ১৯৯৭ চন</ref>। [[আহোম]] ৰজা [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই [[মাজুলী]]ত ১৫৭৫ শকত (ইং ১৬৫৩ চন) এইখন সত্ৰ নিৰ্মাণ কৰায়<ref name=auniati>[http://www.auniati.org/about_auniati.asp SriSri Auniati Satra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171220032418/http://www.auniati.org/about_auniati.asp |date=2017-12-20 }}, auniati.org, আহৰণ-১০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১১</ref>। বৰ্তমানৰ সত্ৰাধিকাৰজন হৈছে শ্ৰীশ্ৰী [[পীতাম্বৰ দেৱ গোস্বামী (আউনীআটী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ)|পীতাম্বৰ দেৱ গোস্বামী]]। ; [[ঠেঙাল ভৱন]] ঠেঙাল ভৱন হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref><ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> ===শোণিতপুৰ জিলা=== {{Main|শোণিতপুৰ জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} অসমৰ ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ এখন অনুপম স্থান হৈছে শোণিতপুৰ জিলা। উষা পাহাৰ, [[অগ্নিগড়]], [[মহাভৈৰৱ মন্দিৰ]], [[চিত্ৰলেখা উদ্যান]] আদি উল্লেখযোগ্য পৰ্য্যটন স্থান। ; [[চিত্ৰলেখা উদ্যান]] [[File:cole park1.jpg|thumb|150px|উদ্যানৰ ভিতৰৰ দৃশ্য]] [[তেজপুৰ]] নগৰৰ এখন ঐতিহাসিক উদ্যান। পূৰ্বতে এই উদ্যানৰ নাম ক'ল পাৰ্ক আছিল। চিত্ৰলেখা উদ্যানক তেজপুৰৰ এক যাদুঘৰ বুলিব পাৰি। ১৯০৬ চনত সেই সময়ৰ উপায়ুক্ত এইচ ডব্লিউ জি ক'লে (H W G Cole) তেজপুৰৰ বিভিন্ন ঠাইত আলাই-আথানি হৈ পৰি থকা মনোমহা শিলত খোদিত মূৰ্তি গোটাই এক উদ্যান গঢ়াৰ চেষ্টা কৰিছিল। পিছলৈ ইয়াৰ নাম "চিত্ৰলেখা উদ্যান" ৰখা হয়। ; [[গুপ্তেশ্বৰ দেৱালয়]] বা গুপ্তেশ্বৰ মন্দিৰ [[ঢেকীয়াজুলি]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ আঁতৰত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত শিঙৰী পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ এক দেৱালয়। এই দেৱালয় শিঙৰী মন্দিৰ হিচাপেও জনা যায়, [[কালিকা পুৰাণ]]টো শৃংগটক নামেৰে ইয়াৰ উল্লেখ আছে।<ref>http://www.india9.com/i9show/Singri-Temple-20079.htm india9.com, Singri Temple, আহৰণ কৰা তাৰিখ : ২৮-১০-২০১২</ref> ; [[জ্যোতি ভাৰতী]] বা পকী [[চিত্ৰ:Entrance of Poki or Jyoti Bharati.jpg|thumb|150px|right|জ্যোতি ভাৰতীৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] ১৮৭৮ চনত তেওঁৰ ককাদেউতাক [[হৰবিলাস আগৰৱালা]]ই নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোৰ নাম পূৰ্বতে আছিল '[[পকী]]'। সেই সময়ত [[তেজপুৰ]]ত একমাত্ৰ পকী ব্যক্তিগত বাসভৱন আছিল বাবেই এই ঘৰটোক 'পকী' নামেৰে জনা গৈছিল। ইয়াত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ গীতৰ গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ড, তেওঁৰ হাতৰ আখৰ থকা কাগজ, বিভিন্ন তথ্য-পাতি, শোৱা পালেং আদি সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হৈছে।<ref>বিশ্ব ঐতিহ্য, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা</ref> ; [[বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰ]] [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ দক্ষিণৰ এখন প্ৰাচীনতম পবিত্ৰ স্থান। দশম শতিকামানত ৰচিত [[কালিকাপুৰাণ]]ত বিশ্বনাথ [[হিন্দুধৰ্ম]]ৰ এখন প্ৰধান তীৰ্থক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ হোৱা দেখা যায়। আহোম ৰাজত্বত বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰত কেবাটাও দৌল-দেৱালয় নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>ড: নিত্যানন্দ গগৈ, তুলসী ফুকন আৰু শিৱনাথ বৰঠাকুৰ; বিশ্বনাথ-লহৰি (স্মৃতিগ্ৰন্থ:বিশ্বনাথ উৎসৱ), প্ৰকাশ:২০০৬</ref> ===শিৱসাগৰ জিলা=== {{Main|শিৱসাগৰ জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} [[আহোম সাম্ৰাজ্য]]ৰ এখন ঐতিহাসিক স্থান। ছশ বছৰীয়া [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজবংশৰ]] বহু উত্থান-পতনৰ সাক্ষী এই শিৱসাগৰ। সমগ্ৰ জিলাখনতে আহোমৰ শাসনকালৰ অলেখ স্থাপত্য,ভাস্কৰ্য, মৈদাম, পুখুৰী, গড়, আলিবাট আদি সিঁচৰতি হৈ আছে। [[ৰংঘৰ]], [[কাৰেংঘৰ]], [[তলাতল ঘৰ]], [[চৰাইদেউ]], [[শিৱ দ'ল]] আদি উল্লেখযোগ্য পৰ্য্যটনৰ স্থান। ; [[কাৰেং ঘৰ]] বা [[তলাতল ঘৰ]] তলাতল ঘৰ [[শিৱসাগৰ]]ৰ মূল কেন্দ্ৰৰ পৰা মাত্ৰ ৩ কিঃমিঃ দূৰৈৰ [[ৰংপুৰ]]ত অৱস্থিত। ই [[আহোম]] [[স্বৰ্গদেউ]]সকলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত এটা ৰাজমহল। তলাতল ঘৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ স্মৃতিচিহ্নসমূহৰ ভিতৰত আকাৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ।<ref name="অনলাইন">{{cite web | url=http://onlinesivasagar.com/tourism/talatal-ghar.html | title=Talatal Ghar (Kareng Ghar of Rangpur) | publisher=OnlineSivasagar.com | accessdate=January 23, 2013 | archivedate=December 25, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20121225073057/http://onlinesivasagar.com/tourism/talatal-ghar.html | deadurl=yes }}</ref> প্ৰসাদটো সাতমহলীয়া; চাৰিটা মহল [[মাটি]]ৰ ওপৰত আৰু তিনিটা মহল মাটিৰ তলত আছে।<ref>{{Harvcol|Gogoi|1999-2000|pp=27}}</ref><ref>{{Harvcol|Archaeological Survey Report|1902-3}}</ref> ; [[চৰাইদেউৰ মৈদাম]] বা চৰাইদেও সোণাৰি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ২০ কিঃমিঃ দূৰত অৱস্থিত। এসময়ৰ আহোম ৰাজপৰিয়াল আৰু উচ্চ পদস্থ ৰাজ-বিষয়াসকলৰ সমাধিস্থলী। মাটিৰে নিৰ্মিত পিৰামিড সদৃশ বহু মৈদাম আজিও অক্ষত অৱস্থাত আছে। মৈদামৰ অভ্যন্তৰত থকা ধন-সোণবোৰ ব্ৰিটিছসকলে খান্দি উলিয়াই লৈ গৈছিল বুলি কোৱা হয়। ; [[আজানপীৰৰ দৰগাহ]] শৰাগুৰি চাপৰিত এই দৰগাহ অৱস্থিত। শিৱসাগৰৰ পৰা ২২ কিঃমিঃ দূৰত্বত। সুদূৰ পাৰস্যৰ পৰা অহা সন্ত জিকিৰ আৰু জাৰিৰ স্ৰষ্টা আজানপীৰৰ সমাধিস্থলী। সকলো ধৰ্মৰ লোকে ইয়াত শ্ৰদ্ধা জনায়। ; [[জয়দৌল]] ল'ৰাৰজাৰ চাউদাঙৰ হাতত নৃশংসভাবে মৃত্যুবৰণ কৰা মাতৃ [[জয়মতী]]ৰ স্মৃতিত [[ৰুদ্ৰসিংহ]]ই জয়সাগৰ পুখুৰী আৰু জয়দৌল নিৰ্মাণ কৰে। ; [[ৰুদ্ৰদৌল]] পিতৃ [[ৰুদ্ৰসিংহ]]ৰ স্মৃতিত ১৭৭৩ চনত ৰজা [[লক্ষ্মীসিংহ]]ই ৰুদ্ৰসাগৰ পুখুৰী আৰু তাৰ পাৰত ৰুদ্ৰদৌল নিৰ্মাণ কৰে। ইয়ালৈ শিৱসাগৰ নগৰৰ পৰা দূৰত্ব প্ৰায় ৪ কিঃমিঃ। ; [[গৌৰীদৌল]] বৰৰজা ফুলেশ্বৰী কুঁৱৰীয়ে এটি পুখুৰী খন্দাই তাৰ পাৰতে এই দৌলটো নিৰ্মাণ কৰে। শিৱসাগৰ নগৰৰ পৰা ১২ কিঃমিঃ দূৰত্বৰ গৌৰীসাগৰত গৌৰীদৌল অৱস্থিত। ===নগাঁও জিলা=== {{Main|নগাঁও জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} ; [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] এশিঙীয়া গড়ৰ বাবে পৃথিৱীবিখ্যাত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ কিছু অংশই নগাঁও জিলাক স্পৰ্শ কৰি আছে। বহুতো বন্যপ্ৰাণী আৰু পশু-পক্ষীৰ আশ্ৰয়স্থলী কাজিৰঙা অসম তথা ভাৰতৰ এক জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলী। উদ্যানখন চাবলৈ অহা দেশী-বিদেশী পৰ্যটকৰ ভিৰ বাৰুকৈয়ে পৰিলক্ষিত হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref> {{Main|বৰদোৱা}} ; [[বৰদোৱা থান]] ঐতিহ্যমণ্ডিত বৰদোৱা থান বা বটদ্ৰৱা থান নগাঁও চহৰৰপৰা প্ৰায় ওঠৰ(১৮)কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত। অসমীয়া জাতিৰ প্ৰাণ-প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ জন্মভূমি হিচাপে খ্যাত। মহাপুৰুষজনাৰ আদৰ্শ আৰু নীতিত বিশ্বাস ৰখা বহুতো ভক্তৰ এই থানলৈ ভিন্ ভিন্ সময়ত আগমন ঘটে। বটদ্ৰৱা থানৰ আন এক বিশেষত্ব হৈছে যে এইখন মহাপুৰুষজনাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা সৰ্বপ্ৰথম থান আৰু ইয়াত তেওঁ আৰম্ভ কৰা [[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]ৰ প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref><ref name="bordowathan">{{cite web | url=http://www.bordowathan.com/#! history/ | title=ইতিহাস | publisher=বটদ্ৰৱা থান ডট কম | accessdate=নৱেম্বৰ ২৬, ২০১২}}</ref><ref name="amiasomiya">{{cite web | url=http://www.amiasomiya.org/literature/articles/427-sep12-bordowa | title=শ্ৰী শ্ৰী বটদ্ৰৱা থান, ইয়াৰ অতীত অৰু বৰ্তমান | publisher=[[আমি অসমীয়া ডট কম]] | accessdate=নৱেম্বৰ ২৬, ২০১২ | author=ভৱ হাজৰিকা }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Main|পখীতীৰ্থ}} ; [[পখীতীৰ্থ]] [[নগাঁও চহৰ]]ৰ পৰা প্ৰায় ষোল্ল(১৬) কিলোমিটাৰ পূবত অৱস্থিত [[চামগুৰি বিল]] বা [[পখীতীৰ্থ]]। বিভিন্ন সময়ত ইয়ালৈ পৰিভ্ৰমী পখীৰ আগমন ঘটে বাবে এই বিলখনক [[পখীতীৰ্থ]] বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref> {{Main|চম্পাৱতী জলপ্ৰপাত}} ; [[চম্পাৱতী জলপ্ৰপাত]] [[চাপানালা]] নামে ঠাইত থকা [[চম্পাৱতী কুণ্ড]] বা [[চম্পাৱতী জলপ্ৰপাত]] [[নগাঁও জিলা]]ৰ এক আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী। জলপ্ৰপাতটোলৈ যাবলৈ নগাঁও চহৰৰপৰা প্ৰায় একঘণ্টা সময় লাগে। ওচৰে-পাজৰে থকা চাহ-বাগানৰ সৌন্দৰ্য আৰু বিভিন্ন পখীৰ আগমনে জলপ্ৰপাতটোৰ প্ৰতি মানুহৰ আকৰ্ষণ বঢ়াই আহিছে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref> ===ডিমা হাছাও=== {{Main|ডিমা হাছাও}} ডিমা হাছাও প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যৰে সমৃদ্ধিশালী অসমৰ এখন পাহাৰীয়া জিলা। সদৰ স্থান [[হাফলং]] এখন সুন্দৰ ঠাই তথা অসমৰ একমাত্ৰ পৰ্বতীয়া স্থান। জাতিংগা হাফলঙৰ নিকতৱৰ্তী গাঁও যি চৰাইৰ আত্মহত্যাৰ স্থান হিচাপে বিখ্যাত। ডিমা হাছাওৰ উল্লেখনীয় পৰ্য্যটন ক্ষেত্ৰ সমূহ হৈছে [[উমৰাংছু]], পানীমূৰ জলপ্ৰপাত, [[মাইবং]], চেলকাল পীকৰ টুমজাং ট্ৰেক ইত্যাদি। ===গুৱাহাটী=== {{Main|গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} গুৱাহাটী উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সৰ্ববৃহৎ মহানগৰ। গুৱাহাটী মহানগৰৰ ভিতৰত [[কামাখ্যা মন্দিৰ]], [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], [[গুৱাহাটী চিৰিয়াখানা]], [[শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ]], [[উমানন্দ]], মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৰিভাৰ হেৰিটেজ চেণ্টাৰ আদি বিভিন্ন পৰ্য্যটন স্থান আছে। ইয়াৰোপৰি গুৱাহাটী চহৰৰ পৰা কিছু নিলগত অৱস্থিত বাইহাটা চাৰিআলিৰ [[মদন কামদেৱ দেৱালয়]] আৰু দক্ষিণ কামৰূপৰ [[চানডুবি বিল]] আকৰ্ষণীয় পৰ্যটন স্থলী। ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery mode="packed" heights="134"> File:Kazi rhino edit.jpg| [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ বিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়। File:Rang_Ghar_Sibsagar.jpg| [[শিৱসাগৰ]]ৰ [[ৰংঘৰ]]। File:Chandubi Lake New.jpg|[[চানডুবি বিল]] File:Kamalabari Satra.jpg| [[মাজুলী]]ৰ [[কমলাবাৰী সত্ৰ]]। File:Ibisbill3.jpg| [[শোণিতপুৰ]] জিলাৰ [[নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]। File:Golden Langur.jpg| [[উমানন্দ]]ৰ [[সোণালী বান্দৰ]]। File:পবিতৰা অভয়াৰণ্যত এটি গঁড.jpg|[[পবিতৰা অভয়াৰণ্য]]ত এটি এশিঙীয়া গঁড় File:Nameri.jpg|[[নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ এক প্ৰাকৃতিক দৃশ্য File:চামগুৰি বিল.jpg|[[পখীতীৰ্থ]],নগাঁও চিত্ৰ:বাদুলিপাৰা চাহ বাগিচা, [[গোলাঘাট]] জিলা .jpg|বাদুলিপাৰা চাহ বাগিচা, গোলাঘাট জিলা </gallery> </center> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.assamtourism.org/ Assam Tourism, Official Website] *[http://www.assamtourismonline.com/ Assam Tourism Development Corporation Limited] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120081045/http://assamtourismonline.com/ |date=2022-01-20 }} * [http://tourismassam.blogspot.in/ Assam Tourism] {{Tourism in India}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] 4e6ublho16e5qa7yme4vviv5p8acztr 0 9756 616653 517558 2026-07-11T07:12:28Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616653 wikitext text/x-wiki {{Infobox bridge | bridge_name = Saraighat Bridge | native_name = শৰাইঘাট দলং | native_name_lang = অসমীয়া | image = Saraighat Bridge 50 Years by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 200 px | alt = | caption = শৰাইঘাট দলঙৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী উপলক্ষে কৰা আলোকসজ্জা | official_name = | other_name = | carries = | crosses = | locale = | owner = | maint = [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী">{{cite journal | title=শৰাইঘাটৰ স্বৰ্ণ জয়ন্তী | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=৮}}</ref> | id = | architect = | designer = | engineering = | design = | material = | length = ১৪৯২ মিটাৰ | width = | height = | mainspan = | spans = | pierswater = | load = | clearance = | below = | life = | builder = হিন্দুঃস্থান কনষ্ট্ৰাকছন কৰ্প'ৰেছন লিমিটেড | fabricator = | begin = ১৯৫৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহ | complete = | cost = ১০,৬৫,১৬,৮৯১ টকা | open = ১৯৬২ চনৰ অক্টোবৰ মাহ | inaugurated = ১৯৬৩ চনৰ ৭ জুন | toll = | traffic = | preceded = | followed = | heritage = | collapsed = | closed = | replaces = | map_cue = | map_image = | map_alt = | map_text = | map_width = | coordinates = | lat = | long = | references = | extra = }} '''শৰাইঘাট দলং''' ({{lang-en|Saraighat Bridge}}) [[অসম]]ৰ [[গুৱাহাটী]]ত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত প্ৰথমখন ৰে'লপথযুক্ত [[দলং]]। দলংখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হৈছিল ১৯৫৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত। সা-সামগ্ৰী কঢ়িওৱাৰ বাবে দলংখন ১৯৬২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মুকলি কৰা হয়। ১৯৬৩ চনৰ ৭ জুনত সেই সময়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৱে দলংখন আনুষ্ঠানিকভাৱে যাত্ৰীৰ বাবে মুকলি কৰে।<ref name="dipak">{{cite newsgroup | title=পঞ্চাছ বছৰীয়া হ'ল শৰাইঘাট | date=৮ জুন, ২০১২ | author=দীপক কুমাৰ বৰ্মন | newsgroup=আমাৰ অসম}}</ref> এই দলঙখনৰ ওপৰেদি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ আৰু তলেদি আছে ৰেলপথ। বৰ্তমান দলঙখনৰ চোৱা-চিতাৰ কৰাৰ দায়িত্বত আছে [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> প্ৰথমতে দলঙখনৰ নাম ''ব্ৰহ্মপুত্ৰ দলং'' আছিল। পাছত ইয়াক ''শৰাইঘাট দলং'' নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref name="কিছু কথা">{{cite news | url=http://ajirdainikbatori.com/magazine.htm | title=শৰাইঘাট দলঙৰ কিছু কথা | date=দেওবাৰ ২৯ জানুৱাৰী ২০১২ | agency=আজিৰ দৈনিক বাতৰি | accessdate=October 21, 2012 | author=কুমুদেশ্বৰ হাজৰিকা | location=অসম | archivedate=March 16, 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316165935/http://ajirdainikbatori.com/magazine.htm | deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== ১৯১০ চনতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলং এখন নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা চিন্তা-চৰ্চা কৰা হৈছিল।<ref name="আশাৰে চাকি">{{cite journal | title=আশাৰে চাকিটি জ্বলে | author=ববেন্দ্ৰ কুমাৰ দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১১, ১২}}</ref> ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীয়ে অসমখনক দুটা ভাগত ভাগ কৰিছে: উত্তৰপাৰ আৰু দক্ষিণপাৰ। পঞ্চাছ দশকলৈকে এই নদীৰ ওপৰত এখনো দলঙ নাছিল। নদীখনৰ ইপাৰ-সিপাৰ হ’বৰ বাবে একমাত্ৰ মাধ্যম আছিল নাও। সেয়ে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলঙৰ বাবে বিভিন্ন আৱেদন কৰা হৈছিল।<ref name="শৰাইঘাট">{{cite journal | title=শৰাইঘাট! শৰাইঘাট! | author=বাদল দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১০}}</ref> ‌ইয়াৰ কোনো ফল নোপোৱাত অৱশেষত আন্দোলনৰ পথ বাছি লোৱা হয়। [[হেম বৰুৱা]], কমিউনিষ্ট গৌৰীশংকৰ ভট্টাচাৰ্য্য, ছ’ছিয়েলিষ্ট নেতা হৰেশ্বৰ গোস্বামীৰ দৰে ব্যক্তিয়ে এই আন্দোলনৰ গুৰি ধৰিছিল।<ref name="শৰাইঘাট" /> সেই সময়তে চীনে ভাৰত আক্ৰমণ কৰিলে। চীনা সৈন্য [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টাৱাং]], [[ব’মডিলা]]লৈকে আগুৱাই আহিছি<ref name="timesofindia">{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Tezpur-Memories-of-Chinese-aggression-still-fresh-in-peoples-mind/articleshow/16673960.cms | title=Tezpur: Memories of Chinese aggression still fresh in people's mind | date=Oct 4, 2012 | agency=Times of India | accessdate=December 01, 2012 | author=Naresh Mitra}}</ref>। অসমৰ লগতে [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ অন্য ৰাজ্যসমূহ অসুৰক্ষিত আৰু নিৰাপত্তাহীনতাৰ কথা ওলাই পৰিল। ইয়াৰ পিছতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত এখন দলঙ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া হয়।<ref name="শৰাইঘাট" /> ১৯৫১ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাম আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="আশাৰে চাকি" /> ==নিৰ্মাণ আৰু পৰীক্ষা== ১৯৫৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত শৰাইঘাট দলঙখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্য আৰম্ভ হৈছিল। দলংখন নিৰ্মাণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰুৱে। নিৰ্মাণ কাৰ্য্যৰ দায়িত্বত আছিল ''হিন্দুঃস্থান কনষ্ট্ৰাকছন কৰ্প'ৰেছন লিমিটেড'' নামৰ এটা প্ৰতিষ্ঠান।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> প্ৰায় ৪০ হাজাৰ টন চিমেণ্ট আৰু ২০ হাজাৰ টন ষ্টীল ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰায় ৮০০০ জন শ্ৰমিকৰ সহযোগত এই দলঙখন নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল।<ref name="dipak"/><ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ১৯৬২ চনৰ ছেপ্তেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত দলঙখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্য সমাপ্ত হয়। সেই বছৰৰে ২৩ ছেপ্তেম্বৰত এটা ৰেল ইঞ্জিন ইয়াৰ ৰেল দলঙখনেৰে পাৰ কৰি পঠোৱা হয়। এই ৰেলপথেদি অক্টোবৰ মাহৰ পৰাই মালবাহী ৰেলগাড়ীৰ চলাচল আৰম্ভ হয়<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" />। এই দলঙখন নিৰ্মাণ কৰোঁতে মুঠ ব্যয় হৈছিল ১০,৬৫,১৬,৮৯১ টকা। দৈৰ্ঘ্য আছিল ১.৫ কিঃমিঃ (১৪৯২ মিটাৰ)।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ==উদ্বোধন== ১৯৬৩ চনৰ ৭ জুনত শৰাইঘাট দলঙখন উদ্বোধন কৰা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত দলংখনৰ নাম ''ব্ৰহ্মপুত্ৰ দলং'' বুলিয়েই কোৱা হৈছিল। মালিগাঁৱ ৰেল ষ্টেশ্যনৰ সমীপত অনুষ্ঠিত এখন সভাত সেই সময়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰুৱে দলঙখন সাধাৰণ জনতাৰ বাবে আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰি দিয়ে। তেওঁ ইয়াক ''শৰাইঘাট দলঙ'' নামেৰে নামকৰণ কৰে।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ==বৰ্তমান শৰাইঘাট দলঙৰ অৱস্থা== বৰ্তমান [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]-এ দলঙখনৰ চোৱা-চিতা কৰে। ৰেলৱে বিভাগে [[ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, গুৱাহাটী|আই আই টি, গুৱাহাটী]]ৰ বিশেষজ্ঞৰ এটা দলক দলঙখনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা পৰীক্ষা কৰিবলৈ দায়িত্ব দিছিল। বিশেষজ্ঞৰ দলটোৱে জনায় যে, দলঙখন বৰ্তমানেও সম্পূৰ্ণ নিৰাপদ অৱস্থাত আছে।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ইয়াৰ ১১টা খুটাই ভাল অৱস্থাত আছে।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> বৰ্তমানৰ যাতায়তৰ বৰ্ধিত হেঁচা আৰু সঘন যান-জঁটৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি তিনিটা লেনযুক্ত আৰু এখন নতুন দলং শৰাইঘাটৰ সমীপতে নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱা হয় ।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /><ref name="কিছু কথা" /> ২০১২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত শৰাইঘাট দলঙৰ পঞ্চাশ বছৰ সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name="ত্ৰিবিউন">{{cite web | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0612/at092 | title=Saraighat bridge completes 50 years | publisher=The Assam Tribune | date=November 5, 2012 | accessdate=November 10, 2012 | archivedate=March 4, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304124501/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0612/at092 | deadurl=yes }}</ref> [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]ই এই উপলক্ষে ৬ নৱেম্বৰত আয়োজন কৰা সভাত অসমৰ প্ৰাক্তন ৰাজ্যপাল প্ৰয়াত জে বি পাটনায়ক আৰু প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী প্ৰয়াত [[তৰুণ গগৈ]] উপস্থিত থাকে। ৰাজ্যপালগৰাকীয়ে দলংখনক "[[লাচিত বৰফুকন দলং]]" বুলি পুনৰ্নামকৰণ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে।<ref name="TOI">{{cite newsgroup | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-07/guwahati/34971728_1_bridge-stretches-assam-governor-brahmaputra | title=50 years of Saraighat bridge | date=November 7, 2012 | accessdate=November 10, 2012 | author=Kangkan Kalita | newsgroup=The Times of India }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130103140000/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-07/guwahati/34971728_1_bridge-stretches-assam-governor-brahmaputra |date=January 3, 2013 }}</ref> [[চিত্ৰ:Saraighat_Bridge,_Guwahati,_Assam,_India.jpg|thumb|right|সন্ধিয়া সময়ত দলংখনৰ এক দৃশ্য]] ==শৰাইঘাট দলং ধ্বংস কৰাৰ আঁচনি== সত্তৰ দশকত বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হৈছিল। ভাৰতবৰ্ষই [[পূব পাকিস্তান|বাংলাদেশ]]ক স্বাধীনতাৰ বাবে সহায় কৰিছিল।<ref name="ধ্বংস">{{cite journal | title=শৰাইঘাট! শৰাইঘাট! | author=বাদল দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১০}}</ref> [[ভাৰতীয় বিমান বাহিনী]]ৰ বিমানে [[তেজপুৰ]]ৰ [[শালনী বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা উৰা মাৰি [[ঢাকা]]ৰ বিমানবন্দৰত আক্ৰমণ কৰিছিল। এই আক্ৰমণত পাকিস্তানৰ কেইবাখনো আমেৰিকান যুঁজাৰু বিমান ধ্বংস হৈছিল।<ref name="ধ্বংস" /> ইয়াৰ প্ৰতিশোধ ল’বৰ বাবে পাকিস্তানী বিমান বাহিনীয়ে একেদিনাই শৰাইঘাট দলঙ ধ্বংস কৰাৰ আঁচনি কৰিছিল। শৰাইঘাট দলঙৰ ওপৰত বোমা বৰ্ষণ কৰিব বুলি ভাৰতীয় চোৰাংচোৱাই আগতীয়াকৈ গোপন বাৰ্তা পাইছিল।<ref name="ধ্বংস" /> পাকিস্তানী সৈন্যৰ প্ৰথম লক্ষ্য শৰাইঘাট দলঙ আৰু দ্বিতীয় লক্ষ্য [[গুৱাহাটী]] আছিল।<ref name="ধ্বংস" /> কাৰণ, সেই সময়ৰ [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ মূল কেন্দ্ৰ আছিল [[গুৱাহাটী]] আৰু ভাৰতৰ অন্য স্থানৰ লগত ইয়াৰ যোগাযোগৰ একমাত্ৰ পথ আছিল শৰাইঘাট দলং। ===ভাৰতীয় সেনা বাহিনীৰ প্ৰত্যুত্তৰ=== পাকিস্তানী সৈন্যৰ এই আঁচনিৰ কথা আগতীয়াকৈ জানিব পাৰি ভাৰতীয় সামৰিক বাহিনীয়ে ইয়াৰ উপযুক্ত ব্যৱস্থা কৰি থৈছিল।<ref name="প্ৰত্যুত্তৰ">{{cite journal | title=শৰাইঘাট! শৰাইঘাট! | author=বাদল দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১৮ পৃষ্ঠা}}</ref> তেওঁলোকে পাক বিমানৰ আগমন “ৰাডাৰ” যোগে গম পাই আমিনগাঁৱৰ অঞ্চলৰ আকাশ “লেজাৰ বীম” প্ৰয়োগ কৰি পোহৰাই তোলে। লগতে ভাৰতীয় সেনাই দলঙৰ তলৰ পৰা ''এণ্টি এয়াৰ ক্ৰাফট গান''-এৰে পাকিস্তানী বিমানক আক্ৰমণ কৰে।<ref name="প্ৰত্যুত্তৰ" /> এই অতৰ্কিত আক্ৰমণত পাকিস্তানী বিমানবোৰে কোনো ক্ষতি নকৰাকৈ উভতি যায়।<ref name="প্ৰত্যুত্তৰ" /> ==অসমৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত শৰাইঘাটৰ ভূমিকা== অসমৰ অৰ্থনীতিত অপৰিসীমভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ [[৩১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ|৩১]] আৰু [[৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]]ক সংযোগ কৰি আছে শৰাইঘাট দলঙে।<ref name="অৰ্থনীতি">{{cite journal | title=শৰাইঘাটৰ দলঙ আৰু অসমৰ অৰ্থনীতি | author=জয়দীপ বৰুৱা | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=পৃষ্ঠা: ২০}}</ref> ১৯৫৮ চনলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰে বিকাশ হোৱা ৰেলপথ আৰু স্থলপথসমূহৰ সংযোগী একমাত্ৰ নদীখন আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ। এই নদীৰ ঘাটসমূহেই অসমৰ বেপাৰ বাণিজ্য তথা পৰিবহণ ব্যৱস্থাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল। ১৯৬২ চনত শৰাইঘাট দলঙ হোৱাৰ পিছত পৰিবহণ ব্যৱস্থাত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ অভ্যন্তৰীণ জল পৰিবহণৰ বাণিজ্যিক গুৰুত্ব ক্ৰমাৎ হ্ৰাস পাইছিল।<ref name="অৰ্থনীতি" /> লগতে পাণ্ডু আৰু আমিনগাঁৱৰ গুৰুত্বও বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাইছিল।<ref name="অৰ্থনীতি" /> এয়েই শৰাইঘাট দলঙৰ মৌলিক অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব আৰু তাৰ ঐতিহাসিক পটভূমি। ==দ্বিতীয়খন দলং নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তুতি== বৰ্তমানৰ যাতায়তৰ বৰ্ধিত হেঁচা আৰু সঘন যান-জঁটৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি শৰাইঘাটৰ সমীপতে এখন নতুন দলঙ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়।<ref name=" চাকি">{{cite journal | title=আশাৰে চাকিটি জ্বলে | author=ববেন্দ্ৰ কুমাৰ দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=পৃষ্ঠা:১২, ১৮}}</ref> ২০০৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিল তাৰিখে এই নিৰ্মাণৰ কাম শুভাৰম্ভ কৰা হয়। আমিনগাঁৱৰ ''ৰাজীৱ গান্ধী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম''ত প্ৰাক্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী ড॰ [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] ইয়াৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে।<ref name=" চাকি" /> <ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /><ref name="কিছু কথা" /><ref name=" চাকি" />তিনি লেন যুক্ত এই দলং ২০১৭ চনৰ ২৮ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় পথ পৰিবহন আৰু ৰাজমাৰ্গ মন্ত্ৰী নিতিন গাডকাৰীয়ে চৰকাৰী ভাবে উদঘাটন কৰে। উদঘাটন কাৰ্যসূচীত পূৰ্বৰ কেন্দ্ৰীয় ৰে'ল ৰাজ্যমন্ত্ৰী ৰাজেন গোহাঁই, অসম চৰকাৰৰ উদ্যোগ আৰু পৰিবহণ মন্ত্ৰী চন্দ্ৰমোহন পাটোৱাৰী,পূৰ্বৰ গড়কাপ্তানী মন্ত্ৰী পৰিমল শুক্লবৈদ্য আৰু পূৰ্বৰ জলসম্পদ মন্ত্ৰী কেশৱ মহন্ত উপস্থিত আছিল। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{কমন্স শ্ৰেণী|Saraighat|শৰাইঘাট দলং}} {{Bridges over the Brahmaputra river}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ দলং]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলং]] [[শ্ৰেণী:কামৰূপ জিলা]] 6uj2g5fjd4vkxw12ih6bfh053c4koi2 616691 616653 2026-07-11T09:38:13Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616691 wikitext text/x-wiki {{Infobox bridge | bridge_name = Saraighat Bridge | native_name = শৰাইঘাট দলং | native_name_lang = অসমীয়া | image = Saraighat Bridge 50 Years by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 200 px | alt = | caption = শৰাইঘাট দলঙৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী উপলক্ষে কৰা আলোকসজ্জা | official_name = | other_name = | carries = | crosses = | locale = | owner = | maint = [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী">{{cite journal | title=শৰাইঘাটৰ স্বৰ্ণ জয়ন্তী | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=৮}}</ref> | id = | architect = | designer = | engineering = | design = | material = | length = ১৪৯২ মিটাৰ | width = | height = | mainspan = | spans = | pierswater = | load = | clearance = | below = | life = | builder = হিন্দুঃস্থান কনষ্ট্ৰাকছন কৰ্প'ৰেছন লিমিটেড | fabricator = | begin = ১৯৫৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহ | complete = | cost = ১০,৬৫,১৬,৮৯১ টকা | open = ১৯৬২ চনৰ অক্টোবৰ মাহ | inaugurated = ১৯৬৩ চনৰ ৭ জুন | toll = | traffic = | preceded = | followed = | heritage = | collapsed = | closed = | replaces = | map_cue = | map_image = | map_alt = | map_text = | map_width = | coordinates = | lat = | long = | references = | extra = }} '''শৰাইঘাট দলং''' ({{lang-en|Saraighat Bridge}}) [[অসম]]ৰ [[গুৱাহাটী]]ত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত প্ৰথমখন ৰে'লপথযুক্ত [[দলং]]। দলংখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হৈছিল ১৯৫৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত। সা-সামগ্ৰী কঢ়িওৱাৰ বাবে দলংখন ১৯৬২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মুকলি কৰা হয়। ১৯৬৩ চনৰ ৭ জুনত সেই সময়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৱে দলংখন আনুষ্ঠানিকভাৱে যাত্ৰীৰ বাবে মুকলি কৰে।<ref name="dipak">{{cite newsgroup | title=পঞ্চাছ বছৰীয়া হ'ল শৰাইঘাট | date=৮ জুন, ২০১২ | author=দীপক কুমাৰ বৰ্মন | newsgroup=আমাৰ অসম}}</ref> এই দলঙখনৰ ওপৰেদি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ আৰু তলেদি আছে ৰেলপথ। বৰ্তমান দলঙখনৰ চোৱা-চিতাৰ কৰাৰ দায়িত্বত আছে [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> প্ৰথমতে দলঙখনৰ নাম ''ব্ৰহ্মপুত্ৰ দলং'' আছিল। পাছত ইয়াক ''শৰাইঘাট দলং'' নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref name="কিছু কথা">{{cite news | url=http://ajirdainikbatori.com/magazine.htm | title=শৰাইঘাট দলঙৰ কিছু কথা | date=দেওবাৰ ২৯ জানুৱাৰী ২০১২ | agency=আজিৰ দৈনিক বাতৰি | accessdate=October 21, 2012 | author=কুমুদেশ্বৰ হাজৰিকা | location=অসম | archivedate=March 16, 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316165935/http://ajirdainikbatori.com/magazine.htm | deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== ১৯১০ চনতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলং এখন নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা চিন্তা-চৰ্চা কৰা হৈছিল।<ref name="আশাৰে চাকি">{{cite journal | title=আশাৰে চাকিটি জ্বলে | author=ববেন্দ্ৰ কুমাৰ দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১১, ১২}}</ref> ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীয়ে অসমখনক দুটা ভাগত ভাগ কৰিছে: উত্তৰপাৰ আৰু দক্ষিণপাৰ। পঞ্চাছ দশকলৈকে এই নদীৰ ওপৰত এখনো দলঙ নাছিল। নদীখনৰ ইপাৰ-সিপাৰ হ’বৰ বাবে একমাত্ৰ মাধ্যম আছিল নাও। সেয়ে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলঙৰ বাবে বিভিন্ন আৱেদন কৰা হৈছিল।<ref name="শৰাইঘাট">{{cite journal | title=শৰাইঘাট! শৰাইঘাট! | author=বাদল দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১০}}</ref> ‌ইয়াৰ কোনো ফল নোপোৱাত অৱশেষত আন্দোলনৰ পথ বাছি লোৱা হয়। [[হেম বৰুৱা]], কমিউনিষ্ট গৌৰীশংকৰ ভট্টাচাৰ্য্য, ছ’ছিয়েলিষ্ট নেতা হৰেশ্বৰ গোস্বামীৰ দৰে ব্যক্তিয়ে এই আন্দোলনৰ গুৰি ধৰিছিল।<ref name="শৰাইঘাট" /> সেই সময়তে চীনে ভাৰত আক্ৰমণ কৰিলে। চীনা সৈন্য [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টাৱাং]], [[ব’মডিলা]]লৈকে আগুৱাই আহিছি<ref name="timesofindia">{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Tezpur-Memories-of-Chinese-aggression-still-fresh-in-peoples-mind/articleshow/16673960.cms | title=Tezpur: Memories of Chinese aggression still fresh in people's mind | date=Oct 4, 2012 | agency=Times of India | accessdate=December 01, 2012 | author=Naresh Mitra}}</ref>। অসমৰ লগতে [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ অন্য ৰাজ্যসমূহ অসুৰক্ষিত আৰু নিৰাপত্তাহীনতাৰ কথা ওলাই পৰিল। ইয়াৰ পিছতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত এখন দলঙ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া হয়।<ref name="শৰাইঘাট" /> ১৯৫১ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাম আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="আশাৰে চাকি" /> ==নিৰ্মাণ আৰু পৰীক্ষা== ১৯৫৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত শৰাইঘাট দলঙখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্য আৰম্ভ হৈছিল। নিৰ্মাণ কাৰ্য্যৰ দায়িত্বত আছিল ''হিন্দুঃস্থান কনষ্ট্ৰাকছন কৰ্প'ৰেছন লিমিটেড'' নামৰ এটা প্ৰতিষ্ঠান।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> প্ৰায় ৪০ হাজাৰ টন চিমেণ্ট আৰু ২০ হাজাৰ টন ষ্টীল ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰায় ৮০০০ জন শ্ৰমিকৰ সহযোগত এই দলঙখন নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল।<ref name="dipak"/><ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ১৯৬২ চনৰ ছেপ্তেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত দলঙখনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্য সমাপ্ত হয়। সেই বছৰৰে ২৩ ছেপ্তেম্বৰত এটা ৰেল ইঞ্জিন ইয়াৰ ৰেল দলঙখনেৰে পাৰ কৰি পঠোৱা হয়। এই ৰেলপথেদি অক্টোবৰ মাহৰ পৰাই মালবাহী ৰেলগাড়ীৰ চলাচল আৰম্ভ হয়<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" />। এই দলঙখন নিৰ্মাণ কৰোঁতে মুঠ ব্যয় হৈছিল ১০,৬৫,১৬,৮৯১ টকা। দৈৰ্ঘ্য আছিল ১.৫ কিঃমিঃ (১৪৯২ মিটাৰ)।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ==উদ্বোধন== ১৯৬৩ চনৰ ৭ জুনত শৰাইঘাট দলঙখন উদ্বোধন কৰা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত দলংখনৰ নাম ''ব্ৰহ্মপুত্ৰ দলং'' বুলিয়েই কোৱা হৈছিল। মালিগাঁৱ ৰেল ষ্টেশ্যনৰ সমীপত অনুষ্ঠিত এখন সভাত সেই সময়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰুৱে দলঙখন সাধাৰণ জনতাৰ বাবে আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰি দিয়ে। তেওঁ ইয়াক ''শৰাইঘাট দলঙ'' নামেৰে নামকৰণ কৰে।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ==বৰ্তমান শৰাইঘাট দলঙৰ অৱস্থা== বৰ্তমান [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]-এ দলঙখনৰ চোৱা-চিতা কৰে। ৰেলৱে বিভাগে [[ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, গুৱাহাটী|আই আই টি, গুৱাহাটী]]ৰ বিশেষজ্ঞৰ এটা দলক দলঙখনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা পৰীক্ষা কৰিবলৈ দায়িত্ব দিছিল। বিশেষজ্ঞৰ দলটোৱে জনায় যে, দলঙখন বৰ্তমানেও সম্পূৰ্ণ নিৰাপদ অৱস্থাত আছে।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> ইয়াৰ ১১টা খুটাই ভাল অৱস্থাত আছে।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /> বৰ্তমানৰ যাতায়তৰ বৰ্ধিত হেঁচা আৰু সঘন যান-জঁটৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি তিনিটা লেনযুক্ত আৰু এখন নতুন দলং শৰাইঘাটৰ সমীপতে নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱা হয় ।<ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /><ref name="কিছু কথা" /> ২০১২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত শৰাইঘাট দলঙৰ পঞ্চাশ বছৰ সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name="ত্ৰিবিউন">{{cite web | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0612/at092 | title=Saraighat bridge completes 50 years | publisher=The Assam Tribune | date=November 5, 2012 | accessdate=November 10, 2012 | archivedate=March 4, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304124501/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0612/at092 | deadurl=yes }}</ref> [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]ই এই উপলক্ষে ৬ নৱেম্বৰত আয়োজন কৰা সভাত অসমৰ প্ৰাক্তন ৰাজ্যপাল প্ৰয়াত জে বি পাটনায়ক আৰু প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী প্ৰয়াত [[তৰুণ গগৈ]] উপস্থিত থাকে। ৰাজ্যপালগৰাকীয়ে দলংখনক "[[লাচিত বৰফুকন দলং]]" বুলি পুনৰ্নামকৰণ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে।<ref name="TOI">{{cite newsgroup | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-07/guwahati/34971728_1_bridge-stretches-assam-governor-brahmaputra | title=50 years of Saraighat bridge | date=November 7, 2012 | accessdate=November 10, 2012 | author=Kangkan Kalita | newsgroup=The Times of India }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20130103140000/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-07/guwahati/34971728_1_bridge-stretches-assam-governor-brahmaputra |date=January 3, 2013 }}</ref> [[চিত্ৰ:Saraighat_Bridge,_Guwahati,_Assam,_India.jpg|thumb|right|সন্ধিয়া সময়ত দলংখনৰ এক দৃশ্য]] ==শৰাইঘাট দলং ধ্বংস কৰাৰ আঁচনি== সত্তৰ দশকত বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম হৈছিল। ভাৰতবৰ্ষই [[পূব পাকিস্তান|বাংলাদেশ]]ক স্বাধীনতাৰ বাবে সহায় কৰিছিল।<ref name="ধ্বংস">{{cite journal | title=শৰাইঘাট! শৰাইঘাট! | author=বাদল দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১০}}</ref> [[ভাৰতীয় বিমান বাহিনী]]ৰ বিমানে [[তেজপুৰ]]ৰ [[শালনী বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা উৰা মাৰি [[ঢাকা]]ৰ বিমানবন্দৰত আক্ৰমণ কৰিছিল। এই আক্ৰমণত পাকিস্তানৰ কেইবাখনো আমেৰিকান যুঁজাৰু বিমান ধ্বংস হৈছিল।<ref name="ধ্বংস" /> ইয়াৰ প্ৰতিশোধ ল’বৰ বাবে পাকিস্তানী বিমান বাহিনীয়ে একেদিনাই শৰাইঘাট দলঙ ধ্বংস কৰাৰ আঁচনি কৰিছিল। শৰাইঘাট দলঙৰ ওপৰত বোমা বৰ্ষণ কৰিব বুলি ভাৰতীয় চোৰাংচোৱাই আগতীয়াকৈ গোপন বাৰ্তা পাইছিল।<ref name="ধ্বংস" /> পাকিস্তানী সৈন্যৰ প্ৰথম লক্ষ্য শৰাইঘাট দলঙ আৰু দ্বিতীয় লক্ষ্য [[গুৱাহাটী]] আছিল।<ref name="ধ্বংস" /> কাৰণ, সেই সময়ৰ [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ মূল কেন্দ্ৰ আছিল [[গুৱাহাটী]] আৰু ভাৰতৰ অন্য স্থানৰ লগত ইয়াৰ যোগাযোগৰ একমাত্ৰ পথ আছিল শৰাইঘাট দলং। ===ভাৰতীয় সেনা বাহিনীৰ প্ৰত্যুত্তৰ=== পাকিস্তানী সৈন্যৰ এই আঁচনিৰ কথা আগতীয়াকৈ জানিব পাৰি ভাৰতীয় সামৰিক বাহিনীয়ে ইয়াৰ উপযুক্ত ব্যৱস্থা কৰি থৈছিল।<ref name="প্ৰত্যুত্তৰ">{{cite journal | title=শৰাইঘাট! শৰাইঘাট! | author=বাদল দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=১৮ পৃষ্ঠা}}</ref> তেওঁলোকে পাক বিমানৰ আগমন “ৰাডাৰ” যোগে গম পাই আমিনগাঁৱৰ অঞ্চলৰ আকাশ “লেজাৰ বীম” প্ৰয়োগ কৰি পোহৰাই তোলে। লগতে ভাৰতীয় সেনাই দলঙৰ তলৰ পৰা ''এণ্টি এয়াৰ ক্ৰাফট গান''-এৰে পাকিস্তানী বিমানক আক্ৰমণ কৰে।<ref name="প্ৰত্যুত্তৰ" /> এই অতৰ্কিত আক্ৰমণত পাকিস্তানী বিমানবোৰে কোনো ক্ষতি নকৰাকৈ উভতি যায়।<ref name="প্ৰত্যুত্তৰ" /> ==অসমৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত শৰাইঘাটৰ ভূমিকা== অসমৰ অৰ্থনীতিত অপৰিসীমভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ [[৩১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ|৩১]] আৰু [[৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]]ক সংযোগ কৰি আছে শৰাইঘাট দলঙে।<ref name="অৰ্থনীতি">{{cite journal | title=শৰাইঘাটৰ দলঙ আৰু অসমৰ অৰ্থনীতি | author=জয়দীপ বৰুৱা | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=পৃষ্ঠা: ২০}}</ref> ১৯৫৮ চনলৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰে বিকাশ হোৱা ৰেলপথ আৰু স্থলপথসমূহৰ সংযোগী একমাত্ৰ নদীখন আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ। এই নদীৰ ঘাটসমূহেই অসমৰ বেপাৰ বাণিজ্য তথা পৰিবহণ ব্যৱস্থাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল। ১৯৬২ চনত শৰাইঘাট দলঙ হোৱাৰ পিছত পৰিবহণ ব্যৱস্থাত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ইয়াৰ ফলত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰৰ অভ্যন্তৰীণ জল পৰিবহণৰ বাণিজ্যিক গুৰুত্ব ক্ৰমাৎ হ্ৰাস পাইছিল।<ref name="অৰ্থনীতি" /> লগতে পাণ্ডু আৰু আমিনগাঁৱৰ গুৰুত্বও বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাইছিল।<ref name="অৰ্থনীতি" /> এয়েই শৰাইঘাট দলঙৰ মৌলিক অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব আৰু তাৰ ঐতিহাসিক পটভূমি। ==দ্বিতীয়খন দলং নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তুতি== বৰ্তমানৰ যাতায়তৰ বৰ্ধিত হেঁচা আৰু সঘন যান-জঁটৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি শৰাইঘাটৰ সমীপতে এখন নতুন দলঙ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়।<ref name=" চাকি">{{cite journal | title=আশাৰে চাকিটি জ্বলে | author=ববেন্দ্ৰ কুমাৰ দাস | journal=বসুন্ধৰা | year=২০১২ | month=৯ ছেপ্তেম্বৰ | pages=পৃষ্ঠা:১২, ১৮}}</ref> ২০০৭ চনৰ ৮ এপ্ৰিল তাৰিখে এই নিৰ্মাণৰ কাম শুভাৰম্ভ কৰা হয়। আমিনগাঁৱৰ ''ৰাজীৱ গান্ধী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম''ত প্ৰাক্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী ড॰ [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] ইয়াৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে।<ref name=" চাকি" /> <ref name="স্বৰ্ণ জয়ন্তী" /><ref name="কিছু কথা" /><ref name=" চাকি" />তিনি লেন যুক্ত এই দলং ২০১৭ চনৰ ২৮ জানুৱাৰী তাৰিখে কেন্দ্ৰীয় পথ পৰিবহন আৰু ৰাজমাৰ্গ মন্ত্ৰী নিতিন গাডকাৰীয়ে চৰকাৰী ভাবে উদঘাটন কৰে। উদঘাটন কাৰ্যসূচীত পূৰ্বৰ কেন্দ্ৰীয় ৰে'ল ৰাজ্যমন্ত্ৰী ৰাজেন গোহাঁই, অসম চৰকাৰৰ উদ্যোগ আৰু পৰিবহণ মন্ত্ৰী চন্দ্ৰমোহন পাটোৱাৰী,পূৰ্বৰ গড়কাপ্তানী মন্ত্ৰী পৰিমল শুক্লবৈদ্য আৰু পূৰ্বৰ জলসম্পদ মন্ত্ৰী কেশৱ মহন্ত উপস্থিত আছিল। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{কমন্স শ্ৰেণী|Saraighat|শৰাইঘাট দলং}} {{Bridges over the Brahmaputra river}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ দলং]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলং]] [[শ্ৰেণী:কামৰূপ জিলা]] oygblcbm7synpcctl7exbolbcdenlpy 0 21927 616683 613457 2026-07-11T08:20:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616683 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type | name = ভাৰতৰ জিলাসমূহ | alt_name = | alt_name1 = | category = দ্বিতীয়/তৃতীয় পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ | territory = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ]] | upper_unit = | start_date = | start_date1 = | start_date2 = | legislation_begin = | legislation_begin1 = | legislation_begin2 = | legislation_end = | legislation_end1 = | legislation_end2 = | end_date = | end_date1 = | end_date2 = | type = | type1 = | type2 = | population_range = Greatest: [[Thane district|Thane]], [[Maharashtra]]—11,060,148 (2011 census)<br />Least: [[Dibang Valley district|Dibang Valley]], [[Arunachal Pradesh]]—8,004 (2011 census) | area_range = Largest: [[Kutch district|Kutch]], [[Gujarat]]—{{convert|45,652|km2|sqmi|abbr=on}}<br />Smallest: মাহে, [[পুডুছেৰী]]—{{convert|8.69|km2|sqmi|abbr=on}} | density_range = Highest: মধ্য দিল্লী, [[দিল্লী]] (25,759/sq. km.)<br /> Lowest: [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা|নামনি দিবাং উপত্যকা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] (14/sq. km.) | government = জিলা প্ৰশাসন | subdivision = [[Revenue division]] (''Sub-division'') and, | subdivision1 = ৰাজহ বিভাগ (উপ-বিভাগ) আৰু, তহচিল (তালুকা, মণ্ডল), আৰু ব্লক | map = [[File:India district map (de-facto).svg|400px]] | current_number = 802 | number_date = 2026 }} {{অনুবাদ}} '''জিলা''' ({{lang-hi|ज़िला}}; {{lang-ur|ضلع}}) শব্দটোৱে [[ভাৰত|ভাৰতবৰ্ষৰ]] ক্ষেত্ৰত এনে একোটা প্ৰশাসনিক ভৌগোলিক অঞ্চল, যিবোৰ [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ভাৰতৰ ৰাজ্য নাইবা কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহৰ]] অন্তৰ্গত। জিলাসমূহ কিছুমান উপভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে, যেনে [[Subdivisions of India|মহকুমা]] আৰু নাইবা [[tehsil|''তেহচিল'']], [[গাওঁ পঞ্চায়ত]] ইত্যাদি। জিলাৰ মুখ্য শাসনকৰ্তা সকল: * [[জিলা উপায়ুক্ত]]:- জিলা উপায়ুক্ত জিলা এখনৰ সৰ্বোচ্চ ক্ষমতাপ্ৰাপ্ত বিষয়া এখেতে জিলাখনৰ আইন শৃংখলা অটুট ৰখা দ্বায়িত্ব বহন কৰাৰ লগতে জিলা ন্যায়াধীশৰ কাৰ্যালয় সমূহ আৰু ৰাজহ সংগ্ৰহৰ দ্বায়িত্বত থকা ৰাজহ বিষয়া সকলৰ সমন্বয় ৰক্ষা কৰে। সাধাৰণতে [[ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা]]ৰ বিষয়াসকল জিলা উপায়ুক্ত হয় যদিও কেতিয়াবা ৰাজ্যিক প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া সকলকো এই পদত নিযুক্তি দিয়া হয়। জিলা উপায়ুক্তক সহায় কৰিবলৈ যথেষ্ট সংখ্যক বিভিন্ন সৰু বৰ প্ৰশাসিনক বিষয়া থাকে। * [[আৰক্ষী অধীক্ষক]]:- জিলাসমূহৰ [[আইন]] শৃংখলা আৰু তেনে ধৰণৰ বিষয় সমূহ নিয়াৰিকৈ চলোৱাৰ দ্বায়িত্বত এজন [[ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা]]ৰ বিষয়া এজন আৰক্ষী অধীক্ষকৰূপে থাকে। <!-- * [[Deputy Conservator of Forests (India)|Deputy Conservator of Forests]], an officer belonging to the [[Indian Forest Service]], entrusted with the management of the [[forest]]s, [[Natural environment|environment]] and [[wildlife]] of the district --> ৰাজ্য চৰকাৰৰ দ্বাৰা এই বিষয়াসমূহ নিৰ্বাচিত কৰা হয় লগতে সময় আৰু পৰিস্থিতি সাপেক্ষে এওঁলোকক পদোন্নতি বা স্থানান্তৰ কৰা হয়। ৰাজ্যসমূহৰ অন্তৰ্গত প্ৰতিখন জিলাতে এখন সুনিৰ্দিষ্ট কৰা জিলাৰ [[মুখ্য সদৰ]] থাকে; কিন্তু [[মুম্বাই]] এনে এখন চহৰ যিখন এখন জিলা হোৱা সত্ত্বেও, সুনিৰ্দিষ্ট কৰা জিলাৰ সদৰ নাই, যদিওবা তাত এজন জিলা উপায়ুক্ত আছে। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতবৰ্ষত বৰ্তমান '''৬৪০'''খন জিলা আছে।<ref>http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/india/paper2_4.pdf</ref> ==অৱলোকন== {| width="80%" |- | {| width="100%" class="wikitable sortable" |+ প্ৰতিখন ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত জিলাসমূহৰ সংখ্যা |- ! bgcolor=#99CCFF width="5%" | মেপ নং ! bgcolor=#99CCFF width="40%" | ৰাজ্য অথবা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ নাম ! bgcolor=#99CCFF width="5%" | জিলা |- | 1 || [[Districts of Andhra Pradesh|অন্ধ প্ৰদেশ]] || '''২৩''' |- | 2 || [[Districts of Arunachal Pradesh|অৰুণাচল প্ৰদেশ]] ||'''১৬''' |- | 3 || [[Districts of Assam|অসম]] || '''২৭''' |- | 4 || [[Districts of Bihar|বিহাৰ]] || '''৩৮''' |- | 5 || [[Districts of Chhattisgarh|ছত্তীছগড়]] || '''১৮''' |- | 6 || [[Districts of Goa|গোৱা]] ||&nbsp; &nbsp; '''২''' |- | 7 || [[Districts of Gujarat|গুজৰাট]] || '''২৬''' |- | 8 || [[Districts of Haryana|হাৰিয়ানা]] ||'''২১''' |- | 9 || [[Districts of Himachal Pradesh|হিমাচল প্ৰদেশ]] || '''১২''' |- | 10 || [[Districts of Jammu and Kashmir|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] ||'''২২''' |- | 11 || [[Districts of Jharkhand|ঝাৰখণ্ড]] || '''২৪''' |- | 12 || [[Districts of Karnataka|কৰ্ণাটক]] || '''৩০''' |- | 13 || [[Districts of Kerala|কেৰালা]] || '''১৪''' |- | 14 || [[Districts of Madhya Pradesh|মধ্য প্ৰদেশ]] ||'''৫০''' |- | 15 || [[Districts of Maharashtra|মহাৰাষ্ট্ৰ]] || '''৩৫''' |- | 16 || [[Districts of Manipur|মণিপুৰ]] ||&nbsp; &nbsp; '''৯''' |- | 17 || [[Districts of Meghalaya|মেঘালয়]] ||&nbsp; &nbsp; '''৭''' |- | 18 || [[Districts of Mizoram|মিজোৰাম]] ||&nbsp; &nbsp; '''৮''' |- | 19 || [[Districts of Nagaland|নাগালেণ্ড]] ||&nbsp; '''১১''' |- | 20 || [[Districts of Orissa|উৰিষ্যা]] ||'''৩০''' |- | 21 || [[Districts of Punjab, India|পঞ্জাব]] ||'''২০''' |- | 22 || [[Districts of Rajasthan|ৰাজস্থান]] ||'''৩৩''' |- | 23 || [[Districts of Sikkim|ছিক্কিম]] ||&nbsp; &nbsp; '''৪''' |- | 24 || [[Districts of Tamil Nadu|তামিল নাডু]] ||'''৩২''' |- | 25 || [[Districts of Tripura|ত্ৰিপুৰা]] ||&nbsp; &nbsp; '''৪''' |- | 26 || [[Districts of Uttar Pradesh|উত্তৰ প্ৰদেশ]] ||'''৭১''' |- | 27 || [[Districts of Uttarakhand|উত্তৰাখণ্ড]] ||'''১৩''' |- | 28 || [[Districts of West Bengal|পশ্চিমবঙ্গ]] ||'''১৯''' |- | A || [[List of districts of Andaman and Nicobar Islands|আণ্ডামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ]] ||&nbsp; &nbsp; '''৩''' |- | B || [[চণ্ডীগড়]] ||&nbsp; &nbsp; '''১''' |- | C || [[দাদৰা আৰু নগৰ হাৱেলী]] ||&nbsp; &nbsp; '''১''' |- | D || [[Districts of Daman and Diu|দমন আৰু দিউ]] ||&nbsp; &nbsp; '''২''' |- | E || [[লাক্ষাদ্বীপ]] ||&nbsp; &nbsp; '''১''' |- | F || [[List of districts of Delhi|কেন্দ্ৰীয় শাসিত দিল্লীৰ অন্তৰ্গত জিলাসমূহ]] ||&nbsp; &nbsp; '''৯''' |- | G || [[Districts of Puducherry|পণ্ডিচেৰী]] ||&nbsp; &nbsp; '''৪''' |- ! %!! সৰ্বমুঠ&nbsp;!! &nbsp; ৬৪০ |} | valign="top" width="300px" | [[File:India-states-numbered.svg|thumb| [[States and territories of India]], numbered as per the table]] |} <!-- ==নামকৰণ== The majority of districts are named after their administrative center. Some are referred to by two names, a traditional one and one that uses the name of the town that is the headquarters. Since most of the districts are named after a town, the word "district" or "District" is appended to distinguish between the town and the district. Official websites very often use ''District'' with a capital ''D'' in this context. ==Ambiguous names== The names of the 640 districts are mostly unique. There are some exceptions: * Within India five names are ambiguous, representing 10 districts: [[Aurangabad District (disambiguation)|Aurangabad]] ([[Bihar|BR]], [[Maharashtra|MH]]), [[Bijapur District (disambiguation)|Bijapur]] (CT, KA), [[Bilaspur District (disambiguation)|Bilaspur]] (CT, HP), [[Hamirpur District (disambiguation)|Hamirpur]] (HP, UP), [[Pratapgarh District (disambiguation)|Pratapgarh]] (RJ, UP). * [[list of ambiguous names of districts of South Asia|Seven districts share names with districts in other countries in South Asia]]: [[Bhojpur District (disambiguation)|Bhojpur]] (BR/Nepal), [[Daman District (disambiguation)|Daman]] (DD, Afghanistan), [[Ghaziabad District (disambiguation)|Ghaziabad]] (UP, Afghanistan), [[Gopalganj District (disambiguation)|Gopalganj]] (BR, Bangladesh), [[Hyderabad District (disambiguation)|Hyderabad]] (AP/Pakistan), [[Lalitpur District (disambiguation)|Lalitpur]] (UP/Nepal), [[Poonch District (disambiguation)|Poonch]] (JK, Pakistan) * One outside South Asia: [[Mansa District (disambiguation)|Mansa District]] (PB, Zambia) The following tables list the population details of various states. The columns include the [[hierarchical administrative subdivision codes]], the district name, district headquarters, 2001 census population, area in square kilometres, and the [[population density]] per square kilometre. Some districts that are entirely urban (such as [[Mumbai City]]) or very small, such as [[Yanam district|Yanam]] in [[Pondicherry]] do not have a separate location as district headquarters, and hence are omitted in this table. --> <!-- after finding the recent data of population the list may be updated, otherwise the works will be gone in vain --> ==অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ (AP)== {{see also|Districts of Andhra Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (প্ৰতি বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AN|| [[অনন্তপুৰ জিলা|অনন্তপুৰ]]|| [[অনন্তপুৰ, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ|অনন্তপুৰ]]|| align=right | ৩,৬৩৯,৩০৪|| align=right | ১৯,১৩০|| align=right | ১৯০|| http://anantapur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140603101542/http://anantapur.nic.in/ |date=2014-06-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH|| [[চিত্তুৰ জিলা|চিত্তুৰ]]|| [[চিত্তুৰ]]|| align=right | ৩,৭৩৫,২০২|| align=right | ১৫,১৫২|| align=right | ২৪৭|| http://chittoor.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | EG|| [[পূব গোদাৱৰী জিলা|পূব গোদাৱৰী]]|| [[কাকিনাড়া]]|| align=right | ৪,৮৭২,৬২২|| align=right | ১০,৮০৭|| align=right | ৪৫১||http://eastgodavari.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[গুণ্টুৰ জিলা|গুণ্টুৰ]]|| [[গুণ্টুৰ]]|| align=right | ৪,৪০৫,৫২১|| align=right | ১১,৩৯১|| align=right | ৩৮৭||http://guntur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CU|| [[YSR জিলা]]|| [[কাডাপা]]|| align=right | ২,৫৭৩,৪৮১|| align=right | ১৫,৩৫৯|| align=right | ১৬৮||http://kadapa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KR|| [[কৃষ্ণ জিলা|কৃষ্ণ]]|| [[মাছলীপত্তনম]]|| align=right | ৪,২১৮,৪১৬|| align=right | ৮,৭২৭|| align=right | ৪৮৩||http://krishna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU|| [[কৰ্নুল জিলা|কৰ্নুল]]|| [[কৰ্নুল]]|| align=right | ৩,৫১২,২৬৬|| align=right | ১৭,৬৫৮|| align=right | ১৯৯||http://kurnool.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NE|| [[শ্ৰী পত্তি শ্ৰী ৰামুলু নেল্লোৰ জিলা|শ্ৰী পত্তি শ্ৰী ৰামুলু নেল্লোৰ]]|| [[নেল্লোৰ]] || align=right | ২,৬৫৯,৬৬১|| align=right | ১৩,০৭৬|| align=right | ২০৩||http://nellore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926021745/http://nellore.nic.in/ |date=2011-09-26 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PR|| [[প্ৰকাছম জিলা|প্ৰকাছম]]|| [[অংগোল]]|| align=right | ৩,০৫৪,৯৪১|| align=right | ১৭,৬২৬|| align=right | ১৭৩||http://prakasam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[শ্ৰীকাকুলম জিলা|শ্ৰীকাকুলম]]|| [[শ্ৰীকাকুলম]]|| align=right | ২,৫২৮,৪৯১|| align=right | ৫,৮৩৭|| align=right | ৪৩৩||http://srikakulam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VS|| [[বিছাখাপত্তনম জিলা|বিছাখাপত্তনম]]|| [[বিছাখাপত্তনম]]|| align=right | ৩,৭৮৯,৮২৩|| align=right | ১১,১৬১|| align=right | ৩৪০||http://visakhapatnam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VZ|| [[বিজয়নগৰম জিলা|বিজয়নগৰম]]|| [[বিজয়নগৰম]]|| align=right | ২,২৪৫,১০৩|| align=right | ৬,৫৩৯|| align=right | ৩৪৩||http://vizianagaram.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WG|| [[পশ্চিম গোদাৱৰী জিলা|পশ্চিম গোদাৱৰী]]|| [[এলুৰু]]|| align=right | ৩,৭৯৬,১৪৪|| align=right | ৭,৭৪২|| align=right | ৪৯০||http://wgodavari.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815193442/http://wgodavari.nic.in/ |date=2013-08-15 }} |} ==অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জিলাসমূহ (AR)== {{see also|অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জিলাসমূহ}} অৰুণাচল প্ৰদেশক ১৬খন জিলা হৈছে:<ref>{{cite web|url=http://arunachalpradesh.nic.in/glance.htm|title=At a glance|publisher=Government of Arunachal Pradesh website|access-date=2020-06-12|archivedate=2013-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130804193321/http://arunachalpradesh.nic.in/glance.htm|deadurl=yes}}</ref> {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''ক’ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref>{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/arunachal/17_Table%201%20-%20B.xls |format=XLS |title = Distribution of Population, Decadel Growth Rate, Sex-Ration and Population Density |publisher = The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi-110011 |date = 2010 - 2011 |accessdate = 2012-08-23 }}</ref> | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | ০১|| [[টাৱাং জিলা|টাৱাং]]|| [[টাৱাং চহৰ]]|| ৪৯৯৫০|| ২০৮৫|| ২৩||[http://tawang.nic.in/ tawang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০২|| [[পশ্চিম কামেং জিলা|পশ্চিম কামেং]]|| [[ব’মডিলা]]|| ৮৭০১৩|| ৭৪২২|| ১২||[http://westkameng.nic.in/ westkameng.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৩|| [[পূব কামেং জিলা|পূব কামেং]]|| [[চেপ্পা]]|| ৭৮৪১৩|| ৪১৩৪|| ১৯||[http://eastkameng.nic.in/ eastkameng.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৪|| [[পাপুমপাৰে জিলা|পাপুমপাৰে]]|| [[য়ুপিয়া]]|| ১৭৬৩৮৫|| ২৮৭৫|| ৬১||[http://papumpare.nic.in/ papumpare.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৫|| [[উজনি সোৱণশিৰি জিলা|উজনি সোৱণশিৰি]]|| [[দাপৰিজো]]|| ৮৩২০৫|| ৭০৩২|| ১২|| |- bgcolor=#F4F9FF | ০৬|| [[পশ্চিম ছিয়াং জিলা|পশ্চিম ছিয়াং]]|| [[আলং]]|| ১১২২৭২|| ৮৩২৫|| ১৩||[http://westsiang.nic.in/ westsiang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৭|| [[পূব ছিয়াং জিলা|পূব ছিয়াং]]|| [[পাচিঘাট]]|| ৯৯০১৯|| ৪০০৫|| ২৭||[http://eastsiang.nic.in/ eastsiang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ০৮|| [[উজনি ছিয়াং জিলা|উজনি ছিয়াং]]|| [[য়ুং কিয়োং]]|| ৩৫২৮৯|| ৬১৮৮|| ৫|| |- bgcolor=#F4F9FF | ০৯|| [[চাংলাং জিলা|চাংলাং]]|| [[চাংলাং]]|| ১৪৭৯৫১|| ৪৬৬২|| ৩২||[http://changlang.nic.in/ changlang.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১০|| [[টিৰাপ জিলা|টিৰাপ]]|| [[খোন্সা]]|| ১১১৯৯৭|| ২৩৬২|| ৪৭||[http://tirap.nic.in/ tirap.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১১|| [[নামনি সোৱণশিৰি জিলা|নামনি সোৱণশিৰি]]|| [[জিৰো]]|| ৮২৮৩৯|| ৩৪৬০|| ২৪|| |- bgcolor=#F4F9FF | ১২|| [[কুৰুং কুমেই জিলা|কুৰুং কুমেই]]|| [[কলৰিয়াং]]|| ৮৯৭১৭|| ৮৮১৮|| ১৫|| |- bgcolor=#F4F9FF | ১৩|| [[দিবাং উপত্যকা জিলা|দিবাং উপত্যকা]]|| [[অনীনি]]|| ৭৯৪৮|| ৯১২৯|| ১|| |- bgcolor=#F4F9FF | ১৪|| [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা|নামনি দিবাং উপত্যকা]]|| [[ৰইং]]|| ৫৩৯৮৬|| ৩৯০০|| ১৪||[http://roing.nic.in/ roing.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১৫|| [[লোহিত জিলা|লোহিত]]|| [[তেজু]]|| ১৪৫৫৩৮|| ২৪০২|| ২৮||[http://lohit.nic.in/ lohit.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | ১৬|| [[অনজৌ জিলা|অনজৌ]]|| [[হাৱাই, অৰুণাচল প্ৰদেশ|হাৱাই]]|| ২১০৮৯|| ৬১৯০|| ৩|| |} ==অসম (AS)== {{See also|অসমৰ জিলা}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | BA || [[বৰপেটা জিলা|বৰপেটা]] || [[বৰপেটা]] || ১,৬৪২,৪২০ || ৩,২৪৫ || ৫০৬ || [http://barpeta.gov.in/ www. barpeta.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | BO || [[বঙাইগাঁও জিলা|বঙাইগাঁও]] || [[বঙাইগাঁও]] || ৯০৬,৩১৫ || ২,৫১০ || ৩৬১ || [http://www.bongaigaon.gov.in/ www.bongaigaon.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328050835/http://bongaigaon.gov.in/ |date=2014-03-28 }} |- bgcolor=#F4F9FF | CA || [[কাছাৰ জিলা|কাছাৰ]] || [[শিলচৰ]] || ১,৪৪২,১৪১ || ৩,৭৮৬ || ৩৮১ || [http://www.cachar.gov.in/ www.cachar.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029112935/http://cachar.gov.in/ |date=2013-10-29 }} |- bgcolor=#F4F9FF | DA || [[দৰং জিলা|দৰং]] || [[মঙলদৈ]] || ১,৫০৩,৯৪৩ || ৩,৪৮১ || ৪৩২ || [http://www.darrang.gov.in/ www.darrang.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131209084000/http://darrang.gov.in/ |date=2013-12-09 }} |- bgcolor=#F4F9FF | DM || [[ধেমাজী জিলা|ধেমাজী]] || [[ধেমাজী]] || ৫৬৯,৪৬৮ || ৩,২৩৭ || ১৭৬ || [http://www.dhemaji.gov.in/ www.dhemaji.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203010449/http://dhemaji.gov.in/ |date=2013-12-03 }} |- bgcolor=#F4F9FF | DB || [[ধুবুৰী জিলা|ধুবুৰী]] || [[ধুবুৰী]] || ১,৬৩৪,৫৮৯ || ২,৮৩৮ || ৫৭৬ || [http://www.dhubri.gov.in/ www.dhubri.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302002228/http://dhubri.gov.in/ |date=2014-03-02 }} |- bgcolor=#F4F9FF | DI || [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]] || [[ডিব্ৰুগড়]] || ১,১৭২,০৫৬ || ৩,৩৮১ || ৩৪৭ || [http://www.dibrugarh.gov.in/ www.dibrugarh.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | GP || [[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা]] || [[গোৱালপাৰা]] || ৮২২,৩০৬ || ১,৮২৪ || ৪৫১ || [http://www.goalpara.gov.in/ www.goalpara.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302004955/http://goalpara.gov.in/ |date=2014-03-02 }} |- bgcolor=#F4F9FF | GG || [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] || [[গোলাঘাট]] || ৯৪৫,৭৮১ || ৩,৫০২ || ২৭০ || [http://www.golaghat.gov.in/ www.golaghat.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | HA || [[হাইলাকান্দি জিলা|হাইলাকান্দি]] || [[হাইলাকান্দি]] || ৫৪২,৯৭৮ || ১,৩২৭ || ৪০৯ || [http://www.hailakandi.nic.in/ www.hailakandi.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | JO || [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]] || [[যোৰহাট]] || ১,০০৯,১৯৭ || ২,৮৫১ || ৩৫৪ || [http://www.jorhat.gov.in/ www.jorhat.gov.in] |- bgcolor=#F4F9FF | KA || [[কাৰ্বি আংলং জিলা|কাৰ্বি আংলং]] || [[ডিফু]] || ৮১২,৩২০ || ১০,৪৩৪ || ৭৮ || [http://www.karbianglong.gov.in/ www.karbianglong.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140128183457/http://karbianglong.gov.in/ |date=2014-01-28 }} |- bgcolor=#F4F9FF | KR || [[কৰিমগঞ্জ জিলা|কৰিমগঞ্জ]] || [[কৰিমগঞ্জ]] || ১,০০৩,৬৭৮ || ১,৮০৯ || ৫৫৫ || [http://www.karimganj.gov.in/ www.karimganj.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203004111/http://karimganj.gov.in/ |date=2013-12-03 }} |- bgcolor=#F4F9FF | KK || [[কোকৰাঝাৰ জিলা|কোকৰাঝাৰ]] || [[কোকৰাঝাৰ]] || ৯৩০,৪০৪ || ৩,১২৯ || ২৯৭ || [http://www.kokrajhar.gov.in/ www.kokrajhar.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131220085606/http://kokrajhar.gov.in/ |date=2013-12-20 }} |- bgcolor=#F4F9FF | LA || [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]] || [[লখিমপুৰ]] || ৮৮৯,৩২৫ || ২,২৭৭ || ৩৯১ || [http://www.lakhimpur.gov.in/ www.lakhimpur.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140306141543/http://lakhimpur.gov.in/ |date=2014-03-06 }} |- bgcolor=#F4F9FF | MA || [[মৰিগাঁও জিলা|মৰিগাঁও]] || [[মৰিগাঁও]] || ৭৭৫,৮৭৪ || ১,৭০৪ || ৪৫৫ || [http://www.morigaon.nic.in/ www.morigaon.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227192057/http://morigaon.nic.in/ |date=2014-02-27 }} |- bgcolor=#F4F9FF | NG || [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]] || [[নগাঁও]] || ২,৩১৫,৩৮৭ || ৩,৮৩১ || ৬০৪ || [http://www.nagaon.gov.in/ www.nagaon.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305201802/http://nagaon.gov.in/ |date=2014-03-05 }} |- bgcolor=#F4F9FF | NL || [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী]] || [[নলবাৰী]] || ১,১৩৮,১৮৪ || ২,২৫৭ || ৫০৪ || [http://www.nalbari.nic.in/ www.nalbari.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516190238/http://nalbari.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F4F9FF | NC || [[ডিমা হাছাও জিলা|ডিমা হাছাও]] || [[হাফলং]] || ১৮৬,১৮৯ || ৪,৮৮৮ || ৩৮ || [http://www.nchills.gov.in/ www.nchills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516185749/http://nchills.gov.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F4F9FF | SI || [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]] || [[শিৱসাগৰ]] || ১,০৫২,৮০২ || ২,৬৬৮ || ৩৯৫ || [http://www.sivasagar.nic.in/ www.sivasagar.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130521040013/http://sivasagar.nic.in/ |date=2013-05-21 }} |- bgcolor=#F4F9FF | SO || [[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]] || [[তেজপুৰ]] || ১,৬৭৭,৮৭৪ || ৫,৩২৪ || ৩১৫ || [http://www.sonitpur.gov.in/ www.sonitpur.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104082615/http://sonitpur.gov.in/ |date=2014-01-04 }} |- bgcolor=#F4F9FF | TI || [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] || [[তিনিচুকীয়া]] || ১,১৫০,১৪৬ || ৩,৭৯০ || ৩০৩ || [http://www.tinsukia.gov.in/ www.tinsukia.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305142851/http://tinsukia.gov.in/ |date=2014-03-05 }} |} ==বিহাৰ (BR)== {{See also|Districts of Bihar}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | AR|| [[অৰৰিয়া জিলা|অৰৰিয়া]]|| [[অৰৰিয়া]]|| align=right | ২,৮০৬,২০০|| align=right | ২,৮২৯|| align=right | ৯৯২||http://araria.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | AR|| [[অৰৱল জিলা|অৰৱল]]|| [[অৰৱল]]|| align=right | ৬৯৯,৫৬৩|| align=right | ৪,৮৩৯|| align=right | ১০৯৯||http://arwal.bih.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AU|| [[ঔৰংগাবাদ জিলা, বিহাৰ|ঔৰংগাবাদ]]|| [[ঔৰংগাবাদ, বিহাৰ|ঔৰংগাবাদ]]|| align=right | ২,৫১১,২৪৩|| align=right | ৩,৩০৩|| align=right | ৭৬০||http://aurangabad.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA|| [[বাঁকা জিলা|বাঁকা]]|| [[বাঁকা, বিহাৰ|বাঁকা]]|| align=right | ২,০২৯,৩৩৯|| align=right | ৩,০১৮|| align=right | ৬৭২||http://banka.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BE|| [[বেগুছৰায় জিলা|বেগুছৰায়]]|| [[বেগুছৰায়]]|| align=right | ২,৯৫৪,৩৬৭|| align=right | ১,৯১৭|| align=right | ১,৫৪০||http://begusarai.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BG|| [[ভগলপুৰ জিলা|ভগলপুৰ]]|| [[ভগলপুৰ]]|| align=right | ৩,০৩২,২২৬|| align=right | ২,৫৬৯|| align=right | ১,১৮০||http://bhagalpur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BJ||[[ভোজপুৰ জিলা, ভাৰত|ভোজপুৰ]]|| [[আৰা]]|| align=right | ২,৭২০,১৫৫|| align=right | ২,৪৭৩|| align=right | ১,১৩৬||http://bhojpur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU|| [[বক্সৰ জিলা|বক্সৰ]]|| [[বক্সৰ]]|| align=right | ১,৭০৭,৬৪৩|| align=right | ১,৬২৪|| align=right | ১,০০৩||http://buxar.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA|| [[দৰভঙা জিলা|দৰভঙা]]|| [[দৰভঙা]]|| align=right | ৩,৯২১,৯৭১|| align=right | ২,২৭৮|| align=right | ১,৭২১||http://darbhanga.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | EC|| [[পূব চম্পাৰণ জিলা|পূব চম্পাৰণ]]|| [[মোতিহাৰী]]|| align=right | ৫,০৮২,৮৬৮|| align=right | ৩,৯৬৯|| align=right | ১২৮১||http://eastchamparan.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | GA|| [[গয়া জিলা|গয়া]]|| [[গয়া, ভাৰত|গয়া]]|| align=right | ৪,৩৭৯,৩৮৩|| align=right | ৪,৯৭৮|| align=right | ৮৮০||http://gaya.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | GO|| [[গোপালগঞ্জ জিলা, ভাৰত|গোপালগঞ্জ]]|| [[গোপালগঞ্জ (বিহাৰ)|গোপালগঞ্জ]]|| align=right | ২,৫৫৮,০৩৭|| align=right | ২,০৩৩|| align=right | ১,২৫৮||http://gopalganj.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[জামুই জিলা|জামুই]]|| [[জামুই]]|| align=right | ১,৭৫৬,০৭৮|| align=right | ৩,০৯৯|| align=right | ৫৬৭||http://jamui.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110818201023/http://jamui.bih.nic.in/ |date=2011-08-18 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JE|| [[জেহানাবাদ জিলা|জেহানাবাদ]]|| [[জেহানাবাদ]]|| align=right | ১,১২৪,১৭৬|| align=right | ১,৫৬৯|| align=right | ১২০৬||http://Jehanabad.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KH|| [[খগড়িয়া জিলা|খগড়িয়া]]|| [[খগড়িয়া]]|| align=right | ১,৬৫৭,৫৯৯|| align=right | ১,৪৮৬|| align=right | ১,১১৫||http://khagaria.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KI|| [[কৃষ্ণগঞ্জ জিলা|কৃষ্ণগঞ্জ]]|| [[কৃষ্ণগঞ্জ]]|| align=right | ১,৬৯০,৯৪৮|| align=right | ১,৮৮৪|| align=right | ৮৯৮||http://kishanganj.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KM|| [[কৈমুৰ জিলা|কৈমুৰ]]|| [[ভভুৱা]]|| align=right | ১,৬২৬,৯০০|| align=right | ৩,৩৬৩|| align=right | ৪৮৮||http://kaimur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KT|| [[কটিহাৰ জিলা|কটিহাৰ]]|| [[কটিহাৰ]]|| align=right | ৩,০৬৮,১৪৯|| align=right | ৩,০৫৬|| align=right | ১০০৪||http://katihar.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA|| [[লখীছৰায় জিলা|লখীছৰায়]]|| [[লখীছৰায়]]|| align=right | ১,০০০,৭১৭|| align=right | ১,২২৯|| align=right | ৮১৫||http://lakhisarai.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MB|| [[মধুবনী জিলা|মধুবনী]]|| [[মধুবনী, ভাৰত|মধুবনী]]|| align=right | ৪,৪৭৬,০৪৪|| align=right | ৩,৫০১|| align=right | ১,২৭৯||http://madhubani.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MG|| [[মুংগেৰ জিলা|মুংগেৰ]]|| [[মুংগেৰ]]|| align=right | ১,৩৫৯,০৫৪|| align=right | ১,৪১৯|| align=right | ৯৫৮||http://munger.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151219044930/http://www.munger.bih.nic.in/ |date=2015-12-19 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | MP|| [[মধেপুৰা জিলা|মধেপুৰা]]|| [[মধেপুৰা]]|| align=right | ১,৯৯৪,৬১৮|| align=right | ১,৭৮৭|| align=right | ১১১৬||http://madhepura.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MZ|| [[মুজফ্‌ফৰপুৰ জিলা|মুজফ্‌ফৰপুৰ]]|| [[মুজফ্‌ফৰপুৰ]]|| align=right | ৪,৭৭৮,৬১০|| align=right | ৩,১৭৩|| align=right | ১,৫০৬||http://muzaffarpur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | NL|| [[নালান্দা জিলা|নালান্দা]]|| [[বিহাৰ শ্বৰীফ]]|| align=right | ২,৮৭২,৫২৩|| align=right | ২,৩৫৪|| align=right | ১,২২০||http://nalanda.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | NW|| [[নৱাদা জিলা|নৱাদা]]|| [[নৱাদা]]|| align=right | ২,২১৬,৬৫৩|| align=right | ২,৪৯২|| align=right | ৮৮৯||http://nawada.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[পাটনা জিলা|পাটনা]]|| [[পাটনা]]|| align=right | ৫,৭৭২,৮০৪|| align=right | ৩,২০২|| align=right | ১,৮০৩||http://patna.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228012237/http://patna.bih.nic.in/ |date=2011-02-28 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[পূৰ্ণিয়া জিলা|পূৰ্ণিয়া]]|| [[পূৰ্ণিয়া]]|| align=right | ৩,২৭৩,১২৭|| align=right | ৩,২২৮|| align=right | ১০১৪||http://purnia.bih.nic.in{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RO|| [[ৰোহতাচ জিলা|ৰোহতাচ]]|| [[ছাছাৰাম]]|| align=right | ২,৯৬২,৫৯৩|| align=right | ৩,৮৫০|| align=right | ৭৬৩||http://rohtas.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SH|| [[ছহৰছা জিলা|ছহৰছা]]|| [[ছহৰছা]]|| align=right | ১,৮৯৭,১০২|| align=right | ১,৭০২|| align=right | ১১২৫||http://saharsa.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SM|| [[সমষ্টিপুৰ জিলা|সমষ্টিপুৰ]]|| [[সমষ্টিপুৰ]]|| align=right | ৪,২৫৪,৭৮২|| align=right | ২,৯০৫|| align=right | ১,৪৬৫||http://samastipur.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[শিৱহৰ জিলা|শিৱহৰ]]|| [[শিৱহৰ]]|| align=right | ৬৫৬,৯১৬|| align=right | ৪৪৩|| align=right | ১,৮৮২||http://sheohar.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SP|| [[শ্বেখপুৰা জিলা|শ্বেখপুৰা]]|| [[শ্বেখপুৰা]]|| align=right | ৬৩৪,৯২৭|| align=right | ৬৮৯|| align=right | ৯২২||http://sheikhpura.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[সাৰণ জিলা|সাৰণ]]|| [[ছপৰা]]|| align=right | ৩,৯৪৩,০৯৮|| align=right | ২,৬৪১|| align=right | ১,৪৯৩||http://saran.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[সাগৰ জিলা|সাগৰ]]|| [[সাগৰ, মধ্য প্ৰদেশ|সাগৰ]]|| align=right | ৩,৪১৯,৬২২|| align=right | ২,১৯৯|| align=right | ১,৪৯১||http://sitamarhi.bih.nic.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180720032153/http://sitamarhi.bih.nic.in/ |date=2018-07-20 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SU|| [[ছুপৌল জিলা|ছুপৌল]]|| [[ছুপৌল]]|| align=right | ২,২২৮,৩৯৭|| align=right | ২,৪১০|| align=right | ৯১৯||http://supaul.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SW|| [[সীৱান জিলা|সীৱান]]|| [[সীৱান, বিহাৰ|সীৱান]]|| align=right | ৩,৩১৮,১৭৬|| align=right | ২,২১৯|| align=right | ১,৪৯৫||http://siwan.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | VA|| [[বৈশালী জিলা|বৈশালী (অক্ষয়)]]|| [[হাজিপুৰ]]|| align=right | ৩,৪৯৫,২৪৯|| align=right | ২,০৩৬|| align=right | ১,৭১৭||http://vaishali.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | WC|| [[পশ্চিম চম্পাৰণ জিলা|পশ্চিম চম্পাৰণ]]|| [[বেতিয়া]]|| align=right | ৩,৯২২,৭৮০|| align=right | ৫,২২৯|| align=right | ৭৫০||http://westchamparan.bih.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF |} == ছত্তীছগঢ় (CG) == {{see also|Districts of Chhattisgarh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''ক'ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা (২০১২)''' | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA||[[বস্তৰ জিলা|বস্তৰ]]||[[জগদলপুৰ]]|| align="right" | ১,৪১১,৬৪৪|| align=right | ১৪,৯৬৮|| align=right | ৮৭||http://bastar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020406145058/http://bastar.nic.in/ |date=2002-04-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BJ||[[বিজাপুৰ জিলা|বিজাপুৰ]]||[[বিজাপুৰ]]|| align="right" | ২৫৫,১৮০|| align=right | ৬,৫৫৫|| align=right | ৩৫||http://bijapur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI||[[বিলাসপুৰ জিলা|বিলাসপুৰ]]||[[বিলাসপুৰ]]|| align="right" | ২,৬৬২,০৭৭|| align=right | ৮,২৭০|| align=right | ২৪১||http://bilaspur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA||[[দান্তেৱাৰা জিলা|দান্তেৱাৰা]]||[[দান্তেৱাৰা]]|| align="right" | ৫৩২,৭৯১|| align=right | ১৭,৫৩৮|| align=right | ৪১||http://dantewada.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH||[[ধমতৰী জিলা|ধমতৰী]]||[[ধমতৰী]]|| align="right" | ৭৯৯,১৯৯|| align=right | ৩,৩৮৩|| align=right | ২০৮||http://dhamtari.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DU||[[দুৰ্গ জিলা|দুৰ্গ]]||[[দুৰ্গ]]|| align="right" | ৩.৩৪৩,০৭৯|| align=right | ৮,৫৪২|| align=right | ৩২৮||http://durg.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA||[[জশপুৰ জিলা|জশপুৰ]]||[[জশপুৰ নগৰ]]|| align="right" | ৮,৫২,০৪৩|| align=right | ৫,৮২৫|| align=right | ১২৭||http://jashpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JC||[[জাঞ্জগীৰ-চাম্পা জিলা|জাঞ্জগীৰ-চাম্পা]]||[[Naila Janjgir|জাঞ্জগীৰ]]|| align="right" | ১,৬২০,৬৩২|| align=right | ৩,৮৪৮|| align=right | ৩৪২||http://janjgirchampa.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KB||[[কোৰবা জিলা|কোৰবা]]||[[Korba, Chhattisgarh|কোৰবা]]|| align="right" | ১,২০৬,৫৬৩|| align=right | ৬,৬১৫|| align=right | ১৫৩||http://korba.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051211002149/http://korba.nic.in/ |date=2005-12-11 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KJ||[[কোৰিয়া জিলা|কোৰিয়া]]||[[বৈকুণ্ঠপুৰ]]|| align="right" | ৬৫৯,০৩৯|| align=right | ৬,৫৭৮|| align=right | ৮৯||http://koriya.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060102213143/http://koriya.nic.in/ |date=2006-01-02 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KK||[[কাংকেৰ জিলা|কাংকেৰ]]||[[কাংকেৰ]]|| align="right" | ৭৪৮,৫৯৩|| align=right | ৬,৫১৩|| align=right | ১০০||http://kanker.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KW||[[কবীৰধাম জিলা|কবীৰধাম]]||[[কৱৰ্ধা]]|| align="right" | ৫৮৪,৬৬৭|| align=right | ৪,২৩৭|| align=right | ১৩৮||http://kawardha.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA||[[মহাসমুন্দ জিলা|মহাসমুন্দ]]||[[মহাসমুন্দ]]|| align="right" | ১,০৩২,২৭৫|| align=right | ৪,৭৭৯|| align=right | ১৮০||http://mahasamund.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NR||[[নাৰায়ণপুৰ জিলা|নাৰায়ণপুৰ]]||[[নাৰায়ণপুৰ, ছত্তীছগঢ়|নাৰায়ণপুৰ]]|| align="right" | ১৪০,২০৬|| align=right | ৬,৬৪০|| align=right | ১৭||http://narayanpur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RG||[[ৰায়গড় জিলা|ৰায়গড়]]||[[ৰায়গড়]]|| align="right" | ১,৪৯৩,৬২৭|| align=right | ৭,০৬৮|| align=right | ১৭৯||http://raigarh.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050307064830/http://raigarh.nic.in/ |date=2005-03-07 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RN||[[ৰাজনন্দগাঁও জিলা|ৰাজনন্দগাঁও]]||[[Rajnandgaon|ৰাজনন্দগাঁও]]|| align=right | ১,৫৩৭,৫২০|| align=right | ৮,০৬২|| align=right | ১৫৯||http://rajnandgaon.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RP||[[ৰায়পুৰ জিলা|ৰায়পুৰ]]||[[ৰায়পুৰ]]|| align="right" | ৪,০৬২,১৬০|| align=right | ১৩,০৮৩|| align=right | ২৩০||http://raipur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SJ||[[সুৰজপুৰ জিলা|সুৰজপুৰ]]||[[সুৰজপুৰ]]|| align="right" | ৫২০,৬৬১|| align=right | ৯,২৬৫|| align=right | ১৩৭||http://surguja.nic.in/ |- | - |[[কোণ্ডাগাঁও জিলা|কোণ্ডাগাঁও]] |[[কোণ্ডাগাঁও]] |578,326 |7,769 |74 |http://kondagaon.gov.in/ |- | - |[[গৰিয়াবন্দ জিলা|গৰিয়াবন্দ]] |[[গৰিয়াবন্দ]] |597,653 |5,823 |103 |http://gariaband.gov.in/ |- | - |[[বলৰামপুৰ জিলা|বলৰামপুৰ]] |[[বলৰামপুৰ]] |598,855 |3,806 |157 |http://balrampur.gov.in/ |- | - |[[বালোদ জিলা|বালোদ]] |[[বালোদ]] |826,165 |3,527 |234 |http://balod.gov.in/ |- | - |[[বালোদা বজাৰ জিলা|বালোদা বজাৰ]] |[[বালোদা বজাৰ]] |1,305,343 |4,748 |275 |https://balodabazar.gov.in/ |- | - |[[বেমেতৰা জিলা|বেমেতৰা]] |[[বেমেতৰা]] |197,035 |2,855 |69 |http://bemetara.gov.in/ |- | - |[[মুংগেলী জিলা|মুংগেলী]] |[[মুংগেলী]] |701,707 |2,750 |255 |[http://mungeli.gov.in/ http://mungeli.gov.in] |- |SJ |[[সৰগুজা জিলা|সৰগুজা]] |[[অম্বিকাপুৰ]] |840,352 |16,359 |51 |http://surguja.gov.in/ |- |SK |[[সুক্মা জিলা|সুক্মা]] |[[সুক্মা]] |249,841 |5,636 |46 |https://sukma.gov.in/ |} ==দিল্লী(DL)== {{See also|দিল্লীৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''সংকেত''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১) | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | CD || মধ্য দিল্লী <br> {{enwiki|East Delhi}} || [[:en: Daryaganj|দৰিয়াগঞ্জ]] || ৬৪৪,০০৫ || ২৫ || ২৫,৭৫৯ || [http://www.dccentral.delhigovt.nic.in/ www.dccentral.delhigovt.nic.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130705003041/http://dccentral.delhigovt.nic.in/ |date=2013-07-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | ED || পূব দিল্লী <br> {{enwiki|East Delhi}} || [[:en: Preet Vihar|প্ৰীত বিহাৰ]] || ১,৪৪৮,৭৭০ || ৪৪০ || ৩২৯৩ || [http://www.dceast.delhigovt.nic.in/ www.dceast.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130705054210/http://www.dceast.delhigovt.nic.in/ |date=2013-07-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | ND || [[নতুন দিল্লী]] || কনৌথ প্লেচ <br> ([[:en: Connaught Place, New Delhi|Connaught Place]]) || ৩০২,৩৬৩ || ২২ || ১৩৭৪৪ || [http://www.dcnewdelhi.delhigovt.nic.in/ www.dcnewdelhi.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130712034206/http://dcnewdelhi.delhigovt.nic.in/ |date=2013-07-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NO || উত্তৰ দিল্লী <br> {{enwiki|North Delhi}} || [[:en: Sadar Bazar|সদৰ বাজাৰ]] || ৭৭৯,৭৮৮ || ৫৯ || ১২৯৯৬ || [http://www.dcnorth.delhigovt.nic.in/ www.dcnorth.delhigovt.nic.in/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130814141700/http://dcnorth.delhigovt.nic.in/ |date=2013-08-14 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NE || উত্তৰ পূব দিল্লী <br> {{enwiki|North East Delhi}} || [[:en: Shahdara|শ্বাহদাৰা]] || ১,৭৬৩,৭১২ || ৫২ || ৩৩৯১৭ || [http://www.dcnortheast.delhigovt.nic.in/ www.dcnortheast.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131111000826/http://dcnortheast.delhigovt.nic.in/ |date=2013-11-11 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NW || উত্তৰ পশ্চিম দিল্লী <br> {{enwiki|North West Delhi}} || [[:en: Kanjhawala|কানঝাৱালা]] || ৭৮৫,২৮৪ || ১৩০ || ৬০৪১ || [http://www.dcnorthwest.delhigovt.nic.in/ www.dcnorthwest.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130625033111/http://dcnorthwest.delhigovt.nic.in/ |date=2013-06-25 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SD || দক্ষিণ দিল্লী <br> {{enwiki|South Delhi}} || [[:en:Saket (Delhi)|চাকেট]] || ২,২৫৮,৪৯০ || ২৫০ || ৯০৩৩ || [http://www.dcsouth.delhigovt.nic.in/ www.dcsouth.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305070850/http://dcsouth.delhigovt.nic.in/ |date=2014-03-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SW || দক্ষিণ পশ্চিম দিল্লী <br> {{enwiki|South West Delhi}} || [[:en: Vasant Vihar|বসন্ত বিহাৰ]] || ১,৭৪৯,৪৯২ || ৩৯৫ || ৪৪৩০ || [http://www.dcsouthwest.delhigovt.nic.in/ www.dcsouthwest.delhigovt.nic.in] |- bgcolor=#F৪F৯FF | WD || পশ্চিম দিল্লী <br> {{enwiki|West Delhi}} || [[:en: Rajouri Garden|ৰাজৌৰি গাৰ্ডেন]] || ২,১১৯,৬৪১ || ১১২ || ১৮৯২৫ || [http://www.dcwestrev.delhigovt.nic.in/ www.dcwestrev.delhigovt.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103230211/http://dcwestrev.delhigovt.nic.in/ |date=2013-11-03 }} |} ==গোৱা (GA)== {{see also|গোৱাৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''ক’ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref name=":0">{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/goa/table-1.xls |format=XLS |title = Distribution of Population, Decadal Growth Rate, Sex-Ratio and Population Density |publisher = The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi-110011 |date = 2010 - 2011 |accessdate = 2012-08-22 }}</ref> | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | NG || [[:en: North Goa|উত্তৰ গোৱা]] || [[পানাজী]] <br> {{enwiki|Panaji}} || ৮১৭,৭৬১ || ১,৭৩৬ || ৪৭১ ||[http://www.northgoa.nic.in/ northgoa.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102095655/http://northgoa.nic.in/ |date=2013-11-02 }} |- bgcolor=#F4F9FF | SG || [[:en: South Goa|দক্ষিণ গোৱা]] || [[:en:Margao|মাৰগাঅ’]] || ৬৩৯,৯৬২ || ১,৯৬৬ || ৩২৬ ||[http://www.southgoa.nic.in/ southgoa.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140219150922/http://southgoa.nic.in/ |date=2014-02-19 }} |} ==Gujarat (GJ)== {{see also|Districts of Gujarat}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes2">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20112">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20112" /> ! Website |- |1 |AH |[[:en:Ahmedabad_district|Ahmedabad]] |[[:en:Ahmedabad|Ahmedabad]] | align="right" |7,208,200 | align="right" |8,707 | align="right" |890 |http://amdavad.gujarat.gov.in/{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |2 |AM |[[:en:Amreli_district|Amreli]] |[[:en:Amreli|Amreli]] | align="right" |1,513,614 | align="right" |6,760 | align="right" |205 |http://amreli.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040318143126/http://www.amreli.gujarat.gov.in/ |date=2004-03-18 }} |- |3 |AN |[[:en:Anand_district|Anand]] |[[:en:Anand,_Gujarat|Anand]] | align="right" |2,090,276 | align="right" |2,942 | align="right" |711 |http://anand.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090506053212/http://www.anand.gujarat.gov.in/ |date=2009-05-06 }} |- |4 |AR |[[:en:Aravalli_district|Aravalli]] |[[:en:Modasa|Modasa]] | align="right" |1,051,746 | align="right" |3,217 | align="right" |327 | |- |5 |BK |[[:en:Banaskantha_district|Banaskantha]] |[[:en:Palanpur|Palanpur]] | align="right" |3,116,045 | align="right" |12,703 | align="right" |290 |http://banaskantha.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090520081946/http://banaskantha.gujarat.gov.in/ |date=2009-05-20 }} |- |6 |BR |[[:en:Bharuch_district|Bharuch]] |[[:en:Bharuch|Bharuch]] | align="right" |1,550,822 | align="right" |6,524 | align="right" |238 |http://bharuch.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410030430/http://bharuch.gujarat.gov.in/ |date=2009-04-10 }} |- |7 |BV |[[:en:Bhavnagar_district|Bhavnagar]] |[[:en:Bhavnagar|Bhavnagar]] | align="right" |2,877,961 | align="right" |11,155 | align="right" |288 |http://bhavnagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427204858/http://bhavnagar.gujarat.gov.in/ |date=2009-04-27 }} |- |8 |BT |[[:en:Botad_District|Botad]] |[[:en:Botad|Botad]] | align="right" |656,005 | align="right" |2,564 | align="right" |256 | |- |9 |CU |[[:en:Chhota_Udaipur_district|Chhota Udepur]] |[[:en:Chhota_Udaipur|Chhota Udepur]] | align="right" |1,071,831 | align="right" |3,237 | align="right" |331 | |- |10 |DA |[[:en:Dahod_district|Dahod]] |[[:en:Dahod|Dahod]] | align="right" |2,126,558 | align="right" |3,642 | align="right" |582 |http://dahod.gujarat.gov.in/ |- |11 |DG |[[:en:Dang_District,_India|Dang]] |[[:en:Ahwa|Ahwa]] | align="right" |226,769 | align="right" |1,764 | align="right" |129 |http://dangs.gujarat.gov.in/ |- |12 |DD |[[:en:Devbhoomi_Dwarka_district|Devbhoomi Dwarka]] |[[:en:Khambhalia|Khambhalia]] | align="right" |752,484 | align="right" |5,684 | align="right" |132 | |- |13 |GA |[[:en:Gandhinagar_district|Gandhinagar]] |[[:en:Gandhinagar|Gandhinagar]] | align="right" |1,387,478 | align="right" |649 | align="right" |660 |http://gandhinagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093434/http://gandhinagar.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |14 |GS |[[:en:Gir_Somnath_district|Gir Somnath]] |[[:en:Veraval|Veraval]] | align="right" |1,217,477 | align="right" |3,754 | align="right" |324 | |- |15 |JA |[[:en:Jamnagar_district|Jamnagar]] |[[:en:Jamnagar|Jamnagar]] | align="right" |2,159,130 | align="right" |14,125 | align="right" |153 |http://jamnagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200419235354/http://jamnagar.gujarat.gov.in/ |date=2020-04-19 }} |- |16 |JU |[[:en:Junagadh_district|Junagadh]] |[[:en:Junagadh|Junagadh]] | align="right" |2,742,291 | align="right" |8,839 | align="right" |310 |http://junagadh.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093445/http://junagadh.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |17 |KH |[[:en:Kheda_district|Kheda]] |[[:en:Nadiad|Nadiad]] | align="right" |2,298,934 | align="right" |4,215 | align="right" |541 |http://kheda.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201108211549/http://kheda.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-08 }} |- |18 |KA |[[:en:Kutch_district|Kutch]] |[[:en:Bhuj|Bhuj]] | align="right" |2,090,313 | align="right" |45,652 | align="right" |46 |http://kutch.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101004708/http://kutch.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-01 }} |- |19 |MH |[[:en:Mahisagar_district|Mahisagar]] |[[:en:Lunavada|Lunavada]] | align="right" |994,624 | align="right" |2,500 | align="right" |398 | |- |20 |MA |[[:en:Mehsana_district|Mehsana]] |[[:en:Mehsana|Mehsana]] | align="right" |2,027,727 | align="right" |4,386 | align="right" |462 |http://mehsana.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200420143952/http://mehsana.gujarat.gov.in/ |date=2020-04-20 }} |- |21 |MB |[[:en:Morbi_district|Morbi]] |[[:en:Morbi|Morbi]] | align="right" |960,329 | align="right" |4,871 | align="right" |197 | |- |22 |NR |[[:en:Narmada_district|Narmada]] |[[:en:Rajpipla|Rajpipla]] | align="right" |590,379 | align="right" |2,749 | align="right" |214 |http://narmada.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025194843/http://narmada.gujarat.gov.in/ |date=2020-10-25 }} |- |23 |NV |[[:en:Navsari_district|Navsari]] |[[:en:Navsari|Navsari]] | align="right" |1,330,711 | align="right" |2,211 | align="right" |602 |http://navsari.gujarat.gov.in/ |- |24 |PM |[[:en:Panchmahal_district|Panchmahal]] |[[:en:Godhra|Godhra]] | align="right" |2,388,267 | align="right" |5,219 | align="right" |458 |http://panchmahals.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811070417/http://panchmahals.gujarat.gov.in/ |date=2010-08-11 }} |- |25 |PA |[[:en:Patan_district|Patan]] |[[:en:Patan,_Gujarat|Patan]] | align="right" |1,342,746 | align="right" |5,738 | align="right" |234 |http://patan.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093528/http://patan.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |26 |PO |[[:en:Porbandar_district|Porbandar]] |[[:en:Porbandar|Porbandar]] | align="right" |586,062 | align="right" |2,294 | align="right" |255 |http://porbandar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201103042254/http://porbandar.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-03 }} |- |27 |RA |[[:en:Rajkot_district|Rajkot]] |[[:en:Rajkot|Rajkot]] | align="right" |3,157,676 | align="right" |11,203 | align="right" |282 |http://rajkot.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101124450/http://rajkot.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-01 }} |- |28 |SK |[[:en:Sabarkantha_district|Sabarkantha]] |[[:en:Himatnagar|Himatnagar]] | align="right" |2,427,346 | align="right" |7,390 | align="right" |328 |http://sabarkantha.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913162613/http://sabarkantha.gujarat.gov.in/ |date=2011-09-13 }} |- |29 |ST |[[:en:Surat_district|Surat]] |[[:en:Surat|Surat]] | align="right" |4,996,391 | align="right" |4,327 | align="right" |653 |http://surat.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093545/http://surat.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |30 |SN |[[:en:Surendranagar_district|Surendranagar]] |[[:en:Surendranagar_city|Surendranagar]] | align="right" |1,755,873 | align="right" |10,489 | align="right" |167 |http://surendranagar.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201109203040/http://surendranagar.gujarat.gov.in/ |date=2020-11-09 }} |- |31 |TA |[[:en:Tapi_district|Tapi]] |[[:en:Vyara|Vyara]] | align="right" |806,489 | align="right" |3,435 | align="right" |249 | |- |32 |VD |[[:en:Vadodara_district|Vadodara]] |[[:en:Vadodara|Vadodara]] | align="right" |3,639,775 | align="right" |7,794 | align="right" |467 |http://vadodara.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093559/http://vadodara.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |- |33 |VL |[[:en:Valsad_district|Valsad]] |[[:en:Valsad|Valsad]] | align="right" |1,703,068 | align="right" |3,034 | align="right" |561 |http://valsad.gujarat.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200608093604/http://valsad.gujarat.gov.in/ |date=2020-06-08 }} |} ==Haryana (HR)== {{see also|Districts of Haryana}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AM|| [[Ambala district|Ambala]]|| [[Ambala]]|| align=right | ১,০১৩,৬৬০|| align=right | ১,৫৬৯|| align=right | ৬৪৬||http://ambala.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012221438/http://ambala.nic.in/ |date=2007-10-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH|| [[Bhiwani district|Bhiwani]]|| [[Bhiwani]]|| align=right | ১,৪২৪,৫৫৪|| align=right | ৫,১৪০|| align=right | ২৭৭||http://bhiwani.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721163314/http://bhiwani.nic.in/ |date=2011-07-21 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | FR|| [[Faridabad district|Faridabad]]|| [[Faridabad]]|| align=right | ২,১৯৩,২৭৬|| align=right | ২,১০৫|| align=right | ১,০৪২||http://faridabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FT|| [[Fatehabad district|Fatehabad]]|| [[Fatehabad, Haryana|Fatehabad]]|| align=right | ৮০৬,১৫৮|| align=right | ২,৪৯১|| align=right | ৩২৪||http://fatehabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[Gurgaon district|Gurgaon]]|| [[Gurgaon]]|| align=right | ১,৬৫৭,৬৬৯|| align=right | ২,৭৬০|| align=right | ৬০১||http://gurgaon.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602231540/http://gurgaon.nic.in/ |date=2008-06-02 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | HI|| [[Hisar (district)|Hissar]]|| [[Hisar (city)|Hissar]]|| align=right | ১,৫৩৬,৪১৭|| align=right | ৩,৭৮৮|| align=right | ৪০৬||http://hisar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH|| [[Jhajjar district|Jhajjar]]|| [[Jhajjar]]|| align=right | ৮৮৭,৩৯২|| align=right | ১,৮৬৮|| align=right | ৪৭৫||http://jhajjar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JI|| [[Jind district|Jind]]|| [[Jind]]|| align=right | ১,১৮৯,৭২৫|| align=right | ২,৭৩৬|| align=right | ৪৩৫||http://jind.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KR|| [[Karnal district|Karnal]]|| [[Karnal]]|| align=right | ১,২৭৪,৮৪৩|| align=right | ২,৪৭১|| align=right | ৫১৬||http://karnal.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415152944/http://karnal.nic.in/ |date=2009-04-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KT|| [[Kaithal district|Kaithal]]|| [[Kaithal]]|| align=right | ৯৪৫,৬৩১|| align=right | ২,৭৯৯|| align=right | ৩৩৮||http://kaithal.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU|| [[Kurukshetra district|Kurukshetra]]|| [[Kurukshetra]]|| align=right | ৮২৮,১২০|| align=right | ১,২১৭|| align=right | ৬৮০||http://kurukshetra.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[Mahendragarh district|Mahendragarh]]|| [[Narnaul]]|| align=right | ৮১২,০২২|| align=right | ১,৬৮৩|| align=right | ৪৮২||http://mahendragarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MW|| [[Mewat district|Mewat]]|| [[Nuh]]|| align=right | ৯৯৩,০০০|| align=right | ১,৭৬৫ || align=right | ৫৬২ ||http://mewat.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PK|| [[Panchkula district|Panchkula]]|| [[Panchkula]]|| align=right | ৪৬৯,২১০|| align=right | ৮১৬|| align=right | ৫৭৫||http://panchkula.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PP|| [[Panipat district|Panipat]]|| [[Panipat]]|| align=right | ৯৬৭,৩৩৮|| align=right | ১,২৫০|| align=right | ৭৭৪||http://panipat.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RE|| [[Rewari district|Rewari]]|| [[Rewari]]|| align=right | ৭৬৪,৭২৭|| align=right | ১,৫৫৯|| align=right | ৪৯১||http://rewari.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703082821/http://rewari.nic.in/ |date=2007-07-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RO|| [[Rohtak district|Rohtak]]|| [[Rohtak]]|| align=right | ৯৪০,০৩৬|| align=right | ১,৬৬৮|| align=right | ৫৬৪||http://rohtak.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209215206/http://rohtak.nic.in/ |date=2009-02-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[Sirsa district|Sirsa]]|| [[Sirsa, Haryana|Sirsa]]|| align=right | ১,১১১,০১২|| align=right | ৪,২৭৬|| align=right | ২৬০||http://sirsa.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180421232326/http://sirsa.nic.in/ |date=2018-04-21 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SNP|| [[Sonipat district|Sonipat]]|| [[Sonipat]]|| align=right | ১,২৭৮,৮৩০|| align=right | ২,২৬০|| align=right | ৫৬৬||http://sonepat.gov.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | YN|| [[Yamuna Nagar district|Yamuna Nagar]]|| [[Yamuna Nagar]]|| align=right | ৯৮২,৩৬৯|| align=right | ১,৭৫৬|| align=right | ৫৫৯ ||http://yamunanagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PW|| [[Palwal district|Palwal]] || [[Palwal]]|| align=right | ৯৩৪,৬৭৫ || align=right | ১,৮৭৫ || align=right | ৪৯৯|| http://palwal.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |} ==হিমাচল প্ৰদেশ (HP)== {{see also|Districts of Himachal Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff |'''ক'ড''' |'''জিলা''' |'''সদৰ''' |'''জনসংখ্যা (২০১২)''' |'''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' |'''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' |'''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[বিলাসপুৰ জিলা|বিলাসপুৰ]]|| [[বিলাসপুৰ]]|| align="right" | ৩৪০,৭৩৫|| align=right | ১,১৬৭|| align=right | ২৯২||http://hpbilaspur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH|| [[চম্বা জিলা|চম্বা]]|| [[চম্বা]]|| align="right" | ৪৬০,৪৯৯|| align=right | ৬,৫২৮|| align=right | ৭১||http://hpchamba.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA|| [[হমিৰপুৰ জিলা|হমিৰপুৰ]]|| [[হমিৰপুৰ]]|| align="right" | ৪১২,০০৯|| align=right | ১,১১৮|| align=right | ৩৬৯||http://hphamirpur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[কংড়া জিলা|কংড়া]]|| [[ধৰমশালা]]|| align="right" | ১,৩৩৮,৫৩৬|| align=right | ৫,৭৩৯|| align=right | ২৩৩||http://hpkangra.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KI|| [[কিন্নৌৰ জিলা|কিন্নৌৰ]]|| [[ৰেকং পিঅ']]|| align="right" | ৮৩,৯৫০|| align=right | ৬,৪০১|| align=right | ১৩||http://hpkinnaur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU|| [[কুল্লু জিলা|কুল্লু]]|| [[কুল্লু]]|| align="right" | ৩৭৯,৮৬৫|| align=right | ৫,৫০৩|| align=right | ৬৯||http://hpkullu.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LS|| [[লাহৌল এণ্ড স্পিতি জিলা|লাহৌল এণ্ড স্পিতি]]|| [[কীলং]]|| align="right" | ৩৩,২২৪|| align=right | ১৩,৮৩৫|| align=right | ২||http://hplahaulspiti.gov.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মণ্ডী জিলা|মণ্ডী]]|| [[মণ্ডী]]|| align="right" | ৯০০,৯৮৭|| align=right | ৩,৯৫০|| align=right | ২২৮||http://hpmandi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SH|| [[ছিমলা জিলা|ছিমলা]]|| [[ছিমলা]]|| align="right" | ৭২১,৭৪৫|| align=right | ৫,১৩১|| align=right | ১৪১||http://hpshimla.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[ছিৰমৌৰ জিলা|ছিৰমৌৰ]]|| [[নাহন]]|| align="right" | ৪৫৮,৩৫১|| align=right | ২,৮২৫|| align=right | ১৬২||http://hpsirmaur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[সোলান জিলা|সোলান]]|| [[সোলান]]|| align="right" | ৪৯৯,৩৮০|| align=right | ১,৯৩৬|| align=right | ২৫৮||http://hpsolan.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UNA|| [[উনা জিলা|উনা]]|| [[উনা]]|| align="right" | ৪৪৭,৯৬৭|| align=right | ১,৫৪০|| align=right | ২৯১||http://hpuna.nic.in/ |} ==Jammu and Kashmir (JK)== {{see also|Districts of Jammu and Kashmir}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes3">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20113">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20113" /> ! Official website |- |1 |AN |[[:en:Anantnag_district|Anantnag]] |[[:en:Anantnag|Anantnag]] | align="right" |1,070,144 | align="right" |2853 | align="right" |375 |http://anantnag.gov.in/ |- |2 |BPR |[[:en:Bandipora_district|Bandipora]] |[[:en:Bandipore|Bandipore]] | align="right" |385,099 | align="right" |3,010 | align="right" |128 |http://bandipore.gov.in/ |- |3 |BR |[[:en:Baramulla_district|Baramulla]] |[[:en:Baramulla|Baramulla]] | align="right" |1,015,503 | align="right" |3329 | align="right" |305 |http://baramulla.nic.in/ |- |4 |BD |[[:en:Badgam_district|Badgam]] |[[:en:Badgam|Badgam]] | align="right" |735,753 | align="right" |1406 | align="right" |537 |http://budgam.nic.in/ |- |5 |DO |[[:en:Doda_district|Doda]] |[[:en:Doda,_Jammu_and_Kashmir|Doda]] | align="right" |409,576 | align="right" |11,691 | align="right" |79 |http://doda.gov.in/ |- |6 |GB |[[:en:Ganderbal_district|Ganderbal]] |[[:en:Ganderbal|Ganderbal]] | align="right" |297,003 | align="right" |1979 | align="right" |1,151 | |- |7 |JA |[[:en:Jammu_district|Jammu]] |[[:en:Jammu|Jammu]] | align="right" |1,526,406 | align="right" |3,097 | align="right" |596 |http://jammu.gov.in/ |- |8 |KT |[[:en:Kathua_district|Kathua]] |[[:en:Kathua|Kathua]] | align="right" |615,711 | align="right" |2,651 | align="right" |232 |http://kathua.gov.in/ |- |9 |KW |[[:en:Kishtwar_district|Kishtwar]] |[[:en:Kishtwar|Kishtwar]] | align="right" |230,696 | align="right" |7737 | align="right" |30 | |- |10 |KG |[[:en:Kulgam_district|Kulgam]] |[[:en:Kulgam|Kulgam]] | align="right" |422,786 | align="right" |457 | align="right" |925 | |- |11 |KU |[[:en:Kupwara_district|Kupwara]] |[[:en:Kupwara|Kupwara]] | align="right" |875,564 | align="right" |2,379 | align="right" |368 |http://kupwara.gov.in/ |- |12 |PO |[[:en:Poonch_district,_India|Poonch]] |[[:en:Poonch_(town)|Poonch]] | align="right" |476,820 | align="right" |1,674 | align="right" |285 |http://poonch.gov.in/ |- |13 |PU |[[:en:Pulwama_district|Pulwama]] |[[:en:Pulwama|Pulwama]] | align="right" |570,060 | align="right" |1,398 | align="right" |598 |http://pulwama.gov.in/ |- |14 |RA |[[:en:Rajauri_district|Rajouri]] |[[:en:Rajouri|Rajouri]] | align="right" |619,266 | align="right" |2,630 | align="right" |235 |http://rajouri.nic.in/ |- |15 |RB |[[:en:Ramban_district|Ramban]] |[[:en:Ramban_(Jammu_and_Kashmir)|Ramban]] | align="right" |283,313 | align="right" |1,330 | align="right" |213 | |- |16 |RS |[[:en:Reasi_district|Reasi]] |[[:en:Reasi|Reasi]] | align="right" |314,714 | align="right" |1710 | align="right" |184 | |- |17 |SB |[[:en:Samba_district|Samba]] |[[:en:Samba,_Jammu|Samba]] | align="right" |318,611 | align="right" |913 | align="right" |318 |http://samba.gov.in/ |- |18 |SH |[[:en:Shopian_district|Shopian]] |[[:en:Shupiyan|Shupiyan]] | align="right" |265,960 | align="right" |312 | align="right" |852 | |- |19 |SR |[[:en:Srinagar_district|Srinagar]] |[[:en:Srinagar|Srinagar]] | align="right" |1,269,751 | align="right" |2,228 | align="right" |703 |http://srinagar.nic.in/ |- |20 |UD |[[:en:Udhampur_district|Udhampur]] |[[:en:Udhampur|Udhampur]] | align="right" |555,357 | align="right" |4,550 | align="right" |211 |http://udhampur.gov.in/ |} ==Jharkhand (JH)== {{see also|Districts of Jharkhand}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes4">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20114">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20114" /> ! Official website |- |1 |BO |[[:en:Bokaro_district|Bokaro]] |[[:en:Bokaro_Steel_City|Bokaro]] | align="right" |2,061,918 | align="right" |2,861 | align="right" |716 | |- |2 |CH |[[:en:Chatra_district|Chatra]] |[[:en:Chatra|Chatra]] | align="right" |1,042,304 | align="right" |3,700 | align="right" |275 | |- |3 |DE |[[:en:Deoghar_district|Deoghar]] |[[:en:Deoghar|Deoghar]] | align="right" |1,491,879 | align="right" |2,479 | align="right" |602 | |- |4 |DH |[[:en:Dhanbad_district|Dhanbad]] |[[:en:Dhanbad|Dhanbad]] | align="right" |2,682,662 | align="right" |2,075 | align="right" |1,284 |http://dhanbad.nic.in/ |- |5 |DU |[[:en:Dumka_district|Dumka]] |[[:en:Dumka|Dumka]] | align="right" |1,321,096 | align="right" |4,404 | align="right" |300 |http://dumka.nic.in/ |- |6 |ES |[[:en:East_Singhbhum_district|East Singhbhum]] |[[:en:Jamshedpur|Jamshedpur]] | align="right" |2,291,032 | align="right" |3,533 | align="right" |648 |http://jamshedpur.nic.in/ |- |7 |GA |[[:en:Garhwa_district|Garhwa]] |[[:en:Garhwa|Garhwa]] | align="right" |1,322,387 | align="right" |4,064 | align="right" |327 |http://garhwa.nic.in/ |- |8 |GI |[[:en:Giridih_district|Giridih]] |[[:en:Giridih|Giridih]] | align="right" |2,445,203 | align="right" |4,887 | align="right" |497 |http://giridih.nic.in/ |- |9 |GO |[[:en:Godda_district|Godda]] |[[:en:Godda|Godda]] | align="right" |1,311,382 | align="right" |2,110 | align="right" |622 |http://godda.nic.in/ |- |10 |GU |[[:en:Gumla_district|Gumla]] |[[:en:Gumla|Gumla]] | align="right" |1,025,656 | align="right" |5327 | align="right" |193 |http://gumla.nic.in/ |- |11 |HA |[[:en:Hazaribagh_district|Hazaribag]] |[[:en:Hazaribagh|Hazaribag]] | align="right" |1,734,005 | align="right" |4,302 | align="right" |403 |http://hazaribag.nic.in/ |- |12 |JA |[[:en:Jamtara_district|Jamtara]] |[[:en:Jamtara|Jamtara]] | align="right" |790,207 | align="right" |1,802 | align="right" |439 | |- |13 |KH |[[:en:Khunti_district|Khunti]] |[[:en:Khunti|Khunti]] | align="right" |530,299 | align="right" |2,467 | align="right" |215 | |- |14 |KO |[[:en:Koderma_district|Koderma]] |[[:en:Koderma|Koderma]] | align="right" |717,169 | align="right" |1,312 | align="right" |427 |http://koderma.nic.in/ |- |15 |LA |[[:en:Latehar_district|Latehar]] |[[:en:Latehar|Latehar]] | align="right" |725,673 | align="right" |3,630 | align="right" |200 | |- |16 |LO |[[:en:Lohardaga_district|Lohardaga]] |[[:en:Lohardaga|Lohardaga]] | align="right" |461,738 | align="right" |1,494 | align="right" |310 |http://lohardaga.nic.in/ |- |17 |PK |[[:en:Pakur_district|Pakur]] |[[:en:Pakur|Pakur]] | align="right" |899,200 | align="right" |1,805 | align="right" |498 |http://pakur.nic.in/ |- |18 |PL |[[:en:Palamu_district|Palamu]] |[[:en:Daltonganj|Daltonganj]] | align="right" |1,936,319 | align="right" |5,082 | align="right" |381 |http://palamu.nic.in/ |- |19 |RM |[[:en:Ramgarh_district|Ramgarh]] |[[:en:Ramgarh,_Jharkhand|Ramgarh]] | align="right" |949,159 | align="right" |1,212 | align="right" |684 | |- |20 |RA |[[:en:Ranchi_district|Ranchi]] |[[:en:Ranchi|Ranchi]] | align="right" |2,912,022 | align="right" |7,974 | align="right" |557 |http://ranchi.nic.in/ |- |21 |SA |[[:en:Sahebganj_district|Sahibganj]] |[[:en:Sahebganj|Sahebganj]] | align="right" |1,150,038 | align="right" |1,599 | align="right" |719 |http://sahibganj.nic.in/ |- |22 |SK |[[:en:Seraikela_Kharsawan_district|Seraikela Kharsawan]] |[[:en:Seraikela|Seraikela]] | align="right" |1,063,458 | align="right" |2,725 | align="right" |390 |http://seraikela.nic.in/ |- |23 |SI |[[:en:Simdega_district|Simdega]] |[[:en:Simdega|Simdega]] | align="right" |599,813 | align="right" |3,750 | align="right" |160 |http://chaibasa.nic.in/ |- |24 |WS |[[:en:West_Singhbhum_district|West Singhbhum]] |[[:en:Chaibasa|Chaibasa]] | align="right" |1,501,619 | align="right" |7,186 | align="right" |209 | |} ==Karnataka (KA)== {{see also|Districts of Karnataka}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes6">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20116">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20116" /> |'''Official website''' |- |1 |BK |[[:en:Bagalkot_district|Bagalkot]] |[[:en:Bagalkot|Bagalkot]] | align="right" |1,890,826 | align="right" |6,583 | align="right" |288 |http://www.bagalkot.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190810072308/http://www.bagalkot.nic.in/ |date=2019-08-10 }} |- |2 |BL |[[:en:Bellary_district|Ballari]] |[[:en:Ballari|Ballari]] | align="right" |2,532,383 | align="right" |8,439 | align="right" |300 | |- |3 |BG |[[:en:Belgaum_district|Belgaum]] |[[:en:Belgaum|Belgaum]] | align="right" |4,778,439 | align="right" |13,415 | align="right" |356 |http://www.belgaum.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630210052/http://www.belgaum.nic.in/ |date=2015-06-30 }} |- |4 |BR |[[:en:Bangalore_Rural_district|Bangalore Rural]] |[[:en:Bangalore|Bangalore]] | align="right" |987,257 | align="right" |2,239 | align="right" |441 |http://www.bangalorerural.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190331110239/http://www.bangalorerural.nic.in/ |date=2019-03-31 }} |- |5 |BN |[[:en:Bangalore_Urban_district|Bangalore Urban]] |[[:en:Bangalore|Bangalore]] | align="right" |9,588,910 | align="right" |2,190 | align="right" |4,378 |http://bangaloreurban.nic.in/ |- |6 |BD |[[:en:Bidar_district|Bidar]] |[[:en:Bidar|Bidar]] | align="right" |1,700,018 | align="right" |5,448 | align="right" |312 |http://www.bidar.nic.in/ |- |7 |CJ |[[:en:Chamarajanagar_district|Chamarajnagar]] |[[:en:Chamarajanagar|Chamarajanagar]] | align="right" |1,020,962 | align="right" |5,102 | align="right" |200 |http://chamrajnagar.nic.in/ |- |8 |CK |[[:en:Chikkaballapur_district|Chikkaballapur]] |[[:en:Chikkaballapur|Chikkaballapur]] | align="right" |1,254,377 | align="right" |4,208 | align="right" |298 |http://www.chikballapur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190310100553/http://www.chikballapur.nic.in/ |date=2019-03-10 }} |- |9 |CK |[[:en:Chikkamagaluru_district|Chikkamagaluru]] |[[:en:Chikmagalur|Chikmagalur]] | align="right" |1,137,753 | align="right" |7,201 | align="right" |158 |http://chickmagalur.nic.in/ |- |10 |CT |[[:en:Chitradurga_district|Chitradurga]] |[[:en:Chitradurga|Chitradurga]] | align="right" |1,660,378 | align="right" |8,437 | align="right" |197 |http://www.chitradurga.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190315120849/http://www.chitradurga.nic.in/ |date=2019-03-15 }} |- |11 |DK |[[:en:Dakshina_Kannada|Dakshina Kannada]] |[[:en:Mangaluru|Mangaluru]] | align="right" |2,083,625 | align="right" |4,559 | align="right" |457 | |- |12 |DA |[[:en:Davanagere_district|Davanagere]] |[[:en:Davangere|Davangere]] | align="right" |1,946,905 | align="right" |5,926 | align="right" |329 |http://www.davanagere.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517105317/http://davanagere.nic.in/ |date=2018-05-17 }} |- |13 |DH |[[:en:Dharwad_district|Dharwad]] |[[:en:Dharwad|Dharwad]] | align="right" |1,846,993 | align="right" |4,265 | align="right" |434 |http://www.dharwad.nic.in/ |- |14 |GA |[[:en:Gadag_district|Gadag]] |[[:en:Gadag-Betageri|Gadag-Betageri]] | align="right" |1,065,235 | align="right" |4,651 | align="right" |229 |http://gadag.nic.in/ |- |15 |GU |[[:en:Gulbarga_district|Gulbarga]] |[[:en:Gulbarga|Gulbarga]] | align="right" |2,564,892 | align="right" |10,990 | align="right" |233 |http://www.gulbarga.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910164747/http://www.gulbarga.nic.in/ |date=2019-09-10 }} |- |16 |HS |[[:en:Hassan_district|Hassan]] |[[:en:Hassan,_Karnataka|Hassan]] | align="right" |1,776,221 | align="right" |6,814 | align="right" |261 |http://www.hassan.nic.in/ |- |17 |HV |[[:en:Haveri_district|Haveri]] |[[:en:Haveri|Haveri]] | align="right" |1,598,506 | align="right" |4,825 | align="right" |331 |http://haveri.nic.in/ |- |18 |KD |[[:en:Kodagu_district|Kodagu]] |[[:en:Madikeri|Madikeri]] | align="right" |554,762 | align="right" |4,102 | align="right" |135 |http://www.kodagu.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190315175025/http://www.kodagu.nic.in/ |date=2019-03-15 }} |- |19 |KL |[[:en:Kolar_district|Kolar]] |[[:en:Kolar|Kolar]] | align="right" |1,540,231 | align="right" |4,012 | align="right" |384 |http://kolar.nic.in/ |- |20 |KP |[[:en:Koppal_district|Koppal]] |[[:en:Koppal|Koppal]] | align="right" |1,391,292 | align="right" |5,565 | align="right" |250 |http://www.koppal.nic.in/ |- |21 |MA |[[:en:Mandya_district|Mandya]] |[[:en:Mandya|Mandya]] | align="right" |1,808,680 | align="right" |4,961 | align="right" |365 |http://www.mandya.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312035834/http://www.mandya.nic.in/ |date=2019-03-12 }} |- |22 |MY |[[:en:Mysore_district|Mysuru]] |[[:en:Mysore|Mysore]] | align="right" |2,994,744 | align="right" |6,854 | align="right" |437 |http://www.mysore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190810052646/http://www.mysore.nic.in/ |date=2019-08-10 }} |- |23 |RA |[[:en:Raichur_district|Raichur]] |[[:en:Raichur|Raichur]] | align="right" |1,924,773 | align="right" |6,839 | align="right" |228 |http://www.raichur.nic.in/ |- |24 |RM |[[:en:Ramanagara_district|Ramanagara]] |[[:en:Ramanagara|Ramanagara]] | align="right" |1,082,739 | align="right" |3,573 | align="right" |303 | |- |25 |SH |[[:en:Shimoga_district|Shimoga]] |[[:en:Shimoga|Shimoga]] | align="right" |1,755,512 | align="right" |8,495 | align="right" |207 |http://www.shimoga.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513041244/http://shimoga.nic.in/ |date=2012-05-13 }} |- |26 |TU |[[:en:Tumakuru_district|Tumakuru]] |[[:en:Tumakuru|Tumakuru]] | align="right" |2,681,449 | align="right" |10,598 | align="right" |253 |http://www.tumkur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190320013636/http://www.tumkur.nic.in/ |date=2019-03-20 }} |- |27 |UD |[[:en:Udupi_district|Udupi]] |[[:en:Udupi|Udupi]] | align="right" |1,177,908 | align="right" |3,879 | align="right" |304 | |- |28 |UK |[[:en:Uttara_Kannada|Uttara Kannada]] |[[:en:Karwar|Karwar]] | align="right" |1,353,299 | align="right" |10,291 | align="right" |132 |http://uttarakannada.nic.in/ |- |29 |BJ |[[:en:Bijapur_district,_Karnataka|Vijayapura]] |[[:en:Bijapur,_Karnataka|Vijayapura]] | align="right" |2,175,102 | align="right" |10,517 | align="right" |207 | |- |30 |YG |[[:en:Yadgir_district|Yadgir]] |[[:en:Yadgir|Yadgir]] | align="right" |1,172,985 | align="right" |5,225 | align="right" |224 | |} ==কেৰালা (KL)== {{see also|Districts of Kerala}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff |'''ক’ড''' |'''জিলা''' |'''সদৰ''' |'''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref name=":0" /> |'''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) |'''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) |'''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL|| [[আলাপ্পুড়া জিলা|আলাপ্পুড়া]]|| [[আলাপ্পুড়া]] | align="right" | ২,১০৫,৩৪৯||align=right| ১,৪১৪||align=right| ১,৪৮৯||http://www.alappuzha.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180525195417/http://alappuzha.nic.in/ |date=2018-05-25 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | ER|| [[এৰ্নাকুলম জিলা|এৰ্নাকুলম]]|| [[কাক্কাড]]|| align="right" | ৩,০৯৮,৩৭৮||align=right| ২,৯৫১||align=right| ১,০৫০|| http://ernakulam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ID|| [[ইডুক্কি জিলা|ইডুক্কি]]|| [[পাইনাভু]]|| align="right" | ১,১২৮,৬০৫||align=right| ৪,৪৭৯||align=right| ২৫২|| http://idukki.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KL|| [[কোল্লাম জিলা|কোল্লাম]]|| [[কোল্লাম]]|| align="right" | ২,৫৮৪,১১৮||align=right| ২,৪৯৮||align=right| ১,০৩৪|| http://kollam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KN|| [[কন্নুৰ জিলা|কন্নুৰ]]|| [[কন্নুৰ]]|| align="right" | ২,৪১২,৩৬৫||align=right| ২,৯৬৬||align=right| ৮১৩ || http://kannur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KS|| [[কাছৰগোড জিলা|কাছৰগোড]]|| [[কাছৰগোড]]|| align="right" | ১,২০৩,৩৪২||align=right| ১,৯৯২||align=right| ৬০৪||http://kasargod.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KT|| [[কোট্টয়ম জিলা|কোট্টয়ম]]|| [[কোট্টয়ম]]|| align="right" | ১,৯৫২,৯০১||align=right| ২,২০৩||align=right| ৮৮৬|| http://kottayam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KZ|| [[কঢ়িকোড জিলা|কঢ়িকোড]]|| [[কঢ়িকোড]]|| align="right" | ২,৮৭৮,৪৯৮||align=right| ২,৩৪৫||align=right| ১,২২৮||http://kozhikode.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মল্লপুৰম জিলা|মল্লপুৰম]]|| [[মল্লপুৰম]]|| align="right" | ৩,৬২৯,৬৪০||align=right| ৩,৫৫০||align=right| ১,০২২||http://malappuram.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PL|| [[পালক্কাড় জিলা|পালক্কাড়]]|| [[পালক্কাড়]]|| align="right" | ২,৬১৭,০৭২||align=right| ৪,৪৮০||align=right| ৫৮৪||http://palakkad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PT|| [[পতনমতিট্টা জিলা|পতনমতিট্টা]]|| [[পতনমতিট্টা]]|| align="right" | ১,২৩১,৫৭৭||align=right| ২,৪৬২||align=right| ৫০০||http://pathanamthitta.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TS|| [[ত্ৰিচ্চুৰ জিলা|ত্ৰিচ্চুৰ]]|| [[ত্ৰিচ্চুৰ]]|| align="right" | ২,৯৭৫,৪৪০||align=right| ৩,০৩২||align=right| ৯৮১||http://thrissur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TV|| [[তিৰুৱনন্তপুৰম জিলা|তিৰুৱনন্তপুৰম]]|| [[তিৰুৱনন্তপুৰম]]|| align="right" | ৩,২৩৪,৭০৭||align=right| ২,১৯২||align=right| ১,৪৭৬||http://www.trivandrum.gov.in// {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180315003725/http://www.trivandrum.gov.in// |date=2018-03-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | WA|| [[ওৱায়ানাড জিলা|ওৱায়ানাড]]|| [[কলপট্টা]]|| align="right" | ৭৮৬,৬২৭||align=right| ২,১৩১||align=right| ৩৬৯ || http://wayanad.nic.in/ |} ==Madhya Pradesh (MP)== {{see also|Districts of Madhya Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL|| [[Alirajpur district|Alirajpur]]|| [[Alirajpur]]|| || || |||http://alirajpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AP|| [[Anuppur district|Anuppur]]|| [[Anuppur]]|| align=right | ৬,৬৭,১৫৫|| align=right | ৩,৭০১|| align=right | ১৮০|| http://anuppur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AS|| [[Ashok Nagar district|Ashok Nagar]]|| [[Ashok Nagar]]|| align=right | ৬,৮৮,৯৪০|| align=right | ৪,৬৭৩.৯৪|| align=right | ১৪৭||| http://ashoknagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BL|| [[Balaghat district|Balaghat]]|| [[Balaghat]]|| align=right | ১,৪৪৫,৭৬০|| align=right | ৯,২২৯|| align=right | ১৫৭|| http://balaghat.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[Barwani district|Barwani]]|| [[Barwani]]|| align=right | ১,০৮১,০৩৯|| align=right | ৫,৪৩২|| align=right | ১৯৯|| http://barwani.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BE|| [[Betul district|Betul]]|| [[Betul, Madhya Pradesh|Betul]]|| align=right | ১,৩৯৪,৪২১|| align=right | ১০,০৪৩|| align=right | ১৩৯|| http://betul.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BD|| [[Bhind district|Bhind]]|| [[Bhind]]|| align=right | ১,৪২৬,৯৫১|| align=right | ৪,৪৫৯|| align=right | ৩২০|| http://bhind.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BP|| [[Bhopal district|Bhopal]]|| [[Bhopal]]|| align=right | ১,৮৩৬,৭৮৪|| align=right | ২,৭৭২|| align=right | ৬৬৩|| http://bhopal.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU || [[Burhanpur district|Burhanpur]]|| [[Burhanpur, Madhya Pradesh|Burhanpur]]|| || |||| http://burhanpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CT|| [[Chhatarpur district|Chhatarpur]]|| [[Chhatarpur]]|| align=right | ১,৪৭৪,৬৩৩|| align=right | ৮,৬৮৭|| align=right | ১৭০|| http://chhatarpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CN|| [[Chhindwara district|Chhindwara]]|| [[Chhindwara]]|| align=right | ১,৮৪৮,৮৮২|| align=right | ১১,৮১৫|| align=right | ১৫৬|| http://chhindwara.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DM|| [[Damoh district|Damoh]]|| [[Damoh]]|| align=right | ১,০৮১,৯০৯|| align=right | ৭,৩০৬|| align=right | ১৪৮|| http://damoh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DT|| [[Datia district|Datia]]|| [[Datia]]|| align=right | ৬২৭,৮১৮|| align=right | ২,৬৯৪|| align=right | ২৩৩|| http://datia.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DE|| [[Dewas district|Dewas]]|| [[Dewas]]|| align=right | ১,৩০৬,৬১৭|| align=right | ৭,০২০|| align=right | ১৮৬|| http://dewas.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dhar district|Dhar]]|| [[Dhar]]|| align=right | ১,৭৪০,৫৭৭|| align=right | ৮,১৫৩|| align=right | ২১৩|| http://dhar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DI|| [[Dindori district|Dindori]]|| [[Dindori, Madhya Pradesh|Dindori]]|| align=right | ৫৭৯,৩১২|| align=right | ৭,৪২৭|| align=right | ৭৮|| http://dindori.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[Guna district|Guna]]|| [[Guna, India|Guna]]|| align=right | ৯৭৬,৫৯৬|| align=right | ৬,৪৮৫|| || http://guna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GW|| [[Gwalior district|Gwalior]]|| [[Gwalior]]|| align=right | ১,৬২৯,৮৮১|| align=right | ৫,৪৬৫|| align=right | ২৯৮|| http://gwalior.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA|| [[Harda district|Harda]]|| [[Harda]]|| align=right | ৪৭৪,১৭৪|| align=right | ৩,৩৩৯|| align=right | ১৪২|| http://harda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HO|| [[Hoshangabad district|Hoshangabad]]|| [[Hoshangabad]]|| align=right | ১,০৮৫,০১১|| align=right | ৬,৬৯৮|| align=right | ১৬২|| http://hoshangabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | IN|| [[Indore district|Indore]]|| [[Indore]]|| align=right | ৪,৫৮৫,৩২১|| align=right | ৩,৮৯৮|| align=right | ৬৬৩|| http://www.indore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190724145904/http://www.indore.nic.in/ |date=2019-07-24 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[Jabalpur district|Jabalpur]]|| [[Jabalpur]]|| align=right | ২,১৬৭,৪৬৯|| align=right | ৫,২১০|| align=right | ৪১৬|| http://jabalpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH|| [[Jhabua district|Jhabua]]|| [[Jhabua]]|| align=right | ১,৩৯৬,৬৭৭|| align=right | ৬,৭৮২|| align=right | ২০৬|| http://jhabua.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[Katni district|Katni]]|| [[Katni]]|| align=right | ১,০৬৩,৬৮৯|| align=right | ৪,৯৪৭|| align=right | ২১৫|| http://katni.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | EN|| [[Khandwa district|Khandwa]] (East Nimar)|| [[Khandwa]]|| align=right | ১,৭০৮,১৭০|| align=right | ১০,৭৭৯|| align=right | ১৫৮|| http://khandwa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WN|| [[Khargone district|Khargone]] (West Nimar)|| [[Khargone]]|| align=right | ১,৫২৯,৯৫৪|| align=right | ৮,০১০|| align=right | ১৯১|| http://khargone.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ML|| [[Mandla district|Mandla]]|| [[Mandla]]|| align=right | ৮৯৩,৯০৮|| align=right | ৫,৮০৫|| align=right | ১৫৪|| http://mandla.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MS|| [[Mandsaur district|Mandsaur]]|| [[Mandsaur]]|| align=right | ১,১৮৩,৩৬৯|| align=right | ৫,৫৩০|| align=right | ২১৪|| http://mandsaur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MO|| [[Morena district|Morena]]|| [[Morena, India|Morena]]|| align=right | ১,৫৮৭,২৬৪|| align=right | ৪,৯৯১|| align=right | ৩১৮|| http://morena.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA|| [[Narsinghpur district|Narsinghpur]]|| [[Narsinghpur]]|| align=right | ৯৫৭,৩৯৯|| align=right | ৫,১৩৩|| align=right | ১৮৭|| http://narsinghpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NE|| [[Neemuch district|Neemuch]]|| [[Neemuch]]|| align=right | ৭২৫,৪৫৭|| align=right | ৪,২৬৭|| align=right | ১৭০|| http://neemuch.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Panna district|Panna]]|| [[Panna, India|Panna]]|| align=right | ৮৫৪,২৩৫|| align=right | ৭,১৩৫|| align=right | ১২০|| http://panna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RE|| [[Rewa district|Rewa]]|| [[Rewa, India|Rewa]]|| align=right | ১,৯৭২,৩৩৩|| align=right | ৬,৩১৪|| align=right | ৩১২|| http://rewa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RG|| [[Rajgarh district|Rajgarh]]|| [[Rajgarh, Madhya Pradesh|Rajgarh]]|| align=right | ১,২৫৩,২৪৬|| align=right | ৬,১৪৩|| align=right | ২০৪|| http://rajgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RL|| [[Ratlam district|Ratlam]]|| [[Ratlam]]|| align=right | ১,২১৪,৫৩৬|| align=right | ৪,৮৬১|| align=right | ২৫০|| http://ratlam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RS|| [[Raisen district|Raisen]]|| [[Raisen]]|| align=right | ১,১২০,১৫৯|| align=right | ৮,৪৬৬|| align=right | ১৩২|| http://raisen.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SG|| [[Sagar district|Sagar]]|| [[Sagar, Madhya Pradesh|Sagar]]|| align=right | ২,০২১,৭৮৩|| align=right | ১০,২৫২|| align=right | ১৯৭|| http://sagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[Satna district|Satna]]|| [[Satna]]|| align=right | ১,৮৬৮,৬৪৮|| align=right | ৭,৫০২|| align=right | ২৪৯|| http://satna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[Sehore district|Sehore]]|| [[Sehore]]|| align=right | ১০,৭৮,৭৬৯|| align=right | ৬,৫৭৮|| align=right | ১৬৪|| http://sehore.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[Seoni district|Seoni]]|| [[Seoni]]|| align=right | ১,১৬৫,৮৯৩|| align=right | ৮,৭৫৮|| align=right | ১৩৩|| http://seoni.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SH|| [[Shahdol district|Shahdol]]|| [[Shahdol]]|| align=right | ১,৫৭২,৭৪৮|| align=right | ৯,৯৫৪|| align=right | ১৫৮|| http://shahdol.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SJ|| [[Shajapur district|Shajapur]]|| [[Shajapur]]|| align=right | ১,২৯০,২৩০|| align=right | ৬,১৯৬|| align=right | ২০৮|| http://shajapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SP|| [[Sheopur district|Sheopur]]|| [[Sheopur]]|| align=right | ৫৫৯,৭১৫|| align=right | ৬,৫৮৫|| align=right | ৮৫|| http://sheopur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SV|| [[Shivpuri district|Shivpuri]]|| [[Shivpuri]]|| align=right | ১,৪৪০,৬৬৬|| align=right | ১০,২৯০|| align=right | ১৪০|| http://shivpuri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[Sidhi district|Sidhi]]|| [[Sidhi]]|| align=right | ১,৮৩০,৫৫৩|| align=right | ১০,৫২০|| align=right | ১৭৪|| http://sidhi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SN|| [[Singrauli district|Singrauli]]|| [[Waidhan]]|| align=right | ৯২০,১৬৯ || align=right | ৫,৬৭২ || align=right | ১৬২|| http://singrauli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TI|| [[Tikamgarh district|Tikamgarh]]|| [[Tikamgarh]]|| align=right | ১,২০৩,১৬০|| align=right | ৫,০৫৫|| align=right | ২৩৮|| http://tikamgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UJ|| [[Ujjain district|Ujjain]]|| [[Ujjain]]|| align=right | ১,৭০৯,৮৮৫|| align=right | ৬,০৯১|| align=right | ২৮১|| http://ujjain.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UM|| [[Umaria district|Umaria]]|| [[Umaria]]|| align=right | ৫১৫,৮৫১|| align=right | ৪,০৬২|| align=right | ১২৭|| http://umaria.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VI|| [[Vidisha district|Vidisha]]|| [[Vidisha]]|| align=right | ১,২১৪,৭৫৯|| align=right | ৭,৩৬২|| align=right | ১৬৫|| http://vidisha.nic.in/ |} ==Maharashtra (MH)== {{see also|Districts of Maharashtra}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''district''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AH|| [[Ahmednagar district|Ahmednagar]]|| [[Ahmednagar]]|| align=right | ৪,০৮৮,০৭৭|| align=right | ১৭,০৪৮|| align=right | ২৪০ || http://ahmednagar.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AK|| [[Akola district|Akola]]|| [[Akola district|Akola]]|| align=right | ১,৬২৯,৩০৫|| align=right | ৫,৪২৯|| align=right | ৩০০ || http://akola.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AM|| [[Amravati district|Amravati]]|| [[Amravati]]|| align=right | ২,৬০৬,০৬৩|| align=right | ১২,২৩৫|| align=right | ২১৩ || http://amravati.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AU|| [[Aurangabad district, Maharashtra|Aurangabad]]|| [[Aurangabad, Maharashtra|Aurangabad]]|| align=right | ২,৯২০,৫৪৮|| align=right | ১০,১০৭|| align=right | ২৮৯ || http://aurangabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH|| [[Bhandara district|Bhandara]]|| [[Bhandara]]|| align=right | ১,১৩৫,৮৩৫|| align=right | ৩,৮৯০|| align=right | ২৯২ || http://bhandara.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[Beed district|Beed]]|| [[Beed]]|| align=right | ২,১৫৯,৮৪১|| align=right | ১০,৬৯৩|| align=right | ২০২ || http://beed.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU|| [[Buldhana district|Buldhana]]|| [[Buldhana]]|| align=right | ২,২২৬,৩২৮|| align=right | ৯,৬৬১|| align=right | ২৩০ || http://buldhana.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH|| [[Chandrapur district|Chandrapur]]|| [[Chandrapur]]|| align=right | ২,০৭৭,৯০৯|| align=right | ১১,৪৪৩|| align=right | ১৮২ || http://chanda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dhule district|Dhule]]|| [[Dhule]]|| align=right | ১,৭০৮,৯৯৩|| align=right | ৮,০৯৫|| align=right | ২১১ || http://dhule.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GA|| [[Gadchiroli district|Gadchiroli]]|| [[Gadchiroli]]|| align=right | ৯৬৯,৯৬০|| align=right | ১৪,৪১২|| align=right | ৬৭ || http://gadchiroli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GO|| [[Gondia district|Gondia]]|| [[Gondia]]|| align=right | ১,২০০,১৫১|| align=right | ৫,৪৩১|| align=right | ২২১ || http://gondia.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HI|| [[Hingoli district|Hingoli]]|| [[Hingoli]]|| align=right | ৯৮৬,৭১৭|| align=right | ৪,৫২৬|| align=right | ২১৮ || http://hingoli.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JG|| [[Jalgaon district|Jalgaon]]|| [[Jalgaon]]|| align=right | ৩,৬৭৯,৯৩৬|| align=right | ১১,৭৬৫|| align=right | ৩১৩ || http://jalgaon.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JN|| [[Jalna district|Jalna]]|| [[Jalna, Maharashtra|Jalna]]|| align=right | ১,৬১২,৩৫৭|| align=right | ৭,৭১৮|| align=right | ২০৯ || http://jalna.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[Kolhapur district|Kolhapur]]|| [[Kolhapur]]|| align=right | ৩,৫১৫,৪১৩|| align=right | ৭,৬৮৫|| align=right | ৪৫৭ || http://kolhapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA|| [[Latur district|Latur]]|| [[Latur]]|| align=right | ২,০৭৮,২৩৭|| align=right | ৭,১৫৭|| align=right | ২৯০ || http://latur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MC|| [[Mumbai City]]|| &mdash; || align=right | ৩,৩২৬,৮৩৭|| align=right | ৬৯|| align=right | ৪৮,২১৫ || http://mumbaicity.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU|| [[Mumbai Suburban district|Mumbai suburban]]|| [[Bandra]] (East)|| align=right | ৮,৫৮৭,৫৬১|| align=right | ৫৩৪|| align=right | ১৬,০৮২ || http://mumbaisuburban.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NB|| [[Nandurbar district|Nandurbar]]|| [[Nandurbar]]|| align=right | ১,৩০৯,১৩৫|| align=right | ৫,০৫৫|| align=right | ২৫৯ || http://nandurbar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ND|| [[Nanded district|Nanded]]|| [[Nanded]]|| align=right | ২,৮৬৮,১৫৮|| align=right | ১০,৫২৮|| align=right | ২৭২ || http://nanded.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NG|| [[Nagpur district|Nagpur]]|| [[Nagpur]]|| align=right | ৪,০৫১,৪৪৪|| align=right | ৯,৮৯২|| align=right | ৪১০ || http://nagpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NS|| [[Nashik district|Nashik]]|| [[Nashik]]|| align=right | ৪,৯৮৭,৯২৩|| align=right | ১৫,৫৩৯|| align=right | ৩২১ || http://nashik.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | OS|| [[Osmanabad district|Osmanabad]]|| [[Osmanabad]]|| align=right | ১,৪৭২,২৫৬|| align=right | ৭,৫৬৯|| align=right | ১৯৫ || http://osmanabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Parbhani district|Parbhani]]|| [[Parbhani]]|| align=right | ১,৪৯১,১০৯|| align=right | ৬,৫১১|| align=right | ২২৯ || http://parbhani.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[Pune district|Pune]]|| [[Pune]]|| align=right | ৭,২২৪,২২৪|| align=right | ১৫,৬৪৩|| align=right | ৪৬২ || http://pune.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RG|| [[Raigad district|Raigad]]|| [[Alibag]]|| align=right | ২,২০৫,৯৭২|| align=right | ৭,১৫২|| align=right | ৩০৮ || http://raigad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RT|| [[Ratnagiri district|Ratnagiri]]|| [[Ratnagiri]]|| align=right | ১,৬৯৬,৪৮২|| align=right | ৮,২০৮|| align=right | ২০৭ || http://ratnagiri.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI|| [[Sindhudurg district|Sindhudurg]]|| [[Oros]]|| align=right | ৮৬১,৬৭২|| align=right | ৫,২০৭|| align=right | ১৬৫ || http://sindhudurg.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SN|| [[Sangli district|Sangli]]|| [[Sangli]]|| align=right | ২,৫৮১,৮৩৫|| align=right | ৮,৫৭২|| align=right | ৩০১ || http://sangli.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[Solapur district|Solapur]]|| [[Solapur]]|| align=right | ৩,৮৫৫,৩৮৩|| align=right | ১৪,৮৯৫|| align=right | ২৫৯ || http://solapur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[Satara district|Satara]]|| [[Satara (city)|Satara]]|| align=right | ২,৭৯৬,৯০৬|| align=right | ১০,৪৭৫|| align=right | ২৬৭ || http://satara.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201113130255/http://satara.gov.in/ |date=2020-11-13 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | TH|| [[Thane district|Thane]]|| [[Thane]]|| align=right | ৮,১২৮,৮৩৩|| align=right | ৯,৫৫৮|| align=right | ৮৫০ || http://thane.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WR|| [[Wardha district|Wardha]]|| [[Wardha]]|| align=right | ১,২৩০,৬৪০|| align=right | ৬,৩০৯|| align=right | ১৯৫ || http://wardha.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WS|| [[Washim district|Washim]]|| [[Washim]]|| align=right | ১,০১৯,৭২৫|| align=right | ৫,১৫৫|| align=right | ১৯৮ || http://washim.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | YA|| [[Yavatmal district|Yavatmal]]|| [[Yavatmal]]|| align=right | ২,৪৬০,৪৮২|| align=right | ১৩,৫৮২|| align=right | ১৮১ || http://yavatmal.nic.in/ |} ==মণিপুৰ (MN)== {{see also|মণিপুৰৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=70% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | '''সংকেত''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা'''<br />(২০১১)<ref>{{cite web |url = http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/Manipur/statement1.xls |format=XLS |title = Ranking of Districts by Population Size, 2001 and 2011 |publisher = The Registrar General & Census Commissioner, India, New Delhi-110011 |date = 2010 - 2011 |accessdate = 2011-09-18 }}</ref> | '''মাটিকালি'''<br />(বৰ্গ কিমি) | '''জনঘনত্ব'''<br />(প্ৰতি বৰ্গ কিমি) | '''ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | BI|| [[বিষ্ণুপুৰ জিলা|বিষ্ণুপুৰ]]|| [[বিষ্ণুপুৰ, মণিপুৰ|বিষ্ণুপুৰ]]|| 240,363|| 496|| 415||[http://ukhrul.nic.in/ ukhrul.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | CC|| [[চুড়াচান্দপুৰ জিলা|চুড়াচান্দপুৰ]]|| [[চুড়াচান্দপুৰ]]|| 271.274|| 4,574|| 50||[http://churachandpur.nic.in/ churachandpur.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | CD|| [[চান্দেল জিলা|চান্দেল]]|| [[চান্দেল]]|| 144,028|| 3,317|| 37||[http://chandel.nic.in/ chandel.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | EI|| [[পূব ইম্ফল জিলা|পূব ইম্ফল]]|| [[পৰম্পত]]|| 452,661|| 710|| 555|| [http://imphaleast.nic.in/ imphaleast.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | SE|| [[সেনাপতি জিলা|সেনাপতি]]|| [[সেনাপতি, মণিপুৰ|সেনাপতি]]|| 354,772|| 3,269|| 116||[http://Senapati.nic.in/ Senapati.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | TA|| [[তামেংলং জিলা|তামেংলং]]|| [[তামেংলং]]|| 140,143|| 4,391|| 25||[http://tamenglong.nic.in/ tamenglong.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | TH|| [[থৌবাল জিলা|থৌবাল]]|| [[থৌবাল]]|| 420,517|| 514|| 713||[http://thoubal.nic.in/ thoubal.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | UK|| [[উখৰুল জিলা|উখৰুল]]|| [[উখৰুল]]|| 183,115|| 4,547|| 31||[http://ukhrul.nic.in/ ukhrul.nic.in] |- bgcolor=#F4F9FF | WI|| [[পশ্চিম ইম্ফল জিলা|পশ্চিম ইম্ফল]]|| [[লম্ফেলপাত]]|| 514,683|| 519|| 847|| [http://imphalwest.nic.in/ imphalwest.nic.in] |} ==মেঘালয় (ML)== {{see also|মেঘালয়ৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | EG || পূব গাৰো পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|East Garo Hills}} || [[:en:Williamnagar|ৱিলিয়ামনগৰ]] || ২৪৭,৫৫৫ || ২,৬০৩ || ৯৫ || [http://www.eastgarohills.nic.in/ www.eastgarohills.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516184808/http://eastgarohills.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | EK || পূব খাচী পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|East Khasi Hills}} || [[শ্বিলং]] <br> {{enwiki|Shillong}} || ৬৬০,৯৯৪ || ২,৭৫২ || ২৪০ || [http://www.eastkhasihills.gov.in/ www.eastkhasihills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301234633/http://eastkhasihills.gov.in/ |date=2014-03-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH || জয়ন্তীয়া পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|Jaintia Hills}} || [[:en:Jowai|জ’ৱাই]] || ২৯৫,৬৯২ || ৩,৮১৯ || ৭৭ || [http://www.jaintia.nic.in/ www.jaintia.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104230053/http://jaintia.nic.in/ |date=2014-01-04 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | RB || ৰি ভৈ <br> {{enwiki|Ri-Bhoi}} || [[:en:Nongpoh|নংপ’হ]] || ১৯২,৭৯৫ || ২,৩৭৮ || ৮১ || [http://www.ribhoi.gov.in/ www.ribhoi.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140109000835/http://ribhoi.gov.in/ |date=2014-01-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SG || দক্ষিণ গাৰো পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|South Garo Hills}} || [[:en:Baghmara, India|বাঘমৰা]] || ৯৯,১০৫ || ১,৮৫০ || ৫৪ || [http://www.southgarohills.gov.in/ www.southgarohills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307180156/http://southgarohills.gov.in/ |date=2014-03-07 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | WG || পশ্চিম গাৰো পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|West Garo Hills}} || [[তুৰা]] <br> ([[:en:Tura, India|Tura]]) || ৫১৫,৮১৩ || ৩,৭১৪ || ১৩৯ || [http://www.westgarohills.gov.in/ www.westgarohills.gov.in] |- bgcolor=#F৪F৯FF | WK || পশ্চিম খাচী পাৰ্বত্য <br> {{enwiki|West Khasi Hills}} || [[:en:Nongstoin|নংষ্ট’ইন]] || ২৯৪,১১৫ || ৫,২৪৭ || ৫৬ || [http://www.westkhasihills.gov.in/ www.westkhasihills.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301231655/http://westkhasihills.gov.in/ |date=2014-03-01 }} |} ==মিজোৰাম (MZ)== {{see also|মিজোৰামৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AI || [[:en:Aizawl district|আইজল]] || [[আইজল]] <br> {{enwiki|Aizawl}} || ৩৩৯,৮১২ || ৩,৫৭৭ || ৯৫ || [http://www.aizawl.nic.in/ www.aizawl.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161001160625/http://aizawl.nic.in/ |date=2016-10-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CH || [[:en:Champhai district|চাম্ফাই]] || চাম্ফাই <br> {{enwiki|Champhai}} || ১০১,৩৮৯ || ৩,১৬৮ || ৩২ || [http://www.champhai.nic.in/ www.champhai.nic.in] |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO || [[:en:Kolasib district|কোলাশিব]] || কোলাশিৱ <br> {{enwiki|Kolasib}} || ৬০,৯৭৭ || ১,৩৮৬ || ৪৪ || [http://www.kolasib.nic.in/ www.kolasib.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523011139/http://kolasib.nic.in/ |date=2013-05-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA || [[:en:Lawngtlai district|Lawngtlai]] || [[:en:Lawngtlai|Lawngtlai]] || ৭৩,০৫০ || ২,৫১৯ || ২৯ || [http://www.lawngtlai.nic.in/ www.lawngtlai.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518024946/http://lawngtlai.nic.in/ |date=2013-05-18 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | LU || [[:en:Lunglei district|লুংলে]] || [[:en:Lunglei|লুংলে]] || ১৩৭,১৫৫ || ৪,৫৭২ || ৩০ || [http://www.lunglei.nic.in/ www.lunglei.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516190820/http://lunglei.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA || [[:en:Mamit district|মামিত]] || [[:en:Mamit|মামিত]] || ৬২,৩১৩ || ২,৯৬৭ || ২১ || [http://www.mamit.nic.in/ www.mamit.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516190624/http://mamit.nic.in/ |date=2014-05-16 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA || [[:en:Saiha district|চাইহা]] || [[:en:Saiha|চাইহা]] || ৬০,৮২৩ || ১,৪১৪ || ৪৩ || [http://www.saiha.nic.in/ www.saiha.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180624155330/http://saiha.nic.in/ |date=2018-06-24 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SE || [[:en:Serchhip district|Serchhip]] || [[:en: Serchhip|Serchhip]] || ৫৫,৫৩৯ || ১,৪২৪ || ৩৯ ||[http://www.serchhip.nic.in/ www.serchhip.nic.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302004754/http://serchhip.nic.in/ |date=2014-03-02 }} |} ==নাগালেণ্ড (NL)== {{see also|নাগালেণ্ডৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | DI|| [[ডিমাপুৰ জিলা]]|| [[ডিমাপুৰ]]|| align=right | ৩০৮,৩৮২|| align=right | ৯২৬|| align=right | ৩৩৩||http://dimapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[ক’হিমা জিলা]]|| [[ক’হিমা]]|| align=right | ৩১৪,৩৬৬|| align=right | ৩,১১৩|| align=right | ১০১||http://kohima.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MK|| [[মোককচাং জিলা]]|| [[মোককচাং]]|| align=right | ২২৭,২৩০|| align=right | ১,৬১৫|| align=right | ১৪১||http://mokokchung.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MN|| [[মন জিলা]]|| [[মন]]|| align=right | ২৫৯,৬০৪|| align=right | ১,৭৮৬|| align=right | ১৪৫||http://mon.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PH|| [[ফেক জিলা]]|| [[ফেক]]|| align=right | ১৪৮,২৪৬|| align=right | ২,০২৬|| align=right | ৭৩||http://phek.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TU|| [[টুৱেনচাং জিলা]]|| [[টুৱেনচাং]]|| align=right | ৪১৪,৮০১|| align=right | ৪,২২৮|| align=right | ৯৮||http://tuensang.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WO|| [[ৱখা জিলা]]|| [[ৱখা]]|| align=right | ১৬১,০৯৮|| align=right | ১,৬২৮|| align=right | ৯৯||http://wokha.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ZU|| [[জুন্থেব’ট’ জিলা]]|| [[জুনহেব'ট']]|| align=right | ১৫৪,৯০৯|| align=right | ১,২৫৫|| align=right | ১২৩||http://zunheboto.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF |} ==Orissa (OR)== {{See also|Districts of Orissa}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AN|| [[Angul district|Angul]]|| [[Angul]]|| align=right | ১,১৩৯,৩৪১|| align=right | ৬,৩৪৭|| align=right | ১৮০|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BD|| [[Boudh district|Boudh]] (Bauda)|| [[Boudh]]|| align=right | ৩৭৩,০৩৮|| align=right | ৪,২৮৯|| align=right | ৮৭|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH|| [[Bhadrak district|Bhadrak]]|| [[Bhadrak]]|| align=right | ১,৩৩২,২৪৯|| align=right | ২,৭৮৮|| align=right | ৪৭৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BL|| [[Balangir district|Balangir]] || [[Balangir]]|| align=right | ১,৩৩৫,৭৬০|| align=right | ৬,৫৫২|| align=right | ২০৪|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[Bargarh district|Bargarh]] (Baragarh)|| [[Bargarh]]|| align=right | ১,৩৪৫,৬০১|| align=right | ৫,৮৩২|| align=right | ২৩১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | BW|| [[Balasore district|Balasore]] || [[Balasore]]|| align=right | ২,০২৩,০৫৬|| align=right | ৩,৭০৬|| align=right | ৫৪৬|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | CU|| [[Cuttack district|Cuttack]]|| [[Cuttack]]|| align=right | ২,৩৪০,৬৮৬|| align=right | ৩,৯১৫|| align=right | ৫৯৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | DE|| [[Debagarh district|Debagarh]] (Deogarh)|| [[Debagarh]]|| align=right | ২৭৪,০৯৫|| align=right | ২,৭৮১|| align=right | ৯৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dhenkanal district|Dhenkanal]]|| [[Dhenkanal, India|Dhenkanal]]|| align=right | ১,০৬৫,৯৮৩|| align=right | ৪,৫৯৭|| align=right | ২৩২|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | GN|| [[Ganjam]]|| [[Chhatrapur]]|| align=right | ৩,১৩৬,৯৩৭|| align=right | ৮,০৩৩|| align=right | ৩৯১|| http://ganjam.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GP|| [[Gajapati district|Gajapati]]|| [[Paralakhemundi]]|| align=right | ৫১৮,৪৪৮|| align=right | ৩,০৫৬|| align=right | ১৭০|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH|| [[Jharsuguda district|Jharsuguda]]|| [[Jharsuguda]]|| align=right | ৫০৯,০৫৬|| align=right | ২,২০২|| align=right | ২৩১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | JP|| [[Jajpur district|Jajpur]] || [[Panikoili]]|| align=right | ১,৬২২,৮৬৮|| align=right | ২,৮৮৫|| align=right | ৫৬৩|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | JS|| [[Jagatsinghpur district|Jagatsinghpur]]|| [[Jagatsinghpur]]|| align=right | ১,০৫৬,৫৫৬|| align=right | ১,৭৫৯|| align=right | ৬০১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KH|| [[Khordha district|Khordha]]|| [[Bhubaneswar]]|| align=right | ১,৮৭৪,৪০৫|| align=right | ২,৮৮৮|| align=right | ৬৪৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KJ|| [[Kendujhar district|Kendujhar]] (Keonjhar)|| [[Kendujhar]]|| align=right | ১,৫৬১,৫২১|| align=right | ৮,৩৩৬|| align=right | ১৮৭|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KL|| [[Kalahandi district|Kalahandi]]|| [[Bhawanipatna]]|| align=right | ১,৩৩৪,৩৭২|| align=right | ৮,১৯৭|| align=right | ১৬৩|| http://kalahandi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KN|| [[Kandhamal district|Kandhamal]]|| [[Phulbani]]|| align=right | ৬৪৭,৯১২|| align=right | ৬,০০৪|| align=right | ১০৮|| http://kandhamal.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[Koraput district|Koraput]]|| [[Koraput]]|| align=right | ১,১৭৭,৯৫৪|| align=right | ৮,৫৩৪|| align=right | ১৩৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | KP|| [[Kendrapara district|Kendrapara]]|| [[Kendrapara]]|| align=right | ১,৩০১,৮৫৬|| align=right | ২,৫৪৬|| align=right | ৫১১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | ML|| [[Malkangiri district|Malkangiri]]|| [[Malkangiri]]|| align=right | ৪৮০,২৩২|| align=right | ৬,১১৫|| align=right | ৭৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | MY|| [[Mayurbhanj district|Mayurbhanj]]|| [[Baripada]]|| align=right | ২,২২১,৭৮২|| align=right | ১০,৪১৮|| align=right | ২১৩|| http://mayurbhanj.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NB|| [[Nabarangpur district|Nabarangpur]]|| [[Nabarangpur]]|| align=right | ১,০১৮,১৭১|| align=right | ৫,১৩৫|| align=right | ১৯৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | NU|| [[Nuapada district|Nuapada]]|| [[Nuapada]]|| align=right | ৫৩০,৫২৪|| align=right | ৩,৪০৮|| align=right | ১৫৬|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | NY|| [[Nayagarh district|Nayagarh]]|| [[Nayagarh]]|| align=right | ৮৬৩,৯৩৪|| align=right | ৩,৯৫৪|| align=right | ২১৮|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[Puri district|Puri]]|| [[Puri]]|| align=right | ১,৪৯৮,৬০৪|| align=right | ৩,০৫৫|| align=right | ৪৯১|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | RA|| [[Rayagada district|Rayagada]]|| [[Rayagada]]|| align=right | ৮২৩,০১৯|| align=right | ৭,৫৮৫|| align=right | ১০৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA|| [[Sambalpur district|Sambalpur]]|| [[Sambalpur]]|| align=right | ৯২৮,৮৮৯|| align=right | ৬,৭০২|| align=right | ১৩৯|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO|| [[Subarnapur district|Subarnapur]] (Sonepur)|| [[Sonepur|Subarnapur]]|| align=right | ৫৪০,৬৫৯|| align=right | ২,২৮৪|| align=right | ২৩৭|| |- bgcolor=#F৪F৯FF | SU|| [[Sundergarh district|Sundergarh]] || [[Sundergarh]]|| align=right | ১,৮২৯,৪১২|| align=right | ৯,৯৪২|| align=right | ১৮৪|| http://sundergarh.nic.in/ |} ==পুডুচেৰী (PY)== {{see also|Districts of Pondicherry}} {| class="wikitable sortable" border=0 cellpadding=1 cellspacing=1 width=98% style="border:1px solid black" |- bgcolor=#99ccff | width="9%" | '''ক'ড''' | width="18%" | '''জিলা''' | width="18%" | '''সদৰ''' | width="9%" | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | width="9%" | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="9%" | '''ঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | width="19%" | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F4F9FF | KA|| [[কৰাইকল জিলা|কৰাইকল]]|| [[কৰাইকল]] || align=right | ১৭০,৬৪০|| align=right | ১৬০|| align=right | ১,০৬৭||http://Karaikal.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মাহে জিলা|মাহে]]|| [[মাহে, ভাৰত|মাহে]] || align=right | ৩৬,৮২৩|| align=right | ৯|| align=right | ৪,০৯১||http://mahe.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PO|| [[পণ্ডিচেৰী জিলা|পণ্ডিচেৰী]]|| [[পণ্ডিচেৰী]] || align=right | ৭৩৫,০০৪|| align=right | ২৯৩|| align=right | ২,৫০৯||http://puducherry.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | YA|| [[য়নাম জিলা|য়নাম]]|| [[য়নাম, পণ্ডিচেৰী|য়নাম]] || align=right | ৩১,৩৬২|| align=right | ৩০|| align=right | ১,০৪৫||http://yanam.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050130000201/http://yanam.nic.in/ |date=2005-01-30 }} |} ==Punjab (PB)== {{see also|Districts of Punjab (India)}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AM|| [[Amritsar district|Amritsar]]|| [[Amritsar]]|| align=right | ৩,০৭৪,২০৭|| align=right | ৫,০৭৫|| align=right | ৬০৬|| http://amritsar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BNL|| [[Barnala district|Barnala]]|| [[Barnala]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA|| [[Bathinda district|Bathinda]]|| [[Bathinda]]|| align=right | ১,১৮১,২৩৬|| align=right | ৩,৩৭৭|| align=right | ৩৫০|| http://bathinda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FI|| [[Firozpur district|Firozpur]]|| [[Firozpur]]|| align=right | ১,৭৪৪,৭৫৩|| align=right | ৫,৮৬৫|| align=right | ২৯৭|| http://ferozepur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FR|| [[Faridkot district|Faridkot]]|| [[Faridkot, Punjab|Faridkot]]|| align=right | ৫৫২,৪৬৬|| align=right | ১,৪৭২|| align=right | ৩৭৫|| http://faridkot.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FT|| [[Fatehgarh Sahib district|Fatehgarh Sahib]]|| [[Fatehgarh Sahib]]|| align=right | ৫৩৯,৭৫১|| align=right | ১,১৮০|| align=right | ৪৫৭|| http://fatehgarhsahib.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FA|| [[Fazilka district|Fazilka]]|| [[Fazilka]]|| align=right | ১,৯৯৮,৪৬৪|| align=right | ৫,০২১|| align=right | ৩৯৮|| http://fazilka.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GU|| [[Gurdaspur district|Gurdaspur]]|| [[Gurdaspur]]|| align=right | ২,০৯৬,৮৮৯|| align=right | ৩,৫৭০|| align=right | ৫৮৭|| http://gurdaspur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HO|| [[Hoshiarpur district|Hoshiarpur]]|| [[Hoshiarpur]]|| align=right | ১,৪৭৮,০৪৫|| align=right | ৩,৩১০|| align=right | ৪৪৭|| http://hoshiarpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[Jalandhar district|Jalandhar]]|| [[Jalandhar]]|| align=right | ১,৯৫৩,৫০৮|| align=right | ২,৬৫৮|| align=right | ৭৩৫|| http://jalandhar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[Kapurthala district|Kapurthala]]|| [[Kapurthala]]|| align=right | ৭৫২,২৮৭|| align=right | ১,৬৪৬|| align=right | ৪৫৭|| http://kapurthala.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819073139/http://kapurthala.nic.in/ |date=2010-08-19 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | LU|| [[Ludhiana district|Ludhiana]]|| [[Ludhiana]]|| align=right | ৩,০৩০,৩৫২|| align=right | ৩,৭৪৪|| align=right | ৮০৯|| http://ludhiana.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[Mansa district, India|Mansa]]|| [[Mansa, Punjab|Mansa]]|| align=right | ৬৮৮,৬৩০|| align=right | ২,১৭৪|| align=right | ৩১৭|| http://mansa.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MO|| [[Moga district|Moga]]|| [[Moga, Punjab|Moga]]|| align=right | ৮৮৬,৩১৩|| align=right | ১,৬৭২|| align=right | ৫৩০|| http://moga.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU|| [[Sri Muktsar Sahib district|Sri Muktsar Sahib]]|| [[Sri Muktsar Sahib]]|| align=right | ৭৭৬,৭০২|| align=right | ২,৫৯৬|| align=right | ২৯৯|| http://muktsar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Pathankot district|Pathankot]]|| [[Pathankot]]|| align=right | ১,৯৯৮,৪৬৪|| align=right | ৫,০২১|| align=right | ৩৯৮|| http://Pathankot.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Patiala district|Patiala]]|| [[Patiala]]|| align=right | ১,৮৩৯,০৫৬|| align=right | ৩,৬২৭|| align=right | ৫০৭|| http://patiala.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RU|| [[Rupnagar district|Rupnagar]]|| [[Rupnagar]]|| align=right | ১,১১০,০০০|| align=right | ১,১১৭|| align=right | ৫২৪|| http://rupnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SAS|| [[Mohali district|Sahibzada Ajit Singh Nagar (Mohali)]]|| [[Mohali|Sahibzada Ajit Singh Nagar (Mohali)]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA|| [[Sangrur district|Sangrur]]|| [[Sangrur]]|| align=right | ১,৯৯৮,৪৬৪|| align=right | ৫,০২১|| align=right | ৩৯৮|| http://sangrur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | || [[Shahid Bhagat Singh Nagar district|Shahid Bhagat Singh Nagar]]|| [[Nawanshahr]]|| align=right | ৫৮৬,৬৩৭|| align=right | ১,২৫৮|| align=right | ৪৬৬ || http://nawanshahr.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TT|| [[Tarn Taran district|Tarn Taran]]|| [[Tarn Taran Sahib]]|| || || || |} ==Rajasthan (RJ)== {{see also|Districts of Rajasthan}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AJ|| [[Ajmer district|Ajmer]]|| [[Ajmer]]|| align=right | ২,১৮০,৫২৬|| align=right | ৮,৪৮১|| align=right | ২৫৭||http://ajmer.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150209203540/http://ajmer.nic.in/ |date=2015-02-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL|| [[Alwar district|Alwar]]|| [[Alwar]]|| align=right | ২,৯৯০,৮৬২|| align=right | ৮,৩৮০|| align=right | ৩৫৭||http://alwar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120803030422/http://alwar.nic.in/ |date=2012-08-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[Bikaner district|Bikaner]]|| [[Bikaner]]|| align=right | ১,৬৭৩,৫৬২|| align=right | ২৭,২৪৪|| align=right | ৬১||http://bikaner.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BM|| [[Barmer district|Barmer]]|| [[Barmer, Rajasthan|Barmer]]|| align=right | ১,৯৬৩,৭৫৮|| align=right | ২৮,৩৮৭|| align=right | ৬৯||http://barmer.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218154347/http://barmer.nic.in/ |date=2014-12-18 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BN|| [[Banswara district|Banswara]]|| [[Banswara]]|| align=right | ১,৫০০,৪২০|| align=right | ৫,০৩৭|| align=right | ২৯৮||http://banswara.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112210213/http://banswara.nic.in/ |date=2015-01-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BP|| [[Bharatpur district|Bharatpur]]|| [[Bharatpur, India|Bharatpur]]|| align=right | ২,০৯৮,৩২৩|| align=right | ৫,০৬৬|| align=right | ৪১৪||http://bharatpur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512184953/http://bharatpur.nic.in/ |date=2013-05-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[Baran district|Baran]]|| [[Baran, Rajasthan|Baran]]|| align=right | ১,০২২,৫৬৮|| align=right | ৬,৯৫৫|| align=right | ১৪৭||http://Baran.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425203918/http://baran.nic.in/ |date=2009-04-25 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU|| [[Bundi district|Bundi]]|| [[Bundi]]|| align=right | ৯৬১,২৬৯|| align=right | ৫,৫৫০|| align=right | ১৭৩||http://bundi.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501203724/http://bundi.nic.in/ |date=2009-05-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BW|| [[Bhilwara district|Bhilwara]]|| [[Bhilwara]]|| align=right | ২,০০৯,৫১৬|| align=right | ১০,৪৫৫|| align=right | ১৯২||http://bhilwara.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090508053201/http://bhilwara.nic.in/ |date=2009-05-08 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CR|| [[Churu district|Churu]]|| [[Churu]]|| align=right | ১,৯২২,৯০৮|| align=right | ১৬,৮৩০|| align=right | ১১৪||http://churu.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206042050/http://churu.nic.in/ |date=2012-02-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | CT|| [[Chittorgarh district|Chittorgarh]]|| [[Chittorgarh]]|| align=right | ১,৮০২,৬৫৬|| align=right | ১০,৮৫৬|| align=right | ১৬৬||http://chittorgarh.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090409231429/http://chittorgarh.nic.in/ |date=2009-04-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA|| [[Dausa district|Dausa]]|| [[Dausa]]|| align=right | ১,৩১৬,৭৯০|| align=right | ৩,৪২৯|| align=right | ৩৮৪||http://dausa.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080131224345/http://dausa.nic.in/ |date=2008-01-31 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[Dholpur district|Dholpur]]|| [[Dholpur]]|| align=right | ৯৮২,৮১৫|| align=right | ৩,০৮৪|| align=right | ৩১৯||http://dholpur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050829124718/http://dholpur.nic.in/ |date=2005-08-29 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | DU|| [[Dungarpur district|Dungapur]]|| [[Dungarpur]]|| align=right | ১,১০৭,০৩৭|| align=right | ৩,৭৭০|| align=right | ২৯৪||http://dungapur.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | GA|| [[Ganganagar district|Ganganagar]]|| [[Ganganagar]]|| align=right | ১,৭৮৮,৪৮৭|| align=right | ৭,৯৮৪|| align=right | ২২৪||http://ganganagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119115934/http://ganganagar.nic.in/ |date=2012-01-19 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA|| [[Hanumangarh district|Hanumangarh]]|| [[Hanumangarh]]|| align=right | ১,৫১৭,৩৯০|| align=right | ১২,৬৪৫|| align=right | ১২০||http://hanumangarh.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429195052/http://hanumangarh.nic.in/ |date=2009-04-29 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JJ|| [[Jhunjhunu district|Jhunjhunu]]|| [[Jhunjhunu]]|| align=right | ১,৯১৩,০৯৯|| align=right | ৫,৯২৮|| align=right | ৩২৩||http://jhunjhunu.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223160948/http://jhunjhunu.nic.in/ |date=2012-02-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JL|| [[Jalore district|Jalore]]|| [[Jalore]]|| align=right | ১,৪৪৮,৪৮৬|| align=right | ১০,৬৪০|| align=right | ১৩৬||http://jalore.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007100206/http://jalore.nic.in/ |date=2011-10-07 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JO|| [[Jodhpur district|Jodhpur]]|| [[Jodhpur]]|| align=right | ২,৮৮০,৭৭৭|| align=right | ২২,৮৫০|| align=right | ১২৬||http://jodhpur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523045929/http://jodhpur.nic.in/ |date=2013-05-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JP|| [[Jaipur district|Jaipur]]|| [[Jaipur]]|| align=right | ৫,২৫২,৩৮৮|| align=right | ১১,১৫২|| align=right | ৪৭১||http://jaipur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051105100942/http://jaipur.nic.in/ |date=2005-11-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JS|| [[Jaisalmer district|Jaisalmer]]|| [[Jaisalmer]]|| align=right | ৫০৭,৯৯৯|| align=right | ৩৮,৪০১|| align=right | ১৩||http://jaisalmer.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090409231232/http://jaisalmer.nic.in/ |date=2009-04-09 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JW|| [[Jhalawar district|Jhalawar]]|| [[Jhalawar]]|| align=right | ১,১৮০,৩৪২|| align=right | ৬,২১৯|| align=right | ১৯০||http://jhalawar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410052547/http://www.jhalawar.nic.in/ |date=2009-04-10 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KA|| [[Karauli district|Karauli]]|| [[Karauli]]|| align=right | ১,২০৫,৬৩১|| align=right | ৫,৫৩০|| align=right | ২১৮||http://karauli.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410052542/http://www.karauli.nic.in/ |date=2009-04-10 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[Kota district|Kota]]|| [[Kota, Rajasthan|Kota]]|| align=right | ১,৫৬৮,৫৮০|| align=right | ৫,৪৪৬|| align=right | ২৮৮||http://kota.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090504121015/http://kota.nic.in/ |date=2009-05-04 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA|| [[Nagaur district|Nagaur]]|| [[Nagaur]]|| align=right | ২,৭৭৩,৮৯৪|| align=right | ১৭,৭১৮|| align=right | ১৫৭||http://nagaur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071203231308/http://www.nagaur.nic.in/ |date=2007-12-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PA|| [[Pali district|Pali]]|| [[Pali, Rajasthan|Pali]]|| align=right | ১,৮১৯,২০১|| align=right | ১২,৩৮৭|| align=right | ১৪৭||http://pali.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112215332/http://pali.nic.in/ |date=2015-01-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PG|| [[Pratapgarh district (Rajasthan)|Pratapgarh]]|| [[Pratapgarh, Rajasthan|Pratapgarh]]|| align=right | ১,৭৫,৮৬৭ || align=right | ৬৪২ || align=right | ২৭৪ ||http://pratapgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RA|| [[Rajsamand district|Rajsamand]]|| [[Rajsamand]]|| align=right | ৯৮৬,২৬৯|| align=right | ৩,৮৫৩|| align=right | ২৫৬||http://rajsamand.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205060304/http://rajsamand.nic.in/ |date=2007-02-05 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SK|| [[Sikar district|Sikar]]|| [[Sikar]]|| align=right | ২,২৮৭,২২৯|| align=right | ৭,৭৩২|| align=right | ২৯৬||http://sikar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120223201444/http://sikar.nic.in/ |date=2012-02-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SM|| [[Sawai Madhopur district|Sawai Madhopur]]|| [[Sawai Madhopur]]|| align=right | ১,১১৬,০৩১|| align=right | ৪,৫০০|| align=right | ২৪৮||http://sawaimadhopur.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520123107/http://sawaimadhopur.nic.in/ |date=2013-05-20 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR|| [[Sirohi district|Sirohi]]|| [[Sirohi]]|| align=right | ৮৫০,৭৫৬|| align=right | ৫,১৩৬|| align=right | ১৬৬||http://sirohi.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130401082647/http://sirohi.nic.in/ |date=2013-04-01 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | TO|| [[Tonk district|Tonk]]|| [[Tonk, India|Tonk]]|| align=right | ১,২১১,৩৪৩|| align=right | ৭,১৯৪|| align=right | ১৬৮||http://tonk.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090410052537/http://www.tonk.nic.in/ |date=2009-04-10 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | UD|| [[Udaipur district|Udaipur]]|| [[Udaipur]]|| align=right | ২,৬৩২,২১০|| align=right | ১৩,৪৩০|| align=right | ১৯৬||http://udaipur.nic.in/ |} ==ছিক্কিম(SK)== {{see also|ছিক্কিমৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | ES|| [[পূৱ ছিক্কিম]]|| [[গেংটক]]|| align=right | ২৪৪,৭৯০|| align=right | ৯৫৪|| align=right | ২৫৭||http://esikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205320/http://esikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | NS|| [[উত্তৰ ছিক্কিম]]|| [[মাংগন]]|| align=right | ৪১,০২৩|| align=right | ৪,২২৬|| align=right | ১০||http://nsikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205319/http://nsikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SS|| [[দক্ষিণ ছিক্কিম]]|| [[নামছি]]|| align=right | ১৩১,৫০৬|| align=right | ৭৫০|| align=right | ১৭৫||http://ssikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205319/http://ssikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | WS|| [[পশ্চিম ছিক্কিম]]|| [[গেইজিঙ]]|| align=right | ১২৩,১৭৪|| align=right | ১,১৬৬|| align=right | ১০৬||http://wsikkim.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815205319/http://wsikkim.gov.in/ |date=2013-08-15 }} |} ==Tamil Nadu (TN)== {{see also|Districts of Tamil Nadu}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes7">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist20117">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist20117" /> |'''Official website''' |- |1 |AY |[[:en:Ariyalur_district|Ariyalur]] |[[:en:Ariyalur|Ariyalur]] | align="right" |752,481 | align="right" |3,208 | align="right" |387 |http://municipality.tn.gov.in/Ariyalur/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091102195707/http://municipality.tn.gov.in/Ariyalur/ |date=2009-11-02 }} |- |2 |CGL |[[:en:Chengalpattu_district|Chengalpattu]] |[[:en:Chengalpattu|Chengalpattu]] | align="right" |2,556,244 | align="right" |2,945 | align="right" |868 | |- |3 |CH |[[:en:Chennai_district|Chennai]] |[[:en:Chennai|Chennai]] | align="right" |7,100,000 | align="right" |426 | align="right" |17,000 |http://www.chennai.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429011354/http://www.chennai.tn.nic.in/ |date=2011-04-29 }} |- |4 |CO |[[:en:Coimbatore_district|Coimbatore]] |[[:en:Coimbatore|Coimbatore]] | align="right" |3,472,578 | align="right" |7,469 | align="right" |748 |http://www.coimbatore.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050830025750/http://www.coimbatore.tn.nic.in/ |date=2005-08-30 }} |- |5 |CU |[[:en:Cuddalore_district|Cuddalore]] |[[:en:Cuddalore|Cuddalore]] | align="right" |2,600,880 | align="right" |3,999 | align="right" |702 |http://www.cuddalore.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060201235923/http://www.cuddalore.tn.nic.in/ |date=2006-02-01 }} |- |6 |DH |[[:en:Dharmapuri_district|Dharmapuri]] |[[:en:Dharmapuri|Dharmapuri]] | align="right" |1,502,900 | align="right" |4,532 | align="right" |332 |http://www.dharmapuri.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721174824/http://www.dharmapuri.tn.nic.in/ |date=2011-07-21 }} |- |7 |DI |[[:en:Dindigul_district|Dindigul]] |[[:en:Dindigul|Dindigul]] | align="right" |2,161,367 | align="right" |6,058 | align="right" |357 |http://www.dindigul.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225064813/http://www.dindigul.tn.nic.in/ |date=2018-12-25 }} |- |8 |ER |[[:en:Erode_district|Erode]] |[[:en:Erode|Erode]] | align="right" |2,259,608 | align="right" |5,714 | align="right" |397 |http://erode.nic.in/ |- |9 |KL |[[:en:Kallakurichi_district|Kallakurichi]] |[[:en:Kallakurichi|Kallakurichi]] | align="right" |1,370,281 | align="right" |3,520 | align="right" |389 | |- |10 |KC |[[:en:Kanchipuram_district|Kanchipuram]] |[[:en:Kanchipuram|Kanchipuram]] | align="right" |1,166,401 | align="right" |1,656 | align="right" |704 |http://www.kanchi.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170908064506/http://www.kanchi.tn.nic.in/ |date=2017-09-08 }} |- |11 |KK |[[:en:Kanyakumari_district|Kanyakumari]] |[[:en:Nagercoil|Nagercoil]] | align="right" |1,863,178 | align="right" |1,685 | align="right" |1,106 |http://www.kanyakumari.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210125193622/http://www.kanyakumari.tn.nic.in/ |date=2021-01-25 }} |- |12 |KA |[[:en:Karur_district|Karur]] |[[:en:Karur|Karur]] | align="right" |1,076,588 | align="right" |2,901 | align="right" |371 |http://karur.nic.in/ |- |13 |KR |[[:en:Krishnagiri_district|Krishnagiri]] |[[:en:Krishnagiri|Krishnagiri]] | align="right" |1,883,731 | align="right" |5,086 | align="right" |370 | |- |14 |MDU |[[:en:Madurai_district|Madurai]] |[[:en:Madurai|Madurai]] | align="right" |3,991,038 | align="right" |3,676 | align="right" |823 |http://www.madurai.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190321120205/http://www.madurai.tn.nic.in/ |date=2019-03-21 }} |- |15 |{{dash}} |[[:en:Mayiladuthurai_district|Mayiladuthurai]] |[[:en:Mayiladuthurai|Mayiladuthurai]] | align="right" |{{dash}} | align="right" |{{dash}} | align="right" |{{dash}} | |- |16 |NG |[[:en:Nagapattinam_district|Nagapattinam]] |[[:en:Nagapattinam|Nagapattinam]] | align="right" |1,614,069 | align="right" |2,716 | align="right" |668 |http://www.nagapattinam.tn.nic.in/ |- |17 |NI |[[:en:Nilgiris_district|Nilgiris]] |[[:en:Ooty|Ooty]] | align="right" |735,071 | align="right" |2,549 | align="right" |288 |http://nilgiris.nic.in/ |- |18 |NM |[[:en:Namakkal_district|Namakkal]] |[[:en:Namakkal|Namakkal]] | align="right" |1,721,179 | align="right" |3,429 | align="right" |506 |http://namakkal.nic.in/ |- |19 |PE |[[:en:Perambalur_district|Perambalur]] |[[:en:Perambalur|Perambalur]] | align="right" |564,511 | align="right" |1,752 | align="right" |323 |http://www.perambalur.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813070309/http://www.perambalur.tn.nic.in/ |date=2006-08-13 }} |- |20 |PU |[[:en:Pudukkottai_district|Pudukkottai]] |[[:en:Pudukkottai|Pudukkottai]] | align="right" |1,918,725 | align="right" |4,651 | align="right" |348 |http://pudukkottai.nic.in/ |- |21 |RA |[[:en:Ramanathapuram_district|Ramanathapuram]] |[[:en:Ramanathapuram|Ramanathapuram]] | align="right" |1,337,560 | align="right" |4,123 | align="right" |320 |http://ramanathapuram.nic.in/ |- |22 |RN |[[:en:Ranipet_district|Ranipet]] |[[:en:Ranipet|Ranipet]] | align="right" |1,210,277 | align="right" |2,234 | align="right" |524 | |- |23 |SA |[[:en:Salem_district|Salem]] |[[:en:Salem,_Tamil_Nadu|Salem]] | align="right" |3,480,008 | align="right" |5,245 | align="right" |663 |http://salem.nic.in/ |- |24 |SI |[[:en:Sivaganga_district|Sivaganga]] |[[:en:Sivaganga|Sivaganga]] | align="right" |1,341,250 | align="right" |4,086 | align="right" |324 | |- |25 |TS |[[:en:Tenkasi_district|Tenkasi]] |[[:en:Tenkasi|Tenkasi]] | align="right" |14,07,627 | align="right" |2916 | align="right" |483 | |- |26 |TP |[[:en:Tirupur_district|Tirupur]] |[[:en:Tirupur|Tirupur]] | align="right" |2,471,222 | align="right" |5,106 | align="right" |476 |http://tiruppurcorp.tn.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090212230043/http://tiruppurcorp.tn.gov.in/ |date=2009-02-12 }} |- |27 |TC |[[:en:Tiruchirappalli_district|Tiruchirappalli]] |[[:en:Tiruchirappalli|Tiruchirappalli]] | align="right" |2,713,858 | align="right" |4,407 | align="right" |602 |http://tiruchirappalli.nic.in/ |- |28 |TH |[[:en:Theni_district|Theni]] |[[:en:Theni|Theni]] | align="right" |1,243,684 | align="right" |3,066 | align="right" |433 |http://www.theni.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060810180551/http://www.theni.tn.nic.in/ |date=2006-08-10 }} |- |29 |TI |[[:en:Tirunelveli_district|Tirunelveli]] |[[:en:Tirunelveli|Tirunelveli]] | align="right" |1,665,253 | align="right" |3,842 | align="right" |433 | |- |30 |TJ |[[:en:Thanjavur_district|Thanjavur]] |[[:en:Thanjavur|Thanjavur]] | align="right" |2,402,781 | align="right" |3,397 | align="right" |691 |http://thanjavur.nic.in/ |- |31 |TK |[[:en:Thoothukudi_district|Thoothukudi]] |[[:en:Thoothukudi|Thoothukudi]] | align="right" |1,738,376 | align="right" |4,594 | align="right" |378 |http://thoothukudi.nic.in/ |- |32 |TP |[[:en:Tirupattur_district|Tirupattur]] |[[:en:Tirupattur|Tirupattur]] | align="right" |1,111,812 | align="right" |1,792 | align="right" |620 | |- |33 |TL |[[:en:Tiruvallur_district|Tiruvallur]] |[[:en:Tiruvallur|Tiruvallur]] | align="right" |3,725,697 | align="right" |3,424 | align="right" |1,049 |http://www.tiruvallur.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716022602/http://www.tiruvallur.tn.nic.in/ |date=2011-07-16 }} |- |34 |TR |[[:en:Tiruvarur_district|Tiruvarur]] |[[:en:Tiruvarur|Tiruvarur]] | align="right" |1,268,094 | align="right" |2,377 | align="right" |533 |http://www.tiruvarur.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060113073936/http://www.tiruvarur.tn.nic.in/ |date=2006-01-13 }} |- |35 |TV |[[:en:Tiruvannamalai_district|Tiruvannamalai]] |[[:en:Tiruvannaamalai|Tiruvannaamalai]] | align="right" |2,468,965 | align="right" |6,191 | align="right" |399 |http://www.tiruvannamalai.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110924193702/http://www.tiruvannamalai.tn.nic.in/ |date=2011-09-24 }} |- |36 |VE |[[:en:Vellore_district|Vellore]] |[[:en:Vellore|Vellore]] | align="right" |1,614,242 | align="right" |2,080 | align="right" |776 |http://vellore.nic.in/ |- |37 |VL |[[:en:Viluppuram_district|Viluppuram]] |[[:en:Viluppuram|Viluppuram]] | align="right" |2,093,003 | align="right" |3,725 | align="right" |562 |http://www.viluppuram.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060808053020/http://www.viluppuram.tn.nic.in/ |date=2006-08-08 }} |- |38 |VR |[[:en:Virudhunagar_district|Virudhunagar]] |[[:en:Virudhunagar|Virudhunagar]] | align="right" |1,943,309 | align="right" |3,446 | align="right" |454 |http://www.virudhunagar.tn.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190514153823/http://www.virudhunagar.tn.nic.in/ |date=2019-05-14 }} |} ==ত্ৰিপুৰা (TR)== {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | DH|| [[ধালাই]]|| [[আমবাছা]]|| align=right | ৩০৭,৪১৭|| align=right | ২,৫২৩|| align=right | ১২২||http://dhalai.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NT|| [[উত্তৰ ত্ৰিপুৰা]]|| [[কৈলাছাহাৰ]]|| align=right | ৫৯০,৬৫৫|| align=right | ২,৮২১|| align=right | ২০৯||http://northtripura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[দক্ষিণ ত্ৰিপুৰা]]|| [[ওদায়পুৰ]]|| align=right | ৭৬২,৫৬৫|| align=right | ২,১৫২|| align=right | ৩৫৪||http://southtripura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ST|| [[খুৱাই]]|| [[ওদায়পুৰ]]|| align=right | ৭৬২,৫৬৫|| align=right | ২,১৫২|| align=right | ৩৫৪||http://southtripura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | WT|| [[পশ্চিম ত্ৰিপুৰা]]|| [[আগৰতলা]]|| align=right | ১,৫৩০,৫৩১|| align=right | ২,৯৯৭|| align=right | ৫১১||http://westtripura.nic.in/ |} == তেলংগানা (TG) == {{see also|তেলংগানাৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" ! # ! Code<ref name="distcodes">{{cite web|url=https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|title=NIC Policy on format of e-mail Address: Appendix (2): Districts Abbreviations as per ISO 3166–2|pages=5–10|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry Of Communications and Information Technology]], Government of India|date=18 August 2004|accessdate=24 November 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080911133331/https://www.mail.nic.in/docs/MailService_e-mail_address_Policy_WithCodes.pdf|archivedate=11 September 2008|df=dmy-all}}</ref> ! District<ref name="censusdist2011">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/district.php|title=Indian Districts by Population, Growth Rate, Sex Ratio 2011 Census|publisher=[[2011 census of India]]|accessdate=27 December 2012}}</ref> ! Headquarters ! Population (2011) ! Area (km²) ! Density (/km²)<ref name="censusdist2011" /> |- |1 |AD |[[:en:Adilabad_district|Adilabad]] |[[:en:Adilabad|Adilabad]] | align="right" |708,952 | align="right" |4,185.97 | align="right" |171 |- |2 |{{dash}} |[[:en:Komaram_Bheem_district|Komaram Bheem]] |[[:en:Komaram_Bheem,_Telangana|Komaram Bheem]] | align="right" |515,835 | align="right" |4,300.16 | align="right" |106 |- |3 |{{dash}} |[[:en:Bhadradri_district|Bhadradri Kothagudem]] |[[:en:Kothagudem|Kothagudem]] | align="right" |1,304,811 | align="right" |8,951.00 | align="right" |143 |- |4 |HY |[[:en:Hyderabad_district,_India|Hyderabad]] |[[:en:Hyderabad,_India|Hyderabad]] | align="right" |3,441,992 | align="right" |4,325.29 | align="right" |18,172 |- |5 |{{dash}} |[[:en:Jagtial_district|Jagtial]] |[[:en:Jagitial|Jagtial]] | align="right" |983,414 | align="right" |3,043.23 | align="right" |407 |- |6 |{{dash}} |[[:en:Jangaon_district|Jangaon]] |[[:en:Jangaon|Jangaon]] | align="right" |582,457 | align="right" |2,187.50 | align="right" |259 |- |7 |{{dash}} |[[:en:Jayashankar_district|Jayashankar Bhupalpally]] |[[:en:Bhupalpalle|Bhupalpalle]] | align="right" |712,257 | align="right" |6,361.70 | align="right" |115 |- |8 |{{dash}} |[[:en:Jogulamba_district|Jogulamba Gadwal]] |[[:en:Gadwal|Gadwal]] | align="right" |664,971 | align="right" |2,928.00 | align="right" |208 |- |9 |{{dash}} |[[:en:Kamareddy_district|Kamareddy]] |[[:en:Kamareddy|Kamareddy]] | align="right" |972,625 | align="right" |3,651.00 | align="right" |266 |- |10 |KA |[[:en:Karimnagar_district|Karimnagar]] |[[:en:Karimnagar|Karimnagar]] | align="right" |1,016,063 | align="right" |2,379.07 | align="right" |473 |- |11 |KH |[[:en:Khammam_district|Khammam]] |[[:en:Khammam|Khammam]] | align="right" |1,401,639 | align="right" |4,453.00 | align="right" |321 |- |12 |{{dash}} |[[:en:Mahabubabad_district|Mahabubabad]] |[[:en:Mahabubabad|Mahabubabad]] | align="right" |770,170 | align="right" |2,876.70 | align="right" |269 |- |13 |MA |[[:en:Mahbubnagar_district|Mahbubnagar]] |[[:en:Mahbubnagar|Mahbubnagar]] | align="right" |1,318,110 | align="right" |4,037.00 | align="right" |281 |- |14 |{{dash}} |[[:en:Mancherial_district|Mancherial]] |[[:en:Mancherial|Mancherial]] | align="right" |807,037 | align="right" |4,056.36 | align="right" |201 |- |15 |ME |[[:en:Medak_district|Medak]] |[[:en:Medak|Medak]] | align="right" |767,428 | align="right" |2,740.89 | align="right" |275 |- |16 |{{dash}} |[[:en:Medchal-Malkajgiri|Medchal-Malkajgiri]] |[[:en:Shamirpet|Shamirpet]] | align="right" |2,542,203 | align="right" |5,005.98 | align="right" |2,251 |- |17 |{{dash}} |[[:en:Mulugu_district|Mulugu]] |[[:en:Mulugu|Mulugu]]{{dn|date=May 2020}} | align="right" |2,94,671 | align="right" |3,881 | align="right" |124 |- |18 |NA |[[:en:Nalgonda_district|Nalgonda]] |[[:en:Nalgonda|Nalgonda]] | align="right" |1,631,399 | align="right" |2,449.79 | align="right" |227 |- |19 |{{dash}} |[[:en:Narayanapet_District|Narayanpet]] |[[:en:Narayanpet|Narayanpet]] | align="right" |5,66,874 | align="right" |2336.44 | align="right" |243 |- |20 |{{dash}} |[[:en:Nagarkurnool_district|Nagarkurnool]] |[[:en:Nagarkurnool|Nagarkurnool]] | align="right" |893,308 | align="right" |6,545.00 | align="right" |124 |- |21 |{{dash}} |[[:en:Nirmal_district|Nirmal]] |[[:en:Nirmal|Nirmal]] | align="right" |709,415 | align="right" |3,562.51 | align="right" |185 |- |22 |NI |[[:en:Nizamabad_district|Nizamabad]] |[[:en:Nizamabad,_Andhra_Pradesh|Nizamabad]] | align="right" |1,534,428 | align="right" |4,153.00 | align="right" |366 |- |23 |{{dash}} |[[:en:Peddapalli_district|Peddapalli]] |[[:en:Peddapalli,_Peddapalli_district|Peddapalle]] | align="right" |795,332 | align="right" |4,614.74 | align="right" |356 |- |24 |{{dash}} |[[:en:Rajanna_district|Rajanna Sircilla]] |[[:en:Sircilla|Sircilla]] | align="right" |546,121 | align="right" |2,030.89 | align="right" |273 |- |25 |RA |[[:en:Ranga_Reddy_district|Ranga Reddy]] |[[:en:Shamshabad|Shamshabad]] | align="right" |2,551,731 | align="right" |1,038.00 | align="right" |486 |- |26 |{{dash}} |[[:en:Sangareddy_district|Sangareddy]] |[[:en:Sangareddy|Sangareddy]] | align="right" |1,527,628 | align="right" |4,464.87 | align="right" |347 |- |27 |{{dash}} |[[:en:Siddipet_district|Siddipet]] |[[:en:Siddipet|Siddipet]] | align="right" |993,376 | align="right" |3,425.19 | align="right" |279 |- |28 |{{dash}} |[[:en:Suryapet_district|Suryapet]] |[[:en:Suryapet|Suryapet]] | align="right" |1,099,560 | align="right" |3,374.47 | align="right" |305 |- |29 |{{dash}} |[[:en:Vikarabad_district|Vikarabad]] |[[:en:Vikarabad|Vikarabad]] | align="right" |881,250 | align="right" |3,385.00 | align="right" |274 |- |30 |{{dash}} |[[:en:Wanaparthy_district|Wanaparthy]] |[[:en:Wanaparthy|Wanaparthy]] | align="right" |751,553 | align="right" |2,938.00 | align="right" |268 |- |31 |WL |[[:en:Warangal_Urban_district|Warangal Urban]] |[[:en:Warangal|Warangal]] | align="right" |1,135,707 | align="right" |1,304.50 | align="right" |826 |- |32 |{{dash}} |[[:en:Warangal_Rural_district|Warangal Rural]] |[[:en:Warangal|Warangal]] | align="right" |716,457 | align="right" |2,175.50 | align="right" |330 |- |33 |{{dash}} |[[:en:Yadadri_district|Yadadri Bhuvanagiri]] |[[:en:Bhongir,_Telangana|Bhongiri]] | align="right" |726,465 | align="right" |3,091.48 | align="right" |239 |} ==উত্তৰ প্ৰদেশ (UP)== {{see also|Districts of Uttar Pradesh}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''ক'ড''' | '''জিলা''' | '''সদৰ''' | '''জনসংখ্যা (২০০১)''' | '''মাটিকালি (বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''জনঘনত্ব (/বৰ্গ কিঃমিঃ)''' | '''চৰকাৰী ৱেবছাইট''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AG||[[আগ্ৰা জিলা|আগ্ৰা]]||[[আগ্ৰা]]|| align="right" | ৩,৬১১,৩০১|| align=right | ৪,০২৭|| align=right | ৮৯৭||http://agra.nic.in/def.asp |- bgcolor=#F৪F৯FF | AH||[[প্ৰয়াগৰাজ জিলা|প্ৰয়াগৰাজ]] (এলাহাবাদ)||[[প্ৰয়াগৰাজ]]|| align="right" | ৪,৯৪১,৫১০|| align=right | ৫,৪২৪|| align=right | ৯১১||http://allahabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL||[[আলিগড় জিলা|আলিগড়]]||[[আলিগড়]]|| align="right" | ২,৯৯০,৩৮৮|| align=right | ৩,৭৪৭|| align=right | ৭৯৮||http://aligarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AN||[[অম্বেডকৰ নগৰ জিলা|অম্বেডকৰ নগৰ]]||[[আকবৰপুৰ]]|| align="right" | ২,০২৫,৩৭৩|| align=right | ২,৩৭২|| align=right | ৮৫৪||http://ambedkarnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | AU||[[ঔৰৈয়া জিলা|ঔৰৈয়া]]||[[ঔৰৈয়া]]|| align="right" | ১,১৭৯,৪৯৬|| align=right | ২,০৫১|| align=right | ৫৭৫||http://auraya.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070906234458/http://auraya.nic.in/ |date=2007-09-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | AZ||[[আজমগড় জিলা|আজমগড়]]||[[আজমগড়]]|| align="right" | ৩,৯৫০,৮০৮|| align=right | ৪,২৩৪|| align=right | ৯৩৩||http://azamgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BB||[[বাৰাবংকী জিলা|বাৰাবংকী]]||[[বাৰাবংকী]]|| align="right" | ২,৬৭৩,৩৯৪|| align=right | ৩,৮২৫|| align=right | ৬৯৯||http://barabanki.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BD||[[বদায়ুঁ জিলা|বদায়ুঁ]]||[[বদায়ুঁ]]|| align="right" | ৩,০৬৯,২৪৫|| align=right | ৫,১৬৮|| align=right | ৫৯৪||http://badaun.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721163216/http://badaun.nic.in/ |date=2011-07-21 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BG||[[বাগপত জিলা|বাগপত]]||[[বাগপত]]|| align="right" | ১,১৬৪,৩৮৮|| align=right | ১,৩৪৫|| align=right | ৮৬৬||http://bagpat.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BH||[[বহৰাইচ জিলা|বহৰাইচ]]||[[বহৰাইচ]]|| align="right" | ২,৩৮৪,২৩৯|| align=right | ৫,৭৪৫|| align=right | ৪১৫||http://behraich.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206030259/http://behraich.nic.in/ |date=2007-02-06 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI||[[বিজনোৰ জিলা|বিজনোৰ]]||[[বিজনোৰ]]|| align="right" | ৩,১৩০,৫৮৬|| align=right | ৪,৫৬১|| align=right | ৬৮৬||http://bijnor.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | BL||[[বলিয়া জিলা|বলিয়া]]||[[বলিয়া]]|| align="right" | ২,৭৫২,৪১২|| align=right | ২,৯৮১|| align=right | ৯২৩||http://ballia.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BN||[[বাঁদা জিলা|বাঁদা]]||[[বাঁদা]]|| align="right" | ১,৫০০,২৫৩|| align=right | ৪,৪১৩|| align=right | ৩৪০||http://banda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BP||[[বলৰামপুৰ জিলা|বলৰামপুৰ]]||[[বলৰামপুৰ]]|| align="right" | ১,৬৮৪,৫৬৭|| align=right | ২,৯২৫|| align=right | ৫৭৬||http://balrampur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR||[[বৰেলী জিলা|বৰেলী]]||[[বৰেলী]]|| align="right" | ৩,৫৯৮,৭০১|| align=right | ৪,১২০|| align=right | ৮৭৩||http://bareilly.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BS||[[বস্তী জিলা|বস্তী]]||[[বস্তী]]|| align="right" | ২,০৬৮,৯২২|| align=right | ৩,০৩৪|| align=right | ৬৮২||http://basti.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BU||[[বুলন্দচহৰ জিলা|বুলন্দচহৰ]]||[[বুলন্দচহৰ]]|| align="right" | ২,৯২৩,২৯০|| align=right | ৩,৭১৯|| align=right | ৭৮৬||http://bulandshahar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CD||[[চন্দৌলী জিলা|চন্দৌলী]]||[[চন্দৌলী]]|| align="right" | ১,৬৩৯,৭৭৭|| align=right | ২,৫৫৪|| align=right | ৬৪২||http://chandauli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CS||[[ছত্ৰপতী শ্বাহুজী মহাৰাজ নগৰ জিলা|ছত্ৰপতী শ্বাহুজী মহাৰাজ নগৰ]]||[[গৌৰীগঞ্জ]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | CT||[[চিত্ৰকুট জিলা|চিত্ৰকুট]]||[[চিত্ৰকূট|চিত্ৰকুট]]|| align="right" | ৮০০,৫৯২|| align=right | ৩,২০২|| align=right | ২৫০||http://chitrakoot.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DE||[[দেৱৰিয়া জিলা|দেৱৰিয়া]]||[[দেৱৰিয়া]]|| align="right" | ২,৭৩০,৩৭৬|| align=right | ২,৫৩৫|| align=right | ১,০৭৭||http://deoria.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ET||[[এটা জিলা|এটা]]||[[এটা, উত্তৰ প্ৰদেশ|এটা]]|| align="right" | ২,৭৮৮,২৭০|| align=right | ৪,৪৪৬|| align=right | ৬২৭||http://etah.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF |KR ||[[কাঁশী ৰাম নগৰ জিলা|কাঁশী ৰাম নগৰ]]||[[কাসগঞ্জ]]|| || || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | EW||[[ইটাৱা জিলা|ইটাৱা]]||[[ইটাৱা]]|| align="right" | ১,৩৪০,০৩১|| align=right | ২,২৮৭|| align=right | ৫৮৬||http://etawah.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FI||[[ফিৰোজাবাদ জিলা|ফিৰোজাবাদ]]||[[ফিৰোজাবাদ]]|| align="right" | ২,০৪৫,৭৩৭|| align=right | ২,৩৬১|| align=right | ৮৬৬||http://firozabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FR||[[ফৰ্ৰুখাবাদ জিলা|ফৰ্ৰুখাবাদ]]||[[ফতেহপুৰ]]|| align="right" | ১,৫৭৭,২৩৭|| align=right | ২,২৭৯|| align=right | ৬৯২||http://farrukhabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FT||[[ফতেহপুৰ জিলা|ফতেহপুৰ]]|| ফতেহপুৰ || align="right" | ২,৩০৫,৮৪৭|| align=right | ৪,১৫২|| align=right | ৫৫৫||http://fatehpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | FZ||[[ফৈজাবাদ জিলা|ফৈজাবাদ]]||[[ফৈজাবাদ]]|| align="right" | ২,০৮৭,৯১৪|| align=right | ২,৭৬৫|| align=right | ৭৫৫||http://faizabad.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903122813/http://faizabad.nic.in/ |date=2011-09-03 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | GB||[[গৌতম বুদ্ধ নগৰ জিলা|গৌতম বুদ্ধ নগৰ]]||[[নইডা]]|| align="right" | ১,১৯১,২৬৩|| align=right | ১,২৬৯|| align=right | ৯৩৯||http://gbnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GN||[[গোণ্ডা জিলা|গোণ্ডা]]||[[গোণ্ডা]]|| align="right" | ২,৭৬৫,৭৫৪|| align=right | ৪,৪২৫|| align=right | ৬২৫||http://gonda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GP||[[গাজীপুৰ জিলা|গাজীপুৰ]]||[[গাজীপুৰ]]|| align="right" | ৩,০৪৯,৩৩৭|| align=right | ৩,৩৭৭|| align=right | ৯০৩||http://ghazipur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GR||[[গোৰখপুৰ জিলা|গোৰখপুৰ]]||[[গোৰখপুৰ]]|| align="right" | ৩,৭৮৪,৭২০|| align=right | ৩,৩২৫|| align=right | ১,১৩৮||http://gorakhpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | GZ||[[গাজিয়াবাদ জিলা|গাজিয়াবাদ]]||[[গাজিয়াবাদ]]|| align="right" | ৩,২৮৯,৫৪০|| align=right | ১,৯৫৬|| align=right | ১,৬৮২||http://ghaziabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HM||[[হমীৰপুৰ জিলা|হমীৰপুৰ]]||[[হমীৰপুৰ]]|| align="right" | ১,০৪২,৩৭৪|| align=right | ৪,৩২৫|| align=right | ২৪১||http://hamirpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HR||[[হৰদোই জিলা|হৰদোই]]||[[হৰদোই]]|| align="right" | ৩,৩৯৭,৪১৪|| align=right | ৫,৯৮৬|| align=right | ৫৬৮||http://hardoi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HT||[[মহামায়া নগৰ জিলা|মহামায়া নগৰ]]||[[হাথৰস]]|| align="right" | ১,৩৩৩,৩৭২|| align=right | ১,৭৫২|| align=right | ৭৬১||http://hathras.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JH||[[ঝাঁচী জিলা|ঝাঁচী]]||[[ঝাঁচী]]|| align="right" | ১,৭৪৬,৭১৫|| align=right | ৫,০২৪|| align=right | ৩৪৮||http://jhansi.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JL||[[জলৌন জিলা|জলৌন]]||[[ওৰই]]|| align="right" | ১,৪৫৫,৮৫৯|| align=right | ৪,৫৬৫|| align=right | ৩১৯||http://jalaun.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JP||[[জ্যোতিবা ফুলে নগৰ জিলা|জ্যোতিবা ফুলে নগৰ]]||[[আমৰোহা]]|| align="right" | ১,৪৯৯,১৯৩|| align=right | ২,৩২১|| align=right | ৬৪৬||http://jpnagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312173025/http://jpnagar.nic.in/ |date=2016-03-12 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | JU||[[জৌনপুৰ জিলা|জৌনপুৰ]]||[[জৌনপুৰ]]|| align="right" | ৩,৯১১,৩০৫|| align=right | ৪,০৩৮|| align=right | ৯৬৯ || http://jaunpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KD||[[ৰামাবাই নগৰ জিলা|ৰামাবাই নগৰ]]||[[আকবৰপুৰ]]|| align="right" | ১,৫৮৪,০৩৭|| align=right | ৩,১৪৩|| align=right | ৫০৪||http://kanpurdehat.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | KJ|| [[Kannauj district|কন্নৌজ]]||[[কন্নৌজ]]|| align="right" | ১,৩৮৫,২২৭|| align=right | ১,৯৯৩|| align=right | ৬৯৫||http://kannauj.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KN||[[কানপুৰ জিলা|কানপুৰ]]||[[কানপুৰ]]|| align="right" | ৪,১৩৭,৪৮৯|| align=right | ৩,০২৯|| align=right | ১,৩৬৬||http://kanpurnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KS||[[কৌশাম্বী জিলা|কৌশাম্বী]]||[[মনঝনপুৰ]]|| align="right" | ১,২৯৪,৯৩৭|| align=right | ১,৮৩৭|| align=right | ৭০৫||http://kaushambhi.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513183352/http://kaushambhi.nic.in/ |date=2016-05-13 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | KU||[[কুশীনগৰ জিলা|কুশীনগৰ]]||[[পডৰৌনা]]|| align="right" | ২,৮৯১,৯৩৩|| align=right | ২,৯০৯|| align=right | ৯৯৪||http://kushinagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LA||[[ললিতপুৰ জিলা|ললিতপুৰ]]||[[ললিতপুৰ]]|| align="right" | ৯৭৭,৪৪৭|| align=right | ৫,০৩৯|| align=right | ১৯৪||http://lalitpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LK||[[লখীমপুৰ খিৰী জিলা|লখীমপুৰ খিৰী]]||[[খিৰী]]|| align="right" | ৩,২০০,১৩৭|| align=right | ৭,৬৮০|| align=right | ৪১৭||http://kheri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | LU||[[লক্ষ্ণৌ জিলা|লক্ষ্ণৌ]]||[[লক্ষ্ণৌ]]|| align="right" | ৩,৬৮১,৪১৬|| align=right | ২,৫২৮|| align=right | ১,৪৫৬ ||http://lucknow.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MB||[[মাঊ জিলা|মাঊ]]||[[মাঊ]]|| align="right" | ১,৮৪৯,২৯৪|| align=right | ১,৭১৩|| align=right | ১,০৮০||http://mau.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | ME||[[মেৰঠ জিলা|মেৰঠ]]||[[মেৰঠ]]|| align="right" | ৩,০০১,৬৩৬|| align=right | ২,৫২২|| align=right | ১,১৯০||http://meerut.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MG||[[মহাৰাজগঞ্জ জিলা|মহাৰাজগঞ্জ]]||[[মহাৰাজগঞ্জ]]|| align="right" | ২,১৬৭,০৪১|| align=right | ২,৯৪৮|| align=right | ৭৩৫||http://maharajganj.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MH||[[মহোবা জিলা|মহোবা]]||[[মহোবা]]|| align="right" | ৭০৮,৮৩১|| align=right | ২,৮৪৭|| align=right | ২৪৯||http://mahoba.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MI||[[মিৰ্জাপুৰ জিলা|মিৰ্জাপুৰ]]||[[মিৰ্জাপুৰ]]|| align="right" | ২,১১৪,৮৫২|| align=right | ৪,৫২২|| align=right | ৪৬৮||http://mirzapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MO||[[মোৰাদাবাদ জিলা|মোৰাদাবাদ]]||[[মোৰাদাবাদ]]|| align="right" | ৩,৭৪৯,৬৩০|| align=right | ৩,৬৪৮|| align=right | ১,০২৮||http://moradabad.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MP||[[মৈনপুৰী জিলা|মৈনপুৰী]]||[[মৈনপুৰী]]|| align="right" | ১,৫৯২,৮৭৫|| align=right | ২,৭৬০|| align=right | ৫৭৭||http://mainpuri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MT||[[মথুৰা জিলা|মথুৰা]]||[[মথুৰা]]|| align="right" | ২,০৬৯,৫৭৮|| align=right | ৩,৩৩৩|| align=right | ৬২১||http://mathura.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU||[[মুজফ্‌ফৰনগৰ জিলা|মুজফ্‌ফৰনগৰ]]||[[মুজফ্‌ফৰনগৰ]]|| align="right" | ৩,৫৪১,৯৫২|| align=right | ৪,০০৮|| align=right | ৮৮৪||http://muzaffarnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PN ||[[হাপুড় জিলা|হাপুড়]]||[[হাপুড়]]|| align="right" | ১,৪৫১,৯৮৩|| || || |- bgcolor=#F৪F৯FF | PI||[[পিলীভীত জিলা|পিলীভীত]]||[[পিলীভীত]]|| align="right" | ১,৬৪৩,৭৮৮|| align=right | ৩,৪৯৯|| align=right | ৪৭০|| http://www.pilibhit.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180504053550/http://www.pilibhit.nic.in/ |date=2018-05-04 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PB ||[[শামলী জিলা|শামলী]]||[[শামলী]]|| align="right" | ১,০৭,২৩৩|| || || http://nppshamli.in/statis.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517001110/http://nppshamli.in/statis.aspx |date=2018-05-17 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PR||[[প্ৰতাপগড় জিলা|প্ৰতাপগড়]]||[[প্ৰতাপগড়]]|| align="right" | ২,৭২৭,১৫৬|| align=right | ৩,৭১৭|| align=right | ৭৩৪||http://pratapgarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RA||[[ৰামপুৰ জিলা|ৰামপুৰ]]||[[ৰামপুৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ|ৰামপুৰ]]|| align="right" | ১,৯২২,৪৫০|| align=right | ২,৩৬৭|| align=right | ৮১২||http://rampur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RB||[[ৰায়বৰেলী জিলা|ৰায়বৰেলী]]||[[ৰায়বৰেলী]]|| align="right" | ২,৮৭২,২০৪|| align=right | ৪,৬০৯|| align=right | ৬২৩||http://raebareli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SA||[[চহাৰনপুৰ জিলা|চহাৰনপুৰ]]||[[চহাৰনপুৰ]]|| align="right" | ২,৮৪৮,১৫২|| align=right | ৩,৬৮৯|| align=right | ৭৭২||http://saharanpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SI||[[সীতাপুৰ জিলা|সীতাপুৰ]]||[[সীতাপুৰ]]|| align="right" | ৩,৬১৬,৫১০|| align=right | ৫,৭৪৩|| align=right | ৬৩০||http://sitapur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SJ||[[শ্বাহজাহানপুৰ জিলা|শ্বাহজাহানপুৰ]]||[[শ্বাহজাহানপুৰ]]|| align="right" | ২,৫৪৯,৪৫৮|| align=right | ৪,৫৭৫|| align=right | ৫৫৭||http://shahjahanpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SK||[[সন্ত কবীৰ নগৰ জিলা|সন্ত কবীৰ নগৰ]]||[[খলীলাবাদ]]|| align="right" | ১,৪২৪,৫০০|| align=right | ১,৪৪২|| align=right | ৯৮৮||http://sknagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SN||[[সিদ্ধাৰ্থনগৰ জিলা|সিদ্ধাৰ্থনগৰ]]||[[নৱগড়]]|| align="right" | ২,০৩৮,৫৯৮|| align=right | ২,৭৫১|| align=right | ৭৪১||http://sidharthnagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181023182139/http://sidharthnagar.nic.in/ |date=2018-10-23 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SO||[[সোণভদ্ৰ জিলা|সোণভদ্ৰ]]||[[ৰ'বাৰ্ট্‌চগঞ্জ]]|| align="right" | ১,৪৬৩,৪৬৮|| align=right | ৬,৭৮৮|| align=right | ২১৬||http://sonbhadra.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | SR||[[সন্ত ৰবিদাস নগৰ জিলা|সন্ত ৰবিদাস নগৰ]]||[[জ্ঞানপুৰ]]|| align="right" | ১,৩৫২,০৫৬|| align=right | ৯৬০|| align=right | ১,৪০৮||http://srdnagar.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110827201411/http://srdnagar.nic.in/ |date=2011-08-27 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | SU||[[চুলতানপুৰ জিলা|চুলতানপুৰ]]||[[চুলতানপুৰ]]|| align="right" | ৩,১৯০,৯২৬|| align=right | ৪,৪৩৬|| align=right | ৭১৯||http://sultanpur.nic.in |- bgcolor=#F৪F৯FF | SV||[[শ্ৰাবস্তী জিলা|শ্ৰাবস্তী]]||[[শ্ৰাবস্তী]]|| align="right" | ১,১৭৫,৪২৮|| align=right | ১,১২৬|| align=right | ১,০৪৪||http://shravasti.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UN||[[উন্নাৱ জিলা|উন্নাৱ]]||[[উন্নাৱ]]|| align="right" | ২,৭০০,৪২৬|| align=right | ৪,৫৫৮|| align=right | ৫৯২||http://unnao.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | VA||[[বাৰাণসী জিলা|বাৰাণসী]]||[[বাৰাণসী]] | align="right" | ৩,১৪৭,৯২৭|| align=right | ১,৫৭৮|| align=right | ১,৯৯৫||http://varanasi.nic.in/ |} == উত্তৰাখণ্ড (UK) == {{see also|Districts of Uttarakhand}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | AL||[[আল্মোড়া জিলা|আল্মোড়া]]||[[আল্মোড়া]] |৬২১,৯২৭ |৩,০৯০ |১৯৮ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BA||[[বাগেশ্বৰ জিলা|বাগেশ্বৰ]]||[[বাগেশ্বৰ]]|| align="right" | ২৪৯,৪৫৩|| align=right | ২,৩১০|| align=right | ১০৮||http://bageshwar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CL||[[চামোলী জিলা|চামোলী]]||[[গোপেশ্বৰ]]|| align="right" | ৩৬৯,১৯৮|| align=right | ৭,৬৯২|| align=right | ৪৮||http://chamoli.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | CP||[[চম্পাৱত জিলা|চম্পাৱত]]||[[চম্পাৱত]]|| align="right" | ২২৪,৪৬১|| align=right | ১,৭৮১|| align=right | ১২৬||http://champawat.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DD||[[দেৰাডুন জিলা|দেৰাডুন]]||[[দেৰাডুন]]|| align="right" | ১,২৭৯,০৮৩|| align=right | ৩,০৮৮|| align=right | ৪১৪||http://dehradun.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HA||[[হৰিদ্বাৰ জিলা|হৰিদ্বাৰ]]||[[হৰিদ্বাৰ]]|| align="right" | ১,৪৪৪,২১৩|| align=right | ২,৩৬০|| align=right | ৬১২||http://haridwar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA||[[নৈনীতাল জিলা|নৈনীতাল]]||[[নৈনীতাল]]|| align="right" | ৭৬২,৯১২|| align=right | ৩,৮৫৩|| align=right | ১৯৮||http://nainital.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PG||[[পৌড়ী গড়ৱাল জিলা|পৌড়ী গড়ৱাল]]||[[পৌড়ী]]|| align="right" | ৬৯৬,৮৫১|| align=right | ৫,৪৩৮|| align=right | ১২৮||http://pauri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PI||[[পিথোৰাগড় জিলা|পিথোৰাগড়]]||[[পিথোৰাগড়]]|| align="right" | ৪৬২,১৪৯|| align=right | ৭,১১০|| align=right | ৬৫||http://pithoragarh.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | RP||[[ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ জিলা|ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ]]||[[ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ]]|| align="right" | ২২৭,৪৬১|| align=right | ১,৮৯৬|| align=right | ১২০||http://rudraprayag.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | TG||[[টেহৰী গড়ৱাল জিলা|টেহৰী গড়ৱাল]]||[[নতুন টেহৰী]]|| align="right" | ৬০৪,৬০৮|| align=right | ৪,০৮৫|| align=right | ১৪৮||http://tehri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | US||[[উধম সিং নগৰ জিলা|উধম সিং নগৰ]]||[[ৰুদ্ৰপুৰ]]|| align="right" | ১,২৩৪,৫৪৮|| align=right | ২,৯১২|| align=right | ৪২৪||http://usnagar.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UT||[[উত্তৰকাশী জিলা|উত্তৰকাশী]]||[[উত্তৰকাশী]]|| align="right" | ২৯৪,১৭৯|| align=right | ৭,৯৫১|| align=right | ৭||http://uttarkashi.nic.in/ |} ==পশ্চিমবঙ্গ (WB)== {{see also|পশ্চিমবঙ্গৰ জিলাসমূহ}} {| class="wikitable sortable" border=০ cellpadding=১ cellspacing=১ style="border:১px solid black" |- bgcolor=#৯৯ccff | '''Code''' | '''District''' | '''Headquarters''' | '''Population (২০০১)''' | '''Area (km²)''' | '''Density (/km²)''' | '''Official website''' |- bgcolor=#F৪F৯FF | BI|| [[বীৰভূম জিলা]]|| [[সিউড়ি]]|| align=right | ৩,০১২,৫৪৬|| align=right | ৪,৫৪৫|| align=right | ৬৬৩ ||http://birbhum.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | BN|| [[বাঁকুড়া জিলা]]|| [[বাঁকুড়া]]|| align=right | ৩,১৯১,৮২২|| align=right | ৬,৮৮২|| align=right | ৪৬৪ ||http://bankura.nic.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428213307/http://www.bankura.nic.in/ |date=2009-04-28 }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | BR|| [[বৰ্ধমান জিলা]]|| [[বৰ্ধমান]]|| align=right | ৬,৯১৯,৬৯৮|| align=right | ৭,০২৪|| align=right | ৯৮৫ ||http://bardhaman.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DA|| [[দাৰ্জিলিং জিলা]]|| [[দাৰ্জিলিং]]|| align=right | ১,৬০৫,৯০০|| align=right | ৩,১৪৯|| align=right | ৫১০ ||http://darjeeling.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | DD|| [[দক্ষিণ দিনাজপুৰ জিলা]]|| [[বালুৰঘাট]]|| align=right | ১,৬৭০,৯৩১|| align=right | ২,১৮৩|| align=right | ৬৮৮ ||http://ddinajpur.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HG|| [[হুগলী জিলা]]|| [[চুঁচুড়া]]|| align=right | ৫,০৪০,০৪৭|| align=right | ৩,১৪৯|| align=right | ১,৬০১ ||http://hooghly.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | HR|| [[হাওড়া জিলা]]|| [[হাওড়া]]|| align=right | ৪,২৭৪,০১০|| align=right | ১,৪৬৭|| align=right | ২,৯১৩ ||http://howrah.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | JA|| [[জলপাইগুড়ি জিলা]]|| [[জলপাইগুড়ি]]|| align=right | ৩,৪০৩,২০৪|| align=right | ৬,২২৭|| align=right | ৫৪৭ ||http://jalpaiguri.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KB|| [[কোচবিহাৰ জিলা]]|| [[কোচবিহাৰ]]|| align=right | ২,৪৭৮,২৮০|| align=right | ৩,৩৮৭|| align=right | ৭৩২ ||http://coochbehar.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | KO|| [[কলকাতা জিলা]]|| [[কলকাতা]]|| align=right | ৪,৫৮০,৫৪৪|| align=right | ১৮৫|| align=right | ২৪,৭৬০ ||http://kolkata.gov.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | MA|| [[মালদহ জিলা]]|| [[ইংলিশবাজাৰ]]|| align=right | ৩,২৯০,১৬০|| align=right | ৩,৭৩৩|| align=right | ৮৮১ ||http://malda.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PM || [[পশ্চিম মেদিনীপুৰ জিলা]]|| [[মেদিনীপুৰ]]|| align=right | ৫,১৯৩,৪১১ || align=right | ৯,৭৮৬ || align=right | ৫৩১ || http://paschimmedinipur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PR || [[পূৰ্ব মেদিনীপুৰ জিলা]]|| [[তমলুক]]|| align=right | ৪,৪১৭,৩৭৭ || align=right | ৪,৭৮৫ || align=right | ৯২৩ || http://purbamedinipur.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | MU|| [[মুৰ্শিদাবাদ জিলা]]|| [[বহৰমপুৰ]]|| align=right | ৫,৮৬৩,৭১৭|| align=right | ৫,৩২৪|| align=right | ১,১০১ ||http://murshidabad.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | NA|| [[নদিয়া জিলা]]|| [[কৃষ্ণনগৰ]]|| align=right | ৪,৬০৩,৭৫৬|| align=right | ৩,৯২৭|| align=right | ১,১৭২ ||http://nadia.nic.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | PN|| [[উত্তৰ চব্বিশ পৰগনা জিলা]]|| [[বাৰাসত]]|| align=right | ৮,৯৩০,২৯৫|| align=right | ৪,০৯৫|| align=right | ২,১৮১ ||http://north২৪parganas.nic.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PS|| [[দক্ষিণ চব্বিশ পৰগনা জিলা]]|| [[আলিপুৰ]]|| align=right | ৬,৯০৯,০১৫|| align=right | ৯,৯৫৫|| align=right | ৬৯৪ ||http://s২৪pgs.gov.in/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- bgcolor=#F৪F৯FF | PU|| [[পুৰুলিয়া জিলা]]|| [[পুৰুলিয়া]]|| align=right | ২,৫৩৫,২৩৩|| align=right | ৬,২৫৯|| align=right | ৪০৫ ||http://purulia.gov.in/ |- bgcolor=#F৪F৯FF | UD|| [[উত্তৰ দিনাজপুৰ জিলা]]|| [[ৰায়গঞ্জ]]|| align=right | ২,৪৪১,৮২৪|| align=right | ৩,১৮০|| align=right | ৭৬৮ ||http://uttardinajpur.nic.in/ |} ==নগৰ জিলাসমূহ== *[[Bangalore Urban district|বাঙ্গালোৰ চহৰ জিলা]] *[[Calcutta District|কলকাতা জিলা]] *[[Central Delhi district|কেন্দ্ৰীয় দিল্লী জিলা]] *[[Chennai district|চেন্নাই জিলা]] *[[Hyderabad district, India|হাইদ্ৰাবাদ জিলা]] *[[Kamrup Metropolitan district|কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] *[[Mumbai City District|মুম্বাই নগৰ জিলা]] ==আৰু চাওক== *[[Subdivisions of India|ভাৰতৰ মহকুমাসমূহ]] <!--*[[Local Governance in India|]]--> ==তথ্যসংগ্ৰহ== <references/> ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.demographie.net/atlas2001 2001 maps]; provides maps of social, economic and demographic data of India in 2001 {{Geography of India}} {{India topics}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ জিলাসমূহ| ]] fnp7sebb9wn5imb6b3jf3no4rik9llk 0 31877 616707 610360 2026-07-11T10:59:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616707 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকা | image = Mofizuddin Ahmed Hazarika.jpg | caption = | native_name = {{Lang|as|মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকা}} | pronunciation = {{IPA|as|mɔfizudːin aɦmɔd ɦazɔɹika|}} | birth_date = {{Birth date|df=yes|1870|08|30}} | birth_place = [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[বেংগল প্ৰেচিডেঞ্চি|প্ৰেচিডেঞ্চি অৱ ফ'ৰ্ট ৱিলিয়াম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিশ্ব ৰাজ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1958|10|29|1870|08|30}} | death_place = [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | resting_place = আমোলাপট্টি কবৰস্থান, ডিব্ৰুগড়, অসম | resting_place_coordinates = | citizenship = {{ubl|[[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিশ্ব ভাৰতীয়]] (১৮৭০–১৯৪৭)|[[ভাৰতীয়]] (১৯৪৭–১৯৫৮)}} | other_names = জ্ঞান-মালিনীৰ কবি | occupation = {{hlist|[[কবি]]|[[লেখক]]|বনকৰ্মী|তহচিলদাৰ}} | years_active = ১৮৯৬–১৯৫৮ | works = [[#গ্ৰন্থপঞ্জী|গ্ৰন্থপঞ্জী]] | political_party = | movement = জোনাকী যুগ | father = হিম্মতুদ্দিন আহমদ হাজৰিকা | mother = ৰাহনূৰী আহমদ হাজৰিকা | spouse = হাফিজা খাতুন | children = ৬ | awards = | module = {{Infobox officeholder | embed = yes | office = [[অসম সাহিত্য সভা|অসম সাহিত্য সভাৰ]] [[অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিসকলৰ তালিকা|১২শ সভাপতি]] | term_start = ১৯৩০ | term_end = ১৯৩০ | predecessor = [[কমলাকান্ত ভট্টাচাৰ্য্য]] | successor = [[নগেন্দ্ৰ নাৰায়ণ চৌধুৰী]] }} | module2 = {{Infobox writer | embed = yes | pseudonym = | nickname = জ্ঞান-মালিনীৰ কবি | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | period = [[অসমীয়া সাহিত্য#আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ আৰম্ভণি|আধুনিক]] | genre = [[অসমীয়া কবিতা|কবিতা]] | subject = {{Cslist|[[প্ৰজ্ঞা]]|[[আত্মোপলব্ধি]]|[[ৰহস্যবাদ]]|[[চুফীবাদ]]|দৈবপ্ৰেম|[[নৈতিকতা]]}} | notable_works = {{cslist| | ''[[জ্ঞান-মালিনী]]'' | ''[[তত্ত্ব পাৰিজাত]]'' }} }} }} '''মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকা''' ({{IPA|as|mɔfizudːin aɦmɔd ɦazɔɹika}}; ৩০ আগষ্ট ১৮৭০ – ২৯ অক্ট’বৰ ১৯৫৮) আছিল বিংশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ এগৰাকী অসমীয়া কবি আৰু সাহিত্যিক। বিখ্যাত কবিতা পুথি ‘[[জ্ঞান-মালিনী|জ্ঞান মালিনী]](১৮৯৬)’ৰ ৰচক। মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকা ১৯৩০ চনত [[গোলাঘাট]]ত বহা [[অসম সাহিত্য সভা]] অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল। ১৯১৩ চনত শিৱসাগৰত বহা ছাত্ৰ সভাৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। [[অসম চৰকাৰ]]ৰ পৰা তেখেতে সাহিত্যিক পেন্সন লাভ কৰিছিল। ==জন্ম আৰু শিক্ষাজীৱন== মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকাৰ পিতৃৰ নাম হিম্মতুদ্দিন আহমদ। এখেতসকল [[বাঘ হাজৰিকা]]ৰ বংশধৰ। জন্ম হৈছিল ডিব্ৰুগড়ত। ডিব্ৰুগড়তে পঢ়া-শুনা কৰি তাৰে চৰকাৰী হাইস্কুলৰপৰা ১৮৯২ চনত এণ্ট্ৰেন্স পৰীক্ষা দিয়ে।<ref name=shiv>বৰ্মন, শিৱনাথ (২০০০). ''অসমীয়া জীৱনী অভিধান''. চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা: লি:, গুৱাহাটী. পৃষ্ঠা: ২১৪-২১৫</ref> কিন্তু পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হ'ব নোৱাৰি পঢ়াৰ ইতি পেলায়। ==কৰ্মজীৱন== ১৮৯৩ মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকাই [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]ত ফৰেষ্টাৰ হিচাপে কৰ্মত নিয়োজিত হয়। তিনিবছৰ এই কাম কৰাৰ পাছত ১৮৯৬ চনত লক্ষ্মীপুৰ কাছাৰীত আমোলা হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯০২ চনত ডিব্ৰুগড় কাছাৰীলৈ বদলি হয়। অৱসৰৰ সময়লৈ তেওঁ চিভিল পেস্কাৰ পদবী পাইছিল। ১৯২৬ চনত অৱসৰ লয়।<ref name=shiv /> ==সাহিত্যিক জীৱন== ১৮৯৬ চনত এখেতৰ বিখ্যাত কবিতা পুথি [[জ্ঞান-মালিনী|জ্ঞান মালিনী]] প্ৰকাশিত হয়। তেখেতৰ দ্বিতীয় কবিতা পুথি হ'ল 'মালিনীৰ বীণ', যিখন শেহতীয়াকৈ উদ্ধাৰ কৰা হৈছে । আন এখনি কবিতা পুথি [[তত্ত্ব পাৰিজাত]](১৯৭০)। ।<ref name=shiv /> ১৯০৪ চনৰপৰা ১৯৩৪ চনলৈ সুদীৰ্ঘ ৩০ বছৰ কাল ধৰি মফিজুদ্দিন আহমদ হাজৰিকা ডিব্ৰুগড় সাহিত্য সভাৰ সম্পাদক আছিল। ১৯১৩ চনত [[শিৱসাগৰ]]ত বহা ছাত্ৰ সভাৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ১৯৩০ চনত [[গোলাঘাট]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল।<ref>[http://www.assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam ''Axom Xahitya Xabha (The Literary Society of Assam)''. www.assam.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130417044234/http://assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam |date=2013-04-17 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref><ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ''Presidents of Asam Sahitya Sabha since 1917''. www.asamsahityasabha.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref> এখেতে সাহিত্যিক পেন্সন লাভ কৰিছিল।<ref name=shiv /> == তথ্য&nbsp;সংগ্ৰহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Wikisource author}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক]] 9626up9z4ogtpkkivhbkgc2wt5zyfsw 0 31878 616713 388070 2026-07-11T11:04:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616713 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ময়িদুল ইছলাম বৰা | native_name = | native_name_lang = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = ২২ ছেপ্তেম্বৰ, ১৮৯৯ চন | birth_place = [[শিৱসাগৰ ]] | death_date = ৫ মে', ১৯৪৪ | death_place = | residence = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | other_names = | citizenship = {{flagcountry|India}} | education = ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = | years_active = | employer = | organization = | known_for = শিক্ষাবিদ, সাহিত্যিক | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = | partner = | children = | parents = মেহেৰুদ্দিন(পিতৃ) | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = }} '''ময়িদুল ইছলাম বৰা''' (জন্ম:১৮৯৯ - মৃত্যু:১৯৪৪) এগৰাকী শিক্ষাবিদ আৰু সাহিত্যিক। ফাৰ্চী সাহিত্যৰ গৱেষণা কৰিছিল। [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ১৯৪০ চনত বহা যোৰহাট অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল। ==জন্ম আৰু শিক্ষাজীৱন== ময়িদুল ইছলাম বৰাৰ জন্ম হৈছিল শিৱসাগৰ চহৰত। তেখেতৰ পিতৃৰ নাম মেহেৰুদ্দিন। সৰু থাকোঁতেই পিতৃৰ মৃত্যু হোৱাত ময়িদুল ইছলাম বৰাই ককায়েকহঁতৰ তত্বাৱধানত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰ চৰকাৰী হাইস্কুলৰপৰা প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ [[কটন কলেজ]]ত নাম লিখায়।<ref name=shiv>বৰ্মন, শিৱনাথ (২০০০). ''অসমীয়া জীৱনী অভিধান''. চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা: লি:, গুৱাহাটী. পৃ: ২১৫</ref> কটন কলেজৰ পৰা আই.এ. পাছ কৰে ১৯১৯ চনত আৰু ১৯২১ চনত বি.এ. পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। ইয়াৰ পাছত উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]লৈ যায়। ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা [[ফাৰ্চী ভাষা|ফাৰ্চী]] সাহিত্যত ১ম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম হৈ এম.এ. পাছ কৰে।<ref name=shiv /> ==কৰ্মজীৱন== এম.এ. পাছ কৰাৰ পাছতে ঢাকা বিশ্ববিদ্যলয়তে অধ্যাপকৰ পদত যোগদান কৰে। ১৯২৯ চনত বিলাতলৈ যায় আৰু ১৯৩০ চনত [[লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়]]ত ফাৰ্চী কবি [[আমীৰ হাছান]]ৰ ওপৰত গৱেষণা কৰি পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=shiv /> ==সাহিত্যিক জীৱন== মীৰ্জা নাথনে লিখা '[[বাহাৰিস্তান-ই-গাইবী]]' ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰিছিল। অসমীয়া ভাষাতো প্ৰৱন্ধ ৰচনা কৰিছিল। My First Reader, My Second Reader-কে ধৰি পাঁচখন পাঠ্যপুথিৰ ৰচয়িতা।<ref name=shiv /> ১৯৪০ চনত যোৰহাটত বহা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সভাপতি আছিল।<ref>[http://www.assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam ''Axom Xahitya Xabha (The Literary Society of Assam)''. www.assam.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130417044234/http://assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam |date=2013-04-17 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref><ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ''Presidents of Asam Sahitya Sabha since 1917''. www.asamsahityasabha.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref> ==মৃত্যু== ১৯৪৪ চনৰ ৫ মে'ত ময়িদুল ইছলাম বৰাৰ মৃত্যু হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক]] oviulbfi4oe42298wa6g1n99huvc16g 0 31880 616585 586913 2026-07-10T16:14:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616585 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name=পদ্মধৰ চলিহা |image=Padmadhar chaliha poet.jpg |birth_date=[[অক্টোবৰ]], ১৮৯৫ |death_date=[[১২ জুন]], ১৯৬৯ |occupation=সাহিত্যিক, শিক্ষাবিদ, মুক্তিযুঁজাৰু |nationality=ভাৰতীয়|imagesize=200px}} '''পদ্মধৰ চলিহা''' (১৮৯৫–১৯৬৯) এগৰাকী শিক্ষাবিদ, সাহিত্যিক আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ মুক্তি যুঁজাৰু আছিল। তেখেতে গীত আৰু নাটকো ৰচনা কৰিছিল। কৰ্মজীৱনত প্ৰথমে অধিবক্তা আছিল আৰু পাছলৈ শিৱসাগৰ কলেজৰ প্ৰতিষ্ঠাপক অধ্যক্ষ আছিল। ১৯৫৮ চনত তিনিচুকীয়াত হোৱা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ তিনিচুকীয়া অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল। [[অসম ছাত্ৰ সন্মিলন]]ৰো প্ৰথম সম্পাদক আছিল। ==জন্ম আৰু শিক্ষা== পদ্মধৰ চলিহাৰ জন্ম হৈছিল ১৮৯৫ চনত শিৱসাগৰত। তেখেতৰ পিতৃ আছিল ফণীধৰ আৰু মাতৃ গুণদালতা। তেখেতৰ পিতৃ ফণীধৰ চলিহা বৰুৱা আছিল [[কায়স্থ]] বংশৰ ব্যক্তি। তেওঁৰ দুগৰাকী পত্নী আছিল। প্ৰথম গৰাকী বংশীধৰ নামতিয়াল বৰুৱাৰ বৰ জীয়ৰী সাবিত্ৰী চলিহা বৰুৱানী। তেওঁৰ দুই পুত্ৰ ক্ৰমে প্ৰেমধৰ চলিহা আৰু কুলধৰ চলিহা। দ্বিতীয়গৰাকী হ'ল দামোদৰ নামতিয়াল বৰুৱাৰ মাজু জীয়ৰী গুণদা চলিহা বৰুৱানী। এইগৰাকীৰ পুত্ৰ হ'ল পদ্মধৰ চলিহা, পুণ্যধৰ চলিহা, পুষ্পধৰ চলিহা, বুদ্ধধৰ চলিহা আৰু বিদ্যাধৰ চলিহা। উল্লেখযোগ্য যে এখেতসকলৰ মাতৃ গুণদা চলিহা আছিল শ্বহীদ মণিৰাম দেৱানৰ জীয়েকৰ ফালৰ নাতিনীয়েক। <ref name=shiv>বৰ্মন, শিৱনাথ (২০০০). ''অসমীয়া জীৱনী অভিধান''. চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা: লি:, গুৱাহাটী. পৃ: ১৫০-১৫১</ref> শিৱসাগৰৰ চলিহা পৰিয়ালৰ সন্তান ফণীধৰ চলিহাই ঊনবিংশ শতিকাত শিৱসাগৰত শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ পোহৰ বিলোৱাত অগ্ৰণী ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। ফণীধৰ চলিহাৰ সন্তান পদ্মধৰ চলিহা আৰু পদ্মধৰ চলিহাৰ একমাত্ৰ সন্তান হ'ল [[পৰাগধৰ চলিহা]]। শিৱসাগৰতে তেখেতে ছাত্ৰজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল আৰু ১৯০৮ চনত শিৱসাগৰ চৰকাৰী হাইস্কুলৰপৰা প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষা পাছ কৰে। ইয়াৰ পাছত তেখেতে ১৯১০ চনত [[কটন কলেজ]]ৰপৰা আই.এ. আৰু ১৯১২ চনত কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সী কলেজৰপৰা ইংৰাজীত সন্মান সহ বি.এ. পাছ কৰে। ১৯১২ চনতে গুৱাহাটীৰ [[আৰ্ল ল কলেজ]]ৰপৰা বি.এল. উপাধি লাভ কৰে। কটন কলেজৰপৰাই ১৯১৬ চনত ইংৰাজী বিষয়ত এম.এ. পাছ কৰে।<ref name=shiv /> ==কৰ্মজীৱন== পদ্মধৰ চলিহাই প্ৰথমে শিৱসাগৰত ওকালতি কৰি কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯২৩ চনত তেখেত ডিব্ৰুগড়লৈ যায় আৰু তাতে ওকালতি আৰম্ভ কৰে। ১৯২৯ চনত শিৱসাগৰলৈ ঘূৰি আহি অধিবক্তা ৰূপে ১৯৪৪ চন পৰ্যন্ত কৰ্মব্যস্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ পাছত ১৯৪৭ চনত [[শিৱসাগৰ কলেজ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু এই কলেজৰে প্ৰতিষ্ঠাপক অধ্যক্ষ হিচাপে বাৰ বছৰ কাল কৰ্মৰত হৈ থাকি অৱসৰ লয়। মাজতে ১৯৪৫-৪৬ চনত তেখেতে গুৱাহাটী আৰু শিৱসাগৰত অস্থায়ী ই.এ.চি. হিচাপে চাকৰি কৰিছিল।<ref name=shiv /> ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ত সক্ৰিয় অংশ লৈছিল আৰু কাৰাবাস খাটিছিল। দেশপ্ৰেমমূলক গীত, কবিতা লিখি এই আন্দোলনত অংশ ল'বলৈ ৰাইজক আহ্বান কৰিছিল। ছাত্ৰাৱস্থাৰপৰাই সামাজিক কাম-কাজত আগভাগ লোৱা পদ্মধৰ চলিহা [[অসম ছাত্ৰ সন্মিলন]]ৰ প্ৰথম সম্পাদক আছিল (১৯১৭)।<ref name=shiv /> ==সাহিত্যিক জীৱন== ছাত্ৰৱস্থাৰপৰাই পদ্মধৰ চলিহাই লিখা-মেলা আৰম্ভ কৰিছিল। তেখেতৰ ৰচিত প্ৰথম পুথি [[ফুলনি]] প্ৰকাশ পাইছিল ১৯১৫ চনত। কবিতাৰ উপৰিও গীত আৰু নাটক লিখিছিল। [[উইলিয়াম ছেক্‌ছপীয়েৰ]]ৰ [[ৰোমিঅ'-জুলিয়েট]] নাটৰ অসমীয়া ভাঙনি কৰিছিল। আলোচনাত্মক পুথি ৰচনা কৰিছিল। ১৯৩৪ চনত মঙ্গলদৈত বহা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সংগীত শাখাৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ১৯৫৮ চনত তিনিচুকীয়াত অনুষ্ঠিত [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ মূল অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল।<ref>[http://www.assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam ''Axom Xahitya Xabha (The Literary Society of Assam)''. www.assam.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130417044234/http://assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam |date=2013-04-17 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref><ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ''Presidents of Asam Sahitya Sabha since 1917''. www.asamsahityasabha.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref> ১৯২৮-২৯ সময়চোৱাত [[সিংহদত্ত দেৱ অধিকাৰী]]ৰ সহযোগত এখনি পষেকীয়া আলোচনী উলিয়াইছিল। আলোচনীখনৰ নাম আছিল '[[অৰ্ঘ্য]]'। '[[সাদিনীয়া অসম]]' কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল ১৯৩১-৩৪ কালচোৱাত। [[বাঁহী (আলোচনী)|বাঁহী আলোচনী]]ৰ সহকাৰী সম্পাদক দায়িত্বও বহন কৰিছিল।<ref name=shiv /> ==সাহিত্যিক কৃতি== *গীতৰ পুথি **ফুলনি(১৯১৫) **স্বৰাজ সংগীত (১৯২১) **গীত লহৰী (১৯২৮) *কবিতা পুথি **শৰাই (১৯২৮) **পদুমণি (১৯৬৬) *নাট **অমৰ লীলা (ৰোমিঅ' জুলিয়েটৰ অসমীয়া অনুবাদ) **নিয়ন্ত্ৰণ (১৯১৮) **ৰংপুৰে কথা কয় *ধেমেলীয়া নাট **কেনে মজা (১৯২৮) *প্ৰৱন্ধ পুথি **অসমীয়া সাহিত্যলৈ ৰংপুৰৰ বৰঙণি (১৯৫৬) **মহাবীৰ লাচিত বৰফুকন (১৯৫৬) **Sahityarathi of Assam (১৯৫৬) *সম্পাদিত গ্ৰন্থ **গল্পমালা (১৯৩২) *আত্মজীৱনীমূলক **জীৱন বীণৰ সুৰ (১৯৬৩) ==তথ্য সমল== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] 8mmkb155w74gxvxoibxpq1z4kec1kcu 0 34232 616591 382863 2026-07-10T17:21:35Z Dakalil 50728 /* */ বানান সংশোধন 616591 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer<!--For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]].--> |name = লেৱ তলস্ত'য় |image = L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg |imagesize = 200px |alt = |caption = ১৯০৮ত য়াছনায়া পলয়ানাৰ জমিদাৰীত ছেৰ্গেই প্ৰ’কুদিন-গৰ্স্কীয়ে টোলা তলস্ত'য়ৰ আলোকচিত্ৰ। তলস্ত'য়ৰ এইখনেই একমাত্ৰ ৰঙীন আলোকচিত্ৰ। |pseudonym = |birth_name = লেৱ নিকলায়েৱিচ তলস্ত'য় |birth_date = {{birth date|1828|9|9}} |birth_place = য়াছনায়া পলয়ানা, ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য |death_date = {{death date and age|1910|11|20|1828|8|28}} |death_place = এস্তাপ’ভ’,ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য |occupation = ঔপন্যাসিক,গল্পকাৰ,নাট্যকাৰ,প্ৰবন্ধকাৰ |language = [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]], [[ফঁৰাছী ভাষা|ফঁৰাছী]] |nationality = ৰাছিয়ান |period = ১৮৫২–১৯১০ |genre = |subject = |movement = |notableworks = ''[[ৱাৰ এণ্ড পীছ]]''<br>''[[আনা কাৰেনিনা]]''<br>''[[এ কনফেশ্যন]]'' |spouse = ছ'ফিয়া তলস্ত'য় |partner = |children = ১৪ |signature = Leo Tolstoy signature.svg }} কাউণ্ট '''লেৱ নিকলায়েৱিচ তলস্ত'য়'''{{efn|<ref group=note>{{family name explanation|Nikolayevich|Tolstoy|lang=Eastern Slavic}} Tolstoy pronounced his first name as {{IPA|ru|lʲɵf|}}, which corresponds to the romanization ''Lyov''. ({{cite book |last=Nabokov |first=Vladimir |title= Lectures on Russian literature |page=216 }})</ref> {{IPAc-en|ˈ|t|oʊ|l|s|t|ɔɪ|,_|ˈ|t|ɒ|l|-}}।<ref>{{multiref | {{Dictionary.com|Tolstoy}} | {{Cite Collins|Tolstoy}} }}</ref>}} ({{lang-ru|Лев Николаевич Толстой}},{{efn|Throughout Tolstoy's whole life, his name was written as {{lang|ru-petr1708|Левъ Николаевичъ Толстой}} using [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|pre-reform Russian orthography]].</ref>}} {{IPA|ru|ˈlʲef nʲɪkɐˈla(j)ɪvʲɪtɕ tɐlˈstoj|pron|Ru-Lev Nikolayevich Tolstoy.ogg}}; {{OldStyleDate|৯ ছেপ্টেম্বৰ|১৮২৮|২৮ আগষ্ট}} – {{OldStyleDate|২০ নবেম্বৰ|১৯১০|৭ নবেম্বৰ}}), বা '''লীঅ’ টলষ্টয়''' আছিল এগৰাকী ৰাছিয়ান লেখক যিয়ে প্ৰধানতঃ উপন্যাস আৰু ছুটিগল্প ৰচনা কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ নাটক আৰু বিভিন্ন প্ৰবন্ধও লিখিবলৈ লয়। ১৮৭০ চনত হোৱা এক নৈতিক সংকট আৰু ধাৰ্মিক জাগৰণৰ পিছত তেওঁৰ অত্যন্ত নীতিবাদী আৰু গোড়া ধাৰ্মিক চিন্তাধাৰা সমূহক লৈ সৃষ্টি হোৱা তেওঁৰ জটিল আৰু স্ববিৰোধী ব্যক্তিত্বৰ বাবেও তেওঁ জনাজাত যাৰ পিছৰে পৰা তেওঁ নৈতিক চিন্তাবিদ তথা সমাজ সংস্কাৰক হিচাপেও প্ৰখ্যাত হয়। চাৰমন অন দ্য মাউণ্টক কেন্দ্ৰ কৰি যীশুৰ ধৰ্মবাণীসমূহৰ তেওঁৰ সাহিত্যিক ব্যাখ্যাই তেওঁক পিছলৈ খ্ৰীষ্ট নৈৰাজ্যবাদ আৰু নৈৰাজ্যশান্তিবাদৰ সমৰ্থক কৰি তোলে। দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু আদি ৰচনাত ফুটি উঠা অহিংস প্ৰতিবাদে [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধী]],<ref name=ResistNotEvil>[http://www-ee.stanford.edu/~hellman/opinion/Resist_Not.html Martin E. Hellman, ''Resist Not Evil'' in ''World Without Violence'' (Arun Gandhi ed.), M.K. Gandhi Institute, 1994], retrieved on December 14, 2006</ref> [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং, অনুজ]]<ref>{{cite book | last = King, Jr. | first = Martin Luther | coauthors = Clayborne Carson, et al | title = The Papers of Martin Luther King, Jr., Volume V: Threshold of a New Decade, January 1959&nbsp;– December 1960 | publisher = University of California Press | year = 2005 | pages = 149, 269, 248 |url = http://books.google.com/books?id=TU_HozbJSC8C&pg=PA269 | isbn = 0-520-24239-4 }}</ref> আদিকে ধৰি বিংশ শতিকাৰ বহুকেইজন কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল। ==জীৱন আৰু পেশা== [[File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1848.jpg|thumb|right|200px|১৮৪৮ চনত বিশ বছৰীয়া টলষ্টয়]] ৰাছিয়াৰ টুলা অঞ্চলৰ য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ৰ জন্ম হয়। টলষ্টয় পৰিয়াল পুৰণি সম্ভ্ৰান্ত ৰাছিয়াৰ এক বিখ্যাত পৰিয়াল আছিল। লীঅ' টলষ্টয় আছিল ১৮১২ চনৰ দেশভক্তি যুদ্ধৰ সৈনিক কাউণ্ট নিকোলাই ইলাইছ টলষ্টয় আৰু কাউণ্টেছ মাৰিয়া টলষ্টেয়া (ভলকনস্কয়া)ৰ পাঁচটি সন্তানৰ চতুৰ্থ। টলষ্টয়ৰ শিশু অৱস্থাতে পিতৃ-মাতৃৰ মৃত্যু হোৱাত তেওঁ আৰু তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলক তেওঁলোকৰ আত্মীয়ই ডাঙৰ-দীঘল কৰে। ১৮৪৪ চনত তেওঁ কাজান বিশ্ববিদ্যালয়ত আইন আৰু পূবদেশীয় ভাষা শিকিবলৈ লয়। তেওঁৰ শিক্ষক সকলে তেওঁক "শিকিবলৈ অপাৰগ আৰু অনিচ্ছুক" আখ্যা দিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.macmillanreaders.com/wp-content/uploads/2010/08/ads.leotolstoy.pdf |title=Author Data Sheet, Macmillan Readers |publisher=Macmillan Publishers Limited |accessdate=October 22, 2010 |archivedate=August 7, 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210807174656/http://www.macmillanreaders.com/wp-content/uploads/2010/08/ads.leotolstoy.pdf |deadurl=yes }}</ref> শিক্ষা আধাতে সামৰি টলষ্টয় য়াছনায়া পলয়ানালৈ উভতি যায় আৰু বেছিভাগ সময় মস্কো আৰু ছেইণ্ট পীটাৰ্ছবাগত কটাবলৈ লয়। ১৮৫১ চনত জুৱা খেলি বহু টকাৰ ধাৰত পোতগৈ তেওঁ ককায়েকৰ সৈতে ককেছাছ অঞ্চললৈ গুচি যায় আৰু ইম্পেৰিয়েল ৰাছিয়ান সেনাবাহিনীত যোগ দিয়ে। আৰু এই সময়খিনিতেই তেওঁ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সেনাবাহিনীত লাভ কৰা বিভিন্ন অভিজ্ঞতা আৰু ১৮৫৭ আৰু ১৮৬০–৬১ চনত কৰা দুই ইউৰোপ ভ্ৰমণে তেওঁক পিছলৈ এজন ইন্দ্ৰিয় পৰায়ণ আৰু সুবিধালব্ধ সামাজিক লেখকৰ পৰা এজন অহিংস আৰু ধাৰ্মিক নৈৰাজ্যবাদী ব্যক্তি হিচাপে গঢ়ি তোলে। ১৮৫৭ চনত তেওঁ পেৰিছত এক ৰাজহুৱা ফাঁচী দেখা পায় আৰু এই ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনৰ গতি সলনি কৰে। ভাছিলী ব’টকিন নামৰ এক বন্ধুলৈ পঠিওৱা এক পত্ৰত তেওঁ লিখে: "সঁচা কথাটো হ’ল এই চৰকাৰ এক ষড়যন্ত্ৰ,যাক কেবল জনতাক অকল শোষণ কৰিবলৈয়ৈই নহয় দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত কৰিবলৈও নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ... সেয়েহে মই আৰু কেতিয়াও কোনো চৰকাৰী সেৱা নকৰো। "<ref>A. N. Wilson, ''Tolstoy'' (1988), p. 146</ref> ১৮৬০–৬১ ৰ ইউৰোপ ভ্ৰমণে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাহিত্যিক জীৱনৰ পৰিৱৰ্তনক গঢ় দিয়ে। তাত তেওঁ ভিক্টৰ হিউগোক লগ পায় যাৰ দ্বাৰা ৰচিত [[লা মিজাৰেবল]] পঢ়ি টলষ্টয়ে তেওঁৰ ভূয়ঁসী প্ৰশংসা কৰে। এক নকল নাম লৈ ব্ৰাছেলছ্ত নিৰ্বাসিত হৈ থকা ফৰাচী অৰাজকতাবাদী পিয়েৰ-জোছেফ প্ৰউধনৰ ওচৰলৈ ১৮৬১ চনৰ মাৰ্চত টলষ্টয়ে কৰা এক ভ্ৰমণে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনক প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল। উত্‍সাহিত হৈ টলষ্টয়ে য়াছনায়া পলয়ানালৈ ঘূৰি যায় আৰু ১৮৬২ চনৰ তেওঁৰ ৰচনা "দ্য স্কুল এট য়াছনায়া পলয়ানা"ত উল্লেখ থকাৰ দৰে তেওঁৰ ভূমিদাস সকলৰ ল’ৰা-ছোৱালীসকলৰ বাবে তেৰখন বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰে।<ref>{{cite book | last = Tolstoy | first = Lev N. | coauthors = Leo Wiener, translator and editor | title = The School at Yasnaya Polyana – The Complete Works of Count Tolstoy: Pedagogical Articles. Linen-Measurer, Volume IV | publisher = Dana Estes & Company | year = 1904 | page = 227 | url = http://books.google.com/books?id=4cQnAAAAYAAJ&pg=PA227 }}</ref> কিন্তু ৰাছিয়াৰ সম্ৰাটৰ গোপন আৰক্ষীবাহিনীৰ অত্যাচাৰত টলষ্টয়ৰ শৈক্ষিক পৰীক্ষণ সমূহ অসম্পূৰ্ণ হৈ ৰয়। ===মৃত্যু=== [[File:Graf Tolstoj op Jasnaja Poljana.jpg|thumb|right|200px|য়াছনায়া পলয়ানাত পূষ্পসজ্জিত টলষ্টয়ৰ কবৰস্থান। ]] ১৯১০ চনত ৮২ বছৰ বয়সত নিউমুনিয়াত ভুগি টলষ্টয়ৰ মৃত্যু হয়।<ref>''Leo Tolstoy''. EJ Simmons – 1946 – Little, Brown and Company </ref> শীতকালৰ শেষভাগত যেতিয়া তেওঁ ঘৰ এৰি গুচি আহে,এষ্টাপোভো ৰে’ল ষ্টেছনত মাজৰাতি তেওঁ মৃত্যুক সাৱটে। এক উচ্চ পৰ্যায়ৰ সামাজিক জীৱন যাপনৰ পৰা সন্ন্যাস লৈ নিজ পৰিবাৰ আৰু পৰিয়ালৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ কোনোমতে সাহস গোটাবলৈ সক্ষম হৈ গুচি অহাৰ মাত্ৰ কেইদিনমান পিছতেই তেওঁ মৃত্যু মুখত পৰে।<ref>''The last days of Tolstoy''. VG Chertkov. 1922. Heinemann </ref> তেওঁ ঘৰ এৰি অহা ঘটনা আছিল পত্নী ছোনিয়াৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ তেওঁ কৰা চেষ্টাৰ এক অঘোষিত প্ৰয়াস যিয়ে তেওঁৰ শিকনী সমূহৰ প্ৰকাশ্যে বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু টলষ্টয়ে তেওঁতকৈ ছাত্ৰসকলক বেছি মনোযোগ দিয়া বুলি অভিযোগ কৰি ঈৰ্ষাপৰায়ণ হৈ পৰিছিল। মৃত্যুৰ আগৰ সময়খিনিত তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ স্বাস্থ্যৰ দৈনিক পৰিচৰ্যাত সক্ৰিয় ভাৱে জড়িত লোক সকল তেওঁৰ স্বাস্থ্যক লৈ চিন্তিত হৈ পৰে। মৃত্যুৰ কিছুদিন আগত তেওঁ নিজৰ মৃত্যুৰ কথা কৈছিল আৰু তাৰ বিষয়ে লিখিছিল। আৰু ইয়াৰ কিছুদিন পিছতেই এদিনৰ দক্ষিণমুৱা ৰে’লয়াত্ৰাৰ পিছত এক ৰে’ল ষ্টেছনত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে।<ref>[http://www.lrb.co.uk/v32/n14/james-meek/some-wild-creature The Death of Tolstoy]</ref> তাৰ পিছত ষ্টেছন মাষ্টৰে তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায় য’ত তেওঁৰ ব্যক্তিগত চিকিত্সকক মতা হয় আৰু তেওঁক কেম্ফৰ আৰু মৰফিনৰ বেজী দিয়া হয়। আৰক্ষীয়ে তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত সমাবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল যদিও হেজাৰ হেজাৰ খেতিয়কে পথত শাৰী পাতে। এই খেতিয়কসকলে “কোনোবা ডাঙৰ মানুহ মৰিছে” বুলিহে যে শুনিছিল এনে কথা নহয়,তেওঁলোকে প্ৰত্যেকেই টলষ্টয়ৰ বিষয়ে কিছু কিছু জানিছিল।<ref>Tolstaya, S.A. ''The Diaries of Sophia Tolstoy'', Book Sales, 1987; Chertkov, V. "The Last Days of Leo Tolstoy," http://www.linguadex.com/tolstoy/index.html, translated by Benjamin Scher</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Ge Sophia Tolstaya.jpg|thumb|right|200px|টলষ্টয়ৰ পত্নী ছ'ফিয়া আৰু জীয়ৰী এলেকজেন্দ্ৰা]] ১৮৬২ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত টলষ্টয়ে তেওঁতকৈ ষোল্ল বছৰ সৰু, এজন চিকিত্সকৰ জীয়ৰী ছোফিয়া এন্দ্ৰীভনা বেৰ্ছক বিয়া কৰায়। বন্ধু-বান্ধৱ তথা পৰিয়ালবৰ্গই তেওঁক ছোফিয়াৰ ৰাছিয়ান উপভ্ৰংশ ছোনিয়া বুলি মাতিছিল।<ref name=nyt>Susan Jacoby, "The Wife of the Genius" (April 19, 1981) ''[[The New York Times]]''</ref> তেওঁলোকৰ সৰ্বমুঠ তেৰটি সন্তান আছিল:<ref>Feuer,Kathryn B. ''Tolstoy and the Genesis of War and Peace'', Cornell University Press, 1996, ISBN 0-8014-1902-6</ref> * কাউণ্ট ছেৰ্গেই লভোভিচ টলষ্টয় (১০ জুলাই,১৮৬৩– ২৩ ডিচেম্বৰ,১৯৪৭) *কাউণ্টেছ তাত্যানা লভোভিনাটলষ্টয়া, (৪ অক্টোবৰ,১৮৬৪ – ২১ ছেপ্টেম্বৰ,১৯৫০), মিখেইল ছাৰ্গিভিছ ছুখোটিনৰ পত্নী *কাউণ্ট ইলীয়া লভোভিছ টলষ্টয় ,(২২ মে,১৮৬৬ – ১১ ডিচেম্বৰ,১৯৩৩), লেখক * কাউণ্ট নেভ লভোভিচ টলষ্টয় (১ জুন,১৮৬৯ – ১৮ অক্টোবৰ,১৯৪৫), লেখক আৰু খনিকৰ * কাউণ্টেছ মাৰিয়া লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮৭১–১৯০৬),নিকোলাই লিঅ’নিড’ভিচ অবলনস্কীৰ পত্নী * কাউণ্ট পিটাৰ লভোভিচ টলষ্টয (১৮৭২–১৮৭৩), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। * কাউণ্ট নিকোলাই লভোভিচ টলষ্টয় (১৮৭৪–১৮৭৫), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। * কাউণ্টেছ বাৰবাৰা লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮৭৫–১৮৭৫), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। *কাউণ্ট এন্দ্ৰেই লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৭৭–১৯১৬), ৰুছ-জাপানী যুদ্ধত ভাগ লয়। * কাউণ্ট মাইকেল লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৭৯–১৯৪৪) *কাউণ্ট এলেক্সি লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৮১–১৮৮৬) * কাউণ্টেছ এলেক্সেন্দ্ৰা লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮ জুলাই,১৮৮৪ – ২৬ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৭৯) * কাউণ্ট ইভান লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৮৮–১৮৯৫) এই বিয়াখন আৰম্ভণিৰে পৰা যৌন-সৰ্বস্ব আৰু আবেগবিহীন হিচাপে চিহ্নিত হয় কাৰণ বিয়াৰ আগদিনা টলষ্টয়ে ছোনিয়াক নিজৰ ডায়েৰী সমূহ দি দিয়ে য’ত তেওঁৰ প্ৰাক-বৈবাহিক যৌন জীৱনৰ বৰ্ণনা আছিল আৰু এয়াও লিখা আছিল যে তেওঁৰ ভূসম্পত্তিৰ এক কৰ্মকৰ্ত্ৰীয়ে তেওঁৰ সন্তানক জন্ম দিছে।<ref name=nyt/> অৱশ্যে ইয়াৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱন সুখময় আছিল যিয়ে টলষ্টয়ক ''ৱাৰ এণ্ড পীছ'' আৰু ''আনা কাৰেনিনা'' লিখিবলৈ স্বাধীনতা প্ৰদান কৰিছিল য’ত ছোনিয়াই তেওঁৰ সহকাৰী,পাণ্ডুলিপি পৰীক্ষক আৰু হিচাপ পৰীক্ষক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=nyt/> অৱশ্যে পিছলৈ এ. এন. ৱিলছনে তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱনক সাহিত্যৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ অসুখী বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। এক তীব্ৰ মানসিক পৰিবৰ্তন ঘটি তেওঁ বংশানুক্ৰমিক আৰু উপাৰ্জিত সম্পত্তি,আনকি তেওঁৰ পূৰ্ব প্ৰকাশিত গ্ৰন্থসমূহৰ স্বত্ব্ব পৰ্যন্ত অস্বীকাৰ কৰা আদি ঘটনাই তেওঁৰ আৰু পত্নীৰ মাজত বিবাদ মাতি আনে। ৰুছ বিপ্লৱৰ পিছত টলষ্টয় পৰিয়ালে ৰাছিয়া ত্যাগ কৰে আৰু বৰ্তমান টলষ্টয়ৰ বংশধৰ সকল ছুইডেন,জাৰ্মানী,য়ুনাইটেড কিংদম,ফ্ৰান্স আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আদিত বিয়পি আছে যাৰ ভিতৰত ছুইডিছ গায়িকা ভিক্টোৰিয়া টলষ্টয়,ছুইডিছ জমিদাৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ প’জ আদি উল্লেখযোগ্য। ==উপন্যাস আৰু অন্যান্য সাহিত্যকৰ্ম== ৰাছিয়ান সাহিত্য জগতত টলষ্টয় এক ভোটা তৰা। তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মই ''ৱাৰ এণ্ড পীছ'', ''আনা কাৰেনিনা'' আদি বহুচৰ্চিত উপন্যাস আৰু ''হাজি মূৰাদ'',''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলীচ'' আদি উপন্যাসিকা সামৰি লয়। তেওঁৰ সমসাময়িক সাহিত্যিক সকলে টলষ্টয়ৰ ভূঁয়সী প্ৰশংসা কৰে। [[ফিয়ড’ৰ দস্তয়েভস্কী]]ৰ মতে তেওঁ আছিল সকলো জীৱিত ঔপন্যাসিকৰ ভিতৰত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ। গুস্তাভ ফ্ল’বাৰ্টে ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ৰ অনুবাদ পঢ়ি তেওঁক "অপূৰ্ব কলাকাৰ আৰু মনোবৈজ্ঞানিক!" বুলি অভিহিত কৰে। টলষ্টয়ক প্ৰায়ে দেখা সাক্ষাত্‍ কৰি থকা [[এণ্টন চেখভ|এণ্টন চেখভে]] লিখিছিল, "সাহিত্য জগতত যেতিয়া টলষ্টয়ৰ দৰে সাহিত্যিক থাকে তেতিয়া সাহিত্যিক হোৱাটো খুব সহজ আৰু আনন্দদায়ক যেন লাগে; আনকি তুমি নিজে একো নাপালেও বা পোৱাৰ আশা নাথাকিলেও সেয়া সিমান দুখদায়ক নহয় কাৰণ টলষ্টয়ে অমাৰ সকলোৰে হৈ পায়। সাহিত্যত আৰোপিত মানুহৰ আশা আৰু আকাংখ্যাক টলষ্টয়ে ন্যায় প্ৰদান কৰে। " পিছৰ সাহিত্যিক-সমালোচক সকলেও টলষ্টয়ৰ কলাত্মকতাক প্ৰশংসা কৰে। [[ভাৰ্জিনিয়া ৱুলফ|ভাৰ্জিনিয়া ৱুল্ফে]] তেওঁক সকলো ঔপন্যাসিকৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ বুলি ঘোষণা কৰে। মাৰ্চেল প’ষ্ট,ৱিলিয়াম ফ’কনাৰ, [[ভ্লাডিমিৰ নবোকভ]] আদিয়েও টলষ্টয়ক প্ৰশংসা কৰে। অৱশ্যে নবোকভে ''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলিছ'' আৰু ''আনা কাৰেনিনা''ক যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰিলেও ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ৰ শ্ৰেষ্ঠত্বৰ ওপৰত প্ৰশ্ন তোলে আৰু ''ৰেজাৰেকশ্যন'' তথা ''দ্য ক্ৰ্যুট্জাৰ ছোনাটা''ৰ ক্ষুৰধাৰ সমালোচনা কৰে। . টলষ্টয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক আত্মজিৱনীমূলক উপন্যাস ''চাইল্ডহুড'',''বয়হুড'',''য়ুথ'' (১৮৫২–১৮৫৬) আদিত এজন ধনী জমিদাৰৰ পুত্ৰই খেতিয়কবোৰ আৰু নিজৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যৰ বিষয়ে বুজি উঠাৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অৱশ্যে পিছত তেওঁ ইয়াক অত্যধিক অনুভূতিপ্ৰৱণ আখ্যা দিয়ে কাৰণ তেওঁৰ জীৱ্নৰ বহুখিনি সঁচা কথা ইয়াত প্ৰকাশ হৈ যায়। ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধত টলষ্টয়ে এক কামান বাহিনীত দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ সামৰিক বিষয়া হিচাপে কাম কৰে যাৰ কথা তেওঁ ''চেভাস্তাপ’ল স্কেট্ছেছ''ত বৰ্ণনা কৰিছে। যুদ্ধৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ শান্ত মনত জোৱাঁৰ তোলে আৰু ইয়ে পিছলৈ তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্ম সমূহত যুদ্ধৰ ভয়াবহতাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰাত সহায়ক হয়।<ref>''Government is Violence: essays on anarchism and pacifism''. Leo Tolstoy – 1990 – Phoenix Press </ref> তেওঁৰ লিখনিসমূহত তেওঁ সেই সময়ৰ ৰাছিয়ান সমাজখনৰ এক জাগ্ৰত প্ৰতিচ্ছবি ডাঙি ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰা দেখা যায়।<ref>''Tolstoy: the making of a novelist. E'' Crankshaw – 1974 – Weidenfeld & Nicolson </ref> ''দ্য ক’চাক'' (১৮৬৩) নামৰ উপন্যাসখনত এজন গোড়া ৰাছিয়ান আৰু এজনী ক’চাক ছোৱালীৰ প্ৰেমকাহিনীৰ জৰিয়তেতেওঁ ক’চাক সমাজৰ এক চিত্ৰ ডাঙি ধৰিছে। ''আনা কাৰেনিনা'' (১৮৭৭)ত তেওঁ সমাজৰ গোড়ামি আৰু মিথ্যাবাদিতাৰ মাজত বন্দী এগৰাকী মহিলা আৰু খেতিয়কসকলৰ লগত পথাৰত একেলগে কাম কৰা আৰু তেওঁলোকৰ জীৱন-ধাৰণ প্ৰণালী শোধৰাব খোজা টলষ্টয়ৰদৰেই এজন দাৰ্শনিক জমিদাৰৰ কথা সমান্তৰাল ভাৱে বৰ্ণনা কৰিছে। টলষ্টয়ে নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা চৰিত্ৰ সৃষ্টি কৰাৰ উপৰিও নিজৰ জীৱনৰ আধাৰতো কিছুমান চৰিত্ৰত ৰং সানিছিল, ইয়াৰ ভিতৰত ৱাৰ এণ্ড পীছৰ পীয়েৰ বেজুখভ আৰু প্ৰিন্স আন্দ্ৰেই, আনা কাৰেনিনাৰ লেভিন,ৰেজাৰেকশ্যনৰ প্ৰিন্স নেখলাইউদ’ভ। ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ক ইয়াৰ নাটকীয় বিশালতা আৰু একতাৰ বাবে সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থ সমূহৰ এখন আখ্যা দিয়া হয়। ঐতিহাসিক,কাল্পনিক সকলো মিলি ইয়াত প্ৰায় ৫৮০টা চৰিত্ৰ আছে। ইয়াৰ কাহিনীয়ে দৈনন্দিন জীৱনৰ পৰা নেপোলীয়নৰ সমৰকেন্দ্ৰলৈ,ৰাছিয়াৰ আলেকজেণ্ডাৰ প্ৰথমৰ সভাকক্ষৰ পৰা অষ্টেৰ্লিজ আৰু ব’ৰ’দিনৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ গতি কৰে। টলষ্টয়ে ডিচেম্ব্ৰিষ্ট বিদ্ৰোহৰ কাৰণ সমূহ অনুসন্ধানৰ উদ্দেশ্য আগত ৰাখি এই গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে যাৰ কথা তেওঁ শেষ অধ্যায়ত উল্লেখ কৰে যাৰ পৰা গম পোৱা যায় যে আন্দ্ৰে বলকনস্কিৰ পুত্ৰই এই বিদ্ৰোহীসকলৰ এজন হ’ব। অৱশ্যে আশ্চৰ্যজনক ভাৱে টলষ্টয়ে '' ৱাৰ এণ্ড পীছ''ক ( লগতে সমসাময়িক বহুতো উল্লেখনীয় ৰাছিয়ান সাহিত্যকৰ্মক) উপন্যাস আখ্যা দিব খোজা নাই। টলষ্টয়ৰ মতে ''আনা কাৰেনিনা''হে তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকৃত উপন্যাস।<ref>''Tolstoy and the Novel''. J Bayley – 1967 – Chatto & Windus </ref> ''আনা কাৰেনিনা'' ৰ পিছত টলষ্টয়ে খ্ৰীষ্ট ধৰ্মৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত মনোনিবেশ কৰে আৰু ''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলীছ'' (১৮৮৬) আৰু ''হোৱাট ইজ ট্যু বি ডান'' আদি উপন্যাসত খ্ৰীষ্ট দৰ্শনৰ নৈৰাজ্যবাদী চিন্তাৰ প্ৰকাশ ঘটাত ১৯০১চনত ৰাছিয়ান অৰ্থডক্স চাৰ্চৰ লগত তেওঁ সংযোগ বিচ্ছিন্ন হয়।<ref>''Church and State''. L Tolstoy&nbsp;— On Life and Essays on Religion, 1934</ref> ==ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক বিশ্বাস== [[File:Tolstoy by Repin 1901.jpg|thumb|right|200px|ইলিয়া ৰেপিনৰ দ্বাৰা অংকিত খেতিয়কৰ বেশত টলষ্টয় (১৯০১)]] <!--After reading [[Schopenhauer]]'s ''[[The World as Will and Representation]]'', Tolstoy gradually became converted to the ascetic morality upheld in that work as the proper spiritual path for the upper classes: "Do you know what this summer has meant for me? Constant raptures over Schopenhauer and a whole series of delights which I've never experienced before. ... no student has ever studied so much on his course, and learned so much, as I have this summer"<ref>Tolstoy's Letter to A.A. Fet, August 30, 1869</ref> In Chapter VI of ''[[A Confession]]'', Tolstoy quoted the final paragraph of Schopenhauer's work. It explained how the nothingness that results from complete denial of self is only a relative nothingness, and is not to be feared. The novelist was struck by the description of Christian, [[Buddhist]], and [[Hindu]] ascetic renunciation as being the path to holiness. After reading passages such as the following, which abound in Schopenhauer's ethical chapters, the Russian nobleman chose poverty and formal denial of the will: <blockquote> ''But this very necessity of involuntary suffering (by poor people) for eternal salvation is also expressed by that utterance of the Savior ([[Matthew 19:24]]): "It is easier for a camel to go through the eye of a needle, than for a rich man to enter into the kingdom of God." Therefore those who were greatly in earnest about their eternal salvation, chose [[voluntary poverty]] when fate had denied this to them and they had been born in wealth. Thus [[Buddha]] [[Sakyamuni]] was born a prince, but voluntarily took to the mendicant's staff; and [[Francis of Assisi]], the founder of the [[mendicant orders]] who, as a youngster at a ball, where the daughters of all the notabilities were sitting together, was asked: "Now Francis, will you not soon make your choice from these beauties?" and who replied: "I have made a far more beautiful choice!" "Whom?" "''La poverta'' (poverty)": whereupon he abandoned every thing shortly afterwards and wandered through the land as a mendicant.''<ref>Schopenhauer, ''[[Parerga and Paralipomena]]'', Vol. II, §170</ref> </blockquote>--> ১৮৮৪ত টলষ্টয়ে "''হোৱাট আই বিলিভ''" নামৰ এক গ্ৰন্থ লিখে য’ত খ্ৰীষ্টিয়ান আদৰ্শসমূহৰ ওপৰত নিজৰ অনুভৱৰ কথা মুকলিকৈ প্ৰকাশ কৰে। <!--He affirmed his belief in [[Jesus Christ]]'s [[Teachings of Jesus|teachings]] and was particularly influenced by the [[Sermon on the Mount]], and the injunction to [[turn the other cheek]], which he understood as a "commandment of non-resistance to evil by force" and a doctrine of pacifism and nonviolence. In his work ''The Kingdom Of God Is Within You'', he explains that he considered mistaken the Church's doctrine because they had made a "perversion" of Christ's teachings. Tolstoy also received letters from American [[quakers]] who introduced him to the nonviolence writings of Quaker Christians such as [[George Fox]], [[William Penn]], [[Jonathan Dymond]]. Tolstoy believed being a Christian required him to be a pacifist; the consequences of being a pacifist, and the apparently inevitable waging of war by government, are the reason why he is considered a philosophical anarchist.--> টলষ্টয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে এজন সঁচা খ্ৰীষ্টানে গীৰ্জাৰ উপদেশ পালন কৰাতকৈ আত্মশুদ্ধিৰ চেষ্টা কৰি আৰু নিজৰ প্ৰিয়জনৰ উপদেশ মানি চলি অনাবিল আনন্দ পাব পাৰে। তেওঁৰ অহিংস প্ৰতিবাদৰ ধাৰণাও যীশুৰ শিক্ষাসমূহৰ ওপৰতেই আধাৰিত। ''দ্য কিংদম অৱ ইজ গড ৱিদিন য়ু''ত উল্লিখিত এই আদৰ্শৰে [[মহাত্মা গান্ধী]]ক অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ দ্বাৰা টলষ্টয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ ক্ষেত্ৰত বৃহত প্ৰভাৱ পেলাই। তদুপৰি তেওঁ গোড়ামি,ব্যক্তিগত সম্পত্তি,বৈবাহিক প্ৰথা আদিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু যৌন নিষ্কলুষতা,যৌন নিৰ্লিপ্ততা আদিৰ সমৰ্থন কৰিছিল,সেই একেই মত যিবোৰ [[মহাত্মা গান্ধী……|গান্ধীয়েও ডেকাকালত পোষণ কৰিছিল।<ref>I Cannot Be Silent. Leo Tolstoy. ''Recollections and Essays'', 1937.</ref> খ্ৰিষ্টীয়ান নৈৰাজ্যবাদৰ ধাৰণাৰ সৃষ্টিত টলষ্টয়ৰ বহুমূলীয়া ভূমিকা আছে।<ref>{{cite web |url=http://archive.org/details/TheContemporaryRelevanceOfLeoTolstoy |title=The Contemporary Relevance of Leo Tolstoy's Late Political Thought |last=Christoyannopoulos |first=Alexandre |authorlink=Alexandre Christoyannopoulos |year=2009|quote=Tolstoy articulated his Christian anarchist political thought between 1880 and 1910, yet its continuing relevance should have become fairly self-evident already.}}</ref> তেওঁৰ ধাৰ্মিক মতবাদ সমূহ প্ৰসাৰণৰ বাবে সংগী ভ্লাডিমিৰ ছাৰ্টকভে (১৮৫৪–১৯৩৬) টলষ্টয়ান নামৰ নৈৰাজ্যবাদীসকলৰ এক গোট গঠন কৰে। ১৯১১ চনৰ এনছাইক্লোপিডিয়া ব্ৰিটানিকাত নৈৰাজ্যবাদ সম্বন্ধীয় এক প্ৰবন্ধত প্ৰিন্স পিটাৰ ক্ৰ’প’টকিনে লিখে:<blockquote>নিজকে নৈৰাজ্যবাদী বুলি ঘোষণা নকৰাকৈয়ে লিও টলষ্টয়ে যীশুৰ ধৰ্মবাণীসমূহৰ পৰা ঊদ্ধৃতি দি পঞ্চদশ আৰু ষোড়শ শতাব্দীৰ জনপ্ৰিয় ধৰ্মযুদ্ধসমূহত জড়িত তেওঁৰ পূৰ্ব্বজ চোজেস্কি,ডেংক আৰু আন বহুতৰে দৰে আইন আৰু সম্পত্তি-কানুনৰ বিৰদ্ধে স্থিতি লয়। নিজৰ সকলো শক্তি গোটাই তেওঁ (বিশেষকৈ ''দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু''ত) গীৰ্জা,চৰকাৰ আৰু কানুনৰ বিৰূদ্ধে, বিশেষকৈ সম্পত্তি আইনৰ বিৰূদ্ধে কঠোৰ সমালোচনা কৰে। তেওঁ চৰকাৰক দুষ্টৰ দ্বাৰা অৱদমিত,আৰু নিষ্ঠুৰ শক্তিৰ সাহায্যপ্ৰাপ্ত বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ কয় যে সু-সজ্জিত চৰকাৰ এখন ডকাইটতকৈও বিপদজনক। অৱশ্যে তেওঁৰ ধৰ্মীয় মতামতসমূহ বৰ্তমানৰ ভণ্ডামিসমূহ নিৰীক্ষণ কৰি কৰা হোৱা বাবে ই ধাৰ্মিক আৰু নাস্তিক উভয়ৰে মনঃপুত হয়।<ref>{{cite book |title=Encyclopædia Britannica Eleventh Edition |last=Kropotkin |first=Peter |authorlink=Peter Kropotkin |coauthors= |year=1911 |publisher= |location= |isbn= |page=918 |pages= |url=http://www.archive.org/stream/encyclopaediabri01chisrich#page/918/mode/2up |accessdate= |quote=Anarchism}}</ref></blockquote> [[File:Tolstoy organising famine relief in Samara, 1891.jpg|thumb|right|200px|ছামাৰাত দুৰ্ভিক্ষৰ সাহায্যানুস্থানত টলষ্টয়, ১৮৯১। ]] <!--During the [[Boxer Rebellion]] in China, Tolstoy praised the Boxers. He was harshly critical of the atrocities committed by the Russians, Germans, and other western troops. He accused them of engaging in slaughter when he heard about the lootings, rapes, and murders, in what he saw as Christian brutality. Tolstoy also named the two monarchs most responsible for the atrocities; Nicholas II of Russia and Wilhelm II of Germany.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=k1_iAAAAMAAJ&q=he+praised+the+Chinese+for+their+heroic+patience.+When+he+learned+about+the+%22orgy+of+murder,+raping,+and+looting%22+committed+by+the+Western+powers+in+quelling+the+Boxer+rebellion,+he+raged+against+the+brutality+of+the+Christians&dq=he+praised+the+Chinese+for+their+heroic+patience.+When+he+learned+about+the+%22orgy+of+murder,+raping,+and+looting%22+committed+by+the+Western+powers+in+quelling+the+Boxer+rebellion,+he+raged+against+the+brutality+of+the+Christians|title=The Russian review, Volume 19|author=William Henry Chamberlin, Hoover Institution on War, Revolution, and Peace, Ohio State University|editor=Michael Karpovich, Dimitri Sergius Von Mohrenschildt|year=1960|publisher=Blackwell|location=|page=115|isbn=|pages=|accessdate=October 31, 2010}}(Original from the University of Michigan)</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=MFtDxmZVB7gC&pg=PA3&dq=tolstoy+boxer+rebellion#v=onepage&q=tolstoy%20boxer%20rebellion&f=false|title=An age of progress?: clashing twentieth-century global forces|author=Walter G. Moss|year=2008|publisher=Anthem Press|location=|page=3|isbn=1-84331-301-4|pages=|accessdate=October 31, 2010}}</ref> Tolstoy also read the works of Chinese thinker and philosopher, [[Confucius]].<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=nU2lErM3VgwC&pg=PA37&dq=tolstoy+boxer+rebellion#v=onepage&q&f=false|title=The Cambridge companion to Tolstoy|author=Donna Tussing Orwin|year=2002|publisher=Cambridge University Press|location=|page=37|isbn=0-521-52000-2|pages=|accessdate=October 31, 2010}}</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=UipgAAAAMAAJ&dq=tolstoy+boxer+rebellion&q=tolstoy+boxer+rebellion+confucianism|title=Tolstoy and China|author=Derk Bodde|year=1950|publisher=Princeton University Press|location=|page=25|isbn=|pages=|accessdate=October 31, 2010}}(Original from the University of Michigan)</ref>--> [[File:Leo Tolstoy-1908.webm|thumb|right|200px|য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ৰ ৮০৮০তম জন্মোত্সৱ পালন। ইয়াত পত্নী ছোফিয়া (ফুল তুলি থকা), জীয়ৰী এলেকজেন্দ্ৰা (গাড়ীত বগা চোলা পিন্ধি বহি থকা), টলষ্টয়ৰ সহযোগী ভি.ছাৰ্টকভ (দাড়ি আৰু মোচেৰে তপা মানুহজন) আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীবোৰক দেখা গৈছে। এই ছবিখন ১৯০৮ চনতএলেকজেণ্ডাৰ ড্ৰেংকভৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত]] জীৱনৰ শেষৰ বিশ বছৰত লিখা শ শ ৰচনাত টলষ্টয়ে চৰকাৰে কৰা নৈৰাজ্যবাদিতাৰ বিৰোধিতা কৰে আৰু নৈৰাজ্যবাদৰ হিংসাত্মক দিশবোৰ পৰিহাৰ কৰি পঢ়ুৱৈসকলক ক্ৰপ’টকিন,প্ৰ’উধন আদিৰ দ্বাৰা ৰচিত গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কয়। ১৯০০ চনত লিখা "অন এনাৰ্কী" নামৰ ৰচনা খনত তেওঁ লিখে; "নৈৰাজ্যবাদী সকল সকলো ক্ষেত্ৰত শুদ্ধ; লাগিলে সেয়া বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতিৰ পৰিৱৰ্তনৰ দাবীয়েই হওক বা এই মতবাদেই হওক যে শাসকীয় বৰ্গৰ অনুপস্থিতিত যি হিংসাত্মক কাৰ্য চলিব তেওঁলোক থাকিলেও তাতকৈ কোনোগুণে কম নহয়। নৈৰাজ্যবাদে বিপ্লৱৰ জন্ম দিব বুলি ভবাটো তেওঁলোকৰ ভুল ধাৰণা। ই মাত্ৰ চৰকাৰী সুৰক্ষাৰ প্ৰয়োজন নোহোৱা অলেখ মানুহৰহে জন্ম দিব ... য’ত এক নৈতিক,স্থায়ী বিপ্লৱ হোৱাটো হে সম্ভৱ: আত্মসত্তাৰ জাগৰণৰ বিপ্লৱ। "<ref>''Peter Kropotkin: from prince to rebel''. G Woodcock, I Avakumović.1990.</ref> হেনৰী জৰ্জৰ মিতব্যয়ী চিন্তাধাৰাই টলষ্টয়ক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱান্বিত কৰে আৰু তেওঁ ইয়াক ''ৰেজাৰেকশ্যন'' নামৰ গ্ৰন্থত আলোচনা কৰে,যিখন গ্ৰন্থই তেওঁ সংযোগবিচ্ছিন্ন কৰাত প্ৰধান ভূমিকা লয়।<ref>{{cite journal |last= Wenzer |first= Kenneth C. |year= 1997 |title= Tolstoy's Georgist Spiritual Political Economy (1897–1910): Anarchism and Land Reform |journal= [[The American Journal of Economics and Sociology]] |volume= 56 |issue= 4, Oct |jstor= 3487337 }}</ref> ১৯০৮ চনত টলষ্টয়ে ভাৰতবৰ্ষই ব্ৰিটিছ ঔপনিবেশিক শাসনৰ পৰা স্বাধীনতা কাঢ়ি আনিবলৈ অহিংসাক মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে বুলি মতপোষণ কৰি ''এ লেটাৰ টু এ হিন্দু'' শীৰ্ষক এক প্ৰবন্ধ ৰচনা কৰে।<ref>{{Citation | last = Parel | first = Anthony J. | author-link = Anthony Parel | contribution = Gandhi and Tolstoy | editors=M. P. Mathai, M. S. John, Siby K. Joseph | title = Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift | pages = 96–112 | publisher = Concept | place = New Delhi | year = 2002 | contribution-url = http://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&lpg=PP1&pg=PA96#v=onepage&q&f=false |accessdate=2012-09-08}}</ref> ১৯০৯ চনত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ গৈ সেই সময়ত দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ওকালতি কৰি থকা আৰু লাহে লাহে এজন সমাজ সেৱকলৈ পৰিৱৰ্তিত হ’বলৈ ধৰা [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধীৰ]] হাতত পৰে। টলষ্টয়ৰ এই চিঠিখন গান্ধীৰ বাবে অমূল্য আছিল। এয়া যে সঁচাকৈয়ে তেওঁৰেই লিখনি তাৰ প্ৰমাণ বিচাৰি গান্ধীয়ে তেওঁলৈ চিঠি লিখি আৰু ইয়ে দুয়োৰে মাজত এক দীঘলীয়া কথোপকথনৰ সূচনা কৰে।<ref name=gandhi>{{Citation | last = Parel | first = Anthony J. | author-link = Anthony Parel | contribution = Gandhi and Tolstoy | editors=M. P. Mathai, M. S. John, Siby K. Joseph | title = Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift | pages = 96–112 | publisher = Concept | place = New Delhi | year = 2002 | contribution-url = http://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&lpg=PP1&pg=PA96#v=onepage&q&f=false |accessdate=2012-09-23}}</ref> টলষ্টয়ৰ ''দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু'' পঢ়িও গান্ধীয়ে হিংসা ত্যাগ কৰি অহিংসাৰ পূজাৰী হ’বলৈ উদ্বুদ্ধ হৈছিল যাৰ কথা গান্ধীয়ে নিজৰ আত্মজিৱনীত সোঁৱৰি কৈছিল যে টলষ্টয় "বৰ্তমান যুগৰ অহিংসাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দূত"। দুই মণিষীৰ এই যোগাযোগ মাত্ৰ এবছৰহে বৰ্তি থাকে কাৰণ ১৯১০ চনৰ নৱেম্বৰত টলষ্টয়ৰ মৃত্যু হয়। আৰু গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁৰ দ্বিতীয়খন আশ্ৰমক টলষ্টয় কলনী নাম দিয়ে।<ref>''Tolstoy and Gandhi, men of peace: a biography''. MB Green – 1983 – Basic Books </ref> অহিংস প্ৰতিবাদৰ উপৰিও দুয়ো নিৰানিষাহাৰৰ ওপৰতো সম মতামত পোষণ কৰিছিল যিটো টলষ্টয়ৰ বহু ৰচনাৰ বিষয়বস্তু আছিল।<ref>Leo Tolstoy, [http://www.ivu.org/history/tolstoy/the_%20first_step.html ''The First Step''], Preface to the Russian translation of [[Howard Williams (humanitarian)|Howard William’s]] [http://www.ivu.org/history/williams/index.html ''The Ethics of Diet''], 1892.</ref> ==চলচ্চিত্ৰত টলষ্টয়== ২০০৯ চনত জেই পেৰিণিৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি টলষ্টয়ৰ জীৱনৰ শেষ বছৰটিৰ আধাৰত ''দ্য লাষ্ট ষ্টেছ্ন'' নামৰ ছবিখন নিৰ্মিত হয়। মাইকেল হফমেনৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত এই ছবিখনত ক্ৰিষ্টোফাৰ প্লামাৰে টলষ্টয়ৰ চৰিত্ৰত আৰু হেলেন মিৰেনে ছোফিয়া টলষ্টয়াৰ চৰিত্ৰঅত অভিনয় কৰে আৰু দুয়ো অস্কাৰ বঁটাৰ মনোনয়ণ লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত আন আন ছবিসমূহ হ’ল ''ডিপাৰচাৰ অৱ এ গ্ৰেণ্ড ওল্ড মেন'', ''হাও ফাইন, হাও ফ্ৰেছ দ্য ৰোজেছ ৱেৰ'' , ''লীঅ' টলষ্টয়'' আদি উল্লেখযোগ্য। টলষ্টয়ৰ জীৱনৰ ওপৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ এটা দশক পূৰ্বে এখন বিখ্যাত ছবি নিৰ্মাণ হৈছিলযি বৰ্তমান বিলুপ্ত। ১৯০১ চনত আমেৰিকান ভ্ৰমণকাৰী প্ৰবক্তা বাৰ্টন হোমছ আৰু আমেৰিকান ছিনেটৰ,ইতিহাসবিদ এলবাৰ্ট জে বেভেৰিজে য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ক সাক্ষাত কৰে আৰু হোমছে এক কেমেৰাৰে তিনিওৰে কথা-বতৰাৰ চিত্ৰ গ্ৰহণ কৰি থয়। কিন্তু পিছত টলষ্টয়ৰ লগত হোৱা এই সাক্ষাতে বেভেৰিজৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হোৱাৰ আশা মষিমূৰ কৰিব বুলি বেভেৰিজৰ উপদেষ্টাসকলে ইয়াক নষ্ট কৰি পেলায়।<ref>Wallace, Irving, 'Everybody's Rover Boy', in ''The Sunday Gentleman''. New York: Simon & Schuster, 1965. p. 117.</ref> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{Main|লীঅ' টলষ্টয়ৰ গ্ৰন্থপঞ্জী}} {{-}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|colwidth=30em}} ==বিশদ অধ্যয়ন== * [http://www.wsws.org/en/articles/2010/12/tols-d02.html ''Trotsky’s 1908 tribute to Leo Tolstoy''] Published by the International Committee of the Fourth International (ICFI). * [http://books.google.com/books?id=Vmyf7V7D3xQC& ''The Life of Tolstoy: Later years''] by [[Aylmer and Louise Maude|Aylmer Maude]], Dodd, Mead and Company, 1911 at Google Books *''[[wikiquote:Robert_Hunter_(author)#Why_We_Fail_as_Christians_.281919.29|Why We Fail as Christians]]'' by [[Robert Hunter (author)|Robert Hunter]], The Macmillan Company, 1919 at Wikiquotes *[http://books.google.com/books?id=dh1HAAAAIAAJ& ''Why we fail as Christians''] by Robert Hunter, The Macmillan Company, 1919 at Google Books ==বাহ্যিক সংযোগ== <!--Note: all links should comply with Wikipedia's external links guideline at [[Wikipedia:External links]]. To keep this section from ballooning, please only include links of general interest --> {{Sister project links |wikt=no |b=no |q=Leo Tolstoy |s=Author:Leo Tolstoy |commons=Category:Leo Tolstoy |n=no |v=no |species=no}} {{Refbegin}} *[http://librivox.org/newcatalog/search.php?title=&author=Leo+Tolstoy&action=Search Audiobooks of Tolstoy] at [[LibriVox]] *{{IBList|type=author|id=160|name=Leo Tolstoy}} *{{gutenberg author|Leo+Tolstoy}} *[http://archive.org/search.php?query=creator%3A%22Leo%20Tolstoy%22&sort=-downloads Works by Leo Tolstoy] at [[Internet Archive]] *{{worldcat id|lccn-n79-68416}} {{Refend}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] soc0f9gthfiw9ihii5nfrrr6ku7k9vx 616592 616591 2026-07-10T17:23:30Z Dakalil 50728 /* */ বানান সংশোধন 616592 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer<!--For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]].--> |name = লেৱ তলস্ত'য় |image = L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg |imagesize = 200px |alt = |caption = ১৯০৮ত য়াছনায়া পলয়ানাৰ জমিদাৰীত ছেৰ্গেই প্ৰ’কুদিন-গৰ্স্কীয়ে টোলা তলস্ত'য়ৰ আলোকচিত্ৰ। তলস্ত'য়ৰ এইখনেই একমাত্ৰ ৰঙীন আলোকচিত্ৰ। |pseudonym = |birth_name = লেৱ নিকলায়েৱিচ তলস্ত'য় |birth_date = {{birth date|1828|9|9}} |birth_place = য়াছনায়া পলয়ানা, ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য |death_date = {{death date and age|1910|11|20|1828|8|28}} |death_place = এস্তাপ’ভ’,ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য |occupation = ঔপন্যাসিক,গল্পকাৰ,নাট্যকাৰ,প্ৰবন্ধকাৰ |language = [[ৰাছিয়ান ভাষা|ৰাছিয়ান]], [[ফঁৰাছী ভাষা|ফঁৰাছী]] |nationality = ৰাছিয়ান |period = ১৮৫২–১৯১০ |genre = |subject = |movement = |notableworks = ''[[ৱাৰ এণ্ড পীছ]]''<br>''[[আনা কাৰেনিনা]]''<br>''[[এ কনফেশ্যন]]'' |spouse = ছ'ফিয়া তলস্ত'য় |partner = |children = ১৪ |signature = Leo Tolstoy signature.svg }} কাউণ্ট '''লেৱ নিকলায়েৱিচ তলস্ত'য়'''{{efn|<ref group=note>{{family name explanation|Nikolayevich|Tolstoy|lang=Eastern Slavic}} Tolstoy pronounced his first name as {{IPA|ru|lʲɵf|}}, which corresponds to the romanization ''Lyov''. ({{cite book |last=Nabokov |first=Vladimir |title= Lectures on Russian literature |page=216 }})</ref> {{IPAc-en|ˈ|t|oʊ|l|s|t|ɔɪ|,_|ˈ|t|ɒ|l|-}}।<ref>{{multiref | {{Dictionary.com|Tolstoy}} | {{Cite Collins|Tolstoy}} }}</ref>}} ({{lang-ru|Лев Николаевич Толстой}},{{efn|Throughout Tolstoy's whole life, his name was written as {{lang|ru-petr1708|Левъ Николаевичъ Толстой}} using [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|pre-reform Russian orthography]].}} {{IPA|ru|ˈlʲef nʲɪkɐˈla(j)ɪvʲɪtɕ tɐlˈstoj|pron|Ru-Lev Nikolayevich Tolstoy.ogg}}; {{OldStyleDate|৯ ছেপ্টেম্বৰ|১৮২৮|২৮ আগষ্ট}} – {{OldStyleDate|২০ নৱেম্বৰ|১৯১০|৭ নবেম্বৰ}}), বা '''লীঅ’ টলষ্টয়''' আছিল এগৰাকী ৰাছিয়ান লেখক যিয়ে প্ৰধানতঃ উপন্যাস আৰু ছুটিগল্প ৰচনা কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ নাটক আৰু বিভিন্ন প্ৰবন্ধও লিখিবলৈ লয়। ১৮৭০ চনত হোৱা এক নৈতিক সংকট আৰু ধাৰ্মিক জাগৰণৰ পিছত তেওঁৰ অত্যন্ত নীতিবাদী আৰু গোড়া ধাৰ্মিক চিন্তাধাৰা সমূহক লৈ সৃষ্টি হোৱা তেওঁৰ জটিল আৰু স্ববিৰোধী ব্যক্তিত্বৰ বাবেও তেওঁ জনাজাত যাৰ পিছৰে পৰা তেওঁ নৈতিক চিন্তাবিদ তথা সমাজ সংস্কাৰক হিচাপেও প্ৰখ্যাত হয়। চাৰমন অন দ্য মাউণ্টক কেন্দ্ৰ কৰি যীশুৰ ধৰ্মবাণীসমূহৰ তেওঁৰ সাহিত্যিক ব্যাখ্যাই তেওঁক পিছলৈ খ্ৰীষ্ট নৈৰাজ্যবাদ আৰু নৈৰাজ্যশান্তিবাদৰ সমৰ্থক কৰি তোলে। দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু আদি ৰচনাত ফুটি উঠা অহিংস প্ৰতিবাদে [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধী]],<ref name=ResistNotEvil>[http://www-ee.stanford.edu/~hellman/opinion/Resist_Not.html Martin E. Hellman, ''Resist Not Evil'' in ''World Without Violence'' (Arun Gandhi ed.), M.K. Gandhi Institute, 1994], retrieved on December 14, 2006</ref> [[মাৰ্টিন লুথাৰ কিং, অনুজ]]<ref>{{cite book | last = King, Jr. | first = Martin Luther | coauthors = Clayborne Carson, et al | title = The Papers of Martin Luther King, Jr., Volume V: Threshold of a New Decade, January 1959&nbsp;– December 1960 | publisher = University of California Press | year = 2005 | pages = 149, 269, 248 |url = http://books.google.com/books?id=TU_HozbJSC8C&pg=PA269 | isbn = 0-520-24239-4 }}</ref> আদিকে ধৰি বিংশ শতিকাৰ বহুকেইজন কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল। ==জীৱন আৰু পেশা== [[File:Lev Nikolayevich Tolstoy 1848.jpg|thumb|right|200px|১৮৪৮ চনত বিশ বছৰীয়া টলষ্টয়]] ৰাছিয়াৰ টুলা অঞ্চলৰ য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ৰ জন্ম হয়। টলষ্টয় পৰিয়াল পুৰণি সম্ভ্ৰান্ত ৰাছিয়াৰ এক বিখ্যাত পৰিয়াল আছিল। লীঅ' টলষ্টয় আছিল ১৮১২ চনৰ দেশভক্তি যুদ্ধৰ সৈনিক কাউণ্ট নিকোলাই ইলাইছ টলষ্টয় আৰু কাউণ্টেছ মাৰিয়া টলষ্টেয়া (ভলকনস্কয়া)ৰ পাঁচটি সন্তানৰ চতুৰ্থ। টলষ্টয়ৰ শিশু অৱস্থাতে পিতৃ-মাতৃৰ মৃত্যু হোৱাত তেওঁ আৰু তেওঁৰ ভাই-ভনীসকলক তেওঁলোকৰ আত্মীয়ই ডাঙৰ-দীঘল কৰে। ১৮৪৪ চনত তেওঁ কাজান বিশ্ববিদ্যালয়ত আইন আৰু পূবদেশীয় ভাষা শিকিবলৈ লয়। তেওঁৰ শিক্ষক সকলে তেওঁক "শিকিবলৈ অপাৰগ আৰু অনিচ্ছুক" আখ্যা দিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.macmillanreaders.com/wp-content/uploads/2010/08/ads.leotolstoy.pdf |title=Author Data Sheet, Macmillan Readers |publisher=Macmillan Publishers Limited |accessdate=October 22, 2010 |archivedate=August 7, 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210807174656/http://www.macmillanreaders.com/wp-content/uploads/2010/08/ads.leotolstoy.pdf |deadurl=yes }}</ref> শিক্ষা আধাতে সামৰি টলষ্টয় য়াছনায়া পলয়ানালৈ উভতি যায় আৰু বেছিভাগ সময় মস্কো আৰু ছেইণ্ট পীটাৰ্ছবাগত কটাবলৈ লয়। ১৮৫১ চনত জুৱা খেলি বহু টকাৰ ধাৰত পোতগৈ তেওঁ ককায়েকৰ সৈতে ককেছাছ অঞ্চললৈ গুচি যায় আৰু ইম্পেৰিয়েল ৰাছিয়ান সেনাবাহিনীত যোগ দিয়ে। আৰু এই সময়খিনিতেই তেওঁ লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে। সেনাবাহিনীত লাভ কৰা বিভিন্ন অভিজ্ঞতা আৰু ১৮৫৭ আৰু ১৮৬০–৬১ চনত কৰা দুই ইউৰোপ ভ্ৰমণে তেওঁক পিছলৈ এজন ইন্দ্ৰিয় পৰায়ণ আৰু সুবিধালব্ধ সামাজিক লেখকৰ পৰা এজন অহিংস আৰু ধাৰ্মিক নৈৰাজ্যবাদী ব্যক্তি হিচাপে গঢ়ি তোলে। ১৮৫৭ চনত তেওঁ পেৰিছত এক ৰাজহুৱা ফাঁচী দেখা পায় আৰু এই ঘটনাই তেওঁৰ জীৱনৰ গতি সলনি কৰে। ভাছিলী ব’টকিন নামৰ এক বন্ধুলৈ পঠিওৱা এক পত্ৰত তেওঁ লিখে: "সঁচা কথাটো হ’ল এই চৰকাৰ এক ষড়যন্ত্ৰ,যাক কেবল জনতাক অকল শোষণ কৰিবলৈয়ৈই নহয় দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত কৰিবলৈও নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ... সেয়েহে মই আৰু কেতিয়াও কোনো চৰকাৰী সেৱা নকৰো। "<ref>A. N. Wilson, ''Tolstoy'' (1988), p. 146</ref> ১৮৬০–৬১ ৰ ইউৰোপ ভ্ৰমণে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাহিত্যিক জীৱনৰ পৰিৱৰ্তনক গঢ় দিয়ে। তাত তেওঁ ভিক্টৰ হিউগোক লগ পায় যাৰ দ্বাৰা ৰচিত [[লা মিজাৰেবল]] পঢ়ি টলষ্টয়ে তেওঁৰ ভূয়ঁসী প্ৰশংসা কৰে। এক নকল নাম লৈ ব্ৰাছেলছ্ত নিৰ্বাসিত হৈ থকা ফৰাচী অৰাজকতাবাদী পিয়েৰ-জোছেফ প্ৰউধনৰ ওচৰলৈ ১৮৬১ চনৰ মাৰ্চত টলষ্টয়ে কৰা এক ভ্ৰমণে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনক প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল। উত্‍সাহিত হৈ টলষ্টয়ে য়াছনায়া পলয়ানালৈ ঘূৰি যায় আৰু ১৮৬২ চনৰ তেওঁৰ ৰচনা "দ্য স্কুল এট য়াছনায়া পলয়ানা"ত উল্লেখ থকাৰ দৰে তেওঁৰ ভূমিদাস সকলৰ ল’ৰা-ছোৱালীসকলৰ বাবে তেৰখন বিদ্যালয় নিৰ্মাণ কৰে।<ref>{{cite book | last = Tolstoy | first = Lev N. | coauthors = Leo Wiener, translator and editor | title = The School at Yasnaya Polyana – The Complete Works of Count Tolstoy: Pedagogical Articles. Linen-Measurer, Volume IV | publisher = Dana Estes & Company | year = 1904 | page = 227 | url = http://books.google.com/books?id=4cQnAAAAYAAJ&pg=PA227 }}</ref> কিন্তু ৰাছিয়াৰ সম্ৰাটৰ গোপন আৰক্ষীবাহিনীৰ অত্যাচাৰত টলষ্টয়ৰ শৈক্ষিক পৰীক্ষণ সমূহ অসম্পূৰ্ণ হৈ ৰয়। ===মৃত্যু=== [[File:Graf Tolstoj op Jasnaja Poljana.jpg|thumb|right|200px|য়াছনায়া পলয়ানাত পূষ্পসজ্জিত টলষ্টয়ৰ কবৰস্থান। ]] ১৯১০ চনত ৮২ বছৰ বয়সত নিউমুনিয়াত ভুগি টলষ্টয়ৰ মৃত্যু হয়।<ref>''Leo Tolstoy''. EJ Simmons – 1946 – Little, Brown and Company </ref> শীতকালৰ শেষভাগত যেতিয়া তেওঁ ঘৰ এৰি গুচি আহে,এষ্টাপোভো ৰে’ল ষ্টেছনত মাজৰাতি তেওঁ মৃত্যুক সাৱটে। এক উচ্চ পৰ্যায়ৰ সামাজিক জীৱন যাপনৰ পৰা সন্ন্যাস লৈ নিজ পৰিবাৰ আৰু পৰিয়ালৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ কোনোমতে সাহস গোটাবলৈ সক্ষম হৈ গুচি অহাৰ মাত্ৰ কেইদিনমান পিছতেই তেওঁ মৃত্যু মুখত পৰে।<ref>''The last days of Tolstoy''. VG Chertkov. 1922. Heinemann </ref> তেওঁ ঘৰ এৰি অহা ঘটনা আছিল পত্নী ছোনিয়াৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ তেওঁ কৰা চেষ্টাৰ এক অঘোষিত প্ৰয়াস যিয়ে তেওঁৰ শিকনী সমূহৰ প্ৰকাশ্যে বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু টলষ্টয়ে তেওঁতকৈ ছাত্ৰসকলক বেছি মনোযোগ দিয়া বুলি অভিযোগ কৰি ঈৰ্ষাপৰায়ণ হৈ পৰিছিল। মৃত্যুৰ আগৰ সময়খিনিত তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ স্বাস্থ্যৰ দৈনিক পৰিচৰ্যাত সক্ৰিয় ভাৱে জড়িত লোক সকল তেওঁৰ স্বাস্থ্যক লৈ চিন্তিত হৈ পৰে। মৃত্যুৰ কিছুদিন আগত তেওঁ নিজৰ মৃত্যুৰ কথা কৈছিল আৰু তাৰ বিষয়ে লিখিছিল। আৰু ইয়াৰ কিছুদিন পিছতেই এদিনৰ দক্ষিণমুৱা ৰে’লয়াত্ৰাৰ পিছত এক ৰে’ল ষ্টেছনত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে।<ref>[http://www.lrb.co.uk/v32/n14/james-meek/some-wild-creature The Death of Tolstoy]</ref> তাৰ পিছত ষ্টেছন মাষ্টৰে তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায় য’ত তেওঁৰ ব্যক্তিগত চিকিত্সকক মতা হয় আৰু তেওঁক কেম্ফৰ আৰু মৰফিনৰ বেজী দিয়া হয়। আৰক্ষীয়ে তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত সমাবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ বিচাৰিছিল যদিও হেজাৰ হেজাৰ খেতিয়কে পথত শাৰী পাতে। এই খেতিয়কসকলে “কোনোবা ডাঙৰ মানুহ মৰিছে” বুলিহে যে শুনিছিল এনে কথা নহয়,তেওঁলোকে প্ৰত্যেকেই টলষ্টয়ৰ বিষয়ে কিছু কিছু জানিছিল।<ref>Tolstaya, S.A. ''The Diaries of Sophia Tolstoy'', Book Sales, 1987; Chertkov, V. "The Last Days of Leo Tolstoy," http://www.linguadex.com/tolstoy/index.html, translated by Benjamin Scher</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Ge Sophia Tolstaya.jpg|thumb|right|200px|টলষ্টয়ৰ পত্নী ছ'ফিয়া আৰু জীয়ৰী এলেকজেন্দ্ৰা]] ১৮৬২ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত টলষ্টয়ে তেওঁতকৈ ষোল্ল বছৰ সৰু, এজন চিকিত্সকৰ জীয়ৰী ছোফিয়া এন্দ্ৰীভনা বেৰ্ছক বিয়া কৰায়। বন্ধু-বান্ধৱ তথা পৰিয়ালবৰ্গই তেওঁক ছোফিয়াৰ ৰাছিয়ান উপভ্ৰংশ ছোনিয়া বুলি মাতিছিল।<ref name=nyt>Susan Jacoby, "The Wife of the Genius" (April 19, 1981) ''[[The New York Times]]''</ref> তেওঁলোকৰ সৰ্বমুঠ তেৰটি সন্তান আছিল:<ref>Feuer,Kathryn B. ''Tolstoy and the Genesis of War and Peace'', Cornell University Press, 1996, ISBN 0-8014-1902-6</ref> * কাউণ্ট ছেৰ্গেই লভোভিচ টলষ্টয় (১০ জুলাই,১৮৬৩– ২৩ ডিচেম্বৰ,১৯৪৭) *কাউণ্টেছ তাত্যানা লভোভিনাটলষ্টয়া, (৪ অক্টোবৰ,১৮৬৪ – ২১ ছেপ্টেম্বৰ,১৯৫০), মিখেইল ছাৰ্গিভিছ ছুখোটিনৰ পত্নী *কাউণ্ট ইলীয়া লভোভিছ টলষ্টয় ,(২২ মে,১৮৬৬ – ১১ ডিচেম্বৰ,১৯৩৩), লেখক * কাউণ্ট নেভ লভোভিচ টলষ্টয় (১ জুন,১৮৬৯ – ১৮ অক্টোবৰ,১৯৪৫), লেখক আৰু খনিকৰ * কাউণ্টেছ মাৰিয়া লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮৭১–১৯০৬),নিকোলাই লিঅ’নিড’ভিচ অবলনস্কীৰ পত্নী * কাউণ্ট পিটাৰ লভোভিচ টলষ্টয (১৮৭২–১৮৭৩), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। * কাউণ্ট নিকোলাই লভোভিচ টলষ্টয় (১৮৭৪–১৮৭৫), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। * কাউণ্টেছ বাৰবাৰা লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮৭৫–১৮৭৫), শিশু অৱস্থাতে মৃত্যু হয়। *কাউণ্ট এন্দ্ৰেই লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৭৭–১৯১৬), ৰুছ-জাপানী যুদ্ধত ভাগ লয়। * কাউণ্ট মাইকেল লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৭৯–১৯৪৪) *কাউণ্ট এলেক্সি লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৮১–১৮৮৬) * কাউণ্টেছ এলেক্সেন্দ্ৰা লভোভিনা টলষ্টয়া (১৮ জুলাই,১৮৮৪ – ২৬ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৭৯) * কাউণ্ট ইভান লভোভিছ টলষ্টয় (১৮৮৮–১৮৯৫) এই বিয়াখন আৰম্ভণিৰে পৰা যৌন-সৰ্বস্ব আৰু আবেগবিহীন হিচাপে চিহ্নিত হয় কাৰণ বিয়াৰ আগদিনা টলষ্টয়ে ছোনিয়াক নিজৰ ডায়েৰী সমূহ দি দিয়ে য’ত তেওঁৰ প্ৰাক-বৈবাহিক যৌন জীৱনৰ বৰ্ণনা আছিল আৰু এয়াও লিখা আছিল যে তেওঁৰ ভূসম্পত্তিৰ এক কৰ্মকৰ্ত্ৰীয়ে তেওঁৰ সন্তানক জন্ম দিছে।<ref name=nyt/> অৱশ্যে ইয়াৰ পিছতো তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱন সুখময় আছিল যিয়ে টলষ্টয়ক ''ৱাৰ এণ্ড পীছ'' আৰু ''আনা কাৰেনিনা'' লিখিবলৈ স্বাধীনতা প্ৰদান কৰিছিল য’ত ছোনিয়াই তেওঁৰ সহকাৰী,পাণ্ডুলিপি পৰীক্ষক আৰু হিচাপ পৰীক্ষক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=nyt/> অৱশ্যে পিছলৈ এ. এন. ৱিলছনে তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱনক সাহিত্যৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ অসুখী বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। এক তীব্ৰ মানসিক পৰিবৰ্তন ঘটি তেওঁ বংশানুক্ৰমিক আৰু উপাৰ্জিত সম্পত্তি,আনকি তেওঁৰ পূৰ্ব প্ৰকাশিত গ্ৰন্থসমূহৰ স্বত্ব্ব পৰ্যন্ত অস্বীকাৰ কৰা আদি ঘটনাই তেওঁৰ আৰু পত্নীৰ মাজত বিবাদ মাতি আনে। ৰুছ বিপ্লৱৰ পিছত টলষ্টয় পৰিয়ালে ৰাছিয়া ত্যাগ কৰে আৰু বৰ্তমান টলষ্টয়ৰ বংশধৰ সকল ছুইডেন,জাৰ্মানী,য়ুনাইটেড কিংদম,ফ্ৰান্স আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আদিত বিয়পি আছে যাৰ ভিতৰত ছুইডিছ গায়িকা ভিক্টোৰিয়া টলষ্টয়,ছুইডিছ জমিদাৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ প’জ আদি উল্লেখযোগ্য। ==উপন্যাস আৰু অন্যান্য সাহিত্যকৰ্ম== ৰাছিয়ান সাহিত্য জগতত টলষ্টয় এক ভোটা তৰা। তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মই ''ৱাৰ এণ্ড পীছ'', ''আনা কাৰেনিনা'' আদি বহুচৰ্চিত উপন্যাস আৰু ''হাজি মূৰাদ'',''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলীচ'' আদি উপন্যাসিকা সামৰি লয়। তেওঁৰ সমসাময়িক সাহিত্যিক সকলে টলষ্টয়ৰ ভূঁয়সী প্ৰশংসা কৰে। [[ফিয়ড’ৰ দস্তয়েভস্কী]]ৰ মতে তেওঁ আছিল সকলো জীৱিত ঔপন্যাসিকৰ ভিতৰত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ। গুস্তাভ ফ্ল’বাৰ্টে ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ৰ অনুবাদ পঢ়ি তেওঁক "অপূৰ্ব কলাকাৰ আৰু মনোবৈজ্ঞানিক!" বুলি অভিহিত কৰে। টলষ্টয়ক প্ৰায়ে দেখা সাক্ষাত্‍ কৰি থকা [[এণ্টন চেখভ|এণ্টন চেখভে]] লিখিছিল, "সাহিত্য জগতত যেতিয়া টলষ্টয়ৰ দৰে সাহিত্যিক থাকে তেতিয়া সাহিত্যিক হোৱাটো খুব সহজ আৰু আনন্দদায়ক যেন লাগে; আনকি তুমি নিজে একো নাপালেও বা পোৱাৰ আশা নাথাকিলেও সেয়া সিমান দুখদায়ক নহয় কাৰণ টলষ্টয়ে অমাৰ সকলোৰে হৈ পায়। সাহিত্যত আৰোপিত মানুহৰ আশা আৰু আকাংখ্যাক টলষ্টয়ে ন্যায় প্ৰদান কৰে। " পিছৰ সাহিত্যিক-সমালোচক সকলেও টলষ্টয়ৰ কলাত্মকতাক প্ৰশংসা কৰে। [[ভাৰ্জিনিয়া ৱুলফ|ভাৰ্জিনিয়া ৱুল্ফে]] তেওঁক সকলো ঔপন্যাসিকৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ বুলি ঘোষণা কৰে। মাৰ্চেল প’ষ্ট,ৱিলিয়াম ফ’কনাৰ, [[ভ্লাডিমিৰ নবোকভ]] আদিয়েও টলষ্টয়ক প্ৰশংসা কৰে। অৱশ্যে নবোকভে ''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলিছ'' আৰু ''আনা কাৰেনিনা''ক যথেষ্ট প্ৰশংসা কৰিলেও ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ৰ শ্ৰেষ্ঠত্বৰ ওপৰত প্ৰশ্ন তোলে আৰু ''ৰেজাৰেকশ্যন'' তথা ''দ্য ক্ৰ্যুট্জাৰ ছোনাটা''ৰ ক্ষুৰধাৰ সমালোচনা কৰে। . টলষ্টয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক আত্মজিৱনীমূলক উপন্যাস ''চাইল্ডহুড'',''বয়হুড'',''য়ুথ'' (১৮৫২–১৮৫৬) আদিত এজন ধনী জমিদাৰৰ পুত্ৰই খেতিয়কবোৰ আৰু নিজৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যৰ বিষয়ে বুজি উঠাৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অৱশ্যে পিছত তেওঁ ইয়াক অত্যধিক অনুভূতিপ্ৰৱণ আখ্যা দিয়ে কাৰণ তেওঁৰ জীৱ্নৰ বহুখিনি সঁচা কথা ইয়াত প্ৰকাশ হৈ যায়। ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধত টলষ্টয়ে এক কামান বাহিনীত দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ সামৰিক বিষয়া হিচাপে কাম কৰে যাৰ কথা তেওঁ ''চেভাস্তাপ’ল স্কেট্ছেছ''ত বৰ্ণনা কৰিছে। যুদ্ধৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ শান্ত মনত জোৱাঁৰ তোলে আৰু ইয়ে পিছলৈ তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্ম সমূহত যুদ্ধৰ ভয়াবহতাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰাত সহায়ক হয়।<ref>''Government is Violence: essays on anarchism and pacifism''. Leo Tolstoy – 1990 – Phoenix Press </ref> তেওঁৰ লিখনিসমূহত তেওঁ সেই সময়ৰ ৰাছিয়ান সমাজখনৰ এক জাগ্ৰত প্ৰতিচ্ছবি ডাঙি ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰা দেখা যায়।<ref>''Tolstoy: the making of a novelist. E'' Crankshaw – 1974 – Weidenfeld & Nicolson </ref> ''দ্য ক’চাক'' (১৮৬৩) নামৰ উপন্যাসখনত এজন গোড়া ৰাছিয়ান আৰু এজনী ক’চাক ছোৱালীৰ প্ৰেমকাহিনীৰ জৰিয়তেতেওঁ ক’চাক সমাজৰ এক চিত্ৰ ডাঙি ধৰিছে। ''আনা কাৰেনিনা'' (১৮৭৭)ত তেওঁ সমাজৰ গোড়ামি আৰু মিথ্যাবাদিতাৰ মাজত বন্দী এগৰাকী মহিলা আৰু খেতিয়কসকলৰ লগত পথাৰত একেলগে কাম কৰা আৰু তেওঁলোকৰ জীৱন-ধাৰণ প্ৰণালী শোধৰাব খোজা টলষ্টয়ৰদৰেই এজন দাৰ্শনিক জমিদাৰৰ কথা সমান্তৰাল ভাৱে বৰ্ণনা কৰিছে। টলষ্টয়ে নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ পৰা চৰিত্ৰ সৃষ্টি কৰাৰ উপৰিও নিজৰ জীৱনৰ আধাৰতো কিছুমান চৰিত্ৰত ৰং সানিছিল, ইয়াৰ ভিতৰত ৱাৰ এণ্ড পীছৰ পীয়েৰ বেজুখভ আৰু প্ৰিন্স আন্দ্ৰেই, আনা কাৰেনিনাৰ লেভিন,ৰেজাৰেকশ্যনৰ প্ৰিন্স নেখলাইউদ’ভ। ''ৱাৰ এণ্ড পীছ''ক ইয়াৰ নাটকীয় বিশালতা আৰু একতাৰ বাবে সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থ সমূহৰ এখন আখ্যা দিয়া হয়। ঐতিহাসিক,কাল্পনিক সকলো মিলি ইয়াত প্ৰায় ৫৮০টা চৰিত্ৰ আছে। ইয়াৰ কাহিনীয়ে দৈনন্দিন জীৱনৰ পৰা নেপোলীয়নৰ সমৰকেন্দ্ৰলৈ,ৰাছিয়াৰ আলেকজেণ্ডাৰ প্ৰথমৰ সভাকক্ষৰ পৰা অষ্টেৰ্লিজ আৰু ব’ৰ’দিনৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ গতি কৰে। টলষ্টয়ে ডিচেম্ব্ৰিষ্ট বিদ্ৰোহৰ কাৰণ সমূহ অনুসন্ধানৰ উদ্দেশ্য আগত ৰাখি এই গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে যাৰ কথা তেওঁ শেষ অধ্যায়ত উল্লেখ কৰে যাৰ পৰা গম পোৱা যায় যে আন্দ্ৰে বলকনস্কিৰ পুত্ৰই এই বিদ্ৰোহীসকলৰ এজন হ’ব। অৱশ্যে আশ্চৰ্যজনক ভাৱে টলষ্টয়ে '' ৱাৰ এণ্ড পীছ''ক ( লগতে সমসাময়িক বহুতো উল্লেখনীয় ৰাছিয়ান সাহিত্যকৰ্মক) উপন্যাস আখ্যা দিব খোজা নাই। টলষ্টয়ৰ মতে ''আনা কাৰেনিনা''হে তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকৃত উপন্যাস।<ref>''Tolstoy and the Novel''. J Bayley – 1967 – Chatto & Windus </ref> ''আনা কাৰেনিনা'' ৰ পিছত টলষ্টয়ে খ্ৰীষ্ট ধৰ্মৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত মনোনিবেশ কৰে আৰু ''দ্য ডেথ অৱ ইভান ইলীছ'' (১৮৮৬) আৰু ''হোৱাট ইজ ট্যু বি ডান'' আদি উপন্যাসত খ্ৰীষ্ট দৰ্শনৰ নৈৰাজ্যবাদী চিন্তাৰ প্ৰকাশ ঘটাত ১৯০১চনত ৰাছিয়ান অৰ্থডক্স চাৰ্চৰ লগত তেওঁ সংযোগ বিচ্ছিন্ন হয়।<ref>''Church and State''. L Tolstoy&nbsp;— On Life and Essays on Religion, 1934</ref> ==ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক বিশ্বাস== [[File:Tolstoy by Repin 1901.jpg|thumb|right|200px|ইলিয়া ৰেপিনৰ দ্বাৰা অংকিত খেতিয়কৰ বেশত টলষ্টয় (১৯০১)]] <!--After reading [[Schopenhauer]]'s ''[[The World as Will and Representation]]'', Tolstoy gradually became converted to the ascetic morality upheld in that work as the proper spiritual path for the upper classes: "Do you know what this summer has meant for me? Constant raptures over Schopenhauer and a whole series of delights which I've never experienced before. ... no student has ever studied so much on his course, and learned so much, as I have this summer"<ref>Tolstoy's Letter to A.A. Fet, August 30, 1869</ref> In Chapter VI of ''[[A Confession]]'', Tolstoy quoted the final paragraph of Schopenhauer's work. It explained how the nothingness that results from complete denial of self is only a relative nothingness, and is not to be feared. The novelist was struck by the description of Christian, [[Buddhist]], and [[Hindu]] ascetic renunciation as being the path to holiness. After reading passages such as the following, which abound in Schopenhauer's ethical chapters, the Russian nobleman chose poverty and formal denial of the will: <blockquote> ''But this very necessity of involuntary suffering (by poor people) for eternal salvation is also expressed by that utterance of the Savior ([[Matthew 19:24]]): "It is easier for a camel to go through the eye of a needle, than for a rich man to enter into the kingdom of God." Therefore those who were greatly in earnest about their eternal salvation, chose [[voluntary poverty]] when fate had denied this to them and they had been born in wealth. Thus [[Buddha]] [[Sakyamuni]] was born a prince, but voluntarily took to the mendicant's staff; and [[Francis of Assisi]], the founder of the [[mendicant orders]] who, as a youngster at a ball, where the daughters of all the notabilities were sitting together, was asked: "Now Francis, will you not soon make your choice from these beauties?" and who replied: "I have made a far more beautiful choice!" "Whom?" "''La poverta'' (poverty)": whereupon he abandoned every thing shortly afterwards and wandered through the land as a mendicant.''<ref>Schopenhauer, ''[[Parerga and Paralipomena]]'', Vol. II, §170</ref> </blockquote>--> ১৮৮৪ত টলষ্টয়ে "''হোৱাট আই বিলিভ''" নামৰ এক গ্ৰন্থ লিখে য’ত খ্ৰীষ্টিয়ান আদৰ্শসমূহৰ ওপৰত নিজৰ অনুভৱৰ কথা মুকলিকৈ প্ৰকাশ কৰে। <!--He affirmed his belief in [[Jesus Christ]]'s [[Teachings of Jesus|teachings]] and was particularly influenced by the [[Sermon on the Mount]], and the injunction to [[turn the other cheek]], which he understood as a "commandment of non-resistance to evil by force" and a doctrine of pacifism and nonviolence. In his work ''The Kingdom Of God Is Within You'', he explains that he considered mistaken the Church's doctrine because they had made a "perversion" of Christ's teachings. Tolstoy also received letters from American [[quakers]] who introduced him to the nonviolence writings of Quaker Christians such as [[George Fox]], [[William Penn]], [[Jonathan Dymond]]. Tolstoy believed being a Christian required him to be a pacifist; the consequences of being a pacifist, and the apparently inevitable waging of war by government, are the reason why he is considered a philosophical anarchist.--> টলষ্টয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে এজন সঁচা খ্ৰীষ্টানে গীৰ্জাৰ উপদেশ পালন কৰাতকৈ আত্মশুদ্ধিৰ চেষ্টা কৰি আৰু নিজৰ প্ৰিয়জনৰ উপদেশ মানি চলি অনাবিল আনন্দ পাব পাৰে। তেওঁৰ অহিংস প্ৰতিবাদৰ ধাৰণাও যীশুৰ শিক্ষাসমূহৰ ওপৰতেই আধাৰিত। ''দ্য কিংদম অৱ ইজ গড ৱিদিন য়ু''ত উল্লিখিত এই আদৰ্শৰে [[মহাত্মা গান্ধী]]ক অনুপ্ৰাণিত কৰাৰ দ্বাৰা টলষ্টয়ে অহিংস প্ৰতিবাদৰ ক্ষেত্ৰত বৃহত প্ৰভাৱ পেলাই। তদুপৰি তেওঁ গোড়ামি,ব্যক্তিগত সম্পত্তি,বৈবাহিক প্ৰথা আদিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু যৌন নিষ্কলুষতা,যৌন নিৰ্লিপ্ততা আদিৰ সমৰ্থন কৰিছিল,সেই একেই মত যিবোৰ [[মহাত্মা গান্ধী……|গান্ধীয়েও ডেকাকালত পোষণ কৰিছিল।<ref>I Cannot Be Silent. Leo Tolstoy. ''Recollections and Essays'', 1937.</ref> খ্ৰিষ্টীয়ান নৈৰাজ্যবাদৰ ধাৰণাৰ সৃষ্টিত টলষ্টয়ৰ বহুমূলীয়া ভূমিকা আছে।<ref>{{cite web |url=http://archive.org/details/TheContemporaryRelevanceOfLeoTolstoy |title=The Contemporary Relevance of Leo Tolstoy's Late Political Thought |last=Christoyannopoulos |first=Alexandre |authorlink=Alexandre Christoyannopoulos |year=2009|quote=Tolstoy articulated his Christian anarchist political thought between 1880 and 1910, yet its continuing relevance should have become fairly self-evident already.}}</ref> তেওঁৰ ধাৰ্মিক মতবাদ সমূহ প্ৰসাৰণৰ বাবে সংগী ভ্লাডিমিৰ ছাৰ্টকভে (১৮৫৪–১৯৩৬) টলষ্টয়ান নামৰ নৈৰাজ্যবাদীসকলৰ এক গোট গঠন কৰে। ১৯১১ চনৰ এনছাইক্লোপিডিয়া ব্ৰিটানিকাত নৈৰাজ্যবাদ সম্বন্ধীয় এক প্ৰবন্ধত প্ৰিন্স পিটাৰ ক্ৰ’প’টকিনে লিখে:<blockquote>নিজকে নৈৰাজ্যবাদী বুলি ঘোষণা নকৰাকৈয়ে লিও টলষ্টয়ে যীশুৰ ধৰ্মবাণীসমূহৰ পৰা ঊদ্ধৃতি দি পঞ্চদশ আৰু ষোড়শ শতাব্দীৰ জনপ্ৰিয় ধৰ্মযুদ্ধসমূহত জড়িত তেওঁৰ পূৰ্ব্বজ চোজেস্কি,ডেংক আৰু আন বহুতৰে দৰে আইন আৰু সম্পত্তি-কানুনৰ বিৰদ্ধে স্থিতি লয়। নিজৰ সকলো শক্তি গোটাই তেওঁ (বিশেষকৈ ''দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু''ত) গীৰ্জা,চৰকাৰ আৰু কানুনৰ বিৰূদ্ধে, বিশেষকৈ সম্পত্তি আইনৰ বিৰূদ্ধে কঠোৰ সমালোচনা কৰে। তেওঁ চৰকাৰক দুষ্টৰ দ্বাৰা অৱদমিত,আৰু নিষ্ঠুৰ শক্তিৰ সাহায্যপ্ৰাপ্ত বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ কয় যে সু-সজ্জিত চৰকাৰ এখন ডকাইটতকৈও বিপদজনক। অৱশ্যে তেওঁৰ ধৰ্মীয় মতামতসমূহ বৰ্তমানৰ ভণ্ডামিসমূহ নিৰীক্ষণ কৰি কৰা হোৱা বাবে ই ধাৰ্মিক আৰু নাস্তিক উভয়ৰে মনঃপুত হয়।<ref>{{cite book |title=Encyclopædia Britannica Eleventh Edition |last=Kropotkin |first=Peter |authorlink=Peter Kropotkin |coauthors= |year=1911 |publisher= |location= |isbn= |page=918 |pages= |url=http://www.archive.org/stream/encyclopaediabri01chisrich#page/918/mode/2up |accessdate= |quote=Anarchism}}</ref></blockquote> [[File:Tolstoy organising famine relief in Samara, 1891.jpg|thumb|right|200px|ছামাৰাত দুৰ্ভিক্ষৰ সাহায্যানুস্থানত টলষ্টয়, ১৮৯১। ]] <!--During the [[Boxer Rebellion]] in China, Tolstoy praised the Boxers. He was harshly critical of the atrocities committed by the Russians, Germans, and other western troops. He accused them of engaging in slaughter when he heard about the lootings, rapes, and murders, in what he saw as Christian brutality. Tolstoy also named the two monarchs most responsible for the atrocities; Nicholas II of Russia and Wilhelm II of Germany.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=k1_iAAAAMAAJ&q=he+praised+the+Chinese+for+their+heroic+patience.+When+he+learned+about+the+%22orgy+of+murder,+raping,+and+looting%22+committed+by+the+Western+powers+in+quelling+the+Boxer+rebellion,+he+raged+against+the+brutality+of+the+Christians&dq=he+praised+the+Chinese+for+their+heroic+patience.+When+he+learned+about+the+%22orgy+of+murder,+raping,+and+looting%22+committed+by+the+Western+powers+in+quelling+the+Boxer+rebellion,+he+raged+against+the+brutality+of+the+Christians|title=The Russian review, Volume 19|author=William Henry Chamberlin, Hoover Institution on War, Revolution, and Peace, Ohio State University|editor=Michael Karpovich, Dimitri Sergius Von Mohrenschildt|year=1960|publisher=Blackwell|location=|page=115|isbn=|pages=|accessdate=October 31, 2010}}(Original from the University of Michigan)</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=MFtDxmZVB7gC&pg=PA3&dq=tolstoy+boxer+rebellion#v=onepage&q=tolstoy%20boxer%20rebellion&f=false|title=An age of progress?: clashing twentieth-century global forces|author=Walter G. Moss|year=2008|publisher=Anthem Press|location=|page=3|isbn=1-84331-301-4|pages=|accessdate=October 31, 2010}}</ref> Tolstoy also read the works of Chinese thinker and philosopher, [[Confucius]].<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=nU2lErM3VgwC&pg=PA37&dq=tolstoy+boxer+rebellion#v=onepage&q&f=false|title=The Cambridge companion to Tolstoy|author=Donna Tussing Orwin|year=2002|publisher=Cambridge University Press|location=|page=37|isbn=0-521-52000-2|pages=|accessdate=October 31, 2010}}</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=UipgAAAAMAAJ&dq=tolstoy+boxer+rebellion&q=tolstoy+boxer+rebellion+confucianism|title=Tolstoy and China|author=Derk Bodde|year=1950|publisher=Princeton University Press|location=|page=25|isbn=|pages=|accessdate=October 31, 2010}}(Original from the University of Michigan)</ref>--> [[File:Leo Tolstoy-1908.webm|thumb|right|200px|য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ৰ ৮০৮০তম জন্মোত্সৱ পালন। ইয়াত পত্নী ছোফিয়া (ফুল তুলি থকা), জীয়ৰী এলেকজেন্দ্ৰা (গাড়ীত বগা চোলা পিন্ধি বহি থকা), টলষ্টয়ৰ সহযোগী ভি.ছাৰ্টকভ (দাড়ি আৰু মোচেৰে তপা মানুহজন) আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীবোৰক দেখা গৈছে। এই ছবিখন ১৯০৮ চনতএলেকজেণ্ডাৰ ড্ৰেংকভৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত]] জীৱনৰ শেষৰ বিশ বছৰত লিখা শ শ ৰচনাত টলষ্টয়ে চৰকাৰে কৰা নৈৰাজ্যবাদিতাৰ বিৰোধিতা কৰে আৰু নৈৰাজ্যবাদৰ হিংসাত্মক দিশবোৰ পৰিহাৰ কৰি পঢ়ুৱৈসকলক ক্ৰপ’টকিন,প্ৰ’উধন আদিৰ দ্বাৰা ৰচিত গ্ৰন্থ পঢ়িবলৈ কয়। ১৯০০ চনত লিখা "অন এনাৰ্কী" নামৰ ৰচনা খনত তেওঁ লিখে; "নৈৰাজ্যবাদী সকল সকলো ক্ষেত্ৰত শুদ্ধ; লাগিলে সেয়া বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতিৰ পৰিৱৰ্তনৰ দাবীয়েই হওক বা এই মতবাদেই হওক যে শাসকীয় বৰ্গৰ অনুপস্থিতিত যি হিংসাত্মক কাৰ্য চলিব তেওঁলোক থাকিলেও তাতকৈ কোনোগুণে কম নহয়। নৈৰাজ্যবাদে বিপ্লৱৰ জন্ম দিব বুলি ভবাটো তেওঁলোকৰ ভুল ধাৰণা। ই মাত্ৰ চৰকাৰী সুৰক্ষাৰ প্ৰয়োজন নোহোৱা অলেখ মানুহৰহে জন্ম দিব ... য’ত এক নৈতিক,স্থায়ী বিপ্লৱ হোৱাটো হে সম্ভৱ: আত্মসত্তাৰ জাগৰণৰ বিপ্লৱ। "<ref>''Peter Kropotkin: from prince to rebel''. G Woodcock, I Avakumović.1990.</ref> হেনৰী জৰ্জৰ মিতব্যয়ী চিন্তাধাৰাই টলষ্টয়ক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱান্বিত কৰে আৰু তেওঁ ইয়াক ''ৰেজাৰেকশ্যন'' নামৰ গ্ৰন্থত আলোচনা কৰে,যিখন গ্ৰন্থই তেওঁ সংযোগবিচ্ছিন্ন কৰাত প্ৰধান ভূমিকা লয়।<ref>{{cite journal |last= Wenzer |first= Kenneth C. |year= 1997 |title= Tolstoy's Georgist Spiritual Political Economy (1897–1910): Anarchism and Land Reform |journal= [[The American Journal of Economics and Sociology]] |volume= 56 |issue= 4, Oct |jstor= 3487337 }}</ref> ১৯০৮ চনত টলষ্টয়ে ভাৰতবৰ্ষই ব্ৰিটিছ ঔপনিবেশিক শাসনৰ পৰা স্বাধীনতা কাঢ়ি আনিবলৈ অহিংসাক মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে বুলি মতপোষণ কৰি ''এ লেটাৰ টু এ হিন্দু'' শীৰ্ষক এক প্ৰবন্ধ ৰচনা কৰে।<ref>{{Citation | last = Parel | first = Anthony J. | author-link = Anthony Parel | contribution = Gandhi and Tolstoy | editors=M. P. Mathai, M. S. John, Siby K. Joseph | title = Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift | pages = 96–112 | publisher = Concept | place = New Delhi | year = 2002 | contribution-url = http://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&lpg=PP1&pg=PA96#v=onepage&q&f=false |accessdate=2012-09-08}}</ref> ১৯০৯ চনত ইয়াৰ এটা সংস্কৰণ গৈ সেই সময়ত দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ওকালতি কৰি থকা আৰু লাহে লাহে এজন সমাজ সেৱকলৈ পৰিৱৰ্তিত হ’বলৈ ধৰা [[মহাত্মা গান্ধী|মোহনদাস গান্ধীৰ]] হাতত পৰে। টলষ্টয়ৰ এই চিঠিখন গান্ধীৰ বাবে অমূল্য আছিল। এয়া যে সঁচাকৈয়ে তেওঁৰেই লিখনি তাৰ প্ৰমাণ বিচাৰি গান্ধীয়ে তেওঁলৈ চিঠি লিখি আৰু ইয়ে দুয়োৰে মাজত এক দীঘলীয়া কথোপকথনৰ সূচনা কৰে।<ref name=gandhi>{{Citation | last = Parel | first = Anthony J. | author-link = Anthony Parel | contribution = Gandhi and Tolstoy | editors=M. P. Mathai, M. S. John, Siby K. Joseph | title = Meditations on Gandhi : a Ravindra Varma festschrift | pages = 96–112 | publisher = Concept | place = New Delhi | year = 2002 | contribution-url = http://books.google.com/books?id=kcpDOVk5Gp8C&lpg=PP1&pg=PA96#v=onepage&q&f=false |accessdate=2012-09-23}}</ref> টলষ্টয়ৰ ''দ্য কিংদম অৱ গড ইজ ৱিদিন য়ু'' পঢ়িও গান্ধীয়ে হিংসা ত্যাগ কৰি অহিংসাৰ পূজাৰী হ’বলৈ উদ্বুদ্ধ হৈছিল যাৰ কথা গান্ধীয়ে নিজৰ আত্মজিৱনীত সোঁৱৰি কৈছিল যে টলষ্টয় "বৰ্তমান যুগৰ অহিংসাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দূত"। দুই মণিষীৰ এই যোগাযোগ মাত্ৰ এবছৰহে বৰ্তি থাকে কাৰণ ১৯১০ চনৰ নৱেম্বৰত টলষ্টয়ৰ মৃত্যু হয়। আৰু গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁৰ দ্বিতীয়খন আশ্ৰমক টলষ্টয় কলনী নাম দিয়ে।<ref>''Tolstoy and Gandhi, men of peace: a biography''. MB Green – 1983 – Basic Books </ref> অহিংস প্ৰতিবাদৰ উপৰিও দুয়ো নিৰানিষাহাৰৰ ওপৰতো সম মতামত পোষণ কৰিছিল যিটো টলষ্টয়ৰ বহু ৰচনাৰ বিষয়বস্তু আছিল।<ref>Leo Tolstoy, [http://www.ivu.org/history/tolstoy/the_%20first_step.html ''The First Step''], Preface to the Russian translation of [[Howard Williams (humanitarian)|Howard William’s]] [http://www.ivu.org/history/williams/index.html ''The Ethics of Diet''], 1892.</ref> ==চলচ্চিত্ৰত টলষ্টয়== ২০০৯ চনত জেই পেৰিণিৰ উপন্যাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি টলষ্টয়ৰ জীৱনৰ শেষ বছৰটিৰ আধাৰত ''দ্য লাষ্ট ষ্টেছ্ন'' নামৰ ছবিখন নিৰ্মিত হয়। মাইকেল হফমেনৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত এই ছবিখনত ক্ৰিষ্টোফাৰ প্লামাৰে টলষ্টয়ৰ চৰিত্ৰত আৰু হেলেন মিৰেনে ছোফিয়া টলষ্টয়াৰ চৰিত্ৰঅত অভিনয় কৰে আৰু দুয়ো অস্কাৰ বঁটাৰ মনোনয়ণ লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত আন আন ছবিসমূহ হ’ল ''ডিপাৰচাৰ অৱ এ গ্ৰেণ্ড ওল্ড মেন'', ''হাও ফাইন, হাও ফ্ৰেছ দ্য ৰোজেছ ৱেৰ'' , ''লীঅ' টলষ্টয়'' আদি উল্লেখযোগ্য। টলষ্টয়ৰ জীৱনৰ ওপৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ এটা দশক পূৰ্বে এখন বিখ্যাত ছবি নিৰ্মাণ হৈছিলযি বৰ্তমান বিলুপ্ত। ১৯০১ চনত আমেৰিকান ভ্ৰমণকাৰী প্ৰবক্তা বাৰ্টন হোমছ আৰু আমেৰিকান ছিনেটৰ,ইতিহাসবিদ এলবাৰ্ট জে বেভেৰিজে য়াছনায়া পলয়ানাত টলষ্টয়ক সাক্ষাত কৰে আৰু হোমছে এক কেমেৰাৰে তিনিওৰে কথা-বতৰাৰ চিত্ৰ গ্ৰহণ কৰি থয়। কিন্তু পিছত টলষ্টয়ৰ লগত হোৱা এই সাক্ষাতে বেভেৰিজৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হোৱাৰ আশা মষিমূৰ কৰিব বুলি বেভেৰিজৰ উপদেষ্টাসকলে ইয়াক নষ্ট কৰি পেলায়।<ref>Wallace, Irving, 'Everybody's Rover Boy', in ''The Sunday Gentleman''. New York: Simon & Schuster, 1965. p. 117.</ref> ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{Main|লীঅ' টলষ্টয়ৰ গ্ৰন্থপঞ্জী}} {{-}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|colwidth=30em}} ==বিশদ অধ্যয়ন== * [http://www.wsws.org/en/articles/2010/12/tols-d02.html ''Trotsky’s 1908 tribute to Leo Tolstoy''] Published by the International Committee of the Fourth International (ICFI). * [http://books.google.com/books?id=Vmyf7V7D3xQC& ''The Life of Tolstoy: Later years''] by [[Aylmer and Louise Maude|Aylmer Maude]], Dodd, Mead and Company, 1911 at Google Books *''[[wikiquote:Robert_Hunter_(author)#Why_We_Fail_as_Christians_.281919.29|Why We Fail as Christians]]'' by [[Robert Hunter (author)|Robert Hunter]], The Macmillan Company, 1919 at Wikiquotes *[http://books.google.com/books?id=dh1HAAAAIAAJ& ''Why we fail as Christians''] by Robert Hunter, The Macmillan Company, 1919 at Google Books ==বাহ্যিক সংযোগ== <!--Note: all links should comply with Wikipedia's external links guideline at [[Wikipedia:External links]]. To keep this section from ballooning, please only include links of general interest --> {{Sister project links |wikt=no |b=no |q=Leo Tolstoy |s=Author:Leo Tolstoy |commons=Category:Leo Tolstoy |n=no |v=no |species=no}} {{Refbegin}} *[http://librivox.org/newcatalog/search.php?title=&author=Leo+Tolstoy&action=Search Audiobooks of Tolstoy] at [[LibriVox]] *{{IBList|type=author|id=160|name=Leo Tolstoy}} *{{gutenberg author|Leo+Tolstoy}} *[http://archive.org/search.php?query=creator%3A%22Leo%20Tolstoy%22&sort=-downloads Works by Leo Tolstoy] at [[Internet Archive]] *{{worldcat id|lccn-n79-68416}} {{Refend}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] 0epz6x04algcojzhdrclbu7yhw3ey14 0 35922 616581 610101 2026-07-10T15:38:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616581 wikitext text/x-wiki {{BLP sources}} {{Infobox officeholder |name = নৰেন্দ্ৰ মোদী | native_name = નરેન્દ્ર મોદી |honorific-suffix = |image =File:Shri Narendra Modi, Prime Minister of India.jpg |caption = |office = [[List of Prime Ministers of India|১৫তম]]<ref>{{cite web | url=http://pmindia.nic.in/details12.php | title=Shri Narendra Modi assumes office as 15th Prime Minister of India | publisher=Prime Minister’s Office, India | date=27 May 2014 | accessdate=28 May 2014}}</ref> [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] |president = [[প্ৰণৱ মুখাৰ্জী]] |term_start = ২৬ মে', ২০১৪ |term_end = |predecessor = [[মনমোহন সিং]] |successor = |office1 = ১৪তম [[:en:List of Chief Ministers of Gujarat|গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী]] |governor1 = সুন্দৰ সিং ভাণ্ডাৰী <br> কৈলাসপতি মিশ্ৰ <br> বলৰাম জাখাৰ <br> নাৱাল কিশোৰ শৰ্মা <br>[[:en:S. C. Jamir|এচ চি জমীৰ]] <br> কামলা বেনীৱালা |term_start1 = ৭ আক্টোবৰ, ২০০১ |term_end1 = ২২ মে', ২০১৪ |predecessor1 = [[:en:Keshubhai Patel|কেশুভাই পেটেল]] |successor1 = [[:en:Anandiben Patel‌|আনন্দীবেন পেটেল]] |office2 = [[:en:Varanasi (Lok Sabha constituency)|বাৰাণসী]]ৰ সাংসদ |term_start2 = ১৬ মে', ২০১৪ |term_end2 = |predecessor2 = মূৰলী মনোহৰ যোশী {{enwiki|Murli Manohar Joshi}} |successor2 = |office3 = [[:en:Maninagar (Vidhan Sabha constituency)|মাণিনগৰ]] সমষ্টিৰ পৰা [[:en:Gujarat Legislative Assembly|গুজৰাট বিধান সভা]]ৰ সদস্য |term_start3 = ২০০২ |term_end3 = ১৬ মে', ২০১৪ |predecessor3 = কমলেশ পেটেল |successor3 = |birthname = নৰেন্দ্ৰভাই দামোদৰদাস মোদী |birth_date = {{birth date and age|1950|9|17|df=y}} |birth_place = [[:en:Vadnagar|ভদনগৰ]], [[ভাৰত]] |death_date = |death_place = |party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |spouse = [[:en:Jashodaben Chimanlal|যশোদাবেন]] {{small|(Child<br>marriage; estranged)}} |residence = ৫, ৰেচ কোৰ্চ ৰ'ড, <br />[[নতুন দিল্লী]] |alma_mater = [[:en:University of Delhi|দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]<br>[[:en:Gujarat University|গুজৰাট বিশ্ববিদ্যালয়]] |signature = Signature of Narendra Modi (Hindi).svg |website = [http://www.narendramodi.in আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট]<br>[http://pmindia.nic.in চৰকাৰী ৱেবছাইট] }} '''নৰেন্দ্ৰ দামোদৰদাস মোদী''' ({{lang-en|Narendra Damodardas Modi}}, জন্ম: ১৭ ছেপ্তেম্বৰ, ১৯৫০) বা চমুকৈ নৰেন্দ্ৰ মোদী হৈছে [[ভাৰতবৰ্ষ]]ৰ [[List of Prime Ministers of India|১৫তম আৰু বৰ্তমান]]ৰ [[Prime Minister of India|প্ৰধানমন্ত্ৰী]]। তেওঁ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]ৰ এজন জ্যেষ্ঠ নেতা। ২০০১ৰ পৰা ২০১৪ চনলৈকে সুদীৰ্ঘ ১৩ বছৰ ধৰি তেওঁ গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পদত আছিল। <ref>{{Cite web |date=2022-06-01 |title=Gujarat Experienced Double Engine Growth Under PM Modi's Rule: Chief Minister Bhupendra Patel |url=https://www.outlookindia.com/national/gujarat-experienced-double-engine-growth-under-pm-modi-s-rule-chief-minister-bhupendra-patel-news-199798 |access-date=2022-07-15 |website=https://www.outlookindia.com/ |language=en}}</ref> মোদী ১৯৯৫ আৰু ১৯৯৮ত অনুষ্ঠিত হোৱা গুজৰাট বিধান সভা নিৰ্বাচনত বিজেপিৰ নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ মূল কৌশল নিৰ্দ্ধাৰক আছিল। ২০০৯ৰ ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰো তেওঁ বিজেপি দলৰ এগৰাকী প্ৰধান নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰক আছিল।<ref>{{cite news|last=Ramakrishnan|first=Venkatesh|title=A Wide Open Contest|url=http://www.frontline.in/navigation/?type=static&page=archive|accessdate=13 October 2013|date=11 April 2009}}</ref> ২০০১ চনত মোদী প্ৰথম বাৰৰ বাবে গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। গুজৰাটৰ উপ-নিৰ্বাচনত বিজেপি পৰাজিত হোৱা বাবে মুখ্যমন্ত্ৰী [[:en:Keshubhai Patel|কেশুভাই পেটেলে]] পদত্যাগ কৰাত মোদীয়ে মুখ্যমন্ত্ৰীৰ দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰে। তেতিয়াৰে পৰা তেওঁ একেৰাহে ৪ৰ্থটো কাৰ্যকালৰ বাবে মুখ্যমন্ত্ৰিত্বৰ দায়িত্বত আছিল। তেওঁ [[ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন, ২০১৪|২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন]]ৰ বিজেপি নেতৃত্বাধীন ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চাৰ (এন.ডি.এ) প্ৰধান মন্ত্ৰী পদৰ বাবে প্ৰক্ষেপিত প্ৰাৰ্থী আছিল।<ref>{{Cite web |date=2013-09-13 |title=BJP names Narendra Modi as PM candidate for 2014 polls |url=https://www.businesstoday.in/latest/economy-politics/story/bjp-names-narendra-modi-as-pm-candidate-for-2014-polls-130494-2013-09-13 |access-date=2022-07-15 |website=Business Today |language=en}}</ref> সেই নিৰ্বাচনত বিজেপিয়ে ২৮২খন আসন লাভ কৰি সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2014-05-17 |title=Election results 2014: Historic win for NDA with 336 seats, 282 for BJP-Politics News , Firstpost |url=https://www.firstpost.com/politics/election-results-2014-historic-win-for-nda-with-336-seats-285-for-bjp-1526377.html |access-date=2022-07-15 |website=Firstpost |language=en}}</ref> মোদী [[ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘ]]ৰ এজন সদস্য।<ref>{{Cite web |title=How Narendra Modi Transformed From an RSS Pracharak to a Full-Fledged Politician and Hindu Hridaysamrat |url=https://thewire.in/politics/narendra-modi-rss-pracharak-politician |access-date=2022-07-15 |website=The Wire}}</ref> প্ৰচাৰ মাধ্যম আৰু পণ্ডিতসকলে তেওঁক এগৰাকী হিন্দু জাতীয়তাবাদী বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref name="Menon 2012 p26">{{cite book|last=Menon|first=Kalyani Devaki|title=Everyday Nationalism: Women of the Hindu Right in India|year=2012|publisher=University of Pennsylvania Press|isbn=978-0812222340|page=26|quote=Yet, months after this violent pogrom against Muslims, the Hindu nationalist chief minister of Gujarat, Narendra Modi, went to the polls and won a resounding victory}}</ref><ref name="Mishra 2011 p188">{{cite book|last=Mishra|first=Pankaj|title=Perspectives on Modern South Asia: A Reader in Culture, History, and Representation|year=2011|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=978-1405100625|page=188|editor=Kamala Visweswaran|quote=The chief minister of Gujarat, a young up-and-coming leader of the Hindu nationalists called Narendra Modi, quoted Isaac Newton to explain the killings of Muslims. “Every action”, he said, “has an equal and opposite reaction.”}}</ref> তেওঁ নিজেও সেই কথা স্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite news |title=Divisive Nationalist to Lead Opposition in Indian Vote |first=Gardiner|last=Harris |url=http://www.nytimes.com/2013/09/14/world/asia/polarizing-nationalist-to-lead-opposition-in-indian-elections.html |work=[[The New York Times]] |date=13 September 2013 |accessdate=15 September 2013 |location=Ahmedabad}}</ref><ref>{{cite news|journal=India Express|title=Yes, I am a Hindu nationalist: Narendra Modi|date=13 July 2013|url=http://www.indianexpress.com/news/yes-i-am-a-hindu-nationalist/1141243/|quote="Modi said he described himself as a Hindu nationalist because he was born Hindu: "I am nationalist. I'm patriotic. Nothing is wrong. I am a born Hindu. Nothing is wrong. So I'm a Hindu nationalist so yes, you can say I'm a Hindu nationalist because I'm a born Hindu."}}</ref> তেওঁ কেবল ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তে নহয়, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তো এগৰাকী বিতৰ্কিত ব্যক্তি।<ref name="Controversial_Reuters">{{cite news |title=Edgy Indian state election going down to the wire |first=Rupam Jain|last=Nair |url=http://www.reuters.com/article/2007/12/12/us-india-state-poll-idUSDEL17441120071212 |agency=Reuters |date=12 December 2007 |accessdate=10 October 2012 |location=Ahmedabad}}</ref><ref name="Controversial_Time">{{cite news |title=India's Voters Torn Over Politician |first=Simon |last=Robinson |url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1693370,00.html |work=[[Time (magazine)|Time]] |date=11 December 2007 |accessdate=10 October 2012 |location=Surat |archivedate=24 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130824163112/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1693370,00.html |deadurl=yes }}</ref><ref name="Controversial_Guardian">{{cite news |title=Gujarat leader Narendra Modi grilled for 10 hours at massacre inquiry |first=Jason|last=Burke |url=http://www.guardian.co.uk/world/2010/mar/28/gujarat-narendra-modi-massacre-inquiry-india |work=The Guardian |date=28 March 2010 |accessdate=10 October 2012 |location=Delhi}}</ref><ref name="Controversial_Independent">{{cite news |title=A rebirth dogged by controversy |first=Andrew|last=Buncombe |url=http://www.independent.co.uk/news/world/asia/a-rebirth-dogged-by-controversy-2357157.html |work=The Independent |date=19 September 2011 |accessdate=10 October 2012 }}</ref> ২০০২ৰ [[:en:2002 Gujarat violence|গুজৰাট দাংগাত]] হোৱা চৌপাশৰ ঘটনাৱলীৰ বাবে তেওঁৰ প্ৰশাসনক কঠোৰ ভাবে সমালোচনা কৰা হয়।<ref name="Controversial_Independent"/><ref name="Controversial_Forbes">{{cite news |title=Controversial Gujarati Premier Confirmed in Office |first=Ruth |last=David |url=http://www.forbes.com/2007/12/24/narendra-modi-gujarat-face-markets-cx_rd_1224autofacescan01.html |work=Forbes |date=24 December 2007 |accessdate=10 October 2012}}</ref> গুজৰাটৰ দ্ৰুত অৰ্থনৈতিক বিকাশত অৰিহণা যোগোৱা তেওঁৰ অৰ্থনৈতিক নীতিসমূহৰ বাবে তেওঁক প্ৰশংসা কৰা হৈছে;<ref name="Controversial_NYT">{{cite news |title=Shaking Off the Horror of the Past in India |first=Manu |last=Joseph |url=http://www.nytimes.com/2012/02/16/world/asia/16iht-letter16.html |newspaper=[[The New York Times]] |date=15 February 2012 |accessdate=10 October 2012}}</ref> কিন্তু ৰাজ্যখনৰ মানৱ উন্নয়নত চকুত লগা ধনাত্মক প্ৰভাৱ পেলোৱাত বিফল হোৱা বুলি তেওঁৰ প্ৰশাসনক সমালোচনাও কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal|last=Jaffrelot|first=Christof|title=Gujarat Elections: The Sub-Text of Modi’s ‘Hattrick’—High Tech Populism and the ‘Neo-middle Class|journal=Studies in Indian Politics|year=2013|month=June|volume=1|pages=Gujarat Elections: The Sub-Text of Modi’s ‘Hattrick’—High Tech Populism and the ‘Neo-middle Class|accessdate=30 October 2013}}</ref> ==জন্ম আৰু বাল্য শিক্ষা== ১৯৫০ চনৰ ১৭ ছেপ্তেম্বৰত পূৰ্বৰ বম্বে ৰাজ্যৰ (বৰ্তমানৰ [[গুজৰাট]]) মেহচানা জিলাৰ ভদনগৰত অন্যান্য পিছপৰা জাতিৰ ঘাঞ্চী-তেলি সমাজৰ এটি পৰিয়ালত মোদীৰ জন্ম হয়৷<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Modi-is-a-Teli-Ghanchi-OBC-BJP/articleshow/34084111.cms|title= 'Modi is a Teli-Ghanchi OBC': BJP|work=The Times of India|date=23 April 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/bjp-plays-modi-caste-card-to-run-down-nitish/article1-1078059.aspx|title=BJP plays Modi caste card to run down Nitish|work=Hindustan Times|date=18 June 2013|access-date=2 June 2014|archivedate=8 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140508030447/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/bjp-plays-modi-caste-card-to-run-down-nitish/article1-1078059.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/amdavad-obc-leader-prime-minister-must-now-stand-jnaatinum-card|title=OBC વડાપ્રધાન હોવા જોઈએ ભાજપ હવે જ્ઞાાતિનું કાર્ડ ઉતરશે|work=Gujarat Samachar|date=6 May 2014|access-date=2 June 2014|archivedate=6 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140506061558/http://gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/amdavad-obc-leader-prime-minister-must-now-stand-jnaatinum-card|deadurl=yes}}</ref> পিতৃৰ নাম আছিল দামোদৰদাস মোলচন্দ মোদী আৰু মাতৃৰ নাম হীৰাবেন। চাৰিজন সন্তানৰ মাজত পিতৃ-মাতৃৰ তেওঁ তৃতীয়টো সন্তান আছিল।<ref>{{cite web|title=Early lifeof Narendra Modi|url=http://www.indiatvnews.com/politics/national/at-a-glance-narendra-modi-s-family-members-13139.html|publisher=India Today|accessdate=22 June 2014|archivedate=13 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613043021/http://www.indiatvnews.com/politics/national/at-a-glance-narendra-modi-s-family-members-13139.html|deadurl=yes}}</ref> ভদনগৰ ৰেলৱে ষ্টেশ্যনত থকা দেউতাকৰ চাহৰ দোকানত মোদীয়ে সহায় কৰিছিল। কৈশোৰ কালত ভাতৃৰ সৈতে এটা বাছ আস্থানৰ ওচৰত এখন চাহৰ দোকান চলাইছিল।<ref name="Jose Caravan">{{cite news |url=http://www.caravanmagazine.in/reportage/emperor-uncrowned?page=1,1 |title=The Emperor Uncrowned |work=The Caravan |date=1 March 2012 |accessdate=11 April 2013 |last=Jose |first=Vinod K. |authorlink=Vinod Jose |pages=2–4 |archivedate=23 September 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923201924/http://www.caravanmagazine.in/reportage/emperor-uncrowned?page=1,1 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-toi/special-report/On-Race-Course-road/articleshow/10025018.cms |title=On Race Course road? |work=The Times of India |first=Harit |last=Mehta |date=18 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140130214030/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-18/special-report/30171588_1_narendra-modi-vibrant-gujarat-summit-prime-ministerial-candidate |archivedate=30 January 2014}}</ref> ১৯৬৭ চনত তেওঁ ভদনগৰৰ পৰাই স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। শিক্ষকৰ মতে মোদী এজন সাধাৰণ মানৰ আছিল, কিন্তু তেওঁৰ থিয়েটাৰৰ প্ৰতি বিশেষ ৰাপ আছিল।<ref name="Jose Caravan" /><ref name="affidavit-varanasi">{{cite web|title=Affidavit of Narendra Modi for 2014 Indian General Elections (Varanasi)|url=http://affidavitarchive.nic.in/DynamicAffidavitDisplay/CANDIDATEAFFIDAVIT.aspx?YEARID=May-2014%20%28%20GEN%20%29&AC_No=77&st_code=S24&constType=PC|publisher=Election Commission of India|accessdate=22 May 2014}}</ref> আঠ বছৰ বয়সতেই নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘৰ সৈতে পৰিচয় হয় আৰু তেওঁ স্থানীয় শাখাসমূহত যোগদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াতেই তেওঁ লক্ষ্মণৰাও ইনামদাৰৰ সান্নিধ্য লাভ কৰে। তেৱেঁই পাছত মোদীৰ ৰাজনৈতিক গুৰু বুলি জনা যায়।<ref name="vakilsaheb">{{cite web|last=Unnithan|first=Sandeep|title=The man behind Modi: Lakshmanrao Inamdar|url=http://indiatoday.intoday.in/story/narendra-modi-lakshmanrao-inamdar-rss/1/359926.html|publisher=India Today|accessdate=22 May 2014|location=Ahmedabad|year=2014}}</ref><ref name="Marino 2014">{{cite book |last=Marino |first=Andy |title=Narendra Modi: A Political Biography|year=2014 |publisher=HarperCollins India |isbn=9351362183 |url=http://books.google.co.in/books?id=3ylIAwAAQBAJ&pg=PT43}}</ref><ref name="namo-dedicated life">{{cite web|title=Narendra Modi: Dedicated Life|url=http://www.narendramodi.in/the-activist/|publisher=Narenndra Modi|accessdate=22 May 2014}}</ref><ref name="new-india-express-">{{cite web|last=Debasree|title=Will former tea vendor be India’s next PM?|url=http://plus.newindianexpress.com/will-former-tea-vendor-be-indias-next-pm/narendramodi/1126|publisher=The New Indian Express|accessdate=22 May 2014|year=2014|archivedate=22 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140522220409/http://plus.newindianexpress.com/will-former-tea-vendor-be-indias-next-pm/narendramodi/1126|deadurl=yes}}</ref> পিতৃ-মাতৃয়ে ঘাঞ্চী জাতিৰ পৰম্পৰা অনুসৰি নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ [[বাল্য বিবাহ]] কৰোৱায়। তেৰ বছৰ বয়সতে তেওঁ যশোদাবেনৰ লগত তেওঁৰ বিয়া ঠিক কৰা হয় আৰু ১৮ বছৰ হওঁতেই দুয়ো বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়।<ref name="Jose Caravan" /><ref name="The Financial Express">{{cite news |url=http://www.financialexpress.com/news/i-like-to-read-about-him-(narendra-modi)...-i-know-he-will-become-pm-wife-jashodaben/1222311 |title=Narendra Modi's 'wife' Jashodaben finally speaks, 'I like to read about him (Modi)... I know he will become PM' |work=The Financial Express |date=1 February 2014 |accessdate=13 April 2014}}</ref> তেওঁলোক দুয়ো খুব কম সময় একেলগে অতিবাহিত কৰে কাৰণ মোদীয়ে ইতিমধ্যে পৰিব্ৰাজকৰ জীৱন অনুসৰণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাত দুয়ো বিচ্ছিন্ন হয়।<ref name="Jose Caravan" /><ref name="The Financial Express"/> ২০০২ চনৰ পৰা চাৰিবাৰকৈ বিধান সভাৰ নিৰ্বাচনত মোদীয়ে মনোনয়ন পত্ৰ দাখিল কৰোঁতে বিবাহৰ অংশটো খালী ৰাখিছিল। ২০১৪ বৰ্ষৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত যশোদাবেন চিমনলালক নিজৰ বৈধ পত্নী বুলি মোদীয়ে স্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite news |title=I am single, so best man to fight graft: Narendra Modi |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/I-am-single-so-best-man-to-fight-graft-Narendra-Modi/articleshow/30536843.cms? |work=The Times of India |first=Anand |last=Bodh |date=17 February 2014 |accessdate=13 April 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/lok-sabha-elections-2014/news/Jashodaben-is-my-wife-Narendra-Modi-admits-under-oath/articleshow/33521705.cms |title=Jashodaben is my wife, Narendra Modi admits under oath |work=The Times of India |date=10 April 2014 |accessdate=11 April 2013}}</ref> ২০১৪ চনত প্ৰকাশিত ''Kishore Makwana's Common Man Narendra Modi''ৰ মতে মোদীয়ে ১৭ বছৰ বয়সত ঘৰ এৰি ৰাজকোটত থকা ৰামকৃষ্ণ মিশ্যন আৰু তাৰ পিছত কলকাতাৰ বেলুৰ মঠলৈ যায়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ [[গুৱাহাটী]]লৈ যায় আৰু স্বামী বিবেকানন্দই প্ৰতিষ্ঠা কৰা অলমোৰাত অৱস্থিত আন এখন আশ্ৰমলৈ যায়। দুবছৰৰ পিছত তেওঁ ঘৰলৈ ঘূৰি আহে। কিছুদিন বিশ্ৰাম কৰি তেওঁ [[আহমেদাবাদ]]লৈ যায় আৰু তাত খুড়াকৰ এখন চাহৰ দোকানত সহায় কৰে। তাতেই তেওঁ লক্ষ্মণৰাও ইনামদৰক পুনৰ লগ পায়।<ref name="vakilsaheb" /><ref name="Marino 2014" /><ref name="livemint-modi-growth">{{cite web|last=Mukhopadhyay|first=Nilanjan|title=Narendra Modi: The making of the political leader|url=http://www.livemint.com/Politics/9NIOOTsZCFWnuFX5OO9XNL/Narendra-Modi-The-making-of-the-political-leader.html|accessdate=22 May 2014|year=2014}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ [[Gujarat State Road Transport Corporation|গুজৰাট ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম]]ৰ ষ্টাফ কেণ্টিনত কাম কৰে। ১৯৭০ চনত আৰ এছ এছ ৰ এজন পূৰ্ণকালীন প্ৰচাৰক ৰূপে যোগদান কৰাৰ পিছত তেওঁ সেই কাম বাদ দিয়ে।<ref name="Pathak TNN" /> ১৯৭৮ চনত দূৰ শিক্ষাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগত তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Marino 2014" /><ref name="IT13092013">{{cite news |url=http://indiatoday.intoday.in/story/narendra-modi-from-tea-vendor-to-pm-candidate/1/309693.html |title=Narendra Modi: From tea vendor to PM candidate |work=India Today |date=13 September 2013|accessdate=20 April 2014}}</ref> আৰ এছ এছৰ এজন প্ৰচাৰক হৈ থাকোঁতেই ১৯৮৩ চনত তেওঁ গুজৰাট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা একে বিভাগতে স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীও লাভ কৰে।<ref name="affidavit-varanasi" /><ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200712231550.htm |title=Modi proves to be an astute strategist |work=The Hindu |date=23 December 2007 |accessdate=17 April 2014}}</ref> ইয়াৰ পিছতো তেওঁ বেলুৰ মঠ মাজেসময়ে ভ্ৰমণ কৰে<ref name="Shri Modi meets Swami Atmasthananda" >https://www.youtube.com/watch?v=09t7I6ngIr8</ref><ref name="Modi invited to Belur Math">{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-05-26/news/50099180_1_narendra-modi-swami-vivekananda-belurmath |access-date=2014-06-02 |archivedate=2014-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141031144902/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-05-26/news/50099180_1_narendra-modi-swami-vivekananda-belurmath |deadurl=yes }}</ref> আৰু ৰামকৃষ্ণ মিশ্যন {{enwiki|Ramakrishna Mission}}ৰ প্ৰতি থকা শ্ৰদ্ধাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে।<ref name="Story of attachment to Belur Math" >https://www.youtube.com/watch?v=b6M2D6tyhQc</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক জীৱন== [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]]ৰ সময়ত এজন চেমনীয়া হিচাপে তেতিয়াই ৰে'ল ষ্টেচনৰ ট্ৰেনজিট কেম্পসমূহত সৈনিকসকলৰ সেৱা কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিছিল।<ref name="१९६५">{{cite news| url = http://aajtak.intoday.in/story/modi-did-service-of-indian-soldiers-during-indo-pak-war.-1-716386.html | title = भारत-पाक युद्ध में मोदी ने की थी भारतीय सैनिकों की सेवा |work=आज तक |location=नई दिल्ली |date = २० दिसंबर २०१२ |accessdate=२४ मार्च २०१३}}</ref> তেওঁ ১৯৮৭ চনত বিজেপিত যোগদান কৰাৰ দ্বাৰা মূলসুঁতিৰ ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰিছিল। মাত্ৰ এবছৰৰ ভিতৰতে, তেওঁ গুজৰাট গোটৰ সাধাৰণ সম্পাদক পদলৈ উন্নীত হৈছিল। ইতিমধ্যে তেওঁ এজন উচ্চ মানদণ্ডৰ দক্ষতা সম্পন্ন সংগঠক হিচাপে সুখ্যাতি লাভ কৰিছিল। তেওঁ দলৰ সদস্যসকলক শক্তিশালী কৰাৰ প্ৰত্যাহ্বানক আন্তৰিকতাৰে গ্ৰহণ কৰিছিল। বিজেপি দলে ৰাজনৈতিক মুনাফা লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৯০ চনত কেন্দ্ৰত জোঁট চৰকাৰ গঠন কৰিছিল। কেইমাহমানৰ ভিতৰতে এই অংশীদাৰীত্বৰ পতন ঘটিছিল, কিন্তু বিজেপিয়ে এককভাৱে দুই-তৃতীয়াংশ সংখ্যা গৰিষ্ঠতা লাভ কৰি গুজৰাটত ১৯৯৫ চনত ক্ষমতা দখল কৰিছিল। তেতিয়াৰ পৰাই বিজেপিয়ে গুজৰাটৰ শাসনভাৰ চলাই আহিছে{{Cn}}। ১৯৮৮ আৰু ১৯৯৫ চনৰ ভিতৰত গুজৰাটৰ বিজেপি গোটক ৰাজ্যৰ শাসনাধিষ্ঠ দল হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰিবলৈ নেপথ্যৰ কৌশল সফলভাৱে পৰিচালনা কৰা নৰেন্দ্ৰ মোদীক এজন শ্ৰেষ্ঠ ৰণকৌশলবিদ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল{{Cn}}। এই সময়চোৱাত, [[এল কে আদৱানী]]ৰ সোমনাথৰ পৰা অযোধ্যাৰ ৰথ যাত্ৰা (এটা অতি দীৰ্ঘ পদযাত্ৰা) আৰু ভাৰতৰ দক্ষিণ প্ৰান্ত [[কন্যাকুমাৰী]]ৰ পৰা উত্তৰৰ কাশ্মীৰলৈ তেনেকুৱা আন এটা পদযাত্ৰাৰ দৰে দুটা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাষ্ট্ৰীয় অনুষ্ঠান সংগঠিত কৰিবলৈ মোদীক দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত [[নতুন দিল্লী]]ত বিজেপিয়ে ক্ষমতা দখল কৰাৰ ক্ষেত্ৰত মোদীয়ে গুৰি ধৰা এই দুটা অতি সফল ঘটনাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰিহণা আছিল{{Cn}}। ১৯৯৫ চনত, তেওঁ দলৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্পাদক নিৰ্বাচিত হয় আৰু ভাৰতৰ পাঁচখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজ্যৰ দায়িত্ব দিয়া হয় - যিটো এজন যুৱ নেতাৰ বাবে বিৰল সম্মান। ১৯৯৮ চনত, তেওঁ সাধাৰণ সম্পাদক (সাংগঠনিক) পদলৈ উন্নীত হয় আৰু অক্টোবৰ ২০০১লৈ এই পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে আৰু তাৰ পাছত ভাৰতৰ এখন অন্যতম সমৃদ্ধিশালী আৰু প্ৰগতিশীল ৰাজ্য গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে মনোনীত হয়। ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা এই সীমিত সময়ত নৰেন্দ্ৰ মোদীক [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] আৰু [[উত্তৰ-পূৱ ভাৰত]]ৰ ৰাজ্যবোৰৰ দৰে সংবেদনশীল আৰু জটিল ৰাজ্যসহ কেবাখনো ৰাজ্যিক গোটৰ কাম-কাজ চোৱাচিতা কৰা দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। কেবাখনো ৰাজ্যত দলৰ সাংগঠনিক পুনৰ্গঠনৰ দায়িত্বত আছিল। ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকা অৱস্থাত, নৰেন্দ্ৰ মোদী দলৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ মুখপাত্ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয় আৰু ভালেমান গুৰুত্বপূৰ্ণ উপলক্ষ্যত মুখ্য ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। এই সময়ত, তেওঁ গোটেই বিশ্বজুৰি ব্যাপক ভ্ৰমণ কৰে আৰু কেবাখনো দেশৰ বিশিষ্ট নেতৃবৰ্গৰ সৈতে ভাৱ-বিনিময় কৰে। এই অভিজ্ঞতাই তেওঁক কেৱল আন্তৰ্জাতিক প্ৰেক্ষাপট বিকাশ কৰাতেই সহায় কৰা নাছিল, কিন্তু ভাৰতবৰ্ষক সেৱা আগবঢ়াবলৈ আৰু বন্ধুসুলভ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ভিতৰত আৰ্থ-সামাজিক দিশত ভাৰতক শ্ৰেষ্ঠ কৰি তোলাত নেতৃত্ব দিবলৈ তেওঁৰ আবেগ সুদৃঢ় কৰিছিল{{Cn}}। ==গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰীৰূপে== ২০০১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত<ref>https://www.narendramodi.in/</ref> দলে তেওঁক গুজৰাট চৰকাৰক নেতৃত্ব দিবলৈ আমন্ত্ৰণ কৰে। মোদীৰ চৰকাৰে যেতিয়া ২০০১ চনৰ ৭ অক্টোবৰত শপত গ্ৰহণ কৰে, গুজৰাটৰ অৰ্থনীতিক জানুৱাৰী ২০০১ ৰ বিধ্বংসী [[ভূমিকম্প]]কে ধৰি কেবাটাও প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ প্ৰতিকূল প্ৰভাৱে দুৰ্বল কৰি তুলিছিল। অৱশ্যে, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতাৰে পুষ্ট শ্ৰেষ্ঠ ৰণকৌশলবিদ নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ইয়াৰ সঠিক মোকাবিলা কৰা সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত সম্মুখীন হোৱা আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বানটো আছিল ২০০১ চনৰ জানুৱাৰীত সংঘটিত বিধ্বংসী ভূমিকম্পত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা অঞ্চলসমূহৰ পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু পুনৰ সংস্থাপন কৰা। ভুজ এখন ধ্বংসস্তুপৰ নগৰ হৈ পৰিছিল আৰু হেজাৰ হেজাৰ মানুহ কোনো মৌলিক সা-সুবিধা অবিহনে অস্থায়ী শিবিৰত জীৱনযাপন কৰি আছিল। আজিৰ ভুজ নগৰেই হ'ল নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে কেনেকৈ যুগান্তকাৰী বিকাশৰ বাবে প্ৰতিকূলতাক সুযোগলৈ ৰূপান্তৰ কৰিছিল তাৰ প্ৰমাণ{{Cn}}। আনকি পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু পুনৰ সংস্থাপনৰ কাম চলি থকা অৱস্থাতো নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দৃষ্টি বৃহৎ কাম সমূহৰ প্ৰতি আঁতৰ হোৱা নাছিল। গুজৰাটে সদায় উদ্যোগিক বিকাশৰ প্ৰতি দৃষ্টি নিৱদ্ধ কৰি আহিছে। নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে সামাজিক ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতি সঠিকভাৱে দৃষ্টি নিৱদ্ধ কৰি সংহত আৰ্থ-সামাজিক বিকাশৰ দ্বাৰা ভাৰসাম্যহীনতা দূৰ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ ৰাজ্যখনৰ সংহত উন্নয়নৰ বাবে পাঁচ-দফীয়া পঞ্চম্ৰুত আঁচনিৰ পোষণ কৰে। তেখেতৰ নেতৃত্বত, গুজৰাটে শিক্ষা, কৃষি, স্বাস্থ্যসেৱা, আৰু অন্য কেবাটাও খণ্ডসহ ভালেমান খণ্ডত বিস্তৃত ৰূপান্তৰ প্ৰত্যক্ষ কৰি আছে। ৰাজ্যখনৰ ভৱিষ্যতৰ বাবে তেখেতে এটা নিজস্ব স্পষ্ট দৃষ্টিভংগী বিকাশ কৰিছে, নীতি পৰিচালিত সংস্কাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰিছে, চৰকাৰী প্ৰশাসনিক গাঁথনি পুনৰ্গঠন কৰিছে আৰু গুজৰাটক সফলভাৱে সমৃদ্ধিৰ পথেৰে আগুৱাই নিছে{{Cn}}। ক্ষমতা দখলৰ প্ৰথম ১০০ দিনৰ ভিতৰতেই তেওঁৰ অভিপ্ৰায় আৰু সক্ষমতা দৃষ্টিগোচৰ হৈছিল। তেওঁৰ এই দক্ষতা আৰু প্ৰশাসনিক সূক্ষ্মদৰ্শিতা, স্পষ্ট দূৰদৃষ্টি আৰু চাৰিত্ৰিক সততাই ডিচেম্বৰ ২০০২ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত বিপুলভাৱে তেওঁক জয়লাভ কৰাত সহায় কৰিছিল আৰু সদনৰ ১৮২খন আসনৰ ভিতৰত ১২৪খন আসনতেই বিপুলভাৱে জয়লাভ কৰি মোদী চৰকাৰ পুনৰ শাসনাধিষ্ঠ হৈছিল{{Cn}}। এই চমৎকাৰ পাৰদৰ্শিতা ২০০৭ লৈ অব্যাহত আছিল আৰু মোদীয়ে নিৰ্বাচনত পুনৰ অভিলেখ সৃষ্টি কৰি বিজেপিক জয়লাভ কৰাইছিল। নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ১৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০১২ ত গুজৰাটত ৰাইজৰ সেৱাত অভিলেখ সংখ্যক ৪০০০ দিন অতিক্ৰম কৰিলে। তেখেতে একাদিক্ৰমে তিনিটা নিৰ্বাচনত জয় লাভ কৰিলে। ২০০২ আৰু ২০০৭ চনৰ (১১৭খন আসন) নিৰ্বাচনত দলক বিজয়ী কৰিবলৈ নেতৃত্ব দি মোদীয়ে গুজৰাটৰ বিধান সভা নিৰ্বাচনত ২০১২ চনত পুনৰ বিজেপিক বিজয়ী কৰে। বিজেপিয়ে ১১৫খন আসনত জয়লাভ কৰে আৰু ২০১২ চনৰ ২৬ ডিচেম্বৰৰ দিনা শ্ৰীমোদীয়ে একাদিক্ৰমে চতুৰ্থবাৰৰ বাবে গুজৰাটৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web |last=DelhiDecember 26 |first=India Today Online New |last2=December 26 |first2=2012UPDATED: |last3=Ist |first3=2012 16:04 |title=Narendra Modi sworn in as Gujarat chief minister for the fourth term |url=https://www.indiatoday.in/india/west/story/narendra-modi-bjp-gujarat-chief-minister-swear-in-ceremony-125313-2012-12-26 |access-date=2022-07-15 |website=India Today |language=en}}</ref> <!-- অৱদান আৰু ব্যক্তিত্বৰ কথাখিনি নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগীৰে লিখাৰ প্ৰয়োজন হৈছে যেন ভাৱ হৈছে, কোনোৱে কথাখিনি মিলাই লিখে যেন ==অৱদান== আজি, জনতাৰ আশা প্ৰত্যাশা কৰাতকৈও বেছিকৈ পৰিপূৰ্ণ হৈছে। আজি, গুজৰাটে ই-প্ৰশাসন, বিনিয়োগ, দাৰিদ্ৰ্য দূৰীকৰণ, শক্তি, এছইজেড, পথ উন্নয়ন, আৰ্থিক শৃংখলা আৰু বহুতো বিভিন্ন খণ্ডতেই ৰাষ্ট্ৰক নেতৃত্ব দি আহিছে। বিকাশ কাহিনী কোনো এটা বিশেষ খণ্ডতেই আৱদ্ধ হৈ থকা নাই, বৰং তিনিওটা খণ্ডতেই (কৃষি, উদ্যোগ আৰু সেৱা) সমানে আগবাঢ়ি গৈছে। গুজৰাটৰ এই বলিষ্ঠ বিকাশৰ নেপথ্যত আছে শ্ৰীমোদীৰ সকলোৰে সৈতে, সকলোৰে বিকাশ (সব্‌কা সাথ, সব্‌কা বিকাশ) মন্ত্ৰ আৰু ৰাইজৰ পক্ষে, অতি-সক্ৰিয় সু-শাসন (পি2জি2), যি নীতিত তেওঁ গুজৰাটৰ জনতাক ৰাজ্যখনৰ প্ৰগতিৰ সক্ৰিয় অংশীদাৰ কৰি লৈছে। সকলোবোৰ মতভেদৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দি, তেওঁ নিশ্চিত কৰিছিল যাতে নৰ্মদা বান্ধৰ উচ্চতা ১২১.৯ মিটাৰ হয়- তেওঁ আনকি বান্ধ নিৰ্মাণৰ বিৰোধিতা কৰা সকলক প্ৰতিহত কৰিবলৈ অনশনো কৰিছিল। গুজৰাটত জল সম্পদৰ ভাণ্ডাৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা অভিলাষী আঁচনি "সুজলাম সুফলাম"- পানী সংৰক্ষণ কৰা আৰু ইয়াৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাৰ দিশত উদ্ভাৱনীমূলক পদক্ষেপ। ভূমি স্বাস্থ্য কাৰ্ড, ৰ'মিং ৰেচন কাৰ্ড আৰু ৰ'মিং স্কুল কাৰ্ড আদিৰ দৰে অভিনৱ ধাৰণাসমূহে ৰাজ্যৰ অতি সাধাৰণ লোকসকলৰ বাবে তেখেতৰ উদ্বেগৰ কথা সূচায়। কৃষি মহোৎসৱ, চিৰঞ্জীৱি যোজনা, মাতৃ বন্দনা, বেটি বাচাঁও অভিযান (কন্যা সন্তান বচাওঁক), জ্যোতিগ্ৰাম যোজনা, কৰ্মযোগী অভিযান, ই-মমতা, এমপাৱাৰ, স্কোপ, আইক্ৰিয়েট ইত্যাদি প্ৰচেষ্টাসমূহে গুজৰাটৰ বহু-মাত্ৰিক বিকাশৰ লক্ষ্য ৰাখে। এই অভিযানসমূহৰ লক্ষ্য, ধাৰণা আৰু সময় নিৰ্ধাৰিত ৰূপায়ণে শ্ৰীনৰেন্দ্ৰ মোদীক এজন বিচক্ষণ ৰাজনীতিবিদ হিচাপে পৰিগণিত কৰে, যিজনে সাধাৰণতে ৰাজনীতিবিদসকলে কেৱল পৰৱৰ্তী নিৰ্বাচনৰ কথা কৰিব পৰাৰ বিপৰীতে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ কথাহে চিন্তা কৰে। উদ্ভাৱনীমূলক চিন্তাধাৰাসম্পন্ন সাধাৰণ জনতাৰ যৌৱনসুলভ আৰু তেজস্বী নেতা হিচাপে পৰিগণিত শ্ৰীনৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে তেখেতৰ লক্ষ্যক সফলভাৱে গুজৰাটৰ জনতাৰ সৈতে বিনিময় কৰিব পাৰিছে আৰু গুজৰাটৰ ৬ কোটি মানুহৰ মাজত বিশ্বাস, ভৰষা আৰু আৰু আশাৰ সঞ্চাৰ কৰিব পাৰিছে। সাধাৰণ মানুহসহ লাখ লাখ লোকক তেওঁলোকৰ প্ৰথম নামেৰে সম্বোধন কৰিব পৰা তেখেতৰ অপৰিসীম স্মৃতি শক্তিয়ে তেওঁক জনতাৰ প্ৰিয়তম নেতা কৰি তুলিছে। আধ্যাত্মিক নেতাসকলৰ প্ৰতি তেখেতৰ অসীম শ্ৰদ্ধাই বিভিন্ন ধৰ্মসমূহৰ মাজত সমন্বয় সাধন কৰাত সহায় কৰিছে। বিভিন্ন উপাৰ্জন গোট, ধৰ্ম, আৰু আনকি ৰাজনৈতিক মতবাদ নিৰ্বিশেষে গুজৰাটৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ মানুহে স্বচ্ছতা আৰু প্ৰত্যয়জনকভাৱে তেওঁলোকৰ জীৱন-যাপনৰ গুণমান উন্নত কৰা শ্ৰীনৰেন্দ্ৰ মোদীক এজন সক্ষম আৰু স্বপ্নদৰ্শী নেতা হিচাপে শ্ৰদ্ধা কৰে। এজন দক্ষ বক্তা আৰু নিপুণ মধ্যস্থতাকাৰী শ্ৰীমোদীয়ে গাওঁ আৰু চহৰ উভয়ৰে জনতাৰ পৰা একেই আদৰ-চেনেহ লাভ কৰিছে। তেওঁৰ অনুগামীসকলৰ মাজত সকলো ধৰণৰ বিশ্বাস, ধৰ্ম আৰু সমাজৰ প্ৰতিটো আৰ্থিক শ্ৰেণীৰ লোক আছে। গুজৰাটে উন্নয়ন আৰু বিকাশৰ পথত দ্ৰুত আগুৱাই গৈ আছে আৰু এই যুঁজাৰু নেতাজনেও সময় বালিত তেওঁৰ পদচিহ্ন পেলাই অক্লান্তভাৱে ক্ৰমান্বয়ে মাইলৰ পাছত মাইল আগুৱাই গৈ আছে। ==কেন্দ্ৰীয় ৰাজনীতিত ভূমিকা== ==ব্যক্তিত্ব== এটা সংক্ষিপ্ত অৱলোকনে ৰাজনৈতিক জীৱনত তৃণমূল পৰ্যায়ৰ পৰা ক্ষমতাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰালৈকে নেতা হিচাপে তেখেতৰ উত্থানৰ এই যাত্ৰাৰ খতিয়ান দাঙি ধৰে। যদি কোনোৱাই ধাৰণা আৰু নেতৃত্বৰ আদৰ্শলৈ অৱলোকন কৰে, তেন্তে যুৱক হিচাপে চাৰিত্ৰিক বৈশিষ্ট্য, সাহস, উৎসৰ্গকৰণ আৰু দূৰদৃষ্টিৰে সৈতে তেওঁক এজন সৃষ্টিশীল নেতাৰ ৰূপত শ্ৰেষ্ঠ আৰ্হিস্বৰূপ ব্যক্তি হিচাপে দেখিবলৈ পাব। ৰাজহুৱা জীৱনত সেৱাৰ প্ৰতি এনেকুৱা গভীৰ উদ্যমী আৰু নিৰ্ধাৰিত লক্ষ্য থকা; তেওঁ গভীৰভাৱে ভালপোৱা লোকৰ দ্বাৰা সু-সমাদৃত পুৰুষ খুব কমেইহে দেখা যায়। খুব কম সময়ৰ ভিতৰতেই তেওঁ এজন ভাগ্য নিয়ন্তা পুৰুষ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হৈছে। --> ==বঁটা আৰু স্বীকৃতি== * 'গুজৰাট ৰত্ন' 'শ্ৰী পুণা গুজৰাটী সমাজ'ৰ শত বাৰ্ষিকী উপলক্ষে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Narendra Modi to be presented 'Gujarat Ratna' today|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-18/pune/31207124_1_gujarati-community-centenary-year-kondhwa|accessdate=23 March 2012|newspaper=[[The Times of India]]|date=18 March 2012|archivedate=23 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723141533/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-18/pune/31207124_1_gujarati-community-centenary-year-kondhwa|deadurl=yes}}</ref> * 'ই-ৰত্ন' 'কম্পিউটাৰ চোচাইটি অৱ ইণ্ডিয়া'ৰ দ্বাৰা এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=one>{{cite news |url=http://news.oneindia.in/feature/2012/twitter-followers-of-narendra-modi-cross-six-lakh.html |title=Twitter's Modi Express steams past 600,000 followers |date=1 May 2012 |accessdate=28 August 2012 |archivedate=23 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120523081922/http://news.oneindia.in/feature/2012/twitter-followers-of-narendra-modi-cross-six-lakh.html |deadurl=yes }}</ref> * শ্ৰেষ্ঠ মুখ্যমন্ত্ৰী– '[[ইণ্ডিয়া টুডে]]' আলোচনীয়ে ২০০৬ত দেশব্যাপি এটা চাৰ্ভে চলায় আৰু মোদীক দেশখনৰ শ্ৰেষ্ঠ মুখ্যমন্ত্ৰী ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |url=http://www.indiatoday.com/itoday/20070212/nation1.html |title=Making Up For Lost Time |accessdate=12 February 2006 |work=[[India Today]] |archivedate=13 February 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070213051617/http://www.indiatoday.com/itoday/20070212/nation1.html |deadurl=yes }}</ref> * '[[:en:FDi magazine|এফ ডি আই মেগাজিন]]'ৰ দ্বাৰা '২০০৯ বৰ্ষৰ এফ ডি আই ব্যক্তিত্ব' এছীয় বিজেতা।<ref>{{cite news |url=http://www.sify.com/news/modi-wins-fdi-personality-of-the-year-award-news-features-jiznt2hiece.html |title=Modi wins fDi personality of the year award |date=25 August 2009 |publisher=[[Sify]] |accessdate=26 December 2012}}</ref> * '[[:en:Time (magazine)|টাইম]]' আলোচনীৰ মাৰ্চ ২০১২ সংখ্যা এছীয় সংস্কৰণৰ বেটুপাতত ভূমুকি মাৰে। অতি কম সংখ্যক ভাৰতীয় ৰাজনীতিকৰহে আলোকচিত্ৰ ইয়াত প্ৰকাশ পাইছে।<ref name="livemint-20121222">{{cite news|url=http://www.livemint.com/Politics/PIvvXXb1O9V2vo56HiPqeO/The-many-faces-of-Narendra-Modi.html|title=The many faces of Narendra Modi|last=Pathak|first=Maulik|date=22 December 2012|work=live mint & The Wall Street Journal|accessdate=11 April 2013}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== '''টোকা''' {{notelist}} '''উদ্ধৃতি''' {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Narendra Modi|নৰেন্দ্ৰ মোদী}} '''আনুষ্ঠানিক''' * [http://pmindia.nic.in/index.php আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট (প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়)] * {{Official website|http://www.NarendraModi.in}} (ব্যক্তিগত) * [http://www.bjp.org/leadership/shri-narendra-modi ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীৰ ৱেবছাইটত আনুষ্ঠানিক পৃষ্ঠা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181222221309/http://www.bjp.org/leadership/shri-narendra-modi |date=2018-12-22 }} '''অন্যান্য''' * {{Twitter|narendramodi}} {{ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী}} {{নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ মন্ত্ৰীসভা}}{{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:গুজৰাটৰ ব্যক্তি]] 8ou8hi8oyr1dv21aswujnhmnbtw8wuz 0 38367 616694 616317 2026-07-11T09:42:43Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616694 wikitext text/x-wiki '''পদ্মশ্ৰী''' হৈছে [[ভাৰত]] চৰকাৰে প্ৰদান কৰা চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। এই সন্মান লাভ কৰা [[অসমীয়া]] ব্যক্তিসকলৰ নাম তলৰ তালিকাত উল্লেখ কৰা হ'ল।<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Padma_Shri List of Padma Shri award winers - English Wikipedia]</ref> ==তালিকা<ref name="ministry">{{cite web | url=http://www.dashboard-padmaawards.gov.in/?Place=Assam&Award=Padma%20Shri | title=PADMA AWARDSː PREVIOUS AWARDEES | publisher=MINISTRY OF HOME AFFAIRS, GOVT. OF INDIA | accessdate=১০ জানুৱাৰী 2015 | archivedate=2022-01-26 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126145026/http://www.dashboard-padmaawards.gov.in/?Place=Assam&Award=Padma%20Shri | deadurl=yes }}</ref>== {| class="wikitable sortable" width=99% |- ! width="25"| # ! width="30"| চন ! ব্যক্তিৰ নাম ! আলোকচিত্ৰ ! অৱদানৰ ক্ষেত্ৰ |- || ১ || ১৯৫৪ || [[মথুৰা দাস|ডা° মথুৰা দাস]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ২ || ১৯৫৪ || [[অমলপ্ৰভা দাস]] || || জননীতি |- || ৩ || ১৯৫৫ || [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]] || [[চিত্ৰ:krishna-kanta-handique.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪ || ১৯৫৬ || [[সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা]] || [[চিত্ৰ:Surya Kumar Bhuyan.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৫ || ১৯৫৭ || [[নলিনীবালা দেৱী]] || [[চিত্ৰ:Nalinibaladevi2.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৬ || ১৯৬৩ || [[ননী চন্দ্ৰ বৰদলৈ|ডা° ননী চন্দ্ৰ বৰদলৈ]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ৭ || ১৯৭০ || [[আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] || [[চিত্ৰ:Anandachandrabarua.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৮ || ১৯৭১ || [[অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা]] || [[চিত্ৰ:Atul_Chandra_Hazarika.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৯ || ১৯৭১ || [[ৰবীন বেনাৰ্জী|ডা° ৰবীন বেনাৰ্জী]] || || সমাজসেৱা |- || ১০ || ১৯৭২ || [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] || || সমাজসেৱা |- || ১১ || ১৯৭৫ || [[মালতী বৰুৱা]] || || সমাজসেৱা |- || ১২ || ১৯৭৬ || [[পাৰবীন চুলতানা]] || [[চিত্ৰ:Parveen Sultana performing in Arghya 2011.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ১৩ || ১৯৭৭ || [[ইন্দিৰা মিৰি]] || [[চিত্ৰ:Indira Miri.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ১৪ || ১৯৭৭ || [[ভূপেন হাজৰিকা]] || [[চিত্ৰ:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ১৫ || ১৯৮২ || [[ঘনশ্যাম দাস]] || || সমাজসেৱা |- || ১৬ || ১৯৮৩ || [[নেকিবুজ জামান]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ১৭ || ১৯৮৪ || [[মুক্তি প্ৰসাদ গগৈ]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ১৮ || ১৯৮৪ || [[চৈয়দ আব্দুল মালিক]] || [[চিত্ৰ:চৈয়দ আব্দুল মালিক.JPG|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ১৯ || ১৯৮৭ || [[আব্দুছ ছাত্তাৰ]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২০ || ১৯৮৮ || [[মদৰাম ব্ৰহ্ম]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২১ || ১৯৮৯ || [[ৰংবং তেৰাং]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২২ || ১৯৯০ || [[নীলমণি ফুকন (কনিষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]] || [[চিত্ৰ:Phookan.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২৩ || ১৯৯১ || [[সতীশ চন্দ্ৰ কাকতি]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২৪ || ১৯৯১ || [[প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱা]] || || কলা |- || ২৫ || ১৯৯২ || [[মথুৰা নাথ ভট্টাচাৰ্য্য]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ২৬ || ১৯৯৮ || [[দিপালী বৰঠাকুৰ]] || [[চিত্ৰ:Dipali Barthakur.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ২৭ || ২০০০ || [[ৰবীন্দ্ৰনাথ উপাধ্যায়]] || || সমাজসেৱা |- || ২৮ || ২০০১ || [[ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া]] || [[চিত্ৰ:ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২৯ || ২০০২ || [[পুষ্পা ভূঞা]] || || কলা |- || ৩০ || ২০০৩ || [[জাহ্নু বৰুৱা]] || [[চিত্ৰ:Jahnu Baruah.JPG|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩১ || ২০০৫ || [[হেম ভৰালী]] || || সমাজসেৱা |- || ৩২ || ২০০৭ || [[টেমচুলা আও]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৩ || ২০০৮ || [[সূৰ্য্যকান্ত হাজৰিকা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৪ || ২০০৮ || [[যতীন গোস্বামী]] || || কলা |- || ৩৫ || ২০০৮ || [[শীলা বৰঠাকুৰ]] || || সমাজসেৱা |- || ৩৬ || ২০০৯ || [[তফজ্জুল আলি]] || || কলা |- || ৩৭ || ২০০৯ || [[বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত]] || [[চিত্ৰ:বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত.JPG|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৮ || ২০১০ || [[অৰুণ শৰ্মা]] || [[File:Arun Sarma, who will be presented with the Sangeet Natak Akademi Award for Theatre Playwriting.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৯ || ২০১১ || [[মহিম বৰা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪০ || ২০১৩ || [[ঘনকান্ত বৰা বৰবায়ন]] || || কলা |- || ৪১ || ২০১৩ || [[হেমেন্দ্ৰ প্ৰসাদ বৰুৱা]] || || বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ |- || ৪২ || ২০১৪ || [[মুকুলচন্দ্ৰ গোস্বামী]] [[ ডাঃ সৰ্বেশ্বৰ চহৰীয়া]]|| || সমাজসেৱা |- || ৪৩ || ২০১৫ || [[যাদৱ পায়েং]] || [[চিত্ৰ:Jadav Payeng.png|75px|centre]] || অন্য<ref>{{Cite web |title=পদ্ম বিজয়ী তালিকা ২০১৫ |url=http://ibnlive.in.com/news/full-list-padma-awards-2015/524838-3.html |access-date=2015-01-29 |archivedate=2015-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150127225955/http://ibnlive.in.com/news/full-list-padma-awards-2015/524838-3.html |deadurl=yes }}</ref> |- || ৪৪ || ২০১৫ || [[লক্ষ্মীনন্দন বৰা]] || [[চিত্ৰ:Lakshmi Nandan Bora.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৫ || ২০১৬ || [[ধীৰেন্দ্ৰ নাথ বেজবৰুৱা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৬ || ২০১৬ || [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৭ || ২০১৬ || [[কামেশ্বৰ ব্ৰহ্ম]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৮ || ২০১৬ || [[অজয় কুমাৰ দত্ত]] || || সমাজসেৱা<ref>{{Cite web |title=পদ্ম বিজয়ী ২০১৬ |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2616/at055 |access-date=2016-01-26 |archivedate=2016-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160815114910/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2616%2Fat055 |deadurl=yes }}</ref> |- || ৪৯ || ২০১৭ || [[জিতেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী|ড॰ জিতেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]] || || বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক |- || ৫০ || ২০১৭ || [[এলি আহমেদ]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/List-of-Padma-awardees-2017/article17092476.ece পদ্ম বিজয়ী ২০১৭]</ref> |- || ৫১ || ২০১৮ || [[অৰূপ কুমাৰ দত্ত]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৫২ || ২০১৮ || [[প্ৰফুল্ল গোবিন্দ বৰুৱা]] || || সাংবাদিকতা |- || ৫৩ || ২০১৮ || [[জয়শ্ৰী গোস্বামী মহন্ত]] || [[File:Joyasree Goswami Mahanta.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৫৪ || ২০১৯ || [[উদ্ধৱ ভৰালী]] ||[[চিত্ৰ:Padma Shri Dr. Uddhab Kumar Bharali.jpg|75px|center]] || বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি<ref name="aw2019">[https://www.thenewsminute.com/article/padma-awards-2019-announced-full-list-awardees-95673 পদ্ম বিজয়ী ২০১৯]</ref> |- || ৫৫ || ২০১৯ || [[ইলিয়াছ আলি]] || [[File:Dr Ilias Ali.jpg|75px|centre]] || চিকিৎসা<ref name="aw2019"/> |- || ৫৬ || ২০২০ || [[ইন্দিৰা পি পি বৰা]] || [[File:ইন্দিৰা পি পি বৰা.jpg|75px|centre]] ||কলা<ref name="aw2020">[https://nenow.in/north-east-news/padma-vibhushan-for-mary-kom-pama-bhushan-for-sc-jamir-padma-shri-for-13-others-from-northeast.html পদ্ম বিজয়ী ২০২০]</ref> |- || ৫৭ || ২০২০ || [[ৰবি কান্নান আৰ]] || [[File:The Vice President, Shri Mohd. Hamid Ansari presenting the 16th Mahaveer Award to Dr. R. Ravi Kannan of Silchar, Assam for Excellence in the sphere of ‘Medicine’, in New Delhi on June 04, 2013.jpg|75px|centre]] || চিকিৎসা<ref name="aw2020"/> |- || ৫৮ || ২০২০ || [[কুশল কোঁৱৰ শৰ্মা]] || [[File:কুশল কোঁৱৰ শৰ্মা.jpeg|75px|centre]] || চিকিৎসা<ref name="aw2020"/> |- || ৫৯ || ২০২০ || [[লীল বাহাদুৰ চেত্ৰী]] || [[File:Lil Bahadur Chettri.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2020"/> |- || ৬০ || ২০২০ || [[যোগেন্দ্ৰ নাথ ফুকন]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2020"/> |- || ৬১ || ২০২১ || [[লখিমী বৰুৱা]] || || সমাজসেৱা<ref name="aw2021">{{cite web|title=Padma Awards: 2021|url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2021AwardeesList_25012021_0.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2021|accessdate=26 January 2021|format=PDF|pp=2–5}}</ref> |- || ৬২ || ২০২১ || [[গোপীৰাম বৰগায়ন বুঢ়াভকত]] || || কলা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৩ || ২০২১ || [[বিজয়া চক্ৰৱৰ্তী]] || [[File:Bijoya Chakravarty in August 2015.jpg|75px|centre]] || প্ৰশাসনিক সেৱা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৪ || ২০২১ || [[মংগলসিং হাজোৱাৰী]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৫ || ২০২১ || [[দুলাল মানকি]] || || কলা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৬ || ২০২১ || [[বিৰুবালা ৰাভা]] || [[File:Birobala Rabha.jpg|75px|centre]] || সমাজসেৱা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৭ || ২০২১ || [[ৰোমান শৰ্মা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৮ || ২০২১ || [[ইমৰান শ্বাহ]] || [[File:Imran Sah.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৯ || ২০২২ || [[শকুন্তলা চৌধুৰী]] || || সমাজ সেৱা |- || ৭০ || ২০২২ || [[ধনেশ্বৰ ইংতি]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৭১ || ২০২৩ || [[হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী (মুখাশিল্পী)|হেম চন্দ্ৰ গোস্বামী]] || [[File:হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী।.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ৭২ || ২০২৩ || [[হেমপ্ৰভা চুতীয়া]] ||[[চিত্ৰ:হেমপ্ৰভা চুতীয়া (শিপিনী)ৰ আলোকচিত্ৰ ১.jpg|75px|center]] || কলা |- || ৭৩ || ২০২৩ || [[ৰামকুইৱাংবে জেমে নিউমে]] || || সমাজ সেৱা |- || ৭৪ || ২০২৪ || [[পাৰ্বতী বৰুৱা]] || || হাতী মাউট |- || ৭৫ || ২০২৪ || [[সৰ্বেশ্বৰ বসুমতাৰী]] || || অন্যান্য - কৃষি |- || ৭৬ || ২০২৪ || [[দ্ৰোণ ভূঞা]] || || ওজা পালি |- || ৭৭ || ২০২৫ || [[অনিল চন্দ্ৰ বড়ো]] || || শিক্ষা |- || ৭৮ || ২০২৫ || [[গীতা উপাধ্যায়]] || || সাহিত্য/লোকসংস্কৃতি |- || ৭৯ || ২০২৫ || [[জয়নাচৰণ বাথাৰী]] || || লোকসংস্কৃতি |- || ৮০ || ২০২৫ || [[ৰেৱকান্ত মহন্ত]] || || কলা |- || ৭৯ || ২০২৫ || [[জয়নাচৰণ বাথাৰী]] || || লোকসংস্কৃতি |- || ৮০ || ২০২৫ || [[ৰেৱকান্ত মহন্ত]] || || কলা |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি| ]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী|*]] 0db5h3c616wsswcp0uys07b7w70dov4 0 40254 616578 385306 2026-07-10T15:14:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616578 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = নেফাফু | image = | image_caption = | regnum = [[Plant]]ae | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Asterids]] | ordo = [[Lamiales]] | familia = [[Lamiaceae]] | genus = ''[[Clerodendrum]]'' | genus_authority = [[carl linnaeus|L.]] | species = '''''C. colebrookianum''''' | binomial = ''Clerodendrum colebrookianum'' | binomial_authority = [[Wilhelm Gerhard Walpers|Walp.]] }} '''নেফাফু''' (''Clerodendrum colebrookianum''; East Indian Glory Bower) এবিধ লেমীয়াছী (Lamiaceae) পৰিয়ালৰ বহু বৰ্ষজীৱি ঔষধী উদ্ভিদ। নেফাফু গছৰ পাত [[উচ্চ ৰক্তচাপ]] (hypertension), মধুমেহ (diabetes), কাহ, আৰু বিভিন্ন বাতবিষ জাতীয় ৰোগৰ (rheumatism) বাবে উপকাৰী।{{citation needed}} এইবিধ উদ্ভিদ এছিয়া মহাদেশৰ [[ভাৰত]], [[ম্যানমাৰ]], [[বাংলাদেশ]], [[মালয়েছিয়া]], [[ইণ্ডোনেছিয়া]], [[থাইলেণ্ড]], [[ভূটান]], [[নেপাল]], [[চীন]] প্ৰভৃত্তি বিভিন্ন দেশত পোৱা যায়। ভাৰতৰ ভিতৰত ইয়াক [[পশ্চিমবঙ্গ]] আৰু [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰপূৰ্বাঞ্চলত]] পোৱা যায়। নেফাফুক এবিধ বিপন্নপ্ৰায় উদ্ভিদৰূপে স্বীকৃত দিয়া হৈছে।<ref>Wu Zheng-yi & P. H. Raven et al., eds. (1994–). </ref><ref>{{Cite web |title=ENVIS Centre on Medicinal Plants |url=http://envis.frlht.org/junclist.php?txtbtname=&gesp=3446%7CClerodendrum+colebrookianum+WALP. |access-date=2015-08-16 |archivedate=2016-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303215608/http://envis.frlht.org/junclist.php?txtbtname=&gesp=3446%7CClerodendrum+colebrookianum+WALP. |deadurl=yes }}</ref> == বৰ্ণনা == দেৰ মিটাৰৰ পৰা তিনি মিটাৰমান ওখ গুল্মজাতীয় গছজোপাৰ সৈতে, নেফাফু হল এবিধ চিৰসেউজীয়া আৰু সপুষ্পক উদ্ভিদ। ওপৰৰ ফালে জোঙাহৈ বাঢ়ি যোৱা গাগছৰ তলৰ ডালবিলাক দীঘল যদিও ওপৰলৈ ক্ৰমান্বয়ে চুটি। গাঠিৰ পৰা ডাল পাত আদি ওলায়। ডাঙৰ ডাঙৰ পাতবোৰৰ তলৰ পিঠি খহতা। এই পাতবোৰৰ ঠাৰিৰ তলফালে চেনিৰ নিচিনা পদাৰ্থ দানা বান্ধি থাকে বাবে পাতত কলা-পৰুৱা ভৰি থকা দেখা যায়।তিতা-জ্বলা স্বাদৰ পাতবোৰ মোহাৰিলে এক বিশেষ গন্ধ পোৱা যায়। ইয়াক বাৰিষাকালৰ পাচত সাধাৰণতে আগষ্টৰ পৰা ডিছেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত ফুল ধৰা দেখা যায়। বগা ৰঙৰ ফুলবোৰ থোপা বান্ধি ফুলে।<span class="cx-segment" data-segmentid="131"></span> == ঔষধী গুণ আৰু ব্যৱহাৰ == খাছী আৰু জয়ন্তীয়া জনজাতীয় লোকে ইয়াক বাতবিষৰ বনৌষধ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ কাঠৰ গোন্ধ শুঙিলে শিশুৰ ৰোগ নিৰাময় হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মনিপুৰী জনগোষ্ঠীয় লোকে গছজোপাৰ পাত আৰু শিপা, চৰ্মৰোগ (skin disease), কাহ আৰু পেতৰ শাওপৰা ৰোগৰ চিকিৎসাত ব্যৱহাৰ কৰে। অৰুণাচলৰ জনজাতীয় লোকে উচ্চ ৰক্তচাপৰ পৰা নিৰাময় পাবলৈ নেফাফুৰ পাতৰ ৰস নহৰুৰ সৈতে মিহলাই সেবন কৰে।<ref>{{সাঁচ:Cite journal|author = Adeneye AA, Adekele TI, Adeneye AK|title = Hypoglycemic and hypolipidemic effects of the aqueous fresh leaves extract of ''Clerodendrum capitatum'' in Wistar rats|journal = J Ethnopharmacol|volume = 116|issue = 1|pages = 7–10|year = 2008|pmid = 18055145|doi = 10.1016/j.jep.2007.10.029}}</ref><ref name="apsmpb.org">Yonggam D. [http://www.apsmpb.org/pub.htm Ethno Medico-Botany of the Mishing Tribe of East Siang District of Arunachal Pradesh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110421075933/http://apsmpb.org/pub.htm |date=2011-04-21 }}</ref><ref name="apsmpb.org"/><ref>{{সাঁচ:Cite journal|author = Adeneye AA, Adekele TI, Adeneye AK|title = Hypoglycemic and hypolipidemic effects of the aqueous fresh leaves extract of ''Clerodendrum capitatum'' in Wistar rats|journal = J Ethnopharmacol|volume = 116|issue = 1|pages = 7–10|year = 2008|pmid = 18055145|doi = 10.1016/j.jep.2007.10.029}}</ref><span class="cx-segment" data-segmentid="169"></span> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [[species:Clerodendrum_colebrookianum|Wikispecies]] * [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?166 USDA, ARS, National Genetic Resources Program, GRIN] * [http://luirig.altervista.org/botanica/hypertext/0360.htm Botanica Sistematica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002031557/http://luirig.altervista.org/botanica/hypertext/0360.htm |date=2011-10-02 }} * [http://www.cybertruffle.org.uk/cgi-bin/nome.pl?organism=482682&glo=eng Cybernome] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303230050/http://www.cybertruffle.org.uk/cgi-bin/nome.pl?organism=482682&glo=eng |date=2016-03-03 }} * [http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/East%20Indian%20Glory%20Bower.html Flowers of India] * [http://www.virboga.de/Clerodendrum_colebrookianum.htm VIRBOGA The Virtual Botanical Garden] [[শ্ৰেণী:উদ্ভিদজগত]] [[শ্ৰেণী:শাক]] 0rwiuxsglsb4tcfr876p1bnwavllml0 0 43574 616652 461885 2026-07-11T07:10:05Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616652 wikitext text/x-wiki [[ভূপেন হাজৰিকা (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)]] {{Infobox Bridge |bridge_name =ভূপেন হাজৰিকা সেতু <br>ঢলা-শদিয়া দলং<br>জিৰ’ পইণ্ট ব্ৰিজ |image = SMOOTHEST CURVE IN VIADUCTS MADE THROUGH SEGMENTS.JPG |caption = |official_name = |carries = |crosses = [[লোহিত নদী]] |locale = ঢলা-[[শদিয়া]], [[তিনিচুকীয়া]], [[ভাৰত]] |maint = পথ পৰিবহণ আৰু ৰাজমাৰ্গ মন্ত্ৰণালয়, [[ভাৰত চৰকাৰ]] আৰু নৱযুগ ইঞ্জিনীয়াৰিং কোম্পানী লিমিটেডৰ লগত ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰ |id = |designer = |design = |material = |spans = ১৮৩ |pierswater = |mainspan = |length = ৯.১৫ কিঃমিঃ |width = ১২.৯ মিটাৰ |height = |load = |clearance = |below = |traffic = |begin = ২০১১ |complete = ২০১৭ |open = ২৬ মে, ২০১৭ <br> ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]ৰ দ্বাৰা উদ্বোধন |closed = |toll = |map_image = |map_text = |map_width = |coordinates = {{coord|27|47|55|N|95|40|34|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}} |lat = |long = }} '''ভূপেন হাজৰিকা সেতু''' বা '''ঢলা-শদিয়া দলং''' ({{lang-en|Dhola–Sadiya bridge}}) হৈছে [[অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ [[শদিয়া]] আৰু ঢলাক সংযোগ কৰা [[লোহিত নদী]]ৰ ওপৰত অৱস্থিত এখন এখলপীয়া পথ দলং। এই দলংখনে অসম আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ মাজৰ যোগাযোগ সহজ কৰি তোলে। ২০১১ চনত নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱা এই দলঙৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ২০১৭ চনত শেষ হয়। ২০১৭ চনৰ ২৬ মে তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ডাঙৰীয়াই এই দলংখন আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰে।<ref> http://www.livemint.com/Politics/K8AqUjfZwQDvbJoc69b79M/PM-Modi-to-inaugurate-Indias-longest-bridge-in-Assam-on-24.html</ref> ভূপেন হাজৰিকাৰ স্মৃতিত দলংখনৰ নাম [[ভূপেন হাজৰিকা সেতু]] নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|title=India opens longest bridge on China border|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-india-40042438|publisher=BBC News|accessdate=26 May 2017}}</ref> ৯.১৫ কিঃমিঃ দৈৰ্ঘৰ এই দলং ভাৰতৰ তথা [[এছিয়া]]ৰ দীৰ্ঘতম নদী দলং।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/longest-bridge-in-india-provides-a-quick-link-to-lac/|title=Longest bridge in India provides a quick link to LAC}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/dhola-sadia-river-bridge-and-unquiet-flows-the-brahmaputra/|title=The mighty Brahmaputra is the biggest hurdle to the country’s longest bridge}}</ref><ref>{{cite news|title = ভাৰতৰ দীৰ্ঘতম দলং ‘ঢলা শদিয়া’|url = http://plusbangla.com/dhola-sadiya-bridge/|access-date = 2017-04-26|archivedate = 2017-06-04|archiveurl = https://web.archive.org/web/20170604002301/http://plusbangla.com/dhola-sadiya-bridge/|deadurl = yes}}</ref> অসমৰ একেবাৰে পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত এই দলংখনে অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ক্ষিপ্ৰতৰ কৰি উঠাৰ লগতে প্ৰতিৱেশী বিদেশী ৰাষ্ট্ৰ [[চীন]], [[ম্যানমাৰ]]ৰ লগত যোগাযোগ তথা আৰ্থ-সামাজিক দিশত ন ন দুৱাৰ মুকলি হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছে। অসমৰ ৰাজধানী [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা শদিয়াৰ দূৰত্ব ৫৪০ কিঃমিঃ আনহাতে, অৰুণাচলৰ ৰাজধানী [[ইটানগৰ]]ৰ পৰা ঢলাৰ দূৰত্ব ৩০০ কিঃমিঃ। শদিয়াৰ নিকটতম বিমান বন্দৰ হ’ল [[ ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]। উল্লেখযোগ্য যে অৰুণাচলত কোনো বাণিজ্যিক বিমান বন্দৰ নাই তথা ৰে'ল ব্যৱস্থাও ইমান সুচল নহয়। সেয়ে পথ পৰিবহণ এই ৰাজ্যৰ যাতায়তৰ মূল ভেটি। তদুপৰি এই দলংখনে অসমৰ পৰা অৰুণাচলৰ পথ চাৰি ঘণ্টা কাললৈ চুটি কৰি আনিব। মুম্বাইৰ বিখ্যাত বান্দ্ৰা-ৱাৰলী চি লিংক সেতুৰ পৰা এই দলং প্ৰায় ৩০ শতাংশ দীঘল।<ref>[http://indianexpress.com/article/india/india-others/longest-bridge-in-india-provides-a-quick-link-to-lac/ Longest bridge in India provides a quick link to LAC]</ref> ২০১১ চনত নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱা এই দলংখনৰ আনুমানিক মুঠ ব্যয় ৯৫০ কোটি টকা। কেৱল সাধাৰণ নাগৰিকৰ বাবেই নহয়, এই দলং সেনাবাহিনীৰ বাবেও গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। টেংক তথা গধুৰ অস্ত্ৰ পাতি পৰিবহণত এই দলং একমাত্ৰ সাৰথি। অৰুণাচলৰ উত্তৰ সীমান্তত [[চীন]] দেশ অৱস্থিত। এই অঞ্চলৰ পৰা ভাৰতৰ মূলভাগৰ লগত যোগাযোগ ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ঢলা শদিয়া দলংখনে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিব। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ঢলা-শদিয়া দলঙৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ বাবে ২০১৫ চনত ১৫,০০০ কোটি টকাৰ এক পেকেজ ঘোষণা কৰিছিল। ==নিৰ্মাণ== হাইদৰাবাদস্থিত নৱযুগ ইঞ্জিনীয়াৰিং কোম্পানী লিমিটেড নামৰ এক সংস্থাৰ লগত যৌথ উদ্যোগত নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হোৱা এই দলঙৰ ২০১১ চনত আধাৰশিলা স্থাপন কৰে ভাৰতৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰয়াত [[ড° মনমোহন সিঙে]]। প্ৰায় ৯৩৮ কোটি টকা ব্যয়ে নিৰ্মিত এই দলং ২০১৭ চনত সম্পূৰ্ণ হৈ উঠে। ২০১৭ চনৰ ২৬ মে’ তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ডাঙৰীয়াই এই দলং আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে। ==বৈশিষ্ট্য== * দৈৰ্ঘ্য: ৯.১৫ কিঃমিঃ * প্ৰস্থ: ১২ মিটাৰ * স্পেনৰ সংখ্যা: ১৮৩ টা * ভাৰতৰ দীৰ্ঘতম দলং ==তথ্য উৎস== {{reflist}} {{Bridges over the Brahmaputra river}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ দলং]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলং]] [[শ্ৰেণী:ভূপেন হাজৰিকা]] r4aflelutxfrd92nqqhiezqxtg60t3r 616692 616652 2026-07-11T09:39:58Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616692 wikitext text/x-wiki [[ভূপেন হাজৰিকা (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)]] {{Infobox Bridge |bridge_name =ভূপেন হাজৰিকা সেতু <br>ঢলা-শদিয়া দলং<br>জিৰ’ পইণ্ট ব্ৰিজ |image = SMOOTHEST CURVE IN VIADUCTS MADE THROUGH SEGMENTS.JPG |caption = |official_name = |carries = |crosses = [[লোহিত নদী]] |locale = ঢলা-[[শদিয়া]], [[তিনিচুকীয়া]], [[ভাৰত]] |maint = পথ পৰিবহণ আৰু ৰাজমাৰ্গ মন্ত্ৰণালয়, [[ভাৰত চৰকাৰ]] আৰু নৱযুগ ইঞ্জিনীয়াৰিং কোম্পানী লিমিটেডৰ লগত ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰ |id = |designer = |design = |material = |spans = ১৮৩ |pierswater = |mainspan = |length = ৯.১৫ কিঃমিঃ |width = ১২.৯ মিটাৰ |height = |load = |clearance = |below = |traffic = |begin = ২০১১ |complete = ২০১৭ |open = ২৬ মে, ২০১৭ <br> ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]ৰ দ্বাৰা উদ্বোধন |closed = |toll = |map_image = |map_text = |map_width = |coordinates = {{coord|27|47|55|N|95|40|34|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}} |lat = |long = }} '''ভূপেন হাজৰিকা সেতু''' বা '''ঢলা-শদিয়া দলং''' ({{lang-en|Dhola–Sadiya bridge}}) হৈছে [[অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ [[শদিয়া]] আৰু ঢলাক সংযোগ কৰা [[লোহিত নদী]]ৰ ওপৰত অৱস্থিত এখন এখলপীয়া পথ দলং। এই দলংখনে অসম আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ মাজৰ যোগাযোগ সহজ কৰি তোলে। ২০১১ চনত নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱা এই দলঙৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ২০১৭ চনত শেষ হয়। ২০১৭ চনৰ ২৬ মে তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ডাঙৰীয়াই এই দলংখন আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰে।<ref> http://www.livemint.com/Politics/K8AqUjfZwQDvbJoc69b79M/PM-Modi-to-inaugurate-Indias-longest-bridge-in-Assam-on-24.html</ref> ভূপেন হাজৰিকাৰ স্মৃতিত দলংখনৰ নাম [[ভূপেন হাজৰিকা সেতু]] নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|title=India opens longest bridge on China border|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-india-40042438|publisher=BBC News|accessdate=26 May 2017}}</ref> ৯.১৫ কিঃমিঃ দৈৰ্ঘৰ এই দলং ভাৰতৰ তথা [[এছিয়া]]ৰ দীৰ্ঘতম নদী দলং।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/longest-bridge-in-india-provides-a-quick-link-to-lac/|title=Longest bridge in India provides a quick link to LAC}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/dhola-sadia-river-bridge-and-unquiet-flows-the-brahmaputra/|title=The mighty Brahmaputra is the biggest hurdle to the country’s longest bridge}}</ref><ref>{{cite news|title = ভাৰতৰ দীৰ্ঘতম দলং ‘ঢলা শদিয়া’|url = http://plusbangla.com/dhola-sadiya-bridge/|access-date = 2017-04-26|archivedate = 2017-06-04|archiveurl = https://web.archive.org/web/20170604002301/http://plusbangla.com/dhola-sadiya-bridge/|deadurl = yes}}</ref> অসমৰ একেবাৰে পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত এই দলংখনে অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ক্ষিপ্ৰতৰ কৰি উঠাৰ লগতে প্ৰতিৱেশী বিদেশী ৰাষ্ট্ৰ [[চীন]], [[ম্যানমাৰ]]ৰ লগত যোগাযোগ তথা আৰ্থ-সামাজিক দিশত ন ন দুৱাৰ মুকলি হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছে। অসমৰ ৰাজধানী [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা শদিয়াৰ দূৰত্ব ৫৪০ কিঃমিঃ আনহাতে, অৰুণাচলৰ ৰাজধানী [[ইটানগৰ]]ৰ পৰা ঢলাৰ দূৰত্ব ৩০০ কিঃমিঃ। শদিয়াৰ নিকটতম বিমান বন্দৰ হ’ল [[ ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]। উল্লেখযোগ্য যে অৰুণাচলত কোনো বাণিজ্যিক বিমান বন্দৰ নাই তথা ৰে'ল ব্যৱস্থাও ইমান সুচল নহয়। সেয়ে পথ পৰিবহণ এই ৰাজ্যৰ যাতায়তৰ মূল ভেটি। তদুপৰি এই দলংখনে অসমৰ পৰা অৰুণাচলৰ পথ চাৰি ঘণ্টা কাললৈ চুটি কৰি আনিব। মুম্বাইৰ বিখ্যাত বান্দ্ৰা-ৱাৰলী চি লিংক সেতুৰ পৰা এই দলং প্ৰায় ৩০ শতাংশ দীঘল।<ref>[http://indianexpress.com/article/india/india-others/longest-bridge-in-india-provides-a-quick-link-to-lac/ Longest bridge in India provides a quick link to LAC]</ref> ২০১১ চনত নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱা এই দলংখনৰ আনুমানিক মুঠ ব্যয় ৯৫০ কোটি টকা। কেৱল সাধাৰণ নাগৰিকৰ বাবেই নহয়, এই দলং সেনাবাহিনীৰ বাবেও গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। টেংক তথা গধুৰ অস্ত্ৰ পাতি পৰিবহণত এই দলং একমাত্ৰ সাৰথি। অৰুণাচলৰ উত্তৰ সীমান্তত [[চীন]] দেশ অৱস্থিত। এই অঞ্চলৰ পৰা ভাৰতৰ মূলভাগৰ লগত যোগাযোগ ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ঢলা শদিয়া দলংখনে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিব। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ঢলা-শদিয়া দলঙৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ বাবে ২০১৫ চনত ১৫,০০০ কোটি টকাৰ এক পেকেজ ঘোষণা কৰিছিল। ==নিৰ্মাণ== হাইদৰাবাদস্থিত নৱযুগ ইঞ্জিনীয়াৰিং কোম্পানী লিমিটেড নামৰ এক সংস্থাৰ লগত যৌথ উদ্যোগত নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ হয় ২০১১ চনত । প্ৰায় ৯৩৮ কোটি টকা ব্যয়ে নিৰ্মিত এই দলং ২০১৭ চনত সম্পূৰ্ণ হৈ উঠে। ২০১৭ চনৰ ২৬ মে’ তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ডাঙৰীয়াই এই দলং আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে। ==বৈশিষ্ট্য== * দৈৰ্ঘ্য: ৯.১৫ কিঃমিঃ * প্ৰস্থ: ১২ মিটাৰ * স্পেনৰ সংখ্যা: ১৮৩ টা * ভাৰতৰ দীৰ্ঘতম দলং ==তথ্য উৎস== {{reflist}} {{Bridges over the Brahmaputra river}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ দলং]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলং]] [[শ্ৰেণী:ভূপেন হাজৰিকা]] 8mzax0j6vgly608ae5p8pxbhieuzv67 0 44844 616685 538295 2026-07-11T09:07:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616685 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name =ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ<br>Village Rockstars | image = Poster of Village Rockstars.jpg | image_size =140px | caption = ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ বোলছবিৰ পোষ্টাৰ | director = [[ৰীমা দাস]] | producer = ৰীমা দাস<br>জয়া দাস | writer = ৰীমা দাস | starring = ভণিতা দাস | music = নিলোৎপল বৰা | cinematography = ৰীমা দাস | editing = ৰীমা দাস | distributor = ফ্লাইং ৰিভাৰ ফ্লিমছ | released = ২০১৭ | runtime = ৮০ মিনিট | country = ভাৰত | language = অসমীয়া (কামৰূপী উপভাষা) }} '''ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ''' ৰীমা দাসৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন অসমীয়া বোলছবি।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://themoviean.com/rima-das-interview/ |access-date=2018-01-04 |archivedate=2017-12-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171230120832/https://themoviean.com/rima-das-interview/ |deadurl=yes }}</ref> বোলছবিখন ২০১৭ চনত বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈ বহুতো পুৰস্কাৰ অৰ্জন কৰিছে। বোলছবি নিৰ্মাণৰ কোনো আনুষ্ঠানিক শিক্ষা নথকা ৰীমা দাসৰ এইখন দ্বিতীয় পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ বোলছবি। লগতে ৰীমা দাস এই ছবিৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ, কাৰ্যবাহী নিৰ্মাতা, সম্পাদক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, আৰু প্ৰডাক্টচন ডিজাইনাৰ।<ref>http://www.livemint.com/Leisure/IA1CeUUZaGW3jlGejVDyNK/Meet-the-onewoman-army-behind-Village-Rockstars.html </ref> ছবিখন চিনেমা গৃহত মুক্তি লাভ কৰে ২০১৮ৰ ২৮ ছেপ্তেম্বৰত।<ref name="mint">{{cite web | url=https://www.livemint.com/Leisure/1xK5T6lYa7b6eoZPjaOexN/Village-Rockstars-is-Indias-official-entry-to-Oscars-2019.html | title=Village Rockstars is India’s official entry to Oscars 2019 | accessdate=27 September 2018 | archivedate=23 September 2018 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923122507/https://www.livemint.com/Leisure/1xK5T6lYa7b6eoZPjaOexN/Village-Rockstars-is-Indias-official-entry-to-Oscars-2019.html | deadurl=yes }}</ref> == কাহিনী== বোলছবি খনৰ কাহিনী এগৰাকী কিশোৰী ধুনু আৰু তাইৰ সপোনৰ আধাৰত। সমাজৰ ঘাট-প্ৰতিঘাতৰ মাজতো তাই নিজৰ এটা বেণ্ড গঠন কৰা সপোন বুকুত কঢ়িয়াই ফুৰে। ১০ বছৰীয়া ধুনু (ভণিতা দাস) তাইৰ বিধৱা মাক (বাসন্তী দাস) আৰু ককায়েক মনৱেন্দ্ৰৰ (মনৱেন্দ্ৰ দাস) লগত কামৰূপ জিলাৰ ছয়গাঁৱত বাস কৰে। ধুনুৰ মাকে এখনি সৰু দোকানৰ জৰিয়তে পৰিয়ালৰ পোহ-পাল কৰে। এদিন মাকৰ লগত স্থানীয় অনুষ্ঠান এটিত দোকানৰ কামত সহায় কৰি থাকোঁতে ধুনুৱে এটা বেণ্ডৰ অনুষ্ঠান দেখিলে। বেণ্ডৰ অনুষ্ঠান দেখি ধুনুৰ নিজাকৈ এটা গীটাৰ লোৱাৰ সপোন দেখিছিল। গাঁৱৰ লৰা-ছোৱালীয়ে সেই বেণ্ডক নকল কৰি সততে পোৱা বস্তুৰে বাদ্য সাজি বেণ্ড বেণ্ড খেলিবলৈ ধৰিলে। ধুনুৱে ৰকষ্টাৰ জিমি হেন্দ্ৰিস্কক অনুসৰণ কৰি এটা নকল গীটাৰ অনবৰতে কঢ়িয়াই ফুৰিব ধৰিলে। ধুনুয়ে এক কমিক্স কিতাপ পঢ়ি এটা আচল বেণ্ড গঠন কৰি, আচল বাদ্যযন্ত্ৰ বজাবলৈ মনস্থ কৰে। তাৰপিছত এটকা এটকাকৈ সাঁচি তাই নিজৰ এটা বৈদ্যুতিক গীটাৰ কিনাৰ সপোন দেখে। টুকুৰা বাতৰি কাকতৰ এটা প্ৰবন্ধ পঢ়ি ধুনুৰ মন আৰু বেছি দৃঢ় হয়। তাই বুজি পায় যে ধনান্মক চিন্তাৰ দ্বাৰা তাইৰ সপোন সাৰ্থক হব।<ref>https://www.northeasttoday.in/assamese-filmmakers-village-rockstars-steals-the-show-at-mami-2017/ </ref> বোলছবিখন কামৰূপী উপভাষাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ==চৰিত্ৰ== * ভনিতা দাস (ধুনু) * বাসন্তী দাস (ধুনুৰ মাক) * মানবেন্দ্ৰ দাস(ধুনুৰ জ্যেষ্ঠ ভ্ৰাতৃ) * বলোৰাম দাস * ৰিংকু দাস * বিষ্ণু কলিতা ==সমালোচনা== [[File:The Director & Producer, Ms. Rima Das and the Cast & Crew of the film ‘Village Rockstars’ felicitated, during the 48th International Film Festival of India (IFFI-2017), in Panaji, Goa on November 21, 2017.jpg|500px|thumb|ছবিখনৰ কলা-কুশলীৰ সৈতে পৰিচালক ৰীমা দাস (সোঁফালৰ পৰা তৃতীয়গৰাকী), ভাৰতৰ ৪৮তম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছবি মহোৎসৱত, গোৱাৰ পানাজীত, ২০১৭ চনৰ ২১ নৱেম্বৰত]] ২০১৭ চনত ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছে "ফিল্ম ক্ৰিটিকছ্ চাৰ্কল অৱ ইণ্ডিয়া"ৰ শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় ছবিৰ বঁটা লাভ কৰে৷<ref>{{cite web|url=http://filmcriticscircle.com/fcci-awards/|title=3rd annual Film Critics Circle of India Award|website=filmcriticscircle.com|accessdate=22 September 2018|archivedate=26 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161126222101/http://filmcriticscircle.com/fcci-awards/|deadurl=yes}}</ref> বিচাৰক ডাল্টন এলে ছবিখনক মাইলষ্টোনৰ লগত তুলনা কৰে ("a milestone film of sorts") আৰু তাৰে লগত সংযোজন কৰি কয় যে- <small>{{quote|"Village Rockstars epitomises the trials and tribulations, and heralds the coming of age, of a filmmaker, of her protagonist, and of the indie film movement in India".}}</small> আন এগৰাকী বিচাৰক প্ৰিয়ংকা দাসগুপ্তাই কয়-<small>{{quote|"Rima Das’ film is a lyrical montage of life and times in contemporary rural India. It subtly draws attention to complex gender issues – sometimes even subverting the conventional gender norms – without ever getting preachy. Bhanita Das – the pint-sized fiery ball of lovable energy – is endearingly natural. But just when one fears that the film might become schmaltzy, the film-maker takes control. The lens speaks volumes, sometimes conveying more than the dialogues. Such a work by a first-time director holds a lot of promise for Indian cinema".}}</small> বিচাৰক প্ৰেমচান্দে ছবিখনক "এগৰাকী নাৰীৰ বিষয়ৰ কেন্দ্ৰবিন্দুৰ গভীৰলৈ যাত্ৰা" বুলি অভিহিত কৰে৷ সন্থাৰ এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য শৈবাল ছেটাৰ্জীয়ে ছবিখনৰ পাঁচটা ৰেংকিং দিয়ে আৰু কয় যে-<small>{{quote|"A masterwork is usually the result of strict adherence to artistic and functional rules. Village Rockstars respects none: it dons a raw, innocent cloak and exudes a degree of purity that deliberate craft can never bestow on a film... The film stands for something that is always under threat: the courage to ignore the reality that life is exceedingly difficult for cinema that is made on the margins of a giant production machinery and recognize that there always are ways out for those who revel in battling the odds, no matter how daunting, and overcoming them."}}</small><ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/village-rockstars-movie-review-when-great-cinema-is-propelled-by-passion-not-money-5-stars-1923015|title=Village Rockstars Movie Review: Rim Das' Film Is Not A Masterpiece, It's A Miracle|first=Saibal|last=Chatterjee|date=6 February 2019|website=NDTV.com|accessdate=14 February 2020}}</ref> ভেৰাইটি আলোচনীৰ এটি সমালোচনাত মেগি লীয়ে মন্তব্য কৰে যে- <small>{{quote|"By focusing on tween characters, the picture evokes that freewheeling stage when gender roles are still blurry in the friendships between boys and girls. Then as suddenly as a monsoon, Dhunu’s first period arrives. The rituals held to initiate her into womanhood — making her wear a sari, segregating her from the boys — are seen as attempts to enforce her otherness."}}</small><ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/film/asia/village-rockstars-review-1202556321/|title=Toronto Film Review: ‘Village Rockstars’|website=variety.com|accessdate=27 September 2018}}</ref> হলিউড ৰিপৰ্টাৰৰ এটি সমালোচনাত দেবোৰাহ ইয়ঙে কয় যে- <small>{{quote|"Village Rockstars’ storytelling is so offhand it borders on documentary. The action follows natural rhythms, the seasons, biology."}}</small><ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/village-rockstars-1058170|title='Village Rockstars': Film Review - Mumbai 2017|website=hollywoodreporter.com|accessdate=27 September 2018}}</ref> পিছটবাৰ্গ চিটি পেপাৰৰ এটি আলোচনাত হান্না লিনে ছবিখনক "দ্য ফ্লৰিডা প্ৰজেক্ট"ৰ লগত তুলনা কৰে আৰু মন্তব্য কৰে যে-ছবিখন ''aimless without being pointless.''</small><ref>{{cite web|url=https://www.pghcitypaper.com/pittsburgh/whats-coming-to-the-silk-screen/Content?oid=10759401|title=What’s coming to the Silk Screen?|first=Hannah|last=Lynn|website=Pittsburgh City Paper|access-date=2020-08-31|archivedate=2020-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920063924/https://www.pghcitypaper.com/pittsburgh/whats-coming-to-the-silk-screen/Content?oid=10759401|deadurl=yes}}</ref> ''দ্য গ্লোব এণ্ড মেইল''ত বেৰি হাৰ্টজে ছবিখনক " সুদৃঢ় আৰু শৃংখলিত" বুলি প্ৰশংসা কৰি চাৰিৰ ভিতৰত ৩.৫ টা ষ্টাৰ দিয়ে৷<ref>{{cite web|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/film/reviews/article-review-rima-dass-village-rockstars-brings-down-the-house-and-proves/|title=Review: Rima Das’s Village Rockstars brings down the house, and proves the 2019 Oscars are singing the wrong tune|publisher=|via=The Globe and Mail}}</ref> বাতৰিকাকত ''নাউ''ত ৰাধেয়ান ছিমনপিল্লায়ে ছবিখনক চাৰিটা ষ্টাৰ প্ৰদান কৰে আৰু একাডেমীলৈ মনোনীত নোহোৱাৰ বাবে বিষোদগাৰ প্ৰকাশ কৰে৷ তেওঁ এই বিস্ময়কৰ, কাব্যময় ছবিখনক ৰোমা, কোল্ড ৱাৰ, কেপাৰনম বা নেভাৰ লুক এৱেতকৈ অগ্ৰাধিকাৰ দিলেহেঁতেন বুলি মন্তব্য কৰে৷ <ref>{{cite web|url=https://nowtoronto.com/api/content/dd641d44-233f-11e9-a5d2-120e7ad5cf50/|title=Review: Village Rockstars should have got a foreign-language Oscar nomination|first=Radheyan|last=Simonpillai|date=28 January 2019|website=NOW Magazine}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বৰ্তমান ৰটেন টোমেট'ছত এই ছবিখনে ১৫ টা সমালোচনাৰ ভিত্তিত ৯৩% অনুমোদন লাভ কৰি আছে৷ দহৰ ভিতৰত গড় ৰেটিং হৈছে ৭.৯৭ ৷ <ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/village_rockstars|title=Village Rockstars (2017)|work=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Fandango Media]]|accessdate=4 February 2019}}</ref> আনহাতে ইণ্টাৰনেট মুভি ডাটাবেছত ছবিখনৰ ৰেটিং হৈছে ৭.৩৷ <ref>https://www.imdb.com/title/tt7297966/</ref> ==বঁটা== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- !scope="col"| অনুষ্ঠানৰ নাম !scope="col"| দিনাংক{{ref|A}} !scope="col"| শাখা !scope="col"| প্ৰাপক আৰু মনোনীতসকলৰ নাম !scope="col"| ফলাফল ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|তথ্যসূত্ৰ|Reference(s)}} |- ! scope="row"| শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছবিৰ একাডেমী বঁটা | ৯১ সংখ্যক একাডেমী বঁটা, ২৪-০২-২০১৯ | শ্ৰেষ্ঠ বিদেশী ভাষাৰ ছবিৰ একাডেমী বঁটা | ভাৰতৰ অ'ফিচিয়েল এণ্ট্ৰি |অমনোনীত |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/oscars-india-selects-village-rockstars-foreign-language-category-1145297|title=Oscars: India Selects 'Village Rockstars' for Foreign-Language Category |accessdate=21 November 2018 |work=[[The Hollywood Reporter]] |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/village-rockstars-out-of-oscars-2019-race-5498454/ |title=Village Rockstars out of Oscars 2019 race |date=2018-12-18 |access-date=2018-12-18 |language=en-IN}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="4" | [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] | rowspan="4"|৬৫ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ১৩-০৪-২০১৮ | শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ | [[ৰীমা দাস]] |{{won}} |rowspan="4" style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/65th-national-film-awards-1225873-2018-05-03|title=65th National Film Awards: A look at the complete list of winners and more |accessdate=21 November 2018 |publisher=[[India Today]] |url-status=live}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ শিশুশিল্পীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা | ভনিতা দাস |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অডিঅ'গ্ৰাফীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা, শ্ৰেষ্ঠ লোকেছন ছাউণ্ড ৰেকৰ্ডিষ্ট | মল্লিকা দাস |{{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদনাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা | ৰীমা দাস |{{won}} |- ! scope="row" rowspan="3"| জিঅ' মামি ছবি মহোৎসৱ ২০১৭ | rowspan="3"|১৮-১০-২০১৮ | ইণ্ডিয়া গোল্ড শিতানত শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ গোল্ডেন গেটৱে বঁটা | ভিলেজ ৰকষ্টাৰছ |{{won}} |style="text-align:center;" rowspan="3" |<ref name=":0">{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/village-rockstar-steals-the-show-at-mami-2017-bags-3-awards/1/1071351.html|title=Village Rockstar steals the show at MAMI 2017, bags 3 awards |accessdate=21 November 2018 |publisher=[[India Today]]|url-status=live}} </ref> |- | লিংগসমতাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ অক্সফেম বঁটা | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |- | যুৱ সমালোচকৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত বঁটা | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |- |- ! scope="row" rowspan="1"| কৰ্ক ছবি মহোৎসৱ | rowspan="1"| ১১-১১-২০১৭ | গ্ৰাদাম স্পয়ৰড না ফেইলে (Gradam Spiorad Na Féile, Spirit of the Festival Award) | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":4">{{Cite web|url=https://corkfilmfest.org/festival-2017/awards/|title=Awards|publisher=Cork Film Festival|website=corkfilmfest.org|language=en-GB|access-date=2018-03-17}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="1"| কাইৰো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | rowspan="1"|২১-১১-২০১৭ | আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমালোচক সপ্তাহ প্ৰতিযোগিতাৰ শ্ৰেষ্ঠ কলাত্মক অৱদান | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.ciff.org.eg/static/en/article.html?id=2057|title=Cairo International Film Festival|website=www.ciff.org.eg|access-date=2018-03-17|archivedate=2018-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305063726/https://www.ciff.org.eg/static/en/article.html?id=2057|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"| শিশু আৰু কিশোৰৰ অলিম্পিয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছবি মহোৎসৱ | rowspan="3"| ২৬-১১-২০১৭ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ভনিতা দাস |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":2">{{Cite news|url=https://olympiafestival.gr/2017/12/10/%CF%84%CE%B1-%CE%B2%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-20%CE%BF%CF%85-%CF%86%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B2%CE%AC%CE%BB-%CE%BF%CE%BB%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%AF%CE%B1%CF%82/|title=Τα Βραβεία του 20ου Φεστιβάλ Ολυμπίας|date=2017-12-10|work=Olympia Festival|access-date=2018-03-17|language=en-US|archivedate=2018-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180317232945/https://olympiafestival.gr/2017/12/10/%CF%84%CE%B1-%CE%B2%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-20%CE%BF%CF%85-%CF%86%CE%B5%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B2%CE%AC%CE%BB-%CE%BF%CE%BB%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%AF%CE%B1%CF%82/|deadurl=yes}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক | ৰীমা দাস |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":2" /> |- | বিচাৰকৰ বিশেষ বঁটা | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":2" /> |- ! scope="row" rowspan="2"| শিশু আৰু কিশোৰৰ স্মাইল আন্তৰাষ্ট্ৰীয় ছবি মহোৎসৱ,Siffcy | rowspan="2"|১৭-১২-২০১৭ | শ্ৰেষ্ঠ শিশুকেন্দ্ৰিক ছবি | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":3">{{Cite web|url=http://siffcy.org/siffcy-winner20162017.php|title=Siffcy Winner|website=siffcy.org|language=en|access-date=2018-03-17|archivedate=2018-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180315144230/http://siffcy.org/siffcy-winner20162017.php|deadurl=yes}}</ref> |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |ভনিতা দাস |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":3"/> |- ! scope="row" rowspan="1"| ছিনে জুনিয়ৰ ছবি মহোৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]] ২০১৮ | rowspan="1"|০১-০১-২০১৮ | গ্ৰেণ্ড প্ৰিক্স (শ্ৰেষ্ঠ ছবি) | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":5">{{Cite web|url=https://cinemapublic.org/IMG/pdf/palmarescinejunior2018.pdf|title=Palmarès du Festival Ciné Junior 2018|access-date=2020-08-31|archivedate=2018-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180317232440/https://cinemapublic.org/IMG/pdf/palmarescinejunior2018.pdf|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="1"| মুয়েষ্ট্ৰা ডে চিনে লানজাৰোটে ২০১৭,স্পেইন | rowspan="1"|১৮-০৫-২০১৭ | কিশোৰৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ছবি | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref name=":6">{{Cite news|url=https://muestradecinedelanzarote.com/milla-valerie-massadian-se-alza-premio-la-mejor-pelicula-la-7a-muestra-cine-lanzarote/|title="Milla", de Valerie Massadian, se alza con el Premio a la Mejor película de la 7ª Muestra de cine de Lanzarote|date=2017-12-04|work=Muestra de Cine de Lanzarote|access-date=2018-03-17|language=es-ES|archivedate=2018-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180317235643/https://muestradecinedelanzarote.com/milla-valerie-massadian-se-alza-premio-la-mejor-pelicula-la-7a-muestra-cine-lanzarote/|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="1"| লছ এঞ্জেলছৰ ভাৰতীয় ছবি মহোৎসৱ | rowspan="1"| ১৫-০৪-২০১৮ | শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ গ্ৰেণ্ড জুৰীৰ বঁটা | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://northeastlivetv.org/2018/04/18/village-rockstars-awarded-grand-jury-best-feature-film-at-indian-film-festival-of-los-angeles/|title=Village Rockstars awarded Grand Jury Best Feature Film at Indian Film Festival of Los Angeles - North East Live|first=Northeast Live web|last=desk|date=18 April 2018|publisher=|accessdate=22 September 2018|archivedate=20 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180420140119/http://northeastlivetv.org/2018/04/18/village-rockstars-awarded-grand-jury-best-feature-film-at-indian-film-festival-of-los-angeles/|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="1"| বুয়েনছ এয়াৰচে ফেষ্টিভেল ইণ্টাৰনেচনেল ডি চিনে ইণ্ডিপেণ্ডিয়েট, আৰ্জেণ্টিনা ২০১৮ | rowspan="1"|২২-০৪-২০১৮ | ছিগনিছ বঁটা | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.signis.net/noticias/cultura/23-04-2018/pelculas-de-india-y-colombia-premiadas-por-signis-en-el-20-bafici|title=Películas de India y Colombia, premiadas por SIGNIS en el 20 BAFICI|date=23 April 2018|website=SIGNIS|access-date=31 August 2020|archivedate=14 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220814091541/https://www.signis.net/noticias/cultura/23-04-2018/pelculas-de-india-y-colombia-premiadas-por-signis-en-el-20-bafici|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="5"| প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮ | rowspan="5"|২৭-০৫-২০১৮ | শ্ৰেষ্ঠ ছবি | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |style="text-align:center;" rowspan="5"|<ref>{{cite web|url=https://www.northeasttoday.in/govinda-at-prag-cine-awards-2018/|title=Govinda at Prag Cine Awards 2018 » Northeast Today|date=29 May 2018|publisher=|accessdate=22 September 2018}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা(মহিলা) | ভনিতা দাস |{{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ সম্পাদনা | ৰীমা দাস |{{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছাউণ্ড ডিজাইনাৰ | অমৃত প্ৰীতম |{{won}} |- | বিচাৰকৰ বিশেষ উল্লেখ | বাসন্তী দাস |{{won}} |- ! scope="row" rowspan="4"|সপ্তম অসম ৰাজ্যিক বঁটা আৰু মহোৎসৱ | rowspan="4"|২৯-০৭-২০১৮ | [[কমল নাৰায়ণ চৌধুৰী]]ৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালকৰ বঁটা | ৰীমা দাস |{{won}} |rowspan="4" style="text-align:center;"| |- | শ্ৰেষ্ঠ শব্দ-পৰিকল্পনা (Sound Design) | অমৃত প্ৰীতম |{{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰী | ভনিতা দাস |{{won}} |- | নলীন দুৱৰা শ্ৰেষ্ঠ দৃশ্যগ্ৰহণৰ বঁটা (Cinematography) | ৰীমা দাস |{{won}} |- ! scope="row" rowspan="2"| তৃতীয় ব্ৰিকছ ছবি মহোৎসৱ, BRICS film festival | rowspan="2"|২৭-০৭-২০১৮ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ভনিতা দাস |{{won}} |rowspan="2"| |- | বিচাৰকৰ বিশেষ বঁটা | ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ |{{won}} |} ==চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ== *[[Toronto International Film Festival]] (Discovery Section) 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.tiff.net/tiff/village-rockstars/|title=Village Rockstars|website=www.tiff.net|language=en|access-date=2018-03-17}}</ref> *[[San Sebastián International Film Festival]] (New Directors Competition) 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.sansebastianfestival.com/2017/sections_and_films/new_directors/7/655594/in|title=San Sebastian Film Festival|website=sansebastianfestival|access-date=2018-03-17}}</ref> *[[Guwahati International Film Festival]]<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/village-rockstars-to-be-screened-at-guwahati-international-film-fest/articleshow/61330807.cms|title='Village Rockstars' to be screened at Guwahati international film fest|work=The Times of India|access-date=2018-03-17}}</ref> *[[Dharamshala International Film Festival]]<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/village-rockstars-rima-das-4890447/|title=Rising Star: Village Rockstars director Rima Das|date=15 October 2017|publisher=|accessdate=22 September 2018}}</ref> (closing film) *[[Cannes Film Festival]] 2017<ref>{{cite web|url=https://thenewsmill.com/rima-dass-village-rockstars-showcased-cannes-film-festival/amp/|title=Rima Das’s Village Rockstars to be showcased at Cannes film festival - The News Mill|date=21 March 2017|publisher=|accessdate=22 September 2018}}</ref> *[[Kerala International Film Festival]] (International Competition) 2017<ref>{{Cite news|url=https://iffk.in/village-rockstars/|title=Village Rockstars|last=girish|first=girish|work=22nd International Film Festival of Kerala|access-date=2018-03-17|language=en-US|archivedate=2018-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180317233048/https://iffk.in/village-rockstars/|deadurl=yes}}</ref> * SIFFCY<ref>{{cite web|url=http://siffcy.org/|title=Siffcy|website=siffcy.org|accessdate=22 September 2018}}</ref> 2017 (Opening film) * Tallinn Black Nights 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/articles/2017/nov/16/9322/ajji-mukkabaaz-village-rockstars-among-5-indian-films-chosen-for-black-nights-film-festival-in-estonia|title=Ajji, Mukkabaaz, Village Rockstars among 5 Indian films chosen for Black Nights Film Festival in Estonia|last=Pandya|first=Sonal|website=Cinestaan|access-date=2018-03-17|archivedate=2018-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180318060505/https://www.cinestaan.com/articles/2017/nov/16/9322/ajji-mukkabaaz-village-rockstars-among-5-indian-films-chosen-for-black-nights-film-festival-in-estonia|deadurl=yes}}</ref> * HKIFF, Hong Kong International Film Festival 2018<ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2018/film/festivals/hkiff-hong-kong-film-festival-debut-features-1202712886/|title=Hong Kong Festival Sets Debut Features as Opening Film Pair|last=Frater|first=Patrick|date=2018-02-28|work=Variety|access-date=2018-03-17|language=en-US}}</ref> * International Film Festival of India, Goa 2017<ref>{{Cite news|url=http://iffigoa.org/2017-indian-panorama/|title=Indian Panorama 2017|date=2017-11-10|work=IFFI Goa|access-date=2018-03-17|language=en-US|archivedate=2017-11-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171115141415/http://iffigoa.org/2017-indian-panorama/|deadurl=yes}}</ref> * Glasgow Film Festival, UK 2018 (UK premiere)<ref>{{Cite web|url=https://glasgowfilm.org/shows/village-rockstars-nc-12|title=Scotland’s original independent cinema is the|date=2018-03-17|website=glasgowfilm.org|language=en|others=Glasgow Film Theatre|access-date=2018-03-17}}</ref> * Cairo International Film Festival 2017, Egypt<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/english/2017/dec/01/village-rockstars-wins-cairo-film-festival-award-1715634.html|title='Village Rockstars’ wins Cairo film festival award|work=The New Indian Express|access-date=2018-03-17}}</ref> * MAMI Mumbai Film Festival 2017, India<ref name=":0" /> * Medellín International Film Festival 2017, Colombia * International Children's Film Festival India 2017, India (Competition Section)<ref>{{Cite web|url=http://cfsindia.org/20icffi/awards.php|title=20th International Children's Film Festival India|website=cfsindia.org|access-date=2018-03-17|archivedate=2018-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180319011828/http://cfsindia.org/20icffi/awards.php|deadurl=yes}}</ref> * Leiden International Film Festival, Netherlands 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.liff.nl/en/Program/Movie/village-rockstars/3274|title=Village Rockstars|publisher=Leiden International Film Festival|website=liff.nl|language=en|access-date=2018-03-17|archivedate=2018-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180318060215/https://www.liff.nl/en/Program/Movie/village-rockstars/3274|deadurl=yes}}</ref> * Cork Film Festival 2017, Ireland<ref name=":4" /> * Olympia International Film Festival 2017, Greece (Competition Section)<ref name=":2" /> * Cine Junior Film Festival, France, 2018 (French premiere)<ref name=":5" /> * Les Toiles Filantes, France, 2018 * Cairo International Women's Film Festival, Egypt, 2018 * Aga Khan Museum, Canada, 2018<ref>{{Cite web|url=https://www.agakhanmuseum.org/programs/village-rockstars|title=Aga Khan Museum|website=Aga Khan Museum|language=en|access-date=2018-03-17}}</ref> * Reel 2 Real International Film Festival for Youth, Canada, 2018<ref>{{Cite web|url=http://www.2018.r2rfestival.org/content/village-rockstars|title=Village Rockstars {{!}} R2R Festival|website=www.2018.r2rfestival.org|language=en|access-date=2018-03-17|archivedate=2018-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316024447/http://www.2018.r2rfestival.org/content/village-rockstars|deadurl=yes}}</ref> * Tromso International Film Festival, Norway, 2018 (Norwegian premiere) * Göteborg International Film Festival, Sweden, 2018 (Swedish Premiere) * MOOOV Film Festival, Belgium, 2018 (Belgium premiere) * Muestra de Cine de Lanzarote, Spain, 2017<ref name=":6" /> * Jogjakarta Film Festival, Indonesia 2017 (South East Asian Premiere) * Bangalore Film Festival, India * Chennai International Film Festival, India<ref>{{Cite news|url=http://chennaifilmfest.com/films/|title=Films|date=2016-11-28|work=Chennai International Film Festival|access-date=2018-03-17|language=en-US|archivedate=2018-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180318152354/http://chennaifilmfest.com/films/|deadurl=yes}}</ref> * Singapore South Asian International Film Festival 2018 ==টোকা== {{note|A}}যিমানদূৰলৈকে সম্ভৱ হৈছে,প্ৰতিটো তাৰিখেই বঁটা প্ৰদান কৰা বৰ্ষ অনুযায়ী প্ৰবন্ধটোৰ লগত সংযুক্ত কৰা হৈছে৷ ==তথ্য উৎস== {{reflist}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা}} [[শ্ৰেণী:২০১৮ বৰ্ষৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:২০১০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] 90urc1ehxlkjln20crqmiuvd5jl0wn8 0 46845 616697 461711 2026-07-11T10:05:28Z Dakalil 50728 /* */ Added content 616697 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = যীচু | honorific_suffix = [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]] | other_names = [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]]<br/>[[মচীহ]]<br/>যীচু খ্ৰীষ্ট<br/>[[নাচৰত|নাচৰতীয়া]] যীচু | native_name = {{lang|arc|ܝܶܫܽܘܥ}} | native_name_lang = arc | image = Spas vsederzhitel sinay.jpg | caption = {{longitem |[[চীনয় পৰ্বত|চীনয় পৰ্বত]]ত চেইণ্ট কেথেৰিন মঠত খ্ৰীষ্ট পান্ত'ক্ৰাত'ৰ, খ্ৰীষ্টীয় ৬ষ্ঠ শতাব্দী}} | birth_name = য়েশ্বূআʿ ({{lang|arc|ܝܶܫܽܘܥ}}, {{IPA|arc|Yēšūaʿ}}) | birth_date = {{circa}} ৪ খ্ৰী.পূ.{{efn|[[জন পি. মেইয়াৰ]]ে লিখিছে যে, যীচুৰ জন্ম চন আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭ বা ৬ অব্দ।<ref name=Meier1991>{{Cite book |last=Meier |first=John P. |title=A Marginal Jew: The roots of the problem and the person |url=https://archive.org/details/marginaljewrethi0000john |year=1991 |publisher=Yale University Press |ISBN=978-0-300-14018-7 |pages=[https://archive.org/details/marginaljewrethi0000john/page/n422 407]}}</ref> <!-- -->[[কাৰ্ল ৰাহনাৰ]] উল্লেখ কৰিছে যে, আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ অব্দটোক যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষকসকল একমত।{{Sfn|Rahner|2004|p=732}} <!-- -->[[ই. পি. ছেণ্ডাৰ্ছ]]ও সাধাৰণ ঐক্যমতৰ কথা উল্লেখ কৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ অব্দটোকেই যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ সপক্ষে মত দিছে।{{Sfn|Sanders|1993|pp=10–11}} <!-- -->[[জেক ফিনেগান]]ে আদি খ্ৰীষ্টীয় মতবাদ-সংক্ৰান্ত গৱেষণাসমূহক ব্যৱহাৰ কৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩ বা ২ অব্দক যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ সপক্ষে মত দিয়ে।<ref name=Finegan>{{cite book |first=Jack |last=Finegan |title=Handbook of Biblical Chronology, rev. ed |url=https://archive.org/details/handbookbiblical00fine |year=1998 |publisher=Hendrickson Publishers |ISBN=978-1-56563-143-4 |page=[https://archive.org/details/handbookbiblical00fine/page/n350 319]}}</ref> <!-- -->}} | birth_place = <!--Note: [[যিহূদীয়া]]ৰ বাহিৰে আন কোনো নিৰ্দিষ্ট ঠাইৰ সন্দৰ্ভত গৱেষকৰ মাজত কোনো একমত নাই।: -->[[বৈৎলেহম]], [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া]], [[হেৰোদীয়া ৰাজ্য]], [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]<ref>{{Cite book |first=Raymond E. |last=Brown |title=The birth of the Messiah: a commentary on the infancy narratives in Matthew and Luke |url=https://archive.org/details/birthofmessiahco0000brow |year=1977 |ISBN=978-0-385-05907-7 |publisher=Doubleday |page=[https://archive.org/details/birthofmessiahco0000brow/page/513 513]}}</ref> | death_date = {{circa}} ৩০ বা ৩৩ খ্ৰী.{{efn|অধিকাংশ গৱেষকেই অনুমান কৰে যে, ৩০ বা ৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত যীচু ক্ৰুচবিদ্ধ হৈছিল।<ref name=Humphreys1992>{{cite journal |url=http://www.tyndalehouse.com/tynbul/library/TynBull_1992_43_2_06_Humphreys_DateChristsCrucifixion.pdf#page=9 |title=The Jewish Calendar, a Lunar Eclipse and the Date of Christ's Crucifixion |journal=Tyndale Bulletin |year=1992 |volume=43 |issue=2 |page=340 |first1=Colin J. |last1=Humphreys |first2=W. G. |last2=Waddington |access-date=2 August 2016 |archive-date=30 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930231450/http://www.tyndalehouse.com/tynbul/library/TynBull_1992_43_2_06_Humphreys_DateChristsCrucifixion.pdf#page=9 |url-status= }}</ref>}} <br />(বয়স ৩৩–৩৬) | death_place = [[যীৰূচালেম]], যিহূদীয়া, ৰোমান সাম্ৰাজ্য | death_cause = [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচাৰোপণ]]<!-- -->{{efn|[[জেম্ছ ডান (ধৰ্মতত্ত্ববিদ)|জেম্ছ ডান]] লিখিছে যে, [[যীচুৰ বাপ্তিস্ম]] আৰু [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচাৰোপণ]] “প্ৰায় সৰ্বজনীন সন্মতি আদায় কৰে” আৰু “[এই দুয়োৰে] স্থান ইমান উৰ্ধত যে তাক ‘সন্দেহ বা অস্বীকাৰ কৰা প্ৰায় অসম্ভৱ’ স্তৰৰ ঐতিহাসিক ঘটনা।” এই দুটা বিষয়ক তেওঁ প্ৰায়বোৰ ক্ষেত্ৰতে ঐতিহাসিক যীচু-সংক্ৰান্ত গৱেষণাৰ সূচনা বিন্দু বুলি উল্লেখ কৰিছে।{{Sfn|Dunn|2003|p=339}} <!-- -->[[বাৰ্ট এৰমেন]]ে কৈছে যে, [[পন্তীয় পীলাত]]ৰ নিৰ্দেশত যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণেই তেওঁৰ সম্পৰ্কে জ্ঞাত সৰ্বাধিক নিশ্চিত ঘটনা।{{Sfn|Ehrman|1999|p=101}} <!-- -->[[জন ডমিনিক ক্ৰোচান]] আৰু ৰিচাৰ্ড জি. ৱাট্ছে কৈছে যে, যীচুৰ ক্ৰুশাৰোপণ যিকোনো ঐতিহাসিক ঘটনাৰ দৰেই নিশ্চিত।{{Sfn|Crossan|Watts|1999|p=96}} <!-- -->পল আৰ. এডি আৰু [[গ্ৰেগৰী এ. বয়েড (ধৰ্মতত্ত্ববিদ)|গ্ৰেগৰী এ. বয়েডে]] কৈছে যে, যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ প্ৰসংগত অখ্ৰীষ্টান সূত্ৰৰ সমৰ্থন এতিয়া "দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত"।{{Sfn|Eddy|Boyd|2007|p=173}} <!-- -->}} | home_town = [[নাচৰৎ]], [[যিহূদীয়া]], ৰোমান সাম্ৰাজ্য | parents = <!--{{hlist}}, as footnote applies to -both- parents:-->{{hlist |[[মৰিয়ম (যীচুৰ মাতৃ)|মৰিয়ম]]|[[সাধু যোচেফ|যোচেফ]]{{efn|খ্ৰীষ্টানসকলৰ বিশ্বাসমতে, মৰিয়ম [[পবিত্ৰ আত্মা ঈশ্বৰ|পবিত্ৰ আত্মাৰ]] প্ৰভাৱত অলৌকিকভাৱে গৰ্ভৱতী হৈছিল। মুছলমানসকলে বিশ্বাস কৰে যে, ঈশ্বৰৰ আদেশত অলৌকিক উপায়েৰে তেওঁ নিজৰ পুত্ৰক গৰ্ভত ধাৰণ কৰে। এই দৃষ্টিভংগীৰ পৰা উভয় ক্ষেত্ৰতে যোচেফক যীচুৰ পালক-পিতৃ গণ্য কৰা হয়।}}}} | module = {{Infobox saint | embed = yes | name = {{smaller|[[নাচৰৎ|নাচৰতীয়া]]}}<br/>যীচু | home_town = [[নাচৰৎ]], [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া]], [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]] | venerated_in = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|[[মানীধৰ্ম]]|[[ইছলাম]]|[[দ্ৰুজ]]|[[বাহাই ধৰ্ম]]|[[ৰাস্তাফাৰি]]}} | major_shrine = [[যীচুৰ সমাধি]], [[যীৰূচালেমৰ পুৰণি চহৰ|পুৰণি যীৰূচালেম]] | beatified_date = | beatified_place = | beatified_by = | canonized_date = | canonized_place = | canonized_by = | tradition = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম|খ্ৰীষ্টীয়]]|[[ইছলাম|ইছলামী]]}} | feast_day = {{flatlist| * [[বৰদিন]] * [[গুড ফ্ৰাইডে|পূণ্য শুক্ৰবাৰ]] * [[পুনৰুত্থান পাৰ্বণ|পূণ্য শনিবাৰ]] }} | attributes = | patronage = | issues = | suppressed_date = | suppressed_by = | influences = | influenced = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টান]]|[[মানীধৰ্ম|মানীয়]]|[[মুছলমান]]|[[দ্ৰুজ]]|[[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]]|[[ৰাস্তাফাৰি]]}} }} }} '''যীচু'''{{efn|{{langx|grc|Ἰησοῦς}}, {{small|romanized:}} {{transliteration|grc|Iēsoús}}, সম্ভৱত {{langx|he|יֵשׁוּעַ|label=[[হিব্ৰু ভাষা|ইব্ৰীয়]] বা [[আৰামীয় ভাষা|অৰামীয়]]}}, {{small|romanized:}} {{tlit|und|[[Yeshua|Yēšūaʿ]]}}ৰ পৰা}} ({{circa}} ৬ৰ পৰা ৪ [[খ্ৰীষ্টপূৰ্ব|খ্ৰী.পূ.]] – ৩০ বা ৩৩ [[খ্ৰীষ্টাব্দ|খ্ৰী.]]), যি '''যীচু খ্ৰীষ্ট''',{{efn|[[কপ্টীয় ভাষা|কপ্টীয়]]: {{lang|cop|Ⲓⲏⲥⲟⲩⲥ Ⲡⲓⲭ́ρⲓⲥτⲟⲥ}}; [[গেএজ ভাষা|গেএজ]]: {{lang|gez|መሲህ ኢየሱስ}}; [[ক'ইনে গ্ৰীক|গ্ৰীক]]: {{lang|grc|Ἰησοῦς Χριστός}}; [[হিব্ৰু ভাষা|ইব্ৰীয়]]: {{lang|hbo|ישוע המשיহ}}; [[লেটিন ভাষা|লাতিন]]: {{lang|la|Iesus Christus}}; [[মণ্ডলীয় স্লাভোনীয় ভাষা|স্লাভোনীয়]]: {{lang|cu|І҆исоу́съ Хрїсто́съ}}; [[ছুৰীয় ভাষা|ছুৰীয়]]: {{lang|syc|ܝܫܘܥ ܡܫܺܝܚܳα}}}} '''নাচৰতীয়া যীচু''' আৰু আন [[নতুন নিয়মত যীচুৰ নাম আৰু উপাধিসমূহ|বিভিন্ন নাম আৰু উপাধিৰে]] পৰিচিত, আছিল ১ম শতিকাৰ [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া প্ৰদেশৰ]] এজন [[গালীল|গালীলীয়া]] [[ইহুদী]] ধৰ্মপ্ৰচাৰক আৰু ধৰ্মীয় নেতা। তেওঁ বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্ম [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]ৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত যীচু|কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিত্ব]]। প্ৰকৃততে সকলো<ref>{{cite web |date=2011-12-19 |title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World’s Christian Population |url=https://www.pewresearch.org/religion/2011/12/19/global-christianity-exec/ |access-date=2025-12-29 |website=[[পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰ]] |language=en-US}}</ref> [[খ্ৰীষ্টান]] লোকে যীচুক [[পুত্ৰ ঈশ্বৰ|পুত্ৰ ঈশ্বৰৰ]] [[অৱতাৰ (খ্ৰীষ্টধৰ্ম)|অৱতাৰ]] আৰু প্ৰত্যাশিত [[মচীহ]] বা [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]] বুলি বিবেচনা কৰে—যি [[পুৰণি নিয়ম]]ত ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা [[দায়ূদীয় বংশধাৰা]]ৰ এজন উত্তৰাধিকাৰী। [[ধ্ৰুপদী সভ্যতা]]ৰ প্ৰায় সকলো আধুনিক গৱেষক [[যীচুৰ ঐতিহাসিক সত্যতা|যীচুৰ ঐতিহাসিক অস্তিত্বৰ]] ক্ষেত্ৰত একমত।{{efn |name=exist|In a 2011 review of the state of modern scholarship, [[Bart D. Ehrman]] wrote, "He certainly existed, as virtually every competent scholar of antiquity, Christian or non-Christian, agrees."{{Sfn|Ehrman|2011|p=[https://archive.org/details/forged_ehrm_2011_000_10544376/page/n298 285]}} [[Richard A. Burridge]] states: "There are those who argue that Jesus is a figment of the Church's imagination, that there never was a Jesus at all. I have to say that I do not know any respectable critical scholar who says that any more."<ref>{{cite book |title=Jesus Now and Then |first1=Richard A. |last1=Burridge |first2=Graham |last2=Gould |year=2004 |isbn=978-0-8028-0977-3 |page=[https://archive.org/details/jesusnowthen0000burr/page/34 34] |publisher=Wm. B. Eerdmans |url=https://archive.org/details/jesusnowthen0000burr/page/34}}</ref> [[Robert M. Price]] does not believe that Jesus existed but agrees that this perspective runs against the views of the majority of scholars.<ref>{{cite encyclopedia |first=Robert M. |last=Price |title=Jesus at the Vanishing Point |encyclopedia=The Historical Jesus: Five Views |editor-last1=Beilby |editor-last2=Eddy |year=2009 |publisher=InterVarsity |isbn=978-0-8308-7853-6 |editor-first=James K. |pages=55, 61 |url=https://books.google.com/books?id=O33P7xrFnLQC&pg=PA55 |editor2-first=Paul R. |access-date=14 August 2015 |archive-date=7 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907112540/https://books.google.com/books?id=O33P7xrFnLQC&pg=PA55 |url-status=live}}</ref> [[James D. G. Dunn]] calls the theories of Jesus's non-existence "a thoroughly dead thesis".<ref>{{cite encyclopedia |title=Paul's understanding of the death of Jesus |encyclopedia=Sacrifice and Redemption |first=Stephen W. |last=Sykes |year=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-04460-8 |pages=35–36}}</ref> [[Michael Grant (author)|Michael Grant]] (a [[classicist]]), "In recent years, 'no serious scholar has ventured to postulate the non historicity of Jesus' or at any rate very few, and they have not succeeded in disposing of the much stronger, indeed very abundant, evidence to the contrary."<ref>{{cite book |first=Michael |last=Grant |title=Jesus|publisher=Phoenix |year=2004 |isbn=978-0-684-14889-2 |page=200}}</ref> [[Robert E. Van Voorst]] states that biblical scholars and classical historians regard theories of non-existence of Jesus as effectively refuted.{{Sfn|Van Voorst|2000|p=16}} Writing on ''[[The Daily Beast]]'', [[Candida Moss]] and Joel Baden state that, "there is nigh universal consensus among biblical scholars&nbsp;– the authentic ones, at least&nbsp;– that Jesus was, in fact, a real guy."<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/so-called-biblical-scholar-says-jesus-a-made-up-myth |title=So-Called 'Biblical Scholar' Says Jesus a Made-Up Myth |newspaper=The Daily Beast |date=5 October 2014 |author-first2=Joel |author-last2=Baden |author-link1=Candida Moss|author-first1=Candida |author-last1=Moss |access-date=14 July 2021 |archive-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205210029/https://www.thedailybeast.com/so-called-biblical-scholar-says-jesus-a-made-up-myth |url-status=live}}</ref>}} যীচুৰ জীৱনৰ বিৱৰণ পোৱা যায় [[সুসমাচাৰ]]সমূহত, বিশেষকৈ [[নতুন নিয়ম]]ৰ চাৰিখন কানুনী সুসমাচাৰত। [[ইউৰোপীয় জ্ঞানোদয়|আলোকায়ন যুগৰ]] পিছৰে পৰা শিক্ষাগত গৱেষণাই [[সুসমাচাৰসমূহৰ ঐতিহাসিক নিৰ্ভৰযোগ্যতা]] আৰু সেইবোৰে কিমান ঘনিষ্ঠভাৱে [[ঐতিহাসিক যীচু]]ক প্ৰতিফলিত কৰে—এই বিষয়ে নানাবিধ মতামত উপস্থাপন কৰিছে।{{Sfn|Powell|1998|pp=168–173}}{{efn|Ehrman writes: "The notion that the Gospel accounts are not completely accurate but still important for the religious truths they try to convey is widely shared in the scholarly world, even though it's not so widely known or believed outside of it."<ref>Bart D. Ehrman. [http://www.thegreatcourses.com/courses/historical-jesus.html Historical Jesus. 'Prophet of the New Millennium']. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123155853/https://www.thegreatcourses.com/courses/historical-jesus.html |date=23 January 2019 }} Course handbook, p. 10 (Lecture Three. V. B.), The Teaching Company, 2000, Lecture 24</ref><br />Sanders writes: "The earliest Christians did not write a narrative of Jesus' life, but rather made use of, and thus preserved, individual units—short passages about his words and deeds. These units were later moved and arranged by authors and editors. [...] Some material has been revised and some created by early Christians."{{Sfn|Sanders|1993|p=57}}}}{{Sfn|Bowman Jr.|Komoszewski|2019|p=22–23}}<ref>{{cite journal|author-first1=Craig A. |author-last1=Evans|url=https://theologicalstudies.net/wp-content/uploads/2022/08/54.1.1.pdf|title=Life-of-Jesus Research and the Eclipse of Mythology|journal=Theological Studies |volume=54 |year=1993|pages= 13–14|quote=First, the New Testament Gospels are now viewed as useful, if not essentially reliable, historical sources. Gone is the extreme skepticism that for so many years dominated gospel research. Representative of many is the position of E. P. Sanders and Marcus Borg, who have concluded that it is possible to recover a fairly reliable picture of the historical Jesus.}}</ref> সুসমাচাৰ আৰু [[পাঁচনিসকলৰ কাৰ্যবিৱৰণ]]ত সংৰক্ষিত খ্ৰীষ্টীয় পৰম্পৰা অনুসৰি, যীচুৰ জন্মৰ অষ্টম দিনা [[যীচুৰ ত্বকছেদ|তেওঁৰ ত্বকছেদ]] কৰা হয়, ডেকা বয়সত [[বাপ্তিস্মক যোহন]]ৰ দ্বাৰা [[যীচুৰ বাপ্তিস্ম|বাপ্তিস্ম]] কৰা হয় আৰু মৰুভূমি অঞ্চলত চল্লিশ দিন আৰু চল্লিশ ৰাতি উপবাস কৰাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ [[যীচুৰ পৰিচৰ্যা|পৰিচৰ্যা কাৰ্য]] আৰম্ভ কৰে। তেওঁ আছিল এজন ভ্ৰাম্যমাণ শিক্ষক, যিয়ে ঐশ্বৰিক কৰ্তৃত্বৰে [[বিব্লীয় বিধান|ঈশ্বৰৰ বিধান]] ব্যাখ্যা কৰিছিল আৰু প্ৰায়েই তেওঁক ''[[ৰব্বি]]'' বুলি সম্বোধন কৰা হৈছিল। যীচুৱে প্ৰায়েই তেওঁৰ সহধৰ্মী ইহুদীসকলৰ সৈতে [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত ঈশ্বৰ|ঈশ্বৰক]] সৰ্বোত্তমভাৱে অনুসৰণ কৰাৰ বিষয়ে তৰ্কত লিপ্ত হৈছিল, আৰোগ্য দান কৰিছিল, [[যীচুৰ দৃষ্টান্তসমূহ|দৃষ্টান্তৰ]] মাধ্যমেৰে শিক্ষা দিছিল আৰু অনুগামী সংগ্ৰহ কৰিছিল; তেওঁলোকৰ মাজৰ পৰা ১২ জনক তেওঁ নিজৰ [[পাঁচনিসকল|পাঁচনি]] হিচাপে নিযুক্ত কৰে। তেওঁক [[যীৰূচালেম]]ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু [[চানহেদ্রিন|ইহুদী কৰ্তৃপক্ষৰ]] দ্বাৰা বিচাৰ কৰা হয়,{{Sfn|Sanders|1993|p=11}} ইয়াৰ পিছত তেওঁক ৰোমান চৰকাৰৰ হাতত গতাই দিয়া হয় আৰু যিহূদিয়াৰ দেশাধিপতি [[পন্তীয় পীলাত]]ৰ আদেশত [[যীচুৰ ক্ৰুশাৰোপণ|ক্ৰুচবিদ্ধ]] কৰা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ অনুগামীসকলে দৃঢ়ভাৱে বিশ্বাস কৰিবলৈ লয় যে তেওঁ [[যীচুৰ পুনৰুত্থান|মৃতকৰ মাজৰ পৰা পুনৰুত্থিত হৈছে]] আৰু তেওঁলোকে গঠন কৰা এই সম্প্ৰদায়টো পৰৱৰ্তী সময়ত [[আদি খ্ৰীষ্টধৰ্ম|আদি খ্ৰীষ্টান মণ্ডলীলৈ]] ৰূপান্তৰিত হয়, যি ক্ৰমে এটা [[খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ বিস্তাৰ|বিশ্বব্যাপী আন্দোলন]] হিচাপে বিস্তৃতি লাভ কৰে।{{Sfn|Sanders|1993|pp=11, 14}} [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্মতত্ত্ব]]ত বিশ্বাস কৰা হয় যে, যীচু [[পবিত্ৰ আত্মা ঈশ্বৰ|পবিত্ৰ আত্মাৰ]] দ্বাৰা গৰ্ভজাত হৈছিল, [[মৰিয়ম (যীচুৰ মাতৃ)|মৰিয়ম]] নামৰ এগৰাকী [[যীচুৰ কুমাৰী গৰ্ভত জন্ম|কুমাৰীৰ গৰ্ভত তেওঁৰ জন্ম]] হৈছিল, তেওঁ বিভিন্ন অলৌকিক কাৰ্য সম্পাদন কৰিছিল, [[খ্ৰীষ্টীয় মণ্ডলী]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত পৰিত্ৰাণ|পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত]] সাধনৰ বাবে আত্মবলিদানস্বৰূপ [[যীচুৰ ক্ৰুশাৰোপণ|ক্রুচবিদ্ধ হৈ মৃত্যুবৰণ]] কৰিছিল, তৃতীয় দিনা [[যীচুৰ পুনৰুত্থান|মৃতকৰ মাজৰ পৰা পুনৰুত্থিত]] হৈছিল আৰু [[যীচুৰ স্বৰ্গাৰোহণ|স্বৰ্গলৈ আৰোহণ]] কৰিছিল—যি ঠাইৰ পৰা তেওঁ [[যীচুৰ দ্বিতীয় আগমন|পুনৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন]] কৰিব। সাধাৰণভাৱে খ্ৰীষ্টানসকলে বিশ্বাস কৰে যে, যীচুৰ মাধ্যমেৰে মানুহ ঈশ্বৰৰ সৈতে পুনৰ মিলি হ’বলৈ সক্ষম। [[নিকাইয়াৰ ধৰ্মমত]] অনুসৰি, যীচুৱে [[শেষ বিচাৰ|জীৱিত আৰু মৃতকৰ বিচাৰ কৰিব]]—তেওঁলোকৰ দৈহিক পুনৰুত্থানৰ আগতে বা পিছত—যি ঘটনাটো [[খ্ৰীষ্টীয় পৰকালবিদ্যা]]ত যীচুৰ দ্বিতীয় আগমনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। অধিকাংশ খ্ৰীষ্টানে যীচুক [[ত্ৰিত্ব]]ৰ তিনি [[ঈশ্বৰৰ স্বৰূপ (খ্ৰীষ্টধৰ্ম)|ব্যক্তিৰ]] ভিতৰত দ্বিতীয়, অৰ্থাৎ পুত্ৰ ঈশ্বৰৰ অৱতাৰ হিচাপে উপাসনা কৰে।{{efn|খ্ৰীষ্টান ধৰ্মগোষ্ঠীৰ এটা সৰু সংখ্যালঘুৱে ত্ৰিত্ববাদক সম্পূৰ্ণৰূপে বা আংশিকভাৱে অশাস্ত্ৰীয় বুলি নাকচ কৰে।}} [[যীচুৰ জন্ম]] প্ৰতি বছৰে সাধাৰণতে [[২৫ ডিচেম্বৰ]]ত{{efn|বেছিভাগ খ্ৰীষ্টান আৰু আলাৱীয়ে বৰদিন উদযাপন কৰে। পূবৰ খ্ৰীষ্টান মণ্ডলীবোৰ এটা অংশই জুলীয় কেলেণ্ডাৰৰ ২৫ ডিচেম্বৰত বৰদিন উদযাপন কৰে, যিটো বৰ্তমান গ্ৰেগৰীয় কেলেণ্ডাৰত ৭ জানুৱাৰীৰ সৈতে মিল খায়। বৰদিনৰ পূৰ্বে বৰদিনৰ উদযাপন আৰম্ভ হয়, সাধাৰণতে ২৪ ডিচেম্বৰৰ পৰা।}} [[বৰদিন]] হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হয়। তেওঁৰ ক্ৰুশাৰোপণক [[গুড ফ্ৰাইডে|পূণ্যশুক্ৰবাৰত]] স্মৰণ কৰা হয় আৰু তেওঁৰ পুনৰুত্থানক [[পুনৰুত্থান পাৰ্বণ|পূণ্যৰবিবাৰত]] উদ্‌যাপন কৰা হয়। বিশ্বৰ সৰ্বাধিক ব্যৱহৃত [[বৰ্ষপঞ্জী|বৰ্ষপঞ্জী ব্যৱস্থা]]—য’ত বৰ্তমান বৰ্ষ {{CURRENTYEAR}} [[খ্ৰীষ্টাব্দ]] বা [[সাধাৰণ যুগ|সাধাৰণাব্দ]]—[[যীচুৰ জন্ম তাৰিখ|যীচুৰ জন্মৰ আনুমানিক তাৰিখ]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite dictionary |year=2003 |title=anno Domini |dictionary=Merriam-Webster Online Dictionary |url=http://www.m-w.com/dictionary/Anno%20Domini |access-date=3 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071222112520/http://www.m-w.com/dictionary/anno%20domini |archive-date=22 December 2007 |quote=Etymology: Medieval Latin, in the year of our Lord |url-status=live}}.</ref> [[যীচু সম্পৰ্কে ইহুদী দৃষ্টিভংগী|ইহুদী ধৰ্মই]] এই বিশ্বাস প্ৰত্যাখ্যান কৰে যে যীচু আছিল প্ৰত্যাশিত মচীহ; তেওঁলোকৰ যুক্তি হ’ল: তেওঁ [[ইহুদী ধৰ্মত মচীহ|মচীহ-সংক্ৰান্ত ভৱিষ্যদ্বাণীসমূহ]] পূৰণ কৰা নাছিল, বিধিসন্মতভাৱে অভিষিক্ত হোৱা নাছিল আৰু তেওঁ ঐশ্বৰিকো নাছিল, বা পুনৰুত্থিতো হোৱা নাছিল। আনহাতে, [[ঈছা|ইছলামত যীচুক]]{{efn|Often referred to by his Quranic name, {{transliteration|ar|ISO|[[Isa (name)|ʿĪsā]]}}}} [[মচীহ]] আৰু [[ইছলামত ঈশ্বৰ|আল্লাহ]]ৰ এজন [[ইছলামৰ পয়গম্বৰ|নবী]] হিচাপে গণ্য কৰা হয়; তেওঁক [[ইস্ৰায়েলীয়া|বনী ইস্ৰায়েলৰ]] ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ [[কিয়ামত]]ৰ আগতে পুনৰ পৃথিৱীলৈ [[দ্বিতীয় আগমন|প্ৰত্যাৱৰ্তন]] কৰিব। [[মুছলমান|মুছলমানসকলে]] বিশ্বাস কৰে যে, যীচুৰ জন্ম কুমাৰী [[মৰিয়ম বিন্ত ইমৰান|মৰিয়মৰ]] গৰ্ভত হৈছিল, পিছে তেওঁ ঈশ্বৰ নহয় আৰু ঈশ্বৰৰ পুত্ৰও নহয়। অধিকাংশ মুছলমানে [[যীচুৰ মৃত্যু সম্পৰ্কে ইছলামী দৃষ্টিভংগী|বিশ্বাস নকৰে যে তেওঁক হত্যা বা ক্ৰুচবিদ্ধ কৰা হৈছিল]]; বৰঞ্চ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে ঈশ্বৰে [[জীৱিতাৱস্থাত স্বৰ্গপ্ৰৱেশ|তেওঁক জীৱিত অৱস্থাতে স্বৰ্গলৈ উঠাই লৈছিল]]।{{efn|কিছু মধ্যযুগীয় মুছলিম বিশ্বাস কৰিছিল যে ঈছা ক্ৰুচবিদ্ধ হৈছিল, যেনেকুৱা আধুনিক [[আহমদীয়া|আহমদীয়া আন্দোলনৰ]] সদস্যসকলেও বিশ্বাস কৰে; চাওক {{slink||ইছলামী দৃষ্টিকোণ}}।}} যীচু [[মানী ধৰ্ম|মানী]], [[দ্ৰুজ]], [[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]] আৰু [[ৰাস্তাফাৰি]] ধৰ্মতো এজন সন্মানীয় ব্যক্তিত্ব। {{TOC limit|3}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] 4r5qn76v7nxxqnhbb307d4o5ldqlc0t 616698 616697 2026-07-11T10:08:11Z Dakalil 50728 /* */ 616698 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = যীচু | honorific_suffix = [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]] | other_names = [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]]<br/>[[মচীহ]]<br/>যীচু খ্ৰীষ্ট<br/>[[নাচৰত|নাচৰতীয়া]] যীচু | native_name = {{lang|arc|ܝܶܫܽܘܥ}} | native_name_lang = arc | image = Spas vsederzhitel sinay.jpg | caption = {{longitem |[[চীনয় পৰ্বত|চীনয় পৰ্বত]]ত চেইণ্ট কেথেৰিন মঠত খ্ৰীষ্ট পান্ত'ক্ৰাত'ৰ, খ্ৰীষ্টীয় ৬ষ্ঠ শতাব্দী}} | birth_name = য়েশ্বূআʿ ({{lang|arc|ܝܶܫܽܘܥ}}, {{IPA|arc|Yēšūaʿ}}) | birth_date = {{circa}} ৪ খ্ৰী.পূ.{{efn|[[জন পি. মেইয়াৰ]]ে লিখিছে যে, যীচুৰ জন্ম চন আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭ বা ৬ অব্দ।<ref name=Meier1991>{{Cite book |last=Meier |first=John P. |title=A Marginal Jew: The roots of the problem and the person |url=https://archive.org/details/marginaljewrethi0000john |year=1991 |publisher=Yale University Press |ISBN=978-0-300-14018-7 |pages=[https://archive.org/details/marginaljewrethi0000john/page/n422 407]}}</ref> <!-- -->[[কাৰ্ল ৰাহনাৰ]] উল্লেখ কৰিছে যে, আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ অব্দটোক যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষকসকল একমত।{{Sfn|Rahner|2004|p=732}} <!-- -->[[ই. পি. ছেণ্ডাৰ্ছ]]ও সাধাৰণ ঐক্যমতৰ কথা উল্লেখ কৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ অব্দটোকেই যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ সপক্ষে মত দিছে।{{Sfn|Sanders|1993|pp=10–11}} <!-- -->[[জেক ফিনেগান]]ে আদি খ্ৰীষ্টীয় মতবাদ-সংক্ৰান্ত গৱেষণাসমূহক ব্যৱহাৰ কৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩ বা ২ অব্দক যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ সপক্ষে মত দিয়ে।<ref name=Finegan>{{cite book |first=Jack |last=Finegan |title=Handbook of Biblical Chronology, rev. ed |url=https://archive.org/details/handbookbiblical00fine |year=1998 |publisher=Hendrickson Publishers |ISBN=978-1-56563-143-4 |page=[https://archive.org/details/handbookbiblical00fine/page/n350 319]}}</ref> <!-- -->}} | birth_place = <!--Note: [[যিহূদীয়া]]ৰ বাহিৰে আন কোনো নিৰ্দিষ্ট ঠাইৰ সন্দৰ্ভত গৱেষকৰ মাজত কোনো একমত নাই।: -->[[বৈৎলেহম]], [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া]], [[হেৰোদীয়া ৰাজ্য]], [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]<ref>{{Cite book |first=Raymond E. |last=Brown |title=The birth of the Messiah: a commentary on the infancy narratives in Matthew and Luke |url=https://archive.org/details/birthofmessiahco0000brow |year=1977 |ISBN=978-0-385-05907-7 |publisher=Doubleday |page=[https://archive.org/details/birthofmessiahco0000brow/page/513 513]}}</ref> | death_date = {{circa}} ৩০ বা ৩৩ খ্ৰী.{{efn|অধিকাংশ গৱেষকেই অনুমান কৰে যে, ৩০ বা ৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত যীচু ক্ৰুচবিদ্ধ হৈছিল।<ref name=Humphreys1992>{{cite journal |url=http://www.tyndalehouse.com/tynbul/library/TynBull_1992_43_2_06_Humphreys_DateChristsCrucifixion.pdf#page=9 |title=The Jewish Calendar, a Lunar Eclipse and the Date of Christ's Crucifixion |journal=Tyndale Bulletin |year=1992 |volume=43 |issue=2 |page=340 |first1=Colin J. |last1=Humphreys |first2=W. G. |last2=Waddington |access-date=2 August 2016 |archive-date=30 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930231450/http://www.tyndalehouse.com/tynbul/library/TynBull_1992_43_2_06_Humphreys_DateChristsCrucifixion.pdf#page=9 |url-status= }}</ref>}} <br />(বয়স ৩৩–৩৬) | death_place = [[যীৰূচালেম]], যিহূদীয়া, ৰোমান সাম্ৰাজ্য | death_cause = [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচাৰোপণ]]<!-- -->{{efn|[[জেম্ছ ডান (ধৰ্মতত্ত্ববিদ)|জেম্ছ ডান]] লিখিছে যে, [[যীচুৰ বাপ্তিস্ম]] আৰু [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচাৰোপণ]] “প্ৰায় সৰ্বজনীন সন্মতি আদায় কৰে” আৰু “[এই দুয়োৰে] স্থান ইমান উৰ্ধত যে তাক ‘সন্দেহ বা অস্বীকাৰ কৰা প্ৰায় অসম্ভৱ’ স্তৰৰ ঐতিহাসিক ঘটনা।” এই দুটা বিষয়ক তেওঁ প্ৰায়বোৰ ক্ষেত্ৰতে ঐতিহাসিক যীচু-সংক্ৰান্ত গৱেষণাৰ সূচনা বিন্দু বুলি উল্লেখ কৰিছে।{{Sfn|Dunn|2003|p=339}} <!-- -->[[বাৰ্ট এৰমেন]]ে কৈছে যে, [[পন্তীয় পীলাত]]ৰ নিৰ্দেশত যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণেই তেওঁৰ সম্পৰ্কে জ্ঞাত সৰ্বাধিক নিশ্চিত ঘটনা।{{Sfn|Ehrman|1999|p=101}} <!-- -->[[জন ডমিনিক ক্ৰোচান]] আৰু ৰিচাৰ্ড জি. ৱাট্ছে কৈছে যে, যীচুৰ ক্ৰুশাৰোপণ যিকোনো ঐতিহাসিক ঘটনাৰ দৰেই নিশ্চিত।{{Sfn|Crossan|Watts|1999|p=96}} <!-- -->পল আৰ. এডি আৰু [[গ্ৰেগৰী এ. বয়েড (ধৰ্মতত্ত্ববিদ)|গ্ৰেগৰী এ. বয়েডে]] কৈছে যে, যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ প্ৰসংগত অখ্ৰীষ্টান সূত্ৰৰ সমৰ্থন এতিয়া "দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত"।{{Sfn|Eddy|Boyd|2007|p=173}} <!-- -->}} | home_town = [[নাচৰৎ]], [[যিহূদীয়া]], ৰোমান সাম্ৰাজ্য | parents = <!--{{hlist}}, as footnote applies to -both- parents:-->{{hlist |[[মৰিয়ম (যীচুৰ মাতৃ)|মৰিয়ম]]|[[সাধু যোচেফ|যোচেফ]]{{efn|খ্ৰীষ্টানসকলৰ বিশ্বাসমতে, মৰিয়ম [[পবিত্ৰ আত্মা ঈশ্বৰ|পবিত্ৰ আত্মাৰ]] প্ৰভাৱত অলৌকিকভাৱে গৰ্ভৱতী হৈছিল। মুছলমানসকলে বিশ্বাস কৰে যে, ঈশ্বৰৰ আদেশত অলৌকিক উপায়েৰে তেওঁ নিজৰ পুত্ৰক গৰ্ভত ধাৰণ কৰে। এই দৃষ্টিভংগীৰ পৰা উভয় ক্ষেত্ৰতে যোচেফক যীচুৰ পালক-পিতৃ গণ্য কৰা হয়।}}}} | module = {{Infobox saint | embed = yes | name = {{smaller|[[নাচৰৎ|নাচৰতীয়া]]}}<br/>যীচু | home_town = [[নাচৰৎ]], [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া]], [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]] | venerated_in = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|[[মানীধৰ্ম]]|[[ইছলাম]]|[[দ্ৰুজ]]|[[বাহাই ধৰ্ম]]|[[ৰাস্তাফাৰি]]}} | major_shrine = [[যীচুৰ সমাধি]], [[যীৰূচালেমৰ পুৰণি চহৰ|পুৰণি যীৰূচালেম]] | beatified_date = | beatified_place = | beatified_by = | canonized_date = | canonized_place = | canonized_by = | tradition = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম|খ্ৰীষ্টীয়]]|[[ইছলাম|ইছলামী]]}} | feast_day = {{flatlist| * [[বৰদিন]] * [[গুড ফ্ৰাইডে|পূণ্য শুক্ৰবাৰ]] * [[পুনৰুত্থান পাৰ্বণ|পূণ্য শনিবাৰ]] }} | attributes = | patronage = | issues = | suppressed_date = | suppressed_by = | influences = | influenced = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টান]]|[[মানীধৰ্ম|মানীয়]]|[[মুছলমান]]|[[দ্ৰুজ]]|[[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]]|[[ৰাস্তাফাৰি]]}} }} }} '''যীচু'''{{efn|{{langx|grc|Ἰησοῦς}}, {{small|romanized:}} {{transliteration|grc|Iēsoús}}, সম্ভৱত {{langx|he|יֵשׁוּעַ|label=[[হিব্ৰু ভাষা|ইব্ৰীয়]] বা [[আৰামীয় ভাষা|অৰামীয়]]}}, {{small|romanized:}} {{tlit|und|[[Yeshua|Yēšūaʿ]]}}ৰ পৰা}} ({{circa}} ৬ৰ পৰা ৪ [[খ্ৰীষ্টপূৰ্ব|খ্ৰী.পূ.]] – ৩০ বা ৩৩ [[খ্ৰীষ্টাব্দ|খ্ৰী.]]), যি '''যীচু খ্ৰীষ্ট''',{{efn|[[কপ্টীয় ভাষা|কপ্টীয়]]: {{lang|cop|Ⲓⲏⲥⲟⲩⲥ Ⲡⲓⲭ́ρⲓⲥτⲟⲥ}}; [[গেএজ ভাষা|গেএজ]]: {{lang|gez|መሲህ ኢየሱስ}}; [[ক'ইনে গ্ৰীক|গ্ৰীক]]: {{lang|grc|Ἰησοῦς Χριστός}}; [[হিব্ৰু ভাষা|ইব্ৰীয়]]: {{lang|hbo|ישוע המשיহ}}; [[লেটিন ভাষা|লাতিন]]: {{lang|la|Iesus Christus}}; [[মণ্ডলীয় স্লাভোনীয় ভাষা|স্লাভোনীয়]]: {{lang|cu|І҆исоу́съ Хрїсто́съ}}; [[ছুৰীয় ভাষা|ছুৰীয়]]: {{lang|syc|ܝܫܘܥ ܡܫܺܝܚܳα}}}} '''নাচৰতীয়া যীচু''' আৰু আন [[নতুন নিয়মত যীচুৰ নাম আৰু উপাধিসমূহ|বিভিন্ন নাম আৰু উপাধিৰে]] পৰিচিত, আছিল ১ম শতিকাৰ [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া প্ৰদেশৰ]] এজন [[গালীল|গালীলীয়া]] [[ইহুদী]] ধৰ্মপ্ৰচাৰক আৰু ধৰ্মীয় নেতা। তেওঁ বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্ম [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]ৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত যীচু|কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিত্ব]]। প্ৰকৃততে সকলো<ref>{{cite web |date=2011-12-19 |title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World’s Christian Population |url=https://www.pewresearch.org/religion/2011/12/19/global-christianity-exec/ |access-date=2025-12-29 |website=[[পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰ]] |language=en-US}}</ref> [[খ্ৰীষ্টান]] লোকে যীচুক [[পুত্ৰ ঈশ্বৰ|পুত্ৰ ঈশ্বৰৰ]] [[অৱতাৰ (খ্ৰীষ্টধৰ্ম)|অৱতাৰ]] আৰু প্ৰত্যাশিত [[মচীহ]] বা [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]] বুলি বিবেচনা কৰে—যি [[পুৰণি নিয়ম]]ত ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা [[দায়ূদীয় বংশধাৰা]]ৰ এজন উত্তৰাধিকাৰী। [[ধ্ৰুপদী সভ্যতা]]ৰ প্ৰায় সকলো আধুনিক গৱেষক [[যীচুৰ ঐতিহাসিক সত্যতা|যীচুৰ ঐতিহাসিক অস্তিত্বৰ]] ক্ষেত্ৰত একমত।{{efn |name=exist|In a 2011 review of the state of modern scholarship, [[Bart D. Ehrman]] wrote, "He certainly existed, as virtually every competent scholar of antiquity, Christian or non-Christian, agrees."{{Sfn|Ehrman|2011|p=[https://archive.org/details/forged_ehrm_2011_000_10544376/page/n298 285]}} [[Richard A. Burridge]] states: "There are those who argue that Jesus is a figment of the Church's imagination, that there never was a Jesus at all. I have to say that I do not know any respectable critical scholar who says that any more."<ref>{{cite book |title=Jesus Now and Then |first1=Richard A. |last1=Burridge |first2=Graham |last2=Gould |year=2004 |isbn=978-0-8028-0977-3 |page=[https://archive.org/details/jesusnowthen0000burr/page/34 34] |publisher=Wm. B. Eerdmans |url=https://archive.org/details/jesusnowthen0000burr/page/34}}</ref> [[Robert M. Price]] does not believe that Jesus existed but agrees that this perspective runs against the views of the majority of scholars.<ref>{{cite encyclopedia |first=Robert M. |last=Price |title=Jesus at the Vanishing Point |encyclopedia=The Historical Jesus: Five Views |editor-last1=Beilby |editor-last2=Eddy |year=2009 |publisher=InterVarsity |isbn=978-0-8308-7853-6 |editor-first=James K. |pages=55, 61 |url=https://books.google.com/books?id=O33P7xrFnLQC&pg=PA55 |editor2-first=Paul R. |access-date=14 August 2015 |archive-date=7 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907112540/https://books.google.com/books?id=O33P7xrFnLQC&pg=PA55 |url-status=live}}</ref> [[James D. G. Dunn]] calls the theories of Jesus's non-existence "a thoroughly dead thesis".<ref>{{cite encyclopedia |title=Paul's understanding of the death of Jesus |encyclopedia=Sacrifice and Redemption |first=Stephen W. |last=Sykes |year=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-04460-8 |pages=35–36}}</ref> [[Michael Grant (author)|Michael Grant]] (a [[classicist]]), "In recent years, 'no serious scholar has ventured to postulate the non historicity of Jesus' or at any rate very few, and they have not succeeded in disposing of the much stronger, indeed very abundant, evidence to the contrary."<ref>{{cite book |first=Michael |last=Grant |title=Jesus|publisher=Phoenix |year=2004 |isbn=978-0-684-14889-2 |page=200}}</ref> [[Robert E. Van Voorst]] states that biblical scholars and classical historians regard theories of non-existence of Jesus as effectively refuted.{{Sfn|Van Voorst|2000|p=16}} Writing on ''[[The Daily Beast]]'', [[Candida Moss]] and Joel Baden state that, "there is nigh universal consensus among biblical scholars&nbsp;– the authentic ones, at least&nbsp;– that Jesus was, in fact, a real guy."<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/so-called-biblical-scholar-says-jesus-a-made-up-myth |title=So-Called 'Biblical Scholar' Says Jesus a Made-Up Myth |newspaper=The Daily Beast |date=5 October 2014 |author-first2=Joel |author-last2=Baden |author-link1=Candida Moss|author-first1=Candida |author-last1=Moss |access-date=14 July 2021 |archive-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205210029/https://www.thedailybeast.com/so-called-biblical-scholar-says-jesus-a-made-up-myth |url-status=live}}</ref>}} যীচুৰ জীৱনৰ বিৱৰণ পোৱা যায় [[সুসমাচাৰ]]সমূহত, বিশেষকৈ [[নতুন নিয়ম]]ৰ চাৰিখন কানুনী সুসমাচাৰত। [[ইউৰোপীয় জ্ঞানোদয়|আলোকায়ন যুগৰ]] পিছৰে পৰা শিক্ষাগত গৱেষণাই [[সুসমাচাৰসমূহৰ ঐতিহাসিক নিৰ্ভৰযোগ্যতা]] আৰু সেইবোৰে কিমান ঘনিষ্ঠভাৱে [[ঐতিহাসিক যীচু]]ক প্ৰতিফলিত কৰে—এই বিষয়ে নানাবিধ মতামত উপস্থাপন কৰিছে।{{Sfn|Powell|1998|pp=168–173}}{{efn|Ehrman writes: "The notion that the Gospel accounts are not completely accurate but still important for the religious truths they try to convey is widely shared in the scholarly world, even though it's not so widely known or believed outside of it."<ref>Bart D. Ehrman. [http://www.thegreatcourses.com/courses/historical-jesus.html Historical Jesus. 'Prophet of the New Millennium']. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123155853/https://www.thegreatcourses.com/courses/historical-jesus.html |date=23 January 2019 }} Course handbook, p. 10 (Lecture Three. V. B.), The Teaching Company, 2000, Lecture 24</ref><br />Sanders writes: "The earliest Christians did not write a narrative of Jesus' life, but rather made use of, and thus preserved, individual units—short passages about his words and deeds. These units were later moved and arranged by authors and editors. [...] Some material has been revised and some created by early Christians."{{Sfn|Sanders|1993|p=57}}}}{{Sfn|Bowman Jr.|Komoszewski|2019|p=22–23}}<ref>{{cite journal|author-first1=Craig A. |author-last1=Evans|url=https://theologicalstudies.net/wp-content/uploads/2022/08/54.1.1.pdf|title=Life-of-Jesus Research and the Eclipse of Mythology|journal=Theological Studies |volume=54 |year=1993|pages= 13–14|quote=First, the New Testament Gospels are now viewed as useful, if not essentially reliable, historical sources. Gone is the extreme skepticism that for so many years dominated gospel research. Representative of many is the position of E. P. Sanders and Marcus Borg, who have concluded that it is possible to recover a fairly reliable picture of the historical Jesus.}}</ref> সুসমাচাৰ আৰু [[পাঁচনিসকলৰ কাৰ্যবিৱৰণ]]ত সংৰক্ষিত খ্ৰীষ্টীয় পৰম্পৰা অনুসৰি, যীচুৰ জন্মৰ অষ্টম দিনা [[যীচুৰ ত্বকছেদ|তেওঁৰ ত্বকছেদ]] কৰা হয়, ডেকা বয়সত [[বাপ্তিস্মক যোহন]]ৰ দ্বাৰা [[যীচুৰ বাপ্তিস্ম|বাপ্তিস্ম]] কৰা হয় আৰু মৰুভূমি অঞ্চলত চল্লিশ দিন আৰু চল্লিশ ৰাতি উপবাস কৰাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ [[যীচুৰ পৰিচৰ্যা|পৰিচৰ্যা কাৰ্য]] আৰম্ভ কৰে। তেওঁ আছিল এজন ভ্ৰাম্যমাণ শিক্ষক, যিয়ে ঐশ্বৰিক কৰ্তৃত্বৰে [[বিব্লীয় বিধান|ঈশ্বৰৰ বিধান]] ব্যাখ্যা কৰিছিল আৰু প্ৰায়েই তেওঁক ''[[ৰব্বি]]'' বুলি সম্বোধন কৰা হৈছিল। যীচুৱে প্ৰায়েই তেওঁৰ সহধৰ্মী ইহুদীসকলৰ সৈতে [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত ঈশ্বৰ|ঈশ্বৰক]] সৰ্বোত্তমভাৱে অনুসৰণ কৰাৰ বিষয়ে তৰ্কত লিপ্ত হৈছিল, আৰোগ্য দান কৰিছিল, [[যীচুৰ দৃষ্টান্তসমূহ|দৃষ্টান্তৰ]] মাধ্যমেৰে শিক্ষা দিছিল আৰু অনুগামী সংগ্ৰহ কৰিছিল; তেওঁলোকৰ মাজৰ পৰা ১২ জনক তেওঁ নিজৰ [[পাঁচনিসকল|পাঁচনি]] হিচাপে নিযুক্ত কৰে। তেওঁক [[যীৰূচালেম]]ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু [[চানহেদ্রিন|ইহুদী কৰ্তৃপক্ষৰ]] দ্বাৰা বিচাৰ কৰা হয়,{{Sfn|Sanders|1993|p=11}} ইয়াৰ পিছত তেওঁক ৰোমান চৰকাৰৰ হাতত গতাই দিয়া হয় আৰু যিহূদিয়াৰ দেশাধিপতি [[পন্তীয় পীলাত]]ৰ আদেশত [[যীচুৰ ক্ৰুশাৰোপণ|ক্ৰুচবিদ্ধ]] কৰা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ অনুগামীসকলে দৃঢ়ভাৱে বিশ্বাস কৰিবলৈ লয় যে তেওঁ [[যীচুৰ পুনৰুত্থান|মৃতকৰ মাজৰ পৰা পুনৰুত্থিত হৈছে]] আৰু তেওঁলোকে গঠন কৰা এই সম্প্ৰদায়টো পৰৱৰ্তী সময়ত [[আদি খ্ৰীষ্টধৰ্ম|আদি খ্ৰীষ্টান মণ্ডলীলৈ]] ৰূপান্তৰিত হয়, যি ক্ৰমে এটা [[খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ বিস্তাৰ|বিশ্বব্যাপী আন্দোলন]] হিচাপে বিস্তৃতি লাভ কৰে।{{Sfn|Sanders|1993|pp=11, 14}} [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্মতত্ত্ব]]ত বিশ্বাস কৰা হয় যে, যীচু [[পবিত্ৰ আত্মা ঈশ্বৰ|পবিত্ৰ আত্মাৰ]] দ্বাৰা গৰ্ভজাত হৈছিল, [[মৰিয়ম (যীচুৰ মাতৃ)|মৰিয়ম]] নামৰ এগৰাকী [[যীচুৰ কুমাৰী গৰ্ভত জন্ম|কুমাৰীৰ গৰ্ভত তেওঁৰ জন্ম]] হৈছিল, তেওঁ বিভিন্ন অলৌকিক কাৰ্য সম্পাদন কৰিছিল, [[খ্ৰীষ্টীয় মণ্ডলী]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত পৰিত্ৰাণ|পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত]] সাধনৰ বাবে আত্মবলিদানস্বৰূপ [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচবিদ্ধ হৈ মৃত্যুবৰণ]] কৰিছিল, তৃতীয় দিনা [[যীচুৰ পুনৰুত্থান|মৃতকৰ মাজৰ পৰা পুনৰুত্থিত]] হৈছিল আৰু [[যীচুৰ স্বৰ্গাৰোহণ|স্বৰ্গলৈ আৰোহণ]] কৰিছিল—যি ঠাইৰ পৰা তেওঁ [[যীচুৰ দ্বিতীয় আগমন|পুনৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন]] কৰিব। সাধাৰণভাৱে খ্ৰীষ্টানসকলে বিশ্বাস কৰে যে, যীচুৰ মাধ্যমেৰে মানুহ ঈশ্বৰৰ সৈতে পুনৰ মিলি হ’বলৈ সক্ষম। [[নিকাইয়াৰ ধৰ্মমত]] অনুসৰি, যীচুৱে [[শেষ বিচাৰ|জীৱিত আৰু মৃতকৰ বিচাৰ কৰিব]]—তেওঁলোকৰ দৈহিক পুনৰুত্থানৰ আগতে বা পিছত—যি ঘটনাটো [[খ্ৰীষ্টীয় পৰকালবিদ্যা]]ত যীচুৰ দ্বিতীয় আগমনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। অধিকাংশ খ্ৰীষ্টানে যীচুক [[ত্ৰিত্ব]]ৰ তিনি [[ঈশ্বৰৰ স্বৰূপ (খ্ৰীষ্টধৰ্ম)|ব্যক্তিৰ]] ভিতৰত দ্বিতীয়, অৰ্থাৎ পুত্ৰ ঈশ্বৰৰ অৱতাৰ হিচাপে উপাসনা কৰে।{{efn|খ্ৰীষ্টান ধৰ্মগোষ্ঠীৰ এটা সৰু সংখ্যালঘুৱে ত্ৰিত্ববাদক সম্পূৰ্ণৰূপে বা আংশিকভাৱে অশাস্ত্ৰীয় বুলি নাকচ কৰে।}} [[যীচুৰ জন্ম]] প্ৰতি বছৰে সাধাৰণতে [[২৫ ডিচেম্বৰ]]ত{{efn|বেছিভাগ খ্ৰীষ্টান আৰু আলাৱীয়ে বৰদিন উদযাপন কৰে। পূবৰ খ্ৰীষ্টান মণ্ডলীবোৰ এটা অংশই জুলীয় কেলেণ্ডাৰৰ ২৫ ডিচেম্বৰত বৰদিন উদযাপন কৰে, যিটো বৰ্তমান গ্ৰেগৰীয় কেলেণ্ডাৰত ৭ জানুৱাৰীৰ সৈতে মিল খায়। বৰদিনৰ পূৰ্বে বৰদিনৰ উদযাপন আৰম্ভ হয়, সাধাৰণতে ২৪ ডিচেম্বৰৰ পৰা।}} [[বৰদিন]] হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হয়। তেওঁৰ ক্ৰুশাৰোপণক [[গুড ফ্ৰাইডে|পূণ্যশুক্ৰবাৰত]] স্মৰণ কৰা হয় আৰু তেওঁৰ পুনৰুত্থানক [[পুনৰুত্থান পাৰ্বণ|পূণ্যৰবিবাৰত]] উদ্‌যাপন কৰা হয়। বিশ্বৰ সৰ্বাধিক ব্যৱহৃত [[বৰ্ষপঞ্জী|বৰ্ষপঞ্জী ব্যৱস্থা]]—য’ত বৰ্তমান বৰ্ষ {{CURRENTYEAR}} [[খ্ৰীষ্টাব্দ]] বা [[সাধাৰণ যুগ|সাধাৰণাব্দ]]—[[যীচুৰ জন্ম তাৰিখ|যীচুৰ জন্মৰ আনুমানিক তাৰিখ]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite dictionary |year=2003 |title=anno Domini |dictionary=Merriam-Webster Online Dictionary |url=http://www.m-w.com/dictionary/Anno%20Domini |access-date=3 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071222112520/http://www.m-w.com/dictionary/anno%20domini |archive-date=22 December 2007 |quote=Etymology: Medieval Latin, in the year of our Lord |url-status=live}}.</ref> [[যীচু সম্পৰ্কে ইহুদী দৃষ্টিভংগী|ইহুদী ধৰ্মই]] এই বিশ্বাস প্ৰত্যাখ্যান কৰে যে যীচু আছিল প্ৰত্যাশিত মচীহ; তেওঁলোকৰ যুক্তি হ’ল: তেওঁ [[ইহুদী ধৰ্মত মচীহ|মচীহ-সংক্ৰান্ত ভৱিষ্যদ্বাণীসমূহ]] পূৰণ কৰা নাছিল, বিধিসন্মতভাৱে অভিষিক্ত হোৱা নাছিল আৰু তেওঁ ঐশ্বৰিকো নাছিল, বা পুনৰুত্থিতো হোৱা নাছিল। আনহাতে, [[ঈছা|ইছলামত যীচুক]]{{efn|Often referred to by his Quranic name, {{transliteration|ar|ISO|[[Isa (name)|ʿĪsā]]}}}} [[মচীহ]] আৰু [[ইছলামত ঈশ্বৰ|আল্লাহ]]ৰ এজন [[ইছলামৰ পয়গম্বৰ|নবী]] হিচাপে গণ্য কৰা হয়; তেওঁক [[ইস্ৰায়েলীয়া|বনী ইস্ৰায়েলৰ]] ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ [[কিয়ামত]]ৰ আগতে পুনৰ পৃথিৱীলৈ [[দ্বিতীয় আগমন|প্ৰত্যাৱৰ্তন]] কৰিব। [[মুছলমান|মুছলমানসকলে]] বিশ্বাস কৰে যে, যীচুৰ জন্ম কুমাৰী [[মৰিয়ম বিন্ত ইমৰান|মৰিয়মৰ]] গৰ্ভত হৈছিল, পিছে তেওঁ ঈশ্বৰ নহয় আৰু ঈশ্বৰৰ পুত্ৰও নহয়। অধিকাংশ মুছলমানে [[যীচুৰ মৃত্যু সম্পৰ্কে ইছলামী দৃষ্টিভংগী|বিশ্বাস নকৰে যে তেওঁক হত্যা বা ক্ৰুচবিদ্ধ কৰা হৈছিল]]; বৰঞ্চ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে ঈশ্বৰে [[জীৱিতাৱস্থাত স্বৰ্গপ্ৰৱেশ|তেওঁক জীৱিত অৱস্থাতে স্বৰ্গলৈ উঠাই লৈছিল]]।{{efn|কিছু মধ্যযুগীয় মুছলিম বিশ্বাস কৰিছিল যে ঈছা ক্ৰুচবিদ্ধ হৈছিল, যেনেকুৱা আধুনিক [[আহমদীয়া|আহমদীয়া আন্দোলনৰ]] সদস্যসকলেও বিশ্বাস কৰে; চাওক {{slink||ইছলামী দৃষ্টিকোণ}}।}} যীচু [[মানী ধৰ্ম|মানী]], [[দ্ৰুজ]], [[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]] আৰু [[ৰাস্তাফাৰি]] ধৰ্মতো এজন সন্মানীয় ব্যক্তিত্ব। {{TOC limit|3}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] osefjxewkvgmmqlzd1gulv9lysl7vke 616699 616698 2026-07-11T10:10:52Z Dakalil 50728 /* টোকা */ 616699 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = যীচু | honorific_suffix = [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]] | other_names = [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]]<br/>[[মচীহ]]<br/>যীচু খ্ৰীষ্ট<br/>[[নাচৰত|নাচৰতীয়া]] যীচু | native_name = {{lang|arc|ܝܶܫܽܘܥ}} | native_name_lang = arc | image = Spas vsederzhitel sinay.jpg | caption = {{longitem |[[চীনয় পৰ্বত|চীনয় পৰ্বত]]ত চেইণ্ট কেথেৰিন মঠত খ্ৰীষ্ট পান্ত'ক্ৰাত'ৰ, খ্ৰীষ্টীয় ৬ষ্ঠ শতাব্দী}} | birth_name = য়েশ্বূআʿ ({{lang|arc|ܝܶܫܽܘܥ}}, {{IPA|arc|Yēšūaʿ}}) | birth_date = {{circa}} ৪ খ্ৰী.পূ.{{efn|[[জন পি. মেইয়াৰ]]ে লিখিছে যে, যীচুৰ জন্ম চন আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭ বা ৬ অব্দ।<ref name=Meier1991>{{Cite book |last=Meier |first=John P. |title=A Marginal Jew: The roots of the problem and the person |url=https://archive.org/details/marginaljewrethi0000john |year=1991 |publisher=Yale University Press |ISBN=978-0-300-14018-7 |pages=[https://archive.org/details/marginaljewrethi0000john/page/n422 407]}}</ref> <!-- -->[[কাৰ্ল ৰাহনাৰ]] উল্লেখ কৰিছে যে, আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ অব্দটোক যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ ক্ষেত্ৰত গৱেষকসকল একমত।{{Sfn|Rahner|2004|p=732}} <!-- -->[[ই. পি. ছেণ্ডাৰ্ছ]]ও সাধাৰণ ঐক্যমতৰ কথা উল্লেখ কৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ অব্দটোকেই যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ সপক্ষে মত দিছে।{{Sfn|Sanders|1993|pp=10–11}} <!-- -->[[জেক ফিনেগান]]ে আদি খ্ৰীষ্টীয় মতবাদ-সংক্ৰান্ত গৱেষণাসমূহক ব্যৱহাৰ কৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩ বা ২ অব্দক যীচুৰ জন্ম চন হিচাপে ধৰাৰ সপক্ষে মত দিয়ে।<ref name=Finegan>{{cite book |first=Jack |last=Finegan |title=Handbook of Biblical Chronology, rev. ed |url=https://archive.org/details/handbookbiblical00fine |year=1998 |publisher=Hendrickson Publishers |ISBN=978-1-56563-143-4 |page=[https://archive.org/details/handbookbiblical00fine/page/n350 319]}}</ref> <!-- -->}} | birth_place = <!--Note: [[যিহূদীয়া]]ৰ বাহিৰে আন কোনো নিৰ্দিষ্ট ঠাইৰ সন্দৰ্ভত গৱেষকৰ মাজত কোনো একমত নাই।: -->[[বৈৎলেহম]], [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া]], [[হেৰোদীয়া ৰাজ্য]], [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]]<ref>{{Cite book |first=Raymond E. |last=Brown |title=The birth of the Messiah: a commentary on the infancy narratives in Matthew and Luke |url=https://archive.org/details/birthofmessiahco0000brow |year=1977 |ISBN=978-0-385-05907-7 |publisher=Doubleday |page=[https://archive.org/details/birthofmessiahco0000brow/page/513 513]}}</ref> | death_date = {{circa}} ৩০ বা ৩৩ খ্ৰী.{{efn|অধিকাংশ গৱেষকেই অনুমান কৰে যে, ৩০ বা ৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত যীচু ক্ৰুচবিদ্ধ হৈছিল।<ref name=Humphreys1992>{{cite journal |url=http://www.tyndalehouse.com/tynbul/library/TynBull_1992_43_2_06_Humphreys_DateChristsCrucifixion.pdf#page=9 |title=The Jewish Calendar, a Lunar Eclipse and the Date of Christ's Crucifixion |journal=Tyndale Bulletin |year=1992 |volume=43 |issue=2 |page=340 |first1=Colin J. |last1=Humphreys |first2=W. G. |last2=Waddington |access-date=2 August 2016 |archive-date=30 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180930231450/http://www.tyndalehouse.com/tynbul/library/TynBull_1992_43_2_06_Humphreys_DateChristsCrucifixion.pdf#page=9 |url-status= }}</ref>}} <br />(বয়স ৩৩–৩৬) | death_place = [[যীৰূচালেম]], যিহূদীয়া, ৰোমান সাম্ৰাজ্য | death_cause = [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচাৰোপণ]]<!-- -->{{efn|[[জেম্ছ ডান (ধৰ্মতত্ত্ববিদ)|জেম্ছ ডান]] লিখিছে যে, [[যীচুৰ বাপ্তিস্ম]] আৰু [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচাৰোপণ]] “প্ৰায় সৰ্বজনীন সন্মতি আদায় কৰে” আৰু “[এই দুয়োৰে] স্থান ইমান উৰ্ধত যে তাক ‘সন্দেহ বা অস্বীকাৰ কৰা প্ৰায় অসম্ভৱ’ স্তৰৰ ঐতিহাসিক ঘটনা।” এই দুটা বিষয়ক তেওঁ প্ৰায়বোৰ ক্ষেত্ৰতে ঐতিহাসিক যীচু-সংক্ৰান্ত গৱেষণাৰ সূচনা বিন্দু বুলি উল্লেখ কৰিছে।{{Sfn|Dunn|2003|p=339}} <!-- -->[[বাৰ্ট এৰমেন]]ে কৈছে যে, [[পন্তীয় পীলাত]]ৰ নিৰ্দেশত যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণেই তেওঁৰ সম্পৰ্কে জ্ঞাত সৰ্বাধিক নিশ্চিত ঘটনা।{{Sfn|Ehrman|1999|p=101}} <!-- -->[[জন ডমিনিক ক্ৰোচান]] আৰু ৰিচাৰ্ড জি. ৱাট্ছে কৈছে যে, যীচুৰ ক্ৰুশাৰোপণ যিকোনো ঐতিহাসিক ঘটনাৰ দৰেই নিশ্চিত।{{Sfn|Crossan|Watts|1999|p=96}} <!-- -->পল আৰ. এডি আৰু [[গ্ৰেগৰী এ. বয়েড (ধৰ্মতত্ত্ববিদ)|গ্ৰেগৰী এ. বয়েডে]] কৈছে যে, যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ প্ৰসংগত অখ্ৰীষ্টান সূত্ৰৰ সমৰ্থন এতিয়া "দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত"।{{Sfn|Eddy|Boyd|2007|p=173}} <!-- -->}} | home_town = [[নাচৰৎ]], [[যিহূদীয়া]], ৰোমান সাম্ৰাজ্য | parents = <!--{{hlist}}, as footnote applies to -both- parents:-->{{hlist |[[মৰিয়ম (যীচুৰ মাতৃ)|মৰিয়ম]]|[[সাধু যোচেফ|যোচেফ]]{{efn|খ্ৰীষ্টানসকলৰ বিশ্বাসমতে, মৰিয়ম [[পবিত্ৰ আত্মা ঈশ্বৰ|পবিত্ৰ আত্মাৰ]] প্ৰভাৱত অলৌকিকভাৱে গৰ্ভৱতী হৈছিল। মুছলমানসকলে বিশ্বাস কৰে যে, ঈশ্বৰৰ আদেশত অলৌকিক উপায়েৰে তেওঁ নিজৰ পুত্ৰক গৰ্ভত ধাৰণ কৰে। এই দৃষ্টিভংগীৰ পৰা উভয় ক্ষেত্ৰতে যোচেফক যীচুৰ পালক-পিতৃ গণ্য কৰা হয়।}}}} | module = {{Infobox saint | embed = yes | name = {{smaller|[[নাচৰৎ|নাচৰতীয়া]]}}<br/>যীচু | home_town = [[নাচৰৎ]], [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া]], [[ৰোমান সাম্ৰাজ্য]] | venerated_in = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]|[[মানীধৰ্ম]]|[[ইছলাম]]|[[দ্ৰুজ]]|[[বাহাই ধৰ্ম]]|[[ৰাস্তাফাৰি]]}} | major_shrine = [[যীচুৰ সমাধি]], [[যীৰূচালেমৰ পুৰণি চহৰ|পুৰণি যীৰূচালেম]] | beatified_date = | beatified_place = | beatified_by = | canonized_date = | canonized_place = | canonized_by = | tradition = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টধৰ্ম|খ্ৰীষ্টীয়]]|[[ইছলাম|ইছলামী]]}} | feast_day = {{flatlist| * [[বৰদিন]] * [[গুড ফ্ৰাইডে|পূণ্য শুক্ৰবাৰ]] * [[পুনৰুত্থান পাৰ্বণ|পূণ্য শনিবাৰ]] }} | attributes = | patronage = | issues = | suppressed_date = | suppressed_by = | influences = | influenced = {{hlist|[[খ্ৰীষ্টান]]|[[মানীধৰ্ম|মানীয়]]|[[মুছলমান]]|[[দ্ৰুজ]]|[[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]]|[[ৰাস্তাফাৰি]]}} }} }} '''যীচু'''{{efn|{{langx|grc|Ἰησοῦς}}, {{small|romanized:}} {{transliteration|grc|Iēsoús}}, সম্ভৱত {{langx|he|יֵשׁוּעַ|label=[[হিব্ৰু ভাষা|ইব্ৰীয়]] বা [[আৰামীয় ভাষা|অৰামীয়]]}}, {{small|romanized:}} {{tlit|und|[[Yeshua|Yēšūaʿ]]}}ৰ পৰা}} ({{circa}} ৬ৰ পৰা ৪ [[খ্ৰীষ্টপূৰ্ব|খ্ৰী.পূ.]] – ৩০ বা ৩৩ [[খ্ৰীষ্টাব্দ|খ্ৰী.]]), যি '''যীচু খ্ৰীষ্ট''',{{efn|[[কপ্টীয় ভাষা|কপ্টীয়]]: {{lang|cop|Ⲓⲏⲥⲟⲩⲥ Ⲡⲓⲭ́ρⲓⲥτⲟⲥ}}; [[গেএজ ভাষা|গেএজ]]: {{lang|gez|መሲህ ኢየሱስ}}; [[ক'ইনে গ্ৰীক|গ্ৰীক]]: {{lang|grc|Ἰησοῦς Χριστός}}; [[হিব্ৰু ভাষা|ইব্ৰীয়]]: {{lang|hbo|ישוע המשיহ}}; [[লেটিন ভাষা|লাতিন]]: {{lang|la|Iesus Christus}}; [[মণ্ডলীয় স্লাভোনীয় ভাষা|স্লাভোনীয়]]: {{lang|cu|І҆исоу́съ Хрїсто́съ}}; [[ছুৰীয় ভাষা|ছুৰীয়]]: {{lang|syc|ܝܫܘܥ ܡܫܺܝܚܳα}}}} '''নাচৰতীয়া যীচু''' আৰু আন [[নতুন নিয়মত যীচুৰ নাম আৰু উপাধিসমূহ|বিভিন্ন নাম আৰু উপাধিৰে]] পৰিচিত, আছিল ১ম শতিকাৰ [[যিহূদীয়া (ৰোমীয়া প্ৰদেশ)|যিহূদীয়া প্ৰদেশৰ]] এজন [[গালীল|গালীলীয়া]] [[ইহুদী]] ধৰ্মপ্ৰচাৰক আৰু ধৰ্মীয় নেতা। তেওঁ বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্ম [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]]ৰ [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত যীচু|কেন্দ্ৰীয় ব্যক্তিত্ব]]। প্ৰকৃততে সকলো<ref>{{cite web |date=2011-12-19 |title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World’s Christian Population |url=https://www.pewresearch.org/religion/2011/12/19/global-christianity-exec/ |access-date=2025-12-29 |website=[[পিউ ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰ]] |language=en-US}}</ref> [[খ্ৰীষ্টান]] লোকে যীচুক [[পুত্ৰ ঈশ্বৰ|পুত্ৰ ঈশ্বৰৰ]] [[অৱতাৰ (খ্ৰীষ্টধৰ্ম)|অৱতাৰ]] আৰু প্ৰত্যাশিত [[মচীহ]] বা [[খ্ৰীষ্ট (উপাধি)|খ্ৰীষ্ট]] বুলি বিবেচনা কৰে—যি [[পুৰণি নিয়ম]]ত ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা [[দায়ূদীয় বংশধাৰা]]ৰ এজন উত্তৰাধিকাৰী। [[ধ্ৰুপদী সভ্যতা]]ৰ প্ৰায় সকলো আধুনিক গৱেষক [[যীচুৰ ঐতিহাসিক সত্যতা|যীচুৰ ঐতিহাসিক অস্তিত্বৰ]] ক্ষেত্ৰত একমত।{{efn |name=exist|In a 2011 review of the state of modern scholarship, [[Bart D. Ehrman]] wrote, "He certainly existed, as virtually every competent scholar of antiquity, Christian or non-Christian, agrees."{{Sfn|Ehrman|2011|p=[https://archive.org/details/forged_ehrm_2011_000_10544376/page/n298 285]}} [[Richard A. Burridge]] states: "There are those who argue that Jesus is a figment of the Church's imagination, that there never was a Jesus at all. I have to say that I do not know any respectable critical scholar who says that any more."<ref>{{cite book |title=Jesus Now and Then |first1=Richard A. |last1=Burridge |first2=Graham |last2=Gould |year=2004 |isbn=978-0-8028-0977-3 |page=[https://archive.org/details/jesusnowthen0000burr/page/34 34] |publisher=Wm. B. Eerdmans |url=https://archive.org/details/jesusnowthen0000burr/page/34}}</ref> [[Robert M. Price]] does not believe that Jesus existed but agrees that this perspective runs against the views of the majority of scholars.<ref>{{cite encyclopedia |first=Robert M. |last=Price |title=Jesus at the Vanishing Point |encyclopedia=The Historical Jesus: Five Views |editor-last1=Beilby |editor-last2=Eddy |year=2009 |publisher=InterVarsity |isbn=978-0-8308-7853-6 |editor-first=James K. |pages=55, 61 |url=https://books.google.com/books?id=O33P7xrFnLQC&pg=PA55 |editor2-first=Paul R. |access-date=14 August 2015 |archive-date=7 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907112540/https://books.google.com/books?id=O33P7xrFnLQC&pg=PA55 |url-status=live}}</ref> [[James D. G. Dunn]] calls the theories of Jesus's non-existence "a thoroughly dead thesis".<ref>{{cite encyclopedia |title=Paul's understanding of the death of Jesus |encyclopedia=Sacrifice and Redemption |first=Stephen W. |last=Sykes |year=2007 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-04460-8 |pages=35–36}}</ref> [[Michael Grant (author)|Michael Grant]] (a [[classicist]]), "In recent years, 'no serious scholar has ventured to postulate the non historicity of Jesus' or at any rate very few, and they have not succeeded in disposing of the much stronger, indeed very abundant, evidence to the contrary."<ref>{{cite book |first=Michael |last=Grant |title=Jesus|publisher=Phoenix |year=2004 |isbn=978-0-684-14889-2 |page=200}}</ref> [[Robert E. Van Voorst]] states that biblical scholars and classical historians regard theories of non-existence of Jesus as effectively refuted.{{Sfn|Van Voorst|2000|p=16}} Writing on ''[[The Daily Beast]]'', [[Candida Moss]] and Joel Baden state that, "there is nigh universal consensus among biblical scholars&nbsp;– the authentic ones, at least&nbsp;– that Jesus was, in fact, a real guy."<ref>{{cite news |url=https://www.thedailybeast.com/so-called-biblical-scholar-says-jesus-a-made-up-myth |title=So-Called 'Biblical Scholar' Says Jesus a Made-Up Myth |newspaper=The Daily Beast |date=5 October 2014 |author-first2=Joel |author-last2=Baden |author-link1=Candida Moss|author-first1=Candida |author-last1=Moss |access-date=14 July 2021 |archive-date=5 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205210029/https://www.thedailybeast.com/so-called-biblical-scholar-says-jesus-a-made-up-myth |url-status=live}}</ref>}} যীচুৰ জীৱনৰ বিৱৰণ পোৱা যায় [[সুসমাচাৰ]]সমূহত, বিশেষকৈ [[নতুন নিয়ম]]ৰ চাৰিখন কানুনী সুসমাচাৰত। [[ইউৰোপীয় জ্ঞানোদয়|আলোকায়ন যুগৰ]] পিছৰে পৰা শিক্ষাগত গৱেষণাই [[সুসমাচাৰসমূহৰ ঐতিহাসিক নিৰ্ভৰযোগ্যতা]] আৰু সেইবোৰে কিমান ঘনিষ্ঠভাৱে [[ঐতিহাসিক যীচু]]ক প্ৰতিফলিত কৰে—এই বিষয়ে নানাবিধ মতামত উপস্থাপন কৰিছে।{{Sfn|Powell|1998|pp=168–173}}{{efn|Ehrman writes: "The notion that the Gospel accounts are not completely accurate but still important for the religious truths they try to convey is widely shared in the scholarly world, even though it's not so widely known or believed outside of it."<ref>Bart D. Ehrman. [http://www.thegreatcourses.com/courses/historical-jesus.html Historical Jesus. 'Prophet of the New Millennium']. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123155853/https://www.thegreatcourses.com/courses/historical-jesus.html |date=23 January 2019 }} Course handbook, p. 10 (Lecture Three. V. B.), The Teaching Company, 2000, Lecture 24</ref><br />Sanders writes: "The earliest Christians did not write a narrative of Jesus' life, but rather made use of, and thus preserved, individual units—short passages about his words and deeds. These units were later moved and arranged by authors and editors. [...] Some material has been revised and some created by early Christians."{{Sfn|Sanders|1993|p=57}}}}{{Sfn|Bowman Jr.|Komoszewski|2019|p=22–23}}<ref>{{cite journal|author-first1=Craig A. |author-last1=Evans|url=https://theologicalstudies.net/wp-content/uploads/2022/08/54.1.1.pdf|title=Life-of-Jesus Research and the Eclipse of Mythology|journal=Theological Studies |volume=54 |year=1993|pages= 13–14|quote=First, the New Testament Gospels are now viewed as useful, if not essentially reliable, historical sources. Gone is the extreme skepticism that for so many years dominated gospel research. Representative of many is the position of E. P. Sanders and Marcus Borg, who have concluded that it is possible to recover a fairly reliable picture of the historical Jesus.}}</ref> সুসমাচাৰ আৰু [[পাঁচনিসকলৰ কাৰ্যবিৱৰণ]]ত সংৰক্ষিত খ্ৰীষ্টীয় পৰম্পৰা অনুসৰি, যীচুৰ জন্মৰ অষ্টম দিনা [[যীচুৰ ত্বকছেদ|তেওঁৰ ত্বকছেদ]] কৰা হয়, ডেকা বয়সত [[বাপ্তিস্মক যোহন]]ৰ দ্বাৰা [[যীচুৰ বাপ্তিস্ম|বাপ্তিস্ম]] কৰা হয় আৰু মৰুভূমি অঞ্চলত চল্লিশ দিন আৰু চল্লিশ ৰাতি উপবাস কৰাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ [[যীচুৰ পৰিচৰ্যা|পৰিচৰ্যা কাৰ্য]] আৰম্ভ কৰে। তেওঁ আছিল এজন ভ্ৰাম্যমাণ শিক্ষক, যিয়ে ঐশ্বৰিক কৰ্তৃত্বৰে [[বিব্লীয় বিধান|ঈশ্বৰৰ বিধান]] ব্যাখ্যা কৰিছিল আৰু প্ৰায়েই তেওঁক ''[[ৰব্বি]]'' বুলি সম্বোধন কৰা হৈছিল। যীচুৱে প্ৰায়েই তেওঁৰ সহধৰ্মী ইহুদীসকলৰ সৈতে [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত ঈশ্বৰ|ঈশ্বৰক]] সৰ্বোত্তমভাৱে অনুসৰণ কৰাৰ বিষয়ে তৰ্কত লিপ্ত হৈছিল, আৰোগ্য দান কৰিছিল, [[যীচুৰ দৃষ্টান্তসমূহ|দৃষ্টান্তৰ]] মাধ্যমেৰে শিক্ষা দিছিল আৰু অনুগামী সংগ্ৰহ কৰিছিল; তেওঁলোকৰ মাজৰ পৰা ১২ জনক তেওঁ নিজৰ [[পাঁচনিসকল|পাঁচনি]] হিচাপে নিযুক্ত কৰে। তেওঁক [[যীৰূচালেম]]ত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু [[চানহেদ্রিন|ইহুদী কৰ্তৃপক্ষৰ]] দ্বাৰা বিচাৰ কৰা হয়,{{Sfn|Sanders|1993|p=11}} ইয়াৰ পিছত তেওঁক ৰোমান চৰকাৰৰ হাতত গতাই দিয়া হয় আৰু যিহূদিয়াৰ দেশাধিপতি [[পন্তীয় পীলাত]]ৰ আদেশত [[যীচুৰ ক্ৰুশাৰোপণ|ক্ৰুচবিদ্ধ]] কৰা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ অনুগামীসকলে দৃঢ়ভাৱে বিশ্বাস কৰিবলৈ লয় যে তেওঁ [[যীচুৰ পুনৰুত্থান|মৃতকৰ মাজৰ পৰা পুনৰুত্থিত হৈছে]] আৰু তেওঁলোকে গঠন কৰা এই সম্প্ৰদায়টো পৰৱৰ্তী সময়ত [[আদি খ্ৰীষ্টধৰ্ম|আদি খ্ৰীষ্টান মণ্ডলীলৈ]] ৰূপান্তৰিত হয়, যি ক্ৰমে এটা [[খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ বিস্তাৰ|বিশ্বব্যাপী আন্দোলন]] হিচাপে বিস্তৃতি লাভ কৰে।{{Sfn|Sanders|1993|pp=11, 14}} [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্মতত্ত্ব]]ত বিশ্বাস কৰা হয় যে, যীচু [[পবিত্ৰ আত্মা ঈশ্বৰ|পবিত্ৰ আত্মাৰ]] দ্বাৰা গৰ্ভজাত হৈছিল, [[মৰিয়ম (যীচুৰ মাতৃ)|মৰিয়ম]] নামৰ এগৰাকী [[যীচুৰ কুমাৰী গৰ্ভত জন্ম|কুমাৰীৰ গৰ্ভত তেওঁৰ জন্ম]] হৈছিল, তেওঁ বিভিন্ন অলৌকিক কাৰ্য সম্পাদন কৰিছিল, [[খ্ৰীষ্টীয় মণ্ডলী]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, [[খ্ৰীষ্টধৰ্মত পৰিত্ৰাণ|পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্ত]] সাধনৰ বাবে আত্মবলিদানস্বৰূপ [[যীচুৰ ক্ৰুচাৰোপণ|ক্ৰুচবিদ্ধ হৈ মৃত্যুবৰণ]] কৰিছিল, তৃতীয় দিনা [[যীচুৰ পুনৰুত্থান|মৃতকৰ মাজৰ পৰা পুনৰুত্থিত]] হৈছিল আৰু [[যীচুৰ স্বৰ্গাৰোহণ|স্বৰ্গলৈ আৰোহণ]] কৰিছিল—যি ঠাইৰ পৰা তেওঁ [[যীচুৰ দ্বিতীয় আগমন|পুনৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন]] কৰিব। সাধাৰণভাৱে খ্ৰীষ্টানসকলে বিশ্বাস কৰে যে, যীচুৰ মাধ্যমেৰে মানুহ ঈশ্বৰৰ সৈতে পুনৰ মিলি হ’বলৈ সক্ষম। [[নিকাইয়াৰ ধৰ্মমত]] অনুসৰি, যীচুৱে [[শেষ বিচাৰ|জীৱিত আৰু মৃতকৰ বিচাৰ কৰিব]]—তেওঁলোকৰ দৈহিক পুনৰুত্থানৰ আগতে বা পিছত—যি ঘটনাটো [[খ্ৰীষ্টীয় পৰকালবিদ্যা]]ত যীচুৰ দ্বিতীয় আগমনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। অধিকাংশ খ্ৰীষ্টানে যীচুক [[ত্ৰিত্ব]]ৰ তিনি [[ঈশ্বৰৰ স্বৰূপ (খ্ৰীষ্টধৰ্ম)|ব্যক্তিৰ]] ভিতৰত দ্বিতীয়, অৰ্থাৎ পুত্ৰ ঈশ্বৰৰ অৱতাৰ হিচাপে উপাসনা কৰে।{{efn|খ্ৰীষ্টান ধৰ্মগোষ্ঠীৰ এটা সৰু সংখ্যালঘুৱে ত্ৰিত্ববাদক সম্পূৰ্ণৰূপে বা আংশিকভাৱে অশাস্ত্ৰীয় বুলি নাকচ কৰে।}} [[যীচুৰ জন্ম]] প্ৰতি বছৰে সাধাৰণতে [[২৫ ডিচেম্বৰ]]ত{{efn|বেছিভাগ খ্ৰীষ্টান আৰু আলাৱীয়ে বৰদিন উদযাপন কৰে। পূবৰ খ্ৰীষ্টান মণ্ডলীবোৰ এটা অংশই জুলীয় কেলেণ্ডাৰৰ ২৫ ডিচেম্বৰত বৰদিন উদযাপন কৰে, যিটো বৰ্তমান গ্ৰেগৰীয় কেলেণ্ডাৰত ৭ জানুৱাৰীৰ সৈতে মিল খায়। বৰদিনৰ পূৰ্বে বৰদিনৰ উদযাপন আৰম্ভ হয়, সাধাৰণতে ২৪ ডিচেম্বৰৰ পৰা।}} [[বৰদিন]] হিচাপে উদ্‌যাপন কৰা হয়। তেওঁৰ ক্ৰুশাৰোপণক [[গুড ফ্ৰাইডে|পূণ্যশুক্ৰবাৰত]] স্মৰণ কৰা হয় আৰু তেওঁৰ পুনৰুত্থানক [[পুনৰুত্থান পাৰ্বণ|পূণ্যৰবিবাৰত]] উদ্‌যাপন কৰা হয়। বিশ্বৰ সৰ্বাধিক ব্যৱহৃত [[বৰ্ষপঞ্জী|বৰ্ষপঞ্জী ব্যৱস্থা]]—য’ত বৰ্তমান বৰ্ষ {{CURRENTYEAR}} [[খ্ৰীষ্টাব্দ]] বা [[সাধাৰণ যুগ|সাধাৰণাব্দ]]—[[যীচুৰ জন্ম তাৰিখ|যীচুৰ জন্মৰ আনুমানিক তাৰিখ]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite dictionary |year=2003 |title=anno Domini |dictionary=Merriam-Webster Online Dictionary |url=http://www.m-w.com/dictionary/Anno%20Domini |access-date=3 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071222112520/http://www.m-w.com/dictionary/anno%20domini |archive-date=22 December 2007 |quote=Etymology: Medieval Latin, in the year of our Lord |url-status=live}}.</ref> [[যীচু সম্পৰ্কে ইহুদী দৃষ্টিভংগী|ইহুদী ধৰ্মই]] এই বিশ্বাস প্ৰত্যাখ্যান কৰে যে যীচু আছিল প্ৰত্যাশিত মচীহ; তেওঁলোকৰ যুক্তি হ’ল: তেওঁ [[ইহুদী ধৰ্মত মচীহ|মচীহ-সংক্ৰান্ত ভৱিষ্যদ্বাণীসমূহ]] পূৰণ কৰা নাছিল, বিধিসন্মতভাৱে অভিষিক্ত হোৱা নাছিল আৰু তেওঁ ঐশ্বৰিকো নাছিল, বা পুনৰুত্থিতো হোৱা নাছিল। আনহাতে, [[ঈছা|ইছলামত যীচুক]]{{efn|Often referred to by his Quranic name, {{transliteration|ar|ISO|[[Isa (name)|ʿĪsā]]}}}} [[মচীহ]] আৰু [[ইছলামত ঈশ্বৰ|আল্লাহ]]ৰ এজন [[ইছলামৰ পয়গম্বৰ|নবী]] হিচাপে গণ্য কৰা হয়; তেওঁক [[ইস্ৰায়েলীয়া|বনী ইস্ৰায়েলৰ]] ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ [[কিয়ামত]]ৰ আগতে পুনৰ পৃথিৱীলৈ [[দ্বিতীয় আগমন|প্ৰত্যাৱৰ্তন]] কৰিব। [[মুছলমান|মুছলমানসকলে]] বিশ্বাস কৰে যে, যীচুৰ জন্ম কুমাৰী [[মৰিয়ম বিন্ত ইমৰান|মৰিয়মৰ]] গৰ্ভত হৈছিল, পিছে তেওঁ ঈশ্বৰ নহয় আৰু ঈশ্বৰৰ পুত্ৰও নহয়। অধিকাংশ মুছলমানে [[যীচুৰ মৃত্যু সম্পৰ্কে ইছলামী দৃষ্টিভংগী|বিশ্বাস নকৰে যে তেওঁক হত্যা বা ক্ৰুচবিদ্ধ কৰা হৈছিল]]; বৰঞ্চ তেওঁলোকে বিশ্বাস কৰে যে ঈশ্বৰে [[জীৱিতাৱস্থাত স্বৰ্গপ্ৰৱেশ|তেওঁক জীৱিত অৱস্থাতে স্বৰ্গলৈ উঠাই লৈছিল]]।{{efn|কিছু মধ্যযুগীয় মুছলিম বিশ্বাস কৰিছিল যে ঈছা ক্ৰুচবিদ্ধ হৈছিল, যেনেকুৱা আধুনিক [[আহমদীয়া|আহমদীয়া আন্দোলনৰ]] সদস্যসকলেও বিশ্বাস কৰে; চাওক {{slink||ইছলামী দৃষ্টিকোণ}}।}} যীচু [[মানী ধৰ্ম|মানী]], [[দ্ৰুজ]], [[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]] আৰু [[ৰাস্তাফাৰি]] ধৰ্মতো এজন সন্মানীয় ব্যক্তিত্ব। {{TOC limit|3}} ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] a4o5fzi0361dczju5qi4qo82rja1a22 0 51237 616571 503951 2026-07-10T14:40:33Z KhiLanTzi 23530 /* */ 616571 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |image= |caption= | group =টাই জাতি <Br>𑜄𑜐𑜫: (Tai) | poptime = | popplace =দক্ষিণ পূব এছিয়া<br>[[চীন|দক্ষিণ চীন]] (দাই জনগোষ্ঠী , ঝুৱাঙ জনগোষ্ঠী) <br> [[ম্যানমাৰ]] (শান জনগোষ্ঠী) <br>[[লাওছ]] টাই লাও<br>[[থাইলেণ্ড]] থাই বা চিয়াম,টাই দাম,ঈশান লাও<br>[[ভিয়েটনাম]]<br>[[উত্তৰ-পূব ভাৰত]] ([[আহোম]],[[মটক]],[[খামটি]],[[ফাকে]],[[আইটন]], [[টুৰুঙ]], [[খাময়াঙ]]) | langs = [[টাই ভাষা]] | rels = [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]],[[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্ম]],টাই জনগোষ্ঠীয় ধৰ্ম,[[হিন্দু ধৰ্ম]],প্ৰকৃতিৰ উপাসনা,শামান | related =বাঈ য়ুই,হান,ঝুৱাঙ }} '''টাই জাতি''' বা '''ফান-টাই''' ({{Lang-aho|𑜄𑜐𑜫:}}[[চীনা ভাষা|চীনা]]:台语民族; [[:en:Dai_people|''দাই জাতি'']] ,[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]:''আহোম/নৰা,'' [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]:Tai People) হ'ল এটা জাতি যি বৰ্তমান বা অতীতত [[টাই ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰিছিল। সৰ্বমুঠ ৯৩ মিলিয়ন জনসংখ্যাৰে আটাইতকৈ ডাঙৰ জনগোষ্ঠীৰ সমূহ টাই জাতিত [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই-আহোম]], [[টাই-য়াই জনগোষ্ঠী|টাই-য়াই]], ঈশান, [[লাও জনগোষ্ঠী|লাও]], থাই, [[খামটি জনগোষ্ঠী|খামটি]], [[ফাকে জনগোষ্ঠী|ফাকে]], [[আইটন জনগোষ্ঠী|আইটন]], [[টুৰুঙ জনগোষ্ঠী|টুৰুঙ]], [[খাময়াঙ জনগোষ্ঠী|খাময়াঙ]], উত্তৰপৰীয়া থাইৰ দৰে বহু জনগোষ্ঠী সোমাই আছে। টাই সকলক দক্ষিণ [[চীন]], দক্ষিণ পূব এছিয়া আৰু [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব ভাৰতত]] বসতি স্থাপন কৰিছিল। আজিও তেওঁলোকৰ মাজত সাংস্কৃতিক, সাহিত্যিক আৰু ভাষিক সাদৃশ্য দেখা যায়। == ইতিহাস == টাই সকলৰ চীনৰ গুৱাংচি নামৰ ঠাই খনৰ পৰা দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে আঠৰ পৰা দহ শতিকাত চীন দেশৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰিছিল আৰু উত্তৰ ভিয়েটনামৰ পৰা মূল দক্ষিণ পূব এছিয়াৰ এলেকাত বিয়পি পৰিছিল।<ref>MANUSYA - the journal of humanities 47-64</ref> == ভাষা == টাই লোক সকলে মূলতঃ টাই ক্ৰাদাই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। চীনদেশত এই ভাষা সমূহৰ বিভিন্নতাৰ পৰা বুজা যায় যে ইয়াৰ মূল প্ৰাৰম্ভনি দক্ষিণ চীনত হৈছিল।<ref>Chamberlain 2016</ref> টাই ক্ৰাদাই ভাষী লোকসকলৰ একত্ৰীকৰণ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বাদশ শতিকাত চীনৰ চাং আৰু ছ্যু-ফিফদম সাম্ৰাজ্যৰ গঠনৰ সময়ত হৈছিল।<ref>Chamberlain 2016</ref> ক্ৰা আৰু লাই সকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টাদশ শতিকাত দক্ষিণৰ দিশত ছ্যু সাম্ৰাজ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। ক্ৰা আৰু লাই সকলৰে এটা ঠাল বি-টাই সকলে পূবৰ উপত্যকালৈ প্ৰব্ৰজন কৰি য়ু সাম্ৰাজ্য গঢ়ে।<ref>Chamberlain, James R.(2016)"kra-Dai and the proto history of South China and Vietnam", Journal of the Siam society,104: 27-77</ref> ৩৩৩ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত য়ু সাম্ৰাজ্যৰ পতন ঘটে। তাৰ পাছত তেওঁলোকে দক্ষিণ আৰু পূব চীনলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে সেই ঠাইখিনিক বৰ্তমান গুৱাঙচি,উত্তৰ ভিয়েটনাম আৰু গুইঝাও বুলি জনা যায় আৰু তাত তেওঁলোকে লু য়ুই(মুখ্য দক্ষিণ পশ্চিম টাই) আৰু চি আও(উত্তৰপৰীয়া টাই) এই দুটা টাই জনগোষ্ঠীৰ গঠন কৰে।<ref>Chamberlain 2016</ref> == টাই সমাজ ব্যৱস্থা == টাই সকলৰ সমাজ ব্যৱস্থা চীনা সমাজ ব্যৱস্থাতকৈ অলপ বেলেগ হয়।<ref>Holam, David (2014)"A layer of of Chinese Reading in the traditional Zhuang Scripts", Bulletin of the museum of far Eastern Antiquities 1-45</ref>তেওঁলোকে শালি খেতিৰ ব্যৱহাৰ কৰে বাবে নদী কেন্দ্ৰিক কৰি নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ বিস্তাৰ কৰে। তেওঁলোকে কেইবাটাও চুবুৰী মিলি নদী কেন্দ্ৰিক গাঁও এখনক বান বুলি কয় আৰু কেইবাখনো বান মিলি লৈ এখন মৌঙ স্থাপন কৰে। == দক্ষিণ-পশ্চিম টাই সকলৰ তালিকা == ===উত্তৰপৰীয়া টাই শাখা=== *টাই আহোম *শান *টাই য়ু *টাই নোৱা *টাই হংজিন *টাই খামতি *টাই খাময়াং *টাই ফাকে *টাই আইটন *টাই তুৰোং *টাই লেইং *চাপা ===চিয়াং চায়েন শাখা=== *থাই *উত্তৰপৰীয়া থাই *লাও *টাই ডেং *টাই ডন *টাই হাং তন *টাই লু *টাই দাম *খুন *ফুৱান *থাই চং *তেঈ তেক ===দক্ষিণপৰীয়া শাখা=== *দক্ষিণপৰীয়া থাই == অইন টাই জনগোষ্ঠী আৰু ভাষাসমূহ == *'''বাজিয়া''' চীনৰ [[য়ুন্নান]] প্ৰদেশৰ মেঙা,মেং-হাই আৰু মেংকাং অঞ্চলত টাই লু জনগোষ্ঠীৰ লগত সাদৃশ্য থকা ১১৬০ জন সদস্য থকা সৰু টাই জনগোষ্ঠী এটা বাস কৰে যি '''বাজীয়া''' নামৰ টাই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। সৰ্বমুঠ ১৪খন গাঁৱত বিয়পি থকা টাই জনগোষ্ঠীটোক চীনৰ চৰকাৰে '''বুলাং জনগোষ্ঠী''' নামকৰণ কৰি স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। *'''টাই বেং''' প্ৰায় ১০,০০০ ত কৈ অধিক জনসংখ্যা বিশিষ্ট টাই বেং সকল চীনৰ [[য়ুন্নান]] আৰু বাৰ্মাৰ শান প্ৰদেশত বাস কৰে। তেওঁলোক চীন-বাৰ্মা সীমান্তৰ ৰুইলি অংশটো দেখা যায়। ==প্ৰবাসী== ===এছিয়াৰ বিভিন্ন অংশত=== এছিয়াৰ বিভিন্ন ঠাই যেনে জাপান,তাইৱান ,সংযুক্ত আৰব আদি দেশত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ থাই সমূদায় পোৱা যায়। ===উত্তৰ আমেৰিকাৰ টাই সকল=== আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত থাই, লাও,টাই কাও, ঈশান,লু,ফু টাই, টাই দাম,তেঈ আৰু শান জনগোষ্ঠীৰ লোক পোৱা যায়। কানাডাটো যথেষ্ট সংখ্যক থাই আৰু লাও বাস কৰে। ===ইউৰোপৰ টাই=== ফ্ৰান্স,জাৰ্মানী আৰু স্বীজাৰলেণ্ডৰ লাও,আইছলেণ্ড আৰু ইংলেণ্ডৰ ঈশান ,ফিনলেণ্ড,নৰৱে আৰু আইছলেণ্ডৰ থাই , ফ্ৰান্সৰ টাই দাম আৰু তেঈ আৰু য়ুনাইটেড কিংদমৰ দক্ষিণ থাইসকল হল ইউৰোপৰ প্ৰভাৱশালী টাই জনগোষ্ঠী। ===ওচেনিয়াৰ থাই=== যথেষ্ট সংখ্যক থাই অষ্ট্ৰেলিয়াত আৰু নিউজিলেণ্ডত যথেষ্ট সংখ্যক উত্তৰপৰীয়া থাই বসবাস কৰে। ===আৰ্জেণ্টিনাৰ লাও=== শৰণাৰ্থী হিচাপে যথেষ্ট সংখ্যক লাও আৰু মং জনগোষ্ঠীয় বাসিন্দা আৰ্জেণ্টিনালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছে। ==লগতে চাওক== *[[আহোম]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:সামাজিক সম্প্ৰদায়]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 5fz7idmx5phnth5txpajvl446zicthd 616573 616571 2026-07-10T14:42:10Z KhiLanTzi 23530 /* */ 616573 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |image= |caption= | group =টাই জাতি <Br>𑜄𑜐𑜫: (Tai) | poptime = | popplace =দক্ষিণ পূব এছিয়া<br>[[চীন|দক্ষিণ চীন]] (দাই জনগোষ্ঠী , ঝুৱাঙ জনগোষ্ঠী) <br> [[ম্যানমাৰ]] (শান জনগোষ্ঠী) <br>[[লাওছ]] টাই লাও<br>[[থাইলেণ্ড]] থাই বা চিয়াম,টাই দাম,ঈশান লাও<br>[[ভিয়েটনাম]]<br>[[উত্তৰ-পূব ভাৰত]] ([[আহোম]],[[মটক]],[[খামটি]],[[ফাকে]],[[আইটন]], [[টুৰুঙ]], [[খাময়াঙ]]) | langs = [[টাই ভাষা]] | rels = [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]],[[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্ম]],টাই জনগোষ্ঠীয় ধৰ্ম,[[হিন্দু ধৰ্ম]],প্ৰকৃতিৰ উপাসনা,শামান | related =বাঈ য়ুই,হান,ঝুৱাঙ }} '''টাই জাতি''' বা '''ফান-টাই''' ({{Lang-aho|𑜄𑜐𑜫:}}[[চীনা ভাষা|চীনা]]:台语民族; [[:en:Dai_people|''দাই জাতি'']] ,[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]:''আহোম/নৰা,'' [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]:Tai People) হ'ল এটা জাতি যি বৰ্তমান বা অতীতত [[টাই ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰিছিল। সৰ্বমুঠ ৯৩ মিলিয়ন জনসংখ্যাৰে আটাইতকৈ ডাঙৰ জনগোষ্ঠীৰ সমূহ টাই জাতিত [[আহোম জনগোষ্ঠী|টাই-আহোম]], [[টাই-য়াই জনগোষ্ঠী|টাই-য়াই]], ঈশান, [[লাও জনগোষ্ঠী|লাও]], থাই, [[মটক]], [[খামটি জনগোষ্ঠী|খামটি]], [[ফাকে জনগোষ্ঠী|ফাকে]], [[আইটন জনগোষ্ঠী|আইটন]], [[টুৰুঙ জনগোষ্ঠী|টুৰুঙ]], [[খাময়াঙ জনগোষ্ঠী|খাময়াঙ]], উত্তৰপৰীয়া থাইৰ দৰে বহু জনগোষ্ঠী সোমাই আছে। টাই সকলক দক্ষিণ [[চীন]], দক্ষিণ পূব এছিয়া আৰু [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব ভাৰতত]] বসতি স্থাপন কৰিছিল। আজিও তেওঁলোকৰ মাজত সাংস্কৃতিক, সাহিত্যিক আৰু ভাষিক সাদৃশ্য দেখা যায়। == ইতিহাস == টাই সকলৰ চীনৰ গুৱাংচি নামৰ ঠাই খনৰ পৰা দক্ষিণ দিশলৈ প্ৰব্ৰজন আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁলোকে আঠৰ পৰা দহ শতিকাত চীন দেশৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰিছিল আৰু উত্তৰ ভিয়েটনামৰ পৰা মূল দক্ষিণ পূব এছিয়াৰ এলেকাত বিয়পি পৰিছিল।<ref>MANUSYA - the journal of humanities 47-64</ref> == ভাষা == টাই লোক সকলে মূলতঃ টাই ক্ৰাদাই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। চীনদেশত এই ভাষা সমূহৰ বিভিন্নতাৰ পৰা বুজা যায় যে ইয়াৰ মূল প্ৰাৰম্ভনি দক্ষিণ চীনত হৈছিল।<ref>Chamberlain 2016</ref> টাই ক্ৰাদাই ভাষী লোকসকলৰ একত্ৰীকৰণ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বাদশ শতিকাত চীনৰ চাং আৰু ছ্যু-ফিফদম সাম্ৰাজ্যৰ গঠনৰ সময়ত হৈছিল।<ref>Chamberlain 2016</ref> ক্ৰা আৰু লাই সকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টাদশ শতিকাত দক্ষিণৰ দিশত ছ্যু সাম্ৰাজ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। ক্ৰা আৰু লাই সকলৰে এটা ঠাল বি-টাই সকলে পূবৰ উপত্যকালৈ প্ৰব্ৰজন কৰি য়ু সাম্ৰাজ্য গঢ়ে।<ref>Chamberlain, James R.(2016)"kra-Dai and the proto history of South China and Vietnam", Journal of the Siam society,104: 27-77</ref> ৩৩৩ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত য়ু সাম্ৰাজ্যৰ পতন ঘটে। তাৰ পাছত তেওঁলোকে দক্ষিণ আৰু পূব চীনলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে সেই ঠাইখিনিক বৰ্তমান গুৱাঙচি,উত্তৰ ভিয়েটনাম আৰু গুইঝাও বুলি জনা যায় আৰু তাত তেওঁলোকে লু য়ুই(মুখ্য দক্ষিণ পশ্চিম টাই) আৰু চি আও(উত্তৰপৰীয়া টাই) এই দুটা টাই জনগোষ্ঠীৰ গঠন কৰে।<ref>Chamberlain 2016</ref> == টাই সমাজ ব্যৱস্থা == টাই সকলৰ সমাজ ব্যৱস্থা চীনা সমাজ ব্যৱস্থাতকৈ অলপ বেলেগ হয়।<ref>Holam, David (2014)"A layer of of Chinese Reading in the traditional Zhuang Scripts", Bulletin of the museum of far Eastern Antiquities 1-45</ref>তেওঁলোকে শালি খেতিৰ ব্যৱহাৰ কৰে বাবে নদী কেন্দ্ৰিক কৰি নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ বিস্তাৰ কৰে। তেওঁলোকে কেইবাটাও চুবুৰী মিলি নদী কেন্দ্ৰিক গাঁও এখনক বান বুলি কয় আৰু কেইবাখনো বান মিলি লৈ এখন মৌঙ স্থাপন কৰে। == দক্ষিণ-পশ্চিম টাই সকলৰ তালিকা == ===উত্তৰপৰীয়া টাই শাখা=== *টাই আহোম *শান *টাই য়ু *টাই নোৱা *টাই হংজিন *টাই খামতি *টাই খাময়াং *টাই ফাকে *টাই আইটন *টাই তুৰোং *টাই লেইং *চাপা ===চিয়াং চায়েন শাখা=== *থাই *উত্তৰপৰীয়া থাই *লাও *টাই ডেং *টাই ডন *টাই হাং তন *টাই লু *টাই দাম *খুন *ফুৱান *থাই চং *তেঈ তেক ===দক্ষিণপৰীয়া শাখা=== *দক্ষিণপৰীয়া থাই == অইন টাই জনগোষ্ঠী আৰু ভাষাসমূহ == *'''বাজিয়া''' চীনৰ [[য়ুন্নান]] প্ৰদেশৰ মেঙা,মেং-হাই আৰু মেংকাং অঞ্চলত টাই লু জনগোষ্ঠীৰ লগত সাদৃশ্য থকা ১১৬০ জন সদস্য থকা সৰু টাই জনগোষ্ঠী এটা বাস কৰে যি '''বাজীয়া''' নামৰ টাই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। সৰ্বমুঠ ১৪খন গাঁৱত বিয়পি থকা টাই জনগোষ্ঠীটোক চীনৰ চৰকাৰে '''বুলাং জনগোষ্ঠী''' নামকৰণ কৰি স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। *'''টাই বেং''' প্ৰায় ১০,০০০ ত কৈ অধিক জনসংখ্যা বিশিষ্ট টাই বেং সকল চীনৰ [[য়ুন্নান]] আৰু বাৰ্মাৰ শান প্ৰদেশত বাস কৰে। তেওঁলোক চীন-বাৰ্মা সীমান্তৰ ৰুইলি অংশটো দেখা যায়। ==প্ৰবাসী== ===এছিয়াৰ বিভিন্ন অংশত=== এছিয়াৰ বিভিন্ন ঠাই যেনে জাপান,তাইৱান ,সংযুক্ত আৰব আদি দেশত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ থাই সমূদায় পোৱা যায়। ===উত্তৰ আমেৰিকাৰ টাই সকল=== আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত থাই, লাও,টাই কাও, ঈশান,লু,ফু টাই, টাই দাম,তেঈ আৰু শান জনগোষ্ঠীৰ লোক পোৱা যায়। কানাডাটো যথেষ্ট সংখ্যক থাই আৰু লাও বাস কৰে। ===ইউৰোপৰ টাই=== ফ্ৰান্স,জাৰ্মানী আৰু স্বীজাৰলেণ্ডৰ লাও,আইছলেণ্ড আৰু ইংলেণ্ডৰ ঈশান ,ফিনলেণ্ড,নৰৱে আৰু আইছলেণ্ডৰ থাই , ফ্ৰান্সৰ টাই দাম আৰু তেঈ আৰু য়ুনাইটেড কিংদমৰ দক্ষিণ থাইসকল হল ইউৰোপৰ প্ৰভাৱশালী টাই জনগোষ্ঠী। ===ওচেনিয়াৰ থাই=== যথেষ্ট সংখ্যক থাই অষ্ট্ৰেলিয়াত আৰু নিউজিলেণ্ডত যথেষ্ট সংখ্যক উত্তৰপৰীয়া থাই বসবাস কৰে। ===আৰ্জেণ্টিনাৰ লাও=== শৰণাৰ্থী হিচাপে যথেষ্ট সংখ্যক লাও আৰু মং জনগোষ্ঠীয় বাসিন্দা আৰ্জেণ্টিনালৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছে। ==লগতে চাওক== *[[আহোম]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:সামাজিক সম্প্ৰদায়]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] esp8ha57pw3u5eil748et5gth2qapey 0 55623 616595 381892 2026-07-10T18:07:25Z Dakalil 50728 /* */ Added content 616595 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কি | image = Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg | caption = ভেছিলি পেৰ'ভৰ দ্বাৰা অঙ্কিত প্ৰতিকৃতি, ১৮৭২ | birth_name = ফিয়দৰ মিখাইল'ৱিচ দস্তয়েৱস্কি | birth_date = {{Birth date|df=yes|1821|11|11}} | birth_place = [[মস্কো]], [[মস্কো গৱৰনৰেট]], [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1881|1|28|1821|11|11}} | death_place = [[ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ]], [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] | occupation = {{flatlist}} * [[সামৰিক অভিযান্ত্ৰিক|সামৰিক অভিযন্তা]] * [[ঔপন্যাসিক]] * [[সাংবাদিক]] {{endflatlist}} | nationality = ৰুছ | education = [[সামৰিক অভিযান্ত্ৰিক-কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয়]],ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ | years active = ১৮৪৬-১৮৮০ | genre = {{flatlist}} * উপন্যাস * চুটি গল্প * সাংবাদিকতা {{endflatlist}} | subject = {{flatlist}} * মনোবিজ্ঞান * দৰ্শন * খ্ৰীষ্টধৰ্মীয় {{endflatlist}} | movement = [[সাহিত্যিক বাস্তৱবাদ|বাস্তৱবাদ]] | notableworks = {{plainlist| * ''[[ন'টছ্ ফ্ৰম আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড]]'' (১৮৬৪) * ''[[ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট]]'' (১৮৬৬) * ''[[দ্য ইডিয়ট]]'' (১৮৬৮–১৮৬৯) * ''[[ডেমনছ্ (দস্তয়েভস্কি উপন্যাস)|ডেমনছ]]'' (১৮৭১-৭২) * ''[[দ্য ব্ৰাডাৰছ্ কাৰামাজ'ভ]]'' (১৮৭৯–১৮৮০)}} | spouse = {{plainlist| * ''মাৰিয়া ডিমিট্ৰিয়েভনা ইছায়েভা'' (১৮৫৭-১৮৬৪ (মৃত্যু) * ''আন্না গ্ৰিগৰিয়েভনা নিটকিনা'' (১৮৬৭-১৮৮১)}} | সন্তান = {{plainlist| * ছ'নিয়া (১৮৬৮-৬৮) * [[লিয়ব'ভ দস্তয়েভস্কি|লিয়ব'ভ]] (১৮৬৯–১৯২৬) * ফিয়'দ'ৰ (১৮৭১–১৯২২) * এলেক্সি (১৮৭৫–১৮৭৮)}} | signature = Fyodor Dostoyevsky Signature.svg }} '''ফিয়দৰ মিখাইল'ৱিচ দস্তয়েৱস্কি'''{{efn|{{IPAc-en|UK|ˌ|d|ɒ|s|t|ɔɪ|ˈ|ɛ|f|s|k|i}} {{respell|DOST|oy|EF|skee}},<ref name="epd:0">{{cite EPD|18|Dostoievski, Dostoevsky|p=148}}</ref> {{IPAc-en|US|ˌ|d|ɒ|s|t|ə|ˈ|j|ɛ|f|s|k|i|,_|ˌ|d|ʌ|s|t|-}} {{respell|DOST|ə|YEF|skee|,_|DUST|-}};<ref name=":1">[http://dictionary.reference.com/browse/dostoevsky "Dostoevsky"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{lang-rus|Фёдор Михайлович Достоевский|p=ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪdʑ‿dəstɐˈjefskʲɪj|a=ru-Dostoevsky.ogg|links=yes}}.}}{{efn|{{family name explanation|Mikhailovich|Dostoevsky|lang=Eastern Slavic}} Dostoevsky's name has been variously transcribed into English, his first name sometimes being rendered as ''Theodore'' or ''Fedor'' and his last name as ''Dostoyevsky''.<br>Before the postrevolutionary [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|orthographic reform]] which, among other things, replaced the Cyrillic letter [[Ѳ]] with [[Ф]], his name was written {{lang|ru|Ѳедоръ Михайловичъ Достоевскій}}.}} ({{lang-ru|Фёдор Михайлович Достоевский}}, {{IPA|ru|ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪdʑ‿dəstɐˈjefskʲɪj|pron|ru-Dostoevsky.ogg}}; {{OldStyleDate|১১ নৱেম্বৰ|১৮২১|৩০ অক্টোবৰ}}{{snd}}{{OldStyleDate|৯ ফেব্রুৱাৰী|১৮৮১|২৮ জানুৱাৰী}})<ref name=Morson_Britannica>{{cite encyclopedia |author=Morson, Gary Saul |date=7 November 2024 |title= Fyodor Dostoyevsky |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=http://britannica.com/biography/Fyodor-Dostoyevsky |access-date=29 November 2024 |authorlink=Gary Saul Morson}}</ref> আছিল এজন ৰাছিয়ান ঔপন্যাসিক, চুটি গল্প লেখক, প্ৰবন্ধকাৰ, সাংবাদিক আৰু দাৰ্শনিক। দস্তয়েভস্কিৰ সাহিত্যিক কৰ্মৰাজীত ১৯ শতিকাৰ ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যত সমস্যাৰে ভাৰাক্ৰান্ত হৈ পৰা ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু আধ্যাত্মিক বাতাৱৰণৰ কালছোৱাত মানৱীয় মনস্তত্ত্বৰ অন্বেষণ দৃষ্টিগোচৰ হয়; তাৰ লগতে সমন্বয় ঘটে দাৰ্শনিক আৰু ধাৰ্মিক বিষয়বস্তুৰ (থিম)। তেওঁৰ বহুলসমাদৃত কৰ্মৰ ভিতৰত ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট (১৮৬৬), দ্য ইডিয়ট (১৮৬৯), ডেমনছ (১৮৭২), আৰু দ্য ব্ৰাডাৰছ্ কাৰাম'জ'ভ (১৮৮০) প্ৰধান। তেওঁৰ সৃষ্টিৰাজীৰ সুবিশাল ভাণ্ডাৰটো সমৃদ্ধ হৈছে এঘাৰখন উপন্যাস, তিনিখন উপন্যাসিকা, সোতৰটা চুটি গল্পকে ধৰি অলেখ সৰু-বৰ সৃষ্টিৰ দ্বাৰা। সাহিত্যৰ বহু সমালোচকে তেওঁক বিশ্ব-সাহিত্যৰ এগৰাকী মহান মনোবিজ্ঞানী হিচাপে আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite book|title=Dostoevsky the Thinker: A Philosophical Study|url=http://ndpr.nd.edu/news/23116-dostoevsky-the-thinker/|last=Scanlan|first=James Patrick|publisher=Cornell University Press|year=2002|isbn=978-0-8014-3994-0}}</ref> ১৮৬৪ চনত তেওঁ লিখা উপন্যাসিকা ''ন'টছ ফ্ৰম আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড''ক "অস্তিত্ববাদ-সাহিত্য"ৰ (existentialism) এক উল্লেখযোগ্য কৰ্ম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়।<ref>http://international.ucla.edu/institute/article/90377</ref> ==শৈশৱ আৰু শিক্ষা== ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিৰ জন্ম হৈছিল ১৮২১ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত। তেওঁ আছিল ডা. মিখাইল দস্তয়েভস্কি আৰু মাৰিয়া দস্তয়েভস্কিৰ দ্বিতীয়টি সন্তান। জন্মতে তেওঁৰ নাম ৰখা হৈছিল নেখায়েভা। মস্কোৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত এখন নিম্ন শ্ৰেণীৰ জিলাত থকা মেৰিনস্কি হাস্পতালৰ পাৰিবাৰিক-গৃহত তেওঁৰ লালিত-পালিত হৈছিল। {{sfn|Bloom|2004|p=9}} দস্তয়েভস্কিক খুব কম বয়সতে সাহিত্যৰ লগত পৰিচিত হৈছিল। তিনিবছৰ বয়সৰ পৰাই তেওঁ বীৰ-বীৰাংগনাৰ কল্পকথা, পৰীৰ সাধু আদি আইতাকৰ জৰিয়তে শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁৰ আইতাকৰ নাম আছিল এলেনা ফ্ৰিল'ভনা। এইগৰাকী নাৰীয়েই দস্তয়েভস্কিক শৈশৱকালক প্ৰভাৱান্বিত কৰাৰ উপৰিও তেওঁৰ মনত কল্পনাপ্ৰসূত কাহিনীৰ প্ৰতি অনুৰাগৰ জন্ম দিছিল। {{sfn|Leatherbarrow|2002|p=23}} চাৰি বছৰ বয়সত তেওঁৰ মাতৃয়ে বাইবেলখন ব্যৱহাৰ কৰি দস্তয়েভস্কিক পঢ়িবলৈ আৰু লিখিবলৈ শিকাইছিল। দস্তয়েভস্কিৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক সাহিত্যৰ বিশাল জগতখনৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিছিল। বিভিন্ন ৰাছিয়া লেখক-সাহিত্যিক যেনে-নিকোলাই কাৰামজিন, আলেক্সজেণ্ডাৰ পুছকিন আৰু গেভ্ৰিলা ডাৰ্জহাভিনৰ সাহিত্যিক কৰ্ম, ৰোমাণ্টিক কৰ্মৰাজিৰে সুখ্যাতি অৰ্জন কৰা ফ্ৰেডৰিখ স্কিলাৰ আৰু জোহান ওল্ফগেংগ, কাৰভেণ্টেছ আৰু ৱাল্টাৰ স্কটৰ দ্বাৰা ৰচিত বীৰত্বপূৰ্ণ গাঁথাৰ লগত তেওঁৰ চিনাকি হৈছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|pp=6–11}}{{sfn|Frank|1979|pp=23–54}} দস্তয়েভস্কিৰ শাৰীৰিক গঠন লেহুকা আছিল যদিও তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক এজন উগ্ৰ স্বভাৱৰ, আঁকোৰগোজ আৰু উদ্ধত বুলিহে আখ্যায়িত কৰিছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=6}} ১৮৩৩ চনত দেউতাকে দস্তয়েভস্কিক ফৰাচী বোৰ্ডিং স্কুললৈ পঠিয়াই দিছিল আৰু তাৰপিছত ছাৰমাৰ্ক বোৰ্ডিং স্কুললৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। তেওঁক কোৱা হৈছিল এজন শেঁতা, অন্তৰ্মুখী সপোন-দেখোঁতা আৰু অত্যুৎসাহী ৰোমাণ্টিক। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=39}} বিদ্যালয়ৰ মাননি দিবলৈ তেওঁৰ দেউতাকে টকা ধাৰ কৰিছিল আৰু নিজৰ ব্যক্তিগত চিকিৎসা-সেৱা সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। মস্কোৰ বিদ্যালয়ত দস্তয়েভস্কিৰ সংগীসকল অত্যন্ত আধিপত্য ঘৰৰ আছিল, যিটো কথাই দস্তয়েভস্কিক প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত তেওঁৰ একাংশ সাহিত্য-কৰ্ম যেনে-"দ্য ৰ য়ুথ"ত তাৰ প্ৰতিফলন দেখা গৈছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|pp=14–15}}{{sfn|Frank|1979|pp=23–54}} দস্তয়েভস্কিক এগৰাকী সামৰিক জোৱান হব'লৈহে প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। কিন্তু তেওঁ সেইটো পছন্দ কৰা নাছিল আৰু শেষমুহূৰ্তত সাহিত্যিক-কৰ্মত মনোনিৱেশ কৰিছিল।<ref>http://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Trutovsky 004.jpg|thumb|left|upright|১৮৪৭ চনত দস্তয়েভস্কি]] ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস "পৌৰ ফ'ক" ১৮৪৫ চনৰ মে' মাহত সমাপ্ত কৰে। তেওঁৰ বন্ধু ডিমিট্ৰি গ্ৰিগৰিভিছে উপন্যাসৰ পাণ্ডুলিপিটো নি সেইসময়ৰ কবি নিকোলাই নেক্ৰাছ'ভক দেখুয়ায়। কবিয়ে আকৌ সেইখন নি সেইসময়ৰ প্ৰভাৱশালী সাহিত্য-সমালোচক ভ্ৰিচৰিয়ান বেলিনস্কিক দেখুয়ায়। বেলিন্সকিয়ে উপন্যাসখনক ৰাছিয়াৰ প্ৰথম সামাজিক উপন্যাস বুলি অভিহিত কৰে। ১৮৪৬ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত "ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ কালকেছন"ত প্ৰকাশিত হয় আৰু ব্যৱসায়িক দিশতো সফলতা অৰ্জন কৰে। {{sfn|Frank|1979|pp=113–57}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=42–49}} ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে ভাবিছিল যে সামৰিক বাহিনীত কৰি থকা চাকৰিটোৱে তেওঁৰ সদ্য-উদ্ভাসিত সাহিত্যিক জীৱনটোলৈ বিপদ মাতি আনিব। সেইকাৰণে তেওঁ চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ বিচাৰি চিঠি লিখিলে। তাৰ ঠিক কেইদিনৰ পাছতেই তেওঁ দ্বিতীয়খন উপন্যাস "দ্য ডাবল" লিখি উলিয়ায়, যিখন ১৮৪৬ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত "ন'টছ অন দ্য ফাডাৰলেণ্ড" পত্ৰিকাত প্ৰকাশিত হৈছিল। বেলিনস্কিৰ সান্নিধ্যত থকাৰ ফলত ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিৰ সামাজিক দৰ্শন সম্পৰ্কে জ্ঞান বৃদ্ধি হৈছিল। তেওঁক বেলনস্কিৰ যুক্তিবাদ, ন্যায়সংগত চিন্তাই আকৰ্ষিত কৰিছিল। কিন্তু শেষলৈ দস্তয়েভস্কি আৰু বেলনস্কিৰ মাজত ফাঁটৰ সৃষ্টি হ'ল। কাৰণ ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে প্ৰচলিত বিশ্বাসৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাশীল আছিল আনহাতে বেলনস্কি আছিল নাস্তিক আৰু ধৰ্ম-বিৰোধী। {{sfn|Frank|1979|pp=159–82}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=53–55}} "দ্য ডাবল" উপন্যাসখনক যদিও দস্তয়েভস্কিৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি বুলি গণ্য কৰা হয় যদিও উপন্যাসখনে আশানুৰূপ সাফল্য লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। এই আশাভংগৰ বেদনাই সাহিত্যিক দস্তয়েভস্কিক মানসিক দিশত ক্ষতি কৰিলে। ১৮৪৬ চনৰ পৰা ১৮৪৯ চনলৈকে তেওঁৰ জীৱন-প্ৰৱাহ মোটামুটি অস্থিৰ আৰু বিশৃংখল হৈ থাকিল। তাৰ মাজতে ১৮৪৭ চনত তেওঁ চৰকাৰ-বিৰোধী এটা সংগঠন "পেট্ৰাছস্কি ছাৰ্কল"ত যোগদান কৰে। ১৮৪৯ চনত ইয়াৰ সদস্যসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ল। আঠটা মাহ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত দস্তয়েভস্কিক মৃত্যুদণ্ডৰ আদেশ দিয়া হ'ল। পিছে বাস্তৱিকতে, এইটো আদেশ একপ্ৰকাৰৰ কৌতুকহে আছিল। তেওঁক চাৰিবছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হৈছিল আৰু চাৰি বছৰৰ কাৰণে ৰাছিয়াৰ ছাইবেৰিয়াত সামৰিক বাহিনীত বলপূৰ্বক সেৱা আগবঢ়াবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল।<ref>https://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> সামৰিক বাহিনীত থকাৰ কালতেই ১৮৫৭ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত মাৰিয়া ডিমিট্ৰিয়েভনাৰ লগত দস্তয়েভস্কি বৈবাহিক-বান্ধোনত বান্ধ খায়। তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱনৰ বাটচোৱা বৰ মসৃণ নাছিল আৰু দুয়ো প্ৰায়েই আঁতৰি-আঁতৰি থাকিছিল। {{sfn|Sekirin|1997|p=168}} অসুস্থ দেহাৰ বাবে ১৮৫৯ চনত থিওদৰক সামৰিক বাহিনীৰ সেৱাৰ পৰা মুক্তি দিয়া হয় আৰু ৰাছিয়ালৈ যাবলৈ অনুমতি দিয়া হয়। {{sfn|Frank|1987|pp=175–221}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=115–63}} ১৮৬৪ চনত তেওঁৰ পত্নী মাৰিয়া আৰু তেওঁৰ ভায়েক মিখাইলৰ মৃত্যু হয়। ফলত দস্তয়েভস্কি তেওঁলোকৰ তুলনীয়া পুত্ৰ পাশাৰ একমাত্ৰ অভিভাৱক আৰু ভ্ৰা্তৃৰ পৰিয়ালটোৰ একমাত্ৰ পৰিচৰ্যাকাৰী হৈ পৰে। {{sfn|Frank|1988|pp=197–211, 283–94, 248–365}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=151–75}} "ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট"ৰ প্ৰথম দুটা খণ্ড যথাক্ৰমে ১৮৬৬ চনৰ জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰীত "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত প্ৰকাশিত হয়। এই ৰচনাৰ প্ৰকাশে আলোচনীখনৰ সদস্য সংখ্যা বঢ়ায় আৰু ৫০০ জন নতুন সদস্যই আলোচনীখনৰ গ্ৰাহক হয়। {{sfn|Frank|2009|p=462}}{{sfn|Leatherbarrow|2002|p=83}} সম্পাদক ফিওদৰ ষ্টেলোভস্কিক কথা দিয়া মতে দস্তয়েভস্কিয়ে তেওঁৰ নাতিদীৰ্ঘ উপন্যাস "দ্য গেম্বলাৰ"খন লিখি সোনকালে সমাপ্ত কৰিবলে আগবাঢ়ে। তাৰবাবে তেওঁৰ বন্ধু-ষ্টেন'গ্ৰাফাৰ পাভেল অলখিনৰ সহায় বিচাৰে আৰু বন্ধুৱে তেওঁৰ এগৰাকী ছাত্ৰী আন্না গ্ৰিগৰিয়েভনা স্নিটকিনাৰ লগত দস্তয়েভস্কিৰ পৰিচিতি কৰাই দিয়ে। স্নিটকিনাৰ সহযোগত দস্তয়েভস্কিয়ে ২৬ চিনৰ ভিতৰতে উপন্যাসখন লিখি উলিয়ায়। {{sfn|Frank|1997|pp=42–183}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=162–96}} [[File:Baden-Baden 10-2015 img19 Dostoevsky plaque.jpg|thumb|বাদেন-বাডেনত থকা দস্তয়েভস্কিৰ স্মৃতি-ফলক]] ১৮৬৭ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত দস্তয়েভস্কিয়ে স্নিটকিনাক বিয়া পাতে।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=PS3_6phMOS0C&printsec=frontcover&dq=russia+in+the+age+of+alexander+II#v=onepage&q=baden%20baden%20turgenev&f=false|title=Russia in the Age of Alexander II, Tolstoy and Dostoevsky|last=Moss|first=Walter G.|publisher=Anthem Press|year=2002|isbn=978-0-85728-763-2|location=|pages=128–33|language=en|quote=|via=}}</ref> ১৮৬৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত দস্তয়েভস্কিয়ে "দ্য ইডিয়ট" শীৰ্ষক উপন্যাসখন লিখিবলৈ লয় আৰু কেৱল ২৩ দিনতে তেওঁ কিতাপখনৰ প্ৰথম এশটা পৃষ্ঠা লিখি উলিয়ায়। জানুৱাৰী, ১৮৬৮ চনৰ পৰা "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত উপন্যাসখন ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰকাশ পাবলৈ ধৰে। ১৮৬৮ চনত ৫ মাৰ্চত জেনেভাত তেওঁলোকৰ প্ৰথমটি সন্তান ছ'নিয়াই জন্মলাভ কৰে। কিন্তু তিনিমাহৰ পাছতেই কেঁচুৱাটিৰ নিউমনিয়াত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=219}} ১৮৬৯ চনৰ জানুৱাৰীত "দ্য ইডিয়ট" শেষ হয় আৰু তাৰ অন্তিমটো খণ্ড ১৮৬৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত প্ৰকাশিত হয়। {{sfn|Frank|1997|pp=151–363}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=201–37}} তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো সন্তান লিঅব'ভ দস্তয়েভস্কিৰ জন্ম হয় ১৮৬৯ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত, ড্ৰেছদনত। {{sfn|Frank|2003|p=639}} তেওঁৰ অইন উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰ ভিতৰত ''দ্য পছেছড'' আৰু ''দ্য ব্ৰাদাৰছ কাৰামাজ'ভ'' অন্যতম।<ref>http://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> ==মৃত্যু== [[File:Dostoyevsky on his Bier, Kramskoy.jpg|upright|thumb|left|অন্তিম শয্যাত দস্তয়েভস্কি, ইভান ক্ৰামছক'ৰ দ্বাৰা চিত্ৰিত,১৮৮১]] [[File:Санкт-Петербург, Тихвинское кладбище, могила Ф.М. Достоевского.JPG|right|thumb|ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত থকা দস্তয়েভস্কিৰ সমাধি]] ১৮৮১ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত মগজুৰ ৰক্তক্ষৰণ হৈ দস্তয়েভস্কিৰ ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত মৃত্যু হয়।<ref>http://www.britannica.com/biography/Fyodor-Dostoyevsky/The-Brothers-Karamazov</ref> {{-}} ==তথ্য-সূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Fyodor Dostoyevsky|ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কি}} * {{Britannica|169765}} * [http://www.holybooks.com/fjodor-dostojevskij-complete-works/ The complete works of Fyodor Dostoyevsky]&nbsp;– Free [[public domain]] English [[e-book]]s in PDF format at HolyBooks.com * [http://ilibrary.ru/author/dostoevski/ The complete works of Fyodor Dostoyevsky] {{ru icon}}&nbsp;– the [[Electronic publishing|online published]] bibliography in its original language * [https://dostoevsky.org/ International Dostoevsky Society]&nbsp;– a network of scholars dedicated to studying the life and works of Fyodor Dostoevsky * [https://www.delphiclassics.com/shop/fyodor-dostoyevsky// The Complete Works of Fyodor Dostoyevsky]&nbsp; eBook in Mobi and ePub format at Delphi Classics * [http://www.fyodordostoevsky.com/ FyodorDostoevsky.com]&nbsp;– discussion forums, essays, quotes, photos, biography of the author * [http://www.philolog.ru/fmdost/ The complete journalistic works]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ru icon}}&nbsp;– an online archive maintained by the Department of Russian Literature and Journalism ([https://petrsu.ru/en/structure/638/filologitcheskijfaku Faculty of Philology]) at [[Petrozavodsk State University|PetrSU]] * [http://en.rodovid.org/wk/Person:341394 Dostoevsky's family tree] * [https://drive.google.com/open?id=1_m92Owz9aIDrt46Z5ZMKCGoJszU Map of Dostoevsky's places in Saint-Petersburg] * {{Gutenberg author |id=Dostoevsky,+Fyodor | name=Fyodor Dostoyevsky}} * {{Internet Archive author |search=( (Fyodor OR F.) AND (Dostoyevsky OR Dostoevsky) )}} * {{Librivox author |id=439}} * [https://onemorelibrary.com/en/languages/english/fyodor-dostoyevsky-collection-311 Fyodor Dostoyevsky collection] at One More Library * {{IBList |type=author|id=96|name=Fyodor Dostoevsky}} * {{cite book |last=Dostoevsky |first=Fyodor |title=A Novel in Nine Letters |translator-first=Constance Clara |translator-last=Garnett |website=Short Story Project |url=http://www.shortstoryproject.com/a-novel-in-nine-letters/|date=8 June 2016 }} Also available in the [https://www.shortstoryproject.com/untranslate/%d1%80%d0%be%d0%bc%d0%b0%d0%bd-%d0%b2-%d0%b4%d0%b5%d0%b2%d1%8f%d1%82%d0%b8-%d0%bf%d0%b8%d1%81%d1%8c%d0%bc%d0%b0%d1%85/ original Russian]. * {{cite book |last=Dostoevsky |first=Fyodor |title=The Dream of a Ridiculous Man |translator-first=Constance |translator-last=Garnett |website=Short Story Project |url=https://www.shortstoryproject.com/dream-ridiculous-man/|date=4 March 2017 }} * [https://medium.com/@adequatica/dostoevsky-in-saint-petersburg-3b126807c316 Places of Fyodor Dostoevsky in Saint Petersburg] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] ig4y1yeeiw1aegjh1i3f1yylb1icjav 616596 616595 2026-07-10T18:09:49Z Dakalil 50728 /* */ 616596 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ফিয়দৰ দস্তয়েৱস্কী | image = Vasily Perov - Портрет Ф.М.Достоевского - Google Art Project.jpg | caption = ভেছিলি পেৰ'ভৰ দ্বাৰা অঙ্কিত প্ৰতিকৃতি, ১৮৭২ | birth_name = ফিয়দৰ মিখাইল'ৱিচ দস্তয়েৱস্কী | birth_date = {{Birth date|df=yes|1821|11|11}} | birth_place = [[মস্কো]], [[মস্কো গৱৰনৰেট]], [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1881|1|28|1821|11|11}} | death_place = [[ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ]], [[ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্য]] | occupation = {{flatlist}} * [[সামৰিক অভিযান্ত্ৰিক|সামৰিক অভিযন্তা]] * [[ঔপন্যাসিক]] * [[সাংবাদিক]] {{endflatlist}} | nationality = ৰুছ | education = [[সামৰিক অভিযান্ত্ৰিক-কাৰিকৰী বিশ্ববিদ্যালয়]],ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ | years active = ১৮৪৬-১৮৮০ | genre = {{flatlist}} * উপন্যাস * চুটি গল্প * সাংবাদিকতা {{endflatlist}} | subject = {{flatlist}} * মনোবিজ্ঞান * দৰ্শন * খ্ৰীষ্টধৰ্মীয় {{endflatlist}} | movement = [[সাহিত্যিক বাস্তৱবাদ|বাস্তৱবাদ]] | notableworks = {{plainlist| * ''[[ন'টছ্ ফ্ৰম আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড]]'' (১৮৬৪) * ''[[ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট]]'' (১৮৬৬) * ''[[দ্য ইডিয়ট]]'' (১৮৬৮–১৮৬৯) * ''[[ডেমনছ্ (দস্তয়েভস্কি উপন্যাস)|ডেমনছ]]'' (১৮৭১-৭২) * ''[[দ্য ব্ৰাডাৰছ্ কাৰামাজ'ভ]]'' (১৮৭৯–১৮৮০)}} | spouse = {{plainlist| * ''মাৰিয়া ডিমিট্ৰিয়েভনা ইছায়েভা'' (১৮৫৭-১৮৬৪ (মৃত্যু) * ''আন্না গ্ৰিগৰিয়েভনা নিটকিনা'' (১৮৬৭-১৮৮১)}} | সন্তান = {{plainlist| * ছ'নিয়া (১৮৬৮-৬৮) * [[লিয়ব'ভ দস্তয়েভস্কি|লিয়ব'ভ]] (১৮৬৯–১৯২৬) * ফিয়'দ'ৰ (১৮৭১–১৯২২) * এলেক্সি (১৮৭৫–১৮৭৮)}} | signature = Fyodor Dostoyevsky Signature.svg }} '''ফিয়দৰ মিখাইল'ৱিচ দস্তয়েৱস্কী'''{{efn|{{IPAc-en|UK|ˌ|d|ɒ|s|t|ɔɪ|ˈ|ɛ|f|s|k|i}} {{respell|DOST|oy|EF|skee}},<ref name="epd:0">{{cite EPD|18|Dostoievski, Dostoevsky|p=148}}</ref> {{IPAc-en|US|ˌ|d|ɒ|s|t|ə|ˈ|j|ɛ|f|s|k|i|,_|ˌ|d|ʌ|s|t|-}} {{respell|DOST|ə|YEF|skee|,_|DUST|-}};<ref name=":1">[http://dictionary.reference.com/browse/dostoevsky "Dostoevsky"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{lang-rus|Фёдор Михайлович Достоевский|p=ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪdʑ‿dəstɐˈjefskʲɪj|a=ru-Dostoevsky.ogg|links=yes}}.}}{{efn|{{family name explanation|Mikhailovich|Dostoevsky|lang=Eastern Slavic}} Dostoevsky's name has been variously transcribed into English, his first name sometimes being rendered as ''Theodore'' or ''Fedor'' and his last name as ''Dostoyevsky''.<br>Before the postrevolutionary [[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|orthographic reform]] which, among other things, replaced the Cyrillic letter [[Ѳ]] with [[Ф]], his name was written {{lang|ru|Ѳедоръ Михайловичъ Достоевскій}}.}} ({{lang-ru|Фёдор Михайлович Достоевский}}, {{IPA|ru|ˈfʲɵdər mʲɪˈxajləvʲɪdʑ‿dəstɐˈjefskʲɪj|pron|ru-Dostoevsky.ogg}}; {{OldStyleDate|১১ নৱেম্বৰ|১৮২১|৩০ অক্টোবৰ}}{{snd}}{{OldStyleDate|৯ ফেব্ৰুৱাৰী|১৮৮১|২৮ জানুৱাৰী}})<ref name=Morson_Britannica>{{cite encyclopedia |author=Morson, Gary Saul |date=7 November 2024 |title= Fyodor Dostoyevsky |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |url=http://britannica.com/biography/Fyodor-Dostoyevsky |access-date=29 November 2024 |authorlink=Gary Saul Morson}}</ref> আছিল এজন ৰাছিয়ান ঔপন্যাসিক, চুটি গল্প লেখক, প্ৰবন্ধকাৰ, সাংবাদিক আৰু দাৰ্শনিক। দস্তয়েভস্কিৰ সাহিত্যিক কৰ্মৰাজীত ১৯ শতিকাৰ ৰাছিয়ান সাম্ৰাজ্যত সমস্যাৰে ভাৰাক্ৰান্ত হৈ পৰা ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু আধ্যাত্মিক বাতাৱৰণৰ কালছোৱাত মানৱীয় মনস্তত্ত্বৰ অন্বেষণ দৃষ্টিগোচৰ হয়; তাৰ লগতে সমন্বয় ঘটে দাৰ্শনিক আৰু ধাৰ্মিক বিষয়বস্তুৰ (থিম)। তেওঁৰ বহুলসমাদৃত কৰ্মৰ ভিতৰত ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট (১৮৬৬), দ্য ইডিয়ট (১৮৬৯), ডেমনছ (১৮৭২), আৰু দ্য ব্ৰাডাৰছ্ কাৰাম'জ'ভ (১৮৮০) প্ৰধান। তেওঁৰ সৃষ্টিৰাজীৰ সুবিশাল ভাণ্ডাৰটো সমৃদ্ধ হৈছে এঘাৰখন উপন্যাস, তিনিখন উপন্যাসিকা, সোতৰটা চুটি গল্পকে ধৰি অলেখ সৰু-বৰ সৃষ্টিৰ দ্বাৰা। সাহিত্যৰ বহু সমালোচকে তেওঁক বিশ্ব-সাহিত্যৰ এগৰাকী মহান মনোবিজ্ঞানী হিচাপে আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite book|title=Dostoevsky the Thinker: A Philosophical Study|url=http://ndpr.nd.edu/news/23116-dostoevsky-the-thinker/|last=Scanlan|first=James Patrick|publisher=Cornell University Press|year=2002|isbn=978-0-8014-3994-0}}</ref> ১৮৬৪ চনত তেওঁ লিখা উপন্যাসিকা ''ন'টছ ফ্ৰম আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড''ক "অস্তিত্ববাদ-সাহিত্য"ৰ (existentialism) এক উল্লেখযোগ্য কৰ্ম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়।<ref>http://international.ucla.edu/institute/article/90377</ref> ==শৈশৱ আৰু শিক্ষা== ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিৰ জন্ম হৈছিল ১৮২১ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত। তেওঁ আছিল ডা. মিখাইল দস্তয়েভস্কি আৰু মাৰিয়া দস্তয়েভস্কিৰ দ্বিতীয়টি সন্তান। জন্মতে তেওঁৰ নাম ৰখা হৈছিল নেখায়েভা। মস্কোৰ প্ৰান্তত অৱস্থিত এখন নিম্ন শ্ৰেণীৰ জিলাত থকা মেৰিনস্কি হাস্পতালৰ পাৰিবাৰিক-গৃহত তেওঁৰ লালিত-পালিত হৈছিল। {{sfn|Bloom|2004|p=9}} দস্তয়েভস্কিক খুব কম বয়সতে সাহিত্যৰ লগত পৰিচিত হৈছিল। তিনিবছৰ বয়সৰ পৰাই তেওঁ বীৰ-বীৰাংগনাৰ কল্পকথা, পৰীৰ সাধু আদি আইতাকৰ জৰিয়তে শুনিবলৈ পাইছিল। তেওঁৰ আইতাকৰ নাম আছিল এলেনা ফ্ৰিল'ভনা। এইগৰাকী নাৰীয়েই দস্তয়েভস্কিক শৈশৱকালক প্ৰভাৱান্বিত কৰাৰ উপৰিও তেওঁৰ মনত কল্পনাপ্ৰসূত কাহিনীৰ প্ৰতি অনুৰাগৰ জন্ম দিছিল। {{sfn|Leatherbarrow|2002|p=23}} চাৰি বছৰ বয়সত তেওঁৰ মাতৃয়ে বাইবেলখন ব্যৱহাৰ কৰি দস্তয়েভস্কিক পঢ়িবলৈ আৰু লিখিবলৈ শিকাইছিল। দস্তয়েভস্কিৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক সাহিত্যৰ বিশাল জগতখনৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিছিল। বিভিন্ন ৰাছিয়া লেখক-সাহিত্যিক যেনে-নিকোলাই কাৰামজিন, আলেক্সজেণ্ডাৰ পুছকিন আৰু গেভ্ৰিলা ডাৰ্জহাভিনৰ সাহিত্যিক কৰ্ম, ৰোমাণ্টিক কৰ্মৰাজিৰে সুখ্যাতি অৰ্জন কৰা ফ্ৰেডৰিখ স্কিলাৰ আৰু জোহান ওল্ফগেংগ, কাৰভেণ্টেছ আৰু ৱাল্টাৰ স্কটৰ দ্বাৰা ৰচিত বীৰত্বপূৰ্ণ গাঁথাৰ লগত তেওঁৰ চিনাকি হৈছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|pp=6–11}}{{sfn|Frank|1979|pp=23–54}} দস্তয়েভস্কিৰ শাৰীৰিক গঠন লেহুকা আছিল যদিও তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক এজন উগ্ৰ স্বভাৱৰ, আঁকোৰগোজ আৰু উদ্ধত বুলিহে আখ্যায়িত কৰিছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=6}} ১৮৩৩ চনত দেউতাকে দস্তয়েভস্কিক ফৰাচী বোৰ্ডিং স্কুললৈ পঠিয়াই দিছিল আৰু তাৰপিছত ছাৰমাৰ্ক বোৰ্ডিং স্কুললৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল। তেওঁক কোৱা হৈছিল এজন শেঁতা, অন্তৰ্মুখী সপোন-দেখোঁতা আৰু অত্যুৎসাহী ৰোমাণ্টিক। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=39}} বিদ্যালয়ৰ মাননি দিবলৈ তেওঁৰ দেউতাকে টকা ধাৰ কৰিছিল আৰু নিজৰ ব্যক্তিগত চিকিৎসা-সেৱা সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। মস্কোৰ বিদ্যালয়ত দস্তয়েভস্কিৰ সংগীসকল অত্যন্ত আধিপত্য ঘৰৰ আছিল, যিটো কথাই দস্তয়েভস্কিক প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত তেওঁৰ একাংশ সাহিত্য-কৰ্ম যেনে-"দ্য ৰ য়ুথ"ত তাৰ প্ৰতিফলন দেখা গৈছিল। {{sfn|Kjetsaa|1989|pp=14–15}}{{sfn|Frank|1979|pp=23–54}} দস্তয়েভস্কিক এগৰাকী সামৰিক জোৱান হব'লৈহে প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। কিন্তু তেওঁ সেইটো পছন্দ কৰা নাছিল আৰু শেষমুহূৰ্তত সাহিত্যিক-কৰ্মত মনোনিৱেশ কৰিছিল।<ref>http://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Trutovsky 004.jpg|thumb|left|upright|১৮৪৭ চনত দস্তয়েভস্কি]] ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস "পৌৰ ফ'ক" ১৮৪৫ চনৰ মে' মাহত সমাপ্ত কৰে। তেওঁৰ বন্ধু ডিমিট্ৰি গ্ৰিগৰিভিছে উপন্যাসৰ পাণ্ডুলিপিটো নি সেইসময়ৰ কবি নিকোলাই নেক্ৰাছ'ভক দেখুয়ায়। কবিয়ে আকৌ সেইখন নি সেইসময়ৰ প্ৰভাৱশালী সাহিত্য-সমালোচক ভ্ৰিচৰিয়ান বেলিনস্কিক দেখুয়ায়। বেলিন্সকিয়ে উপন্যাসখনক ৰাছিয়াৰ প্ৰথম সামাজিক উপন্যাস বুলি অভিহিত কৰে। ১৮৪৬ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত "ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ কালকেছন"ত প্ৰকাশিত হয় আৰু ব্যৱসায়িক দিশতো সফলতা অৰ্জন কৰে। {{sfn|Frank|1979|pp=113–57}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=42–49}} ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে ভাবিছিল যে সামৰিক বাহিনীত কৰি থকা চাকৰিটোৱে তেওঁৰ সদ্য-উদ্ভাসিত সাহিত্যিক জীৱনটোলৈ বিপদ মাতি আনিব। সেইকাৰণে তেওঁ চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ বিচাৰি চিঠি লিখিলে। তাৰ ঠিক কেইদিনৰ পাছতেই তেওঁ দ্বিতীয়খন উপন্যাস "দ্য ডাবল" লিখি উলিয়ায়, যিখন ১৮৪৬ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত "ন'টছ অন দ্য ফাডাৰলেণ্ড" পত্ৰিকাত প্ৰকাশিত হৈছিল। বেলিনস্কিৰ সান্নিধ্যত থকাৰ ফলত ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিৰ সামাজিক দৰ্শন সম্পৰ্কে জ্ঞান বৃদ্ধি হৈছিল। তেওঁক বেলনস্কিৰ যুক্তিবাদ, ন্যায়সংগত চিন্তাই আকৰ্ষিত কৰিছিল। কিন্তু শেষলৈ দস্তয়েভস্কি আৰু বেলনস্কিৰ মাজত ফাঁটৰ সৃষ্টি হ'ল। কাৰণ ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কিয়ে প্ৰচলিত বিশ্বাসৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাশীল আছিল আনহাতে বেলনস্কি আছিল নাস্তিক আৰু ধৰ্ম-বিৰোধী। {{sfn|Frank|1979|pp=159–82}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=53–55}} "দ্য ডাবল" উপন্যাসখনক যদিও দস্তয়েভস্কিৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি বুলি গণ্য কৰা হয় যদিও উপন্যাসখনে আশানুৰূপ সাফল্য লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। এই আশাভংগৰ বেদনাই সাহিত্যিক দস্তয়েভস্কিক মানসিক দিশত ক্ষতি কৰিলে। ১৮৪৬ চনৰ পৰা ১৮৪৯ চনলৈকে তেওঁৰ জীৱন-প্ৰৱাহ মোটামুটি অস্থিৰ আৰু বিশৃংখল হৈ থাকিল। তাৰ মাজতে ১৮৪৭ চনত তেওঁ চৰকাৰ-বিৰোধী এটা সংগঠন "পেট্ৰাছস্কি ছাৰ্কল"ত যোগদান কৰে। ১৮৪৯ চনত ইয়াৰ সদস্যসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ'ল। আঠটা মাহ কাৰাগাৰত কটোৱাৰ পিছত দস্তয়েভস্কিক মৃত্যুদণ্ডৰ আদেশ দিয়া হ'ল। পিছে বাস্তৱিকতে, এইটো আদেশ একপ্ৰকাৰৰ কৌতুকহে আছিল। তেওঁক চাৰিবছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হৈছিল আৰু চাৰি বছৰৰ কাৰণে ৰাছিয়াৰ ছাইবেৰিয়াত সামৰিক বাহিনীত বলপূৰ্বক সেৱা আগবঢ়াবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল।<ref>https://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> সামৰিক বাহিনীত থকাৰ কালতেই ১৮৫৭ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত মাৰিয়া ডিমিট্ৰিয়েভনাৰ লগত দস্তয়েভস্কি বৈবাহিক-বান্ধোনত বান্ধ খায়। তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱনৰ বাটচোৱা বৰ মসৃণ নাছিল আৰু দুয়ো প্ৰায়েই আঁতৰি-আঁতৰি থাকিছিল। {{sfn|Sekirin|1997|p=168}} অসুস্থ দেহাৰ বাবে ১৮৫৯ চনত থিওদৰক সামৰিক বাহিনীৰ সেৱাৰ পৰা মুক্তি দিয়া হয় আৰু ৰাছিয়ালৈ যাবলৈ অনুমতি দিয়া হয়। {{sfn|Frank|1987|pp=175–221}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=115–63}} ১৮৬৪ চনত তেওঁৰ পত্নী মাৰিয়া আৰু তেওঁৰ ভায়েক মিখাইলৰ মৃত্যু হয়। ফলত দস্তয়েভস্কি তেওঁলোকৰ তুলনীয়া পুত্ৰ পাশাৰ একমাত্ৰ অভিভাৱক আৰু ভ্ৰা্তৃৰ পৰিয়ালটোৰ একমাত্ৰ পৰিচৰ্যাকাৰী হৈ পৰে। {{sfn|Frank|1988|pp=197–211, 283–94, 248–365}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=151–75}} "ক্ৰাইম এণ্ড পানিছমেণ্ট"ৰ প্ৰথম দুটা খণ্ড যথাক্ৰমে ১৮৬৬ চনৰ জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰীত "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত প্ৰকাশিত হয়। এই ৰচনাৰ প্ৰকাশে আলোচনীখনৰ সদস্য সংখ্যা বঢ়ায় আৰু ৫০০ জন নতুন সদস্যই আলোচনীখনৰ গ্ৰাহক হয়। {{sfn|Frank|2009|p=462}}{{sfn|Leatherbarrow|2002|p=83}} সম্পাদক ফিওদৰ ষ্টেলোভস্কিক কথা দিয়া মতে দস্তয়েভস্কিয়ে তেওঁৰ নাতিদীৰ্ঘ উপন্যাস "দ্য গেম্বলাৰ"খন লিখি সোনকালে সমাপ্ত কৰিবলে আগবাঢ়ে। তাৰবাবে তেওঁৰ বন্ধু-ষ্টেন'গ্ৰাফাৰ পাভেল অলখিনৰ সহায় বিচাৰে আৰু বন্ধুৱে তেওঁৰ এগৰাকী ছাত্ৰী আন্না গ্ৰিগৰিয়েভনা স্নিটকিনাৰ লগত দস্তয়েভস্কিৰ পৰিচিতি কৰাই দিয়ে। স্নিটকিনাৰ সহযোগত দস্তয়েভস্কিয়ে ২৬ চিনৰ ভিতৰতে উপন্যাসখন লিখি উলিয়ায়। {{sfn|Frank|1997|pp=42–183}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=162–96}} [[File:Baden-Baden 10-2015 img19 Dostoevsky plaque.jpg|thumb|বাদেন-বাডেনত থকা দস্তয়েভস্কিৰ স্মৃতি-ফলক]] ১৮৬৭ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত দস্তয়েভস্কিয়ে স্নিটকিনাক বিয়া পাতে।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=PS3_6phMOS0C&printsec=frontcover&dq=russia+in+the+age+of+alexander+II#v=onepage&q=baden%20baden%20turgenev&f=false|title=Russia in the Age of Alexander II, Tolstoy and Dostoevsky|last=Moss|first=Walter G.|publisher=Anthem Press|year=2002|isbn=978-0-85728-763-2|location=|pages=128–33|language=en|quote=|via=}}</ref> ১৮৬৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত দস্তয়েভস্কিয়ে "দ্য ইডিয়ট" শীৰ্ষক উপন্যাসখন লিখিবলৈ লয় আৰু কেৱল ২৩ দিনতে তেওঁ কিতাপখনৰ প্ৰথম এশটা পৃষ্ঠা লিখি উলিয়ায়। জানুৱাৰী, ১৮৬৮ চনৰ পৰা "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত উপন্যাসখন ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰকাশ পাবলৈ ধৰে। ১৮৬৮ চনত ৫ মাৰ্চত জেনেভাত তেওঁলোকৰ প্ৰথমটি সন্তান ছ'নিয়াই জন্মলাভ কৰে। কিন্তু তিনিমাহৰ পাছতেই কেঁচুৱাটিৰ নিউমনিয়াত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে। {{sfn|Kjetsaa|1989|p=219}} ১৮৬৯ চনৰ জানুৱাৰীত "দ্য ইডিয়ট" শেষ হয় আৰু তাৰ অন্তিমটো খণ্ড ১৮৬৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত "দ্য ৰাছিয়ান মেছেঞ্জাৰ"ত প্ৰকাশিত হয়। {{sfn|Frank|1997|pp=151–363}}{{sfn|Kjetsaa|1989|pp=201–37}} তেওঁলোকৰ দ্বিতীয়টো সন্তান লিঅব'ভ দস্তয়েভস্কিৰ জন্ম হয় ১৮৬৯ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত, ড্ৰেছদনত। {{sfn|Frank|2003|p=639}} তেওঁৰ অইন উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰ ভিতৰত ''দ্য পছেছড'' আৰু ''দ্য ব্ৰাদাৰছ কাৰামাজ'ভ'' অন্যতম।<ref>http://www.notablebiographies.com/De-Du/Dostoevsky-Fyodor.html</ref> ==মৃত্যু== [[File:Dostoyevsky on his Bier, Kramskoy.jpg|upright|thumb|left|অন্তিম শয্যাত দস্তয়েভস্কি, ইভান ক্ৰামছক'ৰ দ্বাৰা চিত্ৰিত,১৮৮১]] [[File:Санкт-Петербург, Тихвинское кладбище, могила Ф.М. Достоевского.JPG|right|thumb|ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত থকা দস্তয়েভস্কিৰ সমাধি]] ১৮৮১ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত মগজুৰ ৰক্তক্ষৰণ হৈ দস্তয়েভস্কিৰ ছেইণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গত মৃত্যু হয়।<ref>http://www.britannica.com/biography/Fyodor-Dostoyevsky/The-Brothers-Karamazov</ref> {{-}} ==তথ্য-সূত্ৰ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Fyodor Dostoyevsky|ফিওদোৰ দস্তয়েভস্কি}} * {{Britannica|169765}} * [http://www.holybooks.com/fjodor-dostojevskij-complete-works/ The complete works of Fyodor Dostoyevsky]&nbsp;– Free [[public domain]] English [[e-book]]s in PDF format at HolyBooks.com * [http://ilibrary.ru/author/dostoevski/ The complete works of Fyodor Dostoyevsky] {{ru icon}}&nbsp;– the [[Electronic publishing|online published]] bibliography in its original language * [https://dostoevsky.org/ International Dostoevsky Society]&nbsp;– a network of scholars dedicated to studying the life and works of Fyodor Dostoevsky * [https://www.delphiclassics.com/shop/fyodor-dostoyevsky// The Complete Works of Fyodor Dostoyevsky]&nbsp; eBook in Mobi and ePub format at Delphi Classics * [http://www.fyodordostoevsky.com/ FyodorDostoevsky.com]&nbsp;– discussion forums, essays, quotes, photos, biography of the author * [http://www.philolog.ru/fmdost/ The complete journalistic works]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ru icon}}&nbsp;– an online archive maintained by the Department of Russian Literature and Journalism ([https://petrsu.ru/en/structure/638/filologitcheskijfaku Faculty of Philology]) at [[Petrozavodsk State University|PetrSU]] * [http://en.rodovid.org/wk/Person:341394 Dostoevsky's family tree] * [https://drive.google.com/open?id=1_m92Owz9aIDrt46Z5ZMKCGoJszU Map of Dostoevsky's places in Saint-Petersburg] * {{Gutenberg author |id=Dostoevsky,+Fyodor | name=Fyodor Dostoyevsky}} * {{Internet Archive author |search=( (Fyodor OR F.) AND (Dostoyevsky OR Dostoevsky) )}} * {{Librivox author |id=439}} * [https://onemorelibrary.com/en/languages/english/fyodor-dostoyevsky-collection-311 Fyodor Dostoyevsky collection] at One More Library * {{IBList |type=author|id=96|name=Fyodor Dostoevsky}} * {{cite book |last=Dostoevsky |first=Fyodor |title=A Novel in Nine Letters |translator-first=Constance Clara |translator-last=Garnett |website=Short Story Project |url=http://www.shortstoryproject.com/a-novel-in-nine-letters/|date=8 June 2016 }} Also available in the [https://www.shortstoryproject.com/untranslate/%d1%80%d0%be%d0%bc%d0%b0%d0%bd-%d0%b2-%d0%b4%d0%b5%d0%b2%d1%8f%d1%82%d0%b8-%d0%bf%d0%b8%d1%81%d1%8c%d0%bc%d0%b0%d1%85/ original Russian]. * {{cite book |last=Dostoevsky |first=Fyodor |title=The Dream of a Ridiculous Man |translator-first=Constance |translator-last=Garnett |website=Short Story Project |url=https://www.shortstoryproject.com/dream-ridiculous-man/|date=4 March 2017 }} * [https://medium.com/@adequatica/dostoevsky-in-saint-petersburg-3b126807c316 Places of Fyodor Dostoevsky in Saint Petersburg] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] ogw8bni0gtxtrsqs2n21bmhbd3gnuls 0 59207 616696 389306 2026-07-11T10:04:45Z পাৰুল বৰুৱা 50739 /* খাদ্যাভ্যাস */ 616696 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Photuris lucicrescens.jpg | image_caption = ''Photuris lucicrescens''<ref>Cirrus Digital [http://www.cirrusimage.com/beetle_firefly_Photuris_lucicrescens.htm Firefly ''Photuris lucicrescens'']</ref> | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Coleoptera]] | superfamilia = [[Elateroidea]] | familia = '''Lampyridae''' | familia_authority = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1817 |subdivision_ranks = উপপৰিয়াল | subdivision = [[Amydetinae]]<ref name=Martin2019>{{cite journal | last=Martin | first=Gavin J | last2=Stanger-Hall | first2=Kathrin F | last3=Branham | first3=Marc A | last4=Da Silveira | first4=Luiz F L | last5=Lower | first5=Sarah E | last6=Hall | first6=David W | last7=Li | first7=Xue-Yan | last8=Lemmon | first8=Alan R | last9=Moriarty Lemmon | first9=Emily | last10=Bybee | first10=Seth M | editor-last=Jordal | editor-first=Bjarte | title=Higher-Level Phylogeny and Reclassification of Lampyridae (Coleoptera: Elateroidea) | journal=Insect Systematics and Diversity | publisher=Oxford University Press (OUP) | volume=3 | issue=6 | date=2019-11-01 | issn=2399-3421 | doi=10.1093/isd/ixz024 | page=}}</ref><br /> [[Cheguevariinae]]<ref name=Ferreira2019>{{cite journal | last=Ferreira | first=Vinicius S | last2=Keller | first2=Oliver | last3=Branham | first3=Marc A | last4=Ivie | first4=Michael A | title=Molecular data support the placement of the enigmatic ''Cheguevaria'' as a subfamily of Lampyridae (Insecta: Coleoptera) | journal=Zoological Journal of the Linnean Society | volume=187 | issue=4 | pages=1253–1258 | publisher=Oxford University Press (OUP) | year=2019 | issn=0024-4082 | doi=10.1093/zoolinnean/zlz073 }}</ref><br /> [[Cyphonocerinae]]<br /> [[Lamprohizinae]]<ref name=Martin2019></ref><br /> [[Lampyrinae]]<br /> [[Luciolinae]]<br /> [[Ototretinae]]<br /> [[Photurinae]]<br /> [[Psilocladinae]]<ref name=Martin2019></ref><br /> [[Pterotinae]]<ref name=Martin2019></ref> ---- [[Genera]] ''[[incertae sedis]]''<ref name="Martin2019"></ref>:<br /> ''[[Anadrilus]]'' <small>Kirsch, 1875</small><br /> ''[[Araucariocladus]]'' <small>Silveira and Mermudes, 2017</small><br /> ''[[Crassitarsus]]'' <small>Martin, 2019</small><br /> ''[[Lamprigera]]'' <small>Motschulsky, 1853</small><br /> ''[[Oculogryphus]]''<br /> <small>Jeng, Engel, and Yang, 2007</small><br /> ''[[Photoctus]]'' <small>McDermott, 1961</small><br /> ''[[Pollaclasis]]'' <small>Newman, 1838</small><br /> | image2 = Lampyris Noctiluca (firefly) mating.gif | image2_caption = দুটা জোনাকী পৰুৱাৰ যৌন মিলন }} '''জোনাকী পৰুৱা''' ({{Lang-en|Firefly}}) এবিধ সৰু পতংগ শ্ৰেণীৰ জীৱ। ইয়াৰ দেহত এযোৰ পাখি থাকে বাবে ই উৰিব পাৰে। ইয়াৰ দেহটো কোমল। ইহঁত সন্ধিপদী প্ৰাণী। জোনাকী পৰুৱাক বৈজ্ঞানিকসকলে দিয়া নাম- লামপাইৰিদ (Lampyride)। ই ক'লেওপ্টেৰা বৰ্গৰ অন্তৰ্ভুক্ত। জোনাকী পৰুৱাৰ আন আন শ্ৰেণী সমূহ হৈছে: Elateroidea, Cyphonocerinae, Photurinae, Luciolinae, Lampyrine। ==জীৱন প্ৰক্ৰিয়া== জোনাকী পৰুৱাৰ জীৱনকাল মাত্ৰ দুবছৰ। ইয়াৰ আকাৰ প্ৰায় ১.৫ ছেণ্টিমিটাৰৰ পৰা ২ ছেণ্টিমিটাৰ। পৃথিৱীৰ প্ৰায় সকলো ঠাইতে, বিশেষকৈ, উষ্ণ জলবায়ু অঞ্চলত জোনাকী পৰুৱা পোৱা যায়। পৃথিৱীত প্ৰায় ২০০০ প্ৰজাতিৰ জোনাকী পৰুৱা আছে; জোনাকী পৰুৱাৰ দেহত থকা উৎসেচকৰ বাবে ইয়াৰ উদৰ অংশৰ পৰা পোহৰৰ প্ৰতিফলিত হয়। বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ জোনাকী পৰুৱাৰ পোহৰ ভিন ভিন ধৰণৰ হয় (যেনে: নীলা, সেউজীয়া, হালধীয়া, কমলা বা ৰঙা) আৰু এই পোহৰৰ তৰংগ প্ৰায় ৫১০ৰ পৰা ৬৭০ নেন'মিটাৰ।<ref>[http://science.howstuffworks.com/environmental/life/zoology/insects-arachnids/question554.htm HowStuffWorks "How do fireflies light up?"]. Science.howstuffworks.com (19 January 2001). Retrieved on 22 June 2013.</ref> জোনাকী পৰুৱাৰ উদৰ কেইবাটাও সৰু সৰু অংশত বিভক্ত। এই ভাগবোৰৰ ষষ্ঠ আৰু সপ্তম ভাগৰ মাজতে জোনাকীৰ পোহৰ দিয়া অংশটো আছে। এই অংশটো তলৰ ফালে থাকে। পোহৰ নিৰ্গত হোৱা অংশটোৰ ঠিক ওপৰৰ স্তৰটোৱে পোহৰ প্ৰতিফলন কৰাত সহায় কৰে। এই পোহৰ নিৰ্গত হোৱা অংশটোৰ কোষবোৰত ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াৰ ফলত যি পোহৰৰ সৃষ্টি হয় তাত কোনোধৰণৰ উত্তাপ সৃষ্টি নহয় আৰু এনেধৰণৰ পোহৰক শীতল-পোহৰ বোলা হয়।<ref>[http://science.howstuffworks.com/environmental/life/zoology/insects-arachnids/question554.htm HowStuffWorks "How do fireflies light up?"]. Science.howstuffworks.com (19 January 2001). Retrieved on 22 June 2013.</ref> ==পোহৰ প্ৰতিফলনৰ কাৰণ== জোনাকী পৰুৱাৰ উদৰৰ তলৰ ফালে লিউচিফেৰাচ (luciferase)আৰু লিউছিফেৰিণ (luciferine) নামেৰে দুবিধ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ থাকে।<ref name="Day 2009">{{cite book |last1=Day| first1=John|chapter=Beetle bioluminescence: a genetic and enzymatic research review |year=2009 |publisher=Research Signpost: Kerala | editor=Meyer-Rochow, V.B. |title=Bioluminescence in Focus |pages=325–355 }}</ref> লিউছিফেৰিণ তাপৰোধক আৰু ই পৰিস্থিতি সাপেক্ষে উজলি উঠে। লিউচিফেৰাচ এবিধ এনযাইম যি পোহৰ নিঃসৰণত সহায় কৰে। জোনাকী পৰুৱাৰ নেজত পোৱা লিউচিফেৰাচ আৰু লিউছিফেৰিণ ATP(Adenosine Triphosphate) ৰ উপস্থিতিত উজলি উঠে। সকলোবোৰ জন্তুৰ শৰীৰত কম বেছি পৰিমাণে ATP থাকে। ৰুগীয়া কোষবোৰত ATP মাত্ৰাত তাৰতম্য ঘটে। ইয়াৰ দ্বাৰা জোনাকী পৰুৱাই সংগী পৰুৱালৈ সংকেত প্ৰেৰণ কৰে,<ref name=":2">{{Cite journal|last=Stanger-Hall|first=Kathrin F.|last2=Lloyd|first2=James E.|date=March 2015|title=Flash signal evolution inPhotinusfireflies: Character displacement and signal exploitation in a visual communication system|journal=Evolution|volume=69|issue=3|pages=666–682|doi=10.1111/evo.12606|pmid=25627920|issn=0014-3820}}</ref> যোগাযোগ তথা শত্ৰুৰ পৰা ৰক্ষা পোৱাৰ বাবে এই উৎসেচক বিধ ব্যৱহাৰ কৰে। ATP ৰ তাৰতম্যৰ বাবে পোহৰৰ উজ্জ্বলতাৰো তাৰতম্য ঘটে, ইয়াৰ দ্বাৰা জোনাকী পৰুৱাই সক্ৰিয় যৌন সংগীৰ অনুমান কৰে।<ref name=":2" /> ই আত্মৰক্ষাৰ বাবে এক টেঙেচীয়া স্বাদৰ এবিধ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ নিঃসৰণ কৰে;এই পদাৰ্থবিধ জীৱ-জন্তুৰ বাবে হানিকাৰক।<ref name=":1">{{Cite journal|last=Lewis|first=Sara M.|last2=Cratsley|first2=Christopher K.|date=January 2008|title=Flash Signal Evolution, Mate Choice, and Predation in Fireflies|journal=Annual Review of Entomology|volume=53|issue=1|pages=293–321|doi=10.1146/annurev.ento.53.103106.093346|pmid=17877452|issn=0066-4170|url=https://semanticscholar.org/paper/78a89aa200eefbf1220d6749231aa3b11b7abbea}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Branham|first=Marc A.|last2=Wenzel|first2=John W.|date=December 2001|title=The Evolution of Bioluminescence in Cantharoids (Coleoptera: Elateroidea)|journal=The Florida Entomologist|volume=84|issue=4|pages=565|doi=10.2307/3496389|issn=0015-4040|jstor=3496389|url=http://journals.fcla.edu/flaent/article/view/75005|doi-access=free}}</ref> ==খাদ্যাভ্যাস== জোনাকী পৰুৱাবোৰ সাধাৰণতে মাংসভোজী। পলুবোৰে মৃত [[শামুক]] আৰু আন কীট পতংগসমূহ খায়। আন কিছু প্ৰজাতিয়ে নিজৰ সংগিক ভক্ষণ কৰে। প্ৰাপ্তবয়স্ক জোনাকী পৰুৱাবোৰে অন্য প্ৰজাতি ভক্ষণ নকৰে। অৱশ্যে বৈজ্ঞানিক সকল এতিয়াও প্ৰাপ্তবয়স্ক জোনাকী পৰুৱাবোৰৰ খাদ্য প্ৰণালী সন্দৰ্ভত সন্তোষজনক স্থিতিত উপনীত হ'ব পৰা নাই, তেওঁলোকে ধাৰণা কৰিছে যে এই জোনাকী পৰুৱাবোৰে হয়তোবা ফুলৰ ৰেণু খায় নহ'লে একোৱে নাখায়।<ref name="জোনাকী পৰুৱাৰ কথাৰে">{{cite book |title=জোনাকী পৰুৱাৰ কথাৰে |last=বৰগোঁহাই |first=দেৱাশ্ৰী |authorlink= |coauthors= |year= |publisher=Xahitya.org |location= |isbn= |page= |pages= |url=http://www.xahitya.org/2013/02/14/%E0%A6%9C%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A7%81%E0%A7%B1%E0%A6%BE%E0%A7%B0-%E0%A6%95%E0%A6%A5%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A7%B1%E0%A6%BE/ |access-date=2020-04-22 |archivedate=2016-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160616235229/http://www.xahitya.org/2013/02/14/%e0%a6%9c%e0%a7%8b%e0%a6%a8%e0%a6%be%e0%a6%95%e0%a7%80-%e0%a6%aa%e0%a7%b0%e0%a7%81%e0%a7%b1%e0%a6%be%e0%a7%b0-%e0%a6%95%e0%a6%a5%e0%a6%be%e0%a7%b0%e0%a7%87-%e0%a6%a6%e0%a7%87%e0%a7%b1%e0%a6%be/ }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:পতংগ]] m1lppjnkpy45bysdbkuzv43jicrw9xm 0 60401 616725 583295 2026-07-11T11:32:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616725 wikitext text/x-wiki [[মহাভাৰত]], [[ভাৰত]]ৰ প্ৰমুখ মহাকাব্য দুখনৰ ভিতৰত অন্যতম। == কুৰু-পাণ্ডৱৰ বংশলতা == {{কুৰু-পাণ্ডৱ বংশলতা}} ==অ-ঔ== ===অৰ্জুন=== {{Main|অৰ্জুন}} '''অৰ্জুন''' ({{Lang-en|Arjuna}}) হ'ল [[মহাভাৰত]]ৰ এটি কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ। [[পাণ্ডৱ|পঞ্চ-পাণ্ডৱ]]ৰ তৃতীয়জন অৰ্জুন। অৰ্জুনৰ পিতৃৰ নাম পাণ্ডু আৰু মাতৃৰ নাম কুন্তী। মহাভাৰতীয় সাহিত্যত অৰ্জুনক অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ধনুৰ্ধৰ যোদ্ধা হিচাপে দাঙি ধৰা হৈছে। শ্ৰী কৃষ্ণক ৰথৰ সাৰথি হিচাপে লৈ তেওঁ কৌৰৱৰ বিৰুদ্ধে [[মহাভাৰত]]ৰ কুৰুক্ষেত্ৰ ৰণত পাণ্ডৱৰ জয়ত মুখ্য ভূমিকা লৈছিল। অৰ্জুন আছিল দেৱৰাজ ইন্দ্ৰৰ মানস সন্তান। গুৰু দ্ৰোণাচাৰ্য্যৰ তত্ত্বাৱধানত অৰ্জুনে বিশেষভাৱে শিক্ষাগ্ৰহণৰ সুবিধা পাইছিল আচাৰ্য্যপুত্ৰ অশ্বত্থামাৰ লগত। সেয়েহে তেওঁ আন ৰাজকুমাৰ সকলোতকৈ বেছি আগুৱাই যোৱাৰ পথ প্ৰশস্ত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই বিদ্যাৰ সদ্ব্যৱহাৰ কৰি অৰ্জুনে নিজকে বিশ্বপ্ৰসিদ্ধ ধনুৰ্দ্ধৰ যোদ্ধা হিচাপে পৰিচয় দিবলৈ সক্ষম হৈছিল। অৰ্জুন এজন অতিমহাৰথী আছিল যি অকলে ১২জন মহাৰথীৰ সমান। ===অভিমন্যু=== {{Main|অভিমন্যু}} '''অভিমন্যু''' ({{Lang-en|Abhimanyu}}) [[মহাভাৰত]] মহাকাব্যৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বীৰ চৰিত্ৰ আৰু [[অৰ্জুন]]-[[সুভদ্ৰা]]ৰ পুত্ৰ, [[কৃষ্ণ|কৃষ্ণৰ]] ভাগিন আৰু [[মৎস্য ৰাজ্য|মৎস্য ৰাজকন্যা]] [[উত্তৰা|উত্তৰাৰ]] স্বামী। সাহস আৰু বীৰত্বত তেওঁ তেওঁৰ পিতৃ [[অৰ্জুন]] আৰু পিতামহ [[ইন্দ্ৰ|ইন্দ্ৰৰ]] সমতুল্য। কুৰুক্ষেত্ৰৰ যুদ্ধৰ ত্ৰয়োদশ দিনা মাত্ৰ ষোল বছৰ বয়সত তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে। তেওঁৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ [[পৰীক্ষিত|পৰীক্ষিতে]] তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। ===অম্বা=== {{Main|অম্বা}} '''অম্বা''' হৈছে হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতৰ এক চৰিত্ৰ। সেই অনুসৰি তেওঁ কাশীৰ ৰজা কাশ্যৰ জ্যেষ্ঠ কন্যা আৰু অম্বিকা আৰু অম্বালিকাৰ ভগ্নী। অম্বাক কুৰু ৰাজকুমাৰ ভীষ্মই অপহৰণ কৰিছিল আৰু অম্বাই তেওঁৰ এই দুৰ্ভাগ্যৰ বাবে ভীষ্মক দায়ী কৰিছিল। পিছলৈ ভীষ্মৰ ধ্বংসয়েই অম্বাৰ জীৱনৰ একমাত্ৰ লক্ষ্য হৈ পৰে। ইয়াকে পূৰণ কৰিবলৈ তেওঁ [[দ্ৰুপদ]]ৰাজৰ জীয়ৰী আৰু মহাকাব্যৰ নায়িকা [[দ্ৰৌপদী]]ৰ ভগ্নী শিখান্দিনী হিচাপে পুনৰ জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। ===অম্বালিকা=== {{Main|অম্বালিকা}} '''অম্বালিকা''' কাশীৰাজৰ কণিষ্ঠা জীয়ৰী। তেওঁ ৰজা [[বিচিত্ৰবীৰ্য]]ৰ পত্নী আৰু [[পাণ্ডু]]ৰ মাতৃ। ভীষ্মই অম্বা আৰু অম্বালিকাক স্বয়ংবৰৰ পৰা কাঢ়ি লৈ গৈছিল। বিবাহৰ সাত বছৰ পিছত বিচিত্ৰবীৰ্য যক্ষ্মা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু সন্তানহীন হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে। কিন্তু বংশধৰসকলৰ পুত্ৰৰ বাবে তাই [[সত্যৱতী]]ৰ পুত্ৰ মহৰ্ষি [[বেদব্যাস]]ৰ সৈতে যৌন সম্ভোগ কৰিছিল। কিন্তু সহবাসৰ সময়ত বেদব্যাসৰ ভয়ানক ৰূপ দেখি তাই ভয়তে শ্বেতা পৰি গৈছিল। সেইকাৰণে তাইৰ পুত্ৰ পাণ্ডু শ্বেতা আছিল। তাই তাইৰ অন্তিম জীৱন শাহু সত্যৱতী আৰু ভগ্নী [[অম্বিকা (মহাভাৰত)|অম্বিকা]]ৰ সৈতে সন্ন্যাসিনীৰ দৰে অতিবাহিত কৰিছিল। ===অম্বিকা=== {{Main|অম্বিকা (মহাভাৰত)}} '''অম্বিকা''' কাশীৰাজৰ মধ্যমা জীয়ৰী। তেওঁ ৰজা [[বিচিত্ৰবীৰ্য]]ৰ প্ৰথম পত্নী আৰু ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ মাতৃ। ভীষ্মই অম্বা আৰু অম্বালিকাক স্বয়ংবৰৰ পৰা কাঢ়ি লৈ গৈছিল। বিবাহৰ সাত বছৰ পিছত বিচিত্ৰবীৰ্য যক্ষ্মা ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু সন্তানহীন হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে। কিন্তু বংশধৰসকলৰ পুত্ৰৰ বাবে তাই [[সত্যৱতী]]ৰ পুত্ৰ মহৰ্ষি [[বেদব্যাস]]ৰ সৈতে যৌন সম্ভোগ কৰিছিল। কিন্তু সহবাসৰ সময়ত বেদব্যাসৰ ভয়ানক ৰূপ দেখি তাই দুয়োটা চকু বন্ধ কৰিছিল। সেইকাৰণে তাইৰ পুত্ৰ [[ধৃতৰাষ্ট্ৰ]] জন্মান্ধ আছিল। তাই তাইৰ অন্তিম জীৱন শাহু সত্যৱতী আৰু কনিষ্ঠ ভগ্নী [[অম্বালিকা]]ৰ সৈতে সন্ন্যাসিনীৰ দৰে অতিবাহিত কৰিছিল। ===অশ্বত্থামা=== {{Main|অশ্বত্থামা}} '''অশ্বত্থামা''' ({{Lang-sa|अश्वत्थामा}}, {{Lang-en|Ashwatthama}}) [[মহাভাৰত]]ৰ এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ। তেওঁ মহাভাৰতৰ যুদ্ধত [[কৌৰৱ]]ৰ পক্ষে হৈ [[পাণ্ডৱ]]ৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিছিল। অশ্বত্থামা আছিল গুৰু [[দ্ৰোণ]]ৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite web|title=अश्वत्थामा कौन थे?|url=https://m-hindi.webdunia.com/article/religious-myths-articles/%25E0%25A4%2585%25E0%25A4%25B6%25E0%25A5%258D%25E0%25A4%25B5%25E0%25A4%25A4%25E0%25A5%258D%25E0%25A4%25A5%25E0%25A4%25BE%25E0%25A4%25AE%25E0%25A4%25BE-%25E0%25A4%2595%25E0%25A5%258C%25E0%25A4%25A8-%25E0%25A4%25A5%25E0%25A5%2587-107071100042_1.htm%3famp=1|website=Hindi.webdunia.com|accessdate=১ জুন ২০২০|archivedate=2022-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127055525/https://m-hindi.webdunia.com/article/religious-myths-articles/%25E0%25A4%2585%25E0%25A4%25B6%25E0%25A5%258D%25E0%25A4%25B5%25E0%25A4%25A4%25E0%25A5%258D%25E0%25A4%25A5%25E0%25A4%25BE%25E0%25A4%25AE%25E0%25A4%25BE-%25E0%25A4%2595%25E0%25A5%258C%25E0%25A4%25A8-%25E0%25A4%25A5%25E0%25A5%2587-107071100042_1.htm%3Famp=1|deadurl=yes}}</ref> পৌৰাণিক কাহিনীত ইয়াৰ ক্ষেত্ৰত দুটা নাম পোৱা যায়। গুৰু দ্ৰোণৰ পুত্ৰ অশ্বত্থামা আৰু আনটো বনৰ হাতী যাক মহাভাৰতৰ যুদ্ধত ভীমে হত্যা কৰে। ===উত্তৰা=== {{main|উত্তৰা}} '''উত্তৰা''' ({{Lang-en|Uttara}}) আছিল মৎসদেশৰ ৰজা [[বিৰাট]]ৰ কন্যা, য’ত পাণ্ডৱসকলে বনবাসৰ সময়ত সেই মৎসদেশতে এবছৰ সময় কটাইছিল৷ তেওঁ অৰ্জুন আৰু সুভদ্ৰাৰ পুত্ৰ [[অভিমন্যু]]ৰ পত্নী<ref name="utta">{{cite book|title=উত্তৰা (গ্ৰন্থ=হেমকোষ)|author=হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা|accessdate=১ জুন ২০২০}}</ref> আৰু [[পৰীক্ষিত]]ৰ মাতৃ আছিল। তেওঁৰ মাকৰ নাম আছিল [[সুদেষ্ণা]]।<ref name="uttara">{{cite book|title=মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰাৱলী |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451375/page/n1/mode/2up|author=ড॰ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা|pages=৩৯|publisher=বীণা লাইব্ৰেৰী (প্ৰথম তাঙৰণ : জুলাই ১৯৯৬)|accessdate=১ জুন ২০২০}}</ref><ref name="utta" /><ref name="utt">{{cite web|title=Uttara|url=https://m.bharatdiscovery.org/india/%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BE|website=bharatdiscovery.org|accessdate=১ জুন ২০২০}}</ref> তেওঁ উত্তৰ, স্বেতা আৰু শংকাৰ ভগ্নী আছিল। ==ক-ঙ== ===কুন্তী=== {{main|কুন্তী}} [[মহাভাৰত]]ৰ আখ্যানমতে '''কুন্তী''' ({{lang-sa|कुन्ती}}) বা '''পৃথ্বা''' মথুৰাৰৰ যাদৱবংশীয় ৰজা [[শূৰসেন]]ৰ কন্যা,<ref>{{Cite web |title=Studies of ''Mahabharata'' |url=http://gyanpedia.in/Portals/0/Toys%20from%20Trash/Resources/books/yuganta.pdf |access-date=2022-01-27 |archivedate=2013-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131109192413/http://gyanpedia.in/Portals/0/Toys%20from%20Trash/Resources/books/yuganta.pdf |deadurl=yes }}</ref> আৰু ৰজা [[কুন্তীভোজ]]ৰ তোলনীয়া কন্যা।<ref>[http://www.mythfolklore.net/india/encyclopedia/kunti.htm KUNTI (also called Pritha and Parshni)]</ref> তেওঁ [[বাসুদেৱ]]ৰ ভনীয়েক আছিল। [[হস্তিনাপুৰ]]ৰ ৰজা [[পাণ্ডু]]লৈ তেওঁৰ বিয়া হৈছিল<ref>''A classical dictionary of Hindu mythology and religion, geography, history, and literature'' by Dowson, John (1820-1881)</ref> আৰু [[কৰ্ণ (মহাভাৰত)|কৰ্ণ]]ৰ লগতে প্ৰথম তিনিজন পাণ্ডৱৰ মাতৃ হৈছিল।<ref>''[[Mahabharata]]''</ref> সম্পৰ্কত তেওঁ [[কৃষ্ণ]], [[বলৰাম]] আৰু [[সুভদ্ৰা]]ৰ পেহীয়েক। নকুল আৰু সহদেৱকো তুলি-তালি ডাঙৰ কৰিছিল। কুন্তীক মহাভাৰতৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ===কৃষ্ণ=== {{Main|কৃষ্ণ}} '''কৃষ্ণ''' ({{Lang-sa|कृष्ण}}; {{Lang-en|Krishna}}) [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ এজন আৰাধ্য দেৱতা। কৃষ্ণৰ আক্ষৰিক অৰ্থ "আন্ধাৰ, ক'লা, ঘন নীলা"।<ref name="dictionaries">* [http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/monier/serveimg.pl?file=/scans/MWScan/MWScanjpg/mw0306-kRzanAvat.jpg Monier Williams Sanskrit-English Dictionary (2008 revision)] * [http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/cgi-bin/dic-srch.cgi Apte Sanskrit-English Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230311090800/http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/cgi-bin/dic-srch.cgi |date=2023-03-11 }}</ref> এই ধৰ্মৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ে বিভিন্ন দৃষ্টিকোণেৰে কৃষ্ণৰ পূজা কৰে। একাধিক [[বৈষ্ণৱ ধৰ্ম|বৈষ্ণৱ]] সম্প্ৰদায়ত তেওঁক [[বিষ্ণু]]ৰ [[দশাৱতাৰ|অষ্টম অৱতাৰ]] ৰূপে গণ্য কৰা হয়; অন্যহাতে [[কৃষ্ণ ধৰ্ম]]ৰ অন্যান্য সম্প্ৰদায়সমূহত তেওঁক '[[স্বয়ং ভগবান]]' বা সৰ্বোচ্চ ঈশ্বৰৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়। তেখেতক হিন্দুধৰ্মৰ এখন ধৰ্মগ্ৰন্থ [[শ্ৰীমদ্ভগৱতগীতা|ভাগৱৎ গীতা]]ৰ প্ৰৱৰ্তক বুলিও জনা যায়। বৈষ্ণৱ ধৰ্মবিশ্বাস অনুসৰি শ্ৰীকৃষ্ণক স্বয়ং ভগৱান অথবা সৰ্বোচ্চ ঈশ্বৰৰ মৰ্যাদা দিয়াও হয়। [[মহাভাৰত]] কাব্যত তেখেতে কূটনীতিজ্ঞ হিচাবে [[পাণ্ডৱ]] পক্ষত এক মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছে। [[ভাগৱত পুৰাণ]]ত কৃষ্ণক প্ৰায়েই [[বাঁহী]]-বাদনৰত এক কিশোৰৰ ৰূপত বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name=Knott56>{{Harvnb|Knott|2000|p=56}}</ref> আকৌ [[শ্ৰীমদ্ভগৱতগীতা|ভগবদ গীতা]]ত তেওঁক এজন পথপ্ৰদৰ্শক আৰু সহায়ক তৰুণ ৰাজপুত্ৰৰ ৰূপত।<ref name=Knott2000>{{Harvnb|Knott|2000|loc=p. 36, p. 15}}</ref> [[হিন্দু দৰ্শন]] আৰু ধৰ্মতাত্ত্বিক ঐতিহ্যত কৃষ্ণ-সংক্ৰান্ত উপাখ্যানসমূহৰ পৰিধি বহুদূৰলৈ বিস্তৃত।<ref name = Thomson>{{cite journal | author = Richard Thompson, Ph. D. | year = December 1994 | title = Reflections on the Relation Between Religion and Modern Rationalism | url = http://www.iskcon.com/icj/1_2/12thompson.html | accessdate = 2008-04-12 | archivedate = 2008-10-07 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20081007064730/http://www.iskcon.com/icj/1_2/12thompson.html | deadurl = yes }}</ref> তেওঁক কল্পনা কৰা হয় বিভিন্ন ৰূপত: কেতিয়াবা শিশুদেৱতা, কেতিয়াবা হাঁহি-ধেমালি-কৌতুকপ্ৰিয়, কেতিয়াবা আদৰ্শ প্ৰেমিক, কেতিয়াবা দিব্য নায়ক, আকৌ কেতিয়াবা সৰ্বোচ্চ ঈশ্বৰৰ ৰূপত।<ref name=" Mahony1987">{{cite journal| author = Mahony, W.K. | year = 1987 | title = Perspectives on Krsna's Various Personalities | journal = History of Religions | volume = 26| issue = 3 | pages = 333–335 | url = http://www.jstor.org/pss/1062381 | doi = 10.2307/599733| jstor = 10.2307/599733| publisher = American Oriental Society| ref = harv}}</ref> কৃষ্ণ-সংক্ৰান্ত উপাখ্যানসমূহ মূলত: লিখিত আছে [[মহাভাৰত]], [[হৰিবংশ]], [[ভাগৱত পুৰাণ]] আৰু [[বিষ্ণু পুৰাণ]] গ্ৰন্থত। চতুৰ্থ খ্ৰীষ্টপূৰ্বাব্দৰ পৰাই '[[কৃষ্ণ বসুদেৱ|বাসুদেৱ]]', '[[বালকৃষ্ণ]]' আৰু '[[গোপাল]]' প্ৰভৃতি কৃষ্ণৰ নানা ৰূপৰ পূজাকাৰী বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ অস্তিত্বৰ কথা জনা যায়। খ্ৰীষ্টিয় নৱম শতাব্দীতেই [[দক্ষিণ ভাৰত]]ত কৃষ্ণভক্তিৰ আন্দোলন বিয়পি পৰে। [[উত্তৰ ভাৰত]]ত কৃষ্ণধৰ্মৰ সম্প্ৰদায়সমূহ সুপ্ৰতিষ্ঠিত হয় প্ৰায় একাদশ শতাব্দীত। দশম শতাব্দীৰ পৰাই ভক্তি আন্দোলনৰ ক্ৰমবিস্তাৰৰ ফলত কৃষ্ণ শিল্পকলাৰ এক মুখ্য বিষয় হৈ উঠে। [[উৰিষ্যা]]ত [[জগন্নাথ]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ত [[বিঠোবা]], [[ৰাজস্থান]]ত [[শ্ৰীনাথজি]] প্ৰভৃতি কৃষ্ণৰ ৰূপসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি আঞ্চলিক ভক্তি-সংস্কৃতিয়ে বিকাশলাভ কৰে। ===গংগা দেৱী=== {{Main|গংগা দেৱী}} '''গঙ্গা''' ([[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]]: गंगा ''{{IAST|Gaṅgā}}'', [[থাই ভাষা|থাই]]: คงคา ''Khongkha'') '''[[গঙ্গা নদী|গঙ্গা নদীৰ]]''' মূৰ্তিস্বৰূপ এক [[হিন্দু]] দেৱী। হিন্দুধৰ্মত এই দেৱী বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানৰ অধিকাৰিণী। হিন্দুসকলে বিশ্বাস কৰে যে গঙ্গাত স্নান কৰিলে সমস্ত পাপ খণ্ডন হয় আৰু জীৱই মুক্তিলাভ কৰে। অনেকে আত্মীয়স্বজনৰ দেহাৱশেষ বহু দূৰদূৰণিৰ পৰা কঢ়িয়াই আনি গঙ্গাত বিসৰ্জন দিয়ে; তেওঁলোকে ধৰি লয় যে, ইয়াৰ ফলত মৃত ব্যক্তিৰ আত্মাই [[স্বৰ্গ|স্বৰ্গলৈ]] গমন কৰে। গঙ্গাৰ তীৰবৰ্তী বহু স্থান হিন্দু বিশ্বাস অনুযায়ী পবিত্ৰ। ইয়াৰ মাজত আছে [[হৰিদ্বাৰ]], [[এলাহাবাদ]], [[বাৰাণসী]], [[নবদ্বীপ]], [[গঙ্গাসাগৰ]] প্ৰভৃতি। [[থাইলেণ্ড|থাইলেণ্ডৰ]] [[লয় ক্ৰাথং]] উৎসৱত পুণ্যাৰ্থীসকলে নদীত বন্তিযুক্ত সৰু সৰু নৌকা উটুৱায় [[গৌতম বুদ্ধ|বুদ্ধ]] আৰু গঙ্গা দেৱীক শ্ৰদ্ধা জনায়। ===গান্ধাৰী=== {{Main|গান্ধাৰী}} '''গান্ধাৰী''' ({{Lang-sa|गांधारी}}, অৰ্থ: গান্ধাৰৰ জীয়ৰী) [[হিন্দু]] মহাকাব্য [[মহাভাৰত]]ৰ এটি বিশিষ্ট চৰিত্ৰ। তেওঁ [[গান্ধাৰ]]ৰ ৰাজকন্যা আছিল তথা [[হস্তিনাপুৰ]]ৰ অন্ধ ৰজা [[ধৃতৰাষ্ট্ৰ]]ৰ পত্নী, আৰু এশ পুত্ৰ [[কৌৰৱ]]ৰ মা। পতীব্ৰতা নাৰী গান্ধাৰীক সদগুণৰ প্ৰতীক ৰূপে গণ্য কৰা হয় তথা মহাকাব্যৰ সকলোতকৈ সম্মানিত নৈতিক শক্তি সমূহৰ মাজৰ এটি চৰিত্ৰ। তেওঁ কেৱল এজন অন্ধ ৰজাৰে বিবাহপাশত আবদ্ধ হোৱাই নহয়, আনকি তেওঁ নিজ স্বামীৰ অক্ষমতাৰ সমভাগি হৈ বিবাহৰ পিছৰ জীৱনচোৱা সম্পূৰ্ণ ৰূপে অন্ধ নাৰী হিচাপে কটাবলৈ সিদ্ধান্ত ল'লে। সেয়ে পিছলৈ তেওঁ চকুত এখন কাপোৰ বান্ধি লৈ অন্ধকাৰৰ সৈতে সহবাস কৰিবলৈ শিকিলে। তেওঁ নিৰ্দিষ্ট জটিল সংকটৰ সময়ত নিজৰ স্বামীক বিভিন্ন পৰামৰ্শ দিছিল, যি সমূহ নৈতিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা সঠিক নাছিল; তেওঁ ধাৰ্ম্মিকতাৰ সৈতে তেওঁৰ আনুগত্যেতা সদায়ে বজাই ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল আনকি বহু তিতা সংকটৰ শেষ পৰ্যন্ত তেওঁ নিজৰ মতত অটল আছিল। পাণ্ডৱ আৰু কৌৰৱ পক্ষৰ মাজত হোৱা কুৰুক্ষেত্ৰৰ ৰণত ১৮ দিনৰ ভিতৰত হোৱা তেওঁৰ ১০০পুত্ৰৰ মৃত্যুৰ সাক্ষী তেওঁ নিজেই আছিল; সন্তানৰ মৃত্যুৰ দুঃখত ম্ৰিয়মাণ হৈ তেওঁ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণক অভিশাপ দিছিল যে, শ্ৰী কৃষ্ণৰ সম্পূৰ্ণ বংশ এইদৰেই ধ্বংস হৈ যাব। জীৱনৰ অন্তিমচোৱা সময় তেওঁ তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে এখন বনৰ আশ্ৰমত কটায়। <ref name="Ganguli">Ganguli, Kisari Mohan. The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa Translated into English Prose by Kisari Mohan Ganguli.</ref> ==চ-ঞ== ==ত-ন== ===দশৰথ=== {{Main|দশৰথ}} '''দশৰথ''' ({{lang-sa|दशरथ}}) হৈছে [[ৰামায়ণ]] আৰু বিষ্ণু পুৰাণত বৰ্ণিত কোশল দেশৰ ৰজা আৰু [[ৰাম]]ৰ পিতৃ। তেওঁৰ ৰাজধানীৰ নাম [[অযোধ্যা (পৌৰাণিক নগৰ)|অযোধ্যা]]। তেওঁ আছিল ৰজা অজ আৰু ৰাণী ইন্দুমতীৰ পুত্ৰ। তেওঁৰ তিনিগৰাকী ভাৰ্যা আছিল। তেওঁলোক হৈছে [[কৌশল্যা]], [[কৈকেয়ী]] আৰু [[সুমিত্ৰা]]। তেওঁলোকৰ গৰ্ভত দশৰথৰ ঔৰষত [[ৰাম]], [[ভৰত (ৰামায়ণ)|ভৰত]], [[লক্ষ্মণ]] আৰু [[শত্ৰুঘ্ন]]ৰ জন্ম হয়। ===দুঃশাসন=== {{Main|দুঃশাসন}} '''দুঃশাসন''' ([[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]]: दुःशासन) অন্ধৰাজ [[ধৃতৰাষ্ট্ৰ]] আৰু ৰাণী [[গান্ধাৰী|গান্ধাৰীৰ]] দ্বিতীয় পুত্ৰ। তেখেত [[মহাভাৰত]] [[মহাকাব্য|মহাকাব্যৰ]] [[দুৰ্যোধন|দুৰ্যোধনৰ]] সৰু ভায়েক। ===দুৰ্যোধন=== {{Main|দুৰ্যোধন}} '''দুৰ্যোধন''' ({{lang-sa|दुर्योधन}}) মহাভাৰতৰ এটি চৰিত্ৰ। কৌৰৱৰ এশ ভাইৰ ভিতৰত জেষ্ঠ্য। তেওঁ [[ধৃতৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[গান্ধাৰী]]ৰ পুত্ৰ। ===দ্ৰুপদ=== {{Main|দ্ৰুপদ}} '''দ্ৰুপদ''' ({{lang-sa|द्रुपद}}) যজ্ঞসেন নামেও পৰিচিত ({{lang-sa|यज्ञसेन}}) হ'ল [[মহাভাৰত]]ৰ এটি চৰিত্ৰ। তেখেত দক্ষিণ [[পাঞ্চাল]] ভূমিৰ ৰজা আছিল। তেখেতৰ ৰাজধানী কাম্পিল্য হিচাপে পৰিচিত আছিল। তেখেতৰ পিতৃৰ নাম আছিল পৃষত। তেখেত দ্ৰোণাচাৰ্যৰ বাল্য কালৰ বন্ধু আছিল। দ্ৰোণাচাৰ্যৰ আদেশত অৰ্জুনে দ্ৰুপদ ৰজাক বন্দী কৰিছিল। ===দ্ৰৌপদী=== {{Main|দ্ৰৌপদী}} '''দ্ৰৌপদী''' হʼল [[মহাভাৰত]] মহাকাব্যৰ কেন্দ্ৰীয় নাৰী চৰিত্ৰ। তেওঁ পাঞ্চালৰাজ দ্ৰুপদৰ যজ্ঞোজাত কন্যা, [[পাণ্ডৱ|পঞ্চপাণ্ডৱৰ]] সহধৰ্মিনী। যুদ্ধৰ পাছত যুধিষ্ঠিৰ যেতিয়া হস্তিনাপুৰৰ ৰজা হৈছিল তেতিয়া দ্ৰৌপদী (পুনৰ) ইন্দ্ৰপ্ৰস্থৰ মহাৰাণী হৈছিল। পাঞ্চালৰ ৰাজকন্যা বাবে তেওঁৰ আন নাম পাঞ্চালী। তেওঁৰ গাত নীলপদ্মৰ নিচিনা আভা থকা বাবে তেওঁক কৃষ্ণা বোলা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ যাজ্ঞসেনী নামেও পৰিচিত কাৰণ যজ্ঞবেদীৰ পৰা তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। মহাভাৰতত উল্লেখ অনুসৰি দ্ৰৌপদী সেই কালৰ অদ্বিতীয় সুন্দৰী আছিল। তেওঁ পঞ্চকন্যাৰ অন্যতমা।<ref>{{cite web |url=http://pustak.org/bs/home.php?bookid=751 |title=Mahabharti - A Hindi Book by - Chitra Chaturvedi - महाभारती - चित्रा चतुर्वेदी |publisher=Pustak.org |date= |accessdate=2013-10-20 |archivedate=2013-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022121520/http://pustak.org/bs/home.php?bookid=751 |deadurl=yes }}</ref> ===ধৃতৰাষ্ট্ৰ=== {{main|ধৃতৰাষ্ট্ৰ}} [[মহাভাৰত]]ত '''ধৃতৰাষ্ট্ৰ''' ({{Lang-en|धृतराष्ट्र}}, ''dhṛtarāshtra''; lit. "a good king"<ref>{{cite book|last1=Apte|first1=Vaman Shivaram|title=A practical Sianskrit-English Dictionary|date=1957|publisher=Prasad Prakashan|location=Poona|url=http://dsalsrv02.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:1:1060.apte|chapter=धृतराष्ट्र}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>) হ'ল হস্তিনাপুৰৰ ৰজা তথা [[দুৰ্যোধন]]ৰ পিতৃ। গান্ধাৰৰ ৰাজকুমাৰী [[গান্ধাৰী]] হ'ল তেখেতৰ পত্নী। তেওঁ জন্মান্ধ আছিল আৰু এশ এটা সন্তানৰ (এজনী জীয়ৰী) পিতৃ আছিল। ===দুৰ্যোধনৰ পত্নী ময়ুৰী=== দুৰ্যোধনৰ পত্নী ময়ুৰী মহাভাৰতৰ এটা সৰু চৰিত্ৰ। স্বামীৰ আন এগৰাকী পত্নীৰ বন্ধু [[ভানুমতী (দুৰ্যোধনৰ পত্নী)|ভানুমতী]]। কোৱা হয় ভনীয়েকৰ বিয়াৰ সময়ত, [[সুদেশনাৱতী (বিকৰ্ণৰ পত্নী)|সুদেশনাৱতী]], ভানুমতীৰ সলনি লক্ষ্মণ কুমাৰ আৰু লক্ষ্মণক জন্ম দিছিল। ===নকুল=== {{Main|নকুল}} [[হিন্দু]] পুৰাণ [[মহাভাৰত|মহাভাৰতত]] '''নকুল''' (অৰ্থ: 'বংশৰ আটাইতকৈ সুদৰ্শন') আছিল চতুৰ্থ [[পাণ্ডৱ]]। নকুল আৰু তেওঁৰ যমজ ভাই [[সহদেৱ]] ৰাণী [[মাদ্ৰী|মাদ্ৰীৰ]] গৰ্ভজাত। ৰাণী মাদ্ৰী অশ্বিনী-কুমাৰদ্বয়ক আহবান কৰে। অশ্বিনী-কুমাৰদ্বয়ে মাদ্ৰীক বৰ দিয়ে যে তাইৰ দুটা পুত্ৰ উপজিব। ৰাণী যমজ পুত্ৰসহ গৰ্ভৱতী হয় তথা নকুল আৰু সহদেৱক জন্ম দিয়ে। ==প-ম== ===পৰশুৰাম=== {{Main|পৰশুৰাম}} '''পৰশুৰাম''' ({{Lang-sa|परशुराम}}) হৈছে [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ ভগৱান [[বিষ্ণু]]ৰ ষষ্ঠ অৱতাৰ। তেওঁক '''ৰাম জমদগ্ন্য''', '''ৰাম ভাৰ্গৱ''' বা '''বীৰৰাম''' নামেৰেও জনা যায়।<ref name="Leslie2014p66">{{cite book|author=Julia Leslie|title=Myth and Mythmaking: Continuous Evolution in Indian Tradition |url= https://books.google.com/books?id=Z7LKAgAAQBAJ&pg=PA63|year=2014|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-136-77888-9|pages=63–66 with footnotes}}</ref> তেওঁক [[কলি যুগ]]ৰ অন্তত বিষ্ণুৰ দশম অৱতাৰ অৰ্থাৎ [[কল্কি]]ৰ গুৰুৰূপে আৱিৰ্ভাৱ ঘটিব লগা [[চিৰঞ্জীৱি|চিৰঞ্জীৱিসকলৰ]] এজন বুলি ধৰা হয়। তেওঁৰ চাৰিত্ৰিক বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিতৰত আগ্ৰাসী ভাব, ৰণনিপুণতা, বীৰত্ব, নিৰ্মলতা, জ্ঞান আৰু ধৈৰ্য অন্যতম। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল [[জমদগ্নি]] আৰু মাতৃ [[ৰেণুকা]]। তেওঁলোকক কোৱা হৈছিল যে পৃথিৱীত অশুভ শক্তিয়ে ভৰ কৰাৰ সময়তেই পৰশুৰামৰ জন্ম হ'ব। এসময়ত ক্ষত্ৰিয়সকলে অস্ত্ৰশক্তিৰে আনৰ সামগ্ৰী বলপূৰ্বক কাঢ়ি লোৱা, স্বৈৰাচাৰ চলোৱা আদি কৰ্মত লিপ্ত হৈছিল। পৰশুৰামে একৈশবাৰ সমূহ ক্ষত্ৰিয়ক নাশ কৰি ব্ৰহ্মাণ্ডৰ সমতা স্থাপন কৰিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ নাম আছিল ধৰণী। তেওঁ আছিল দেৱী [[লক্ষ্মী]]ৰ অৱতাৰ।<ref>{{Cite book|last1=Coulter|first1=Charles Russell|url=https://books.google.com/books?id=sEIngqiKOugC&q=Dharani&pg=PA285|title=Encyclopedia of Ancient Deities|last2=Turner|first2=Patricia|date=2013-07-04|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-96390-3|language=en}}</ref> তেওঁ আছিল পিতামহ [[ভীষ্ম]], [[দ্ৰোণাচাৰ্য]] আৰু [[কৰ্ণ (মহাভাৰত)|কৰ্ণ]]ৰ গুৰু।<ref name="JonesRyan2006p324">{{cite book|author1=Constance Jones|url=https://books.google.com/books?id=OgMmceadQ3gC|title=Encyclopedia of Hinduism|author2=James D. Ryan|publisher=Infobase Publishing|year=2006|isbn=978-0-8160-7564-5|page=324}}</ref><ref name="Lochtefeld2002p500">{{cite book|author=James G. Lochtefeld|url=https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2002|isbn=978-0-8239-3180-4|pages=[https://archive.org/details/illustratedencyc0000loch/page/500 500]–501|url-access=registration}}</ref> ===পাণ্ডু=== {{Main|পাণ্ডু}} '''পাণ্ডু''' ({{lang-en|Pandu}}; {{lang-sa|पाण्डु}}) হৈছে [[মহাভাৰত]]ত বৰ্ণিত হস্তিনাপুৰৰ ৰজা তথা পাণ্ডৱৰ পিতৃ। তেওঁ আছিল [[বিচিত্ৰবীৰ্য]]ৰ কনিষ্ঠ সন্তান। পাণ্ডুৰ পত্নী দুগৰাকীৰ নাম আছিল ক্ৰমে [[কুন্তী]] আৰু [[মাদ্ৰী]]।<ref name="pandu1">{{cite book | title=কথা মহাভাৰত | publisher=বনলতা প্ৰকাশন | author=শইকীয়া, প্ৰদীপ | year=2015 | location=Dibrugarh | isbn=81-7339-384-2}}</ref> ===বলোৰাম=== {{Main|বলোৰাম}} '''বলোৰাম''' এগৰাকী হিন্দু ভগৱান বা দেৱতা তথা কৃষ্ণৰ ককায়েক। তেওঁ বিশেষভাৱে জগন্নাথ পৰম্পৰাৰে জড়িত এগৰাকী দেৱতা।<ref name="Lochtefeld2002p82">{{cite book|author=James G. Lochtefeld|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M|url=https://books.google.com/books?id=5kl0DYIjUPgC |year=2002|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-0-8239-3179-8|pages=82–84, 269}}</ref> তেওঁক ''বলোদেৱ'', ''বলোভদ্ৰ'', ''হলধৰ'', ''হলযোদ্ধা'' আৰু ''সংকৰ্ষণ'' নামেৰেও জনা যায়। ইয়াৰ প্ৰথম দুটা নাম শক্তি আৰু পিছৰ দুটা নাম খেতিৰ সৈতে জড়িত।<ref>{{cite book|author=Jan Gonda|author-link=Jan Gonda|title=Aspects of Early Viṣṇuism|url=https://books.google.com/books?id=b8urRsuUJ9oC |year=1969|publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1087-7|pages=100, 152–153}}</ref>কৃষি আৰু কৃষকসকলৰ দেৱতা স্বৰূপে তেওঁ প্ৰয়োজনত খেতিৰ সঁজুলিকে অস্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ বাৰ্তা দিয়ে। .<ref name="Lochtefeld2002p82"/><ref>{{cite book|author=Lavanya Vemsani|title=Hindu and Mythology of Balarāma |url=https://books.google.com/books?id=RXnXAAAAMAAJ |year=2006|publisher=Edwin Mellen Press|isbn=978-0-7734-5723-2|pages=30–31, 52–59, 68–69 with footnotes}}</ref> বলৰামক বিষ্ণু দেৱতাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত [[শেষনাগ]]ৰ অৱতাৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়; কৃষ্ণক বিষ্ণুৰ অৱতাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কোনো কোনো অঞ্চলত বলোৰামক বিষ্ণুৰ দশ অৱতাৰৰ এটা বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Balarama|title=Balarama &#124; Hindu mythology|website=Encyclopedia Britannica}}</ref><ref name="Lochtefeld2002p82"/> ভাৰতীয় সংস্কৃতিত বলৰামৰ তাৎপৰ্য প্ৰাচীন কালৰে পৰা আছে। [[ভাৰতীয় শিল্পকলা]] তেওঁৰ প্ৰতিচ্ছবি সাধাৰণ যুগৰ আৰম্ভণিৰ পৰা আৰম্ভ হৈছে, আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ মুদ্ৰাত আছে।<ref name="Elgood2000p57">{{cite book|author=Heather Elgood|title=Hinduism and the Religious Arts|url=https://books.google.com/books?id=cj2tAwAAQBAJ&pg=PA61|date=1 April 2000|publisher=Bloomsburg Academic|isbn=978-0-304-70739-3|pages=57, 61}}</ref> জৈন ধৰ্মত তেওঁ বলদেৱ নামেৰে পৰিচিত আৰু ঐতিহাসিকভাৱে তেওঁ কৃষক সম্পৰ্কীয় দেৱতা আছিল।<ref>{{cite book|last1=Vemsani|first1=Lavanya|title=Hindu and Jain Mythology of Balarama|date=2006|publisher=EdwinMellen|isbn=9780773457232|edition=1}}</ref><ref name=olivelle391>{{cite book|author=Patrick Olivelle|title=Between the Empires: Society in India 300 BCE to 400 CE |url=https://books.google.com/books?id=efaOR_-YsIcC&pg=PA391|year=2006|publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-977507-1|pages=391 with note 15}}</ref> ===বেদব্যাস=== {{Main|বেদব্যাস}} '''বেদব্যাস''' বা '''ব্যাসদেৱ''' প্ৰাচীন ভাৰতীয় মহাকাব্য [[মহাভাৰত]]ৰ প্ৰণেতা আৰু এজন বিখ্যাত ঋষি। তেওঁ ৰাঘৱ কুলৰ কুলগুৰু বশিষ্ঠৰ প্ৰপৌত্ৰ, শক্তিৰ পৌত্ৰ, ঋষি পৰাশৰ পুত্ৰ আৰু শুকদেৱৰ পিতৃ। তেওঁ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰাথমিক শাস্ত্ৰ হিচাপে স্বীকৃত [[বেদ|বেদৰ]] ব্যৱহাৰিক-বিন্যাসকাৰী, পৌৰাণিক মহাকাব্য [[মহাভাৰত]], অষ্টাদশ মহা[[পুৰাণ]] আৰু উপ[[পুৰাণ]], [[বেদান্ত]]দৰ্শন, প্ৰভৃতিৰ সংকলক, সম্পাদক আৰু সমন্বায়ক এজন জ্ঞানান্বেষী [[ঋষি]]। ===বিচিত্ৰবীৰ্য=== {{main|বিচিত্ৰবীৰ্য}} কুৰুৰাজ [[শান্তনু]]ৰ পত্নী [[সত্যৱতী]]ৰ গৰ্ভত '''বিচিত্ৰবীৰ্য''' ({{lang-sa|विचित्रवीर्य}}, {{lang-en|Vichitravirya}})-ৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ ভাতৃ আছিল [[চিত্ৰাঙ্গদ]]। ===বিদুৰ=== {{Main|বিদুৰ}} '''বিদুৰ''' [[মহাভাৰত]]ৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ তথা কুৰু ৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু পাণ্ডৱ আৰু কৌৰৱৰ খুৰাক। তেওঁক ক্ষত্ৰি বুলিও জনা যায়।<ref>{{Cite book|last=Mani|first=Vettam|url=http://archive.org/details/puranicencyclopa00maniuoft|title=Puranic encyclopaedia : a comprehensive dictionary with special reference to the epic and Puranic literature|date=1975|publisher=Delhi : Motilal Banarsidass|others=Robarts – University of Toronto}}</ref> ===বিৰাট=== {{Main|বিৰাট}} '''বিৰাট''' ({{Lang-en|Virata}}; {{Lang-sa|विराट}}) হৈছে হিন্দু ধৰ্মগ্ৰন্থ মহাভাৰতৰ অনুসৰি মৎসদেশৰ ৰজা। তেওঁ [[উত্তৰ (মহাভাৰত)|উত্তৰ]] আৰু [[উত্তৰা]]ৰ পিতৃ তথা [[অৰ্জুন]] আৰু [[সুভদ্ৰা]]ৰ পুত্ৰ অভিমন্যুৰ শহুৰ আছিল। তেওঁৰ পত্নী আছিল [[সুদেষ্ণা]]।<ref name="uttara"/><ref name="utta"/><ref name="utt"/> ===ভীম=== {{Main|ভীম}} '''ভীম''' ({{Lang-sa|भीम}}) [[মহাভাৰত]]ৰ এটি চৰিত্ৰ। ভীম পাণ্ডু পাঁচজন পুত্ৰৰ ভিতৰত (যাক [[পাণ্ডৱ]] বুলি জনা যায়) দ্বিতীয় পুত্ৰ। ভীম এজন বীৰ যোদ্ধা। গদাধৰ হিচাপে তেওঁৰ খ্যাতি আছে। ===ভীষ্ম=== {{Main|ভীষ্ম}} '''ভীষ্ম''' ([[সংস্কৃত]]: भीष्‍म) হ'ল কুৰু ৰজা [[শান্তনু]] আৰু [[গংগা দেৱী]]ৰ অষ্টম পুত্ৰ।<ref name="Verma2000">{{cite book|author=Manish Verma|title=Fasts and Festivals of India|url=https://books.google.com/books?id=z4gzFFLdBoYC&pg=PA73|accessdate=13 June 2012|year=2000|publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.|isbn=978-81-7182-076-4|pages=73–}}</ref> ভীষ্মৰ প্ৰকৃত নাম '''দেৱব্ৰত'''। মহামুনি বশিষ্ঠৰ পৰা বেদ-বেদান্তৰ জ্ঞান তথা শুক্ৰাচাৰ্যৰ পৰা সকলো শাস্ত্ৰ, কলা আৰু বিজ্ঞানৰ শিক্ষা লাভ কৰা মহাবীৰ ভীষ্ম অদ্বিতীয় ধনুৰ্দ্ধৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰনীতিত সুপণ্ডিত আছিল।<ref>{{cite book | title=কথা-মহাভাৰত | author=চক্ৰবৰ্ত্তী ৰাজাগোপালাচাৰী | অনুবাদক=প্ৰদীপ শইকীয়া}}</ref> বাৰজন মহাৰথীক একেবাৰতে পৰাস্ত কৰিব পৰা সামৰ্থ্য থকা শক্তিশালী ভীষ্ম আছিল এজন অতিমহাৰথী। ==য-ৱ== ===যুধিষ্ঠিৰ=== {{Main|যুধিষ্ঠিৰ}} [[হিন্দু]] মহাকাব্য [[মহাভাৰত]]ৰ মতে '''যুধিষ্ঠিৰ''' ({{lang-sa|युधिष्ठिर}}) পঞ্চপাণ্ডৱৰ ভিতৰত জ্যেষ্ঠ। তেওঁ কুৰুবংশৰ ৰজা [[পাণ্ডু]] আৰু তেওঁৰ প্ৰথম পত্নী [[কুন্তী]]ৰ পুত্ৰ আছিল। ধৰ্ম দেৱতা অৰ্থাৎ মৃত্যু দেৱতা [[যম]]ৰ অনুগ্ৰহত তেওঁৰ জন্ম হয়। মহাকাব্যখনত যুধিষ্ঠিৰ [[ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ]] আৰু পিছলৈ কুৰু ৰাজ্য অৰ্থাৎ [[হস্তিনাপুৰ]]ৰ ৰজা হয়। ===ৰুক্মিণী=== {{Main|ৰুক্মিণী}} '''ৰুক্মিণী''' বিদৰ্ভ বা কুণ্ডিলৰ ৰজা [[ভীষ্মক]]ৰ জীয়ৰী আৰু [[দ্বাৰকা]]ৰ ৰজা ভগৱান [[শ্ৰীকৃষ্ণ]]ৰ প্ৰধান পত্নী আছিল। কৃষ্ণৰ খ্যাতিৰ কথা শুনি ৰুক্মিণীয়ে তেওঁক মনে-প্ৰানে ভাল পাইছিল। ককায়েক [[ৰুক্ম]]ই বন্ধু আৰু চেদীৰ ৰজা [[শিশুপাল]]ৰ লগত ৰুক্মিণীৰ বিবাহ থিৰ কৰিছিল। এই কথাত অসন্মত হৈ ৰুক্মিণীয়ে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ গোপনে কৃষ্ণলৈ অনুৰোধ পঠিয়ায়। এই অনুৰোধত কৃষ্ণই তেওঁক হৰণ কৰি আনিছিল। ৰুক্মিণীক ধন আৰু সৌভাগ্যৰ দেৱী [[লক্ষ্মী]]ৰ অৱতাৰ বুলিও গণ্য কৰা হয়। ==শ-হ== ===শকুনি=== {{main|শকুনি}} '''শকুনি''' ({{Lang-en|Shakuni}}) হৈছে [[ধৃতৰাষ্ট্ৰ]]ৰ পত্নী [[গান্ধাৰী]]ৰ ভায়েক আৰু [[দুৰ্যোধন]] ৰজাৰ মোমায়েক। শকুনি বেচি সময় হস্তিনাপুৰত থাকি দুৰ্যোধনৰ মন্ত্ৰিত্ব কৰে।<ref>{{cite book|title=শকুনি (গ্ৰন্থ=হেমকোষ) |author=হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা |page=৯৮১ |publisher=হেমকোষ প্ৰকাশন (২০০৭) |accessdate=৩০ মে ২০২০}}</ref> তেওঁ [[উলূক]]<ref>{{cite book|title=উলূক (গ্ৰন্থ=হেমকোষ) |author=হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা |page=১৭৬ |publisher=হেমকোষ প্ৰকাশন (২০০৭) |accessdate=৩০ মে ২০২০}}</ref> আৰু [[বৃকাসুৰ]]ৰ পিতৃ তথা আৰশীৰ স্বামী আছিল। ===শান্তনু=== {{Main|শান্তনু}} '''শান্তনু''' ({{Lang-en|Shantanu}}) হৈছে হিন্দু ধৰ্মৰ মহাকাব্য [[মহাভাৰত]]ৰ অনুসৰি হস্তিনাপুৰৰ মহাৰাজ [[প্ৰতীপ]]ৰ পুত্ৰ, [[গংগা দেৱী]] আৰু [[সত্যৱতী]]ৰ পতি আৰু [[ভীষ্ম|দেৱব্ৰত]] বা [[ভীষ্ম]], [[চিত্ৰাঙ্গদ]] আৰু [[বিচিত্ৰবীৰ্য্য]]ৰ পিতৃ আছিল। তেওঁ ভাৰত বংশৰ উত্তৰাধিকাৰী তথা পাণ্ডৱ আৰু কৌৰৱৰ পূৰ্বপুৰুষ আছিল।<ref name="mahabh">{{cite book | url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451375/page/n1/mode/2up | title=মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰাৱলী | publisher=বীণা লাইব্ৰেৰী | author=শৰ্মা, ড॰ সত্যেন্দ্ৰনাথ | year=1996 | month=jul | pages=41 | accessdate=4 jun 2020}}</ref> ===সত্যৱতী=== {{Main|সত্যৱতী}} '''সত্যৱতী''' বা '''মৎস্যগন্ধা''' ({{lang-en|Satyavati}}; {{lang-sa|सत्यवती}}‌‌‌) আছিল কুৰুৰাজ [[শান্তনু]]ৰ পত্নী, [[বেদব্যাস|ব্যাস]] ([[পৰাশৰ]]ৰ সৈতে), চিত্ৰাঙ্গদ আৰু বিচিত্ৰবীৰ্য্যৰ ([[শান্তনু]]ৰ সৈতে) মাতৃ।<ref name="satyab">{{cite book | url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.451375/page/n1/mode/2up | title=মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰাৱলী | publisher=বীণা লাইব্ৰেৰী | accessdate=২ জুন ২০২০ | author=শৰ্মা, ড॰ সত্যেন্দ্ৰনাথ | year=1996}}</ref><ref name="satya">{{cite book | title=কথা মহাভাৰত | publisher=বনলতা প্ৰকাশন (একাদশ প্ৰকাশন : মাৰ্চ ২০১৫) | accessdate=২ জুন ২০২০ | author=প্ৰদীপ শইকীয়া | isbn=81-7339-384-2}}</ref> ===সহদেৱ=== {{main|সহদেৱ}} [[মহাভাৰত]]ৰ মতে সহদেৱ হ'ল পঞ্চম [[পাণ্ডৱ]]। [[নকুল]]ৰ যমজ ভাই [[সহদেৱ]] ৰাণী [[মাদ্ৰী|মাদ্ৰীৰ]] গৰ্ভজাত। ৰাণী মাদ্ৰী অশ্বিনী-কুমাৰদ্বয়ক আহবান কৰে। অশ্বিনী-কুমাৰদ্বয়ে মাদ্ৰীক বৰ দিয়ে যে তাইৰ দুটা পুত্ৰ উপজিব। ৰাণী যমজ পুত্ৰসহ গৰ্ভৱতী হয় তথা নকুল আৰু সহদেৱক জন্ম দিয়ে। সহদেৱ ত্ৰিকালদৰ্শী আৰু পৰশু অস্ত্ৰৰ নিপুণ যোদ্ধা আছিল। ===সুদেষ্ণা=== {{Main|সুদেষ্ণা}} '''সুদেষ্ণা''' বা '''কৈকেয়ী''' ({{Lang-en|Sudeshna}}) হৈছে মহাভাৰতৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰা মৎসদেশৰ ৰজা [[বিৰাট]]ৰ পত্নী তথা [[অভিমন্যু]]ৰ পত্নী [[উত্তৰা]]ৰ মাতৃ আছিল সুদেষ্ণা। তেওঁ [[উত্তৰ|উত্তৰ কুমাৰ]]ৰ মাতৃ আৰু [[কীচক]]ৰ ভনীয়েক আছিল। তেওঁ [[কেকয়]] ৰজাৰ কন্যা আছিল কাৰণে তেওঁক কৈকেয়ী বুলিও জনা যায়।<ref name="uttara"/><ref>{{cite book|title=কথা মহাভাৰত|author=[[প্ৰদীপ শইকীয়া]]|pages=১৭৪-১৯৮|accessdate=১ জুন ২০২০}}</ref> ===সুভদ্ৰা=== {{Main|সুভদ্ৰা}} '''সুভদ্ৰা''' ([[IAST]]: Subhadrā) [[বেদব্যাস|ব্যাস]] ৰচিত হিন্দু মহাকাব্য ''[[মহাভাৰত]]''ৰ এটা চৰিত্ৰ। তেওঁক দেৱী যোগমায়াৰ অৱতাৰ হিচাপে পূজা কৰা হয়। মহাভাৰতত তেওঁ [[কৃষ্ণ]]ৰ বৈমাত্ৰেয় ভগ্নী, [[বলৰাম]]ৰ আপোন ভগ্নী, [[অৰ্জুন]]ৰ পত্নী, [[অভিমন্যু]]ৰ ৰ মাক আৰু [[পৰীক্ষিত]]ৰ আইতাক। তেওঁ [[বাসুদেৱ]] আৰু [[ৰোহিনী (বাসুদেৱৰ পত্নী)|ৰোহিনী]]ৰ জীয়ৰী। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ|*]] [[শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ]] p98z9sntfzgx9ns7sf1honzf4ifb2l6 0 60676 616613 267870 2026-07-11T02:39:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616613 wikitext text/x-wiki সোতৰ, ওঠৰ আৰু ঊনৈশ শতিকাত বেছিভাগ মহিলাৰে উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰতিষ্ঠান আৰু গৱেষণাগাৰত প্ৰৱেশাধিকাৰ নাছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী">{{cite web | url=http://srotaswini.in/#our-volumes | title=বিজ্ঞানৰ জগতত অসমীয়া মহিলা | accessdate=27 May 2020 | archivedate=7 June 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607163048/http://srotaswini.in/#our-volumes | deadurl=yes }}</ref> ১৮৬৮ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত (ছৰবন) মহিলাক নামভৰ্তি কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />১৮৭২ চনত [[কৰ্ণেল বিশ্ববিদ্যালয়]]ত মহিলাক [[বিজ্ঞান]] পঢ়িবলৈ নামভৰ্তি কৰিবলৈ অনুমতি দিয়াত মহিলাক এনে সুবিধা দিয়া [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ মিছিচিপি নদীৰ পূবফালৰ প্ৰথম বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />১৮৭৭ চনত [[ব্ৰিটিছ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ডাবলিনৰ কিংছ আৰু কুইনছ্ কলেজত [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]] পাঠ্যক্ৰমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছোৱালীৰ নামভৰ্তি কৰা হয়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />প্ৰথমবাৰৰ বাবে মহিলাক পৰীক্ষাত বহিবলৈ অনুমতি দিয়া হৈছিল ১৮৮১ চনত [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত। যদিও তেওঁলোকক ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা নহৈছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> [[দ্বিতীয় মহাসমৰ]]ৰ পাছত বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লোৱা মহিলাৰ সংখ্যা লাহে লাহে বাঢ়ি আহিল। ১৬৬২ চনতে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰা [[ৰয়েল ছ'চাইটি]] অৱ [[লণ্ডন]]ত ১৯৪৫ চনত প্ৰথম মহিলা সদস্য লোৱা হয়। ''একাডেমী ডেচ চায়েন্স(Academic Des Science)''ৰ বাবে ১৯৬২ চনত প্ৰথম মহিলা সদস্য ([[মাৰ্গাৰেট পেৰি]]) নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> [[ভাৰতবৰ্ষ]]ত [[দ্বিতীয় মহাসমৰ]]ৰ পাছত মহিলাই বিজ্ঞান শিক্ষাৰে উচ্চ শিক্ষিত হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে। ১৮৩৫ চনৰ ২৪ জানুৱাৰীত [[কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু ২ ফেব্ৰুৱাৰীত [[মাদ্ৰাছ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] স্থাপন কৰা হয়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />১৮৮১ চনত [[অবলা বসু]]ৱে [[কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰ ছাত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল যদিও নানান কাৰণত তেওঁৰ পাছ কৰা নহ'ল। [[কাদম্বিনী গাংগুলী]] (১৮৬১-১৯২৩) আৰু [[আনন্দীবাঈ যোশী]](১৮৬৫-১৮৮৭) এই দুগৰাকী আছিল সমগ্ৰ [[দক্ষিণ এছিয়া]]ৰ প্ৰথম মহিলা চিকিৎসা ডিগ্ৰীধাৰী।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত অসমীয়া মহিলা== [[অসম]]ৰ বিভিন্ন ঠাইত চিকিৎসা সেৱা আগবঢ়োৱা মহিলা চিকিৎসকৰ ভিতৰত কেইগৰাকী মান হ'ল - [[যোৰহাট]]ৰ<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> # ডাঃ বাৰ্থা জিল # ডাঃ অন্নদা বৰা # ডাঃ ৰেবেকা আছাও; [[শিৱসাগৰ]]ত<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> # ডাঃ নেদফ'। এম.বি.বি.এছ. লাভ কৰা প্ৰথম দুগৰাকী অসমীয়া মহিলা হ'ল [[ৰজনীপ্ৰভা দাস]] আৰু [[তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰী]]।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> আন কেইগৰাকীমান অসমীয়া মহিলা চিকিৎসক হ'ল-<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /><ref name="কথা গুৱাহাটী" /> # ডাঃ [[সুশীলা টমাছ]] # ডাঃ [[নিৰ্মলা চলিহা]] # ডাঃ কুসুমকুমাৰী দাস # ডাঃ দুৰ্গাবাসিনী দাস # ডাঃ উষা দেৱী # ডাঃ নন্দিতা চৌধুৰী # ডাঃ বীণাপাণি দলে # ডাঃ নিৰু দত্ত # ডাঃ মালতী বৰুৱা # ডাঃ বন্তি শৰ্মা ডেকা # ডাঃ অজয়া মহন্ত # ডাঃ আৰতি ভট্টাচাৰ্য্য # ডাঃ সৰোজিনী দত্ত চৌধুৰী # ডাঃ [[নিৰ্মলা বৰুৱা]] # ডাঃ [[কমলা গোহাঁই]] # ডাঃ পূৰবী গগৈ। # ডাঃ ভাৰতী বৰুৱা # ডাঃ হিৰণ্যপ্ৰভা খাটনিয়াৰ # ডাঃ লক্ষ্মী গোস্বামী # ডাঃ অলকা গোস্বামী # ডাঃ দিপালী দত্ত ১৯০০ চনত [[অসম]]ত [[বেৰী হোৱাইট চিকিৎসা স্কুল]] স্থাপন কৰা হৈছিল। স্বাধীনতাৰ পূৰ্বে কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম দুটা দশকত [[কলিকতা]]ৰ [[কেম্বেল চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা এল. এম. পি. ডিপ্লমা লাভ কৰা ডাঃ [[সুশীলা টমাছ]],ডাঃ দুৰ্গাবাসিনী দাস আৰু ডাঃ কুসুমকুমাৰী দাস ক্ৰমে অসমৰ প্ৰথম, দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় মহিলা চিকিৎসক আছিল বুলি জনা যায়।<ref name="কথা গুৱাহাটী">{{cite journal | title=চিকিৎসাক্ষেত্ৰত অসমীয়া নাৰী | author=ডাঃ মিহিৰ কুমাৰ গোস্বামী | journal=কথা গুৱাহাটী | year=২০০৪ | month=আগষ্ট | editor=ৰঞ্জিৎ কুমাৰ দেৱ গোস্বামী}}</ref> ডাঃ সুশীলা টমাছে (১৮৯৭-১৯৬৭)১৯০৩ চনত [[ধুবুৰী]]ত লেডী ডাক্তৰ হিচাপে প্ৰথম নিযুক্তি লাভ কৰে। পাছত তেওঁ শ্বিলঙৰ বিভিন্ন চিকিৎসালয়ত সেৱা আগবঢ়ায়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />১৯৩৩ চনত [[কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰি [[চাবুৱা চিকিৎসালয়]]ত কাম কৰা [[ৰজনীপ্ৰভা দাস]] হৈছে [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]]ৰ ভনীয়েক।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />১৯৩৩ চনতে [[কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰা [[তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰী]] আছিল [[গুৱাহাটী]] নিবাসী [[হৰেকৃষ্ণ দাস]]ৰ দুহিতা। দেউতাকে স্থাপন কৰা হস্পিটেলৰ মহিলা আৰু শিশু চিকিৎসক ৰূপে তেওঁ সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />১৯০৯ চনত [[শিৱসাগৰ]]ত জন্ম গ্ৰহণ কৰা মহিলা চিকিৎসক [[ডাঃ নিৰ্মলা চলিহা]]ৰ পিতৃ [[কালিপ্ৰসাদ চলিহা]]।[[কলিকতা]]ৰ বহুকেইখন চিকিৎসালয়ত কাম কৰাৰ উপৰি [[ডিগবৈ]]ৰ [[অসম অইল কোম্পানী]]ৰ চিকিৎসালয়ৰ প্ৰসূতি বিভাগত কেইবাবছৰো কাম কৰিছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />[[ইণ্ডিয়ান মেডিকেল ৱমেনছ্ এছ'চিয়েচন]]ৰ কোষাধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা অসমীয়া ছোৱালী [[কমলা গোহাঁই]] হ'ল অধ্যাপক [[হীৰেন গোহাঁই]]ৰ জ্যেষ্ঠা ভগ্নী।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হ'ল [[ডাঃ নিৰ্মলা বৰুৱা]]। অসমৰ তিনিওখন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত (ডিব্ৰুগড়, গুৱাহাটী আৰু শিলচৰ) তেওঁ সেৱা আগবঢ়ায়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==অভিযান্ত্ৰিক ক্ষেত্ৰত অসমীয়া নাৰী== অভিযান্ত্ৰিক ক্ষেত্ৰত মহিলাৰ প্ৰবেশ ঘটে কুৰি শতিকাৰ পঞ্চম দশকত (১৯৫৫)।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />প্ৰথমগৰাকী মহিলা অভিযন্তা হৈছে [[ৰীতা দত্ত]]।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> অভিযান্ত্ৰিক বিভাগসমূহত প্ৰথম অসমীয়া মহিলা অভিযন্তা কেইগৰাকীমান তেওঁলোকৰ বিভাগৰ সহিতে<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> উল্লেখ কৰা হ'ল- # ৰীতা দত্ত (ৰাজখোৱা)(১৯৬৪) - বৈদ্যুতিক অভিযন্তা # চিত্ৰলেখা বৰকাকতী - চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ # [[বন্দিতা ফুকন]] - যান্ত্ৰিক অভিযন্তা # সুৰেয়া বেগম - ৰাসায়নিক অভিযন্তা # নয়ন ভাণ্ডাৰী - মুখ্য অভিযন্তা # ড° বিভা দাস - অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষা প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আন কেইগৰাকীমান অসমীয়া মহিলা অভিযন্তা হ'ল- # চিত্ৰলেখা বৰা # ৰেখা দত্ত # ৰীতা শৰ্মা # অৰুন্ধতী দেৱী # ৰুণিমা ৰহমান ৰীতা ৰাজখোৱা আছিল [[অসম অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা উত্তীৰ্ণ আৰু পিছলৈ তেওঁ গাৰ্লছ পলিটেকনিকৰ অধ্যক্ষা হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> [[বন্দিতা ফুকন]] হৈছে অইল ইণ্ডিয়াত চাকৰি কৰি ঔদ্যোগিক জগতত ভৰি দিয়া প্ৰথম গৰাকী মহিলা অভিযন্তা।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ১৯৬০ চনত স্থাপন হোৱা [[যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ত প্ৰথম ছাত্ৰীৰ নামভৰ্তি হয় ১৯৭৫ চনত।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> যান্ত্ৰিক বিভাগত ৰীতা শৰ্মা আৰু বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগত অৰুন্ধতী দেৱী আৰু ৰুণিমা ৰহমান।১২০ খন আসনৰ বিপৰীতে ৩ গৰাকী ছোৱালী।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" />১৯৭৬,১৯৭৭ আৰু ১৯৭৯ চনত ছোৱালীৰ নামভৰ্তি ক্ৰমান্বয়ে শূন্য,এক আৰু এক। উল্লেখযোগ্য যে [[যোৰহাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ত ২০০৯ ৰ পৰা ২০১২ চনলৈকে নাম ভৰ্তি কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ১০১৬ জন ছাত্ৰ আৰু ২২০ গৰাকী ছাত্ৰী।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==বিশুদ্ধ বিজ্ঞান গৱেষণাগাৰত অসমীয়া নাৰী== [[ভাৰতবৰ্ষ]]ত [[বিজ্ঞান]]ৰ উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰা মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত [[বিশুদ্ধ বিজ্ঞান]] আৰু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰৰ ডিগ্ৰীধাৰী হৈছে ক্ৰমে ৮৮% আৰু ৮%।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তি ক্ষেত্ৰত ৩%।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> স্বাধীনতাৰ আগলৈকে [[অসম]]ত বিজ্ঞান শিক্ষা লোৱা মহিলাৰ সংখ্যা নগণ্য আছিল। অসমৰ প্ৰথম গৰাকী মহিলা বিজ্ঞান স্নাতক হৈছে [[অমলপ্ৰভা দাস]]।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> আন কেইগৰাকীমান অসমীয়া মহিলা বিজ্ঞান স্নাতক<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> হৈছে- # [[অৰুণমণি চৌধুৰী]] - [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]] # [[ড° অমলা বেজবৰুৱা]] - [[গণিত বিজ্ঞান]] # পাৰকুটী বৰুৱা - [[উদ্ভিদ বিজ্ঞান]] # প্ৰিয়বালা দাস - [[নৃতত্ত্ব বিভাগ]] # ৰুমা সন্দিকৈ - [[প্ৰাণীবিজ্ঞান]] # অপৰাজিতা বৰকটকী - [[প্ৰাণীবিজ্ঞান]] # সাবিত্ৰী বৰদলৈ - [[প্ৰাণীবিজ্ঞান]] # মিনাক্ষী দেৱী - [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] # কল্পনা দুৱৰা - [[জ্যোতিপদাৰ্থ বিজ্ঞান]] # কল্যাণী বৰুৱা - [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] # শকুন্তলা দেউৰী - [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] # [[জয়ন্তী চুতীয়া]] - [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] # সৰোজ দত্ত - [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] # ৰেণু মমিন(বৰদলৈ) - [[উদ্ভিদ বিজ্ঞান]] # কমলা ৰয় - [[উদ্ভিদ বিজ্ঞান]] # প্ৰভা দাস - [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]] # তৃষ্ণা দেৱী - [[অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ স্নাতক ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] স্থাপিত হোৱাৰ পাছত ষাঠিৰ দশকৰ পৰাহে [[অসম]]ত বিজ্ঞানৰ গৱেষণা আৰম্ভ হোৱা বুলি ক'ব পাৰি।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ষাঠিৰ দশকত স্থাপন হোৱা [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], ১৯১০ চনত [[টোকোলাই চাহ গৱেষণা কেন্দ্ৰ]],সত্তৰ দশকত [[যোৰহাট]]ত স্থাপন হোৱা [[অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়]],আশীৰ দশকত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন হোৱা [[ইনষ্টিটিউট অৱ এডভান্সড ষ্টাডি ইন ছায়েন্স এণ্ড টেকনলজী]], নবৈ দশকত স্থাপন হোৱা [[অসম বিশ্ববিদ্যালয়]], [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]], [[চেণ্টাৰ অৱ প্লাজমা ফিজিক্স]] আদি কেইবাটাও অনুষ্ঠানে [[অসম]]ত বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ বাবে পূৰ্বতকৈ উন্নত পৰিৱেশ দিয়ে।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==লগতে চাওক== * [[অসমৰ চিকিৎসা বিজ্ঞান]] * [[অসমৰ চিকিৎসালয়]] ==তথ্যউৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] 5fdm4fma557j8m4k9jqdnyrni3m60et 0 60681 616568 527308 2026-07-10T14:20:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616568 wikitext text/x-wiki {{underconstruction}} {{Infobox person | name = নিৰ্মলা বৰুৱা | image = | image size = | birth_date = | birth_place = [[অসম]] | occupation = [[চিকিৎসক]] | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | citizenship = | language = | education = | period = | notableworks = | spouse = | parents = <!-- fathers name--> <small> <!--(পিতৃ)--></small><br><!--mothers name --> <small><!--(মাতৃ)</small>--> | awards = }} '''ডাঃ নিৰ্মলা বৰুৱা''' হৈছে এগৰাকী অসমীয়া মহিলা চিকিৎসক। তেখেত ডিব্ৰুগড়ৰ অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী মহিলা।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী">{{cite web | url=http://srotaswini.in/#our-volumes | title=বিজ্ঞানৰ জগতত অসমীয়া মহিলা | accessdate=27 May 2020 | archivedate=7 June 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607163048/http://srotaswini.in/#our-volumes | deadurl=yes }}</ref><ref name="কথা গুৱাহাটী">{{cite journal | title=চিকিৎসাক্ষেত্ৰত অসমীয়া নাৰী | author=ডাঃ মিহিৰ কুমাৰ গোস্বামী | journal=কথা গুৱাহাটী | year=২০০৪ | month=আগষ্ট | editor=ৰঞ্জিৎ কুমাৰ দেৱ গোস্বামী}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== তেওঁৰ দুৰাৰোগ্য কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যু হৈছিল।<ref name="কথা গুৱাহাটী" /> ==শিক্ষাজীৱন== ১৯৪৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহৰ তিনি তাৰিখে অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আনুষ্ঠানিক ভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। নিৰ্মলা বৰুৱাই এই ডিব্ৰুগড় চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==কৰ্মজীৱন== অসমৰ ডিব্ৰুগড়, গুৱাহাটী আৰু শিলচৰ, এই তিনিওখন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত ডাঃ নিৰ্মলা বৰুৱাই সেৱা আগবঢ়ায়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> তেওঁ গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ স্ত্ৰী-ৰোগ আৰু প্ৰসূতি বিভাগৰ অধ্যাপিকা হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="কথা গুৱাহাটী" /> ==তথ্যউৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ মহিলা চিকিৎসক]] 9ab4068cbjnh3816cvqxi2pmfkumykh 0 60684 616566 240082 2026-07-10T14:19:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616566 wikitext text/x-wiki {{underconstruction}} {{Infobox person | name = নিৰ্মলা চলিহা | image = | image size = | birth_date = ১৯০৯ চন | birth_place = [[শিৱসাগৰ]], [[অসম]] | occupation = [[চিকিৎসক]] | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | citizenship = | language = | education = | period = | notableworks = | spouse = | parents = কালিপ্ৰসাদ চলিহা <small>(পিতৃ)</small><br><!--mothers name --> <small><!--(মাতৃ)</small>--> | awards = }} ডাঃ নিৰ্মলা চলিহা এগৰাকী অসমীয়া মহিলা চিকিৎসক।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী">{{cite web | url=http://srotaswini.in/#our-volumes | title=বিজ্ঞানৰ জগতত অসমীয়া মহিলা | accessdate=27 May 2020 | archivedate=7 June 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607163048/http://srotaswini.in/#our-volumes | deadurl=yes }}</ref><ref name="কথা গুৱাহাটী">{{cite journal | title=চিকিৎসাক্ষেত্ৰত অসমীয়া নাৰী | author=ডাঃ মিহিৰ কুমাৰ গোস্বামী | journal=কথা গুৱাহাটী | year=২০০৪ | month=আগষ্ট | editor=ৰঞ্জিৎ কুমাৰ দেৱ গোস্বামী}}</ref> ==জন্ম পৰিচয়== ডাঃ নিৰ্মলা চলিহাৰ ১৯০৯ চনত শিৱসাগৰত জন্ম হয়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /><ref name="কথা গুৱাহাটী" /> তেখেতৰ পিতৃৰ নাম [[কালিপ্ৰসাদ চলিহা]]।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==শিক্ষাজীৱন== নিৰ্মলা চলিহাই কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ. ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত দিল্লীৰ পৰা চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ইয়াৰ লগতে লণ্ডনৰ পৰা শিশু-স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰে। <ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /><ref name="কথা গুৱাহাটী" /> ==কৰ্মজীৱন== নিৰ্মলা চলিহাই কলিকতাৰ বহুকেইখন চিকিৎসালয়ত কাম কৰে। তদুপৰি ডিগবৈৰ অসম অইল কোম্পানীৰ চিকিৎসালয়ৰ প্ৰসূতি বিভাগত কেইবাবছৰো কাম কৰিছিল। অসম চৰকাৰৰ বিদ্যালয় স্বাস্থ্য সেৱাৰ বিশেষ বিষয়াৰূপেও সেৱা আগবঢ়াইছিল চলিহাই।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /><ref name="কথা গুৱাহাটী" /> শ্বিলঙৰ প্ৰখ্যাত গণেশ দাস চিকিৎসালয়ৰ অধীক্ষক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। অৱসৰৰ পাছত তেওঁ কেইবাটাও সামাজিক অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হৈ সমাজৰ হকে কাম কৰে।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী" /> ==তথ্যউৎস== [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ মহিলা চিকিৎসক]] edepxmwwsir84mawot6k092elbcxzye 0 61559 616598 287176 2026-07-10T18:15:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616598 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | type = hindu | name = ঋষি পুলস্ত্য | deity_of = <!-- or god_of / Alusi_of --> | member_of = [[সপ্তৰ্ষি]] | image = | alt = <!-- for alternate text of the title image per [[WP:ALT]] --> | caption = | other_names = | hiro = | Old_Norse = | script_name = দেৱনাগৰী | script = पुलस्त्य | affiliation = [[হবিৰ্ভূ]] (পত্নী)<ref>{{cite web|url=http://www.manuscrypts.com/myth/2011/08/25/kuber/|title=History of Kubera|publisher=Manuscrypts|accessdate=25 August 2011|archivedate=14 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014154712/http://www.manuscrypts.com/myth/2011/08/25/kuber/|deadurl=yes}}</ref> | cult_center = <!-- or | cult_centre = --> | abode = লংকা | planet = পৃথিৱী | mantra = | mantra benefits = | weapon = <!-- or | weapons = --> | battles = | artifacts = | animals = | symbol = <!-- or | symbols = --> | adherents = | height = | age = | tree = | day = | color = <!-- or | colour = --> | number = | consort = <!-- or | consorts = --> | parents = [[ব্ৰহ্মা]] (পিতৃ) | siblings = [[সপ্তৰ্ষি]] | offspring = [[ঋষি বিশ্ৰবা]], [[অগস্ত্য মুনি]], [[ৰাক্ষস|ৰাক্ষসগণ]], [[:en:Kinnara|কিন্নৰ]] | predecessor = | successor = | army = | mount = | texts = | gender = পুৰুষ | region = | ethnic_group = | festivals = | nirvana = }} পৌৰাণিক হিন্দু কাহিনী অনুসৰি '''পুলস্ত্য''' ({{lang-hi|पुलस्त्य}}; {{lang-en|Pulastya}}) আছিল [[ব্ৰহ্মা]]ৰ দশ মানস পুত্ৰ তথা দশ প্ৰজাপতিৰ এজন<ref>{{cite web|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m02/m02011.htm|title=''The Mahabharata''|author=[[Kisari Mohan Ganguli]] (1883 - 1896)|publisher=Sacred texts}}</ref> আৰু তেওঁ আছিল এজন সপ্তৰ্ষিৰ (সাতজন মহা ঋষি) প্ৰথম মানৱতাৰ।<ref name=Tantra>[http://www.sacred-texts.com/tantra/maha/maha00.htm Inhabitants of the Worlds] Mahanirvana Tantra, translated by Arthur Avalon, ([[John Woodroffe|Sir John Woodroffe]]), 1913, Introduction and Preface. The Rishi are seers who know, and by their knowledge are the makers of shastra and "see" all mantras. The word comes from the root rish Rishati-prapnoti sarvvang mantrang jnanena pashyati sangsaraparangva, etc. The seven great Rishi or saptarshi of the first manvantara are '''Marichi, Atri, Angira, Pulaha, Kratu, Pulatsya, and Vashishtha'''. In other manvantara there are other ''saptarishi''. In the present manvantara the seven are '''Kashyapa''', ''Atri, Vashishtha, Vishvamitra, Gautama, Jamadagni, Bharadvaja''. To the Rishi the Vedas were revealed. Vyasa taught the Rigveda so revealed to Paila, the Yajurveda to Vaishampayana, the Samaveda to Jaimini, Atharvaveda to Samantu, and Itihasa and Purana to Suta. The three chief classes of rishi are the Brahmarshi, born of the mind of Brahma, the Devarshi of lower rank, and Rajarshi or Kings who became rishi through their knowledge and austerities, such as Janaka, Ritaparna, etc. Thc Shrutarshi are makers of Shastras, as Sushruta. The Kandarshi are of the Karmakanda, such as Jaimini.</ref> [[মহাভাৰত]]ৰ অনুসৰি, ৰাক্ষসকুল আৰু [[:en:Kinnara|কিন্নৰকুল]] উভয়ে আছিল মুনি পুলস্ত্যৰ সন্তান। ==পুৰাতাত্ত্বিক নিদৰ্শন== [[File:King Parakramabahu the great.jpg|thumb|[[শ্ৰীলংকা]]ৰ পোলোন্নাৰুৱাত থকা এই ঐতিহাসিক মূৰ্তিটোক পুলস্ত্যৰ মুৰ্তি বুলি অনুমান কৰা হৈছিল৷ এই অনুমান মিছা বুলি [[:en:Senarath Paranavithana|সেনাৰাথ পাৰানাভিথানা]]ই প্ৰমাণ কৰে।{{cn}}|upright]] শ্ৰীলংকাৰ পোলোন্নাৰুৱা (Polonnaruwa) অঞ্চলৰ মাটিৰ খনন কাৰ্যত গ্ৰেনাইট পাথৰত তৈয়াৰী এটি মানৱমূৰ্ত্তি পোৱা যায়। প্ৰাথমিকভাৱে ঐতিহাসিকবিদসকলে মূৰ্তিটোক ৰজা [[:en:Parakramabahu I|প্ৰথম পৰাক্ৰমবাহু]] বুলি অনুমান কৰিলেও পিছত তাক ঋষি পুলস্ত্যৰ মূৰ্তি বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু এই অনুমান মিছা বুলি [[:en:Senarath Paranavithana|সেনাৰাথ পাৰানাভিথানা]]ই প্ৰমাণ কৰে।{{cn}} ==লগতে চাওক== * [[ঋষি বিশ্ৰবা]] * [[ৰাৱণ]] * [[হবিৰ্ভূ]] * [[অগস্ত্য|অগস্ত্য মুনি]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ]] i4zehu6hf8exfeilv0k7n5mpul0eoym 0 62645 616602 454087 2026-07-10T19:56:32Z ~2026-39265-62 50730 /* অভিনয় জীৱন */ 616602 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = দোস্ত হবিবুৰ ৰহমান | image =Dost habibur raman.jpg | image_size = 180px | alt = | caption =দোস্ত হবিবুৰ ৰহমান | birth_name = | birth_date = ১৯৩৯ | birth_place = [[কুমাৰপাৰা]], [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] | death_date ={{Death date|df=yes|1969|08|13|1939||}} | death_place = | residence = | nationality =ভাৰতীয় | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = গায়ক, গীতিকাৰ, অভিনেতা | years_active = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | television = | title = | term = | religion = [[ইছলাম]] | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | signature = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = }} '''দোস্ত হবিবুৰ ৰহমান''' ({{lang-en|Dost Habibur Rahman}}, ১৯৩৯-১৯৬৯) [[অসম]] তথা [[ভাৰত]]ৰ এগৰাকী গীতিকাৰ, গায়ক আৰু অভিনেতা আছিল। মাত্ৰ ত্ৰিশ বছৰ বয়সতে মৃত্যু হোৱা দোস্ত হবিবুৰ ৰহমান এগৰাকী পেৰ'ডি গায়ক হিচাপে অতি জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰখ্যাত আছিল।<ref name="loknath">{{cite book | title=কত শিল্পী কত দুখ (দোস্ত হবিবুৰ ৰহমানৰ দুখ) | author=গোস্বামী, লোকনাথ | authorlink=লোকনাথ গোস্বামী}}</ref> ==জন্ম আৰু পৰিয়াল== [[গুৱাহাটী]]ৰ কুমাৰপাৰা অঞ্চলত জন্মগ্ৰহণ কৰা হবিবুৰ ৰহমানৰ নিচেই শৈশৱতে পিতৃ-মাতৃৰ বিয়োগ ঘটিছিল। তেখেত বাইদেৱেক আৰু মাহীয়েকৰ তত্ত্বাৱধানত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। ছাত্ৰাৱস্থাতে দোস্তে খুহুতীয়া গান কিছুমান ৰচনা কৰি গাই সকলোকে আমোদ দিছিল। ড° [[ভূপেন হাজৰিকা]] আৰু [[জয়ন্ত হাজৰিকা]]ৰ গীতৰ পেৰ'ডি ৰচনা কৰি গাই তেখেত পেৰ'ডি গায়ক হিচাপে জনপ্ৰিয় হৈ উঠিছিল। এবাৰ গুৱাহাটী জিলা পুথিভঁড়ালত আয়োজিত এক সংগীত সন্ধিয়াত ড° [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ সন্মুখতে ভূপেন দাৰ সৃষ্টি “অস্ত আকাশতে সপোন ৰহণ সানি” গীতটো পেৰ'ডি কৰি “অস্ত আকাশতে মস্ত বেলি ডুবে” বুলি পৰিৱেশন কৰি ভূপেন দাৰ প্ৰশংসা বুটলিছিল। ভূপেন দাৰ “মই এটি যাযাবৰ” তেখেতে “মই এটি নিশাচৰ”; [[জয়ন্ত হাজৰিকা]]ৰ “যদি জীৱনে কান্দে নাই নাই বুলি” গানটি “যদি ঘৈণীয়ে কান্দে নাই নাই বুলি” বুলি পেৰ'ডি কৰি গাইছিল তেখেতে। এই গীতকেইটি অতি জনপ্ৰিয় হৈছিল। “গুহেটিক আৰু কেথেনো নাযাওঁ গুহেটিক নমস্কাৰ” - তীব্ৰ শ্লেষ ঢালি গোৱা এই গীতটি আকাশবাণীৰ পৰা প্ৰচাৰিত হৈছিল আৰু এই গীতটি আজিও আকাশবাণীৰ সংগীতানুষ্ঠান কিছুমানত পৰিৱেশিত হয়। তেনেকুৱা আৰু এটি জনপ্ৰিয় গীত আছিল, “কলিকতালৈ গৈছিলোঁ শুনক মহাশয়।”<ref name="loknath" /> পেৰ'ডি গীত গোৱাৰ উপৰও ৰহমানে ভূপেন হাজৰিকা পৰিচালিত কেইখনমান ছবিৰ গীতত সহযোগী শিল্পী হিচাপে কণ্ঠদান কৰিছিল। [[লটিঘটি]]ত ''ৰমজানৰে ৰোজা গ'ল'' শীৰ্ষক গীতত [[মহম্মদ ৰফি]]ৰ সৈতে, [[চিক্‌মিক্‌ বিজুলী]]ত ''ঘৰ আমাৰ মাটি হয়'' শীৰ্ষক গীতত [[মুকেশ]]ৰ সৈতে আৰু সেই একে ছবিৰে ''শম্মা থাকিলে জৰুৰ জৰুৰ পৰৱানা যে আহিবই'' শীৰ্ষক গীতত [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ সৈতে কণ্ঠদান কৰিছিল।<ref name="loknath" /> ৰহমানৰ বিখ্যাত গীতকেইটিমান যেনে, ‘গুহেটীক নমস্কাৰ’, ‘যদি ঘৈণীয়ে কান্দে লাগে লাগে বুলি’, ‘মই এটি নিশাচৰ’ আদি গ্ৰাম’ফোনত ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল।<ref name="loknath" /> ===অভিনয় জীৱন=== বিশবছৰমান বয়সত তেখেতে Young Theatrical Group (চমুকৈ YTG) নামৰ নাট্যগোষ্ঠীৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। এই গোষ্ঠীটোত [[দুলাল ৰয়]], দুলু জামান আদিও জড়িত আছিল। দোস্তে নাটকৰ সংগীত ৰচনাৰ কামত হাত দিছিল। কেইবাটাও বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব পৰা আৰু সুৰীয়া কণ্ঠৰ বাবে খুব সোনকালেই দোস্তে সকলোৰে চিনাকি হৈ পৰে আৰু নাট চাবলৈ অহা [[ভূপেন হাজৰিকা]] আৰু [[জয়ন্ত হাজৰিকা]]ৰ প্ৰিয়পাত্ৰ হৈ পৰে।<ref name="loknath" /> ভূপেন হাজৰিকাই গানৰ লগতে অভিনয় প্ৰতিভা দেখি দোস্তক তেওঁৰ ‘[[লটিঘটি]]’ আৰু ‘[[চিক্‌মিক্‌ বিজুলী]]’ বোলছবিত কৌতুক অভিনেতাৰূপে অভিনয়ৰ সুযোগ দিছিল == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://xurorenajori.info/dost-habibur-rahman-দোস্ত-হবিবুৰ-ৰহমান/ সুৰৰ এনাজৰীত দোস্ত হবিবুৰ ৰহমানৰ গীত] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814004016/https://xurorenajori.info/dost-habibur-rahman-%E0%A6%A6%E0%A7%8B%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A6%B9%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A7%81%E0%A7%B0-%E0%A7%B0%E0%A6%B9%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8/ |date=2020-08-14 }} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] gz1xlhwd6xzidaasly9j03ptsl388t3 0 63781 616583 297027 2026-07-10T15:49:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616583 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name = প'ল মিলগ্ৰম |fields = অৰ্থনৈতিক তত্ত্বকাৰক |image = Paul_Milgrom_Headshot.jpg |birth_date = {{birth date and age|1948|4|20|mf=y}} |birth_place = ডেট্ৰইট, মিছিগান, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] |death_date = |death_place = |residence = |nationality = আমেৰিকান |spouse = ইভা মেয়েৰ্ছচন মিলগ্ৰম |field = অৰ্থনীতিবিদ |work_institution = ষ্টেণ্ডফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় (১৯৮৭-বৰ্তমানলৈ)<br/>য়েল বিশ্ববিদ্যালয় (১৯৮২-৮৭)<br/> নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয় (১৯৭৯-৮৩) |alma_mater = মিছিগান বিশ্ববিদ্যালয়, বি.এ<br/>ষ্টেণ্ডফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়, এম.এছ. (পৰিসংখ্যা বিজ্ঞান), ১৯৭৮<br/> পিএইছডি (ব্যৱসায়), ১৯৭৯ |doctoral_advisor = [[ৰবাৰ্ট বি. ৱিলচন‎]] |doctoral_students = |known_for = নিলাম তত্ত্ব<br/> ইনচেণ্টিভ তত্ত্ব<br/>বজাৰ ডিজাইন |prizes = অৰ্থনীতিৰ আৰউইন প্লেনিন নেমাৰ্চ বঁটা (২০০৮)<br/> গোল্ডেন গুছ বঁটা (২০১৪<br/> চিএমই-এমএছআৰআই প্ৰাইজ ইন ইন'ভেটিভ কোৱাণ্টিটেটিভ এপ্লিকেচনছ (২০১৭)<ref>[https://www.cmegroup.com/company/center-for-innovation/msri-prize-in-innovation-winner-2017.html]</ref><br/> অৰ্থনীতিৰ [[নোবেল বঁটা]] (২০২০) |module = {{Infobox Economist |child = yes |repec_prefix = e |repec_id = pmi34}} }} '''প'ল ৰবাৰ্ট মিলগ্ৰম''' ({{Lang-en|Paul Robert Milgrom}}; জন্ম: ২০ এপ্ৰিল ১৯৪৮) এগৰাকী আমেৰিকান অৰ্থনীতিবিদ। তেওঁ ১৯৮৭ চনৰ পৰা ষ্টেণ্ডফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মানৱতা আৰু বিজ্ঞান বিভাগৰ শ্বিৰলী আৰু লিওনাৰ্ড এলি আসনৰ অধ্যাপক পদত অধিষ্ঠিত হৈ আছে। তেওঁ অৰ্থনীতিৰ ক্ৰীড়া তত্ত্বৰ বিশেষজ্ঞ। ক্ৰীড়া তত্ত্বৰ অন্তৰ্গত নিলাম তত্ত্ব আৰু মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ ৰণনীতিৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে জনা যায়। ২০২০ চনত তেওঁ [[ৰবাৰ্ট বি. ৱিলচন‎]]ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে "নিলাম তত্ত্বৰ উন্নয়ন আৰু নতুন নিলাম সজ্জাৰ উদ্ভাৱন"ৰ বাবে অৰ্থনীতিৰ [[নোবেল বঁটা]] লাভ কৰে।<ref>{{cite press release |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date= October 12, 2020 |title= The Prize in Economic Sciences 2020 |url= https://www.nobelprize.org/uploads/2020/09/press-economicsciences2020.pdf |publisher= Royal Swedish Academy of Sciences}}</ref> তেওঁ নেন্সী ষ্টকীৰ সৈতে অ-বাণিজ্য উপপাদ্য উলিয়াইছিল। তেওঁ কেইবাটাও কোম্পানীৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক। ইয়াৰে ভিতৰত আটাইতকৈ শেহতীয়া কোম্পানী হৈছে অক্সনমিক্স।<ref>[http://www.auctionomics.com Auctionomics]</ref> ই জটিল বাণিজ্যিক নিলাম আৰু বিনিময়ৰ দক্ষ বজাৰৰ সৃষ্টিৰ বাবে ছফ্টৱেৰ আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। প'ল আৰ. মিলগ্ৰম আৰু তেওঁৰ ডক্তৰেল পৰামৰ্শদাতা [[ৰবাৰ্ট বি. ৱিলচন‎]]ৰ সৈতে কোনটো ফোন কোম্পানীয়ে কোনটো চেলুলাৰ কম্পনাংক লাভ কৰিব নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ এফচিচিয়ে ব্যৱহাৰ কৰা নিলাম প্ৰট'কল সাজি উলিয়াইছিল। ২০১৬-১৭ চনত মিলগ্ৰমে টিভি সম্প্ৰচাৰৰ পৰা ৱায়াৰলেচ ব্ৰডবেণ্ড ব্যৱহাৰলৈ ৰেডিঅ' কম্পনাংক পুনৰ আবণ্টন কৰাৰ বাবে এক দুই-প্ৰান্তীয় ইনচেণ্টিভ নিলাম ব্যৱস্থাৰ প্ৰস্তুতকৰ্তা দলক নেতৃত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref name=fcc>[http://transition.fcc.gov/Daily_Releases/Daily_Business/2012/db1002/FCC-12-118A2.pdf Incentive Auction Rules Option and Discussion] September 12, 2012.</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.milgrom.net ব্যক্তিগত ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190203033312/http://www.milgrom.net/ |date=2019-02-03 }} *{{GoogleScholar|b4cFNacAAAAJ}} {{২০২০ চনৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতিৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] m8a3n1ppll7zkxmzek3kg2cwjrhyfqm 0 64781 616610 448050 2026-07-11T01:00:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616610 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | |holiday_name=বাইখো পূজা<br/>বাইখু/বায়খ' |other_name = |type= |image=Baikho Festival celebrated at Kolabari Village, Kokrajhar.jpg | image_size = 250px |caption= [[কোকৰাঝাৰ জিলা]]ৰ কলাবাৰী গাঁৱত উদযাপিত বাইখো পূজা |nickname= |observedby= [[ৰাভা জনগোষ্ঠী]] |date= এপ্ৰিল-মে'<ref name=NE>{{Cite web|author = Pranjal Baruah|url=https://www.nezine.com/info/amVXU01MWVVRemh6T1NHNHhaZ3RtQT09/the-baikho-puja-:-a-pre-harvest-festival-of-the-rabhas-seeking-rains-and-abundant-crops.html |title=The Baikho Puja : A pre-harvest festival of the Rabhas seeking rains and abundant crops|language=en|url-status=live|access-date=5 December 2020}}</ref> |date2019 = |date2020 = |observances= |celebrations= ধৰ্মীয় নীতি-নিয়ম, নৃত্য-গীত |longtype= |significance= |frequency = }} '''বাইখো পূজা''' [[অসম]]ৰ [[ৰাভা জনগোষ্ঠী]]য়ে পালন কৰা কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। সাধাৰণতে ইংৰাজীৰ এপ্ৰিল-মে’ আৰু অসমীয়া [[জেঠ মাহ]]ত ৰাভাসকলে শস্যৰ আশা আৰু বৰষুণৰ কামনাৰ লগতে তেওঁলোকৰ সুস্বাস্থ্য কামনা কৰি এই উৎসৱ পালন কৰে। ঠাইভেদে বাইখো দুদিনৰ পৰা সাতদিনীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হয়। ৰাভাসকলে সমাজৰ অপায় অমংগল দূৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যে উপাস্য দেৱতাক প্ৰাৰ্থনা জনায় আৰু বলি–বিধান আগবঢ়ায়। পৰম্পৰাগত গীত-নৃত্যৰ লগতে প্ৰচুৰ পৰিমাণৰ পানীয়ৰ ব্যৱহাৰেৰে অতি উলহ-মালহৰ মাজেৰে এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref name=NE/> ==বৰ্ণনা== বাইখো পূজা সাধাৰণতে সপ্তাহৰ দেওবাৰ, বুধবাৰ বা শুক্ৰবাৰত আৰম্ভ কৰা হয়। এই উৎসৱৰ প্ৰথম দিনটোক নৱ পিঠাৰকায় বা ঘৰ শুদ্ধিকৰণ বুলি কোৱা হয়। ঘৰ শুদ্ধিকৰণৰ দিনা গাঁৱৰ প্ৰত্যেক পৰিয়ালে নিজৰ নিজৰ ঘৰ-দুৱাৰ, বাচন-বৰ্তন, কাপোৰ কানি আদি পৰিষ্কাৰ কৰি পূজাৰ বাবে সাজু হয়। ৰাভা সমাজত প্ৰচলিত [[ওজাপালি]]য়ে গীত আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ লগতে খাম বজোৱা হয়। শস্যৰ উপাস্য দেৱতালৈ বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰি উভৈনদীকৈ শস্য পাবলৈ আৰু ব’ৰষুণৰ কামনাৰে পূজাৰীসকলে সূৰ্য অস্ত যোৱাৰ পিছত নিজৰ মুখমণ্ডলৰ লগতে গাত চাউলৰ গুৰি সানি পূজাৰ আৰম্ভণি কৰে। ওজা পালি দুয়ো সন্ধিয়া সময়ত হাতত পিঠাগুৰিৰ বাটি লৈ মংগলসুচক মন্ত্ৰ মাতি গাঁৱৰ প্ৰত্যেকৰে ঘৰৰ চালে চালে পিঠাগুৰি চতিয়াই দিয়ে। ইয়াক নক জুমকাম বা খুচৰি খোৱা বোলা হয়। মাংগলিক ভাৱে মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰা আৰু প্ৰত্যেক ঘৰে-ঘৰে মংগল কামনা কৰি পিঠাগুৰি ছতিয়াই যোৱা লোক সকলক মদেৰে আপ্যায়ন কৰা হয়। ইয়াক ন'ক জুমকায় বোলা হয়।<ref name=চানেকি>{{Cite web |author=হেমেন হাজৰিকা |url=https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/search/label/%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%B7%E0%A6%BF |title=কৃষিভিত্তিক লোক উৎসৱ বাইখো |language= |url-status=live |access-date=5 December 2020 |archivedate=3 January 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220103053141/https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/search/label/%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%B7%E0%A6%BF |deadurl=yes }}</ref> বাইখোৰ দ্বিতীয় দিনক ভৰ বা পূজাৰ দিন বোলে। এইদিনা হৈ মাৰু গীত গাই পূজাৰ আৰম্ভণি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ মতা মানুহবোৰে থানলৈ গৈ পূজাৰ আয়োজন কৰে। থানত প্ৰতিষ্ঠা কৰা দেৱ-দেৱীৰ উদ্দেশ্যে কুকুৰা আৰু গাহৰি বলি দিয়া হয়। বাইখো দেৱী আৰু দামঙিক সন্তুষ্ট কৰিবৰ বাবে গাহৰি আৰু দেৱ-দেৱীৰ বাবে কুকুৰা বলি দিয়া হয়। গাঁৱৰ মানুহে পূজা শেষ হোৱাৰ পিছত মদ-মাংসৰে ভোজ খাই ঘৰলৈ উভতি আহে। উভতি আহিবৰ সময়ত গীত গাই খাম, টেমেকা, বাদুংদুপ্পা আদি বজাই নৃত্য কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁলোকে এডাল দীঘল বনৰীয়া লতা টানি আনে আৰু বাটে বাটে হৰিধ্বনি দি আহে। থানলৈ যোৱা মানুহবোৰ আহি পোৱাৰ আগতে গাঁৱৰ সীমান্তত ৰোৱা গছপুলিৰ গুৰিত গাঁৱৰ সকলোৱে গোট খায়। ইয়াকে কিল্লা পোতা বোলে। থানলৈ যোৱা সকল আৰু গাঁৱৰ আটাইবোৰ মানুহে বাদ্য বজাই কিল্লাৰ চাৰিওফালে সাতবাৰকৈ ঘূৰি পিছত কিল্লা ভাঙি পেলায়। ইয়াক কিল্লা দিবিকাই বা কিল্লা ভঙা বুলি কোৱা হয়।<ref name=সংবাদ>{{Cite web|author =|url=https://sangbad365.com/বকোৰ-কেন্দুগুৰিত-বাইখ-উৎ/ |title=বকোৰ কেন্দুগুৰিত বাইখ’ উৎসৱ উদযাপন |language=|url-status=live|access-date=5 December 2020}}</ref> কিল্লা ভঙাৰ পিছত গাঁৱৰ মুকলি ঠাইত ৰচী টনা খেল খেলা হয়। ইয়াকে লেৱা বিকায় বা '''লেৱা টনা নৃত্য''' বোলে।<ref name=প্ৰতিদিন>{{Cite web |author= |url=https://www.asomiyapratidin.in/rabha-baikho-utsav-krisnai/ |title=অবিশ্বাস্য! দগমগীয়া আঙঠাৰ ওপৰত নৃত্য কৰি পৰম্পৰা ৰক্ষা… |language= |url-status=live |access-date=5 December 2020 |archivedate=19 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220519000254/https://www.asomiyapratidin.in/rabha-baikho-utsav-krisnai/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত ঘৰে ঘৰে গৈ হৈ মাৰু গীত গোৱা হয়।<ref name=চানেকি/> ওজা পালিয়ে পূজাৰ কাম-কাজ চলাই নিবলৈ চুত্ লা চুত্ লিক বাছনি কৰে। তেওঁলোকে মূৰত পাগুৰি মাৰি ৰঙা কাপোৰ পৰিধান কৰে। তাৰপিছত তেওঁলোকে ঘৰৰ মাজ মজিয়াত থাপনা পাতি চাকি এগছি জ্বলাই বাইখো দেৱীৰ নামত মদ আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়ায়। থাপনাৰ চাৰিকোণত চাৰিজন বায়নে খাম বজায় আৰু চুত্ লা চুত্ লিয়ে খামৰ তালে তালে নাচে। গীতালি দুদনে হৈ মাৰু গীতৰ আৰম্ভণী কৰে।<ref name=চানেকি/> ৰাভাসকলৰ হৈ মাৰু গীতৰ লগত আধ্যত্মিক ভাৱ জড়িত হৈ আছে। বাইখো পূজাৰ বাহিৰে বেলেগ সময়ত হৈ মাৰু গীত পৰিবেশন কৰাটো নিষিদ্ধ। এই গীত মুখে মুখে চলি আহিছে আৰু ডেকা গাভৰুৱে এই গীত গোৱা নিষিদ্ধ। ঘৰৰ ভিতৰত হৈ মাৰু নৃত্য চলি থকা সমযত চোতালত ডেকা গাভৰুৰ নৃত্য-গীত আৰম্ভ হয়। এই নৃত্যগীতবোৰ যৌন আবেদনময়ী। এনে গীতবোৰক ছাথাৰ বুলি কোৱা হয়।<ref name=চানেকি/> ইয়াৰ লগতে আগৰ বছৰত থাকি যোৱা শস্যৰে নিৰ্মিত এটি মেজি সাজি জলাই দিয়াটো বাইখো পূজাৰ নিয়ম। গীতৰ তালে তালে নৃত্য কৰি পূজাৰীসকলে জলি উঠা মেজিৰ অঙঠাৰ<ref name=প্ৰতিদিন/> ওপৰেৰে পাৰ হৈ শস্যৰ উপাস্য দেৱতাক সন্তুষ্ট কৰে।<ref name=NE/><ref name=সংবাদ/> ==চৰকাৰী পৃষ্ঠপোষকতা== বাইখো পূজাৰ বিষয়ে বিশ্বৰ আগত দাঙি ধৰিবলৈ [[ৰাভা হাচং স্বায়ত্বশাসিত পৰিষদ]]ৰ অধীনত এখন আঁচনিৰ অংশ হিচাপে এখন তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছে। ‘বাইখো’ নামৰ এই তথ্যচিত্ৰখনত ৰাভাসকলৰ প্ৰধান ধৰ্মীয় উৎসৱটোৰ বিষয়ে সকলো দিশৰ উপস্থাপনৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছে।<ref name=nenow>{{Cite web |author=চফিকুল আহমেদ |url=https://assam.nenow.in/ৰাভা-হাচং-স্বায়ত্ত-পৰিষদ/ |title=ৰাভা হাচং স্বায়ত্ত পৰিষদৰ আঁচনিৰ অধীনত বাইখো পূজা বিষয়ক তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ |language= |url-status=live |access-date=5 December 2020 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} {{অসমীয়া লোক-সংস্কৃতি|state=expanded}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ৰাভা জনগোষ্ঠী]] 88n5d9bj32pfudkr4ldsr13f5xcro2a 3 65464 616587 256101 2026-07-10T16:47:38Z ~2026-39225-71 50727 /* Advocate */ নতুন অনুচ্ছেদ 616587 wikitext text/x-wiki {{tmbox | type = notice | image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]] | imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]] | style = border: 1px blue solid; | textstyle = | text = {{Center|<big>{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}<br/>}}}} {{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]!'''</big><br/><br/> আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন।}}<br/> {{Center| '''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]</big><br/> <big> [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]</big><br/> <big> [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] </big><br/> <br> '''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]</big><br/> }} <br/> '''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://www.facebook.com/aswikipedia/ {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া- Assamese Wikipedia''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে।''' আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। <center>{{Wikipedia in Social Media}}</center> | small = / yes | smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smalltext = আদৰণি }} <!-- This welcome message is delivered by [[User:WikitanvirBot]] on behalf of the community. See [[Special:PermaLink/178496]] for details. --> == Advocate == lawyer social worker quiz master Anchor [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/&#126;2026-39225-71|&#126;2026-39225-71]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#126;2026-39225-71|talk]]) 16:47, 10 July 2026 (ইউ.টি.চি.) dn26sm3uwfl0z0my388d8h9v3hiuhe1 0 76858 616605 530380 2026-07-10T22:38:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616605 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = {{Unbulleted list|বং জোন-হো|Bong Joon-ho|봉준호}} | image = Bong Joon-ho 2017.jpg | image size = | caption = ২০১৭ চনত ''অকজা'' নামৰ ছবিখনৰ জাপানী প্ৰিমিয়াৰৰ সময়ত | birth_date = {{Birth date and age|1969|9|14}} | birth_place = ডায়েগো, দক্ষিণ কোৰিয়া | education = {{Unbulleted list|জেমছিল হাইস্কুল|য়নছেই বিশ্ববিদ্যালয় (কলাৰ স্নাতক|কোৰিয়ন একাডেমি অৱ ফিল্ম আৰ্টছ}} | occupation = {{hlist|পৰিচালক|প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যকাৰ}} | awards = | notable_works = {{flatlist| * ''মেমোৰিজ অৱ মাৰ্ডাৰ'' * ''দ্য হোষ্ট'' (২০০৬) * ''স্নৌপায়াৰ্চাৰ'' * 'অ'কজা'' * ''পেৰাছাইট'' | spouse = {{marriage|জাং ছান ইয়ং|1995}} }} | style = {{unbulleted list | একছ্যন | ব্লেক কমেডি | অপৰাধমূলক চলচ্চিত্ৰ | ড্ৰামা | দানৱ ছবি | থ্ৰিলাৰ }} }} '''বং জোন-হো''' ({{lang-en|Bong Joon-ho}}, জন্ম- ১৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৬৯) হৈছে দক্ষিণ কোৰিয়াৰ এগৰাকী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ৷ তেখেত তিনিটা অ'স্কাৰ বঁটাৰ প্ৰাপক৷ তেখেতৰ ছবিসমূহত সামাজিক, কল্পনাপ্ৰসূত, ব্লেক কমেডিৰ দৰে বৈশিষ্ট্য দেখিবলৈ পোৱা যায়৷ <ref name="page">{{cite web |last=Paquet |first=Darcy |title=The Bong Joon Ho Page |url=http://www.koreanfilm.org/bongjoonho.html |publisher=Koreanfilm.org |access-date=November 18, 2012 |date=February 28, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080515071559/http://koreanfilm.org/bongjoonho.html |archive-date=May 15, 2008 |url-status=live}}</ref> ২০০০ চনত মুক্তিলাভ কৰা ব্লেক কমেডি ছবি ''বাৰ্কিং ডগছ্ নেভাৰ বাইট''ৰ জৰিয়তে বং জোন-হো চৰ্চালৈ আহে৷ এইখন আছিল তেখেতৰ প্ৰথমখন ছবি ৷ ইয়াৰ পিছত তেখেতে ''মেম'ৰিচ অৱ মাৰ্ডাৰ'' (২০০৩), ''দ্য হষ্ট'' (২০০৬), ''স্নৌপায়াৰ্ছাৰ'' (২০১৩) আৰু ''পেৰাছাইট'' (২০১৯) নিৰ্মাণ কৰে ৷ আটাইকেইখন ছবিয়েই উপাৰ্জনকাৰীৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে৷ পেৰাছাইট ছবিখনে দক্ষিণ কোৰিয়াৰ চলচ্চিত্ৰ ইতিহাসত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী হিচাপে অভিলেখ ৰচিছে ৷ <ref>{{cite web |url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/boxOffice_AllTime.jsp?mode=BOXOFFICE_ALLTIME |title=Box Office: All Time |publisher=[[Korean Film Council]] |access-date=March 11, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180312131906/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/boxOffice_AllTime.jsp?mode=BOXOFFICE_ALLTIME |archive-date=March 12, 2018 |url-status=live}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== দক্ষিণ কোৰিয়াৰ দায়েগোত বং জোন-হোৰ জন্ম হৈছিল৷ চাৰিটা সন্তানৰ পৰিয়ালটোত তেখেত আছিল কনিষ্ঠ৷ <ref name="VultureJung">{{cite news |last=Jung |first=E. Alex |date=October 7, 2019 |title=Bong Joon-ho's Dystopia Is Already Here The Korean director's ruthless, bleak new film Parasite is the most fun you'll have in theaters this fall. |url=https://www.vulture.com/2019/10/bong-joon-ho-parasite.html |publisher=Vulture |access-date=January 25, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115223818/https://www.vulture.com/2019/10/bong-joon-ho-parasite.html |archive-date=January 15, 2020 |url-status=live}}</ref>তেখেতৰ পিতৃ বং জোন-হোৰ পিতৃ বং ছাং-গ্যোন আছিল এগৰাকী প্ৰথম প্ৰজন্মৰ গ্ৰাফিক ডিজাইনাৰ, উদ্যোগিক ডিজাইনাৰ আৰ য়ুংনাম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক৷ ইয়াৰ লগতে তেখেত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ কলা বিভাগৰ মুৰব্বীৰ পদত অধিষ্ঠিত আছিল৷ বং জোন-হোৰ মাতৃ পাৰ্ক ছো-ইয়ং আছিল এগৰাকী গৃহিণী৷<ref name="VultureJung"/><ref name="KoreaDaily">{{cite news |url=https://www.koreadaily.com/news/read.asp?art_id=790752 |title=봉준호 감독 집안 알고보니 '로열패밀리 |access-date=February 8, 2020 |date=February 18, 2009 |agency=[[JoongAng Ilbo]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221220642/http://www.koreadaily.com/news/read.asp?art_id=790752 |archive-date=February 21, 2009 |language=ko |archivedate=February 21, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221220642/http://www.koreadaily.com/news/read.asp?art_id=790752 |deadurl=yes }}</ref> বং জোন-হোৱে প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰি থকাৰ সময়তে ছিউললৈ স্থানান্তৰিত হয় ৷ হান নদীৰে কাষত জামছিল ডঙত তেওঁলোকে থাকিবলৈ লয়৷ <ref name="JungJiYoun">{{cite book |first=Ji-youn |last=Jung |title=Bong Joon-ho |publisher=Seoul Selection |year=2009 |isbn=9788991913929 |page=160 |url=https://books.google.com/books?id=UYP8CAAAQBAJ&pg=PT160}}</ref>১৯৮৮ চনত বঙে য়নছেই বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে আৰু সমাজতত্ত্ব বিষয়ত মেজৰ গ্ৰহণ কৰে৷ <ref name="VultureJung"/>কলেজৰ চৌহদবোৰ বিশেষকৈ য়নছেই সেইমুহূৰ্তত দক্ষিণ কোৰিয়াৰ গণতান্ত্ৰিক আন্দোলনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ থলী আছিল৷ বঙে সেই আন্দোলনৰ এগৰাকী সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল৷ প্ৰায়েই তেওঁলোক টিয়েৰ গেছৰ মুখামুখি হৈছিল৷<ref name="VultureJung"/><ref name="NYTRussell">{{cite news |last=Russell |first=Mark |date=May 28, 2006 |title=Unlike His Peers, the Director Bong Joon-ho Likes Ideas and Metaphors |url=https://www.nytimes.com/2006/05/28/movies/28russ.html |work=[[The New York Times]] |access-date=January 25, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200125222731/https://www.nytimes.com/2006/05/28/movies/28russ.html |archive-date=January 25, 2020 |url-status=live}}</ref> দক্ষিণ কোৰিয়াৰ বাধ্যতামূলক দুবছৰীয়া সামৰিক সেৱাত তেখেত নিযুক্ত হৈ সেৱা আগবঢ়াইছিল৷ ১৯৯২ চনত পুনৰ বং জোন-হো মহাবিদ্যালয়লৈ ওভতি আহে৷ <ref name="VultureJung"/> ইয়াৰ পিছত বঙে ''ইয়েল্লো ডোৰ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ ক্লাৱ এটাৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰে৷ লগত থাকে প্ৰতিৱেশী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থীসকল৷ <ref name="VultureJung"/>ক্লাৱৰ সদস্য হিচাপে বঙে ষ্টপ ম'ছন ছবি ''লুকিং ফৰ পেৰাডাইছ''কে ধৰি কেইখনমান ছবি নিৰ্মাণ কৰে৷ <ref name="VultureJung"/> ১৯৯৫ চনত তেখেতে য়নছেই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ <ref name="VultureJung"/> ==কৰ্মজীৱন== স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰাৰ পাছত বং জোন-হোৱে পৰৱৰ্তী পাঁচটা বছৰ বিভিন্ন পৰিচালকৰ লগত কাম কৰি অতিবাহিত কৰে ৷ ১৯৯৬ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এখন এন্থালজি ছবি 'Seven Reasons Why Beer is Better Than a Lover''ৰ বাবে তেখেতক আংশিক চিত্ৰনাট্যত নামোল্লেখ (Credit) কৰা হয় ৷ ১৯৯৭ চনত পাৰ্ক কি-ইয়ঙৰ প্ৰথমখন ছবি ''Motel Cactus''ত তেখেতে সহকাৰী পৰিচালক আৰু চিত্ৰনাট্যৰ দায়িত্ব চম্ভালে ৷ <ref name="page" /> বং জোন-হোৱে পৰিচালনা কৰা প্ৰথমখন চলচ্চিত্ৰ আছিল ''Barking Dogs Never Bite'' (২০০০)৷ প্ৰযোজনাৰ দায়িত্বত আছিল চা ছিয়ু-জা৷ <ref>{{cite web |title=Bong Joon Ho: Writing New Chapter in Korean Film History |url=http://english.kbs.co.kr/Archives/index.html?sec=people&No=5391 |archive-url=https://archive.today/20130219001116/http://english.kbs.co.kr/Archives/index.html?sec=people&No=5391 |url-status=dead |archive-date=February 19, 2013 |publisher=[[Korean Broadcasting System]] |access-date=November 18, 2012 |date=November 15, 2006}}</ref> ছবিখনত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক এগৰাকীয়ে প্ৰতিৱেশীৰ কুকুৰ এটাক অপহৰণ কৰাৰ কাহিনীটো উপস্থাপন কৰা হৈছিল ৷ <ref>{{cite web |last=Paquet |first=Darcy |title=Barking Dogs Never Bite |url=http://koreanfilm.org/kfilm00.html#dogs |publisher=Koreanfilm.org |access-date=October 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003015832/http://koreanfilm.org/kfilm00.html#dogs |archive-date=October 3, 2012 |url-status=live}}</ref> ছবিখনে ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰাৰ লগতে হং কং আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱকে ধৰি আন দুখনমান মহোৎসৱত বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল৷ <ref name="page" /> বঙৰ দ্বিতীয়খন ছবি আছিল ''Memories of Murder'' (২০০৩)৷ ছবিখনৰ কাহিনীটো বাস্তৱভিত্তিক ৷ ১৯৮০ৰ দশকত এটা চিৰিয়েল কিলাৰে কিদৰে এখন চহৰত ত্ৰাসৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু কিদৰে তাক কৰায়ত্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষী-প্ৰশাসনে তদন্ত আৰম্ভ কৰিছিল-সেই প্ৰক্ৰিয়াটোক ছবিখনত উপস্থাপন কৰা হৈছে৷ ২০১৯ চনতহে এজন অভিযুক্তই অপৰাধৰ দায়বদ্ধতা স্বীকাৰ কৰে ৷ <ref>{{cite news |url=https://www.cnn.com/2020/01/13/entertainment/bong-joon-ho-interview-parasite/index.html |title=Bong Joon Ho had a big year. And not just because of 'Parasite' |first=Thomas |last=Page |publisher=[[CNN]] |date=January 13, 2020 |access-date=January 22, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200115131400/https://www.cnn.com/2020/01/13/entertainment/bong-joon-ho-interview-parasite/index.html |archive-date=January 15, 2020 |url-status=live}}</ref> ছবিখন ২০০৩ চনত মুক্তি দিয়া হৈছিল আৰু ছবিখনে বাণিজ্যিক সফলতাৰ লগতে যোগাত্মক সঁহাৰিও লাভ কৰে৷ <ref name="page" /> [[File:Bong_Joon-Ho_at_2010_Independent_Spirit_Awards.jpg|thumb|২০১০ চনৰ ৫ মাৰ্চত অনুষ্ঠিত হোৱা পঞ্চবিংশতম ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট স্পিৰিট বঁটাৰ অনুষ্ঠানত বং]] ২০০৬ চনত বং জোন-হোৱে নিৰ্মাণ কৰা ''দ্য হষ্ট'' নামৰ ছবিখনৰ জৰিয়তে আন্ত:ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয় ৷ সমান্তৰালভাৱে কোৰিয়ান ছবি উদ্যোগো এঢাপ ওপৰলৈ যায়৷<ref name="HostBong">{{cite web |url=https://www.koreanfilm.org/bongjoonho.html |date=February 14, 2008 |title=The Bong Joon-ho Page |publisher=Koreafilm |access-date=February 9, 2020}}</ref> কোৰিয়াৰ হান নদীৰ পৰা ওলাই অহা এটা কাল্পনিক সামুদ্ৰিক দৈত্যকায় জীৱই সৃষ্টি কৰা সন্ত্ৰাসৰ কাহিনী হৈছে ছবিখনৰ মুখ্য উপজীৱ্য৷ ছবিখনৰ বাজেট আছিল ১২ মিলিয়ন ডলাৰ৷ দক্ষিণ কোৰিয়াৰ মুঠ ১৮০০ স্ক্ৰীণৰ এক তৃতীয়াংশ স্ক্ৰীনতেই মুক্তি হয় আৰু ১ কোটি ২০ লাখ টিকট বিক্ৰীৰে অভিলেখ ৰচিবলৈ সক্ষম হয় ৷ ছবিখনৰ বাণিজ্যিক স্বত্ত্বসমূহ আমেৰিকান ষ্টুডিঅ' ইউনিভাৰ্ছেল পিকচাৰ্ছে ক্ৰয় কৰে৷ <ref name="page" /><ref>{{cite web |last=Sedia |first=Giuseppe |title=An Interview with Bong Joon Ho |url=http://www.koreanfilm.org/bongjh.html |publisher=Koreanfilm.org |access-date=November 18, 2012 |date=February 14, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100522212201/http://www.koreanfilm.org/bongjh.html |archive-date=May 22, 2010 |url-status=live}}</ref> ২০১৩ চনত বঙৰ প্ৰথমখন ইংৰাজী ভাষাৰ ছবিয়ে মুক্তি পায়৷ ছবিখনৰ নাম আছিল ''স্নৌপায়াৰ্চাৰ'' ৷ ১৯৮২ চনৰ জেকুৱাছ লব আৰু জিয়ান-মাৰ্ক ৰছেটিৰ গ্ৰাফিক উপন্যাস ''Le Transperceneige'' ৰ ওপৰত ছবিখনৰ কাহিনীটো আধাৰিত৷ <ref>{{cite web |last=Kim |first=Young-gyo |title=Film adaptation of French dystopian comic to go global: Bong |url=http://english.yonhapnews.co.kr/Features/2008/05/27/93/0801000000AEN20080526006100315F.HTML |publisher=[[Yonhap News Agency]] |access-date=November 18, 2012 |date=May 27, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120209085122/http://english.yonhapnews.co.kr/Features/2008/05/27/93/0801000000AEN20080526006100315F.HTML |archive-date=February 9, 2012 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Noh |first=Jean |title=Bong Joon Ho wraps Snowpiercer in Prague |url=http://www.screendaily.com/news/asia-pacific/bong-joon-ho-wraps-snow-piercer-in-prague/5044425.article |work=[[Screen International]] |access-date=November 18, 2012 |date=July 17, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004213743/http://www.screendaily.com/news/asia-pacific/bong-joon-ho-wraps-snow-piercer-in-prague/5044425.article |archive-date=October 4, 2013 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Schou |first=Solvej |title=Coming to America: South Korea's top directors on hitting Hollywood with English language films |url=http://insidemovies.ew.com/2012/10/29/south-korea-top-directors-park-chan-wook-kim-jee-woon-bong-joon-ho/ |work=[[Entertainment Weekly]] |access-date=November 18, 2012 |date=October 29, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103074341/http://insidemovies.ew.com/2012/10/29/south-korea-top-directors-park-chan-wook-kim-jee-woon-bong-joon-ho/ |archive-date=November 3, 2012 |url-status=live |archivedate=September 24, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140924130336/http://insidemovies.ew.com/2012/10/29/south-korea-top-directors-park-chan-wook-kim-jee-woon-bong-joon-ho/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |last=Paquet |first=Darcy |title=What SNOWPIERCER Means to the Korean Film Industry: PART 1 – The summit of KOREAN Film's ambition |url=http://koreanfilm.or.kr/webzine/sub/news.jsp?mode=A_VIEW&wbSeq=218 |publisher=Korean Cinema Today |access-date=June 7, 2013 |date=April 30, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013221629/http://koreanfilm.or.kr/webzine/sub/news.jsp?mode=A_VIEW&wbSeq=218 |archive-date=October 13, 2013 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=Bechervaise |first=Jason |title=Bong Joon-ho, Director of SNOWPIERCER: PART 2 – INTERVIEW "I wanted to make a very exciting train and sci-fi movie" |url=http://koreanfilm.or.kr/webzine/sub/interview.jsp?mode=A_VIEW&wbSeq=45 |publisher=Korean Cinema Today |access-date=June 7, 2013 |date=April 30, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012005645/http://koreanfilm.or.kr/webzine/sub/interview.jsp?mode=A_VIEW&wbSeq=45 |archive-date=October 12, 2013 |url-status=live}}</ref> ছবিখনৰ কাহিনীয়ে ভৱিষ্যতৰ পৃথিৱীত ভ্ৰমণৰত এখন দীঘল ৰে'ল আৰু তাৰ অভ্যন্তৰত থকা যাত্ৰীসকলৰ মাজত সামাজিক বৈষম্যকেন্দ্ৰিক সংঘাতক উপস্থাপন কৰিছে ৷ ২০১৩ চনৰ ২৯ জুলাই তাৰিখে দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ৰাজধানী চিউলত থকা টাইমছ স্কুৱেৰ মলত ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ সম্পন্ন হয়৷ <ref>{{cite news |url=https://ph.celebrity.yahoo.com/news/snowpiercer-vip-premiere-to-be-held-on-july-031303090.html |title=Snowpiercer VIP premiere to be held on July 28 |date=July 30, 2013 |publisher=[[Yahoo!]] |access-date=July 30, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141027000731/https://ph.celebrity.yahoo.com/news/snowpiercer-vip-premiere-to-be-held-on-july-031303090.html |archive-date=October 27, 2014 |archivedate=October 27, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141027000731/https://ph.celebrity.yahoo.com/news/snowpiercer-vip-premiere-to-be-held-on-july-031303090.html |deadurl=yes }}</ref>২০১৩ চনৰ ৭ ছেপ্টেম্বৰত ডিউভিলে আমেৰিকান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ সামৰণি ছবি হিচাপে ''স্নৌপায়াৰ্চাৰ'' প্ৰদৰ্শিত হয় ৷<ref>{{cite news |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/deauville-american-film-festival-adds-609669 |title=Deauville American Film Festival Adds 'Snowpiercer' as Closing Film |last=Richford |first=Rhonda |work=[[The Hollywood Reporter]] |date=August 20, 2014 |access-date=August 20, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714120537/http://www.hollywoodreporter.com/news/deauville-american-film-festival-adds-609669 |archive-date=July 14, 2014}}</ref> ছবিখনে বাণিজ্যিক সাফল্য লাভ কৰাৰ উপৰি সমালোচকৰ নিৰ্বাচিত দহখন ছবিৰ তালিকাতো সন্নিৱিষ্ট হয় ৷ <ref>{{cite web |url=http://www.metacritic.com/movie/snowpiercer |title=Snowpiercer (2014) |publisher=[[Metacritic]] |access-date=June 27, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140626151427/http://www.metacritic.com/movie/snowpiercer |archive-date=June 26, 2014 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/reports.jsp?pageIndex=2&blbdComCd=601008&seq=257&mode=VIEW |title=Box Office: July 25 – August 7, 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102221639/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/reports.jsp?pageIndex=2&blbdComCd=601008&seq=257&mode=VIEW |archive-date=January 2, 2015 |access-date=April 12, 2014}}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.metacritic.com/feature/film-critic-top-10-lists-best-movies-of-2014 |title=Best of 2014: Film Critic Top Ten Lists |publisher=[[Metacritic]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141227042842/http://www.metacritic.com/feature/film-critic-top-10-lists-best-movies-of-2014 |archive-date=December 27, 2014 |access-date=December 6, 2014 |archivedate=July 10, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190710180015/https://www.metacritic.com/feature/film-critic-top-10-lists-best-movies-of-2014 |deadurl=yes }}</ref> ২০১৫ চনত বঙৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''অ'কজা'' ঘোষণা কৰা হয় ৷ <ref>{{cite news |last1=Jones |first1=Julie |title=Bong Joon Ho Will Film His Next Project In The U.S. And Korea |url=http://www.kdramastars.com/articles/80958/20150408/bong-joon-ho-will-film-his-next-project-in-the-u-s-and-korea.htm |access-date=May 4, 2015 |publisher=KDrama Stars |date=April 8, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505055032/http://www.kdramastars.com/articles/80958/20150408/bong-joon-ho-will-film-his-next-project-in-the-u-s-and-korea.htm |archive-date=May 5, 2015 |url-status=live}}</ref> ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী হিচাপে ২০১৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ডেৰিয়াছ খণ্ডিজীয়ে ছবিৰ কুশলী হিচাপে যোগদান কৰে৷ <ref>{{cite web |url=https://asianmoviepulse.com/2016/02/bong-joon-ho-netflix-darius-khondji-join-forces-okja/ |title=Bong Joon-ho, Netflix and Darius Khondji join forces for Okja |last=Stellarise |date=February 3, 2016 |publisher=Asian Movie Pulse |access-date=May 26, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190526141626/https://asianmoviepulse.com/2016/02/bong-joon-ho-netflix-darius-khondji-join-forces-okja/ |archive-date=May 26, 2019 |url-status=live |archivedate=December 8, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191208025628/https://asianmoviepulse.com/2016/02/bong-joon-ho-netflix-darius-khondji-join-forces-okja/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৭ চনত কাঁ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ হয় ৷ ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছিল নেটফ্লিক্সে আৰু ইয়াৰ বাবে কিছ বিতৰ্কৰো সূচনা হৈছিল৷ <ref>{{cite web |url=https://www.indiewire.com/2017/06/okja-south-korea-rejected-netflix-bong-joon-ho-1201838682/ |title='Okja' Rejected By 93% of South Korean Movie Theaters Over Netflix Controversy |last=Sharf |first=Zack |date=June 7, 2017 |publisher=[[IndieWire]] |language=en |access-date=January 22, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180223102813/http://www.indiewire.com/2017/06/okja-south-korea-rejected-netflix-bong-joon-ho-1201838682/ |archive-date=February 23, 2018 |url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনৰ ২৮ জুনত নেটফ্লিক্সযোগে ছবিখনে মুক্তি লাভ কৰে আৰু ইতিবাচক সঁহাৰি পায়৷ <ref>{{cite web |url=http://www.comingsoon.net/movies/trailers/819645-first-teaser-for-bong-joon-hos-okja-coming-to-netflix |title=First Teaser for Bong Joon-ho's Okja, Coming to Netflix |date=February 28, 2017 |publisher=ComingSoon.net |access-date=February 28, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301010453/http://www.comingsoon.net/movies/trailers/819645-first-teaser-for-bong-joon-hos-okja-coming-to-netflix |archive-date=March 1, 2017 |url-status=live}}</ref> নিউ ইয়ৰ্ক টাইমছৰ সমালোচক এ.অ'. স্কট ছবিখনৰ বিষয়ে লিখিছে-: "''Okja'' is a miracle of imagination and technique, and ''Okja'' insists, with abundant mischief and absolute sincerity, that she possesses a soul."<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2017/06/27/movies/review-okja-bong-joon-ho.html |title=Review: In 'Okja,' a Girl and Her Pig Take on the Food Industrial Complex |last=Scott |first=A. O. |author-link=A. O. Scott |date=June 27, 2017 |work=[[The New York Times]] |access-date=June 30, 2017 |language=en |issn=0362-4331 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170706153255/https://www.nytimes.com/2017/06/27/movies/review-okja-bong-joon-ho.html |archive-date=July 6, 2017 |url-status=live}}</ref> ===পেৰেছাইট=== [[File:Bong Joon-ho FilmFest Muenchen 04Jul2019.jpg|150px|thumb|২০১৯ চনৰ জুলাই মাহত মিউনিখ আন্ত:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত বং জোন-হো]] ২০১৯ চনত বং জোন-হোৱে দক্ষিণ কোৰিয়ান চলচ্চিত্ৰ ''পেৰাছাইট''ৰ নিৰ্দেশনা কৰে৷ <ref>{{cite web |url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3043679 |title=Bong Joon-ho's next film has a cast |last=Hong |first=You-kyoung |date=January 24, 2018 |work=[[Korea JoongAng Daily]] |access-date=January 24, 2018 |archivedate=November 18, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181118233329/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aId=3043679 |deadurl=yes }}</ref> এইখন এখন ব্লেক কমেডি থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি য'ত এটা দৰিদ্ৰ আৰু প্ৰতিপত্তিশালী পৰিয়ালৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা সংযোগ আৰু সংঘাতৰ দিশটো অৱলোকন কৰা হয় ৷ ২০১৯ চনত কাঁ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ সম্পন্ন হয় আৰু ইয়াত ছবিখনে ''পাম অ' ডিয়েৰ'' বঁটাৰে সন্মানিত হয়৷ এইটো সন্মান লাভ কৰা প্ৰথমখন কোৰিয়ান ছবি হিচাপে ''পেৰেছাইট'' চৰ্চিত হয় ৷ <ref>{{cite web |url=https://www.indiewire.com/2019/05/bong-joon-ho-palme-dor-first-korean-director-cannes-1202144821/ |title=Bong Joon-ho Makes Cannes History As First Korean Director to Win Palme d'Or |last=Sharf |first=Zack |date=May 25, 2019 |publisher=[[IndieWire]] |access-date=May 25, 2019}}</ref> ২০১৯ চনৰ ১৬ জুনত ছবিখনে ছিডনি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ছিদনি ছবি বঁটা হিচাআপে ৬০,০০০ ডলাৰৰ ধনৰাশি লাভ কৰে৷ <ref>{{cite web |url=https://www.sff.org.au/program/awards/ |title=AWARDS |publisher=[[Sydney Film Festival]] |access-date=June 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626230312/https://www.sff.org.au/program/awards/ |archive-date=June 26, 2019 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-16/sydney-film-festival-winners-parasite-erica-glynn-documentary/11174160 |title=Bong Joon-ho's Parasite wins Sydney Film Festival official competition prize |last=Jefferson |first=Dee |date=June 16, 2019 |publisher=[[Sydney Film Festival]] |access-date=June 16, 2019}}</ref> ''পেৰেছাইট'' ছবিখনে বিপুল মাত্ৰাৰ প্ৰশংসা আৰু সমাদৰ লাভ কৰে৷ ছবিখনে মুঠ ৩৩০টা মনোনয়ন লাভ কৰি ১৯৭ টা শাখাত বঁটা অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়৷ পৰিচালক হিচাপে বঙৰ কাম, চিত্ৰনাট্য, সম্পাদনা, প্ৰযোজনাগত মূল্যবোধ, অভিনেতাসকলৰ অভিনয়ে দৰ্শক আৰু সমালোচকক আকৃষ্ট কৰে৷ ৯২সংখ্যক [[একাডেমী বঁটা]]ত ছবিখনে ছটা শিতানত মনোনয়ন লাভ কৰে আৰু চাৰিটা শিতানত বঁটা লাভ কৰে৷ সেইকেইটা হৈছে-শ্ৰেষ্ঠ ছবি, শ্ৰেষ্ঠ পৰিচালক, শ্ৰেষ্ঠ মৌলিক চিত্ৰনাট্য, শ্ৰেষ্ঠ আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ৷ একাডেমী বঁটাৰ স্বীকৃতি লাভ কৰা এইখন প্ৰথম দক্ষিণ কোৰিয়ান ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়৷ আনহাতে ''শ্ৰেষ্ঠ ছবি''ৰ শিতানত বিজয়ী হোৱা প্ৰথমখন অ-ইংৰাজী ভাষা ছবিৰ তালিকাভুক্ত হয়৷ <ref>{{Citation|title=The Artist|url=http://www.imdb.com/title/tt1655442/|access-date=2020-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113030121/https://www.imdb.com/title/tt1655442/|archive-date=13 January 2020|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] hhkrti9oltes78szo4m2a5dxkafihq0 0 82477 616631 604818 2026-07-11T06:51:13Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[ডিগবৈ (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[ডিগবৈ বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 604818 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = ডিগবৈ | type = SLA | constituency_no = ৮৪ | map_image = Digboi Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | district = [[Tinsukia district|তিনিচুকীয়া]] | loksabha_cons = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]] | established = ১৯৫১ | mla = | party = | alliance = | latest_election_year = | electors = | reservation = নাই }} {{বিধানসভা সমষ্টি |name=ডিগবৈ |lacno=৮৪ |district=তিনিচুকীয়া |total in district=ছখন |mpc=ডিব্ৰুগড় |total in mpc=দহখন |other=নখন |ডিব্ৰুগড়|চাবুৱা-লাহোৱাল|খোৱাং|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া|district1=ডিব্ৰুগড় |তিনিচুকীয়া|মাকুম||||district2=তিনিচুকীয়া ||||||district3= |||||district4= |last=মাৰ্ঘেৰিটা }} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]] {{পোখালি}} {{Assembly constituencies of Assam}} 96byf65jopktglmby698p4799etij3p 616637 616631 2026-07-11T06:56:29Z ManjurKhan 18997 সাঁচ যোগ 616637 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = ডিগবৈ | type = SLA | constituency_no = ৮৪ | map_image = Digboi Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড়]] | district = [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] | established = ১৯৫১ | reservation = নাই | mla = সুৰেন ফুকন | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} {{বিধানসভা সমষ্টি |name=ডিগবৈ |lacno=৮৪ |district=তিনিচুকীয়া |total in district=ছখন |mpc=ডিব্ৰুগড় |total in mpc=দহখন |other=নখন |ডিব্ৰুগড়|চাবুৱা-লাহোৱাল|খোৱাং|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া|district1=ডিব্ৰুগড় |তিনিচুকীয়া|মাকুম||||district2=তিনিচুকীয়া ||||||district3= |||||district4= |last=মাৰ্ঘেৰিটা }} {{Pie chart|caption=ডিগবৈ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=64|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৯ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=29|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=7|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]] !যাদৱ চন্দ্ৰ খাটনিয়াৰ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !দ্বিজেশ চন্দ্ৰ দেৱ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !দ্বিজেশ চন্ন্দ্ৰ দেৱ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !যাদৱ চন্দ্ৰ খাটনিয়াৰ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !চন্দ্ৰ বাহাদুৰ ছেত্ৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ৰামেশ্বৰ ধানোৱাৰ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ৰাধাকান্ত ফুকন ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] ! rowspan="5" |ৰামেশ্বৰ ধানোৱাৰ ! rowspan="5" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[সুৰেন ফুকন]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী সুৰেন ফুকনে বিজয় সাব্যস্ত কৰি ডিগবৈ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডিগবৈ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0384 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0384.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = সুৰেন ফুকন | votes = 76,431 | percentage = 54.15 | change = +2.95 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = গৌতম ধানোৱাৰ | votes = 54,125 | percentage = 38.35 | change = -4.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = প্ৰণৱ চেতিয়া | votes = 6,550 | percentage = 4.64 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,021 | percentage = 2.85 | change = }} {{Election box majority | votes = 22,306 | percentage = 15.80 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,41,127 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ডিগবৈ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডিগবৈ}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = সুৰেন ফুকন | votes = 69,431 | percentage = 51.20 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = গৌতম ধানোৱাৰ | votes = 58,513 | percentage = 43.14 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = সুশান্ত দত্ত | votes = 4,310 | percentage = 3.18 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,361 | percentage = 2.48 | change = }} {{Election box majority | votes = 10,918 | percentage = 8.06 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,35,615 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডিগবৈ}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = সুৰেন ফুকন | votes = 53,412 | percentage = 46.60 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = গৌতম ধানোৱাৰ | votes = 46,231 | percentage = 40.33 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = অতুল সোণোৱাল | votes = 12,310 | percentage = 10.74 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,673 | percentage = 2.33 | change = }} {{Election box majority | votes = 7,181 | percentage = 6.27 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,14,626 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তিনচুকীয়া জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]] {{পোখালি}} {{Assembly constituencies of Assam}} 64ga2859fy9cr4jgfrofegbw4x99h5u 0 82478 616624 604836 2026-07-11T06:35:49Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[মাৰ্ঘেৰিটা (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[মাৰ্ঘেৰিটা বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 604836 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = মাৰ্ঘেৰিটা | type = SLA | constituency_no = ৮৩ | map_image = Margherita Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | district = [[Tinsukia district|তিনিচুকীয়া]] | loksabha_cons = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]] | established = ১৯৭৮ | mla = | party = | alliance = | latest_election_year = | electors = | reservation = নাই }} {{বিধানসভা সমষ্টি |name=মাৰ্ঘেৰিটা |lacno=৮৩ |district=তিনিচুকীয়া |total in district=ছখন |mpc=ডিব্ৰুগড় |total in mpc=দহখন |other=নখন |ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|খোৱাং|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া|district1=ডিব্ৰুগড় |তিনিচুকীয়া|মাকুম||||district2=তিনিচুকীয়া ||||||district3= |||||district4= |last=ডিগবৈ }} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]] {{পোখালি}} {{Assembly constituencies of Assam}} 3g79h4xzou6jlznt7vsvh0c89fc8h65 616629 616624 2026-07-11T06:48:51Z ManjurKhan 18997 সাঁচ 616629 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = মাৰ্ঘেৰিটা | type = SLA | constituency_no = ৮৩ | map_image = Margherita Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড়]] | district = [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] | established = ১৯৭৮ | reservation = নাই | mla = ভাস্কৰ শৰ্মা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} {{বিধানসভা সমষ্টি |name=মাৰ্ঘেৰিটা |lacno=৮৩ |district=তিনিচুকীয়া |total in district=ছখন |mpc=ডিব্ৰুগড় |total in mpc=দহখন |other=নখন |ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|খোৱাং|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া|district1=ডিব্ৰুগড় |তিনিচুকীয়া|মাকুম||||district2=তিনিচুকীয়া ||||||district3= |||||district4= |last=ডিগবৈ }} {{Pie chart|caption=মাৰ্ঘেৰিটা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=55|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=36|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=9|label3=[[জনতা পাৰ্টি|'''জনতা পাৰ্টি''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Janata Party}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !হৰেশ্বৰ গোস্বামী ![[জনতা পাৰ্টি]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !কাউঞ্চিল তেলী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !কুলবাহাদুৰ চেত্ৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] ! rowspan="4" |প্ৰদ্যুত বৰদলৈ ! rowspan="4" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !প্ৰদ্যুত বৰদলৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[ভাস্কৰ শৰ্মা]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ভাস্কৰ শৰ্মাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি মাৰ্ঘেৰিটা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে চতুৰ্থবাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাৰ্ঘেৰিটা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0383 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0383.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ভাস্কৰ শৰ্মা | votes = 86,412 | percentage = 55.45 | change = +2.23 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = মনোৰঞ্জন বৰগোহাঞি | votes = 58,125 | percentage = 37.30 | change = -1.12 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = সঞ্জীৱ বৰুৱা | votes = 8,110 | percentage = 5.20 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,197 | percentage = 2.05 | change = }} {{Election box majority | votes = 28,287 | percentage = 18.15 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,55,844 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত মাৰ্ঘেৰিটা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাৰ্ঘেৰিটা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ভাস্কৰ শৰ্মা | votes = 78,401 | percentage = 53.22 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = মনোৰঞ্জন বৰগোহাঞি | votes = 56,425 | percentage = 38.42 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = সঞ্জীৱ বৰুৱা | votes = 9,112 | percentage = 6.20 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,145 | percentage = 2.16 | change = }} {{Election box majority | votes = 21,976 | percentage = 14.80 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,47,083 | percentage = 81.35 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাৰ্ঘেৰিটা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ভাস্কৰ শৰ্মা | votes = 66,360 | percentage = 51.20 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = প্ৰদ্যুত বৰদলৈ | votes = 46,231 | percentage = 35.67 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = উৎপল চেতিয়া | votes = 14,310 | percentage = 11.04 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,697 | percentage = 2.09 | change = }} {{Election box majority | votes = 20,129 | percentage = 15.53 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,29,598 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তিনিচুকীয়া জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]] {{পোখালি}} {{Assembly constituencies of Assam}} 2zsqqlnrpiss8i6wtdi2mp637b94bcd 0 92154 616593 464936 2026-07-10T17:35:11Z Dakalil 50728 /* */ বানান সংশোধন 616593 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=আন্ত'ন চেখৱ|pseudonym=|image=Anton Chekhov 1889.jpg|caption=১৮৮৯ চনত চেখৱ|alt=Chekhov seated at a desk|birth_name=আন্ত'ন পাৱলৱিচ চেখৱ|birth_date={{Birth date|df=yes|1860|1|29}}<ref>Letter to G. I. Rossolimo, 11 October 1899. ''[https://www.gutenberg.org/ebooks/6408 Letters of Anton Chekhov]''</ref>|birth_place=টাগানৰোগ, [[ৰাছিয়া]]|death_date={{death date and age|df=yes|1904|7|15|1860|1|29}}{{sfn|Rayfield|1997|p=595}}|death_place=বেডেনৱেইলাৰ, জাৰ্মানী|resting_place=মস্কো|occupation=সাহিত্যিক, চিকিৎসক,সমাজ-হৈতিষী|language=ৰাছিয়ান|nationality=ৰাছিয়ান<ref name="Hingley 2022" />|alma_mater=ফাৰ্ষ্ট মস্কো ষ্টেট মেডিকেল ইউনিভাৰ্চিটি|movement=বাস্তৱবাদ|notableworks={{ubl|''[[দ্য ছীগাল]]''|''থ্ৰী ছিষ্টাৰচ''}}|awards=পুস্কিন বঁটা|spouse={{marriage|অলগা নিপাৰ|1901}}|relatives=|signature=Подпись Антон Чехов.png}} [[চিত্ৰ:Anton_Tschechow_-_Ölskizze_von_Lewitan.jpg|right|thumb| আইজাক লেভিটানৰ দ্বাৰা অংকিত এণ্টন চেকভৰ প্ৰতিকৃতি (১৮৮৬)]] '''আন্ত'ন পাৱলৱিচ চেখৱ'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|tʃ|ɛ|k|ɒ|f}}. {{Family name footnote|Pavlovich|Chekhov|lang=Eastern Slavic}}}} ({{Lang-ru|Антон Павлович Чехов}},{{efn|In Chekhov's day, his name was written in [[Reforms of Russian orthography#Post-revolution reform|pre-reform Russian]]{{snd}}{{lang|ru|Антонъ Павловичъ Чеховъ}} ({{IPA|ru|ɐnˈton ˈpavləvʲɪtɕ ˈtɕexəf}}). See, for instance, [{{GBurl|id=-dLQDwAAQBAJ&dq=Антонъ%D0Павловичъ%D0Чеховъ|pg=PP1}} Антонъ Павловичъ Чеховъ. 1898. ''Мужики и Моя жизнь''.]}} {{IPA|ru|ɐnˈton ˈpavləvʲɪtɕ ˈtɕexəf|pron}}; {{OldStyleDate|২৯ জানুৱাৰী|১৮৬০|১৭ জানুৱাৰী}} – {{OldStyleDate|১৫ জুলাই|১৯০৪|২ জুলাই}}) এজন ৰুছ<ref name="Hingley 2022.">{{Cite web|last=Hingley|first=Ronald Francis|title=Anton Chekhov – Biography, Plays, Short Stories, & Facts|work=Encyclopedia Britannica|date=25 January 2022|url=https://www.britannica.com/biography/Anton-Chekhov|accessdate=26 April 2022}}</ref> নাট্যকাৰ আৰু চুটিগল্পকাৰ আছিল। তেওঁক সৰ্বকালৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ লেখক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। নাট্যকাৰ হিচাপে তেওঁ চাৰিখন ধ্ৰুপদী গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ চুটিগল্পসমূহ লেখক আৰু সমালোচকসকলৰ দ্বাৰা সমাদৃত।<ref>"Greatest short story writer who ever lived." [[Raymond Carver]] (in [[Rosamund Bartlett]]'s introduction to ''About Love and Other Stories'', XX); "Quite probably. the best short-story writer ever." [http://books.guardian.co.uk/departments/classics/story/0,6000,1261403,00.html ''A Chekhov Lexicon''], by [[William Boyd (writer)|William Boyd]], ''[[The Guardian]]'', 3 July 2004. Retrieved 16 February 2007.</ref> <ref name="Steiner">"Stories&nbsp;... which are among the supreme achievements in prose narrative." [http://books.guardian.co.uk/critics/reviews/0,,489891,00.html Vodka miniatures, belching and angry cats], [[George Steiner]]'s review of ''The Undiscovered Chekhov'', in ''[[The Observer]]'', 13 May 2001. Retrieved 16 February 2007.</ref> [[হেনৰিক ইবছেন|হেনৰিক ইবচেন]] আৰু আগষ্ট ষ্ট্ৰিণ্ডবাৰ্গৰ সৈতে চেকভক প্ৰায়ে থিয়েটাৰত আৰম্ভণিৰ [[আধুনিকতাবাদ|আধুনিকতাবাদৰ]] জন্মৰ তিনিজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিত্বৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>Harold Bloom, ''Genius: A Study of One Hundred Exemplary Authors''.</ref> চেকভ পেছাত এগৰাকী চিকিৎসক আছিল। তেওঁ এবাৰ কৈছিল, "চিকিৎসা মোৰ বৈধ পত্নী", "আৰু সাহিত্য মোৰ ৰক্ষিতা।"<ref>Letter to Alexei Suvorin, 11 September 1888. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]] On [[wikiquote:Anton Chekhov#mistress|Wikiquote]].</ref> ১৮৯৬ চনত ''দ্য ছিগালৰ'' অভিযোজনৰ পিছত চেকভে থিয়েটাৰ ত্যাগ কৰে। ১৮৯৮ চনত কনষ্টেণ্টিন ষ্টেনিছলাভস্কিৰ মস্কো আৰ্ট থিয়েটাৰে নাটকখৰ পুনৰ্কথন কৰি প্ৰশংসা লাভ কৰে। পিছত উক্ত থিয়েটাৰখনে চেকভৰ ''আংকল ভানিয়াও'' প্ৰযোজনা কৰাৰ লগতে তেওঁৰ অন্তিম দুখন নাটক ''থ্ৰী চিষ্টাৰছ'' আৰু ''দ্য চেৰী অৰচাৰ্ডৰ'' প্ৰিমিয়াৰ সম্পন্ন কৰে। এই চাৰিখন নাটকে অভিনয় দলৰ<ref>"Actors climb up Chekhov like a mountain, roped together, sharing the glory if they ever make it to the summit". Actor [[Ian McKellen]], quoted in Miles, 9.</ref> লগতে দৰ্শকৰ বাবেও এক প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰে।<ref>"Chekhov's art demands a theatre of mood." [[Vsevolod Meyerhold]], quoted in Allen, 13; "A richer submerged life in the text is characteristic of a more profound drama of realism, one which depends less on the externals of presentation." Styan, 84.</ref> চেকভৰ নাটকসমূহ জটিল নাছিল আৰু দৰ্শকৰ বাবে এইসমূহে কিছু পৰিমাণে ভৌতিক পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছিল। <ref name="Hingley 2022">{{Cite web|last=Hingley|first=Ronald Francis|title=Anton Chekhov – Biography, Plays, Short Stories, & Facts|work=Encyclopedia Britannica|date=25 January 2022|url=https://www.britannica.com/biography/Anton-Chekhov|accessdate=26 April 2022}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHingley2022">Hingley, Ronald Francis (25 January 2022). [https://www.britannica.com/biography/Anton-Chekhov "Anton Chekhov – Biography, Plays, Short Stories, & Facts"]. ''Encyclopedia Britannica''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 April</span> 2022</span>.</cite></ref> চেকভে প্ৰথমে ধন উপাৰ্জনৰ বাবে গল্প লিখিছিল যদিও তেওঁৰ কলাত্মক উচ্চাকাংক্ষা বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে তেওঁ নতুনত্বৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁ আধুনিক চুটিগল্পৰ বিৱৰ্তনক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা পাঠকসকলৰ অসুবিধাৰ বাবে তেওঁ কোনো ক্ষমা বিচৰা নাছিল, তেওঁ কৈছিল যে এজন শিল্পীৰ ভূমিকা প্ৰশ্ন কৰাহে, তাৰ উত্তৰ দিয়া নহয়।<ref>"You are right in demanding that an artist should take an intelligent attitude to his work, but you confuse two things: solving a problem and stating a problem correctly. It is only the second that is obligatory for the artist." Letter to Suvorin, 27 October 1888. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]]</ref> == জীৱনী == === শৈশৱ === [[চিত্ৰ:Chekhov_Birthhouse.jpg|thumb| ৰাছিয়াৰ চেখোভা ষ্ট্ৰীটৰ টাগানৰোগত এণ্টন চেকভৰ জন্মৰ ঘৰটো]] [[চিত্ৰ:Young_Chekhov_1880s.jpg|left|thumb|218x218px| ১৮৮২ চনত ডেকা চেকভ]] ১৮৬০ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীত এটা ৰাছিয়ান পৰিয়ালত এণ্টন চেকভৰ জন্ম হয়। জীৱিত ছয় সন্তানৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল তৃতীয় সন্তান। তেওঁৰ পিতৃ পাভেল য়েগোৰভিচ চেকভ এজন প্ৰাক্তন বন্ধকী দাসৰ পুত্ৰ আৰু পেৰিছ কয়েৰৰ (সংগীত) পৰিচালক আছিল। এজন অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টান আৰু শাৰীৰিকভাৱে নিৰ্যাতনকাৰী পিতৃ হিচাপে পাভেল চেকভক কিছুসংখ্যক ইতিহাসবিদে তেওঁৰ পুত্ৰই ৰচনা কৰা ভণ্ডামিৰ বহুতো প্ৰতিকৃতিৰ আৰ্হি হিচাপে গণ্য কৰে। চেকভৰ মাতৃ য়েভগেনিয়া (মৰোজোভা) আছিল এগৰাকী গল্পকাৰ। তেওঁ কাপোৰৰ ব্যৱসায়ী পিতৃৰ সৈতে সমগ্ৰ ৰাছিয়া ভ্ৰমণৰ কাহিনীৰে শিশুসকলক মনোৰঞ্জন দিছিল।{{Sfn|Payne|1991|p=XVII}}{{Sfn|Simmons|1970|p=18}}<ref>[http://www.taganrogcity.com/chekhov_taganrog.html Chekhov and Taganrog], Taganrog city website.</ref> চেকভে এই কথা সুঁৱৰিছিল, "আমাৰ প্ৰতিভা আমি আমাৰ পিতৃৰ পৰা পাইছিলোঁ, কিন্তু আমাৰ আত্মা আমাৰ মাৰ পৰা।"<ref name="Bio">From the biographical sketch, adapted from a memoir by Chekhov's brother Mihail, which prefaces [[Constance Garnett]]'s translation of Chekhov's letters, 1920.</ref> চেকভে টাগানৰোগৰ গ্ৰীক স্কুল আৰু টাগানৰোগ ''জিমনেছিয়ামত'' অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name="Bartlett 4-5">Bartlett, pp. 4–5.</ref> টাগানৰোগৰ গ্ৰীক অৰ্থডক্স মঠ আৰু পিতৃৰ কয়েৰত তেওঁ গান গাইছিল। ১৮৯২ চনৰ এখন চিঠিত তেওঁ নিজৰ শৈশৱক বৰ্ণনা কৰিবলৈ "যন্ত্ৰণা" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু মনত পেলাইছিল: {{Blockquote|text=যেতিয়া মোৰ ভাতৃসকল আৰু মই গীৰ্জাঘৰৰ মাজত থিয় হৈ আছিলোঁ আৰু তিনিও "May my prayer be exalted", বা "The Archangel's Voice" শীৰ্ষক গীত গাইছিলোঁ, সকলোৱে আমালৈ আৱেগেৰে চাই আছিল আৰু আমাৰ পিতৃ-মাতৃক ইৰ্ষা কৰিছিল, কিন্তু সেই সময়ত আমি কণমানি অভিযুক্ত যেন অনুভৱ কৰিছিলোঁ।<ref name="multiref1">Letter to I.L. Shcheglov, 9 March 1892. [https://www.gutenberg.org/ebooks/6408 ''Letters of Anton Chekhov''.]</ref>}} ১৮৭৬ চনত মিৰ’নভ নামৰ এজন ঠিকাদাৰে প্ৰতাৰণা কৰি নতুন ঘৰ নিৰ্মাণৰ বিত্তীয় সাহায্যৰ পৰিমাণ অতিমাত্ৰা বৃদ্ধি কৰাৰ পিছত চেকভৰ পিতৃক দেউলীয়া ঘোষণা কৰা হয়।{{Sfn|Rayfield|1997|p=31}} কাৰাগাৰৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ তেওঁ মস্কোলৈ পলায়ন কৰে। তাতে তেওঁৰ দুজন পুত্ৰ আলেকজেণ্ডাৰ আৰু নিকোলায়ে বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি আছিল। পৰিয়ালটোৱে মস্কোত দৰিদ্ৰতাত জীৱন কটাবলগীয়া হয়। ইয়াৰ ফলত চেকভৰ মাতৃ শাৰীৰিক আৰু আৱেগিকভাৱে ভাঙি পৰে।<ref>Letter to cousin Mihail, 10 May 1877. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]]</ref> পৰিয়ালটোৰ সা-সম্পত্তি বিক্ৰী কৰি পঢ়া-শুনা শেষ কৰিবলৈ চেকভক ৰৈ গ’ল। তেওঁ আৰু তিনি বছৰ টাগানৰোগত থাকে। চেলিভানভ নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে পৰিয়ালটোক তেওঁলোকৰ ঘৰৰ দামৰ বিনিময়ত জামিনত মুকলি কৰি দিয়ে।{{Sfn|Malcolm|2004|p=25}} চেকভে নিজৰ শিক্ষাৰ খৰচ নিজেই বহন কৰিবলগীয়া হৈছিল। তেওঁ ব্যক্তিগত টিউচন, চৰাই ধৰি বিক্ৰী কৰি, আৰু অন্যান্য কামৰ লগতে বাতৰি কাকতৰ বাবে স্কেচ বিক্ৰী কৰি যোগাৰ কৰিছিল। মস্কোত থকা পৰিয়ালটোলৈ তেওঁ বাকী থকা প্ৰতিটো ৰুবল প্ৰেৰণ কৰিছিল।{{Sfn|Payne|1991|p=XX}} এই সময়ছোৱাত তেওঁ চাৰ্ভান্টেছ, টুৰ্গেনিভ, গনচাৰভ আৰু [[আৰ্টোৰ শ্ব'পেনহাৱাৰ|শ্ব'পেনহাৱাৰৰ]] ৰচনাসমূহ বহুলভাৱে আৰু বিশ্লেষণাত্মকভাৱে পঢ়িছিল।<ref name="Mihail 1876">Letter to brother Mihail, 1 July 1876. [[gutenberg:6408|''Letters of Anton Chekhov''.]]</ref>{{Sfn|Simmons|1970|p=26}} সেই সময়ত তেওঁ এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ হাস্য-ৰসাত্মক নাটক ''ফাদাৰলেছ'' লিখিছিল।{{Sfn|Simmons|1970|p=33}} ১৮৭৯ চনত চেকভে স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰি মস্কোত নিজ পৰিয়ালৰ সৈতে যোগদান কৰে আৰু আই এম চেচেনভ ফাৰ্ষ্ট মস্কো ষ্টেট মেডিকেল ইউনিভাৰ্চিটিত চিকিৎসা শাস্ত্ৰত নামভৰ্তি কৰে।{{Sfn|Rayfield|1997|p=69}} === শৈলী === চেকভৰ নাটকৰ প্ৰশংসা কৰা প্ৰথম অ-ৰাছিয়ানসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল [[জৰ্জ বাৰ্ণাৰ্ড শ্ব|জৰ্জ বাৰ্নাৰ্ড শ্ব']]।<ref>Anna Obraztsova in "Bernard Shaw's Dialogue with Chekhov", from Miles, 43–44.</ref> চেকভৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত আন এজন লেখক [[আৰ্নেষ্ট হেমিংৱে|আৰ্নেষ্ট হেমিংৱেই]] কৈছিল: "চেখভে প্ৰায় ছটা ভাল গল্প লিখিছিল। কিন্তু তেওঁ আছিল এজন অপেছাদাৰী লেখক।" ভ্লাদিমিৰ নাবোকভে চেকভৰ ৰচনাক "ভয়ংকৰ গদ্য, পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত উপনাম, পুনৰাবৃত্তিৰ মিশ্ৰণ" বুলি সমালোচনা কৰিছিল।{{Sfn|Wood|2000}}<ref>[[wikiquote:Anton Chekhov#Quotes_about_Chekhov|Wikiquote quotes about Chekhov]]</ref> কিন্তু তেওঁ লগতে ইয়াকো কৈছিল যে "তথাপিও এয়া তেওঁৰেই ৰচনা যাক মই আন এটা গ্ৰহৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যাম।"<ref name="Karlinsky">{{Cite journal|last=Karlinsky|first1=Simon|date=13 June 2008|title=Nabokov and Chekhov: Affinities, parallels, structures|url=http://revel.unice.fr/cycnos/index.html?id=1276|volume=10|issue=n°1 NABOKOV : Autobiography, Biography and Fiction|access-date=10 September 2018}}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ 'দ্য লেডী উইথ দ্য ডগ'ক "এতিয়ালৈকে লিখা আটাইতকৈ ডাঙৰ কাহিনীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>From [[Vladimir Nabokov]]'s ''Lectures on Russian Literature'', quoted by [[Francine Prose]] in ''Learning from Chekhov'', 231.</ref> চেকভৰ ৰচনাসমূহ পৰ্দাৰ দৰ্শনীৰ বাবে অভিযোজিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত চিডনী লুমেটৰ ''ছি গাল'' আৰু লুই মালেৰ ''ভানিয়া অন'' ''৪২ নং ষ্ট্ৰীট'' অন্যতম। লৰেন্স অলিভিয়াৰে ১৯৭০ চনত ''থ্ৰী চিষ্টাৰছৰ'' চলচ্চিত্ৰ অভিযোজন কৰে। ২০১৪ চনৰ নাট্যধৰ্মী ছবি ''ষ্টিল এলিছত'' ''থ্ৰী চিষ্টাৰছৰ'' মঞ্চ প্ৰযোজনাৰ এটা অংশ দেখা যায়। ২০২২ চনৰ বিদেশী ভাষাৰ অস্কাৰ বিজয়ী ''ড্ৰাইভ মাই কাৰ'', ''আংকল ভানিয়াৰ'' প্ৰযোজনাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। চেকভৰ কেইবাটাও চুটিগল্প ১৯৮৬ চনৰ ভাৰতীয় দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক ''কথা সাগৰৰী'' একো একোটা খণ্ড হিচাপে অভিযোজিত কৰা হৈছিল। ''চেকভ কি দুনিয়া'' নামৰ আন এখন ভাৰতীয় দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক নব্বৈৰ দশকত ডি ডি নেচনেলত প্ৰচাৰিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Chekhov Ki Duniya|url=https://nettv4u.com/about/Hindi/tv-serials/chekhov-ki-duniya|work=nettv4u|language=en}}</ref> নুৰি বিলগে চিলানৰ ''ৱিণ্টাৰ স্লিপ'' নামৰ কথাছবিখন চেকভৰ চুটিগল্প 'দ্য ৱাইফ'ৰ পৰা অভিযোজিত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite journal|last=Diken|first1=Bülent|date=1 September 2017|title=Money, Religion, and Symbolic Exchange in Winter Sleep|url=https://www.berghahnjournals.com/view/journals/religion-and-society/8/1/arrs080106.xml|journal=Religion and Society|language=en-US|volume=8|issue=1|pages=94–108|doi=10.3167/arrs.2017.080106|issn=2150-9301}}</ref> == টোকা == {{reflist|group=note}} == উদ্ধৃতিসমূহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰাছিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] qv4db0ktq4c9xetqcsybkpe350m1pt0 3 97220 616721 371795 2026-07-11T11:18:25Z Jules* 41186 পৃষ্ঠা [[সদস্য বাৰ্তা:XorcWt]]ৰ পৰা [[সদস্য বাৰ্তা:Rimushh]]লৈ Jules*য়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/XorcWt|XorcWt]]" to "[[Special:CentralAuth/Rimushh|Rimushh]]" 371795 wikitext text/x-wiki {{tmbox | type = notice | image = [[চিত্ৰ:Assamese Jaapi.png|135px|left]] | imageright = [[চিত্ৰ:Wikipedia-logo-v2-as.svg|135px]] | style = border: 1px blue solid; | textstyle = | text = {{Center|<big>{{#if: {{{1}}} |'''নমস্কাৰ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}<br/>}}}} {{Center|'''[[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]লৈ আপোনাক [[ৱিকিপিডিয়া:আদৰণি|আদৰণি জনাইছোঁ]]! '''</big><br/><br/> আপোনাৰ আগ্ৰহৰ বাবে ধন্যবাদ। আশা কৰোঁ আপুনি সদায় আমাৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। নৱাগত সকলৰ বাবে তলত দিয়া পৃষ্ঠাকেইখন অতি উপযোগী, অনুগ্ৰহ কৰি পৃষ্ঠাকেইখন এবাৰ চকু ফুৰাই চাই যেন। }}<br/> {{Center| '''ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ সহায়'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পৰিচয়|ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে অলপ]]</big><br/> <big> [[সহায়:সৰল সম্পাদনা|সম্পাদনাৰ থুলমুল আভাস]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:সহায়িকা|ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ বিষয়ে প্ৰয়োজনীয় আভাস]]</big><br/> <big> [[সহায়:নতুন প্ৰবন্ধ আৰম্ভ কৰক|প্ৰবন্ধ এটা কেনেকৈ আৰম্ভ কৰিব?]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ|সততে উদিত প্ৰশ্নসমূহ]] </big><br/> <br> '''ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনাৰ নিয়ম নীতি'''<br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:পাঁচটা স্তম্ভ|ৱিকিপিডিয়াৰ পঞ্চশীল নীতি]]</big><br/> <big> [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া কি নহয়|ৱিকিপিডিয়া কি নহয়]]</big><br/> }} <br/> '''ইয়াৰ উপৰিও ফে'চবুকত [https://www.facebook.com/groups/assamwikigroup/ {{Like|''Assamese Wikipedia Community''}}] বুলি আমাৰ এটা আলোচনা গোট আৰু [https://facebook.com/aswikipedia {{Like|''অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া''}}] নামৰ এটা পৃষ্ঠা আছে। ৱিকিপিডিয়ানসকলক লগ পাবলৈ আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে জানিবলৈ আপুনিও সেইবোৰৰ সদস্য হৈ ল'ব পাৰে। ''' আশা কৰোঁ ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰি আৰু এজন [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়ান|ৱিকিপিডিয়ান]] হোৱাটো উপভোগ কৰিব। <div class="center">{{Wikipedia in Social Media}}</div> | small = / yes | smallimage = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smallimageright = none / [[Image:Some image.svg|30px]] | smalltext = আদৰণি }} — [[সদস্য:AdoroniBot|AdoroniBot]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AdoroniBot|বাৰ্তা]]) 16:02, 15 July 2023 (ইউ.টি.চি.) <!-- This welcome message is delivered by [[User:AdoroniBot|AdoroniBot]] on behalf of Assamese Wikimedia Community. --> n7s28aqyzvlgktbbpkvqn9w0yyq3ggj 0 99684 616565 393324 2026-07-10T14:10:44Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616565 wikitext text/x-wiki নিৰাপদ ঋণ হৈছে এনে এটা [[ঋণ]] য’ত আবেদনকাৰীয়ে ঋণ লোৱা কোম্পানীটোক ঋণ লোৱা ধনৰ [[নিৰাপত্তা]] হিচাপে এটা স্থায়ী [[সম্পত্তি]] প্ৰদান কৰিব লাগে।<ref>{{Cite web |title=কি নিৰাপদ ঋণ |url=https://loanpaye.com/loan-kya-hai/ |access-date=2023-11-06 |archivedate=2022-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221001023453/https://loanpaye.com/loan-kya-hai/ |deadurl=yes }}</ref><ref>[https://www.zeebiz.com/hindi/personal-finance/what-is-unsecured-loan-how-it-is-different-from-secured-loan-all-you-need-to-know-118592 কেনেকৈ নিৰাপদ ঋণ ল’ব লাগে]</ref><ref>[https://hindi.economictimes.com/wealth/rina/7-quick-ways-to-get-a-loan/articleshow/63196409.cms बैंक लोन]</ref> সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে য’ত যিকোনো বস্তু নিৰাপত্তা হিচাপে বন্ধকত ৰাখিব লাগে, তাক নিৰাপদ ঋণ বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি আপোনাৰ [[ঘৰ]] বা গাড়ী আছে তেন্তে এই বিত্তীয় সম্পত্তিবোৰ ঋণ দিয়া কোম্পানীটোৰ ওচৰত ছিকিউৰিটি হিচাপে ৰাখি সহজেই ঋণ ল’ব পাৰে আৰু সেই ঋণ জমা কৰি বন্ধকত ৰখা বস্তুবোৰ মুকলি কৰি দিব পাৰে। নিৰাপদ ঋণৰ বাবে ঋণদাতাক এনে এটা সম্পত্তি প্ৰদান কৰিব লাগিব যিটো ঋণৰ জামিন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব। নিৰাপদ ঋণৰ [[সুতৰ হাৰ]] কম। [[বেংক|বেংকৰ]] পৰা সহজেই নিৰাপদ ঋণ লাভ কৰিব পাৰি। নিৰাপদ ঋণ জমা কৰিবলৈ সৰ্বাধিক সময় দিয়া হয়। নিৰাপদ ঋণ লাভ কৰাটো সহজ হয় কেৱল এই কাৰণেই যে ই ঋণদাতাৰ বাবে কম বিপদৰ সৃষ্টি কৰে। [[শ্ৰেণী:বেংকিং]] 7i494xeh30gj0yho5oyvsv08i43ytae 0 100073 616614 611857 2026-07-11T02:43:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616614 wikitext text/x-wiki {{rough translation}}{{Infobox organization |name। =বিডি ক্লিন |image = |size =180px |caption =বিডি ক্লিন ল'গ' |founder = ফৰিদ উদ্দিন |formation = {{start date and age|df=yes|p=y|2016|06|03}} |type =অৰাজনৈতিক আৰু অলাভজনক স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন |status =সক্ৰিয় |motto = |purpose =বিশ্বৰ অন্যতম স্বচ্ছ দেশৰ মৰ্যাদা লৈ বাংলাদেশৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ বাবে আদৰ্শ নাগৰিকত্বৰ নিদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠা কৰাটোৱেই হৈছে বি ডি ক্লিনৰ মূল উদ্দেশ্য |region_served =বাংলাদেশ |language =বাংলা |leader_title =প্ৰধান সমন্বয়ক |leader_name =জহিৰুল ইছলাম ৰবি |num_volunteers=দেশজুৰি ৪৪,০০০+ সদস্য |website={{URL|bdclean.org}} }} [[বাংলাদেশ]]ক স্বচ্ছ [[দেশ]] হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ কাম কৰা এটা [[স্বেচ্ছাসেৱী কাম|স্বেচ্ছাসেৱী]] যুৱ সংগঠন হৈছে '''বিডি ক্লিন'''।<ref>{{Cite news |title=পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশ গড়াৰ লক্ষ্যে কাজ কৰছে স্বেচ্ছাসেবি সংগঠন "বিডি ক্লিন" |url=https://www.voabangla.com/a/bd-clean/5056292.html |access-date=2023-11-13 |work=VOA |language=bn}}</ref>সংগঠনটোৱে দেশজুৰি প্ৰতি সপ্তাহৰ [[শুক্ৰবাৰ]] এখন নিৰ্দিষ্ট স্থান নিৰ্বাচন কৰি তাৰ পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু তাৰ চাৰিওফালে থকা মানুহক পৰিষ্কাৰ [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] সুফল সম্পৰ্কে সজাগ কৰে। আনকি ই তেওঁলোকৰ মাজত সচেতনতা বৃদ্ধি কৰে আৰু যত্ৰতত্ৰ মলিনতা আৰু আবৰ্জনা নেপেলাবলৈ, নিৰ্দিষ্ট স্থান তথা ডাষ্টবিনত পেলাবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{Cite news |date=2022-06-03 |title=BD Clean marks 6th anniv |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/624283 |access-date=2023-11-14 |work=Daily Sun |language=en |archivedate=2023-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114223634/https://www.daily-sun.com/printversion/details/624283 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=About Us |url=https://pages.bdclean.org/about-us/ |access-date=2023-11-14 |website=BD Clean |language=en-US }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ইতিহাস == ২০১৬ চনৰ ৩ জুন তাৰিখে ফৰিদ উদ্দিন আৰু তেওঁৰ বন্ধুসকলে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-06-05 |title=BD Clean celebrates anniversary planting 3,00,000 trees in two hours |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/bd-clean-celebrates-anniversary-planting-300000-trees-two-hours-644554 |access-date=2023-11-14 |work=The Business Standard |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=৩ লাখ গাছ লাগিয়ে প্ৰতিষ্ঠাবাৰ্ষিকী পালন কৰল বিডি ক্লিন |url=https://samakal.com/bangladesh/article/176181/%E0%A7%A9-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%B2-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8 |access-date=2023-11-14 |work=Samakal |language=bn |archivedate=2023-11-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231113192414/https://samakal.com/bangladesh/article/176181/%E0%A7%A9-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%80-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%B2-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8 |deadurl=yes }}</ref>২০১৬ চনৰ ২ জুনত [[শাহবাগ থানা|শাহবাগ]]ৰ পৰা [[কাওৰান বজাৰ|কাওৰান বজাৰ]]ৰ [[ছাৰ্ক ফাউণ্টেইন]]লৈ পথৰ কাষৰ মলিনতা পৰিষ্কাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে "ঢাকা ক্লিন"ৰ সূচনা কৰা হৈছিল, বৰ্তমান এই অভিযানক "বিডি ক্লিন" হিচাপে জনা যায়।<ref>{{Cite news |date=2019-09-08 |title=বিডি ক্লিনেৰ স্বপ্ন পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশ |url=https://www.kalerkantho.com/feature/campus/2019/09/03/810638 |access-date=2023-11-14 |work=Kaler Kantho |language=bn |archivedate=2023-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231108175400/https://www.kalerkantho.com/feature/campus/2019/09/03/810638 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=2018-02-03 |title=পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশেৰ জন্য |url=https://www.prothomalo.com/lifestyle/%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF |access-date=2023-11-14 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-09-03|title=বিডি ক্লিনেৰ স্বপ্ন পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশ|URL=https://www.kalerkantho.com/feature/campus/2019/09/03/810638|access-date=2023-11-08|website=www.kalerkantho.com}}</ref><ref>{{Cite news|date=2018-02-03|language=bn|title=পৰিচ্ছন্ন বাংলাদেশেৰ জন্য|URL=https://www.prothomalo.com/lifestyle/%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AF|access-date=2023-11-07|website=Prothomalo}}</ref> বৰ্তমান ২০২৩ চনৰ সমীক্ষা অনুসৰি দেশজুৰি বিডি ক্লিনৰ মুঠ স্বেচ্ছাসেৱকৰ সংখ্যা ৪৪ হাজাৰতকৈ অধিক।<ref>{{Cite news |title=তিন লাখ গাছ লাগিয়ে বিডি ক্লিনেৰ প্ৰতিষ্ঠাবাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন |url=https://www.ajkerpatrika.com/276662/%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%80 |work=Ajker Patrika |language=bn}}</ref> দেশজুৰি জিলাসমূহৰ অন্তৰ্গত ১২টা নগৰ নিগম, ৩খন ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়, ৬০খন জিলা আৰু উপজিলাত ইয়াৰ শাখা দল আছে। == কাৰ্যকলাপ == {{অনুবাদ}}<!-- বিডি ক্লিনৰ ৬০খন [[জিলা]] আৰু জিলাৰ অধীনস্থ [[উপজিলা]] টিমসমূহে স্বাধীনভাৱে প্ৰতি সপ্তাহৰ এখন নিৰ্দিষ্ট দিনত স্থানীয় এখন অপৰিষ্কাৰ স্থান বাচি সেই স্থানটো পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ সুফল সম্পৰ্কে চাৰিওফালে থকা মানুহক সজাগ কৰে। সেইসঙ্গে, তেওঁলোকে পৰিষ্কাৰ [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] সপোন বাস্তবায়নৰ লক্ষ্যত জনগণৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে অৱগত কৰি যত্ৰতত্ৰ মলিনতা নেপেলাবলৈ তেওঁলোকক অনুৰোধ জনায়।<ref>{{cite web|Title=সাৰাদেশে বিডি ক্লিনেৰ পৰিচ্ছন্নতা অভিযান|URL=https://www.bhorerkagoj.com/2022/06/03/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A1%E0%A6%BF-%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%B0/|access-date=2023-11-07|website=www.bhorerkagoj.com}}</ref>লগতে বিভিন্ন ধৰণৰ জনসচেতনতা প্ৰদৰ্শনী, বিশেষ অনুষ্ঠান, ৰোড শ্ব' বিডি ক্লিনৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হয়। বিডি ক্লিনে এই পৰ্যন্ত তিনিখন প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰিছে। <ref>{{cite web|date=2023-01-06|language =bn|Title =৩০ টন বোতল আৰ ৩ কোটি সিগাৰেট ফিল্টাৰে শিল্পকৰ্ম|URL=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/1026076.details|access-date=2023-11-07|Website =banglanews24.com}}</ref> ১৯ জানুৱাৰী ২৪ শুক্ৰবাৰ [[হবিগঞ্জ-৪|হবিগঞ্জ - ৪]] আসনৰ [[সংসদ সদস্য|সাংসদ]] ব্যাৰিষ্টা [[সৈয়দ সায়েদুল হক সুমন]] নিজ অৰ্থায়নে [[ঢাকা]] পৰা বাছ যায় স্বেচ্ছাসেবীসকলে যোগ কৰি সম্মিলিতভাবে পৰিচ্ছন্ন কৰে মৃতপ্ৰায় [[খুৱাই নদী|খুৱাই নদ]] যাৱে পূনৰায় আলোচনায় নেওয়া হৈছে বিডি ক্লিনক।<ref>{{Cite news |date=2024-01-19 |script-title=bn:নদী পৰিষ্কাৰে ব্যাৰিষ্টাৰ সুমনেৰ সঙ্গে যোগ দিলেন বিডি ক্লিনেৰ ৬০০ স্বেচ্ছাসেবী |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/bhs1ye1vap |access-date=2024-02-04 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:এমপি হয়ে কথা ৰাখলেন ব্যাৰিষ্টাৰ সুমন {{!}} Barrister Sumon {{!}} BD Clean {{!}} Habiganj {{!}} Somoy TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=XfKynUMtLVw |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.kalerkantho.com/online/country-news/2024/01/19/1356113 |access-date=2024-02-04 |work=Kaler Kantho |script-title=bn:নদী পৰিষ্কাৰে নামলেন ব্যাৰিষ্টাৰ সুমন |date=January 2024 |language=bn}}</ref><ref>{{Citation |title=গলা পানিতে নেমে খাল পৰিষ্কাৰ, মৃত প্যাৰিস খাল এখন জীবিত {{!}} Maasranga News |url=https://www.youtube.com/watch?v=akGiOsCRcBk |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=ৰাজধানীৰ মিৰপুৰ ১১ এৰ প্যাৰিস খালকে দখলমুক্ত কৰতে অভিযান শুৰু {{!}} Banglavision News |url=https://www.youtube.com/watch?v=kkSKF_T-PWI |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=বাচ্চাদেৰ দেখে অট্টালিকায় বাসকাৰীদেৰ লজ্জা হওয়া দৰকাৰ: আতিক {{!}} DBC NEWS |url=https://www.youtube.com/watch?v=AZrpjjONPRM |access-date=2024-02-04 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Karmaker |first=Kongkon |date=2022-12-08 |title=Shyamasundari Canal: Once Rangpur's lifeline, now merely a drain |url=https://www.thedailystar.net/environment/news/shyamasundari-canal-once-rangpurs-lifeline-now-merely-drain-3190221 |access-date=2024-05-30 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> এছাড়াও, [[ঢাকা উত্তৰ চিটি কৰ্পোৰেশন|ঢাকা উত্তৰ চিটি কৰ্পোৰেশন]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত এলাকাত একাধিক খালৰ পৰিচ্ছন্ন কৰাৰ ফলত ৰাজধানীৰ বাসীৰ লগতও বিডি ক্লিনৰ পৰিচ্ছন্নতা আৰু সংস্থানৰ সম্পৰ্কত আলোচনা হৈছে। <ref>{{cite news|Title=গলা পানিতে নেমে খাল পৰিষ্কাৰ, মৃত প্যাৰিস খাল এখন জীবিত {{!}} Maasranga News|URL=https://www.youtube.com/watch?v=akGiOsCRcBk|ভাষা=bn-BD}}</ref><ref>{{cite news|title=ৰাজধানীৰ মিৰপুৰ ১১ এৰ প্যাৰিস খালকে দখলমুক্ত কৰতে অভিযান শুৰু {{!}} Banglavision News|URL=https://www.youtube.com/watch?v=kkSKF_T-PWI|language =bn-BD}}</ref><ref>{{cite news|title=বাচ্চাদেৰ দেখে অট্টালিকায় বাসকাৰীদেৰ লজ্জা হওয়া দৰকাৰ: আতিক {{!}} DBC NEWS|URL=https://www.youtube.com/watch?v=AZrpjjONPRM|language =bn-BD}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১১ মে’ত তেওঁলোকে ২১টা গোটত বিভক্ত হৈ ৰংপুৰৰ [[শ্যামা সুন্দৰী খাল]] চেক প’ষ্টৰ পৰা শপলালৈ ৫ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ খালটোৰ এটা অংশত চাফাই অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite web|date =2024-05-11|language =bn|Title =ৰংপুৰে শ্যামাসুন্দৰী খাল পৰিষ্কাৰ কাৰ্যক্ৰম শুৰু|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/mm4u9ey7r7|access-date=2024-05-12|website =Prothomalo}}</ref> --> == প্ৰদৰ্শনী == {{অনুবাদ}} <!-- সাপ্তাহিক পৰিষ্কাৰতা আৰু সচেতনতা কাৰ্যক্ৰমৰ লগতে সংগঠনটোৱে বিভিন্ন সচেতনতামূলক প্ৰদৰ্শনীৰো আয়োজন কৰে। ২০২৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈ বিডি ক্লিনে মুঠ ৩টা প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰে। প্ৰদৰ্শনীসমূহৰ শ্ল'গান আছিল, "প্লাষ্টিক সামগ্ৰী ব্যৱহাৰত না তো ক'বলৈ নাই, ক'বলোকে মাথোঁ সজাগ হ'বলৈ, আহক সকলো মিলি গঢ়ো পৰিষ্কাৰ বাংলাদেশ, কৰো অতীব যত্নৰে।" "সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ" নামৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহ ধাৰাবাহিকভাৱে চিজন-১, চিজন-২ আৰু চিজন-৩ নামে অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{Cite news |last= |date=2023-01-07 |script-title=bn:শেষ হলো বিডি ক্লিন-এৰ 'সেভ আৰ্থ সেভ বাংলাদেশ' |url=https://www.risingbd.com/entrepreneur/news/488416 |access-date=2023-11-14 |work=Risingbd.com |language=bn}}</ref> জনসাধাৰণৰ মাজত দাৰুণ প্ৰশংসিত এই প্ৰদৰ্শনীসমূহ নানান অপচনশীল বস্তু, যেনে সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ, [[প্লাষ্টিকৰ বটল]], চিপচৰ পেকেট, [[পলিথিন]] আদিৰে প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। === সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ চিজন - ১ === "সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ" প্ৰদৰ্শনীৰ চিজন ১ শিৰোনামৰ দৰে ৩০ লাখ প্লাষ্টিকৰ বটলৰ এটা সমৃদ্ধ স্থাপনা দিয়া হৈছিল, [[ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰপোৰেশন|ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰপোৰেশনৰ]] মেয়াৰ [[আতিকুল ইসলাম (মেয়াৰ)|আতিকুল ইসলাম]] যিহেতীয়া উদ্বোধন কৰি থাকিল।<ref>{{Cite news |script-title=bn:অৰ্ধকোটি প্লাষ্টিক বোতলেৰ প্ৰদৰ্শনী, ১০ লাখ টাকাৰ অনুদান ঘোষণা মেয়ৰেৰ |url=https://www.banglatribune.com/others/779452/%E0%A6%85%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%9F%E0%A6%BF-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%A4%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B6%E0%A6%A8%E0%A7%80-%E0%A7%A7%E0%A7%A6-%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%96-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0 |access-date=2023-11-27 |work=Bangla Tribune |language=bn}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:৩০ লক্ষ প্লাষ্টিক বোতলেৰ প্ৰদৰ্শনী |url=https://www.youtube.com/watch?v=4ANNruuhVgs |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Save Earth Save Bangladesh, Season-01 |url=https://pages.bdclean.org/save-earth-save-bangladesh-season-01/ |access-date=2023-11-27 |website=BD Clean |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:পৰিত্যক্ত প্লাষ্টিক নিয়ে ৰাজধানীতে ব্যতিক্ৰমী প্ৰদৰ্শনী |url=https://www.youtube.com/watch?v=II0DjGP2eMs |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিকেৰ ৰাসায়নিক ক্ষতি, সচেতনতা বাড়চ্ছে এক দল তৰুণ |url=https://www.youtube.com/watch?v=H2wtIsfYGBA |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref> ৰাজধানীৰ [[বনানী থানা|বনানী]] এলাকাত অবস্থিত ওয়ায়াৰলেছ ৰ'ডত অবস্থিত সৰকাৰী তিতুমীৰ কলেজৰ পাছত অবস্থিত বিটিএসএল (টিএণ্ডিটি) মাঠত অনুষ্ঠিত এই প্ৰদৰ্শনীটি ২০১৯ চনত ১৭ই ডিচেম্বৰৰ পৰা ২৫শে ডিচেম্বৰ পৰ্যন্ত জনসাধাৰণক দ্বাৰা উল্লেখযোগ্য দৰ্শনী কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|language =en-US|Title=Save Earth Save Bangladesh, Season-01|URL=https://pages.bdclean.org/save-earth-save-bangladesh-season-01/|access-date =2023-11-23|Website =BD Clean}}</ref> প্ৰদৰ্শনীতে প্লাষ্টিকৰ বটল, বটলৰ কেপৰ দিয়া নানাবিধ স্থাপনা প্ৰদৰ্শিত হৈছে। যেনে: বটলৰ কেপৰ দিয়া বংগবন্ধুৰ প্ৰতিকৃতি, বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ, [[জাতীয় স্মৃতিসৌধ]], বাঘৰ মুখোষ আৰু নিত্যপ্ৰয়োজনীয় নানাবিধ সামগ্ৰী। === সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ চিজন - ২ === প্ৰদৰ্শনীটিৰ চৰাই ২ সিজন এটি এজন মাঠে পৰিচালিত হৈছে, ২০২১ চনত ১৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা ২৫ ডিচেম্বৰ পৰ্যন্ত।<ref name=":0">{{Cite web |title=Save Earth Save Bangladesh, Season – 2 |url=https://pages.bdclean.org/sesbs2/ |access-date=2023-11-27 |website=BD Clean |language=en-US}}</ref> বিডি ক্লিনেৰ শপথ পাঠেৰ মাধ্যমে [[ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰ্পোৰেশন|ঢাকা উত্তৰ সিটি কৰপোৰেশনেৰ]] মেয়াৰ [[আতিকুল ইসলাম (মেয়াৰ)|আতিকুল ইসলাম]] প্ৰদৰ্শনীটিৰ উদ্ভোদন কৰিছিল। ৯ দিন ব্যাপী এই প্ৰদৰ্শনীতে পৰ্যায়ক্ৰমে অতিথি হিছেলেন বিডি ক্লিনেৰ[[গুড উইল এম্বাছেডৰ]] ছুখান, [[টিকে গ্ৰুপ অফ ইণ্ডাষ্ট্ৰিজৰ]] [[গ্ৰুপ ডিৰেক্টৰ]] মো. মোছ্তাফিজুৰ ৰহমান, [[ৰ'টেৰী ক্লাব ঢাকা|ৰ'টেৰী ক্লাব ঢাকা]], [[মেয়াৰ এছচিয়েচন অফ বাংলাদেশেৰ]] প্ৰতিনিধিগণ, ফাৰাজ কৰিম চ'ধুৰী, [[এটিএন বাংলা]] ও [[এটিএন নিউজৰ]] চেৰমেন [[ডোক্টৰ মাহফুজৰ ৰহমান]] সহা আৰোৱা অনেকেই। এ প্ৰদৰ্শনীতে ৫ কোটি চিগাৰেটৰ [[ফিল্টাৰ]] আৰু ১ লাখ চিগাৰেটৰ [[প্যাকেট]] দিয়া বিডি ক্লিনেৰ স্বেচ্ছাসেৱীসকল নিৰ্মাণ কৰিছিল বিভিন্ন [[ভাষ্কৰ্য]]।<ref name=":1">{{Citation |script-title=bn:ফেলে দেয়া সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰও ক্ষতি কৰছে পৰিবেশেৰ! {{!}} DNCC Waste {{!}} Mayor Atiqul Islam {{!}} Somoy TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=eh22e7GzVC4 |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref>তন্মধ্যে সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ দিয়া আঁকা ৭১ফুট বৈ ১০০ফুট পৰিমাপৰ বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ, পৰিত্যক্ত বটলৰ কেপৰ পৰা তৈৰি কৰা হৈছে [[বঙ্গবন্ধু|বঙ্গবন্ধুৰ]] প্ৰতীকৃতি। এছাড়াও, সংগঠনটিৰ সেচ্ছাসেৱকৰা সমগ্ৰ দেশতৰ সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ দিয়া মাছ, মস্তিষ্ক, কচৰা, গাছ, ফল-ফুল, ফুসফুস আৰু গাছৰ খুড়ি তৈৰি কৰিছে। প্ৰদৰ্শনীৰ মঞ্চ, গেইট, প্ৰাচীৰ সকলো সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰ আৰু পেকেটৰ পৰা তৈৰি কৰা হৈছে।<ref>{{Citation |script-title=bn:সিগাৰেট ফিল্টাৰ দিয়ে ব্যতিক্ৰমী প্ৰদৰ্শনী |url=https://www.youtube.com/watch?v=dAzKc-py5L4 |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:৪.৫ ট্ৰিলিয়ন সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ পৃথিবীতে, যা উদ্ভিদেৰ জন্য ক্ষতিকৰ {{!}} Mayor Atiqul |url=https://www.youtube.com/watch?v=Vtn68rzEyas |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=বিজয়েৰ পঞ্চাশ, ৫ কোটি সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ দিয়ে বাংলাদেশেৰ মানচিত্ৰ {{!}} News {{!}} Ekattor TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=dyTY3_iIfdU |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref name=":1" /><ref>{{Citation |script-title=bn:কুড়িয়ে পাওয়া সিগাৰেট ফিল্টাৰে তৈৰী ভাস্কৰ্য {{!}}{{!}} Cigarette Sculpture |url=https://www.youtube.com/watch?v=8LbySprM0J4 |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Citation |script-title=bn:৫ কোটি সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ দিয়ে আঁকা হলো বাংলাৰ মানচিত্ৰ {{!}} News {{!}} Ekattor TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=gEs3Au6XOTg |access-date=2023-11-27 |language=en}}</ref> === সেইভ আৰ্থ সেইভ বাংলাদেশ চিজন - ৩ === একই শিৰোনামৰ দৰে প্ৰদৰ্শিত প্ৰদৰ্শনীৰ তৃতীয় অংশ (চৰুণি-৩) ৩০তা [[ডিচেম্বৰ]], ২০২২ লৈ ০৭ জানুৱাৰী, ২০২৩ পৰ্যন্ত মহাজনসাধাৰণৰ মাজত অনুষ্ঠিত হৈছিল। পূৰ্বেৰে ন্যায় বনানীৰ বাংলাদেশ টেলিকমিউনিকেশনছ কম্পানি লিমিটেড (বিটিএসইএল) (টিএণ্ডটি) মাঠত অনুষ্ঠিত হৈছিল এই প্ৰদৰ্শনীও সজ্জিত হৈছিল বিভিন্ন পৰিত্যক্ত আৰু অপচনশীল পদাৰ্থৰ বিশেষাংশ সৈথে।<ref name="youtube.com">{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিকমুক্ত দেশ গড়তে বিডি ক্লিনেৰ ব্যতিক্ৰমী উদ্যোগ {{!}} BD Clean {{!}} Plastic Hand Craft {{!}} Desh TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=-wh3sntftHE |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref> পৰিত্যক্ত [[প্লাষ্টিকেৰ বতল]]ৰ পৰা সৃষ্টিকৰা প্ৰাচীৰ, [[প্লাষ্টিকেৰ বতল]]ৰ পৰা সৃষ্টিকৰা [[মাছ|মাছৰ]] অবয়ব, সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰৰ পৰা সৃষ্টিকৰা ৰুগ্ন বটগাছৰ [[ভাস্কৰ্য]], সাধাৰণ মানুহৰ ফেলা দেয়া চিপচৰ প্যাকেট কুড়িয়ে বানানো হৈছে বিলুপ্তপ্ৰায় [[কচ্ছপ|কচ্ছপৰ]] প্ৰতীকৃতি। এছাড়াও, সিগাৰেট ফিল্টাৰৰ পৰা সৃষ্টিকৰা বিশালাকাৰ একটি সিগাৰেটৰ আকৃতি, মানুহৰ মগজ ও বিশাল [[গ্ৰেণেড|গ্ৰেণেড]]। প্ৰতিটি স্থাপনাৰ ভিত্তি সিগাৰেটৰ ফিল্টাৰৰ পৰা। পৰিত্যক্ত [[প্লাষ্টিকেৰ বতল|প্লাষ্টিকেৰ বতলেৰ]] ক্যাপৰ পৰা সৃষ্টিকৰা হৈছে [[বঙ্গবন্ধু|বঙ্গবন্ধুৰ]] প্ৰতীকৃতি, যাতে উদ্ধৃতি হিসেবে "[[বঙ্গবন্ধু|বঙ্গবন্ধুৰ]] হাতে গড়া প্ৰিয় [[বাংলাদেশ]], আমি ৰাখব পৰিষ্কাৰ মহান বিজয়েৰ মাসে, এ আমাৰ দৃঢ অঙ্গীকাৰ" শিৰোনামটো খচিত হৈছে।<ref name="ReferenceA">{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিক দিয়ে প্ৰাণীৰ অবয়ব তৈৰি কৰে প্ৰতিকী প্ৰতিবাদ {{!}} Channel 24 {{!}} BD CLEAN |url=https://www.youtube.com/watch?v=gFBVcghszTw |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:পথেৰ আবৰ্জনাৰ ভিন্ন ৰূপ {{!}} BD Clean {{!}} Plastic Art {{!}} Channel 24 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YjMtbrCaABE |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিক বৰ্জ্য ও সিগাৰেটেৰ ফিল্টাৰ ৰিসাইক্লিং কৰবেন আয়োজকেৰা {{!}}{{!}} Demonstration of plastic waste |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZerPQKR4p14 |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্ৰতিদিন সমুদ্ৰে মিশছে ২ লাখ টন প্লাষ্টিক ll Plastic Pollution ll Environment |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZmiKSxVSSgU |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |script-title=bn:প্লাষ্টিকমুক্ত দেশ গড়াৰ লক্ষ্যে বিডি ক্লিনেৰ অন্যৰকম আয়োজন! {{!}} BD Clean {{!}} Plastic Hand Craft |url=https://www.youtube.com/watch?v=NBNX-ePzozA |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref name="ReferenceB">{{Citation |script-title=bn:প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰে বিডি ক্লিন বাংলাদেশ {{!}}{{!}} BD Clean |url=https://www.youtube.com/watch?v=bEAu4GY2z8g |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref><ref name="ReferenceA"/><ref name="ReferenceB"/><ref>{{Citation |script-title=bn:ফেলে দেওয়া প্লাষ্টিকেৰ মাছ, কচ্ছপসহ বিভিন্ন প্ৰাণীৰ অবয়ব! {{!}} Save Earth Save Bangladesh {{!}} Somoy TV |url=https://www.youtube.com/watch?v=gV7g6UiLa0o |access-date=2023-12-19 |language=en}}</ref> --> == পৰিষ্কাৰ চৌহদ ঘোষণা == বিডি ক্লিনৰ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ২০১৭ চনৰ ১০ নৱেম্বৰৰ পৰা ২০১৮ চনৰ ২৬ [[জানুৱাৰী]]লৈ [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] পৰিষ্কাৰ চৌহদ প্ৰতিষ্ঠাৰ লক্ষ্যৰে ১২ [[সপ্তাহ]] জুৰি পৰিষ্কাৰ অভিযান আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্চন্নতা সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ ধাৰাবাহিক প্ৰচাৰ চলায়। ২০১৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীৰ আবেলি ৩ বজাত ছবি তোলা আৰু শপত গ্ৰহণৰ অন্তত প্ৰায় ১৫ শতাধিক বিডি ক্লিন স্বেচ্ছাসেৱকে চৌহদটোক ১২১টা অংশত ভাগ কৰি একেলগে চৌহদ পৰিষ্কাৰ কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰে। পৰিষ্কাৰ অভিযানৰ অন্তত, সন্ধিয়া ৬.২৫ বজাত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়|ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] উপাচাৰ্য অধ্যাপক ড॰ মোহাম্মদ আখতাৰুজ্জামানে ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদক পৰিষ্কাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |title=পৰিচ্ছন্ন-বাংলাদেশ-গড়াৰ-লক্ষ্যে-পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা-কৰ্মসূচীৰ-উদ্বোধন-কৰলেন-ঢাবি-উপাচাৰ্য |url=https://du.ac.bd/du_post_details/%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6-%E0%A6%97%E0%A7%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B2%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A7%8D%E0%A6%9B%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A8%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B8%E0%A7%82%E0%A6%9A%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%89%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%A7%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%A2%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BF-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AF/12067 |access-date=2023-11-14 |website=du.ac.bd |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=2017-11-10 |title=ঢাবিতে ৮ সপ্তাহব্যাপী পৰিচ্ছন্নতা অভিযান শুৰু |url=https://www.banglanews24.com/education/news/bd/616225.details |access-date=2023-11-14 |work=banglanews24.com |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |title=ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় পৰিচ্ছন্ন ক্যাম্পাস ঘোষণা |url=https://pages.bdclean.org/completed-mega-events/dhaka-university-clean-campus-declaration/ |access-date=2023-11-14 |website=BD Clean |language=bn |archivedate=2023-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231107193242/https://pages.bdclean.org/completed-mega-events/dhaka-university-clean-campus-declaration/ |deadurl=yes }}</ref> == বিতৰ্ক == বিডি ক্লিনৰ প্ৰতিষ্ঠাতা ফৰিদ উদ্দিনক লৈ বিভিন্ন অভিযোগ উঠিছে। বিভিন্ন গণমাধ্যমত প্ৰকাশিত প্ৰতিবেদন অনুসৰি, তেওঁ স্বেচ্ছাসেৱকসকলক ব্যৱহাৰ কৰি ঢকা উত্তৰ মহানগৰ সভাৰ পৰা কোটি কোটি টকা আত্মসাৎ কৰিছে।<ref>{{cite web |last1=Pratidin |first1=Bangladesh |title=আতিকেৰ দুৰ্নীতিৰ নাটেৰ গুৰু এপিএস ফৰিদ {{!}} |url=https://www.bd-pratidin.com/first-page/2024/09/07/1025950 |website=bd-pratidin.com |access-date=10 February 2025 |language=bn |date=7 September 2024 |archivedate=10 February 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250210113722/https://www.bd-pratidin.com/first-page/2024/09/07/1025950 |deadurl=yes }}</ref> তাৰ উপৰিও, তেওঁৰ ওপৰত দুৰ্নীতিৰ অভিযোগো উঠিছে।<ref>{{cite web |title=এপিএস ফৰিদেৰ ‘ক্লিন’ প্ৰতাৰণা |url=https://www.deshrupantor.com/545406/%E0%A6%8F%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%8F%E0%A6%B8-%E0%A6%AB%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E2%80%98%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E2%80%99-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3%E0%A6%BE |website=দেশ ৰূপান্তৰ |access-date=10 February 2025 |language=bn}}</ref> == উৎস == {{reflist}} == তথ্য সংগ্ৰহ == <references /> [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] icc7m59lrnuci58fgbwtnwjfdut0zbr 0 107276 616701 431084 2026-07-11T10:36:25Z Milenioscuro 5200 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of France (1794–1815).svg]] → [[File:Flag of France.svg]] renamed 616701 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | native_name = {{native name|fr|Établissements français dans l'Inde}} | conventional_long_name = ভাৰতত ফৰাচী বসতি | common_name = ফৰাচী ভাৰত | image_flag = Royal Standard of the King of France.svg | image_flag2 = Flag of France.svg | empire = ফ্ৰান্স | status = উপনিবেশ | era = | year_start = ১৯৬৪ | year_end = ১৯৫৪ | event_start = First [[French East India Company]] Commissioner of [[Surat]] | date_start = | date_end = 1 November | event_end = [[De facto]] transfer | p1 = French East India Company | flag_p1 = Drapeau du régiment de la Compagnie des Indes en 1756.png | s1 = Puducherry (union territory) | flag_s1 = Flag of India.svg | s2 = West Bengal | flag_s2 = Flag of India.svg | symbol_type = Seal | image_map = French India 1815.gif | image_map_caption = French India (shaded in white) after 1815 | capital = [[পুডুছেৰী|পণ্ডিচেৰী]] | common_languages = [[Indian French|French]] ''(de jure)''<ref>Not as widespread as English</ref><br />[[Bengali language|Bengali]]<br />[[Malayalam]]<br />[[Tamil language|Tamil]]<br />[[Telugu language|Telugu]]<br /> | title_leader = | leader1 = | year_leader1 = | leader2 = | year_leader2 = | title_representative = Governor | representative1 = [[François Caron]] {{small|(first)}} <ref>as Commissioner</ref> | year_representative1 = 1668–1673 | representative2 = Georges Escaragueil<ref>as High Commissioner</ref> | year_representative2 = 1954 | title_deputy = | deputy1 = [[Charles François Marie Baron]] {{small|(first)}} | year_deputy1 = | deputy2 = Georges Escargueil {{small|(last)}} | year_deputy2 = 1954 | currency = [[:en:Roupie|ফৰাচী ভাৰতীয় টকা]] | today = [[India]] | demonym = | stat_year1 = | stat_area1 = | stat_pop1 = | stat_year2 = 1936 | stat_area2 = 510 | stat_pop2 = 298,861 | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | status_text = Colony of France (1664–1946)<br />[[Overseas territory (France)|Overseas Territory of France]] (1946–1954) | legislature = [[Representative Assembly of French India]] | government_type = ঔপনিবেশিক প্ৰশাসন }} {{Colonial India}} '''ফৰাচী ভাৰত''' ({{lang-en| French India}}) এখন ফৰাচী উপনিবেশ{{efn|In France, it was popularly known as {{lang|fr|les Comptoirs de l'Inde}}. Strictly speaking though, a {{lang|fr|comptoir}} is a trading station, whereas the five French settlements were entire towns with the surrounding area, and not mere trading stations.}} আছিল, যি ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ পাঁচটা ভৌগোলিকভাৱে পৃথক ছিটমহলেৰে (enclave) গঠিত আছিল। এইবোৰ প্ৰথমতে ফৰাচী ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ কাৰখানা আছিল। ১৯৫০ আৰু ১৯৫৪ চনত ফৰাচীৰ দখলত থকা অঞ্চলবোৰ ভাৰতীয় গণৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰি লোৱা হয়। এই ছিটমহল কেইটা আছিল- ক'ৰ'মণ্ডল উপকূলৰ [[পণ্ডিচেৰী]], কৰিকাল আৰু য়ানাম; মালাবাৰ উপকূলৰ মাহে আৰু বংগৰ চন্দৰনগৰ। ফৰাচীসকলৰ কিছুমান চহৰৰ ভিতৰত কেইবাটাও লজও আছিল যদিও ১৮১৬ চনৰ পিছত ব্ৰিটিছে এইবোৰৰ ওপৰত ফৰাচীসকলৰ সকলো দাবী অস্বীকাৰ কৰিছিল। (লজ হ’ল ক্ষুদ্ৰ সহযোগী ব্যৱসায়িক কেন্দ্ৰ।) ১৯৫০ চনলৈকে ফৰাচী উপনিবেশৰ মুঠ মাটিকালি আছিল ৫১০ কিলোমিটাৰ (২০০ বৰ্গমাইল), ইয়াৰে ২৯৩ কিলোমিটাৰ (১১৩ বৰ্গমাইল) পণ্ডিচেৰী ভূখণ্ডৰ অন্তৰ্গত। ১৯৩৬ চনত উপনিবেশখনৰ জনসংখ্যা আছিল মুঠ ২৯৮,৮৫১ জন; ইয়াৰে ৬৩% (১৮৭,৮৭০ জন) পণ্ডিচেৰী ভূখণ্ডত বাস কৰিছিল।<ref>Jacques Weber, ''Pondichéry et les comptoirs de l'Inde après Dupleix'', Éditions Denoël, Paris, 1996, p. 347.</ref> ==ইতিহাস== ===ভাৰতলৈ প্ৰাৰম্ভিক সামুদ্ৰিক যাত্ৰা (ষোড়শ শতিকা)=== বিশ্বাস কৰা হয় যে ভাৰতত প্ৰথম ফৰাচী বাণিজ্যিক উদ্যম ষোড়শ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত, প্ৰথম ফ্ৰান্সিছৰ ৰাজত্বকালত লোৱা হৈছিল, যেতিয়া পূব সাগৰত ব্যৱসায় কৰিবলৈ ৰুৱানৰ কিছুমান ব্যৱসায়ীয়ে দুখন জাহাজ নিৰ্মাণ কৰিছিল। তেওঁলোকে লে হাভ্ৰেৰ পৰা যাত্ৰা অৰম্ভ কৰিছিল আৰু পিছত কেতিয়াও তেওঁলোকৰ কথা শুনা নগ’ল। ১৬০৪ চনত চতুৰ্থ হেনৰীৰ দ্বাৰা এটা কোম্পানীক লেটাৰ পেটেণ্ট প্ৰদান কৰা হৈছিল যদিও প্ৰকল্পটো বিফল হয়। ১৬১৫ চনত নতুন লেটাৰ পেটেণ্ট জাৰি কৰা হয় আৰু দুখন জাহাজ ভাৰতলৈ যায়। ইয়াৰে মাত্ৰ এখনহে উভতি আহে।<ref name=EB1911>{{EB1911|wstitle=India, French|volume=14|page=421|inline=1}}</ref> কাৰ্ডিনেল ৰিচেলিউৰ (১৬৪২) তত্বাৱধানত লা কম্পানি ফ্ৰান্সেজ ডেছ ইণ্ডেছ অৰিয়েণ্টেলছ (ফৰাচী ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী) গঠন কৰা হয় আৰু জিন-বেপ্টিষ্ট কলবাৰ্টৰ অধীনত (১৬৬৪) ইয়াক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যেতিয়া তেওঁ মাদাগাস্কাৰলৈ অভিযান পঠিয়াইছিল।<ref name=r1/><ref name=r2/><ref name=EB1911/> === ভাৰতৰ প্ৰথম কাৰখানা (১৬৬৮)=== ১৬৬৭ চনত ফ্ৰান্সোৱা কেৰনৰ (যাৰ লগত মাৰ্কাৰা নামৰ এজন পাৰ্চী লোক আছিল) কমাণ্ডত ফৰাচী ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে আন এটা অভিযান পঠিয়াইছিল। ১৬৬৮ চনত অভিযাত্ৰী দলটোৱে চুৰাটত উপস্থিত হয় আৰু ভাৰতত প্ৰথম ফৰাচী কাৰখানা স্থাপন কৰে।<ref name=r1>{{citation | url = https://books.google.com/books?id=qBZg0OhbiXMC&pg=PA747 | title = Asia in the making of Europe | page = 747| isbn = 9780226467672 | last1 = Lach | first1 = Donald Frederick | year = 1998 | publisher = University of Chicago Press }}.</ref><ref name=r2>{{citation | url = https://books.google.com/books?id=Y-08AAAAIAAJ&pg=PA66 | title = The Cambridge history of the British Empire | year = 1940 | page = 66 | last1 = Benians | first1 = Ernest Alfred | last2 = Newton | first2 = Arthur Percival | last3 = Rose | first3 = John Holland }}.</ref> ===ভাৰতত ফৰাচী সম্প্ৰসাৰণ (১৬৬৯-১৬৭২)=== ১৬৬৯ চনত মাৰ্কাৰাই মাছুলিপাটামত আন এটা ফৰাচী কাৰখানা স্থাপন কৰাত সফল হয়। ১৬৭২ চনত ফৰাচীসকলে ফ’ৰ্ট চেণ্ট থমাছ দখল কৰে যদিও দীৰ্ঘদিনীয়া আৰু ব্যয়বহুল ঘেৰাওৰ অন্তত ওলন্দাজসকলে তেওঁলোকক খেদি পঠিয়াই দিয়ে। ১৬৯২ চনত বংগৰ মোগল গৱৰ্ণৰ নবাব ছায়েস্তা খাঁৰ অনুমতি সাপেক্ষে চন্দৰনগৰ (বৰ্তমানৰ চন্দননগৰ) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ১৬৭৩ চনত ফৰাচীসকলে বিজাপুৰৰ চুলতানৰ অধীনত থকা বালিকোণ্ডাপুৰমৰ কিল্লাদাৰৰ পৰা পণ্ডিচেৰী অঞ্চল অধিগ্ৰহণ কৰে আৰু এইদৰে পণ্ডিচেৰীত ফৰাচী ভেটি স্থাপন কৰা হয়। ১৭২০ চনলৈকে ফৰাচীসকলে চুৰাট, মছুলিপট্টম আৰু বণ্টমত থকা কাৰখানা ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ হাতত হেৰুৱাই পেলাবলগীয়া হৈছিল। ===পণ্ডিচেৰীত উপনিবেশ স্থাপন (১৬৭৩)=== ১৬৭৩ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফৰাচী বিষয়া বেলেংগাৰ ডে ল’এস্পিনেই পণ্ডিচেৰীৰ ডেনিছ লজত বাস কৰিবলৈ লয় আৰু এনেকৈয়ে পণ্ডিচেৰীত ফৰাচী প্ৰশাসন আৰম্ভ হয়। ১৬৭৪ চনত প্ৰথম গৱৰ্ণৰ ফ্ৰাংকোইছ মাৰ্টিনে পণ্ডিচেৰীক এখন সৰু মাছমৰীয়া গাঁৱৰ পৰা এখন সমৃদ্ধিশালী বন্দৰ চহৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ বাবে অভিলাষী প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে। কিন্তু ফৰাচীসকলে ওলন্দাজ আৰু ইংৰাজৰ সৈতে নিৰন্তৰ সংঘাতত লিপ্ত হবলগীয়া হৈছিল। ১৬৯৩ চনত ওলন্দাজসকলে পণ্ডিচেৰী দখল কৰি দুৰ্গসমূহ বৃদ্ধি কৰে। ১৬৯৭ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত স্বাক্ষৰিত ৰিছৱিক সন্ধিৰ জৰিয়তে ১৬৯৯ চনত ফৰাচীসকলে চহৰখন পুনৰ দখল কৰি লয়। ===য়ানম (১৭২৩) আৰু কৰাইকলত (১৭৩৯) উপনিবেশ স্থাপন=== ১৭৪১ চনলৈকে ব্ৰিটিছৰ দৰে ফৰাচীসকলৰো উদ্দেশ্য আছিল সম্পূৰ্ণৰূপে বাণিজ্যিক। এই সময়ছোৱাত ফৰাচী ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শান্তিপূৰ্ণভাৱে ১৭২৩ চনত য়ানম (অন্ধ্ৰ উপকূলৰ পণ্ডিচেৰীৰ পৰা প্ৰায় ৮৪০ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূবে), মালাবাৰ উপকূলৰ মাহে ১৭২৫ চনত আৰু কৰাইকল (পণ্ডিচেৰীৰ পৰা প্ৰায় ১৫০ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে) ১৯৩৯ চনত অধিগ্ৰহণ কৰে। ১৮ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে পণ্ডিচেৰী নগৰখন গ্ৰীডৰ আৰ্হিত নিৰ্মাণ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ যথেষ্ঠ বিকাশ কৰা হয়। পিয়েৰ ক্রিষ্টোফ লে নোইৰ (১৭২৬–১৭৩৫) আৰু পিয়েৰ বেন’ইট ডুমাছৰ (১৭৩৫–১৭৪১) দৰে সক্ষম গৱৰ্ণৰসকলে পণ্ডিচেৰী অঞ্চলটো সম্প্ৰসাৰণ কৰি ইয়াক এখন বৃহৎ আৰু চহকী নগৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। <!-- === ভাৰতত ফৰাচী সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ উচ্চাকাংক্ষা আৰু পৰাজয় (১৭৪১–১৭৫৪)=== === ফৰাচী বনাম ব্ৰিটিছ ষড়যন্ত্ৰ (১৭৫৪–১৮৭১)=== --> === স্বাধীনতা আন্দোলন (১৮–২০ শতিকা) আৰু ভাৰতৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ (১৯৫৪)=== .১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰতৰ স্বাধীনতাই পূৰ্বৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ সমান্তৰালকৈ ফৰাচীৰ দখলত থকা ভাৰতীয় অঞ্চলসমূহকো একত্ৰিত হ’বলৈ গতি প্ৰদান কৰে। ১৯৪৭ চনৰ ৬ অক্টোবৰত মছলিপট্টনম, কোঝিকোড আৰু চুৰাটৰ লজসমূহ ভাৰতক অৰ্পণ কৰা হয়। <ref>{{Cite book |url=https://francearchives.fr/fr/facomponent/22ad424ec7e764c64c8c31d37bad6e938f57be05 |title=Accord par échange de lettres relatif à la date de la cession des anciennes loges françaises de l'Inde au gouvernement de l'Inde |publisher=Ministère de l'Europe et des Affaires étrangères |year=1947 |location=Paris |pages=5 |language=French |trans-title=Agreement by exchange of letters relating to the date of the cession of the former French lodges of India to the Government of India |quote="the Government of India note and accept with pleasure the decision of the Government of France that October 6th will be the day from which the historic rights which France has exercised in the areas known as the French Loges in India will be renounced." |access-date=2 September 2022 |archivedate=2 September 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220902084711/https://francearchives.fr/fr/facomponent/22ad424ec7e764c64c8c31d37bad6e938f57be05 }}</ref> ১৯৪৮ চনত ফ্ৰান্স আৰু ভাৰতৰ মাজত হোৱা চুক্তিত ফ্ৰান্সৰ দখলত থকা ভাৰতীয় অঞ্চল ৰাজনৈতিক ভৱিষ্যত বাছি ল’বলৈ নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ সহমত প্ৰকাশ কৰা হয়। ১৯৫০ চনৰ ২ মে’ত ফ্ৰান্সে চন্দৰনগৰৰ শাসন ভাৰতৰ হাতত অৰ্পণ কৰে; তাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ২ অক্টোবৰত ইয়াক পশ্চিম বংগ ৰাজ্যৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। ১৯৫৪ চনৰ ১ নৱেম্বৰত পণ্ডিচেৰী, য়ানম, মাহে– আৰু কৰিকলৰ চাৰিটা ছিটমহল বাস্তৱিকতে ভাৰতীয় গণৰাজ্যলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু পুডুচেৰীৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত পৰিণত হয়। == টোকা == {{notelist}} {{reflist|group=note}} == তথ্যউৎস== {{Reflist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == * Sudipta Das (1992). ''Myths and realities of French imperialism in India, 1763–1783''. New York: P. Lang. {{ISBN|0820416762}}. 459pp. ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons}} *[https://frenchbooksonindia.com/ Frenchbooksonindia.com, an open access multilingual discovery tool with book data from 1531 to 2020, full-text ebooks from 1531 to 1937 and in-text search from c. 1830 to c. 1920] * [[V. Sankaran]], [http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe0898/f1808986.html ''Freedom struggle in Pondicherry''] – Gov't of India publication [[শ্ৰেণী:ঔপনিবেশিক ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভূতপূৰ্ব দেশ]] 7p3brwd5ijpe0qg3t51pwsbhp5axj5h 0 108078 616560 535954 2026-07-10T12:31:36Z ~2026-39014-30 50725 গানৰ তালিকা হৈছে। 616560 wikitext text/x-wiki {{Infobox Radio Show | show_name = মহিষাসুৰমৰ্দ্দিনী | image = Mahisasuramardini (radio programme) cover image.jpg | imagesize = 250px | caption = ''মহিষাসুৰমৰ্দ্দিনী''ৰ প্ৰচ্ছদ চিত্ৰ | other_names = চণ্ডীপাঠ<br/>মহালয়া | format = ধৰ্মীয় | runtime = ১ ঘণ্টা ২৯ মিনিট | country = [[ভাৰত]] | language = [[বঙালী ভাষা|বাংলা]], [[সংস্কৃত]] | home_station = [[আকাশবাণী]] | syndicates = | television = | starring = | creator = | writer = * বাণী কুমাৰ – পাণ্ডুলিপি-লিখন * [[পংকজ মল্লিক]] – সংগীত ৰচনা * [[বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰ]] – সাৰাংশ আৰু পাণ্ডুলিপিৰ আবৃত্তি | producer = | executive_producer = | narrated = [[বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰ]] | record_location = | first_aired = ১৯৩১ | last_aired = | num_series = | num_episodes = | audio_format = | opentheme = শংখধ্বনি আৰু ''যা চণ্ডী'' গীত | endtheme = ''শান্তি দিলে ভৰি'' গীত আৰু শংখধ্বনি | website = | podcast = }} '''মহিষাসুৰমৰ্দ্দিনী''' ({{lang-en|Mahishasuramarddini}}) বহুলভাৱে জনপ্ৰিয় প্ৰাৰম্ভিক কালৰ এক বিশেষ প্ৰভাতী বঙালী অনাতাঁৰ অনুষ্ঠান, যি [[আকাশবাণী]] [[কলকাতা]] যোগে ১৯৩২ চনৰ পৰা নিৰন্তৰ প্ৰতি বছৰে মহালয়াৰ দিনা সম্প্ৰচাৰিত হৈ আহিছে। ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে এতিয়া অনুষ্ঠানটো সমগ্ৰ ভাৰতৰ আকাশবাণীৰ আন বহু কেন্দ্ৰয়ো সম্প্ৰচাৰ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.freewebs.com/airkolkata/birenda1.html|title=Biography of Birendra Krishna Bhadra|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140926092312/http://www.freewebs.com/airkolkata/birenda1.html|archivedate=2014-09-26}}</ref> দেৰঘণ্টাৰ এই অনুষ্ঠানত আছে শ্ৰীশ্ৰী চণ্ডী বা দুৰ্গা পৰা গৃহীত দেৱী চণ্ডীৰ স্তোত্ৰ বা চণ্ডীপাঠ, বঙালী ভক্তিগীতি, ধ্ৰুপদী সংগীত আৰু পৌৰাণিক কাহিনীক নাট্যৰূপ।<ref>{{cite web|url=http://www.netglimse.com/holidays/durga_puja/mahalaya.shtml |title=durga_puja : Mahalaya |publisher=www.netglimse.com |accessdate=2009-06-13 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090629010504/http://www.netglimse.com/holidays/durga_puja/mahalaya.shtml |archivedate=2009-06-29 }} </ref> এই অনুষ্ঠানটো হিন্দীলৈ অনুবাদ কৰা হৈছে আৰু একে সময়তে সমগ্ৰ ভাৰতীয় দৰ্শকৰ বাবে সম্প্ৰচাৰ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা লাইভ-পাৰফৰ্মেঞ্চ হিচাপে আৰম্ভ হোৱা এই অনুষ্ঠানটো ১৯৬৬ চনৰ পৰাই প্ৰি-ৰেকৰ্ডিং ফৰ্মেটত সম্প্ৰচাৰ হৈ আহিছে।<ref>[Birendra Krishna Bhadra: A Legend, A Nostalgia (Original in Bangla) ©Ajit Basu, Publisher:Sahayatri, 8, Patuatola Lane, Kolkata 700009.]</ref><ref>{{cite web | url = http://www.freewebs.com/airkolkata/Mahishasur.html| title = History of first broadcast of Mahishasur Mardini }}</ref> ৯৩ বছৰতকৈ অধিক কাল পাছত আজিও ইয়াৰ বিশাল জনপ্ৰিয়তা হ্ৰাস পোৱা নাই।<ref>{{cite web|url=http://www.pankajmullick.org/bio.htm |title=Biography of Pankaj Kumar Mullick - the versatile musical genius |publisher=www.pankajmullick.org |accessdate=2009-06-13 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090417032114/http://pankajmullick.org/bio.htm |archivedate=April 17, 2009 }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20121025001100/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-09-19/delhi/28094751_1_mahalaya-durga-puja-goddess-durga Mahalaya ushers in the Puja spirit] [[The Times of India]], TNN 19 September 2009.</ref><ref>[http://www.expressindia.com/latest-news/morning-raga/518591/ Morning Raga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120930065557/http://www.expressindia.com/latest-news/morning-raga/518591/|date=2012-09-30}} [[Indian Express]], PiyasreeDasgupta, Sep 18, 2009.</ref><ref>{{cite web | title = An 83-Year-Old Song Dominates India's Airwaves Every Year |work= The Atlantic | url = https://www.theatlantic.com/international/archive/2014/09/an-83-year-old-song-dominated-indias-airwaves-this-morning/380685/ |author=Tanya Basu|date=Sep 23, 2014| accessdate = 2014-09-24 }}</ref> এই অনুষ্ঠান [[মহালয়া]]ৰ সমাৰ্থক হৈ পৰিছে।{{Citation needed}} আজিও এই অনুষ্ঠানৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত বংগ আৰু পূব ভাৰতীয়সকলৰ অধিকাংশই মহালয়াৰ দিনটোত পুৱা চাৰি বজাতে উঠি আকাশবাণীত মহিষাসুৰমৰ্দ্দিনী সম্প্ৰচাৰ শুনে। বৰ্তমান আকাশবাণীৰ পৰা অধিকাৰ লাভ কৰা ইয়াৰে এটা ৰেকৰ্ডিং এইচ এম ভি-আৰ পি জিৰ অডিঅ’ কেছেট আৰু কম্পেক্ট ডিস্কতো পোৱা যায়। ২০০২ চনৰ হিচাপত চিডি সংস্কৰণত ১৯টা ট্ৰেক উপলব্ধ।<ref>{{cite web |url=http://quiqinq.com/mahisasura-mardini-by-birendra-krishna-bhadra-air-recording-details-of-tracks-and-artists/ |title=Mahisasura Mardini by Birendra Krishna Bhadra (AIR Recording) – Details of tracks and artists |publisher=QuiQinQ |accessdate=2012-10-21 |last= |first= |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024064649/http://quiqinq.com/mahisasura-mardini-by-birendra-krishna-bhadra-air-recording-details-of-tracks-and-artists/ |archive-date=2012-10-24 |url-status=dead |archivedate=2012-10-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121024064649/http://quiqinq.com/mahisasura-mardini-by-birendra-krishna-bhadra-air-recording-details-of-tracks-and-artists/ |deadurl=yes }}</ref> ==বীৰেন্দ্ৰ চন্দ্ৰ ভদ্ৰ== [[মহালয়া]]ক সকলোৰে বাবে স্মৰণীয় কৰি তোলাৰ মূল মানুহজনে হৈছে [[বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰ]] হৈছে, “মহিষাসুৰমৰ্দিনী”ৰ আঁৰৰ কণ্ঠ।[11] পবিত্ৰ শ্লোকসমূহ পাঠ কৰি তেওঁ দুৰ্গাৰ পৃথিৱীলৈ আগমণৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰে। ১৯৩১ চনত কলিকতাৰ আকাশবাণীত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰেডিঅ'যোগে মহালয়া সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়। এই অনুষ্ঠান প্ৰস্তুত কৰিছিল পংকজ কুমাৰ মল্লিক, প্ৰেমাংকুৰ আতৰ্থি, বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰ, নৃপেন্দ্ৰ কৃষ্ণ মুখোপাধ্যায় আৰু [[ৰাইচাঁদ বৰাল|ৰাইচাঁদ বৰালে]]।[12] তেওঁৰ আবৃত্তি ইমানেই জনপ্ৰিয় আছিল যে ১৯৭৬ চনত যেতিয়া বিখ্যাত বঙালী অভিনেতা [[উত্তম কুমাৰ]]ৰ কণ্ঠত দুৰ্গা দুৰ্গতিহাৰিনী নামেৰে এই অনুষ্ঠান বাণীবদ্ধ কৰা হৈছিল, কিন্তু দৰ্শকৰ পৰা অনুকূল সঁহাৰি নাপাই [[আকাশবাণী]]য়ে পুনৰ বীৰেন্দ্ৰ ভদ্ৰৰ মূল সংস্কৰণলৈ উভতি গৈছিল।[13] ভদ্ৰৰ বহু আগতেই মৃত্যু হৈছে যদিও তেওঁৰ বাণীবদ্ধ কণ্ঠই এতিয়াও মহালয়া অনুষ্ঠানৰ মূল আকৰ্যণ। তেওঁ ডেৰ ঘণ্টা ধৰি মহালয়াৰ আবৃত্তি কৰে, আবৃত্তিৰ ঐশ্বৰিক আভাৰে প্ৰতিখন ঘৰক তেওঁ মন্ত্ৰমুগ্ধ কৰি ৰাখে, যেতিয়া বঙালীসকলে প্ৰাৰ্থনাৰ নিস্তব্ধ মুহূৰ্তত নিজৰ আত্মাক নিমজ্জিত কৰি ৰাখে। ==সংগীত ৰচনা== যদিও অনুষ্ঠানটো ধৰ্মতত্ত্ব আৰু বৈদিকমন্ত্ৰ বিযয়ক, ই এক ঐতিহাসিক ৰচনা। ইয়াৰ চিত্ৰনাট্য বাণী কুমাৰৰ আৰু বৰ্ণনা কৰিছে [[বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰ]]ই। গীতসমূহ সুৰীয়া কণ্ঠেৰে গাইছে প্ৰতিমা বন্দোপাধ্যায় (অমল কিৰণে), দ্বিজেন মুখোপাধ্যায় (জাগো দুৰ্গা জাগো দশোপ্ৰহৰণধাৰিনী), মানবেন্দ্ৰ মুখোপাধ্যায় (তবো অচিন্ত), [[সন্ধ্যা মুখোপাধ্যায়]], [[আৰতি মুখোপাধ্যায়]], উৎপলা সেন, [[ শ্যামল মিত্ৰ ]]আৰু সুপ্ৰীতি ঘোষে (বাজলো তোমাৰ আলোৰ বেনু)।<ref>{{cite web |url=http://www.bangalinet.com/mahalaya.htm|title=Mahalaya : Durga Puja mahalaya : Durga Puja|publisher=www.bangalinet.com|accessdate=2009-06-13|last=|first=}}</ref> এই মনোমোহা সংগীতৰ ৰচনা কৰিছে [[পংকজ মল্লিক|পংকজ মল্লিকে]]।<ref>{{cite web|url=http://www.pankajmullick.org/bio.htm |title=Biography of Pankaj Kumar Mullick - the versatile musical genius |publisher=www.pankajmullick.org |accessdate=2009-06-13 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090417032114/http://pankajmullick.org/bio.htm |archivedate=April 17, 2009 }}</ref> == সংগীত তালিকা == এই অনুষ্ঠানৰ বাবে ১৮ গান থাকে, য'ত হ'ল:- {| class="wikitable sortable !সংখ্যা !গান !কণ্ঠশিল্পী !বাঙালী লিপ্যন্তৰ !ইংৰাজী লিপ্যন্তৰ |- |১. |''যা চণ্ডী'' |সংগীবৃন্দ |যা চণ্ডী |Ya Chandi |- |২. |''সিংহস্থা শশীশেখৰা'' |সংগীবৃন্দ |সিংহস্থা শশীশেখরা |Simhastha Shashishekhara |- |৩. |বাজলো কে তোমাৰ আলো বেণু |সুপ্ৰীতি ঘোষ |বাজলো কে তোমার আলোর বেণু |Bajlo Ke Tomar Alor Benu |- |৪. |জাগো দুৰ্গা, লাগো দশপ্ৰহৰণধাৰিণী |দ্বিজেন মুখাৰ্জী |জাগো দুর্গা, জাগো দশপ্রহরণধারিণী |Jago Durga, Jago Daspraharanadharini |- |৫. |ওগো আমাৰ আগমনী আলো |[[শিপ্ৰা বসু]] |ওগো আমার আগমনী আলো |Ogo Aamar Agomoni Alo |- |৬. |তৱ অচিন্ত্য-ৰূপ-চৰিত-মহিমা |মানবেন্দ্ৰ মুখাৰ্জী |তব অচিন্ত্য-রুপ-চরিত-মহিমা |Tobo Achintya-Rupa-Charita-Mahima |- |৭. |অহং ৰুদ্ৰেভিৰ্বসুভিশ্চৰা |সংগীবৃন্দ |অহং রুদ্রেভির্বসুভিশ্চরা |Aham Rudrebhirvasubhishchra |- |৮. |অখিল বিমালে তৱ জয় গানে |[[কৃষ্ণা দাশগুপ্ত|কৃষ্ণা দাসগুপ্ত]] |অখিলো বিমানে তব জয় গানে |Akhilo Bimane Tobo Joyo Gane |- |৯. |শুভ্ৰ শঙ্খ ৰবে |[[শ্যামল মিত্ৰ]], অসীমা ভট্টাচাৰ্য, [[আৰতি মুখাৰ্জী]] |শুভ্র শঙ্খ রবে |Shubhra Shankh Robe |- |১০. |''জটাজুটসমাযুক্তামর্দ্ধেন্দুকৃতশেখৰাম'' |সংগীবৃন্দ |জটাজুটসমাযুক্তামর্দ্ধেন্দুকৃতশেখরাম |Jatajutasamayutka-Marddhendukritashekharam |- |১১. |নমো চণ্ডী, নমো চণ্ডী |বিমলা ভূষণ |নমো চণ্ডী, নমো চণ্ডী |Namo Chandi, Namo Chandi |- |১২. |মাগো তৱ বিনে সংগীত প্ৰেম-ললিত |সুমিত্ৰা সেন |মাগো তব বিনে সঙ্গীত প্রেম-ললিত |Mago Tobo Bine Songit Prem-Lalita |- |১৩. |বিমানে বিমানে |[[সন্ধ্যা মুখাৰ্জী]] |বিমানে বিমানে |Bimane Bimane |- |১৪. |জয় জয় জাপ্যজয়ে |সংগীবৃন্দ |জয় জয় জাপ্যজয় |Jaya Jaya Japyajaye |- |১৫. |হে চিন্ময়ী |তৰুন চেটাৰ্জী |হে চিন্ময়ী |He Chinmoyi |- |১৬. |অমল-কিৰণে ত্ৰিভূৱন-মনোহাৰিণী |[[প্ৰতিমা বন্দোপাধ্যায়]] |অমল-কিরণে ত্রিভূবন-মনোহারিণী |Amala-Kirone Tribhuban-Manoharini |- |১৭. |জয়ন্তী মঙ্গলা কালী (ৰূপং দেহী জয়ং দেহী, যশো দেবী দ্বিষো জহি) |পঙ্কজ কুমাৰ মল্লিক আৰু সংগীবৃন্দ |জয়ন্তী মঙ্গলা কালী (রূপং দেহী জয়ং দেহী, যশো দেহী দ্বিষো জহি) |Jayanti Mangala Kali (Rupang Dehi Jayang Dehi, Yashod Dehi Dwisho Jahi) |- |১৮. |শান্তি দিলে ভৰি |উৎপলা সেন |শান্তি দিলে ভরি |Shanti Dile Bhori |} এই গান লগতে [[বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰ|বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰৰ]] মন্ত্ৰ দিয়ে, যেনে "নাৰায়নী নমোস্তুতে" আৰু "যা দেৱী সৰ্বভুতেষু"। ==তথ্য উৎস== {{notelist}} {{Reflist|2}} * Pragya Paramita. "[http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=201429 Heralding The Goddess]{{dead link|date=February 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}", ''expressindia.com,'' ''Indian Express Newspapers (Mumbai) Ltd,'' 15 September 2006. Retrieved on 6 May 2007. * Indranil Chakraborty. "[http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=202762 Saregama gets going on Bhadra royalty]{{dead link|date=February 2023|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}, ''expressindia.com,'' ''Indian Express Newspapers (Mumbai) Ltd,'' September 26, 2006. Retrieved on 6 May 2007. * "[https://web.archive.org/web/20090629010504/http://www.netglimse.com/holidays/durga_puja/mahalaya.shtml Mahalaya in Bengal]", ''Mahalaya - Its Relation with the Durga Puja,'' ''NetGlimse.com''. Retrieved on 6 May 2007. * "[http://www.bangalinet.com/mahalaya.htm Mahalaya]", ''bangalinet.com''. Retrieved on 6 May 2007. * "[https://web.archive.org/web/20121024064649/http://quiqinq.com/mahisasura-mardini-by-birendra-krishna-bhadra-air-recording-details-of-tracks-and-artists/ Mahisasura Mardini by Birendra Krishna Bhadra (AIR Recording) – Details of tracks and artists]", ''quiqinq.com''. Retrieved on 21 October 2012. ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://web.archive.org/web/20090629010504/http://www.netglimse.com/holidays/durga_puja/mahalaya.shtml Mahisasura Mardini Mahalaya] * [http://www.durgamma.com Official Website of Kanaka Durgamma Temple] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150312191211/http://www.durgamma.com/ |date=2015-03-12 }} [[শ্ৰেণী:অনাতাঁৰ কাৰ্যসূচী]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগ]] [[শ্ৰেণী:দুৰ্গা পূজা]] [[শ্ৰেণী:জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত দুৰ্গা পূজা]] ox3odp1netzrkf9sv4pd4i6vqnwf7jo 0 108213 616567 616552 2026-07-10T14:20:19Z KhiLanTzi 23530 /* নাম সমূহ */ 616567 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== ==ইতিহাস== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 5q6y0dsdotpssijmk4cgr939j12s547 616569 616567 2026-07-10T14:31:33Z KhiLanTzi 23530 /* ইতিহাস */ 616569 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 9x95wxcjytwqtun0spa5nwq6eo7ia8r 616570 616569 2026-07-10T14:37:05Z KhiLanTzi 23530 /* আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান */ 616570 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] fgyeuk9shhwfhi8d1nc8428d8m7w0fc 616575 616570 2026-07-10T14:52:20Z KhiLanTzi 23530 /* আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান */ 616575 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 1tu2je899gp6jxk48q1umzzf31225cp 616576 616575 2026-07-10T15:01:21Z KhiLanTzi 23530 /* নাম সমূহ */ 616576 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 3dy23boi52xqvn8efjrmjysjzuysl8h 616579 616576 2026-07-10T15:34:29Z KhiLanTzi 23530 /* নাম সমূহ */ 616579 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''')}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 9e66dqos4mgdbrcdi6ksqkoy5larby3 616580 616579 2026-07-10T15:37:31Z KhiLanTzi 23530 /* নাম সমূহ */ 616580 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] ehhllnaepgfi1pnj3zj0rouzkrvorkk 616584 616580 2026-07-10T16:08:18Z KhiLanTzi 23530 /* নাম সমূহ */ 616584 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): আহোম বুৰঞ্জীত ব্যৱহৃত ফুখাও শব্দটো টাই ভাষাৰ শব্দ যত ফু মানে সন্মানীয় ব্যক্তি আৰু খাও মানে বগা। <ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 9jplj4i6p5wlctbzwqbjdj32qnp06o9 616589 616584 2026-07-10T16:51:18Z KhiLanTzi 23530 /* প্ৰাচীন ইতিহাস */ 616589 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): আহোম বুৰঞ্জীত ব্যৱহৃত ফুখাও শব্দটো টাই ভাষাৰ শব্দ যত ফু মানে সন্মানীয় ব্যক্তি আৰু খাও মানে বগা। <ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== বৰ্তমানৰ অসমৰ উত্তৰ পূব কোণত ডিব্ৰুগড় আৰু তিনিচুকীয়া জিলাক সামৰি প্ৰাচীন কালত মটক সকলৰ এখন ৰাজ্য আছিল যাৰ নাম সৌমাৰ আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া চহৰ বা বেংমৰা। <ref>"...kingdom of their own from Pre-historic period in the region known as 'SAUMAR’..." {{Cite journal |last=Senapoti |first=Ishani |title=The Mataks and Their Livelihood: An Analysis |journal=International Journal of Modern Agriculture |volume=10 |issue=1 |pages=610–613 |date=2021-03-01 |issn=2305-7246 |url=https://www.modern-journals.com/index.php/ijma/article/download/633/583/1098 |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 7fphxq9z31lcz8esw4y0j34ah45x18j 616622 616589 2026-07-11T06:26:46Z KhiLanTzi 23530 616622 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): আহোম বুৰঞ্জীত ব্যৱহৃত ফুখাও শব্দটো টাই ভাষাৰ শব্দ যত ফু মানে সন্মানীয় ব্যক্তি আৰু খাও মানে বগা। <ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== বৰ্তমানৰ অসমৰ উত্তৰ পূব কোণত ডিব্ৰুগড় আৰু তিনিচুকীয়া জিলাক সামৰি প্ৰাচীন কালত মটক সকলৰ এখন ৰাজ্য আছিল যাৰ নাম সৌমাৰ আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া চহৰ বা বেংমৰা। <ref>"...kingdom of their own from Pre-historic period in the region known as 'SAUMAR’..." {{Cite journal |last=Senapoti |first=Ishani |title=The Mataks and Their Livelihood: An Analysis |journal=International Journal of Modern Agriculture |volume=10 |issue=1 |pages=610–613 |date=2021-03-01 |issn=2305-7246 |url=https://www.modern-journals.com/index.php/ijma/article/download/633/583/1098 |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==সমাজ ব্যৱস্থা== মটক সমাজৰ আভ্যন্তৰীণ গাথনি অত্যন্ত সুসংগঠিত। পৰম্পৰাগতভাৱে মটক সমাজ ব্যৱস্থাক মূলত: তিনিটা স্তৰত ভাগ কৰা হয় যিয়ে সমাজখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] o4xb7skkdhn1oh5793xse06cu76bnbs 616623 616622 2026-07-11T06:27:25Z KhiLanTzi 23530 616623 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): আহোম বুৰঞ্জীত ব্যৱহৃত ফুখাও শব্দটো টাই ভাষাৰ শব্দ যত ফু মানে সন্মানীয় ব্যক্তি আৰু খাও মানে বগা। <ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== বৰ্তমানৰ অসমৰ উত্তৰ পূব কোণত ডিব্ৰুগড় আৰু তিনিচুকীয়া জিলাক সামৰি প্ৰাচীন কালত মটক সকলৰ এখন ৰাজ্য আছিল যাৰ নাম সৌমাৰ আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া চহৰ বা বেংমৰা। <ref>"...kingdom of their own from Pre-historic period in the region known as 'SAUMAR’..." {{Cite journal |last=Senapoti |first=Ishani |title=The Mataks and Their Livelihood: An Analysis |journal=International Journal of Modern Agriculture |volume=10 |issue=1 |pages=610–613 |date=2021-03-01 |issn=2305-7246 |url=https://www.modern-journals.com/index.php/ijma/article/download/633/583/1098 |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==সমাজ ব্যৱস্থা== মটক সমাজৰ আভ্যন্তৰীণ গাথনি অত্যন্ত সুসংগঠিত। পৰম্পৰাগতভাৱে মটক সমাজ ব্যৱস্থাক মূলত: তিনিটা স্তৰত ভাগ কৰা হয় যিয়ে সমাজখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> আটাইতকৈ সৰু স্তৰত পৰিয়াল, তাৰ ওপৰত ফৈদ তাৰ ওপৰত খেলসমূহ থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] ozgy4y3q4uievicayocnbmh28lemmqa 0 108877 616594 443911 2026-07-10T17:58:07Z Dakalil 50728 /* */ Added content 616594 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | birth_name = জঁ-পল শ্বাৰ্ল এমাৰ ছাৰ্ত্ৰ<br/>{{lang|fr|Jean-Paul Charles Aymard Sartre}} | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | era = [[বিংশ শতিকাৰ দৰ্শন]] | image = Jean Paul Sartre 1965.jpg | caption = ১৯৬৫ চনত ছাৰ্ত্ৰ | name = জঁ-পল ছাৰ্ত্ৰ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1905|6|21}} | birth_place = [[পেৰিছ]], [[ফৰাচী তৃতীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ|ফ্ৰান্স]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1980|4|15|1905|6|21}} | death_place = পেৰিছ, ফ্ৰান্স | political_party = {{collapsible list| {{Plainlist| * এৰদেএৰ (১৯৪৮–১৯৪৯) * [[ফৰাচী সাম্যবাদী দল|পেছেএফ]] (১৯৫২–১৯৫৬) * [[গ'শ্ব প্ৰলেতাৰিয়েন|জেপে]] (১৯৭০) }} }} | school_tradition = [[মহাদেশীয় দৰ্শন]], [[অস্তিত্ববাদ]], [[প্ৰপঞ্চবিজ্ঞান (দৰ্শন)|প্ৰপঞ্চবিজ্ঞান]], [[অস্তিত্ববাদী প্ৰপঞ্চবিজ্ঞান]],<ref name="SEP"/> [[বাখ্যাবিজ্ঞান]],<ref name="SEP"/> [[পাশ্চাত্য মাৰ্ক্সবাদ]] | main_interests = [[অধ্যাত্মবিজ্ঞান]], [[জ্ঞানতত্ত্ব]], [[নীতিশাস্ত্ৰ]], [[চেতনা]], [[আত্ম-চেতনা]], [[সাহিত্য]], [[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]], [[পৰম সত্তাতত্ত্ব]] | education = {{Lang|fr|[[একল নৰ্মল ছুপেৰিয়ৰ (পেৰিছ)|একল নৰ্মল ছুপেৰিয়ৰ]]|italic=no}} ([[কলা শাখাৰ স্নাতক|স্নাতক]], [[কলা শাখাৰ স্নাতকোত্তৰ|স্নাতকোত্তৰ]]) | notable_ideas = [[কু-বিশ্বাস (অস্তিত্ববাদ)|কু-বিশ্বাস]], "[[অস্তিত্বই সাৰবস্তুৰ পূৰ্ববৰ্তী]]", [[শূন্যতা]], "নৰক মানেই অন্য মানুহবোৰ", [[পৰিস্থিতি (ছাৰ্ত্ৰ)|পৰিস্থিতি]], [[প্ৰাক-প্ৰতিফলিত আত্ম-চেতনা|অহংভাৱৰ অতিক্ৰমণতা]] ("বস্তু এটাৰ প্ৰতিটো অৱস্থানগত চেতনাই নিজৰ বাবে এটা অনৱস্থানগত চেতনা"),<ref>Sartre, J.-P. 2004 [1937]. ''The Transcendence of the Ego''. Trans. Andrew Brown. Routledge, p. 7.</ref><ref>Siewert, Charles, [http://plato.stanford.edu/archives/fall2011/entries/consciousness-intentionality/ "Consciousness and Intentionality"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202061313/http://plato.stanford.edu/archives/fall2011/entries/consciousness-intentionality/ |date=2 December 2013 }}, The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2011 Edition), [[Edward N. Zalta]] (ed.).</ref> [[কাল্পনিক (ছাৰ্ত্ৰ)|কাল্পনিক]], [[স্বকীয় সত্তা]], [[নব্য-উপনিৱেশবাদ]] | partner = [[ছিমন দ্য ব'ভোৱাৰ]] (১৯২৯–১৯৮০) | signature = Jean-Paul Sartre signature.svg | signature_size = 100px | signature_alt = | awards=[[ন’বেল বঁটা|সাহিত্যৰ ন’বেল বঁটা]] (১৯৬৪, প্ৰত্যাখ্যান কৰা) }} [[File:Simone de Beauvoir & Jean-Paul Sartre in Beijing 1955.jpg|thumb|১৯৫৫ চনত [[বেইজিং]]ত [[ছিমন দ্য ব'ভোৱাৰ]] আৰু জঁ-পল ছাৰ্ত্ৰ]] '''জঁ-পল শ্বাৰ্ল এমাৰ ছাৰ্ত্ৰ'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|s| Shows|ɑr|t|r|ə}}, {{small|আমেৰিকাত এইদৰেও উচ্চাৰণ কৰা হয়}} {{IPAc-en|s|ɑr|t}};<ref>{{Cite web |title=Dictionary.com {{!}} Meanings & Definitions of English Words |url=https://www.dictionary.com/browse/sartre |access-date=2024-02-18 |website=Dictionary.com |language=en}}</ref>}} ({{lang-fr|Jean-Paul Sartre}}, {{IPA|fr|ʒɑ̃ pɔl saʁtʁ|pron}}; ২১ জুন ১৯০৫ – ১৫ এপ্ৰিল ১৯৮০) আছিল এজন ফৰাচী দাৰ্শনিক, নাট্যকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, ৰাজনৈতিক কৰ্মী, জীৱনীকাৰ আৰু [[সাহিত্য সমালোচনা|সাহিত্য সমালোচক]]। তেওঁক [[বিংশ শতিকাৰ ফৰাচী দৰ্শন]] আৰু [[মাৰ্ক্সবাদ]]ৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ ব্যক্তিত্ব হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ছাৰ্ত্ৰ [[অস্তিত্ববাদ]] (আৰু [[প্ৰপঞ্চবিজ্ঞান (দৰ্শন)|প্ৰপঞ্চবিজ্ঞান]]) দৰ্শনৰ অন্যতম মূল ব্যক্তি আছিল আৰু তেওঁ [[উদাৰতাবাদী মাৰ্ক্সবাদ]]ৰ সমৰ্থক আছিল। তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে সমাজবিজ্ঞান, [[সমালোচনামূলক তত্ত্ব]], [[উত্তৰ-উপনিৱেশবাদী তত্ত্ব]] আৰু [[সাহিত্য অধ্যয়ন]]ক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছে। ১৯৬৪ চনত তেওঁক [[সাহিত্যৰ নোবেল বঁটা]] প্ৰদান কৰা হৈছিল যদিও তেওঁ সেয়া গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁ সদায় চৰকাৰী সন্মান প্ৰত্যাখ্যান কৰে আৰু "এজন লেখকে নিজকে কোনো প্ৰতিষ্ঠানলৈ ৰূপান্তৰিত হ’বলৈ দিব নালাগে।"<ref>"Minnen, bara minnen" ({{ISBN|978-91-0-057140-5}}) from year 2000 by Lars Gyllensten. Address by Anders Österling, Member of the Swedish Academy. Retrieved 4 February 2012.</ref> ছাৰ্ত্ৰৰ প্ৰখ্যাত [[নাৰীবাদ|নাৰীবাদী]] আৰু সহ-অস্তিত্ববাদী দাৰ্শনিক [[ছিমন দ্য ব'ভোৱাৰ]]ৰ সৈতে এক [[উন্মুক্ত সম্পৰ্ক]] আছিল। ছাৰ্ত্ৰ আৰু দ্য ব'ভোৱাৰে একেলগে তেওঁলোকৰ প্ৰতিপালনৰ [[সংস্কৃতি|সাংস্কৃতিক]] আৰু [[সমাজ|সামাজিক]] ধাৰণাবোৰক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল, যাক তেওঁলোকে জীৱনশৈলী আৰু চিন্তা উভয় ক্ষেত্ৰতে [[বুৰ্জোৱা]] বুলি গণ্য কৰিছিল। দমনকাৰী, আধ্যাত্মিকভাৱে ক্ষতিকাৰক [[অনুবৰ্তন (মনোবিজ্ঞান)|অনুবৰ্তনশীলতা]] (''mauvaise foi'', আক্ষৰিক অৰ্থত, '[[কু-বিশ্বাস (অস্তিত্ববাদ)|কু-বিশ্বাস]]') আৰু "[[সঁচা জীয়াই থকা|প্ৰকৃত]]" [[সত্তা]]ৰ মাজৰ সংঘাত ছাৰ্ত্ৰৰ প্ৰাৰম্ভিক কৰ্মৰাজিৰ প্ৰধান বিষয়বস্তু হৈ পৰিছিল। এই বিষয়বস্তুটো তেওঁৰ প্ৰধান দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ ''[[লেত্ৰ এ ল্য নেয়ঁ]]'' (''L'Être et le Néant'', ১৯৪৩)-ত প্ৰতিফলিত হৈছে।<ref>{{cite book |last=McCloskey |first=Deirdre N. |title=The Bourgeois Virtues: Ethics for an Age of Commerce |url=https://archive.org/details/bourgeoisvirtues00mccl |url-access=registration |year=2006 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-55663-5 |page=[https://archive.org/details/bourgeoisvirtues00mccl/page/n315 297]}}</ref> ছাৰ্ত্ৰই তেওঁৰ ''[[অস্তিত্ববাদ এক মানৱতাবাদ]]'' (''L'existentialisme est un humanisme'', ১৯৪৬) নামৰ গ্ৰন্থখনত নিজৰ দৰ্শনৰ এক পৰিচয় দাঙি ধৰিছিল, যিখন প্ৰথমতে এটা বক্তৃতা হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছিল। [[পেৰিছ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা ছাৰ্ত্ৰই মাত্ৰ দুবছৰ বয়সতে পিতৃক হেৰুৱাইছিল আৰু মূলতঃ তেওঁৰ মাতৃ আৰু ককাদেউতাকে তেওঁক ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল, যিয়ে তেওঁক সাহিত্যৰ জগতখনৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিছিল। তেওঁ বিখ্যাত [[একল নৰ্মেল ছুপেৰিয়ৰ (পেৰিছ)|একল নৰ্মেল ছুপেৰিয়ৰত]] অধ্যয়ন কৰিছিল, য’ত তেওঁ [[অঁৰী বেৰ্গছন]], [[এডমুণ্ড হুছাৰ্ল]] আৰু [[মাৰ্টিন হাইডেগাৰ]]ৰ দৰে চিন্তাবিদসকলৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ দৰ্শনৰ প্ৰতি গভীৰ আগ্ৰহ গঢ়ি তুলিছিল। ছাৰ্ত্ৰৰ প্ৰাৰম্ভিক শৈক্ষিক জীৱনত কেইবাখনো ফৰাচী [[ফ্ৰান্সৰ মাধ্যমিক শিক্ষা|লিছে]] (lycées)-ত শিক্ষাদান কৰা আৰু উচতনিমূলক [[ধেমালি|ধেমালি]] তথা তৰ্ক-বিতৰ্কত লিপ্ত হোৱা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ছাৰ্ত্ৰৰ জীৱন শক্তিশালী ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তাৰে চিহ্নিত আছিল। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁক সৈন্যবাহিনীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল, বন্দী কৰা হৈছিল আৰু পিছলৈ মুক্তি দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''ছছিয়ালিস্ম এ লিবেৰ্তে'' (Socialisme et Liberté) নামৰ প্ৰতিৰোধ গোটটোৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰে। যদিও গোটটো বিলুপ্ত হৈছিল, ছাৰ্ত্ৰ [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত অধিকৃত ফ্ৰান্সত জাৰ্মান সামৰিক প্ৰশাসন|অধিকৃত ফ্ৰান্সত]] এক প্ৰভাৱশালী কণ্ঠস্বৰ হৈ পৰিছিল। তেওঁ গুপ্ত সাহিত্যত অৱদান আগবঢ়াইছিল আৰু ''[[উই ক্ল']]'' (Huis clos)-ৰ দৰে নাটক লিখিছিল। যুদ্ধৰ পিছত তেওঁ ''[[লে তঁ মদেৰ্ন]]'' (Les Temps modernes) নামৰ পত্ৰিকাখনৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ক্ৰমান্বয়ে ৰাজনৈতিক তথা সামাজিক কাৰণসমূহৰ হকে মাত মাতিবলৈ নিজৰ মঞ্চখন ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁ [[উপনিৱেশমুক্তকৰণ|উপনিৱেশবিৰোধী]] আন্দোলনসমূহক সমৰ্থন কৰিছিল, [[আলজেৰিয়া]]ত ফৰাচী নীতিৰ গৰিহণা দিছিল, [[ভিয়েটনাম যুদ্ধ]]ত আমেৰিকাৰ হস্তক্ষেপৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আৰু বিভিন্ন সময়ত নিজকে [[মাৰ্ক্সবাদ]] আৰু [[মাৱবাদ]]ৰ সৈতে সংলগ্ন কৰিছিল। জীৱনৰ শেষৰ ফালে স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটা সত্ত্বেও, ছাৰ্ত্ৰ ১৯৮০ চনত মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তলৈকে সক্ৰিয়তা আৰু বৌদ্ধিক তৰ্কৰ প্ৰতি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ আছিল। তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত ৫০,০০০ শোকাকুল জনতাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == == কৰ্মজীৱন == == সাহিত্যিক অৱদান == == গ্ৰন্থপঞ্জী == '''উপন্যাস আৰু চুটি গল্পৰ সংকলনঃ''' * ''বমি / বমি Nausea'' / ''La nausée'' (১৯৩৮) * ''দ্য ৱাল / লে মুৰ– ৫টা চুটিগল্পৰ সংকলন (১৯৩৯) (The Wall'' / ''Le mur'' – collection of 5 short stories) (1939) ==== ''The Roads to Freedom'' ==== # ''The Age of Reason'' / ''L'âge de raison'' (১৯৪৫) # ''The Reprieve'' / ''Le sursis'' (১৯৪৫) # ''Troubled Sleep'' (London ed. (Hamilton) has title: ''Iron in the Soul'') / ''La mort dans l'âme'' (১৯৪৯) # ''The Last Chance'' (১৯৪৯ and ১৯৮১) – unfinished === নাটকঃ === * ''Bariona'' / ''Bariona, ou le fils du tonnerre'' (১৯৪০) * ''The Flies'' / ''Les mouches'' (১৯৪৩) * ''No Exit'' / ''Huis clos'' (১৯৪৪) * ''The Respectful Prostitute'' / ''La putain respectueuse'' (১৯৪৬) * ''The Victors (Men Without Shadows)'' / ''Morts sans sépulture'' (১৯৪৬) * ''In the Mesh'' / ''L'engrénage'' (১৯৪৮) * ''Dirty Hands'' (''Crime Passionnel, The Assassin, Red Gloves )'' / ''Les mains sales'' (১৯৪৮) * ''Intimacy'' (১৯৪৯) * ''The Devil and the Good Lord'' ''(Lucifer and the Lord'') / ''Le diable et le bon dieu'' (১৯৫১) * ''Nekrassov'' (১৯৫৫) * ''The Condemned of Altona'' / ''Les séquestrés d'Altona'' (১৯৫৯) * ''Hurricane over Cuba'', written and printed in 1961 in Brazil, along with Rubem Braga and Fernando Sabino (১৯৬১) * ''The Trojan Women'' / ''Les Troyennes'' (১৯৬৫) === চিত্ৰনাট্যঃ === * ''Typhus'', wr. ১৯৪৪, প্ৰকাশিত ২০০৭; ''The Proud and the Beautiful গন্থ আধাৰিত'' * ''The Chips Are Down'' / ''Les jeux sont faits'' (screenplay, dir. Jean Delannoy; ১৯৪৭) * ''The Crucible'' (screenplay, ১৯৫৭ dir. Raymond Rouleau) * ''Freud: The Secret Passion'' (screenplay, ১৯৬২; dir. John Huston; Sartre had his name removed from the film) * ''The Freud Scenario'' / ''Le scénario Freud'' (১৯৮৪) === আত্মজীৱনীমূলকঃ === * ''Sartre By Himself'' / ''Sartre par lui-mème'' (১৯৫৯) * ''The Words'' / ''Les Mots'' (১৯৬৪) * ''Witness to My Life'' & ''Quiet Moments in a War'' / ''Lettres au Castor et à quelques autres'' (১৯৮৩) * ''War Diaries: Notebooks from a Phony War'' / ''Les carnets de la drole de guerre'' (১৯৮৪) === দাৰ্শনিক ৰচনাঃ === * ''The Transcendence of the Ego'' / ''La transcendance de l'égo'' (১৯৩৬) * ''Imagination: A Psychological Critique'' / ''L'imagination'' (১৯৩৬) * ''Sketch for a Theory of the Emotions'' / ''Esquisse d'une théorie des émotions'' (১৯৩৯) * ''The Imaginary'' / ''L'imaginaire'' (১৯৪০) * ''Being and Nothingness'' / ''L'être et le néant'' (১৯৪৩) * ''Existentialism Is a Humanism'' / ''L'existentialisme est un humanisme'' (১৯৪৬) * ''Existentialism and Human Emotions'' / ''Existentialisme et émotions humaines'' (১৯৫৭) * ''Search for a Method'' / ''Question de méthode'' (১৯৫৭) * ''Critique of Dialectical Reason'' / ''Critique de la raison dialectique'' (১৯৬০, ১৯৮৫) * ''Notebooks for an Ethics'' / ''Cahiers pour une morale'' (১৯৮৩) * ''Truth and Existence'' / ''Vérité et existence'' (১৯৮৯) * ''Anti-Semite and Jew'' / ''Réflexions sur la question juive'' (ৰচানা ১৯৪৩, প্ৰকাশঃ ১৯৪৬) * ''Baudelaire'' (১৯৪৬) * ''Situations I: Literary Critiques'' / ''Critiques littéraires'' (১৯৪৭) * ''Situations II: What Is Literature?'' / ''Qu'est-ce que la littérature ?'' (১৯৪৭) * "Black Orpheus" / "Orphée noir" (১৯৪৮) * ''Situations III'' (১৯৪৯) * ''Saint Genet, Actor and Martyr'' / ''S.G., comédien et martyr'' (১৯৫২) * ''The Henri Martin Affair'' / ''L'affaire Henri Martin'' (১৯৫৩) * ''Situations IV: Portraits'' (১৯৬৪) * ''Situations V: Colonialism and Neocolonialism'' (১৯৬৪) * ''Situations VI: Problems of Marxism, Part 1'' (১৯৬৬) * ''Situations VII: Problems of Marxism, Part 2'' (১৯৬৭) * ''The Family Idiot'' / ''L'idiot de la famille'' (১৯৭১-৭২) * ''Situations VIII: Autour de 1968'' (১৯৭২) * ''Situations IX: Mélanges'' (১৯৭২) * ''Situations X: Life/Situations: Essays Written and Spoken'' / ''Politique et Autobiographie'' (১৯৭৬) == স্বীকৃতি আৰু সন্মান == == মৃত্যু == == তথ্য সংগ্ৰহ == https://en.wikipedia.org/wiki/Jean-Paul_Sartre ldxkm298ik6tmzevuv2r4d79p06nxpc 0 109070 616601 615316 2026-07-10T19:38:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616601 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = প্ৰফুল্ল ৰায় | notable_works = ''কেঞা পাতাৰ নৌকো | occupation = লেখক | birth_date = ১১ ছেপ্তেম্বৰ, ১৯৩৪ | birth_place = [[ঢাকা]], বেংগল প্ৰেছিডেন্সী, বৃটিছ ইণ্ডিয়া | nationality = ভাৰতীয় | language = [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] }} '''প্ৰফুল্ল ৰায়''' ({{lang-en|Prafulla Roy}}, ১১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৩৪) পশ্চিমবঙ্গৰ আগশাৰীৰ অন্যতম সমসাময়িক সাহিত্যিক; তেওঁৰ জন্ম ১৯৩৪ চনত তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তানৰ ঢাকা জিলাত।<ref name="ৰয়">{{cite web | url=https://beebooks.in/prafulla-roy/ | title=Prafulla Roy | accessdate=13 November 2024 | archivedate=13 November 2024 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20241113011617/https://beebooks.in/prafulla-roy/ | deadurl=yes }}</ref> ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পিছত তেওঁ তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তানৰ পৰা (বৰ্তমান [[বাংলাদেশ]] ) [[ভাৰত|ভাৰতলৈ]] আহিছিল। নতুন ঠাইত ভৰি দিবলৈ তেওঁ কঠোৰ সংগ্ৰাম কৰিবলগীয়া হৈছিল। সংগ্ৰামী জনসাধাৰণৰ জীৱন অনুভৱ কৰিবলৈ তেওঁ দেশৰ বিভিন্ন ঠাই ভ্ৰমণ কৰিছিল। আৰু এই উদ্দেশ্যৰেই তেওঁ কিছুদিন [[নাগালেণ্ড|নাগালেণ্ডৰ]] জনজাতীয় লোকসকলৰ মাজত আছিল, যিসকল আছিল বিহাৰৰ অস্পৃশ্য আৰু আন্দামানৰ মূল ভূখণ্ডৰ শিপাহীন লোক। পিছলৈ তেওঁৰ লেখাত যিসকলৰ অধিকাংশই ত্ৰুটিহীনভাৱে ধৰা দিছিল।<ref name="ৰয়"/> == প্ৰাথমিক জীৱন == ১৯৩৪ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত অবিভক্ত ভাৰত, বৰ্তমানৰ বাংলাদেশৰ ঢাকা জিলাৰ বিক্ৰমপুৰৰ আটপাড়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল ৰায় স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৫০ চনত ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। বৰ্তমান তেওঁ কলকাতাৰ বাসিন্দা।<ref name="মিলন">{{cite web | url=https://www.bd-pratidin.com/first-page/2019/04/26/418941 | title=প্ৰফুল্ল ৰায় ও কেয়াপাতাৰ নৌকো | accessdate=13 November 2024 | author=ইমদাদুল হক মিলন | archivedate=13 November 2024 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20241113013612/https://www.bd-pratidin.com/first-page/2019/04/26/418941 | deadurl=yes }}</ref> == সাহিত্য == প্ৰফুল্ল ৰায়ৰ ৰচনাসমূহত নগৰ আৰু গাঁৱৰ উভয় পৰিৱেশ শক্তিশালী ৰূপত প্ৰকাশিত হৈছে আৰু বাস্তৱতাৰ সঁচা চিত্ৰই পাঠকক বহুমাত্ৰিক সমাজৰ সাঁথৰ অন্বেষণ কৰাত সহায় কৰে। তেওঁ উপন্যাস আৰু চুটিগল্পকে ধৰি প্ৰায় ডেৰশখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছে। তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস "পূৰ্ব পাৰ্বতী", যিখন নাগালেণ্ডত ৰচনা কৰা হৈছিল আৰু ১৯৫৭ চনত প্ৰকাশিত হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও শৰণাৰ্থীৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি তেওঁ ৰচনা কৰা উপন্যাসবোৰ হ’ল ‘কেয়াপাতাৰ নৌকো' (২০০৩), ‘শতধাৰায় বয়ে যায়’ (২০০৮), ‘উত্তাল সময়েৰ ইতিকথা’ (২০১৪), ‘নোনা জল মিঠে মাটি (বাং ১৩৬৬)। আদি। ‘কেয়াপাতাৰ নৌকো', ‘শতধাৰায় বয়ে যায়’, ‘উত্তাল সময়েৰ ইতিকথা’ আকাৰ আৰু নামত বেলেগ বেলেগ হ'লেও, কিন্তু দৰাচলতে তিনিওখন উপন্যাস মিলি এখন ত্ৰয়ী উপন্যাস।<ref name="গল্প">{{cite web | url=https://www.ntvbd.com/arts-and-literature/173193/%E0%A6%B8%E0%A6%B9%E0%A6%9C-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%95%E0%A6%A0%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%95%E0%A6%A5%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%AB%E0%A7%81%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%B2-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F | title=সহজ কৰে কঠিন কথা বলেন প্ৰফুল্ল ৰায় | accessdate=13 November 2024}}</ref> মনীন্দ্ৰ ৰায়ৰ উদ্য‍োগত ১৯৬৮-৬৯ চনত অমৃত আলোচনীত ‘কেয়াপাতাৰ নৌকো' ধাৰাবাহিকভাৱ‍ে ছপা হৈছিল।<ref name="মিলন"/> == ৰূপান্তৰ == তেওঁৰ গল্প আৰু উপন্যাসৰ আধাৰত ৪৫খন টেলিফিল্ম, টেলি-চিৰিয়েল, ফিচাৰ-ফিল্ম নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। তাৰ ভিতৰত পিঞ্জৰ (১৯৭১), বাঘবন্দী খেল (১৯৭৫), ‘মোহনাৰ দিকে‍’ (১৯৮৪), ‘আদমী ঔৰ ঔৰত’ (১৯৮৪), ‘একান্ত আপন’ (১৯৮৭), ‘চৰাচৰ’ (১৯৯৪), ‘টাৰ্গেট’ ( ১৯৯৭), ‘মন্দ মেয়েৰ উপাখ্যান’ (২০০৩), ‘ক্ৰান্তিকাল’ (২০০৫) আদি উল্লেখযোগ্য। ইয়াৰ বাহিৰেও তেওঁৰ 'কেয়া পাতাৰ নৌকা' উপন্যাসৰ অৱলম্বনত ভাৰতে‍ একেই নামৰ এখন ধাৰাবাহিক নিৰ্মাণ কৰে‍, যিখন ভাৰতীয় চেনেল [[:bn:জি_বাংলা|জি বাংলাত]] প্ৰচাৰি‍ত হৈছিল। == পুৰস্কাৰ == উপন্যাস ৰচনাৰ বাবে প্ৰফুল্ল ৰয়ে ওৰে‍ জীৱনত বহুকেইটা বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০০৩ চনত 'ক্ৰান্তিকাল'ৰ বাবে [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা|সাহিত্য অকাডেমী]] বঁটা।<ref name="AKADEMI ">{{cite web | url=https://sahitya-akademi.gov.in//awards/akademi%20samman_suchi.jsp | title=AKADEMI AWARDS (1955-2023) | accessdate=13 November 2024}}</ref> ১৯৮৫ চনত 'আকাশেৰ নীচে মানুষ'ৰ বাব‍ে 'বঙ্কিম পুৰস্কাৰ' লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও 'ৰামকুমাৰ ভুয়ালকা', পাবলিচাৰ্ছ এণ্ড বুক চেলাৰ্চ গিল্ডৰ 'লাইফ টাইম এচিভমেণ্ট', 'শৰৎস্মৃতি', 'বি কে জে এ' ইত্যাদিৰে তেওঁ সন্মানিত হৈছে‍। == গ্ৰন্থতালিকা == {{div col|2}} # পূব পাৰ্বতী # প্ৰতিধ্বনি # সসাগৰা # আগুনেৰ কাছাকাছি # জগৎ সংসাৰ # মধ্যৱৰ্তিনী # কিন্নৰী # ভাতেৰ গন্ধ # সীমাৰেখা মুছে যায় # মানুষেৰ যুদ্ধ # স্বৰ্গেৰ এক বাসিন্দা # কেয়াপাতাৰ নৌকো # শতধাৰায় বয়ে যায় # উত্তাল সময়েৰ ইতিকথা # সিন্ধুপাৰেৰ পাখি # প্ৰস্তুতি পৰ্ব # আৱিষ্কাৰ # পিতৃভূমি # আঁধাৰে ধূপেৰ গন্ধ # জলেৰ ৰেখা # শতবৰ্ষেৰ যুদ্ধ # অদ্বিতীয়া # ৰণসজ্জা # দায়দায়িত্ব # ৰথ যাত্ৰা # ইচ্ছাপূৰণ {{div col end}} == আৰু চাওক == * [[বঙালী ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|বাংলা ভাষাৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমী বঁটা বিজয়ীৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বঙালী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] 0yzf8wmfquv00f4d1ao5260qd2d7z8f 0 109442 616577 529336 2026-07-10T15:06:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616577 wikitext text/x-wiki [[File:Bhanubhakta Acharya.jpg|right|thumb|150px| প্ৰথম নেপালী ভাষাৰ কবি ভানুভক্ত আচাৰ্য]] '''নেপালী সাহিত্য''' ({{lang_en|Nepali literature}}) নেপালী ভাষাত লিখা সাহিত্যক বুজায়। নেপালী ভাষা ১৯৫৮ চনৰ পৰা [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হৈ আহিছে।<ref name="hutt">''[http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft729007x1; brand=ucpress Himalayan Voices: An Introduction to Modern Nepali Literature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250222090444/https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft729007x1; |date=2025-02-22 }}'' (Voices from Asia), edited and translated by [[Michael Hutt (orientalist)|Michael J. Hutt]], University of California Press, 1991. p. 5. {{ISBN|9780520910263}}</ref>নেপালী ভাষা সংস্কৃতৰ পৰা বিকশিত হৈছিল আৰু নেপালী ভাষা সাহিত্যৰ ইতিহাসৰ সঠিক আৰম্ভণি কেতিয়া হৈছিল কোৱাটো কঠিন। কিয়নো বেছিভাগ প্ৰাৰম্ভিক পণ্ডিতে [[সংস্কৃত]]ত লিখিছিল। অৱশ্যে নেপালী সাহিত্যক প্ৰায় পাঁচটা সময়ত বিভক্ত কৰা সম্ভৱ। ===প্ৰাক্‌ ভানুভক্তৰ যুগ=== এয়া ধাৰণা কৰা হয় যে নেপালী সাহিত্য শ শ বছৰ ধৰি মৌখিক [[লোককাহিনী]]ত বিদ্যমান আছিল। অৱশ্যে, ভানুভক্তৰ আগতে লিখিত সাহিত্য কৰ্মৰ কোনো প্ৰমাণ পোৱা নাই। ভানুভক্তৰ আগতে সংস্কৃতত লিখা হৈছিল আৰু যিহেতু [[সংস্কৃত]] সেই সময়ত উচ্চ বৰ্ণৰ [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলৰ বাবে একমাত্ৰ উপলব্ধ ভাষা আছিল, সাধাৰণ নেপালী লোকসাহিত্যৰ সৈতে জড়িত নাছিল। কেইজনমান পণ্ডিতে যুক্তি দিছে যে কবি সুৱাানন্দ দাস আধুনিক নেপালৰ ইতিহাসৰ প্ৰথম সাহিত্যিক ব্যক্তি আছিল। নিৰ্গুন ভক্তি ধাৰাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ভানুভক্তৰ সমসাময়িক, সন্ত জ্ঞানীল দাস নেপালী ভাষাত সাহিত্য চৰ্চা কৰিছিল আৰু উদয়লাহাৰী ৰচনা কৰা কবি আছিল। ===ভানুভক্তৰ যুগ=== নেপালী ভাষীসকলে ভানুভক্তক নেপালী ভাষাৰ আদিকবি (নেপালী: आदिकवि) হিচাপে সন্মানীত কৰে। নেপালী সাহিত্যলৈ ভানুভক্তৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান হৈছে তেওঁ পবিত্ৰ [[ৰামায়ণ]]খন নেপালী ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছিল। তেওঁ ৰামায়ণক মেট্ৰিক ৰূপত লিপিবদ্ধ কৰিছিল, সংস্কৃত পণ্ডিতসকলৰ দৰে একে ৰূপব্যৱহাৰ কৰি। ৰামায়ণ অনুবাদ কৰাৰ উপৰিও ভানুভক্তই বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত কবিতা লিখিছিল। ভানুভক্তৰকবিতাত ঠাই পাইছিল পাৰিবাৰিক নৈতিকতাৰ ওকালতিৰ পৰা আমোলাতন্ত্ৰৰ ব্যংগ আৰু বন্দীসকলৰ দুৰ্বল অৱস্থালৈকে।<ref name="acharyas">{{cite book | title=Ādikavi Bhānubhakta Ācāryako saccā jı̄vanacarittra | publisher=Naranātha Ācārya | author=Ācārya, Naranātha | author2=Śivarāja Ācārya | author3=Sāmbkslo thiyoarāja Ācārya | author4=Jayaraj Acharya | name-list-style=amp | year=1979 | location=Tanuṅa | oclc = 10023122}}</ref> ===বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণি=== [[File:Motiram Bhatta.jpg|thumb|150px|কবি মতিৰাম ভট্ট|left]]এই যুগটো কবি মতিৰাম ভট্ট যুগ বুলিও জনা যায়। মতিৰাম ভট্টাই (১৯২৩-১৯৫৩ বিএছ বা ১৮৬৬-১৮৯৬ চিই) ভানুভক্তৰ উত্তৰাধিকাৰী কালছোৱাত নেপালী সাহিত্য পুনৰুজ্জীৱিত কৰে। আৰু ভানুভক্তৰ অৱদানৰ বিষয়ে প্ৰচাৰ কৰে।<ref name="wln">{{cite web |title=Motiram Bhatta - Legend of Nepali Literature |url=http://www.weallnepali.com/sahitya-sumana/motiram-bhatta |access-date=2019-02-25 |publisher=We All Nepali |location=Kathmandu |language=en |archivedate=2020-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200918110221/http://www.weallnepali.com/sahitya-sumana/motiram-bhatta |deadurl=yes }}</ref>গিৰীশ বল্লভ যোশীৰ 'বীৰ চৰিত্ৰ'ক প্ৰথম নেপালী উপন্যাস বুলি গণ্য কৰা হয়। এইখন ১৯০৩ চনত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=नेपालको पहिलो उपन्यासः वीरचरित्र |url=https://www.onlinekhabar.com/2018/02/656813 |access-date=2022-03-23 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> অৱশ্যে উপন্যাসখনৰ প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত ৰাণা শাসনৰ দ্বাৰা সীমাবদ্ধ কৰা হৈছিল আৰু উপন্যাসখনৰ সম্পূৰ্ণ সংস্কৰণ ১৯৬৫ চনত প্ৰকাশ িত হৈছিল। উপন্যাসখনৰ পাণ্ডুলিপি পঢ়ুৱৈসকলৰ মাজত ভাগ বতৰা কৰা হৈছিল। ১৯৩৪ চনত প্ৰকাশিত ৰুদ্ৰ ৰাজ পাণ্ডেৰ 'ৰূপমতী'নেপালী ভাষাৰ প্ৰথম জনপ্ৰিয় উপন্যাস হিচাপে পৰিগণিত হয়। যিহেতু ' বীৰচৰিত্ৰ'ৰ সম্পূৰ্ণ সংস্কৰণ বহু পিছত প্ৰকাশ হৈছিল। 'ৰূপমতীক' নেপালী ভাষাৰ প্ৰথমখন [[উপন্যাস]] বুলিও গণ্য কৰিব পাৰি।<ref name="acharyas"/> ===১৯৬০-১৯৯১=== [[File:Mahakavi laxmi prasad devkota.jpg|right|thumb|150px| মহাকবি লক্ষ্মী প্ৰসাদ দেৱকোটা]] মত প্ৰকাশৰ স্বাধীনতাৰ অভাৱ থকা স্বত্বেও সৃষ্টিশীল লিখনিৰ বাবে প্ৰাক-বিপ্লৱ যুগ নেপালী সাহিত্যৰ বাবে এক অতি উৎকৃষ্ট সময় আছিল। এই সময়ছোৱাত নেপালী সাহিত্য প্ৰকাশৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ আলোচনী "শাৰদা" একমাত্ৰ মুদ্ৰিত মাধ্যম আছিল। লক্ষ্মী প্ৰসাদ দেৱকোটা, গুৰু প্ৰসাদ মাইনালী, বিশ্বেশ্বৰ প্ৰসাদ কৈৰালা আৰু গদুল সিং লামা (চানু লামা)ৰ[[ চুটি গল্প]]সমূহক যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হৈছিল আৰু নেপালী সাহিত্যৰ বিকাশৰ বাবে এই সময়ছোৱা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল।<ref name="The Gentle Literary Giant">{{cite web | url=http://www.sikkim-culture.gov.in/Personalities/personalities_pdf/gadul_singh_lama.pdf | title=The Gentle Literary Giant | publisher=Government of Sikkim | date=2015 | access-date=December 3, 2015 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20151208141634/http://www.sikkim-culture.gov.in/Personalities/personalities_pdf/gadul_singh_lama.pdf | archive-date=December 8, 2015 | archivedate=December 8, 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208141634/http://www.sikkim-culture.gov.in/Personalities/personalities_pdf/gadul_singh_lama.pdf | deadurl=yes }}</ref> [[নাটক]]ৰ ভিতৰত লক্ষ্মী প্ৰসাদ দেৱকোটাৰ প্ৰভাৱশালী মুনা মদনৰ দৰে নাটকে মানৱ জীৱনৰ কাহিনীসমূহ ভালদৰে ফুটাই তুলিছিল। নাটকৰ কাহিনীটো আছিল এনে এজন ব্যক্তিৰ বিষয়ে যিয়ে তিব্বতত ধন উপাৰ্জন কৰিবলৈ তেওঁৰ পত্নী, মাতৃ আৰু ঘৰ এৰি যায়, যাৰ ফলত ট্ৰেজেডী হয়। বিশ্বেশ্বৰ প্ৰসাদ কৈৰালাৰ আন কাহিনীবোৰে সাহিত্যত মনোবিজ্ঞানৰ পৰিচয় দিছিল, উদাহৰণ স্বৰূপে টিন ঘুমতি, দোশী চশমা আৰু নৰেন্দ্ৰ দাইৰ দৰে সৃষ্টিৰ জৰিয়তে। এই সময়ছোৱাত বহুকেইজন [[কবি]]য়ে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। তাৰে ভিতৰত লক্ষ্মী প্ৰসাদ দেৱকোটা, গোপাল প্ৰসাদ ৰীমাল, সিদ্ধিচৰণ শ্ৰেষ্ঠ, ভীম নিধি তিৱাৰী আৰু বলকৃষ্ণ সমাৰ দৰে কেইবাজনো বিশিষ্ট কবি প্ৰস্তুত হৈছিল। পিছত, পঞ্চায়ত শাসনকালত কেইবাজনো কবি পোহৰলৈ আহে। ইন্দ্ৰ বাহাদুৰ ৰায়, <ref>''Gorkhas Imagined: I.B. Rai in Translation'', Eds. Prem Poddar and Anmole Prasad, Mukti Prakashan, 2009</ref>পৰিজাত, ভুপি শ্বেৰচান, মাধৱ প্ৰসাদ ঘিমিৰে, বৈৰাগী কাইনলা, বানিৰা গিৰি, ঈশ্বৰ বল্লভ, তুলসী দিৱস, কুল বাহাদুৰ কেচি, <ref>Jagannath Adhikari, David Seddon (1 January 2002). [https://books.google.com/books?id=T1baAAAAMAAJ&q=kul+bahadur+kc "Pokhara: Biography of a Town"], p. 185. Mandala Book Point, Original from the [[University of Michigan]].{{ISBN|9789993310143}} Retrieved on 29 January 2020.</ref> এই সন্দৰ্ভত টয়া গুৰুং, বিষ্ণু ৰাজ আত্ৰেয় আৰু কৃষ্ণ ভুচন বল আদিৰ নাম উল্লেখ কৰিব পাৰি। ===বিপ্লৱৰ পাছৰ যুগ=== [[File:Kapildham Sahitya Chautari Bangangaga Municipility Ward No. 7 Kapilbastu Lumbini Zone Nepal Rajesh Dhungana (5).jpg|thumb|কপিলধাম সাহিত্য চৌটাৰীত জনপ্ৰিয় লেখকৰ আবক্ষ মূৰ্তি, [[Kapilvastu District|কপিলাবস্তু]]]] ১৯৯১ চনৰ গণতান্ত্ৰিক বিপ্লৱৰ পিছত বৰ্তমানলৈকে নেপালী সাহিত্যলৈ অৱদান আগবঢ়োৱা নেপালী ভাষাৰ লেখকসকল হ'ল [[সুমন পোখৰেল]], [[গীতা ত্ৰিপাঠী]], [[সানু শৰ্মা]], নীলাম কাৰ্কী নিহাৰিকা, খগেন্দ্ৰ চাংৰাউলা, আশেশ মাল্লা, শ্ৰৱণ মুকাৰুং, নয়ন ৰাজ পাণ্ডে, ৰমেশ ক্ষিতিজ, নাৰায়ণ ৱাগল, বুদ্ধি সাগৰ, মহাানন্দ পুড়িয়াল, দীনবন্ধু শৰ্মা, সুভাষ চন্দ্ৰ ভাণ্ডাৰী, পঞ্চম আধি আদিৰ দৰে বহুতো সাহিত্যিক। নেপালী ভাষাভাষীসকলে বিশ্বজুৰি দ্ৰুতগতিত প্ৰব্ৰজন কৰি আছে আৰু বিশ্বৰ বিভিন্ন কোণৰ পৰা নেপালী ভাষা সাহিত্যৰ বহুতো কিতাপ প্ৰকাশ িত হৈছে। প্ৰবাসী সাহিত্যই নতুন চিন্তাধাৰা বিকশিত কৰিছে আৰু নেপালী ভাষা সাহিত্যত এটা নতুন শাখা সৃষ্টি কৰিছে। ==বাহ্যিক সংযোগ== * https://www.onlinesahitya.com/ *https://web.archive.org/web/20130819102625/http://bangladeshinovels.com/Nepali%20Literature.pdf *https://kavitakosh.org/kk/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241127115520/http://kavitakosh.org/kk/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80 |date=2024-11-27 }} ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী: নেপালী সাহিত্য]] q8sem8bj157eqyp2jghhir748yr500r 0 110080 616700 538296 2026-07-11T10:30:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616700 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = মধুপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান | iucn_category = II | map = Bangladesh |label=Madhupur National Park | relief = 1 | map_caption = বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ | coordinates = {{coord|24|45|00|N|90|05|00|E|region:BD|display=inline,title}} | location = টাঙ্গাইল জিলা, মধুপুৰ উপজিলা ঢাকা বিভাগ, [[বাংলাদেশ]] | nearest_city = মধুপুৰ | area = ৮৪৩৬ হেক্টৰ | established = {{start date|1982}} }} [[File:Madhupur_forest.jpg|thumb|right|মধুপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] '''মধুপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান''' ({{lang-en|Madhupur National Park}}) হৈছে [[বাংলাদেশ]]ৰ এখন প্ৰধান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ই দেশখনৰ প্ৰাচীন<ref name="Banglapedia">{{cite web |last1=Banglapedia |title=Madhupur National Park |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Madhupur_National_Park |website=www.en.banglapedia.org |accessdate=7 December 2019}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। == বিৱৰণ == মধুপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান প্ৰায় ৮,৪৩৬ হেক্টৰ (২০,৮৫০ একৰ) এলেকাজুৰি বিস্তৃত। ১৯৬২ চনত পাকিস্তান চৰকাৰে এই বনাঞ্চলখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যদিও, ১৯৪৭ চনৰ বাংলাদেশ বন্যপ্ৰাণী (সংৰক্ষণ) সংশোধনী আইন অনুসৰি, ১৯৮২ চনতহে ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। উদ্যানখন বাংলাদেশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ টাঙ্গাইল জিলাৰ মধুপুৰ উপজিলাত অৱস্থিত।<ref>{{Cite news|url=https://www.bd-pratidin.com/city/2020/01/30/497010|title=সবুজ সঞ্জীবনী টাঙ্গাইলেৰ মধুপুৰ জাতীয় উদ্যান|work=bd-pratidin.com|accessdate=১৩ ডিচেম্বৰ ২০২৪|archivedate=2025-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251014132242/https://www.bd-pratidin.com/city/2020/01/30/497010|deadurl=yes}}</ref> ৰাজধানী চহৰ [[ঢাকা]]ৰ পৰা ই প্ৰায় ১২৫ কিলোমিটাৰ (৭৮ মাইল) দূৰৈত অৱস্থিত। স্থানীয় ভূ-প্ৰকৃতি মূলতঃ সমতল-শিখৰযুক্ত শৈলশিৰাৰে গঠিত।<ref name="IUCN">{{cite book |last1=Green |first1=Michael J.B. |title=IUCN directory SouthAsian Protected Areas |date=1990 |publisher=IUCN Publication |location=Cambridge, UK |isbn=2-8317-0030-2 |page=20 |edition=First |url=https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/8084/IUCN_directory_South_Asian_Protected_Areas.pdf?sequence=3&isAllowed=y |accessdate=5 December 2019 |archivedate=27 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210627014042/https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/8084/IUCN_directory_South_Asian_Protected_Areas.pdf?sequence=3&isAllowed=y }}</ref> == জলবায়ু == সাধাৰণতে উদ্যানখনৰ জলবায়ু মধ্যমীয়া। মে’ মাহত ৩৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছলৈ উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় আৰু জানুৱাৰী মাহত ন্যূনতম ১০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছলৈ নামি যায়। উদ্যানখনে প্ৰতি বছৰে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় মৌচুমী উপভোগ কৰে। ইয়াৰ মাটি ঠাইভেদে পলসুৱা, বোকা আৰু বালিচহীয়া হয়। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা উচ্চতা প্ৰায় ১৫ মিটাৰ (৪৯ ফুট)।<ref name="IUCN" /> == জৈৱ বৈচিত্ৰ্য == === উদ্ভিদকুল === সমতল ভূখণ্ড হোৱাৰ বাবে হাবিখনৰ মাজেৰে খোজকাঢ়ি যোৱাটো সহজ। প্ৰায় ৪০% বনাঞ্চল [[শাল গছ|শাল]] (''Shorea robusta'') গছৰ দ্বাৰা আচ্ছাদিত। মধুপুৰৰ বনাঞ্চলক সমগ্ৰ বাংলাদেশৰ ভিতৰতে অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ শাল অৰণ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। শাল গছৰ লগতে আন কিছুমান গছো হয়, যেনে- ''ডিলেনিয়া পেণ্টাগাইনা'' (''Dillenia pentagyna''), ''লেগাৰষ্ট্ৰ'মিয়া পাৰ্ভিফ্ল'ৰা'' (''Lagerstroemia parviflora''), ''এডিনা কৰ্ডিফ'লিয়া'' (''Adina cordifolia''), ''মিলিউছা ভেলুটিনা'' (''Miliusa velutina''), ''লেনিয়া গ্ৰেণ্ডিছ'' (''Lannea grandis''), ''এলবিজিয়া'' এছপিপি. (''Albizia'' spp.), [[বগা কাঞ্চন]] (''Bauhinia variegata''), [[অমৰা]] (''Spondias mangifera''), [[পলাশ]] (''Butea frondosa'') আৰু [[হিজল]] (''Barringtonia acutangula'')। তলৰ গছবোৰ জোপোহা জাতীয়, য’ত ''ইউপাটৰিয়ান অড’ৰেটাম'' (''Eupatoriun odoratum''), ''পেনিচেটাম চেট’ছাম'' (''Pennisetum setosum''), ''এছপাৰাগাছ ৰেচেম’ছাছ'' (''Asparagus racemosus'') আৰু [[সৰ্পগন্ধা]] (''Rauvolfia serpentina'') আদি অন্তৰ্ভুক্ত। উদ্যান অঞ্চলত চেগুন (''Tectona grandis''), ''কেছিয়া ছিয়ামিয়া'' (''Cassia siamea''), নুনী (''Morus'' spp.), [[অৰ্জুন গছ]] (''Terminalia arjuna'') আৰু জামু (''Syzygium cumini'')ৰ বাগিচা কৰা হৈছিল।<ref name="IUCN" /> উদ্যানখনত ১৭৬টা উদ্ভিদ প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে, য’ত আছে ৭৩টা বৃক্ষ প্ৰজাতি, ২২টা গুল্ম প্ৰজাতি, ২৭টা আৰোহী-লতা, ৪৫টা ঔষধি উদ্ভিদ, ৮টা তৃণ আৰু ১টা তাল প্ৰজাতি।<ref name="Banglapedia" /> === প্ৰাণীকুল === বহু আগৰে পৰা মধুপুৰ বনাঞ্চল বন্যপ্ৰাণীৰ ক্ষেত্ৰত চহকী আছিল আৰু বাঘৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। বাঘ, এতিয়া অঞ্চলটোৰ এক বিলুপ্ত প্ৰাণী।<ref name="IUCN" /> বৰ্তমান এই উদ্যানখনত সৰ্বমুঠ ১৯০টা প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি আছে, য'ত ২১টা স্তন্যপায়ী প্ৰাণী, ১৪০টা চৰাই, আৰু ২৯টা সাপ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="Banglapedia" /> == মানৱ বসতি == ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান এলেকাৰ ভিতৰত আৰু আশে-পাশে এক বিশাল মানৱ বসতি আছে। ১৯৬৮ চনত, [[গাৰো জনগোষ্ঠী|গাৰো জনজাতি]]ৰ প্ৰায় ৪৫০০ লোকক উদ্যানখনৰ ভিতৰত বসতি স্থাপনৰ বাবে অনুমতি দিয়া হৈছিল। ১৯৮৯ চনত, অঞ্চলটোৰ মানৱ জনসংখ্যা আছিল প্ৰায় ১৪,০০০। মূলতঃ ভৈয়ামত ধানৰ খেতি কৰা হয় আৰু ওখ মাটিত ব্যৱসায়িক শস্য হিচাপে আনাৰস আৰু কচুৰ খেতি কৰা হয়। == লগতে চাওক == {{Commons|Category:Madhupur National Park}} * [[বাংলাদেশৰ সংৰক্ষিত অঞ্চলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অৰণ্য]] tc8hkulxspdn0bvwjd4k04t1ra2nyea 0 110135 616590 545812 2026-07-10T17:17:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616590 wikitext text/x-wiki {{infobox musical artist | name = পাপিয়া সৰৱাৰ | image = Papia Sarwar.jpg | background = একক গীত | native_name = পাপিয়া সাৰোয়াৰ | native_name_lang = bn | birth_name = পাপিয়া ৰহমান | birth_date = {{Birth date|1952|11|21|df=y}} | birth_place = বৰিশাল, খুলনা বিভাগ, [[পূৰ্ব বংগ]], পাকিস্তান | death_date = {{Death date and age|2024|12|12|1952|11|21|df=y}} | death_place = [[ঢাকা]], বাংলাদেশ | genre = [[ৰবীন্দ্ৰ সংগীত]] | years_active = ১৯৬৬–২০২৪ }} '''পাপিয়া সৰৱাৰ''' ({{lang-en|Papia Sarwar}}) (২১ নৱেম্বৰ ১৯৫২ - ১২ ডিচেম্বৰ ২০২৪) [[বাংলাদেশ]]ৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত কণ্ঠশিল্পী তথা [[ৰবীন্দ্ৰ সংগীত]]ৰ বিশিষ্ট পৰিবেশক আছিল। সংগীতত তেওঁৰ অসাধাৰণ দক্ষতা তথা নিখুঁত পৰিৱেশন শৈলীৰ বাবে তেওঁ সংগীতপ্ৰেমীসকলৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় আছিল। ২০১৩ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমিৰ তৰফৰ পৰা ৰবীন্দ্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল আৰু ২০১৫ চনত একে অনুষ্ঠানৰ পৰাই ফেলʼশ্বিপো পাইছিল। সংগীত জগতত তেওঁৰ অনবদ্য অৱদানৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁ ২০২১ চনত, বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সম্মান [[একুশে পদক]] লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ অনন্য কণ্ঠ আৰু পৰিৱেশন শৈলীৰ মাধ্যমেৰে তেওঁ বঙালী সংস্কৃতিক সমৃদ্ধ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/news/days-in-shantiniketan|title=Days in Shantiniketan|date=8 May 2013|accessdate=25 July 2017|newspaper=The Daily Star|last=Alom|first=Zahangir}}</ref><ref name=fellow>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/city/seven-eminent-citizens-awarded-bangla-academy-fellowship-192904|title=Seven eminent citizens awarded Bangla Academy fellowship|date=27 December 2015|accessdate=25 July 2017|newspaper=The Daily Star}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-04|title=21 eminent personalities named for Ekushey Padak|url=https://www.thedailystar.net/country/news/21-named-ekushey-padak-2039389|access-date=2021-02-07|website=The Daily Star|language=en}}</ref> "নাই টেলিফোন নাই ৰে পিয়ন নাই ৰে টেলিগ্ৰাম" নামৰ গীতটি সৰৱাৰৰ ৰচিত উল্লেখযোগ্য গীতসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref name=life/> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৫২ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে, বাংলাদেশৰ বৰিশাল চহৰত, ছৈয়দ বজলুৰ ৰহমান আৰু ফাতেমা ৰহমানৰ গৃহত পাপিয়া সৰৱাৰে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":0" /> পিতৃ-মাতৃৰ আঠটা সন্তানৰ ভিতৰত পাপিয়া আছিল পঞ্চমজনী। তেওঁ ১৯৬৬ চনত, ছায়ানট নামৰ অনুষ্ঠান এটিত ৱাহিদুল হক, সনজীদা খাতুন এবং জাহেদুৰ ৰহিমৰ পৰা আৰু পিছলৈ বুলবুল ললিতকলা একাডেমিৰ পৰা সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=birthday/><ref>{{cite news|url=http://www.bd-pratidin.com/entertainment-news/2016/11/21/186431|script-title=bn:আজীবন সম্মাননায় পাপিয়া সাৰোয়াৰ|language=bn|date=21 November 2016|accessdate=26 July 2017|newspaper=Bangladesh Pratidin|trans-title=Papia Sarwar gets lifetime achievement award|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=7 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170707153905/http://www.bd-pratidin.com/entertainment-news/2016/11/21/186431|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগৰ ছাত্ৰী আছিল। ১৯৭৩ চনত [[শান্তিনিকেতন]]ৰ [[বিশ্ব-ভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত ৰবীন্দ্ৰ সংগীত অধ্যয়ন কৰাৰ বাবে তেওঁ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ পৰা এটি বৃত্তি লাভ কৰিছিল। বিশ্বভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ শান্তিদেব ঘোষ, কণিকা বন্দ্যোপাধ্যায় আৰু নীলিমা সেনৰ তত্ত্বাৱধানত ৰবীন্দ্ৰ সংগীত আৰু ধ্ৰুবতাৰা যোশীৰ তত্ত্বাৱধানত শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।<ref name=birthday>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news/birthday-celebrations-for-papia-sarwar|title=Birthday celebrations for Papia Sarwar|date=2013-11-21|accessdate=2024-12-12|work=The Daily Star}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ১৯৯৬ চনত তেওঁ "গীতসুধা" নামে এটি সংগীত দলৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/geetosudha-celebrates-21-years-1517431|title=Geetosudha celebrates 21 years|date=2018-01-10|work=The Daily Star|access-date=2018-01-09|language=en}}</ref> তেওঁৰ প্ৰকাশিত এলবামসমূহৰ ভিতৰত ''পূৰ্ণ চন্দ্ৰ মায়ায়'' (২০১৩)<ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-267678|title=Papia Sarwar's new album hits the market|date=4 February 2013|accessdate=25 July 2017|newspaper=The Daily Star}}</ref> আৰু ''চোখেৰ দেখা প্ৰাণেৰ কথা'' (২০১৪) উল্লেখযোগ্য।<ref name=venture>{{cite news |url=https://www.thedailystar.net/papia-and-jishas-musical-venture-5841 |title=Papia and Jisha's musical venture |newspaper=The Daily Star|date=8 January 2014 |access-date=25 July 2017}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন আৰু মৃত্যু == ১৯৭৮ চনত, মহম্মদ সৰৱাৰ-ই-আলমৰ সৈতে তেওঁ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.jaijaidinbd.com/?view=details&archiev=yes&arch_date=25-11-2013&feature=yes&type=single&pub_no=667&cat_id=3&menu_id=70&news_type_id=1&index=8|script-title=bn:পাপিয়া সাৰোয়াৰ|date=25 November 2013|accessdate=26 July 2017|newspaper=Jai Jai Din |language=bn}}</ref><ref name=fellow/> জাৰা আৰু জিছা নামেৰে তেওঁলোকৰ দুগৰাকী কন্যা সন্তান আছে। জাৰা, দ্য কলেজ অৱ নিউ জাৰ্চিৰ জীৱবিজ্ঞানৰ সহকাৰী অধ্যাপিকা আৰু জিছা, কানাডাৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ ৰাজহুৱা কাৰ্যবাহী।<ref name=venture/> ২০০৮ চনৰ এক তথ্য অনুসৰি, সৰৱাৰে ঢাকাৰ ধনমণ্ডিত বসবাস কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Mia |first=Sajeeb |date=2015-05-06 |title=Prim and proper Papia |url=https://en.prothomalo.com/lifestyle/Prim-and-proper-Papia |access-date=2024-12-13 |website=Prothomalo |language=en}}</ref> ২০২১ চনত সৰৱাৰ [[কৰ্কট ৰোগ]]ত আক্ৰান্ত হৈছিল।<ref name=life>{{Cite news |title=Papia Sarwar on life support |url=https://www.dhakatribune.com/showtime/367872/papia-sarwar-on-life-support |access-date=2024-12-12 |work=Dhaka Tribune |date=2024-12-12|language=en}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰ তাৰিখে, ৭২ বছৰ বয়সত [[ঢাকা]]ৰ এটি ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ত<ref>{{Cite web |date=2024-12-11 |title=Papia Sarwar in critical condition, placed on life support |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/music/news/papia-sarwar-critical-condition-placed-life-support-3773856 |access-date=2024-12-12 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> তেওঁ শেষ নিঃশ্বাস ত্যাগ কৰে।<ref name=":0">{{Cite web |title=Rabindra Sangeet icon Papia Sarwar passes away |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/people/367888/rabindra-sangeet-icon-papia-sarwar-passes-away |access-date=2024-12-12 |website=Dhaka Tribune |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-12-13 |title=Papia Sarwar no more |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/obituary/news/papia-sarwar-no-more-3774396 |access-date=2024-12-13 |website=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |language=en}}</ref> == বঁটা == * ৰবীন্দ্ৰ পুৰস্কাৰ * [[একুশে পদক]] (২০২১) == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{imdb name|15772455}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:পাপিয়া সৰৱাৰ}} [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বঙালী কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:কৰ্কট ৰোগত মৃত্যু]] 05sqjvx4yyhzzi4ajpzi4ph3a39npzh 0 110875 616561 536122 2026-07-10T12:40:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616561 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian businessman (born 1946)}} {{redirect|Narayana Murthy|the actor, director and producer of Telugu films|R. Narayana Murthy}} {{Use dmy dates|date=July 2016}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{Infobox person | name =এন.আৰ.নাৰায়ণ মূৰ্তি | image = Narayana Murthy CIF (cropped).JPG | caption = ২০১৪ চনত নাৰায়ণ মূৰ্তি | birth_name = নাগাৱৰা ৰামাৰাও নাৰায়ণ মূৰ্তি | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1946|8|20}}<ref name="DOB">{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2006-05-22/news/27455768_1_nr-narayana-murthy-infosys-chairman-chief-mentor |title=Narayana Murthy to retire in August |work=The Economic Times |date=22 May 2006 |access-date=20 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160520140227/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2006-05-22/news/27455768_1_nr-narayana-murthy-infosys-chairman-chief-mentor |archive-date=20 May 2016 |archivedate=20 May 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160520140227/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2006-05-22/news/27455768_1_nr-narayana-murthy-infosys-chairman-chief-mentor |deadurl=yes }}</ref> | birth_place = [[চিডলাঘাট]], [[মহীশূৰৰ ৰাজ্য]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]<br/>(বৰ্তমানৰ [[কৰ্ণাটক]], ভাৰত) | alma_mater = [[National Institute of Engineering|National Institute of Engineering, Mysuru]] ([[B.E.|BE]])<br>[[IIT Kanpur]] ([[M.Tech.|MTech]]) | known_for = Emeritus of [[Infosys]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু অধ্যক্ষ<ref>{{cite news |title=Narayana Murthy returns as Infosys executive chairman as company falters |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/software-services/Narayana-Murthy-returns-as-Infosys-executive-chairman-as-company-falters/articleshow/20378803.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20130609135828/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-01/software-services/39674140_1_infosys-board-narayana-murthy-executive-chairman |url-status=live |archive-date=9 June 2013 |access-date= 19 July 2013 |work=[[The Times of India]] |date=1 June 2013}}</ref> | boards = [[United Nations Foundation]]<ref>{{Cite web|url=http://www.unfoundation.org/news-and-media/press-releases/2012/board-announces-leadership-transitions.html|title=UNITED NATIONS FOUNDATION BOARD OF DIRECTORS NAMES KATHY CALVIN NEXT PRESIDENT AND CEO|access-date=28 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029012456/http://www.unfoundation.org/news-and-media/press-releases/2012/board-announces-leadership-transitions.html|archive-date=29 October 2017|url-status=dead|archivedate=29 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171029012456/http://www.unfoundation.org/news-and-media/press-releases/2012/board-announces-leadership-transitions.html|deadurl=yes}}</ref><br> [[Ford Foundation]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fordfoundation.org/about/people/n-r-narayana-murthy/|title=N. R. Narayana Murthy|website=Ford Foundation}}</ref> | spouse = {{Marriage|[[সুধা মূৰ্তি]]|1978}}<ref>{{cite web|url=https://www.citehr.com/17449-love-story-narayana-murthy-sudha.html#:~:text=WE%20WERE%20MARRIED%20IN%20MURTY'S,POOLING%20IN%20RS%20400%20EACH.|title=Love Story Of Narayana Murthy And Sudha|website=CiteHR|date=14 November 2006 }}</ref> | children = [[অক্ষতা মূৰ্তি]]<br>[[ৰোহন মূৰ্তি]] | relatives = [[ঋষি সুনক]] (জোঁৱাই)<br>[[শ্ৰীনিবাস কুলকাৰ্ণী]] (ভিনদেৱেক)<br>[[গুৰুৰাজ দেশপাণ্ডে]] (ভিনদেৱেক) | awards = {{ubl|[[পদ্মশ্ৰী]] (২০০০)|[[Honorary Commander of the Order of the British Empire]] (2007)|[[Legion of Honour]] (2008)|[[পদ্ম বিভূষণ]] (2008)}} }}'''নাগাৱৰা ৰামাৰাও নাৰায়ণ মূৰ্তি''' {{Lang-en|Nagavara Ramarao Narayana Murthy}}(জন্ম ২০ আগষ্ট ১৯৪৬) এজন ভাৰতীয় [[কোটিপতি]] ব্যৱসায়ী। [[ইনফ'ছিছ]]ৰ সাতজন সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকৰ ভিতৰত তেখেত অন্যতম। <ref>{{cite web| url=https://www.infosys.com/about/management-profiles/founders.html| title=Infosys – Founders of the Company &#124; Management Profiles}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে কোম্পানীটোৰ অধ্যক্ষ, মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO), সভাপতি আৰু মুখ্য গুৰু <ref>{{cite news | title=Murthy to continue as Chief Mentor of Infosys|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/software/murthy-to-continue-as-chief-mentor-of-infosys/articleshow/1736087.cms?from=mdr}}</ref> হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। অৱসৰ গ্ৰহণৰ পিছত তেওঁ অধ্যক্ষ এমেৰিটাছৰ উপাধি গ্ৰহণ কৰে। <ref>{{cite news|title=From disruptors to financial magnates, here are a few IITians who made their mark on Indian and global turf|url=https://www.firstpost.com/business/from-disruptors-to-financial-magnates-here-are-a-few-iitians-who-made-their-mark-on-indian-and-global-turf-7022781.html|publisher=Firstpost|access-date=22 July 2019}}</ref><ref name="auto1">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Infosys-chairman-Narayana-Murthy-calls-it-a-day/articleshow/9655929.cms |title=Infosys chairman Narayana Murthy calls it a day |work=The Times of India |date=19 August 2011 |access-date=19 August 2011}}</ref><ref name="auto">{{cite news |url=http://ibnlive.in.com/news/narayana-murthy-steps-down-as-infosys-chairman/177070-7.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001035522/http://ibnlive.in.com/news/narayana-murthy-steps-down-as-infosys-chairman/177070-7.html |url-status=dead |archive-date=1 October 2012 |title=Friday farewell: Narayana Murthy logs out of Infosys |work=IBNLive |date=20 August 2011 |access-date=20 August 2011 |archivedate=1 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121001035522/http://ibnlive.in.com/news/narayana-murthy-steps-down-as-infosys-chairman/177070-7.html |deadurl=yes }}</ref> ২০২৪ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে তেওঁৰ সম্পত্তিৰ পৰিমাণ ৫.১ বিলিয়ন ডলাৰ বুলি অনুমান কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত তেওঁ [[ফৰ্বছ]]ৰ মতে বিশ্বৰ ৬০৬ সংখ্যক ধনী ব্যক্তি হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। <ref>{{cite news|title=From disruptors to financial magnates, here are a few IITians who made their mark on Indian and global turf|url=https://www.firstpost.com/business/from-disruptors-to-financial-magnates-here-are-a-few-iitians-who-made-their-mark-on-indian-and-global-turf-7022781.html|publisher=Firstpost|access-date=22 July 2019}}</ref><ref name="auto1"/><ref name="auto"/> [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ঋষি চুনাক]]ৰ (২০২২ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈ)হল নাৰায়ণ মূৰ্তিৰ জোৱাই। ফৰ্ব্‌ছৰ ২০২৪ চনৰ ৯ অক্টোবৰৰ তাৰিখৰ ভাৰতৰ ১০০জন আটাইতকৈ ধনবান উদ্যোগপতিৰ তালিকা অনুসৰি, এন. আৰ. নাৰায়ণ মূৰ্তি ৫.৩ বিলিয়ন ডলাৰ সম্পত্তিৰ সৈতে ৬২তম স্থানত আছে। <ref>{{Cite web |title=India’s 100 Richest |url=https://www.forbes.com/lists/india-billionaires/}}</ref> [[কৰ্ণাটক]]ৰ [[শিদলাঘাটত]] জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল মূৰ্তি। মূৰ্তিয়ে প্ৰথমে [[ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট আহমেদাবাদ]]ত, মুখ্য চিষ্টেম প্ৰগ্ৰেমাৰ হিচাপে, আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ পুনেত থকা [[পাটনী কম্পিউটাৰ চিষ্টেম]]ত কাম কৰিছিল। ১৯৮১ চনত ইনফ’ছিছ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ১৯৮১ চনৰ পৰা ২০০২ চনলৈকে মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ লগতে ২০০২ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈকে অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০১১ চনত তেওঁ ব’ৰ্ডৰ পৰা পদত্যাগ কৰি অধ্যক্ষ এমেৰিটাছ হৈছিল। ২০১৩ চনৰ জুন মাহত মূৰ্তিক পাঁচ বছৰৰ বাবে কাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref>{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/tech/ites/infosys-appoints-narayana-murthy-as-executive-chairman-of-the-board-kv-kamath-steps-down/articleshow/20378690.cms |title=Infosys appoints Narayana Murthy as Executive Chairman of the board, KV Kamath steps down |publisher=[[The Economic Times]] |date=1 June 2013 |access-date=1 June 2013}}</ref><ref>{{cite news|title=Narayana Murthy Appointed as Additional Director and Executive Chairman of Infosys Board|url=http://www.btvin.com/videos/watch/321/narayana-murthy-returns-to-revive-infosys|archive-url=https://web.archive.org/web/20140728060426/http://www.btvin.com/videos/watch/321/narayana-murthy-returns-to-revive-infosys|url-status=usurped|archive-date=28 July 2014|publisher=[[Bloomberg TV India]]|access-date=8 January 2025|archivedate=29 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160629192355/http://www.btvin.com/videos/watch/321/narayana-murthy-returns-to-revive-infosys|deadurl=yes}}</ref> [[ফৰ্চুন]] আলোচনীয়ে মূৰ্তিক বৰ্তমান সময়ৰ ১২জন শ্ৰেষ্ঠ উদ্যোগীৰ ভিতৰত তালিকাভুক্ত কৰিছে। <ref>{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/business-news/CorporateNews/Narayana-Murthy-is-among-Fortune-s-12-greatest-entrepreneurs/Article1-832212.aspx |title=Narayana Murthy is among Fortune's 12 'greatest entrepreneurs' |publisher=[[Hindustan Times]] |date=28 March 2012 |access-date=1 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120615003345/http://www.hindustantimes.com/business-news/CorporateNews/Narayana-Murthy-is-among-Fortune-s-12-greatest-entrepreneurs/Article1-832212.aspx |archive-date=15 June 2012 |df=dmy-all |archivedate=15 June 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120615003345/http://www.hindustantimes.com/business-news/CorporateNews/Narayana-Murthy-is-among-Fortune-s-12-greatest-entrepreneurs/Article1-832212.aspx |deadurl=yes }}</ref> ভাৰতত আউটচ'ৰ্চিঙৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁক [[টাইম আলোচনী]] আৰু [[চিএনবিচি]]য়ে [["ভাৰতীয় আইটি খণ্ডৰ পিতৃ"]] বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1652689_1652372_1652367,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080506084241/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1652689_1652372_1652367,00.html |url-status=dead |archive-date=6 May 2008 |title=INDIA'S INFLUENTIALS N.R. Narayana Murthy |publisher=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=1 June 2013 |date=15 August 2007 |archivedate=24 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130824153059/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1652689_1652372_1652367,00.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news | title=CNBC 25: 13. Narayana Murthy| url=https://www.cnbc.com/2014/04/29/25-nr-narayana-murthy.html}}</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ চুইজাৰলেণ্ডৰ [[ডাভোছ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব অৰ্থনৈতিক মঞ্চৰ সহ-অধ্যক্ষতা কৰে। <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/money/2005/jan/31spec.htm |title=How to build a great company |work=Rediff.com |date=31 January 2005 |access-date=8 November 2011}}</ref> মূৰ্তিক [[পদ্ম বিভূষণ]] <ref>{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528081221/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award|url-status=dead|archive-date=28 May 2013|title=LN Mittal, Ratan Tata, Narayana Murthy get Padma Vibhushan|publisher=Economic Times|date=26 January 2008|access-date=2 June 2013|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305040002/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award|deadurl=yes}}</ref> আৰু [[পদ্মশ্ৰী বঁটা ]]ৰে সন্মানিত কৰা হৈছে। <ref name="karnataka" /> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৪৬ চনৰ ২০ আগষ্টত ভাৰতৰ দক্ষিণ-পশ্চিম কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ [[ চিদলাঘাটত]] <ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/he-studied-in-kannada-medium-till-class-10/article1521724.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | first=K.V. | last=Subramanya | title=He studied in Kannada medium till Class 10 | date=9 March 2011}}</ref> মধ্যবিত্তীয় হিন্দু পৰিয়ালত এন আৰ নাৰায়ণ মূৰ্তিৰ জন্ম হয়। <ref>{{Cite web|url=https://qz.com/india/1038178/sudha-murthy-wife-of-infosys-founder-nr-narayana-murthy-recalls-being-only-girl-in-her-engineering-college/|title = A woman's place is in the kitchen: My experience as the only girl in engineering school in 1968| date=26 July 2017 }}</ref> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি [[নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিং]]লৈ গৈ ১৯৬৭ চনত ইলেক্ট্ৰিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিঙত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৬৯ চনত তেওঁ ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান কানপুৰৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। <ref>{{cite news|url=http://teck.in/narayana-murthys-childhood.html|title=Narayana Murthy's Childhood|access-date=1 June 2013}}</ref><ref name="YouTube">{{cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=6zJNc5KvWg0| archive-url=https://web.archive.org/web/20130129024048/http://www.youtube.com/watch?v=6zJNc5KvWg0&gl=US&hl=en| archive-date=2013-01-29 | url-status=dead|title=Narayana Murthy on Achievers' Club|access-date=1 June 2013}}</ref> ২০০৭ চনত মূৰ্তিয়ে [[লেংকেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা [[সন্মানীয় ডিগ্ৰী]] লাভ কৰে। <ref>{{cite web |url=https://www.lancaster.ac.uk/about-us/our-people/honorary-degrees/#2000s-431177-15 |website=Honorary Graduates |access-date=1 March 2024 |title=Honorary Graduates }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== মূৰ্তিয়ে প্ৰথমে [[আই আই এম আহমেদাবাদ]]ৰ এজন অধ্যাপকৰ অধীনত গৱেষণা সহযোগী হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু পিছলৈ মুখ্য চিষ্টেম প্ৰগ্ৰেমাৰ হিচাপে কাম কৰে। <ref>{{cite web|url=http://www.india-seminar.com/2000/485/485%20interview.htm |title=485 Interview with N.R. Narayana Murthy |publisher=India-seminar.com |access-date=7 March 2013}}</ref> তাত তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথম টাইম-শ্বেয়াৰিং কম্পিউটাৰ ব্যৱস্থাৰ কাম কৰে <ref name="YouTube" /> আৰু [[ইলেক্ট্ৰনিক্স কৰ্প'ৰেচন অৱ ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ বাবে এটা বেছিক দোভাষীৰ ডিজাইন আৰু ৰূপায়ণ কৰে। <ref>{{cite web|url=http://www.in.com/narayana-murthy/biography-424.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501110713/http://www.in.com/narayana-murthy/biography-424.html|url-status=dead|archive-date=1 May 2013|title=Business Leaders NARAYANA MURTHY|access-date=2 June 2013|archivedate=1 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501110713/http://www.in.com/narayana-murthy/biography-424.html|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ Softronics নামৰ এটা কোম্পানী আৰম্ভ কৰাৰ প্ৰায় ডেৰ বছৰৰ পিছত সেই কোম্পানীটো বিফল হোৱাৰ ফলত, পুনেৰ [[পাটনি কম্পিউটাৰ চিষ্টেম]]ত যোগদান কৰে। <ref>{{cite web |url=http://www.maheshonline.com/an-interview-with-narayana-murthy/ |title=An Interview With Narayana Murthy |work=maheshone |first=Prannoy |last=Roy |date=29 March 2008 |access-date=7 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111228140208/http://www.maheshonline.com/an-interview-with-narayana-murthy/ |archive-date=28 December 2011 |archivedate=28 December 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228140208/http://www.maheshonline.com/an-interview-with-narayana-murthy/ |deadurl=yes }}</ref> মুৰ্থীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে ১৯৭৪ চনত কমিউনিষ্ট যুগত [[যুগোস্লাভিয়া-বুলগেৰিয়া]]ৰ সীমান্তৰ ওচৰৰ এখন সীমান্তৱৰ্তী চহৰত কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু বহিষ্কাৰ হোৱাৰ ফলত তেওঁক [["বিভ্ৰান্ত বাওঁপন্থী/কমিউনিষ্ট"]]ৰ পৰা [["দয়ালু পুঁজিপতি"]]লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। ১৯৮১ চনত তেওঁ ছয়জন চফট্ ৱেৰ পেছাদাৰীৰ সৈতে ইনফ'ছিছ <ref>{{cite web|url= https://www.businesstoday.in/current/economy-politics/infosys-co-founder-narayana-murthy-recalls-incident-that-made-him-a-compassionate-capitalist/story/393212.html|publisher=businesstoday.in|access-date=27 March 2020|title=NR Narayana Murthy's life changing incident|date=6 January 2020 }}</ref><ref name="studyrays">in Pune, {{cite news|url=http://studyrays.com/info/alltimegreat/business/nr-narayana-murthy.php|archive-url=https://archive.today/20130630091509/http://studyrays.com/info/alltimegreat/business/nr-narayana-murthy.php|url-status=dead|archive-date=30 June 2013|title=NR Narayana Murthy's Profile, Founders of Infosys Technologies|access-date=1 June 2013|archivedate=30 June 2013|archiveurl=https://archive.today/20130630091509/http://studyrays.com/info/alltimegreat/business/nr-narayana-murthy.php|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.infosys.com/newsroom/press-releases/pages/infosys-announces-leadership-succession.aspx |title=Infosys Announces Leadership Succession |work=Infosys |date=30 April 2011 |access-date=7 March 2013 |archivedate=31 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140531163923/http://www.infosys.com/newsroom/press-releases/pages/infosys-announces-leadership-succession.aspx |deadurl=yes }}</ref> প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু প্ৰাৰম্ভিক মূলধনী বিনিয়োগ ১০,০০০টকা কৰে, যিটো তেওঁৰ পত্নী [[সুধা মূৰ্তি]]য়ে প্ৰদান কৰে। <ref name=yentha>{{cite web |url=http://www.yentha.com/news/view/1/13720 |archive-url=https://archive.today/20130209210438/http://www.yentha.com/news/view/1/13720 |url-status=dead |archive-date=9 February 2013 |title=Infosys Chairman Narayana Murthy Steps Down |work=yentha.com |date=20 August 2011 |access-date=20 August 2011 |archivedate=9 February 2013 |archiveurl=https://archive.today/20130209210438/http://www.yentha.com/news/view/1/13720 |deadurl=yes }}</ref> ১৯৮১ চনৰ পৰা ২০০২ চনলৈকে মূৰ্তি ২১ বছৰ ধৰি ইনফ'ছিছৰ চিইঅ' আছিল <ref name="studyrays" /> আৰু তেওঁৰ পিছত সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক [[নন্দন নিলেকানি]]য়ে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name=yentha /> ইনফ'ছিছত তেওঁ ভাৰতৰ পৰা আই টি সেৱা আউটচ'ৰ্চিঙৰ বাবে এটা গ্লোবেল ডেলিভাৰী মডেল আৰ্টিকুলেট, ডিজাইন আৰু ৰূপায়ণ কৰে। </ref> He was the chairman of the board from 2002 to 2006, after which he also became the chief mentor.<ref name=yentha /> ২০০২ চনৰ পৰা ২০০৬ চনলৈকে তেওঁ ব'ৰ্ডৰ অধ্যক্ষ আৰু তাৰ পিছত মুখ্য গুৰুও হৈছিল। <ref name=yentha /><ref>[https://www.nbcnews.com/id/wbna14411071 Non-Executive Chairman – MSN Report].</ref> ২০১১ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ কোম্পানীটোৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি চেয়াৰমেন এমেৰিটাছৰ পদবী গ্ৰহণ কৰে। <ref name="auto1"/><ref name="auto"/> মূৰ্তি এইচ এছ বি চিৰ কৰ্পৰেট ব'ৰ্ডৰ এজন স্বতন্ত্ৰ সঞ্চালক আৰু [[ডিবিএছ বেংক]], [[ইউনিলিভাৰ]], [[আইচিআইচিআই]] আৰু [[এনডিটিভি]]ৰ ব'ৰ্ডৰ সঞ্চালক। <ref name="Forbes profile"/><ref name=NM-B-01>[https://web.archive.org/web/20130602162359/http://investing.businessweek.com/research/stocks/people/person.asp?personId=398008&ticker=398006 Bloomberg Businessweek profile – N. R. Narayana Murthy CBE]</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ [[কৰ্নেল বিশ্ববিদ্যালয়]], [[INSEAD]], [[ESSEC]], [[Ford Foundation]], [[UN Foundation]], [[Indo-British Partnership]], [[Asian Institute of Management]], 1950কে ধৰি কেইবাটাও শিক্ষা আৰু দানশীল প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰামৰ্শদাতা মণ্ডলী আৰু পৰিষদৰ সদস্য <ref>{{cite web |url=http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/page/trustees |title=The Rhodes Trust and Trustees – The Rhodes Trust |publisher=Rhodeshouse.ox.ac.uk |access-date=8 November 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807173028/http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/page/trustees |archive-date=7 August 2011 |archivedate=7 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110807173028/http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/page/trustees |deadurl=yes }}</ref>। ইনফ'ছিছ বঁটাৰ ট্ৰাষ্টী, প্ৰিন্সটনৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ এডভান্সড ষ্টাডিৰ ট্ৰাষ্টী আৰু ৰোডছ ট্ৰাষ্টৰ ট্ৰাষ্টী হিচাপে। <ref>{{cite news|title=Narayana Murthyto chair PHFI|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article2219732.ece|access-date=19 July 2011|newspaper=The Hindu|date=12 July 2011|location=Chennai, India}}</ref> তেওঁ ভাৰতীয় জনস্বাস্থ্য ফাউণ্ডেশ্যনৰ গভৰ্নিং ব'ৰ্ডৰ অধ্যক্ষও। তেওঁ ব্ৰিটিছ টেলিকমিউনিকেচনৰ এছিয়া পেচিফিক এডভাইজাৰী ব'ৰ্ডত আছে। <ref name=NM-B-01/><ref>{{cite web |url=http://www.unfoundation.org/who-we-are/board/n-r-narayana-murthy.html |title=United Nations Foundation – N. R. Narayana Murthy (India) |publisher=Unfoundation.org |date=20 August 1946 |access-date=8 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308113141/http://www.unfoundation.org/who-we-are/board/n-r-narayana-murthy.html |archive-date=8 March 2012 |url-status=dead |archivedate=8 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120308113141/http://www.unfoundation.org/who-we-are/board/n-r-narayana-murthy.html/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৩ চনৰ জুন মাহত মূৰ্তিয়ে ইনফ'ছিছলৈ কাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ আৰু পৰিচালক হিচাপে ঘূৰি আহে। <ref>{{Cite web |title=Infosys Board appoints Mr. N R Narayana Murthy as Executive Chairman of the Board |url=https://www.infosys.com/newsroom/press-releases/2013/nrn-executive-chairman.html |access-date=2024-02-01 |website=www.infosys.com |archivedate=5 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240305175602/https://www.infosys.com/newsroom/press-releases/2013/nrn-executive-chairman.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১৪ চনৰ জুন মাহত তেওঁ কাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ হিচাপে পদত্যাগ কৰে, অক্টোবৰ মাহলৈকে অকাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ আছিল, তাৰ পিছত তেওঁ অধ্যক্ষ এমেৰিটাছ হয়। <ref name="bp">{{cite web|title=Vishal Sikka to be CEO and MD of Infosys, Murthy Non-Executive Chairman|date=12 June 2014|url=http://news.biharprabha.com/2014/06/vishal-sikka-to-be-ceo-and-md-of-infosys-from-august-1/|publisher=news.biharprabha.com|access-date=12 June 2014}}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় আইন সংস্থা [[চাইৰিল অমাচন্দ মংগলদাছক]] কৌশলগত, নীতি আৰু শাসন বিষয়ত পৰামৰ্শ দিয়া কৌশলগত ব'ৰ্ডতো মূৰ্তি আছে। <ref>{{cite news|last1=Vyas|first1=Maulik|title=Cyril Shroff ropes in business luminaries like Narayana Murthy, Deepak Parekh, Uday Kotak and others for advisory board of his law firm|url=http://economictimes.indiatimes.com/industry/services/consultancy-/-audit/cyril-shroff-ropes-in-business-luminaries-like-narayana-murthy-deepak-parekh-uday-kotak-and-others-for-advisory-board-of-his-law-firm/articleshow/48417617.cms|access-date=10 August 2015|work=The Economic Times}}</ref> তেওঁ [[আই ই এছ ই]]ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰামৰ্শদাতা ব’ৰ্ড (আই এ বি)ৰ সদস্য। <ref>[https://www.iese.edu/about/leadership/ ''Members of IESE's International Advisory Board''], iese.edu</ref> ২০১০ চনত মূৰ্তিয়ে ভেঞ্চাৰ কেপিটেলিষ্ট বিনোদ খোছলাৰ সৈতে এছ কে এছ মাইক্ৰ’ফাইনেন্সত বিনিয়োগ কৰিছে। <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Money/PEPcriJKTDeSRgsuprwL8O/Profiting-from-poverty-SKS-Microfinance-IPO-sparks-debate.html|title=Profiting from poverty? SKS Microfinance IPO sparks debate: Narayana Murthy|date=2010-04-09|website=livemint|language=en|access-date=2010-04-09}}</ref> ২০১১ চনত মূৰ্তিয়ে আই আই টি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ সামৰ্থ্য সম্পৰ্কে এক বিতৰ্কিত বক্তব্য আগবঢ়াইছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/north/story/poor-quality-of-students-entering-iits-narayana-murthy-142527-2011-10-02|title=Poor quality of students entering IITs: Narayana Murthy|date=2011-10-04|website=Indiatoday|language=en|access-date=2011-10-04}}</ref> ২০১৬ চনত মূৰ্তিয়ে হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ ৰিভিউ এচেণ্ড <ref>{{cite web |url=https://hbrascend.org/topics/how-to-be-a-better-manager-an-interview-with-n-r-narayana-murthy/ |title=How To Be a Better Manager – An Interview with N. R. Narayana Murthy |publisher=hbrascend.org |date=26 November 2017 |access-date=8 January 2025 |archivedate=20 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920080619/https://hbrascend.org/topics/how-to-be-a-better-manager-an-interview-with-n-r-narayana-murthy/ |deadurl=yes }}</ref> ৰ সৈতে "হাউ টু বি এ বেটাৰ মেনেজাৰ" বিষয়ত কথা পাতে। <ref>{{Cite web|url=https://hbrascend.org/topics/how-to-be-a-better-manager-an-interview-with-n-r-narayana-murthy/|title=How To Be a Better Manager - An Interview with N. R. Narayana Murthy|website=hbrascend.org|language=en|access-date=2020-02-14|archivedate=20 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920080619/https://hbrascend.org/topics/how-to-be-a-better-manager-an-interview-with-n-r-narayana-murthy/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৭ চনত মূৰ্তিয়ে ইনফ'ছিছত কৰ্পৰেট গভৰ্নেন্সৰ কথিত ত্ৰুটিৰ ওপৰত উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে, অৱশ্যে কোম্পানীটোৱে এই দাবীসমূহ অস্বীকাৰ কৰে। <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Companies/eeK2B7ISo6JWXZlSBnecMO/Infosys-directors-said-Sikka-not-CEO-material-Narayana-Murth.html|title=Narayana Murthy raises issues at Infosys again|last=Sood|first=Anirban Sen, Varun|date=2017-08-18|website=Livemint|language=en|access-date=2020-04-09}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== মূৰ্তিৰ পত্নী সুধা এগৰাকী শিক্ষাবিদ, লেখিকা আৰু দানবীৰ যিয়ে অলাভজনক ইনফ'ছিছ ফাউণ্ডেশ্যনৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাম কৰি আহিছে। <ref>{{cite news|url=http://www.livemint.com/2009/12/18203315/Gururaj-Deshpande--The-serial.html |title=Gururaj Deshpande – The serial entrepreneur |author=Venkatesha Babu |newspaper=[[Mint (newspaper)|Mint]] |publisher=[[HT Media Ltd]] |date=18 December 2009 |access-date=22 March 2011}}</ref> তেওঁলোকৰ দুজন সন্তান ক্ৰমে, পুত্ৰ [[ৰোহন]] আৰু [[কন্যা অক্ষতা]]। <ref>{{cite web |url=http://www.indiatoday.com/itoday/20050221/power4.html |title=India Today 2005 Power List |publisher=Indiatoday.com |date=21 February 2005 |access-date=8 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830101733/http://www.indiatoday.com/itoday/20050221/power4.html |archive-date=30 August 2009 |url-status=dead |df=dmy-all |archivedate=30 August 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090830101733/http://www.indiatoday.com/itoday/20050221/power4.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ পৰা ২০১৪ চনৰ জুন মাহলৈকে [[ৰোহন মূৰ্তিয়ে]] পিতৃৰ কাৰ্যবাহী সহায়ক হিচাপে ইনফ'ছিছত যোগদান কৰে। <ref>{{cite news| url=http://economictimes.indiatimes.com/tech/ites/rohan-murty-to-join-infosys-as-narayana-murthys-executive-assistant/articleshow/20379563.cms | work=The Economic Times | title=Rohan Murty to join Infosys as Narayana Murthy's executive assistant | date=1 June 2013}}</ref><ref name="bp"/> ২০১৪ চনত তেওঁ ইনফ'ছিছ এৰি ছ'ৰ'কো নামৰ নিজা কোম্পানী এটা গঠন কৰে। <ref>{{Cite web |date=2024-04-26 |title=Meet Rohan Murthy, Son Of Narayana And Sudha Murthy: Know His Net Worth, Education, Business And More |url=https://www.herzindagi.com/society-culture/rohan-murthy-narayan-murthy-sudha-murty-son-net-worth-article-278919 |access-date=2024-11-10 |website=HerZindagi English |language=en}}</ref> ২০০৯ চনত অক্ষতাই ২০২২ চনৰ পৰা ২০২৪ চনলৈকে [[যুক্তৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ব্ৰিটিছ-ভাৰতীয় [[কনজাৰ্ভেটিভ]] ৰাজনীতিবিদ [[ঋষি সুনকক]] বিয়া কৰায়। <ref>{{cite news |title=Rishi Sunak: The wealthy millennial who rocketed to power |url=https://www.bbc.com/news/business-51490893 |work=BBC News |date=25 October 2022}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Shri N.R. Narayana Murthy, at an Investiture-I Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 05, 2008.jpg|thumb|President [[Pratibha Patil]] presenting the [[Padma Vibhushan]] to N. R. Narayana Murthy, at Rashtrapati Bhavan, in 2008]]ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনত, ছবি:২০০৮ চনত এন আৰ নাৰায়ণ মূৰ্তিক পদ্ম বিভূষণ উপহাৰ দি থকা অৱস্থাত ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰতিভা দেবী সিং পাটিল। ২০০০ পদ্মশ্ৰী ভাৰত চৰকাৰ।<ref name="karnataka" /> ২০০২ চনত আই ই টি অনাৰেৰী ফেলো ইনষ্টিটিউচন অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড টেকন'লজি। <ref>{{Cite web |title=Honorary Fellows list |url=https://www.theiet.org/membership/library-archives/the-iet-archives/iet-history/honorary-fellows-list/ |access-date=2022-10-27 |website=www.theiet.org |language=en-US}}</ref> ২০০৩ চনত আৰ্নষ্ট এণ্ড ইয়ং ৱৰ্ল্ড এণ্টাৰপ্ৰেনিউৰ অৱ দ্য ইয়েৰ আৰ্নষ্ট এণ্ড ইয়ং ৱৰ্ল্ড এণ্টাৰপ্ৰেনিউৰ অৱ দ্য ইয়েৰ জুৰী।<ref name="WEOY_award">{{cite web |url=http://www.ey.com/GL/en/About-us/Entrepreneurship/Entrepreneur-Of-The-Year/World-Entrepreneur-Of-The-Year---Past-winners |title=WEOY winner 2003 |publisher=E&Y |access-date=10 June 2013 |archivedate=19 January 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190119122832/https://www.ey.com/gl/en/about-us/entrepreneurship/entrepreneur-of-the-year/world-entrepreneur-of-the-year---past-winners |deadurl=yes }}</ref> ২০০৭ চনত আই ই ই ই আৰ্নষ্ট ৱেবাৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং লিডাৰশ্বিপ ৰিকগনিচন ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ ।<ref name="Weber_award">{{cite web|url=http://www.ieee.org/documents/weber_rl.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619230236/http://ieee.org/documents/weber_rl.pdf |url-status=dead |archive-date=19 June 2010 |title=IEEE Ernst Weber Engineering Leadership Recognition Recipients |publisher=IEEE |access-date=20 November 2010}}</ref> ২০০৭ চনত যুক্তৰাজ্য চৰকাৰৰ অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ (CBE) চৰকাৰৰ সন্মানীয় অধিনায়ক ।<ref name="cbe">{{cite web|url=http://www.fco.gov.uk/servlet/Front%3Fpagename%3DOpenMarket/Xcelerate/ShowPage%26c%3DPage%26cid%3D1166536150628|title=British Honorary Awards|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20121223152106/http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1166536150628|archive-date=23 December 2012|df=dmy-all|access-date=8 January 2025|archivedate=23 December 2012|archiveurl=https://archive.today/20121223152106/http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1166536150628|deadurl=yes}}</ref> ২০০৭ চনত লেংকেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সন্মানীয় ডিগ্ৰী।<ref name="Honorary Degrees">{{Cite web |title=Honorary Graduates |url=https://www.lancaster.ac.uk/about-us/our-people/honorary-degrees/ |access-date=2024-04-08 |website=Lancaster University |language=en}}</ref> ২০০৮ চনত ফ্ৰান্স চৰকাৰৰ লিজিয়ন অৱ অনাৰৰ বিষয়া। <ref name="legion">{{cite web|url=http://publication.samachar.com/pub_article.php?id=1169187&navname=General%20&moreurl=http://publication.samachar.com/timesofindia/general/india.php&homeurl=http://www.samachar.com|title=Naryanamurthy receive highest civilian honour of France|access-date=26 January 2008|work=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303230423/http://publication.samachar.com/pub_article.php?id=1169187&navname=General%20&moreurl=http%3A%2F%2Fpublication.samachar.com%2Ftimesofindia%2Fgeneral%2Findia.php&homeurl=http%3A%2F%2Fwww.samachar.com|archive-date=3 March 2016|url-status=dead|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303230423/http://publication.samachar.com/pub_article.php?id=1169187&navname=General%20&moreurl=http%3A%2F%2Fpublication.samachar.com%2Ftimesofindia%2Fgeneral%2Findia.php&homeurl=http%3A%2F%2Fwww.samachar.com|deadurl=yes}}</ref> ২০০৮ পদ্ম বিভূষণ ভাৰত চৰকাৰ।<ref>{{cite web|url=http://india.gov.in/myindia/padmavibhushan_awards_list1.php?start=30 |title=Padma Vibhushan Awardees – Padma Awards – My India, My Pride – Know India: National Portal of India |publisher=India.gov.in |access-date=8 November 2011}}</ref> ২০০৯ চনত কৰ্পৰেট নাগৰিকত্বৰ বাবে উড্ৰ' উইলছন বঁটা উড্ৰ' উইলছন আন্তৰ্জাতিক পণ্ডিত কেন্দ্ৰ।<ref>{{cite web|url=http://www.wilsoncenter.org/article/wilson-center-awards-dinner-new-delhi-india |title=Wilson Center Awards Dinner in New Delhi, India |publisher=[[Woodrow Wilson International Center for Scholars]] |access-date=9 January 2009}}</ref> ২০০৯ চনত বিজ্ঞানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী (Honoris Causa) শ্ৰী মাতা বৈষ্ণো দেৱী বিশ্ববিদ্যালয়। ২০১০ চনত আই ই ই ই সন্মানীয় সদস্যপদ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰ প্ৰতিষ্ঠান। <ref>{{cite web |url=http://www.ieee.org/documents/hon_mem_rl.pdf |title=IEEE Honorary Membership Recipients |publisher=IEEE |access-date=20 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629021316/http://www.ieee.org/documents/hon_mem_rl.pdf |archive-date=29 June 2011 |url-status=dead }}</ref> ২০১১ চনৰ এনডিটিভি ভাৰতৰ বছৰৰ আইকন ভাৰতীয় এনডিটিভি ।<ref>{{cite web |url= http://www.ndtv.com/article/india/ndtv-indian-of-the-year-2011-142183 |title=NDTV Indian of the Year 2011 |work=ndtv.com |access-date=19 October 2011}}</ref> ২০১২ চনৰ হুভাৰ মেডেল আমেৰিকান ছ'চাইটি অৱ মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ । <ref>{{cite news |url= http://timesofindia.indiatimes.com/india/Infosys-founder-Narayana-Murthy-receives-2012-Hoover-Medal/articleshow/16948626.cms |title=Infosys founder Narayana Murthy receives 2012 Hoover Medal |work=timesofindia.com |access-date=25 October 2012}}</ref> ২০১৩ চনৰ বছৰৰ দানবীৰ এছিয়ান বঁটা। <ref>{{Cite web|url=https://bollyspice.com/asian-awards-winners-night-event/|title=Special Report: Asian Awards 2013|first=Meera|last=Sharma|date=18 April 2013}}</ref> ২০১৩ চনৰ সয়াজী ৰত্ন বঁটা বৰোদা মেনেজমেণ্ট এছ'চিয়েচন, বদোদৰা । <ref>[https://web.archive.org/web/20140109171446/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-11/vadodara/37622744_1_narayana-murthy-bma-baroda-management-association BMA to honour Narayana murthy] ''The Times of India''. 11 March 2013</ref> ২০১৩ চনৰ ২৫টা গ্ৰেটেষ্ট গ্ল'বেল ইণ্ডিয়ান লিভিং লিজেণ্ডছ এনডিটিভি। <ref>{{cite news |url=http://newslittle.com/2013/12/14/courage-most-important-attribute-of-a-great-leader-narayana-murthy-ndtv/ |title=Courage most important attribute of a great leader: Narayana Murthy – NDTV |publisher=News Little |author=Udit Rajan |date=14 December 2013 |access-date=26 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140101123515/http://newslittle.com/2013/12/14/courage-most-important-attribute-of-a-great-leader-narayana-murthy-ndtv/ |archive-date=1 January 2014 |url-status=dead |archivedate=1 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140101123515/http://newslittle.com/2013/12/14/courage-most-important-attribute-of-a-great-leader-narayana-murthy-ndtv/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bestmediainfo.com/2013/12/ndtv-honours-25-greatest-global-living-indian-legends-as-it-turns-25/ |title=NDTV honours 25 Greatest Global Living Indian Legends as it turns 25 |publisher=Best Media Info |date=16 December 2013 |access-date=26 February 2014}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.newshour24.com/indian/1zcxir3ruh/Courage-Most-Important-Attribute-Great-Leader-Narayana-Murthy.htm/ |title=Courage Most Important Attribute of a Great Leader: Narayana Murthy |publisher=Newshour24.com |date=14 December 2013 |editor=Deepshikha Ghosh |access-date=26 February 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140101182258/http://www.newshour24.com/indian/1zcxir3ruh/Courage-Most-Important-Attribute-Great-Leader-Narayana-Murthy.htm |archive-date=1 January 2014 |df=dmy-all }}</ref> ২০১৪ চনৰ চিআইএফ গ্ল'বেল ইণ্ডিয়ান এৱাৰ্ড কানাডা ইণ্ডিয়া ফাউণ্ডেচন। <ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/nri/us-canada-news/N-R-Narayana-Murthy-Global-Indian-Award/articleshow/34304944.cms N R Narayana Murthy presented 'Global Indian Award' in Canada] ''The Times of India''. 28 April 2014</ref> ২০২২ চনৰ কেম্পেগৌডা বঁটা ব্ৰুহাট বেংগালুৰু মহানগৰ পালিকে (বিবিএমপি)। <ref>{{cite web |title=SM Krishna, Narayana Murthy, Prakash Padukone selected for Kempegowda Award. |url=https://www.hindustantimes.com/cities/bengaluru-news/sm-krishna-narayana-murthy-prakash-padukone-selected-for-kempegowda-award-101656154585474.html |website=Hindustan Times |date=25 June 2022 |access-date=January 25, 2023}}</ref> ২০২৪ চনৰ পেট্ৰিক জে মেকগভাৰ্ণ বঁটা চিৰাটে ভেঞ্চাৰছৰ অংশ হিচাপে ২০২৪ চনৰ ইণ্ডিয়া লাইফটাইম এচিভমেণ্ট বঁটা। <ref>{{Cite web |last=Shukla |first=Piyush |date=2024-10-19 |title=Chiratae Ventures Honors Narayana Murthy with Patrick J. McGovern Awards |url=https://currentaffairs.adda247.com/chiratae-ventures-honors-narayana-murthy-with-patrick-j-mcgovern-awards/ |access-date=2024-10-21 |website=adda247 |language=en-IN}}</ref> ==কিতাপ== *এ বেটাৰ ইণ্ডিয়া: এ বেটাৰ ৱৰ্ল্ড,[[ পেংগুইন বুকছ]],২০০৯ *এটা স্পষ্ট নীলা আকাশ: সংঘাত আৰু আশাৰ ওপৰত গল্প আৰু কবিতা, পাফিন বুকছ ইণ্ডিয়া, ২০১৭ *নাৰায়ণ মূৰ্তিৰ বুদ্ধিমত্তা আৰু জ্ঞান, হে হাউচ, ২০১৬ *Mere Business মন্ত্ৰ [হিন্দী] ==তথ্য সূত্ৰ== {{Reflist}} l78btwvqztb6gqj0yvw61num22m7afh 0 110936 616695 464801 2026-07-11T09:55:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616695 wikitext text/x-wiki [[File:Buffalo fight.jpg|thumb|300px|[[মাঘ বিহু]]ৰ উপলক্ষে [[নগাঁও জিলা]]ৰ ৰণথলিত অনুষ্ঠিত ম'হ যুঁজ]] '''ম'হ যুঁজ''' ({{lang-en|Buffalo fight}}) [[মাঘ বিহু|মাঘ বিহুৰ]] সময়ত [[অসম|অসমত]] আয়োজন কৰা একপ্ৰকাৰৰ জীৱ-জন্তুকেন্দ্ৰিক খেল।<ref>{{Cite news |first=P. |last=Dutta |title=Bonfire, feast & lots more |url=http://www.telegraphindia.com/1080112/jsp/northeast/story_8771062.jsp |archive-url=https://archive.today/20130204005414/http://www.telegraphindia.com/1080112/jsp/northeast/story_8771062.jsp |url-status=dead |archive-date=4 February 2013 |newspaper=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |date=2008 |access-date=19 January 2008 |location=Calcutta, India}}</ref> এই খেল [[আহোম ৰাজবংশ|আহোম ৰজাৰ]] দিনত ৰংপুৰৰ ৰূপহী পথাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল বুলি জনা যায়। আহোম স্বৰ্গদেউসকলে [[ৰংঘৰ|ৰংঘৰৰ]] ওপৰৰ পৰা এই খেল উপভোগ কৰিছিল। আহোম শাসনৰ পৰাই চলি অহা [[আহতগুৰি]], [[শিৱসাগৰ|শিৱসাগৰকে]] ধৰি ৰাজ্যৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত শস্যচপোৱা উৎসৱ মাঘ বা ভোগালী বিহুৰ সময়ত ম’হৰ যুঁজৰ আয়োজন কৰা হৈছিল। ২০১৪ চনত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশত জীৱ-জন্তুৰ আঘাতৰ বাবে এই প্ৰথাৰ অনুমতিত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ পিছত এই খেলবিধ বন্ধ কৰা হৈছিল। ৯ বছৰৰ পাছত ২০২৪ চনত চৰকাৰী কঠোৰ নিৰ্দেশনাৰ অধীনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে পৰম্পৰাগত ম’হ যুঁজৰ আয়োজন কৰা হয়। মৰিগাঁও জিলাৰ ঐতিহাসিক আঁহতগুৰিত মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা|হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই]] এই ম’হ যুঁজৰ শুভাৰম্ভ কৰে। অসমৰ [[নগাঁও]] আৰু শিৱসাগৰ জিলাতো পুনৰাই এই দিনটোতে ম'হ যুঁজৰ আয়োজন কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ এছ অ’ পি অনুসৰি কমেও ২৫ বছৰ ধৰি এনেধৰণৰ অনুষ্ঠান আয়োজন কৰাৰ ইতিহাস থকা ঠাই সমূহত যুঁজৰ আয়োজন কৰাৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল। ৰাজ্য চৰকাৰে পশু চিকিৎসা বিভাগক যিকোনো চিকিৎসা জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাবলৈ ম’হ যুঁজ আয়োজন কৰা স্থানত পশু চিকিৎসাৰ দল প্ৰতিনিধি স্থাপন কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। চৰকাৰে ম’হক যিকোনো আপত্তিজনক মাদক সামগ্ৰী (যেনে আফিং) বা কৰ্মক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা ঔষধ খুৱাবলৈও নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছিল। ==ইতিহাস== ম’হৰ যুঁজ মাঘ বিহুৰ লগত জড়িত এক পৰম্পৰাগত ক্ৰীড়া। এই প্ৰথা প্ৰায় ২০০ বছৰ পূৰ্বে ৩০ নং আহোম ৰজা স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰ সিংহ|ৰুদ্ৰ সিংহই]] অসমীয়া সংস্কৃতিত প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। তেওঁ ৰংঘৰৰ বাকৰিত এই খেল অনুষ্ঠিত কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তিৱা প্ৰধান গোভা ৰজাৰ কৰ্তৃত্বত এই প্ৰথা নগাঁও আৰু মৰিগাঁৱলৈ বিয়পি পৰে আৰু মূলতঃ আঁহতগুৰিত অনুষ্ঠিত হয়।<ref name=":-3">{{cite web | url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/buffalo-fights-in-assam-a-battle-for-tradition-or-end-of-an-era | title=Buffalo Fights in Assam: A Battle for Tradition or End of an Era | publisher=Sentinelassam | accessdate=17 January 2025}}</ref> ১৯৭২ চনৰ পৰা মাঘ বিহু উদযাপনৰ অংশ হিচাপে নদীৰ পাৰৰ আঁহতগুৰিত ম’হৰ যুঁজ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে।<ref name=":-4">{{cite web | url=https://m.economictimes.com/news/india/assam-traditional-buffalo-fight-moh-jujorganised-after-nine-years/articleshow/106905298.cms | title=Assam: Traditional buffalo fight 'Moh-Juj'organised after nine years | publisher=Economictimes | accessdate=17 January 2025}}</ref> যদিওবা ম’হ যুঁজৰ শিপাৰ সৈতে পৰম্পৰা সংযুক্ত হৈ আছে, তথাপি পশু কল্যাণৰ চিন্তাৰ বাবে সমালোচনাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়াও হয়। অসমৰ বহু জনগোষ্ঠীৰ বাবে এই প্ৰথাই সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্য বহন কৰি আহিছে। কৃষি পৰম্পৰা, ৰীতি-নীতি, সাম্প্ৰদায়িক উৎসৱৰ মিশ্ৰণেৰে মাঘ বিহু অসমীয়া পৰিচয়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হৈ আহিছে। এই উৎসৱে অঞ্চলটোৰ কৃষি আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে গভীৰ সংযোগ প্ৰতিফলিত কৰে।<ref name=":-5">{{cite web | url=https://assamtribune.com/assam/assams-moh-juj-a-tangled-tale-of-honour-economics-animal-health-1564610 | title=Assam's moh-juj: A tangled tale of honour, economics & animal health | publisher=Assam tribune | accessdate=17 January 2025}}</ref> ==ভৌগোলিক বিস্তৃতি== [[File:Filipino_and_American_spectators_at_a_Carabao_fight_in_Jolo_LOC_3909061743.jpg|thumb|১৯০৬ চনত ফিলিপাইনছ আৰু আমেৰিকাৰ সৈন্যই পানী ম'হৰ যুদ্ধ পৰ্যবেক্ষণ কৰিছিল। ]] *[[ফিলিপাইনছ|ফিলিপাইনছৰ]] ইলোইলোৰ ছান জোৱাকিন চহৰত প্ৰতি বছৰে ম'হ যুঁজ উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়। এই উৎসৱক স্থানীয়ভাৱে পাছুংগে মহোৎসৱ বুলি জনা যায়। *[[ভিয়েটনাম|ভিয়েটনামৰ]] ড’ ছন ৱাটাৰ বাফেলো ফাইটিং ফেষ্টিভেল প্ৰতি বছৰে চন্দ্ৰ পঞ্জিকাৰ অষ্টম মাহৰ নৱম দিনটোত ভিয়েটনামৰ হাইফং চহৰৰ ড’ ছন টাউনশ্বিপত অনুষ্ঠিত হয়। হাইফং চহৰৰ ভিয়েটনামৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় উৎসৱ আৰু অনুষ্ঠান। এই ম'হ যুঁজ উৎসৱৰ প্ৰস্তুতি দুমাহৰ পৰা তিনিমাহ আগৰ পৰা আৰম্ভ হয়। প্ৰতিযোগী জলম’হবোৰক কেইবামাহ আগতেই বাছনি কৰি পদ্ধতিগতভাৱে প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। এয়া ভিয়েটনামৰ এক পৰম্পৰাগত উৎসৱ যিটো জল ঈশ্বৰ পূজা অনুষ্ঠান আৰু হাইফংৰ ড' ছনৰ স্থানীয় লোকসকলৰ যুঁজাৰো মনোভাৱ দেখুৱাবলৈ হিয়েন চিনৰ প্ৰথাৰ সৈতে জড়িত।<ref>[http://english.vietnamnet.vn/lifestyle/2005/09/489209/ Do Son: buffalo fighting festival (Vietnam)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070705124746/http://english.vietnamnet.vn/lifestyle/2005/09/489209/ |date=5 July 2007 }}, 14 September 2005, VietNamNet Bridge</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071012081514/http://www.asiarooms.com/travel-guide/vietnam/vietnam-festivals-&-events/do-son-buffalo-fighting-festival-vietnam.html Do Son Buffalo Fighting Festival Vietnam]. Asiarooms.com</ref> *ভিয়েটনামৰ হাই লুউ ৱাটাৰ বাফেলো ফাইটিং ফেষ্টিভেল খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰাই চলি আহিছে। জেনেৰেল লু গিয়াই সেই সময়ত স্থানীয় লোক আৰু যোদ্ধাসকলক ভোজ দিবলৈ পানী ম'হ এটা বধ কৰিছিল আৰু আমোদৰ বাবে ম’হ যুঁজৰ আয়োজন কৰিছিল। অৱশেষত দেৱতাসকলৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি হিচাপে যুদ্ধ কৰা গোটেইবোৰ পানী ম'হক বধ কৰা হৈছিল।<ref>[http://vietnampictorial.vnagency.com.vn/VNP-Website/News_Detail/Default.asp?ID_Cat=25&ID_NEWS=4936&language=EN&number=1&year=2007 Buffalo Fighting in Hai Luu Commune]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Vietnam News Agency</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=291P4wqQmFM Water Buffalo-fighting festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200216104851/https://www.youtube.com/watch?v=291P4wqQmFM&gl=US&hl=en |date=16 February 2020 }}. Youtube</ref> *[[থাইলেণ্ড|থাইলেণ্ডৰ]] কো চামুই ৱাটাৰ বাফেলো ফাইটিং ফেষ্টিভেল জানুৱাৰী মাহত নৱবৰ্ষৰ দিনা, আৰু এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগত ছংক্ৰান আদি বিশেষ অনুষ্ঠানত অনুষ্ঠিত হোৱা এক জনপ্ৰিয় অনুষ্ঠান। এই উৎসৱত হেড-ৰেছলিং বাউট অনুষ্ঠিত হয় য’ত দুটা মতা পানী ম’হক ইটোক আনটোৰ বিৰুদ্ধে থিয় কৰোৱা হয়। কো চামুইত অনুষ্ঠিত হোৱা এই উৎসৱ একপ্ৰকাৰৰ নিৰাপদ প্ৰতিযোগিতা। প্ৰাচীন ৰীতি-নীতি আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠান অনুসৰি অৱশ্যে যুঁজৰ বতৰ ভিন্ন হয়। প্ৰথমে ঘূৰি পলাই যোৱা জলম'হটোক যুঁজত হৰা বুলি গণ্য কৰা হয়; এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী পানী ম'হৰ মূল্য কেইবা মিলিয়ন বাট হৈ পৰে।<ref>Koh Samui Point (2017). [http://www.kohsamuipoint.com/activities/buffalo-fighting/ Buffalo Fighting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170302194028/http://www.kohsamuipoint.com/activities/buffalo-fighting/ |date=2 March 2017 }}</ref> *[[ইণ্ডোনেচিয়া|ইণ্ডোনেচিয়াৰ]] চুলাৱেচি দ্বীপৰ টানা টোৰাজা ৰিজেন্সিত অনুষ্ঠিত হোৱা মা’পাচিলাগা টেডং ৱাটাৰ বাফেলো ফাইটিং ফেষ্টিভেল এটা জনপ্ৰিয় অনুষ্ঠান য’ত টানা ট’ৰাজাত ৰেম্বু একক বা এটা সমাধি উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়। ==বিতৰ্ক== [[File:Jallikattu.game madurai.jpg|thumb|মাদুৰাইৰ [[জল্লিকট্টু]] উৎসৱ। ]] এই পৰম্পৰাগত খেলবিধ অসমৰ গ্ৰাম্য আৰু কৃষি জীৱনশৈলীৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত, য'ত পথাৰত হাল বোৱাৰ বাবে মতা ম'হ অতি প্ৰয়োজনীয় আছিল। ঐতিহাসিকভাৱে এই যুঁজবোৰে এই প্ৰাণীবোৰৰ শক্তি, আৰু দক্ষতা প্ৰদৰ্শনৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছিল, যিয়ে গৰাকীৰ ম'হ প্ৰতিপালনৰ প্ৰতি থকা নিষ্ঠা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ দক্ষতাক প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ম’হ যুঁজৰ বাবে বিৰোধ আৰম্ভ হৈছিল জল্লিকাট্টু বিচাৰৰ (২০১৪ চনত ভাৰতীয় পশু কল্যাণ ব’ৰ্ড বনাম এ.নাগৰাজ আৰু অৰ্চ মোকদৰ্মা) পিছৰ পৰা। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জল্লিকাট্টু আৰু আনুষংগিক ম'হ সম্পৰ্কীয় অনুষ্ঠানৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ পিছত<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/PETA-Jallikattu-stay-%E2%80%98partial-victory%E2%80%99-for-bulls/article13995899.ece|title=PETA: Jallikattu stay 'partial victory' for bulls|last=PTI|work=The Hindu|access-date=2017-02-26|language=en}}</ref><ref name="protest">{{cite news| url=https://www.reuters.com/article/us-india-peta-bulls-idUSSP19914020080118 | work=Reuters| title= PETA founder held in India over bullfight protest|access-date=8 January 2016}}</ref> মৰিগাঁও জিলাৰ ধৰমতুলৰ কৰ্তৃপক্ষই ভোগালী বিহু উৎসৱৰ সময়ত ঐতিহ্য মণ্ডিত আহতগুৰি আঞ্চলিক ম'হ-যুঁজ আৰু ভোগালী বিহু উৎসৱ সমিতিক ম'হৰ যুঁজ অনুষ্ঠিত কৰাত বাধা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে সমিতিখনে গৌহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ত এখন আৱেদন দাখিল কৰে আৰু ২০২৩ চনৰ ১০ অক্টোবৰত অসম চৰকাৰক সংশ্লিষ্ট জীৱ-জন্তুৰ কল্যাণ সন্দৰ্ভত উদ্বেগ সমাধান কৰি বিষয়টোৰ ওপৰত এক জ্ঞাত সিদ্ধান্ত ল’বলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। ২০২৩ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰত অসম কেবিনেটে ঐতিহাসিকভাৱে ম’হ আৰু অন্যান্য পৰম্পৰাগত পক্ষী যুঁজৰ অনুমতি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। কেবিনেটে গৃহ আৰু ৰাজনৈতিক বিভাগসমূহক এই পৰিঘটনাসমূহ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে এক বিস্তৃত ষ্টেণ্ডাৰ্ড অপাৰেটিং প্ৰচিডিউৰ (এছ অ’ পি) প্ৰস্তুত কৰিবলৈও নিৰ্দেশ দিয়ে, যাতে পশুৰ ওপৰত কৰা নিষ্ঠুৰতাক সহ্য কৰা নহয়।<ref name=":-)">{{cite web | url=https://organiser.org/2023/12/09/210190/bharat/assam-cabinet-approved-sop-allowing-traditional-buffalo-and-bullfights-for-magh-bihu-celebration/amp/ | title=Assam cabinet approved SoP allowing traditional buffalo and bullfights for Magh Bihu celebration | publisher=Voice of the Nation ORGANISER | accessdate=17 January 2025}}</ref> এছ অ’ পিৰ লক্ষ্য হৈছে ইচ্ছাকৃতভাৱে নিষ্ঠুৰতা হ্ৰাস কৰা, য’ত নিচাযুক্ত দ্ৰব্য বা কৰ্মক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা ড্ৰাগছ, আক্ৰমণাত্মকতাক উত্তেজিত কৰিবলৈ চোকা বা ধাৰ থকা বস্তু ব্যৱহাৰ কৰা, আৰু ম’হৰ ওপৰত মানুহে কৰা যিকোনো আঘাতকে ধৰি পশুৰ দুখ-কষ্ট হ্ৰাস কৰা।<ref name=":-1">{{cite web | url=https://m.guwahatiplus.com/article/guidelines-issued-for-buffalo-and-bulbuli-bird-fights-ahead-of-magh-bihu/30440 | title=Guidelines Issued For Buffalo And Bulbuli Bird Fights Ahead Of Magh Bihu | publisher=Gplus | accessdate=17 January 2025 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> উচচ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ দেৱাশিস বৰুৱাৰ বিচাৰপীঠে পিপল ফৰ দ্য এথিকেল ট্ৰিটমেণ্ট অৱ এনিমেলছ (পেটা) ইণ্ডিয়াই দাখিল কৰা আবেদনৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰে। পেটা ইণ্ডিয়াৰ জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা ন্যায়াধীশ দেৱাশিস বৰুৱাৰ সন্মুখত আবেদনখন তালিকাভুক্ত কৰি দিগন্ত দাসে আবেদনকাৰীৰ সমৰ্থনত বিতংভাৱে দাখিল কৰে। তেওঁ যুক্তি দিছিল যে ম’হৰ যুঁজে জীৱ-জন্তুৰ ওপৰত নিষ্ঠুৰতা প্ৰতিৰোধ আইন, ১৯৬০ উলংঘা কৰে। গৌহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে ইয়াৰ উপৰিও অসম চৰকাৰৰ উক্ত এছ অ’ পিক ২০১৪ চনৰ ৭ মে’ত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ভাৰতৰ পশু কল্যাণ ব’ৰ্ড বনাম এ.নাগাৰাজৰ গোচৰৰ শুনানিক অৱমাননা কৰে বুলিও যুক্তি দিয়ে। ম’হ যুঁজক লৈ হোৱা আইনী যুদ্ধই সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা আৰু পশু কল্যাণৰ মাজত চলি থকা উত্তেজনাক স্পষ্ট কৰি তুলিছে। গৌহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে অসম চৰকাৰৰ এছ অ’ পি বাতিল কৰাৰ সিদ্ধান্তই জীৱ-জন্তুৰ প্ৰতি নৈতিক ব্যৱহাৰৰ সৈতে ঐতিহ্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, কিয়নো সমাজে এনে প্ৰথাৰ পুনৰ মূল্যায়ন অব্যাহত ৰাখিছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে জল্লিকাট্টু আৰু আনুষংগিক ম'হ সম্পৰ্কীয় অনুষ্ঠানৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ পিছত মৰিগাঁও জিলাৰ ধৰমতুলৰ কৰ্তৃপক্ষই ভোগালী বিহু উৎসৱৰ সময়ত ঐতিহ্য মণ্ডিত আহতগুৰি আঞ্চলিক ম'হ-যুঁজ আৰু ভোগালী বিহু উৎসৱ সমিতিক ম'হৰ যুঁজ অনুষ্ঠিত কৰাত বাধা প্ৰদান কৰে। গৌহাটী উচ্চ ন্যায়ালয়ে ২০২৪ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত অসম চৰকাৰৰ ২৭ ডিচেম্বৰ, ২০২৩ৰ SOP বাতিল কৰে, য’ত বছৰৰ নিৰ্দিষ্ট সময়ছোৱাত (জানুৱাৰী মাহত) ম’হ আৰু [[বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ|বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজৰ]] অনুমতি দিছিল।<ref name=":-2">{{cite web | url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-law/gauhati-ban-buffalo-bulbul-fights-9736468/ | title=Why the Gauhati HC has reintroduced ban on buffalo and bulbul fights | publisher=Indianexpress | accessdate=17 January 2025}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[জল্লিকট্টু]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:খেল]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ খেল-ধেমালি]] 2hszcqlrml5j3v7783t9a7xnfadh63r 0 111879 616563 573002 2026-07-10T13:54:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616563 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = নিগাৰ শ্বাজী | native_name = | native_name_lang = ta | birth_name = নিগাৰ চুলতানা | birth_place = চেংগোটাই, তিৰুনেলভেলী জিলা (বৰ্তমান ভাৰতৰ [[তামিলনাডু]]ৰ টেংকাশী জিলা), ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | education = ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগ বিদ্যাৰ স্নাতক, ইলেক্ট্ৰনিক্সৰ স্নাতকোত্তৰ | alma_mater = চৰকাৰী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, তিৰুনেলভেলি<br>বিৰলা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি, মেছৰা | occupation = মহাকাশ বিজ্ঞানী | employer = [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]] | organization = | known_for = [[আদিত্য-এল১]]ৰ প্ৰকল্প সঞ্চালক,<br> ৰিছৰ্চছেট-২এৰ সহযোগী প্ৰকল্প সঞ্চালক | parents = শ্বেখ মিৰাম (পিতৃ), চাইটুন বিবি (মাতৃ) }} '''নিগাৰ শ্বাজী''' ({{lang-en|Nigar Shaji}}; জন্ম: ১৯৬৪) এগৰাকী ভাৰতীয় মহাকাশ বিজ্ঞানী তথা অভিযন্তা। বৰ্তমান তেওঁ [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ত কৰ্মৰত। তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথম সৌৰ অভিযান [[আদিত্য-এল১]]ৰ প্ৰকল্প সঞ্চালক আছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৬৪ চনত তামিল মুছলমান পৰিয়ালত নিগাৰ শ্বাজীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ নাম নিগাৰ চুলতানা ৰখা হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাক শ্বেখ মীৰাণ এগৰাকী খেতিয়ক আৰু মাক ছেইটুন বিবি এগৰাকী গৃহিণী আছিল। নিগাৰ শ্বাজীয়ে তামিলনাডুৰ টেংকাশী জিলাৰ চেংগোটাইত<ref name=":1">{{Cite news |last=Rajamani |first=Thinakaran |date=2 September 2023 |title=Meet Nigar Shaji from TN's Tenkasi, Aditya-L1 mission project director |website=The New Indian Express |url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2023/Sep/02/meet-nigar-shaji-from-tns-tenkasi-aditya-l1-mission-project-director-2610872.html |access-date=2023-09-02}}</ref><ref name=":2">{{Cite news |title=Meet Nigar Shaji, a woman ISRO scientist who helmed Aditya-L1 mission |website=The Economic Times|url=https://m.economictimes.com/news/science/adityas-tenkasi-connection-in-indias-maiden-solar-mission/articleshow/103308500.cms |access-date=2023-09-02}}</ref> ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Singh |first=Surendra |date=3 September 2023 |title=After Moon, Isro's 'Nari Shakti' behind Aditya-L1: Nigar Shaji is project head |work=The Times of India (Online); New Delhi. |via=Proquest}}</ref> তিৰুনেলভেলী মাদুৰাই কামৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৰকাৰী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়লৈ অধ্যয়নৰ বাবে যোৱাৰ আগতে চেংগোটাইৰ<ref>{{Cite web |last=Web Desk |first=Outlook |date=2023-09-03 |title=Meet Nigar Shaji, The Project Director Behind India's First Solar Mission Aditya L-1 |url=https://www.outlookindia.com/national/who-is-nigar-shaji-the-project-director-of-india-s-first-solar-mission-aditya-l-1-news-315409 |access-date=2024-01-05 |website=www.outlookindia.com}}</ref> এছ আৰ এম চৰকাৰী বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ চৰকাৰী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, তিৰুনেলভেলীৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক্স আৰু যোগাযোগত অভিযান্ত্ৰিক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Web Desk |first=Outlook |date=2023-09-03 |title=Meet Nigar Shaji, The Project Director Behind India's First Solar Mission Aditya L-1 |url=https://www.outlookindia.com/national/who-is-nigar-shaji-the-project-director-of-india-s-first-solar-mission-aditya-l-1-news-315409 |access-date=2024-01-05 |website=www.outlookindia.com}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ মেছৰাৰ বিৰলা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক্সত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":0">{{Cite web |title=Meet Nigar Shaji, The Project Director Of India's First Sun Mission: 5 Points |url=https://www.ndtv.com/india-news/5-points-about-nigar-shaji-project-director-of-india-s-maiden-solar-mission-4352495 |access-date=2023-09-02 |website=NDTV.com}}</ref><ref>{{cite news |last=Sivapriyan |first=ETB |date=2 September 2023 |title=Meet Nigar Shaji, Aditya L1 project director from Tamil Nadu |newspaper=Deccan Herald |url=https://www.deccanherald.com/science/meet-nigar-shaji-aditya-l1-project-director-from-tamil-nadu-2670933 |access-date=4 September 2023}}</ref> তেওঁৰ এজন আছে আৰু তেওঁৰ নাম শ্বেইক ছালীম।<ref>{{Cite web |date=2023-09-02 |title=Who is Nigar Shaji, the scientist who served as project director for Aditya-L1 solar mission |url=https://www.moneycontrol.com/news/trends/nigar-shaji-scientist-served-project-director-aditya-l1-solar-mission-11299231.html |access-date=2024-01-05 |website=Moneycontrol |language=en}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৮৭ চনত নিগাৰ শ্বাজীয়ে ইউ আৰ ৰাও উপগ্ৰহ কেন্দ্ৰৰ অংশ হিচাপে ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাত যোগদান কৰে।<ref name=":0" /> তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰস্তাৱিত শুক্ৰ অভিযানৰ অধ্যয়ন সঞ্চালক হিচাপে কাম কৰাকে ধৰি একাধিক উপগ্ৰহ কাৰ্যসূচীৰ লগত জড়িত হৈ আহিছে।<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Chethan |date=5 May 2022 |title=Aim is to find unique outcome from Venus mission |work=The Times of India; New Delhi |via=Proquest}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bartels |first=Meghan |url=http://archive.org/details/edg-aas-issue |title=India has a new planetary target in mind: Venus |date=2012 |journal=All About Space |pages=13}}</ref> তেওঁ ৰিচ'ৰ্চছেট-২এৰ সহযোগী প্ৰকল্প সঞ্চালক আছিল।<ref>{{Cite web |last=lallanpost |date=2023-09-02 |title=इसरो की एक महिला वैज्ञानिक निगार शाजी ने आदित्य-एल1 मिशन का नेतृत्व किया है. |url=https://lallanpost.com/nigar-shaji-a-woman-isro-scientist-helmed-aditya-l1-mission/ |access-date=2023-09-03 |website=Lallanpost |language=en-US |archivedate=2023-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230903115533/https://lallanpost.com/nigar-shaji-a-woman-isro-scientist-helmed-aditya-l1-mission/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=10 February 2015 |title=Isro scientist urges engineering students to join space research |work=The Times of India; New Delhi |via=Proquest}}</ref> ২০২৩ চনৰ হিচাপত তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথম সৌৰ অভিযান [[আদিত্য-এল১]]ৰ প্ৰকল্প সঞ্চালক আছিল। ২০২৩ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত এই অভিযান সফলতাৰে আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last1=Kumar |first1=Hari |last2=Mashal |first2=Mujib |date=2023-09-02 |title=India Launches Its First Solar Mission |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2023/09/02/world/asia/india-solar-mission-launch.html |access-date=2023-12-31 |issn=0362-4331}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== ২০২৩ চনত টাইমছ নাওৱে শ্বাজী আৰু পি বীৰমুথুভেলক তেওঁলোকৰ "ভাৰতৰ মহাকাশ প্ৰচেষ্টাত অৱদান"ৰ বাবে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |date=1 October 2023 |title=11 get Times Now Amazing Indians Awards [India] |work=The Times of India; New Delhi |via=Proquest}}</ref> তিৰুচিৰাপল্লী আঞ্চলিক অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ে তেওঁক 'উৎকৃষ্টতাৰ প্ৰাকক্ষণ' সন্মান প্ৰদান কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=22 October 2023 |title=Solar mission chief Nigar Shaji urges women to aim high |work=The Hindu; Chennai |via=Proquest}}</ref><ref>{{Cite news |date=27 October 2023 |title=She's shining bright |work=The Hindu; Chennai |via=[[Proquest]]}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== নিগাৰ শ্বাজীয়ে মাক আৰু কন্যাৰ সৈতে [[বাংগালুৰু]]ত বসবাস কৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Desk |first=INVC |date=2023-09-04 |title=Diversity Shines: Muslim Scientists Nigar Shaji Heads ISRO's Sun Mission |url=https://www.internationalnewsandviews.com/muslim-female-scientist-nigar-shaji-nigar-shaji-isro/ |access-date=2023-09-04 |website=INVC |language=en-US |archivedate=2023-09-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230904102134/https://www.internationalnewsandviews.com/muslim-female-scientist-nigar-shaji-nigar-shaji-isro/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ স্বামীয়ে [[ডুবাই]]ত কাম কৰে।<ref name=":0" /> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:তামিলনাডুৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ লগত জড়িত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] obqjvxxu89t6kwmqq9g3uefcov78mm1 0 112146 616617 496271 2026-07-11T04:54:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616617 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = বেকাৰ চৰকাৰী হোষ্টেল | native_name = বেকাব় সব়কাব়ি হোস্টেল | native_name_lang = bn | image = | coordinates = | status = সক্ৰিয় | address = ৮ স্মিথ লেন, তালতলা, কলকাতা, পশ্চিম বংগ | start_date = | opened_date = ১৯১০ | owner = পশ্চিম বংগ চৰকাৰ }} '''বেকাৰ হোষ্টেল ''' ({{lang-en| Baker Hostel}}) ভাৰতৰ পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অৱস্থিত বেকাৰ হোষ্টেল এখন চৰকাৰী হোষ্টেল। ১৯১০ চনত [[ব্ৰিটিছ ৰাজ]]ৰ শাসনকালত বংগৰ তেতিয়াৰ লেফটেনেণ্ট গৱৰ্ণৰ এডৱাৰ্ড নৰ্মান বেকাৰে এই হোষ্টেলখন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{cite news |script-title=bn:বঙ্গবন্ধুর বেকার হোস্টেল|trans-title=Baker Hostel of Bangabandhu|url=https://risingbd.com/greatest-hero-in-history-news/307066 |work=Risingbd.com |language=bn |access-date=11 April 2020 |archive-date=11 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811180134/https://risingbd.com/greatest-hero-in-history-news/307066 |url-status=live }}</ref> তালতলাৰ ৮ স্মিথ লেনত অৱস্থিত এই হোষ্টেলটো মৌলানা আজাদ মহাবিদ্যালয়ৰ পুৰুষ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে। ==ইতিহাস== ১৮৯৬ চনত কলকাতাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে নিৰ্মিত টেইলৰ হোষ্টেলৰ চাৰিওফালে অস্বাস্থ্যকৰ পৰিৱেশ আৰু অপৰ্যাপ্ত আবাস ব্যৱস্থাৰ বাবে তেওঁলোকে নতুন হোষ্টেল নিৰ্মাণৰ বাবে আন্দোলন আৰম্ভ কৰে।[2] ১৯০৮ চনত নবাব আব্দুল জব্বৰে এই আন্দোলনৰ সূচনা কৰে।<ref name="Banglapedia">{{cite web |title=Jabbar, Nawab Abdul |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Jabbar,_Nawab_Abdul |website=[[Banglapedia]]|access-date=11 April 2020 |archive-date=22 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122012522/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Jabbar,_Nawab_Abdul |url-status=live }}</ref> খান বাহাদুৰ আহছানুল্লাহ, এ কে ফজলুল হকে হোষ্টেলটো স্থাপন কৰাৰ দাবীত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Ahsanullah, Khan Bahadur |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ahsanullah,_Khan_Bahadur |website=[[Banglapedia]]|access-date=11 April 2020 |archive-date=18 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718044311/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ahsanullah,_Khan_Bahadur |url-status=live }}</ref> ফলত চৰকাৰে এই হোষ্টেলটো নিৰ্মাণ কৰে।[2] ==সংগ্ৰহালয়== এই হোষ্টেলৰ দুটা কোঠা (নং ২৩ আৰু ২৪) বাংলাদেশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, বাংলাদেশৰ পিতৃস্বৰূপ তথা দেশখনৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰপতি শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ সন্মানত সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। ১৯৯৮ চনৰ ৩১ জুলাইত এই সংগ্ৰহালয়টো উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/Bangabandhu-remembered-at-Bekar-Hostel|title=Bangabandhu remembered at Bekar Hostel|date=15 August 2015|access-date=22 September 2022|newspaper=[[Prothom Alo]]|archive-date=22 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922042305/https://select-d.openx.net/w/1.0/arj?ju=https%3A%2F%2Fen.prothomalo.com%2Fbangladesh%2F3bdg0f5xvo&ch=UTF-8&res=1600x1000x24&ifr=true&tz=0&tws=1085x16004&be=1&bc=hb_pb_3.0.3&dddid=282cff08-34e6-4fd3-b113-cfcdeb10d79e%2C282cff08-34e6-4fd3-b113-cfcdeb10d79e&nocache=1663820585218&pubcid=4f02acc8-2d0c-4298-a2c0-f39f38d64907&schain=1.0%2C1!selectmedia.asia%2C5e70884875a43965922e2760%2C1%2C%2C%2C&aus=300x250%7C300x250&divids=gpt-passback%2Cgpt-passback&aucs=%252F84772874%252FPL_HB%2523gpt-passback%2C%252F84772874%252FPL_HB%2523gpt-passback&auid=541148923%2C541148923&aumfs=0%2C400|url-status=live}}</ref> ২০১১ চনৰ ২৩ ফেব্ৰুৱাৰীত হোষ্টেলত [[মুজিবৰ ৰহমান]]ৰ আৱক্ষ মূৰ্তি স্থাপন কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-175147|title=Bekar Hostel in Kolkata installs Bangabandhu's sculpture today|date=23 February 2011|access-date=22 September 2022|newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|archive-date=22 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922042250/https://www.thedailystar.net/news-detail-175147|url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনত সদৌ বংগ সংখ্যালঘু যুৱ ফেডাৰেচনে এই সিদ্ধান্তক সমালোচনা কৰি বংগবন্ধুৰ আৱক্ষ মূৰ্তিটো হোষ্টেলৰ পৰা আঁতৰাই দিবলৈ দাবী জনাইছিল, কাৰণ ইছলামে অট্টালিকাত মূৰ্তি স্থাপনৰ অনুমতি নিদিয়ে। সংস্থাটোৰ সাধাৰণ সম্পাদক কামৰুজ্জামানে এই কাৰ্য্য আপত্তিজনক বুলি বিবেচনা কৰিছিল। কাৰণ হোষ্টেলৰ ভিতৰত এটা মছজিদ আছে।<ref>{{cite news|url=https://www.newagebd.net/article/11825/articlelist/323/Cartoon|title=Remove Mujibur Rahman's bust from Kolkata hostel: ABMYF|date=23 March 2017|access-date=22 September 2022|newspaper=[[New Age (Bangladesh)|New Age]]|archive-date=22 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922042258/https://www.newagebd.net/article/11825/articlelist/323/Cartoon|url-status=live|archivedate=22 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922042258/https://www.newagebd.net/article/11825/articlelist/323/Cartoon|deadurl=yes}}</ref> এই সন্দৰ্ভত সংগঠনটোৱে পশ্চিম বংগৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]] আৰু বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্বেখ হাছিনালৈ পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰে। শ্বেখ হাছিনাৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ এমাহৰ আগৰ মাৰ্চ মাহত ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে পশ্চিম বংগ চৰকাৰক সংগঠনটো আৰু ইয়াৰ সমৰ্থকসকলৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা ল'বলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, যাক চৰকাৰে হাছিনা বিৰোধী উগ্ৰপন্থী গোট বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-asks-mamata-govt-to-act-tough-against-fringe-groups-demanding-removal-of-mujibur-statue/articleshow/57908929.cms|title=Centre asks Mamata govt to act tough against fringe groups demanding removal of Mujibur statue|first1=Dipanjan Roy|first2=Madhuparna|last1=Chaudhury|last2=Das|date=30 March 2017|access-date=22 September 2022|newspaper=[[The Times of India]]|archive-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111211122/http://timesofindia.indiatimes.com/india/centre-asks-mamata-govt-to-act-tough-against-fringe-groups-demanding-removal-of-mujibur-statue/articleshow/57908929.cms|url-status=live}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোৰ ২৪ নং কোঠাটো বংগবন্ধু সোঁৱৰণী কক্ষ নামেৰে জনাজাত। বংগবন্ধুৰ আৱক্ষ মূৰ্তি কোঠাটোৰ দুৱাৰৰ সন্মুখত অৱস্থিত। কোঠাটোৰ ভিতৰত তেওঁৰ ব্যৱহৃত বিচনা, টেবুল আৰু চকী আছে। সৰু পুথিভঁৰাল এটাত শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমানে লিখা কিতাপবোৰ সজাই থোৱা আছে। টেবুলত তেওঁৰ ৭ মাৰ্চৰ ভাষণ দিয়াৰ ফটো এখন। সংগ্ৰহালয়টোত প্ৰৱেশ সীমিত আৰু ইয়াক হোষ্টেল কৰ্তৃপক্ষই পৰিচালনা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/the-hostel-room-where-mujibar-rahman-stayed/articleshow/11999161.cms|title=The hostel room where Mujibar Rahman stayed|first=Prithvijit|last=Mitra|date=23 February 2012|access-date=22 September 2022|newspaper=[[The Times of India]]|archive-date=7 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607081335/http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/The-hostel-room-where-Mujibar-Rahman-stayed/articleshow/11999161.cms|url-status=live}}</ref> == প্ৰসংগ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://maulanaazadcollegekolkata.ac.in/hostel.php Baker Hostel] at [[Maulana Azad College]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিম বংগৰ সংগ্ৰহালয়]] [[Category:ভাৰতভিত্তিক সাংস্কৃতিক সংগঠন]] omx3wd1msroxsjtsv0tmz4k0oltoj0y 0 114704 616599 496668 2026-07-10T18:32:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616599 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = পূজা কাপুৰ | image = Pooja Kapur Indian Ambassador to Bulgaria.jpg | nationality = [[ভাৰতীয়]] | education = [[অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]]; [[ইক'ল নেচনেল ডি প্ৰশাসন]]; [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]] | profession = [[কূটনীতিবিদ]] | predecessor = | ambassador_from = July 2017 to march 2024 }} '''পূজা কাপুৰ''' {{lang-en|: Pooja Kapur}}; ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অতিৰিক্ত সচিব আৰু জি-২০ সৌছ শ্বেৰ্পা(G20 Sous Sherpa)। <ref name=":2">{{Cite web |title=MEA TEL |url=https://videshapps.gov.in/videsh/designation_data/1676 |access-date=2024-06-22 |website=videshapps.gov.in }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই পদত নিযুক্ত হোৱাৰ আগতে, তেওঁ [[ডেনমাৰ্ক]] ৰাজ্যত [[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰদূত]] আছিল<ref name=":1">{{Cite web|title=Embassy of India, Copenhagen, Denmark : Ambassador Profile|url=https://www.indianembassycopenhagen.gov.in/page/amb-profile/|access-date=2021-03-27|website=www.indianembassycopenhagen.gov.in|archivedate=2024-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240619113731/https://www.indianembassycopenhagen.gov.in/page/amb-profile/|deadurl=yes}}</ref> আৰু তাৰ পূৰ্বে [[বুলগেৰিয়া ৰিপাব্লিক]]<ref>{{Cite web|url=http://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/28446/Pooja_Kapur_appointed_as_the_next_Ambassador_of_India_to_the_Republic_of_Bulgaria|title=Pooja Kapur appointed as the next Ambassador of India to the Republic of Bulgaria|website=www.mea.gov.in|language=en|access-date=2017-07-23}}</ref> আৰু [[উত্তৰ মেচিডোনিয়া ৰিপাব্লিকত]] ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰদূতৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/29000/Pooja+Kapur+concurrently+accredited+as+the+next+Ambassador+of+India+to+the+Republic+of+Macedonia|title=Pooja Kapur concurrently accredited as the next Ambassador of India to the Republic of Macedonia|newspaper=Ministry of External Affairs, Government of India|language=en|access-date=2017-12-17}}</ref> ==কৰ্ম জীৱন== পূজা কাপুৰ ১৯৯৬ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰিছিল। তেওঁ লণ্ডন, কুৱালালামপুৰ আৰু ব্ৰাছেলছৰ ভাৰতীয় দূতাবাস / উচ্চায়ুক্তত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। নতুন দিল্লীৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত তেওঁ আছিয়ান বহুপক্ষীয় বিভাগৰ নেতৃত্বকে ধৰি পশ্চিম ইউৰোপ, দক্ষিণ-পূব এছিয়া, ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু কমনৱেলথৰ সৈতে ভাৰতৰ সম্পৰ্ক বিষয়ক দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://sofiaglobe.com/2017/05/12/pooja-kapur-is-new-indian-ambassador-to-bulgaria-and-macedonia/|title=Pooja Kapur is new Indian Ambassador to Bulgaria and Macedonia|date=2017-05-12|website=The Sofia Globe|access-date=2017-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720020107/http://sofiaglobe.com/2017/05/12/pooja-kapur-is-new-indian-ambassador-to-bulgaria-and-macedonia/|archive-date=20 July 2017|url-status=dead|archivedate=2017-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720020107/http://sofiaglobe.com/2017/05/12/pooja-kapur-is-new-indian-ambassador-to-bulgaria-and-macedonia/|deadurl=yes}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.indembsofia.org/eoi.php?id=Ambassador|title=Embassy of India, Sofia, Bulgaria : Ambassador Profile|website=www.indembsofia.org|language=en|access-date=2017-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731070906/http://www.indembsofia.org/eoi.php?id=Ambassador|archive-date=31 July 2017|url-status=dead|archivedate=2017-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170731070906/http://www.indembsofia.org/eoi.php?id=Ambassador|deadurl=yes}}</ref> ২০১৭ চনৰ জুলাই মাহত বুলগেৰিয়া গণৰাজ্যত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে,<ref>{{Cite web|url=http://www.indembsofia.org/news_detail.php?id=36|title=Embassy of India, Sofia, Bulgaria : News - Presentation of Credentials by H.E. Ms. Pooja Kapur, Ambassador of India to H.E. Mr. Rumen Radev, President of the Republic of Bulgaria, 17 July 2017.|website=www.indembsofia.org|language=en|access-date=2017-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731071850/http://www.indembsofia.org/news_detail.php?id=36|archive-date=31 July 2017|url-status=dead|archivedate=31 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170731071850/http://www.indembsofia.org/news_detail.php?id=36|deadurl=yes}}</ref> আৰু সমান্তৰালভাৱে উত্তৰ মেচিডোনিয়া গণৰাজ্যত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.indembsofia.org/news_detail.php?id=61|title=Embassy of India, Sofia, Bulgaria : News - Ambassador Pooja Kapur presented her credentials to H.E. President Gjorge Ivanov of Macedonia at the Presidential Palace in Skopje on 24 November 2017|website=www.indembsofia.org|language=en|access-date=2017-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180101013410/http://www.indembsofia.org/news_detail.php?id=61|archive-date=1 January 2018|url-status=dead|archivedate=1 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180101013410/http://www.indembsofia.org/news_detail.php?id=61|deadurl=yes}}</ref> পূজা কাপুৰে ২০২১ চনৰ মাৰ্চ মাহত ডেনমাৰ্ক ৰাজ্যত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":1" /> ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত পূজা কাপুৰে বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অতিৰিক্ত সচিব (জি২০) আৰু সৌছ শ্বেৰ্পাই (G20 Sous Sherpa) দায়িত্ব লয়।<ref name=":2" /> লিংকডইন শীৰ্ষ কণ্ঠস্বৰ ২০১৮ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়, আৰু এই তালিকাত স্থান লাভ কৰা তেওঁ একমাত্ৰ কূটনীতিবিদ আছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/pulse/linkedin-top-voices-2018-india-linkedin-editors-india-|title=LinkedIn Top Voices 2018: India|website=www.linkedin.com|language=en|access-date=2019-08-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/it-minister-among-linkedins-top-25-voices-for-india/1420634|title=IT minister among LinkedIn's top 25 voices for India|website=Outlook (India)|access-date=2019-08-08}}</ref> ২০২২ চনত দ্য কোপেনহেগেন পোষ্টে তেওঁক ডেনমাৰ্কৰ আটাইতকৈ ব্যস্ত ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hamilton |first=Ben |date=2022-08-26 |title=The Post |url=https://cphpost.dk/2022-08-26/news/denmarks-busiest-ambassador-pooja-kapur-of-india-talks-about-her-incredible-country-and-its-credible-credentials/ |access-date=2023-03-25 |website=The Post |language=en-GB}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== পূজা কাপুৰ অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চেভেনিং স্কোলাৰ আছিল, য'ত তেওঁ কূটনৈতিক অধ্যয়ন সম্পন্ন কৰিছিল ।<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2017|title=UNIVERSITY OF DELHI Alumni Newsmagazine|url=http://alumni.du.ac.in/ezine5/content/3%20Pic%20This/3%20Civil%20-%20Foreign%20Service/pT%20CS%20001%20%20august%20Ambassadors%20For%20All%20Seasons.pdf|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=University of Delhi|archivedate=2021-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121235031/http://alumni.du.ac.in/ezine5/content/3%20Pic%20This/3%20Civil%20-%20Foreign%20Service/pT%20CS%20001%20%20august%20Ambassadors%20For%20All%20Seasons.pdf|deadurl=yes}}</ref>তেওঁ পেৰিছৰ [[ইক'ল নেচনেল ডি এডমিনিষ্ট্ৰেচন]]ৰ পৰা ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ লগতে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে।<ref name=":0" />তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়ত শীৰ্ষ স্থান অধিকাৰ কৰা ছাত্ৰী আছিল আৰু বহুতো একাডেমিক ছাত্ৰবৃত্তি আৰু সন্মান লাভ কৰিছিল। তেওঁ ইংৰাজী, ফ্ৰেন্স আৰু হিন্দী ভাষাত বিশেষ ভাবে পাৰদৰ্শী থকা ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰদূত।<ref name=":0" /> পূজা কাপুৰৰ পিতৃ এজন ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক বিষয়া আছিল। পূজা কাপুৰ বিবাহিত আৰু তেওঁৰ এজন কিশোৰ পুত্ৰ আছে।<ref>{{Cite web |last=Egbert |first=Conrad |date=2021-06-01 |title=Denmark is a key partner for India |url=https://www.the-intl.com/post/denmark-is-a-key-partner-for-india |access-date=2022-07-18 |website=The International |language=en}}</ref> ==প্ৰকাশনা== পূজা কাপুৰ এগৰাকী প্রতিস্থিত লেখিকা। যিয়ে কেৱল বিশ বছৰ বয়সতে তেওঁৰ প্ৰথমখন ৰাজনীতি সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ সহ-লিখন কৰিছিল। ==তথ্য সূত্ৰ== {{Reflist}} 39ejjh0tz2383dgsmffgdqnfy650cki 0 115305 616712 487039 2026-07-11T11:03:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616712 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian politician}} {{Use dmy dates|date=December 2015}} {{Use Indian English|date=December 2015}} {{Infobox officeholder | name = ডাঃ মমতাজ সংঘমিতা | image = | imagesize = | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1946|1|16}} | birth_place = | residence = | death_date = | death_place = | office1 = [[Member of Parliament (India)|সংসদ সদস্য]], [[লোকসভা]]। | constituency1 = [[Bardhaman-Durgapur (Lok Sabha constituency)|বৰ্ধমান-দুৰ্গাপুৰ]] | term_start1 = মে’ ২০১৪ | term_end1 = মে’ ২০১৯ | predecessor1 = [[ছৈদুল হক]] | successor1 = [[এছ. এছ আহলুৱালিয়া]] | chiefminister1 = | office2 = | constituency2 = | term_start2 = | term_end2 = | predecessor2 = | successor2 = | chiefminister2 = | party = [[তৃণমূল কংগ্ৰেছ]] | spouse = [[Noor Alam Chowdhury|নুৰে আলম চৌধুৰী]] | college = | children = | alma_mater = | profession = [[চিকিৎসা প্ৰেকটিচনাৰ]]/[[অধ্যাপক]] | faculty = | website = | source = | parents = [[চৈয়দ আব্দুল মনছুৰ হাবিবুল্লাহ]] (পিতৃ) <br> মকছুদা খাতুন (মাতৃ) }} '''মমতাজ সংঘমিতা''' ({{lang-en|Mamtaz Sanghamita}}) এগৰাকী ভাৰতীয় চিকিৎসক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ পশ্চিমবংগৰ বৰধমন-দুৰ্গাপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)ৰ পৰা ষোড়শ লোকসভাৰ সংসদ সদস্য আছিল। ২০১৪ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত তেওঁ [[সৰ্বভাৰতীয় তৃণমূল কংগ্ৰেছ]] প্ৰাৰ্থী হিচাপে জয়ী হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Constituencywise-All Candidates|url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS2539.htm?ac=39|accessdate=17 May 2014|archivedate=4 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200904180134/http://results.eci.gov.in/ConstituencywiseS2539.htm?ac=39|deadurl=yes}}</ref> মমতাজ সংঘমিতা পশ্চিম বংগ বিধানসভাৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ তথা প্ৰাক্তন আইন মন্ত্ৰী প্ৰয়াত চৈয়দ আব্দুল মনছুৰ হাবিবুল্লাহ আৰু শিক্ষাবিদ মকছুদা খাটুনৰ কন্যা।<ref>{{Cite web|url=http://www.thestatesman.net/news/42968-habibulla-daughter-challenges-cpm-mp.html?page=3|title=Habibulla daughter challenges CPM MP|work=Trinamul fields controversial physician to uproot stalwart|first=Kanchan|last=Siddiqui|publisher=The Statesman, 7 March 2014|accessdate=11 June 2014|date=6 March 2014}}</ref><ref name="mamtaz">{{Cite web|url=http://www.calcuttayellowpages.com/adver/110776.html|title=Prof. (Dr.) Mumtaz Sanghamita|publisher=Calcutta Yellow Pages|accessdate=12 June 2014|archivedate=10 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190810002546/http://calcuttayellowpages.com/adver/110776.html|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ পেছাত এগৰাকী স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ, কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ৰ স্ত্ৰীৰোগ বিভাগৰ মুৰব্বী আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://aitmc.org/candidates_list.php|title=Lok Sabha Elections 2014 – Know Your Candidates|work=Dr. Mumtaz Sanghamita|publisher=All India Trinamool Congress|accessdate=11 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140625222517/https://aitmc.org/candidates_list.php|archivedate=25 June 2014}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == তেওঁ বৰ্ধমানৰ পৌৰ বালিকা বিদ্যালয় আৰু কলকাতাৰ ব্ৰহ্ম বালিকা শিক্ষাালয়ত পঢ়ি চাৰিটা বিষয়ত লেটাৰ লাভ কৰি প্ৰথম বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয়। তেওঁ বেথুন কলেজৰ পৰা প্ৰি-মেডিকেল সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। ১৯৬৮ চনত কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা এম বি বি এছ উত্তীৰ্ণ হয়। ইয়াৰ পিছত ১৯৭০ চনত কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডি জি অ’ আৰু দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা এম ডি (অ’ টি জি)। উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে তেওঁ ইংলেণ্ডলৈ গৈছিল।<ref name="mamtaz"/> == পৰিয়াল == তেওঁ ১৯৭৫ চনত ৰাজ্য চৰকাৰৰ বেৰিষ্টাৰ আৰু পিছলৈ কেবিনেট মন্ত্ৰী নুৰে আলম চৌধুৰীৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ কন্যা ডাঃ শাবানা ৰোজে ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা এমবিবিএছ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে আৰু তেওঁ উচ্চ চিকিৎসা গৱেষণা চলাই আছে।<ref name="mamtaz"/> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] chz00d646ymt7av0mivot49531zuvjd 0 121075 616586 610125 2026-07-10T16:42:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616586 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = পহেলা বৈশাখ | type = cultural | image = Mangal Shobhajatra in Dhaka.jpg | caption = বাংলাদেশৰ [[ঢাকা]]ত পহেলা বৈশাখ উদ্‌যাপনত [[মংগল শোভাযাত্ৰা]] | official_name = পহেলা বৈশাখ<ref name=samayeen159>{{cite book |author1=Nubras Samayeen |author2=Sharif Imon |editor=Kapila D. Silva and Amita Sinha |title=Cultural Landscapes of South Asia: Studies in Heritage Conservation and Management |url=https://books.google.com/books?id=Tc1CDQAAQBAJ |year=2016 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-36592-1 |pages=159–160}}</ref> | nickname = পহেলা বৈশাখ, পয়লা বৈশাখ | observedby = [[বাঙালী জাতি|বাঙালী]]সকলে | longtype = সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু জাতীয় উৎসৱ | duration = ১ দিন | frequency = বাৰ্ষিক | celebrations = বৈশাখী মেলা, শোভাযাত্ৰা, উপহাৰ দিয়া, আত্মীয়-স্বজন আৰু বন্ধু-বান্ধৱীক লগ কৰা, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান | relatedto = দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ সৌৰ নৱবৰ্ষ | alt = | significance = বাংলা বৰ্ষপঞ্জীত নতুন বছৰৰ আৰম্ভণি | begins = | ends = | date = ১৪ এপ্ৰিল {{small|(বাংলাদেশ)}}<br /> ১৫ এপ্ৰিল {{small|(ভাৰত)}} | weekday = | month = April | scheduling = | firsttime = | startedby = }} '''পহেলা বৈশাখ'''<ref>{{Cite web |last=গোস্বামী |first=শ্ৰমণা |date=27 March 2024 |title=আসছে বাংলা নববৰ্ষ! ১৪ না ১৫ এপ্ৰিল কবে পালিত হবে পয়লা বৈশাখ? জেনে নিন |url=https://eisamay.com/astrology/dharma-karma/rituals-and-festivals/hindu/bengali-new-year-2024-date-poila-baisakh-history-importance-and-significance/articleshow/108811238.cms |access-date=8 March 2025 |website=Eisamay Online |language=bn}}</ref>{{refn|group=n|name=Alternative}} ({{lang-en|Pohela Boishakh}}) বা '''পয়লা বৈশাখ''' হৈছে বিশ্বজুৰি [[বাঙালী জাতি|বাঙালী জনসাধাৰণে]] পালন কৰা বাংলা নৱবৰ্ষ। এই উৎসৱ [[বাংলাদেশ]]ত ১৪ এপ্ৰিল আৰু ভাৰতৰ [[পশ্চিমবংগ]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[ঝাৰখণ্ড]] আৰু [[অসম]] (গোৱালপাৰা আৰু [[বৰাক উপত্যকা]]) ৰাজ্যত ১৫ এপ্ৰিলত বন্ধৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=14 April 2022 |title=Poila Boishakh 1429: Why Bangladesh & West Bengal Celebrate Bengali New Year On Different Days |url=https://news.abplive.com/lifestyle/poila-boishakh-1429-history-of-bengali-calendar-and-why-bangladesh-and-bengal-celebrate-bengali-new-year-on-different-days-1525756 |access-date=14 April 2022 |work=ABP News |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317051539/https://news.abplive.com/lifestyle/poila-boishakh-1429-history-of-bengali-calendar-and-why-bangladesh-and-bengal-celebrate-bengali-new-year-on-different-days-1525756 |archive-date=17 March 2024 |language=en}}</ref> এই উৎসৱটি বসন্ত কালৰ শস্য চপোৱাৰ ওপৰত আধাৰিত—যিটো বাংলা বৰ্ষপঞ্জীত নতুন বছৰৰ প্ৰথম দিন।<ref name="Sinha2016p159">{{cite book |author1=Kapila D. Silva |author2=Amita Sinha |title=Cultural Landscapes of South Asia: Studies in Heritage Conservation and Management |url=https://books.google.com/books?id=Tc1CDQAAQBAJ |year=2016 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-36592-1 |pages=159–162}}</ref><ref name="BBC Hinduism">{{cite web |title=BBC – Religion: Hinduism – Vaisakhi |publisher=[[BBC]] |url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/hinduism/holydays/vaisakhi.shtml |access-date=22 January 2012}}</ref><ref>Crump, William D. (2014), [https://books.google.com/books?id=cDTfCwAAQBAJ&pg=PA114 Encyclopedia of New Year's Holidays Worldwide], MacFarland, page 114.</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA633 |title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations &#91; 2 volumes&#93; : An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |isbn=9781598842067 |last1=Gordon Melton |first1=J. |date=13 September 2011 |publisher=Abc-Clio}}</ref> পহেলা বৈশাখৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে কেইবাটাও তত্ত্ব প্ৰস্তাৱিত হৈছে। এটা তত্ত্বৰ মতে, মোগল শাসনৰ সময়ত সৌৰ কৃষি চক্ৰৰ লগত মিল নোহোৱা চন্দ্ৰ বৰ্ষপঞ্জী ইছলামিক হিজৰী বৰ্ষপঞ্জীৰ দ্বাৰা কৰ সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। এই অমিল দূৰ কৰিবলৈ বাঙালীসকলে পয়লা বৈশাখৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে, যাৰ ফলত [[মোগল সাম্ৰাজ্য]]ত ''বংগাব্দ'' নামেৰে জনাজাত বাংলা বৰ্ষপঞ্জীৰ বিকাশ ঘটে, যিয়ে [[আকবৰ]]ৰ অধীনত কৰ সংগ্ৰহ সংস্কাৰৰ ঘোষণাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name="Chakrabarti 2013">{{Cite book |last=Chakrabarti |first=Kunal |url=https://www.worldcat.org/oclc/861692768 |title=Historical dictionary of the Bengalis |date=2013 |others=Shubhra Chakrabarti |isbn=978-0-8108-8024-5 |publisher=Scarecrow Press |location=Lanham, [Maryland] |oclc=861692768}}</ref> ইয়াৰ উদযাপনৰ মূল পুৰণি ঢাকাৰ মাহিফৰাস সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাত নিহিত হৈ আছে।<ref>{{cite news |url=https://bangla.bdnews24.com/lifestyle/article1319479.bdnews |work=[[Bdnews24.com]] |language=bn |script-title=bn:বৈশাখী খাবাৰেৰ সুলুক সন্ধানে |trans-title=In search of Boishakhi banquets |author=Akram, Ridwan |date=14 April 2017 |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=14 April 2025 |archivedate=8 March 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230308160837/https://bangla.bdnews24.com/lifestyle/article1319479.bdnews |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |language=bn |title=মাহিফৰাসেৰ দাওয়াত টু পয়লাৰ ইলিশ-পান্তা |trans-title=From the banquets of the Mahifarash to the Ilish-Panta of Poila Boishakh |url=https://eisamaygold.timesgroup.com/culture/subho-nababarsha-bengali-food-tradition/1663682487740 |work=Ei Samay Gold |author=Sahebul Haq, Sheikh |access-date=2025-04-14 |archivedate=2023-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230308160844/https://eisamaygold.timesgroup.com/culture/subho-nababarsha-bengali-food-tradition/1663682487740 |deadurl=yes }}</ref> আন আন ইতিহাসবিদসকলে সপ্তম শতিকাৰ বাঙালী ৰজা [[শশাঙ্ক|শশাংক]]ক বাংলা বৰ্ষপঞ্জীৰ কৃতিত্ব দিয়ে।<ref name=meghna/><ref name="Sengupta2011"/> বৰ্তমান ই বহুলাংশে বেছিভাগ উদ্‌যাপনকাৰীৰ বাবে ধৰ্মনিৰপেক্ষ বন্ধৰ দিন আৰু কেইবাটাও ভিন্ন ধৰ্ম আৰু পটভূমিৰ লোকে উপভোগ কৰে। শোভাযাত্ৰা, মেলা আৰু পৰিয়ালৰ লগত সময় কটোৱাৰ মাজেৰে এই উৎসৱ উদ্‌যাপিত হয়। নতুন বছৰত বাঙালীসকলৰ বাবে পৰম্পৰাগত অভিবাদন হৈছে "শুভ নৱবৰ্ষ।" প্ৰতি বছৰে বাংলাদেশত উৎসৱমুখৰ ''[[মংগল শোভাযাত্ৰা]]''ৰ আয়োজন কৰা হয়। ২০১৬ চনত, [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|ইউনেস্ক’]]ই ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদে আয়োজন কৰা এই উৎসৱক মানৱতাৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল।<ref name="unescopb">[http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/mangal-shobhajatra-on-pahela-baishakh-01091 Mangal Shobhajatra on Pohela Boishakh]. UNESCO.</ref> == ইতিহাস আৰু উৎপত্তি == === নামকৰণ === [[বঙালী ভাষা|বাংলা ভাষা]]ত ''পহেলা'' বা ''পয়লা'' শব্দটোৰ অৰ্থ হʼল ‘প্ৰথম’ আৰু ''বৈশাখ'' হʼল বাংলা বৰ্ষপঞ্জীৰ প্ৰথম মাহ। {{refn|group=n|name=Alternative|Alternative English interations of the phrase include "Pahela Baishakh",<ref>{{cite book |last1=Versaci |first1=Antonella |last2=Cennamo |first2=Claudia |last3=Akagawa |first3=Natsuko |title=Conservation of Architectural Heritage (CAH): Embodiment of Identity |date=27 April 2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-95564-9 |page=63 |url=https://books.google.com/books?id=cjNtEAAAQBAJ&dq=%22Pahela+baishakh%22&pg=PA63}}</ref><ref>{{cite book |last1=Uddin |first1=Sufia M. |title=Constructing Bangladesh: Religion, Ethnicity, and Language in an Islamic Nation |date=15 December 2006 |publisher=Univ of North Carolina Press |isbn=978-0-8078-7733-3 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=wpS0vjc8atIC&dq=%22Pahela+baishakh%22&pg=PA135}}</ref><ref>{{cite book |last1=Karlekar |first1=Hiranmay |title=Bangladesh: The Next Afghanistan? |date=2005 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-3401-1 |url=https://books.google.com/books?id=CxzUvx7Wyw8C&dq=%22Pahela+baishakh%22&pg=PA268}}</ref><ref>{{cite book |last1=Amin |first1=Sakib Bin |title=The Economy of Tourism in Bangladesh: Prospects, Constraints, and Policies |date=7 August 2021 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-72900-4 |page=33 |url=https://books.google.com/books?id=WGg8EAAAQBAJ&dq=%22Pahela+baishakh%22&pg=PA33}}</ref> "Pahela Boishak"<ref>{{cite book |last1=Corbally |first1=Chris |last2=Dinell |first2=Darry |last3=Ricker |first3=Aaron |title=Intersections of Religion and Astronomy |date=1 November 2020 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-21727-8 |page=135 |url=https://books.google.com/books?id=SBEHEAAAQBAJ&dq="Pahela+Boishakh"&pg=PA135}}</ref><ref>{{cite book |last1=Guhathakurta |first1=Meghna |last2=Schendel |first2=Willem van |title=The Bangladesh Reader: History, Culture, Politics |date=30 April 2013 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-9567-6 |pages=17–21 |url=https://books.google.com/books?id=QES2AgAAQBAJ&dq=%22Pahela+Boishakh%22&pg=PA17}}</ref><ref>{{cite book |title=Bangladesh Quarterly |date=2012 |publisher=Department of Films & Publications, Government of Bangladesh. |page=22 |url=https://books.google.com/books?id=98ZPIUVyTrQC&q=%22Pahela+Boishakh%22 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Kirkpatrick |first1=Andy |title=The Routledge Handbook of World Englishes |date=31 December 2020 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-31972-9 |page=270 |url=https://books.google.com/books?id=Gd0NEAAAQBAJ&dq=%22Pahela+Boishakh%22&pg=PT270}}</ref> and "Poila Boishak".<ref name="Cambridge_Vijay_Varman">{{cite book |last1=Vijay |first1=Devi |last2=Varman |first2=Rohit |title=Alternative Organisations in India: Undoing Boundaries |date=February 2018 |publisher=Cambridge University Press |page=89 |isbn=978-1-108-42217-8 |url=https://books.google.com/books?id=m-ZNDwAAQBAJ&dq=%22poila+boishakh%22+cambridge&pg=PA89}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Khokan |first1=Sahidul Hasan |title=Bangladesh celebrates Bengali New Year Poila Boishakh |url=https://www.indiatoday.in/world/story/bangladesh-celebrates-bengali-new-year-poila-boishakh-2360164-2023-04-14 |access-date=14 November 2023 |magazine=India Today |location=Dhaka |date=14 April 2023}}</ref><ref name="DH_Sep2023">{{cite news |last1=Shamsi |first1=Mohammed Safi |title=West Bengal Assembly picks Poila Boishakh as state's foundation day, BJP against decision |url=https://www.deccanherald.com/india/west-bengal/west-bengal-assembly-passes-resolution-to-observe-bengali-new-year-poila-baisakh-as-bengal-day-2676748 |access-date=13 November 2023 |work=Deccan Herald |date=7 September 2023}}</ref>}}<ref name="sinha161">{{cite book |author1=Kapila D. Silva |url=https://books.google.com/books?id=Tc1CDQAAQBAJ |title=Cultural Landscapes of South Asia: Studies in Heritage Conservation and Management |author2=Amita Sinha |publisher=Taylor & Francis |year=2016 |isbn=978-1-317-36592-1 |pages=161–168}}, Quote: "Pohela Boishakh is celebrated on the first day of Boishakh, the first month of the Bengali calendar. It falls on 14 April in the Gregorian calendar, and it coincides with similar Vedic calendar-based New Year celebrations (...)"</ref> বাংলা ভাষাত নতুন বছৰক ''নৱবৰ্ষ'' বুলি কোৱা হয়, য’ত ‘নৱ’ৰ অৰ্থ নতুন আৰু ‘বৰ্ষ’ৰ অৰ্থ বছৰ।<ref name="crump114q" /> <ref>{{cite news |title=Subho Poila Baisakh |url=https://www.banglalovestory.in/2021/04/subho-poila-baisakh-wishes-in-bengali.html |publisher=Bangla Love Story |access-date=28 March 2021 |archivedate=13 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413173457/https://www.banglalovestory.in/2021/04/subho-poila-baisakh-wishes-in-bengali.html |deadurl=yes }}</ref> [[File:Emperor Akbar.png|alt=|thumb|মোগল সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰে]] বাংলা নৱবৰ্ষৰ উদ্‌যাপন আৰম্ভ কৰি কৰ সংগ্ৰহ প্ৰক্ৰিয়া সহজ কৰি তুলিবলৈ বাংলা [[দিনপঞ্জী|বৰ্ষপঞ্জী]] আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰূপায়ণ কৰে। ]] === পৰম্পৰাগত মূল === ==== মোগল উৎপত্তি তত্ত্ব ==== মোগল শাসনৰ সময়ত ইছলামিক [[ইছলামিক বৰ্ষপঞ্জী|হিজৰী]] বৰ্ষপঞ্জী অনুসৰি [[বাঙালী জাতি|বঙালী লোক]]ৰ পৰা ভূমিকৰ সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। এই বৰ্ষপঞ্জীখন আছিল চান্দ্ৰ পঞ্জিকা, আৰু ইয়াৰ নতুন বছৰটো সৌৰ কৃষি চক্ৰৰ লগত মিল নাছিল। কিছুমান সূত্ৰৰ মতে, এই উৎসৱটো মোগল সম্ৰাট [[আকবৰ]]ৰ শাসনকালত [[বংগ]]ত প্ৰৱৰ্তিত পৰম্পৰা আছিল আৰু কৰ বছৰটোক শস্য চপোৱাৰ সময় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ লগে লগে বাংলা বছৰটোক বংগাব্দ বুলি কোৱা হৈছিল। আকবৰে ৰাজকীয় জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী ফতুল্লাহ শিৰাজীক চান্দ্ৰ [[ইছলামিক বৰ্ষপঞ্জী]] আৰু ইতিমধ্যে ব্যৱহৃত সৌৰ হিন্দু পঞ্জিকাৰ সংমিশ্ৰণেৰে নতুন বৰ্ষপঞ্জী তৈয়াৰ কৰিবলৈ কয় আৰু ইয়াক ফাশ্বোলি শ্বান (শস্য চপোৱা বৰ্ষপঞ্জী) বুলি জনা গৈছিল। একাংশ বুৰঞ্জীবিদৰ মতে ইয়াৰ পৰাই বাংলা বৰ্ষপঞ্জী আৰম্ভ হৈছিল। শামসুজ্জামান খানৰ মতে, মোগলৰ গৱৰ্ণৰ নবাব মুৰ্শিদকুলি খাঁ হ'ব পাৰে, যিয়ে প্ৰথমে পুণ্যাহোৰ পৰম্পৰাক "আনুষ্ঠানিকভাৱে ভূমি কৰ সংগ্ৰহৰ দিন" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু আকবৰৰ বিত্তীয় নীতি ব্যৱহাৰ কৰি বাংলা বৰ্ষপঞ্জী আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="Chakrabarti 2013"/><ref name=banglapedia>{{Cite encyclopedia |year=2015 |title=Pahela Baishakh |encyclopedia=Banglapedia |publisher=Asiatic Society of Bangladesh |location=Dhaka, Bangladesh |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Pahela_Baishakh}}</ref> শামসুজ্জামান খান<ref name=meghna>{{Cite book |title=The Bangladesh Reader: History, Culture, Politics |last1=Guhathakurta |first1=Meghna |last2=Schendel |first2=Willem van |publisher=Duke University Press |year=2013 |isbn=9780822353188 |pages=17–18}}</ref> আৰু নীতিশ সেনগুপ্তৰ মতে, বাংলা বৰ্ষপঞ্জীৰ উৎপত্তি অস্পষ্ট।<ref name="Sengupta2011">{{cite book |author=Nitish K. Sengupta |title=Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib |date=2011 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-341678-4 |pages=96–98}}</ref> শামসুজ্জামানৰ মতে, ইয়াক বাংলা সন বা সাল বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ ক্ৰমে [[আৰবী ভাষা|আৰবী]] (سن) আৰু [[ফাৰ্চী ভাষা|ফাৰ্চী]] (سال) শব্দ, ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ইয়াক কোনো মুছলমান ৰজা বা চুলতানে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল।" <ref name=meghna/> ইয়াৰ বিপৰীতে সেনগুপ্তৰ মতে, ইয়াৰ পৰম্পৰাগত নাম ''বংগাব্দ''।<ref name="Sengupta2011"/><ref>Syed Ashraf Ali, [http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangabda Bangabda], National Encyclopedia of Bangladesh</ref> এইটোও স্পষ্ট নহয় যে ইয়াক আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে গ্ৰহণ কৰিছিল নে আকবৰে। বাংলা বৰ্ষপঞ্জী ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰম্পৰা হয়তো আকবৰৰ আগত হুছেইন শ্বাহে আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="Sengupta2011"/> বাংলা বৰ্ষপঞ্জী আৰু নতুন বছৰ কোনেও গ্ৰহণ নকৰিব, সেনগুপ্তই কয়, ই পৰম্পৰাগত বাংলা বৰ্ষপঞ্জীৰ ভিত্তিত বসন্ত চপোৱাৰ পিছত ভূমি কৰ সংগ্ৰহ কৰাত সহায় কৰিছিল, কাৰণ ইছলামিক হিজৰী বৰ্ষপঞ্জীয়ে সংগ্ৰহৰ তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত প্ৰশাসনিক অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name="Sengupta2011"/> কোনো কোনোৱে কয় যে বৰ্তমানৰ বাংলা বৰ্ষপঞ্জী হিজৰতৰ বছৰৰ পৰা আৰম্ভ হয় অৰ্থাৎ [[ইছলাম]]ৰ শেষ ৰাছুল হজৰত মহম্মদৰ [[মক্কা]]ৰ পৰা [[মদিনা]]লৈ প্ৰব্ৰজনৰ সময়ছোৱাৰ পৰা।<ref>{{cite web |url=https://www.milligazette.com/news/4-national/14395-bengali-calendar-begins-with-hijrah/ |title=Bengali calendar begins with Hijrah!}}</ref> বাংলা নৱবৰ্ষৰ উৎসৱমুখৰ উদ্‌যাপনৰ সূত্ৰপাত পুৰণি ঢাকাৰ [[বাঙালী মুছলমান]] মাছ বেপাৰী, মাহিফৰাস সমাজৰ পৰাই পোৱা যায়।<ref>{{Cite web |last=পাতা |first=যুগেৰ |date=28 December 2024 |title=পহেলা বৈশাখ ২০২৫ কবে ও কত তাৰিখে হবে? |url=https://www.jugerpata.com/pohela-boishakh-kobe/ |access-date=18 February 2025 |website=যুগেৰ পাতা |language=bn-BD}}</ref><ref>{{Cite web |title=বৈশাখ, ৰবীন্দ্ৰনাথ এবং আগামীৰ বাস্তবতা |url=https://dailyinqilab.com/literature/article/656718 |access-date=18 February 2025 |website=দৈনিক ইনকিলাব |language=bn}}</ref> মোগল যুগত মাহিফৰাসসকলে খেতিৰ শস্য চপোৱাৰ বতৰ আৰম্ভ হোৱাৰ উপলক্ষে নিজৰ আজিমপুৰ খেলপথাৰত ভোজ-ভাতৰ আয়োজন কৰাৰ বাবে জনাজাত আছিল। এই দিনজোৰা ভোজটোৱে পিছলৈ পৰম্পৰাগত পহেলা বৈশাখ উদ্‌যাপনলৈ বিকশিত হোৱাৰ পূৰ্বসূৰী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=আক্ৰাম |first=ৰিদওয়ান |title=বৈশাখী খাবাৰেৰ সুলুক সন্ধানে |url=https://bangla.bdnews24.com/lifestyle/article1319479.bdnews |website=[[Bdnews24.com|Bdnews24]] |language=bn |access-date=2025-04-14 |archivedate=2023-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230308160837/https://bangla.bdnews24.com/lifestyle/article1319479.bdnews |deadurl=yes }}</ref> ==== বিক্ৰমাদিত্য উৎপত্তি তত্ত্ব ==== একাংশ বুৰঞ্জীবিদে বাংলা বৰ্ষপঞ্জীক সপ্তম শতিকাৰ ভাৰতীয় ৰজা [[শশাঙ্ক|শশাংক]]ৰ বুলি কয়।<ref name=meghna/><ref name="Sengupta2011"/> [[আকবৰ]] যুগৰ তুলনাত বহু শতিকা পুৰণি দুটা [[শিৱ]] মন্দিৰতো ''বংগাব্দ'' শব্দটো পোৱা যায়, যাৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে আকবৰৰ সময়ৰ আগতে বাংলা বৰ্ষপঞ্জীৰ অস্তিত্ব আছিল।<ref name="Sengupta2011"/> ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ আগতে [[বংগ]]লৈকে বিস্তৃত বিভিন্ন ৰাজবংশই [[বিক্ৰম সংবৎ|বিক্ৰমী]] বৰ্ষপঞ্জী ব্যৱহাৰ কৰিছিল। [[পাল সাম্ৰাজ্য]]ৰ যুগত সৃষ্ট [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ]] গ্ৰন্থ আৰু শিলালিপিত "বিক্ৰম" আৰু [[আহিন|আশ্বিন]]ৰ দৰে মাহৰ কথা উল্লেখ আছে, যিবোৰ প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ অন্যান্য ঠাইত [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] গ্ৰন্থতো পোৱা যায়।<ref name=crump114q>{{cite book |author=William D. Crump |title=Encyclopedia of New Year's Holidays Worldwide |url=https://books.google.com/books?id=cDTfCwAAQBAJ&pg=PA114 |year=2014 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-9545-0 |pages=113114}}, Quote: "''Naba Barsha'' ("New Year"). Hindu New Year festival in West Bengal State, observed on the first day of the month of Vaisakha or Baisakh (corresponds to mid-April). New Year's Day is known as ''Pahela Baisakh'' (First of Baisakh)."</ref><ref>{{cite book |author1=Karen Pechilis |author2=Selva J. Raj |title=South Asian Religions: Tradition and Today |url=https://books.google.com/books?id=kaubzRxh-U0C&pg=PA48 |year=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-44851-2 |pages=48–49}}</ref><ref name=dalal135>{{cite book |author=Roshen Dalal |title=Hinduism: An Alphabetical Guide |url=https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC |year=2010 |publisher=Penguin Books |isbn=978-0-14-341421-6 |pages=135–137}}</ref><ref>{{cite book |author=D. C. Sircar |title=Indian Epigraphy |url=https://books.google.com/books?id=hXMB3649biQC |year=1965 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1166-9 |pages=241, 272–273}}</ref><ref>{{cite book |author=Richard Salomon |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the Other Indo-Aryan Languages |url=https://books.google.com/books?id=t-4RDAAAQBAJ |year=1998 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-509984-3 |pages=148, 246–247, 346}}</ref> ভাৰতৰ গ্ৰাম্য বাঙালী সম্প্ৰদায়ত, ভাৰত আৰু [[নেপাল]]ৰ আন বহু অঞ্চলৰ দৰে, বাংলা বৰ্ষপঞ্জীৰ কৃতিত্ব "বিক্ৰমাদিত্য"ক দিয়া হয়। কিন্তু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৭ চনত আৰম্ভ হোৱা এই অঞ্চলবোৰৰ দৰে নহয়, বাংলা বৰ্ষপঞ্জী ৫৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা আৰম্ভ হয়, ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে আৰম্ভণিৰ সন্দৰ্ভ বৰ্ষটো এটা সময়ত সালসলনি কৰা হৈছিল।<ref name="Klass1978p166">{{cite book |author=Morton Klass |title=From Field to Factory: Community Structure and Industrialization in West Bengal |url=https://books.google.com/books?id=XAZ2JBQ2vwsC&pg=PA166 |year=1978 |publisher=University Press of America |isbn=978-0-7618-0420-8 |pages=166–167}}</ref><ref name="Nicholas2003p13">{{cite book |author=Ralph W. Nicholas |title=Fruits of Worship: Practical Religion in Bengal |url=https://books.google.com/books?id=yLI7nyI2UVYC&pg=PA13 |year=2003 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-8028-006-1 |pages=13–23}}</ref><ref>{{Cite book |last=Nesbitt |first=Eleanor M. |url=https://books.google.com/books?id=XebnCwAAQBAJ&pg=PA122 |title=Sikhism: A Very Short Introduction |date=2016 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-874557-0 |language=en}}</ref> === সমসাময়িক ব্যৱহাৰ === বাংলাদেশত অৱশ্যে পুৰণি বাংলা বৰ্ষপঞ্জীখন ১৯৬৬ চনত, মুহম্মদ শহীদুল্লাহৰ নেতৃত্বত গঠন কৰা এখন সমিতিৰ দ্বাৰা সংশোধন কৰা হৈছিল। যʼত বছৰটোৰ প্ৰথম পাঁচ মাহ ৩১ দিন, বাকীবিলাক ৩০ দিনকৈ কৰা হয় আৰু প্ৰতিটো লিপ ইয়েৰত [[ফাগুন|ফাল্গুন]] মাহটো ৩১ দিনলৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হয়।<ref name= Chakrabarti114>{{cite book |author1=Kunal Chakrabarti |author2=Shubhra Chakrabarti |title=Historical Dictionary of the Bengalis |url=https://books.google.com/books?id=QVOFAAAAQBAJ&pg=PA114 |year=2013 |publisher=Scarecrow |isbn=978-0-8108-8024-5 |pages=114–115}}</ref> ১৯৮৭ চনত বাংলাদেশে এই কথা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। তেতিয়াৰ পৰাই ৰাষ্ট্ৰীয় বৰ্ষপঞ্জীৰ আৰম্ভণি হয় আৰু বাংলাদেশত নৱবৰ্ষৰ উৎসৱ প্ৰতি বছৰে ১৪ এপ্ৰিলত পৰে।<ref name= Chakrabarti114/> ২০১৮–১৯ চনত পুনৰ বৰ্ষপঞ্জীখন সংশোধন কৰা হয়, যʼত নিয়মীয়া বছৰত ফাগুন মাহ ২৯ দিনীয়া আৰু লিপ ইয়েৰত ৩০ দিনীয়া কৰি দিয়া হৈছে, গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ পশ্চিমীয়া ব্যৱহাৰৰ সৈতে অধিক মিল থকাৰ প্ৰয়াসত এনে কৰা হৈছে। অৱশ্যে উৎসৱ উদ্‌যাপনৰ তাৰিখ ১৪ এপ্ৰিল বুলিয়েই ধৰি ৰখা হৈছিল। ভাৰতৰ বাংলা বৰ্ষপঞ্জীখন হিন্দু পঞ্জিকা ব্যৱস্থাৰ লগত জড়িত আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা বিভিন্ন বাঙালী হিন্দু উৎসৱ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। পশ্চিমবংগ আৰু অন্যান্য ভাৰতীয় ৰাজ্যৰ বাঙালীসকলৰ বাবে এই উৎসৱ প্ৰতি বছৰে হয় ১৪ নতুবা ১৫ এপ্ৰিলত পৰে। বৰ্তমান ভাৰতীয় ৰাজ্যসমূহত প্ৰচলিত বাংলা বৰ্ষপঞ্জীখন সংস্কৃত গ্ৰন্থ, ''সূৰ্যসিদ্ধান্ত''ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হৈছে। ইয়াত মাহবোৰৰ ঐতিহাসিক সংস্কৃত নাম ধৰি ৰখা হৈছে, যʼত বছৰৰ প্ৰথম মাহটো হʼল [[বʼহাগ|বৈশাখ]]।<ref name= Chakrabarti114/> == উৎসৱৰ ৰীতি-নীতি == {{multiple issues|section=yes| {{expand section|date=April 2021}} {{more citations needed|section|date=July 2024}} }} === পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীক লগ কৰা === পহেলা বৈশাখৰ সময়ত মানুহে পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক, অৰ্থাৎ মহিলাসকলে [[শাৰী]] আৰু ছালৱাৰ কামিজ আৰু পুৰুষসকলে কুৰ্তা চোলা পৰিধান কৰে আৰু পৰিয়াল তথা বন্ধু-বান্ধৱীসকলৰ লগত সময় কটায়। বহুদিনৰ মূৰত বন্ধু-বান্ধৱ আৰু পৰিয়ালক একত্ৰিত কৰাৰ বাবেও পহেলা বৈশাখ পৰিচিত। একে সময়তে এই উৎসৱ হৈছে অতীতক পিছ পেলাই, ঐক্য আৰু পুনৰ্মিলনৰ সময় আৰু বন্ধু-বান্ধৱ তথা পৰিয়ালবৰ্গৰ সৈতে আনন্দদায়ক সময় কটোৱাৰ সময়। === নৱবৰ্ষৰ শুভেচ্ছা === {{See also|ছায়ানট}} [[File:Pahela Baishakh Celebrations 2019.jpg|thumb|পহেলা বৈশাখ উদ্‌যাপনৰ বাবে নগৰবাসীয়ে শাৰী পাতি ৰমনা পাৰ্কত প্ৰৱেশ কৰিছে]] বাংলাদেশত সাংস্কৃতিক গোষ্ঠী ছায়ানটৰ উদ্যোগত কাহিলি পুৱাতেই বাংলা নৱবৰ্ষ, পহেলা বৈশাখ উদযাপন কৰা হয়। ৰমনা বটমূল নামেৰে পৰিচিত ৰমনা পাৰ্কৰ আঁহত গছৰ তলত এই অনুষ্ঠানটি অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Nation celebrates Pahela Baishakh, newagebd.net, 14 April 2019 |url=https://www.newagebd.net/article/69960/nation-celebrates-pahela-baishakh |access-date=14 April 2025 |archivedate=24 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250124092114/https://www.newagebd.net/article/69960/nation-celebrates-pahela-baishakh |deadurl=yes }}</ref> === হালখাতা === {{main|হালখাতা}} [[File:A priest performs a ritual during Bengali New Year.jpg|thumb|বাংলা নৱবৰ্ষৰ সময়ত এজন পুৰোহিতে অনুষ্ঠানৰ ক্ৰিয়াকৰ্ম কৰি থকা দৃশ্য]] হালখাতা হʼল পহেলা বৈশাখ উপলক্ষে বিগত বছৰৰ সকলো হিচাপ-নিকাচ শেষ কৰি নতুন বহী খোলাৰ উৎসৱ। ইয়াক বাঙালী ব্যৱসায়ী, দোকানী আৰু ব্যৱসায়ীসকলে পালন কৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল যে প্ৰতিটো বছৰ নতুন সূচনাৰে আৰম্ভ হয়। ই গ্ৰাহক আৰু দোকানীৰ সকলো প্ৰাপ্য ঋণক আওকাণ কৰে, আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে দোকানৰ নতুন বছৰৰ বাবে এটা নতুন পৃষ্ঠা মুকলি কৰে। === ৰঙা-বগা সাজ-পোছাক === এই উপলক্ষে, পুৰুষসকলে পৰম্পৰাগত ডিজাইন, ছাপ বা এম্ব্ৰয়ডাৰী কৰা, ৰঙা বা বগা কুৰ্তা চোলা পৰিধান কৰা দেখা যায়। মহিলা আৰু যুৱতীসকলে ব্লাউজৰ সৈতে ৰঙা আৰু বগা [[শাৰী]] পিন্ধে আৰু মূৰত ফুলৰ মুকুট পিন্ধে। ছোৱালীবোৰেও ছালৱাৰ কামিজ পিন্ধে। পোছাকৰ লগতে পৰম্পৰাগত অলংকাৰ আৰু আনুষংগিক সামগ্ৰী পৰিধান কৰা দেখা যায়। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল হালখাতাত ব্যৱহাৰ কৰা পৰম্পৰাগত খতিয়ানবোৰত বগা পৃষ্ঠাৰ ৰঙা আৱৰণ আছিল বুলি ভবা হয়। === বৈশাখী আহাৰ === সাম্প্ৰতিক সময়ত, বাঙালীসকলে পৰম্পৰাগত বুলি দাবী কৰি [[পঁইতা ভাত|পান্তা ভাত]] বা পঁইতা ভাত খায়। পঁইতা ভাত হৈছে সিজোৱা ভাত ওৰে ৰাতি পানীত তিয়াই ৰাখি, পিছদিনা খাবৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা এক বিশেষ খাদ্য। ইয়াক [[ইলীহ মাছ|ইলীহ]] মাছ আৰু অন্যান্য তৰকাৰীৰ সৈতে জনপ্ৰিয়ভাৱে খোৱা হয়।<ref>{{Cite news |title=Pahela Baishakh down the years |url=https://en.prothomalo.com/lifestyle/Pahela-Baishakh-down-the-years |access-date=13 April 2021 |work=Prothom Alo |date=10 May 2018 |language=en}}</ref> কিন্তু বহুতে যুক্তি আগবঢ়ায় যে ই কোনো যুগ যুগ ধৰি চলি অহা পৰম্পৰা নহয় আৰু কেৱল এটা ধাৰাহে।<ref>{{Cite news |last=Haider |first=Reaz |date=9 April 2016 |title='Will not have Hilsa on Pahela Baishakh' |url=https://www.thedailystar.net/country/will-not-have-hilsa-pahela-baishakh-1206616 |access-date=18 December 2022 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> অতিৰিক্ত মাছ ধৰা বন্ধ কৰিবলৈ আৰু হ্ৰাস পোৱা ইলীহৰ জনসংখ্যা পুনৰ জনবহুল কৰিবলৈ এই সময়ৰ আশে-পাশে মাছ ধৰা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। === মংগল শোভাযাত্ৰা === {{main|মংগল শোভাযাত্ৰা}}মংগল শোভাযাত্ৰা হৈছে বাংলাদেশত বাংলা নৱবৰ্ষৰ প্ৰথম দিনটোত সম্পন্ন হোৱা এক গণ শোভাযাত্ৰা। ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদৰ শিক্ষক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে এই শোভাযাত্ৰাৰ আয়োজন কৰে। এই উৎসৱক বাংলাদেশী জনসাধাৰণৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ পৰিচয়ৰ প্ৰকাশ আৰু একতা বৃদ্ধিৰ উপায় হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ২০১৬ চনত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|ইউনেস্ক’]]ই ইয়াক অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে ঘোষণা কৰে, আৰু এই মংগল শোভাযাত্ৰাক প্ৰতিনিধিত্বমূলক তালিকাত মানৱ ঐতিহ্য হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়।{{citation needed|date=July 2024}} === বৈশাখী গ্ৰাম্য মেলা === বৈশাখী গ্ৰাম্য মেলা হʼল সেই অঞ্চলৰ স্থানীয় ৰাইজে আয়োজন কৰা এখন মেলা য’ত কিতাপৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বিশেষ ব্যঞ্জনলৈকে বিভিন্ন ধৰণৰ বিভিন্ন বস্তু বিক্ৰী কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে এই মেলাখন প্ৰকাণ্ড প্ৰকাণ্ড আঁহত গছৰ তলত অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু বহু দূৰৈৰ পৰা অহা ব্যৱসায়ীসকলে নিজৰ সামগ্ৰী আৰু খেলনা লৈ মেলাত গোট খাইছিল। শিশুসকলৰ বাবে নাগৰদোলাৰ দৰে চকৰীসমূহো ৰখা হয়। বিপনীসমূহত বিভিন্ন ধৰণৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য যেনে [[জেলেপী]], সন্দেশ, সোয়ান পাপড়ি, [[বাটাচা]] (চেনি বা গুৰেৰে তৈয়াৰী মিঠাই), খই (আখৈ), কদমা (চেনিৰে তৈয়াৰী মিঠাই), ইত্যাদি। ‘বায়স্কোপ’ নামৰ এক প্ৰকাৰৰ পুৰণি চিনেমা প্ৰজেক্টৰো সেই সময়ত ডেকা ল’ৰা-ছোৱালীৰ বাবে আকৰ্ষণৰ এক অংশ আছিল।<ref>{{Cite news |url=http://www.theindependentbd.com/printversion/details/145568 |title=Boishakhi Mela |work=The Independent |location=Dhaka |date=13 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216155242/http://www.theindependentbd.com/printversion/details/145568 |archive-date=16 February 2020}}</ref> == অঞ্চল == === বাংলাদেশ === [[File:PreparationsForPohelaBoishakh1417.jpg|thumb|পহেলা বৈশাখৰ বাবে মুখা প্ৰস্তুত কৰি থকা [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চাৰুকলা (সূক্ষ্ম কলা) প্ৰতিষ্ঠানৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী]] বাংলাদেশত বাংলা নৱবৰ্ষ চৰকাৰী বন্ধ হিচাপে পালন কৰা হয়। ইয়াৰ মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ আৰু হিন্দু সংখ্যালঘু লোকে ধৰ্মীয় সীমাৰ উৰ্দ্ধত গৈ এই উৎসৱ উদযাপন কৰে।<ref>{{cite book |author1=Kapila D. Silva |author2=Amita Sinha |title=Cultural Landscapes of South Asia: Studies in Heritage\n" Conservation and Management |url=https://books.google.com/books?id=Tc1CDQAAQBAJ |year=2016 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-36592-1 |pages=159–168}}</ref> উইলেম ভান শ্বেণ্ডেল আৰু হেংক শ্বুল্ট নৰ্ডহল্টৰ মতে, ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ চনত পাকিস্তানী শাসনক প্ৰতিহত কৰাৰ বাবে বাংলাদেশীসকলৰ মাজত সাংস্কৃতিক গৌৰৱ আৰু ঐতিহ্য প্ৰকাশৰ এক জনপ্ৰিয় মাধ্যম হৈ পৰিছিল এই উৎসৱ।<ref>{{cite book |author1=Willem van Schendel |author2=Henk Schulte Nordholt |title=Time Matters: Global and Local Time in Asian Societies |url=https://books.google.com/books?id=wQp-AAAAMAAJ |year=2001 |publisher=VU University\n\t" Press |isbn=978-90-5383-745-0 |page=41}}</ref> গায়ন-বায়ন, শোভাযাত্ৰা, মেলা আদিৰে দিনটো পালন কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে ব্যৱসায়ীসকলে এই দিনটো নতুন খতিয়ানেৰে আৰম্ভ কৰে, পুৰণি খতিয়ানটো শেষ কৰে যʼত প্ৰায়ে নিষ্ঠাবান গ্ৰাহকক আমন্ত্ৰণ জনোৱা আৰু তেওঁলোকক মিঠাই দিয়াটো জড়িত হৈ থাকে। এই উৎসৱক হালখাতা বুলি কোৱা হয়। গায়কসকলে নতুন বছৰক আদৰণি জনাই পৰম্পৰাগত গীত পৰিৱেশন কৰে। মানুহে ধ্ৰুপদী [[যাত্ৰা (নাট্য পৰম্পৰা)|যাত্ৰা]] নাটক উপভোগ কৰে। মানুহে উৎসৱমুখৰ সাজ-পোছাক পিন্ধে আৰু মহিলাসকলে চুলিত ফুলৰ মুকুট পিন্ধে। এই দিনটোত বগা-ৰঙা ৰঙৰ সংমিশ্ৰণ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়।<ref name="Schendel2013p17"/> পহেলা বৈশাখত বাংলাদেশীসকলে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱমুখৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰি উপভোগ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ''পান্তা ভাত'' (পঁইতা ভাত), ''ইলিছ ভাজি'' (ভজা ইলীহ মাছ) আৰু বহুতো বিশেষ ''ভৰ্তা'' আদি অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।<ref>{{cite book |editor1=Vishweshwaraiah Prakash |editor2=Olga Martin-Belloso |editor-link2=Olga Martín-Belloso |editor3=Larry Keener |editor4=S. Astley |editor5=S. Braun |editor6=H. McMahon |editor7=H. Lelieveld |display-editors=3 |title=Regulating Safety of Traditional and Ethnic Foods |url=https://books.google.com/books?id=H2glBgAAQBAJ&pg=PA104 |year=2016 |publisher=Elsevier Science |page=104 |isbn=978-0-12-800620-7}}</ref><ref name="Schendel2013p17">{{cite book |author1=Meghna Guhathakurta |author2=Willem van Schendel |title=The Bangladesh Reader: History, Culture, Politics |url=https://books.google.com/books?id=QES2AgAAQBAJ&pg=PA17 |year=2013 |publisher=Duke University Press |isbn=978-0-8223-9567-6 |pages=17–21}}</ref> ==== ঢাকাত ==== [[File:Bengali New Year 1422 01.jpg|thumb|বাংলাদেশৰ পহেলা বৈশাখত মংগল শোভাযাত্ৰাৰ দৃশ্য। [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা|ইউনেস্ক’]]ই মংগল শোভাযাত্ৰাক সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।<ref>[http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/mangal-shobhajatra-on-pahela-baishakh-01091 Mongol Shobhojatra on Pohela Boishakh]</ref>]] [[File:Colors of Celebration!-4.JPG|thumb|ঢাকাত পহেলা বৈশাখৰ বৰ্ণাঢ্য উদযাপন]] ঢাকাত, ৰমনা (ৰমনা বটমূল)ত আঁহত গছৰ তলত, ছায়ানটৰ উদ্যোগত কাহিলি পুৱাতেই [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]]ৰ গীত "এসো হে বৈশাখ" ৰ পৰিবেশনেৰে উদ্‌যাপন আৰম্ভ হয়। উদযাপনৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ হৈছে ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদৰ (চাৰুকলা) ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে আয়োজন কৰা পৰম্পৰাগত [[মংগল শোভাযাত্ৰা]]। ইতিহাস অনুসৰি মংগল শোভাযাত্ৰাৰ প্ৰাথমিক পদক্ষেপ যশোৰত চাৰুপীঠ নামৰ এটা সামূহিক সংগঠনে ১৯৮৫ চনত আৰম্ভ কৰিছিল। পিছলৈ ১৯৮৯ চনত, ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদে বিভিন্ন মটিফ আৰু বিষয়বস্তুৰে এই মংগল শোভাযাত্ৰাৰ আয়োজন কৰিছিল। এতিয়া সমগ্ৰ দেশতে বিভিন্ন সংগঠনৰ উদ্যোগত মংগল শোভাযাত্ৰা উদযাপন কৰা হয়।<ref>[http://archive.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMDRfMTRfMTRfM181NF8xXzEyMzIyNg%3D%3D মঙ্গল শোভাযাত্ৰা] (Non-English source)</ref> ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মংগল শোভাযাত্ৰাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ হৈছিল ১৯৮৯ চনত যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে সামৰিক শাসনৰ প্ৰতি থকা হতাশা দূৰ কৰিবলৈ এই শোভাযাত্ৰা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। কমেও তিনিটা থিমৰ সৈতে মাস্ক আৰু ফ্ল’ট তৈয়াৰ কৰিবলৈ তেওঁলোকে এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰিছিল, প্ৰথমটো বেয়াৰ ওপৰত, দ্বিতীয়টো সাহসৰ ওপৰত আৰু তৃতীয়টো শান্তিৰ ওপৰত আছিল।<ref name=unescopb/> ধৰ্ম, বিশ্বাস, জাতি, লিংগ বা বয়স নিৰ্বিশেষে বাংলাদেশী জনসাধাৰণৰ লোক ঐতিহ্যৰ বাবে গৌৰৱৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰা হৈছিল।<ref name=unescopb/> সাম্প্ৰতিক বছৰবোৰত, এই শোভাযাত্ৰাৰ দেশৰ সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতিৰ লগত প্ৰাসংগিক এক সুকীয়া বিষয়বস্তু থকা দেখা গৈছে। এই উপলক্ষে বিভিন্ন সাংস্কৃতিক সংগঠন আৰু বেণ্ডেও অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে আৰু সমগ্ৰ দেশতে বাঙালী সংস্কৃতিক উদযাপন কৰা মেলাৰ আয়োজন কৰা হয়। পহেলা বৈশাখক উদযাপনৰ বাবে অনুষ্ঠিত হোৱা আন পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত মুন্সিগঞ্জত ম’হ দৌৰ, চট্টগ্ৰামত বলীখেলা (মল্লযুঁজ), নৌকা বাইচ (নাও খেল), কুকুৰাৰ যুঁজ, পাৰ দৌৰ আদি উল্লেখযোগ্য।<ref name="history">{{cite news |title=Nobo Borsho and Pahela Baishakh: The Past and the Present |url=https://www.thedailystar.net/news/nobo-borsho-and-pahela-baishakh-the-past-and-the-present |newspaper=The Daily Star |date=14 April 2013}}</ref> ==== চট্টগ্ৰামত ==== চট্টগ্ৰামত পহেলা বৈশাখ উদ্‌যাপনৰ লগত ঢাকাৰ পৰম্পৰাৰ দৰেই বিভিন্ন পৰম্পৰা জড়িত হৈ থাকে। চট্টগ্ৰাম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সূক্ষ্ম কলা প্ৰতিষ্ঠানৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে মহানগৰীলৈ মংগল শোভাযাত্ৰা লৈ আহে, তাৰ পিছত দিনজোৰা সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰে দিনটো পালন কৰে।<ref name="Chakraborty1" /> ডিচি হিল এণ্ড চিআৰবি-ত চহৰৰ বিভিন্ন বিভিন্ন সামাজিক-সাংস্কৃতিক আৰু শিক্ষামূলক সংগঠনে বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰে। সম্মিলিত পহেলা বৈশাখ উদযাপন পৰিষদে পাহাৰীয়া প্ৰাংগণত, পুৱাৰে পৰা ৰবীন্দ্ৰ সংগীত আবৃত্তিৰে আৰম্ভ কৰি দুদিনীয়া কাৰ্যসূচীৰে এই উৎসৱ পালন কৰে। পূৰ্বৱৰ্তী বছৰক বিদায় জনাবলৈ আবেলিৰ পৰা সন্ধিয়াৰ লৈকে, চৈত্ৰ সংক্ৰান্তি অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="Chakraborty1" /> চট্টগ্ৰাম শিল্পকলা একাডেমীত বিভিন্ন লোকসংস্কৃতি, সংগীত, নৃত্য, পুতলা প্ৰদৰ্শনী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref name="Chakraborty1">{{Cite news |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/event/chittagong-set-welcome-bangla-new-year-76317 |title=Chittagong set to welcome Bangla New Year |last=Chakraborty |first=Pranabesh |work=The Daily Star |access-date=7 April 2017}}</ref> === ভাৰত === [[File:Poila Baisakh food Main lead image.jpg|thumb|পহেলা বৈশাখ উৎসৱৰ আহাৰ]] ভাৰতৰ বাঙালীসকলে ঐতিহাসিকভাৱে পহেলা বৈশাখ পালন কৰি আহিছে, আৰু [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[ত্ৰিপুৰা]] ৰাজ্যত ই চৰকাৰী আঞ্চলিক বন্ধৰ দিন। এই দিনটোক নৱবৰ্ষ বুলিও কোৱা হয়।<ref name=crump114>{{cite book |author=William D. Crump |title=Encyclopedia of New Year's Holidays Worldwide |url=https://books.google.com/books?id=cDTfCwAAQBAJ&pg=PA114 |year=2014 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-9545-0 |pages=114–115}}</ref> ==== পশ্চিমবংগ ==== পহেলা বৈশাখ হʼল ৰাজ্যখনৰ পৰম্পৰাগত নৱবৰ্ষৰ উৎসৱ, নতুন বছৰটোক ''নৱবৰ্ষ'' বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref name=crump114q/> এই উৎসৱ ১৪ বা ১৫ এপ্ৰিলত পৰে, কিয়নো পশ্চিমবংগত সৌৰচক্ৰৰ লগত খাপ খোৱা পৰম্পৰাগত বাংলা বৰ্ষপঞ্জী অনুসৰণ কৰা হয়, আনহাতে বাংলাদেশত এই উৎসৱ ১৪ এপ্ৰিলত পৰে।<ref>{{cite book |author1=Kunal Chakrabarti |author2=Shubhra Chakrabarti |title=Historical Dictionary of the Bengalis |url=https://books.google.com/books?id=QVOFAAAAQBAJ&pg=PA115 |year=2013 |publisher=Scarecrow |isbn=978-0-8108-8024-5 |pages=114–115}}</ref> পশ্চিমবংগৰ উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত ''প্ৰভাত ফেৰি'' নামৰ পুৱাৰ সাংস্কৃতিক শোভাযাত্ৰাটি অন্যতম। এই শোভাযাত্ৰাত নৃত্য দল আৰু শিশুসকলে ফ্ল’টৰ সৈতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰি [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]]ৰ গীতত নিজৰ পৰিবেশন কলা প্ৰদৰ্শন কৰা দেখা যায়।<ref>[http://zeenews.india.com/news/west-bengal/poila-baisakh-celebrated-in-west-bengal_1579225.html 'Poila Baisakh' celebrated in West Bengal], Press Trust of India (15 April 2015)</ref> ==== ত্ৰিপুৰা আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰত ==== পহেলা বৈশাখ হʼল ত্ৰিপুৰাৰ ৰাজ্যিক বন্ধৰ দিন। সেই দিনা মানুহে নতুন কাপোৰ পিন্ধে আৰু এটা সমৃদ্ধিশালী বছৰৰ বাবে মন্দিৰত প্ৰাৰ্থনা কৰি দিনটো আৰম্ভ কৰে। এই দিনটোত ব্যৱসায়ীসকলৰ বাবে পৰম্পৰাগত হিচাপ-নিকাচৰ নতুন বছৰ।<ref>{{cite news |title=Pahela Baisakh celebrated in Tripura |url=https://bdnews24.com/neighbours/pahela-baishakh-celebrated-in-tripura |work=bdnews24.com |date=15 April 2014}}</ref><ref name=tfepahela>[http://www.thefinancialexpress-bd.com/2016/04/14/26140/Tripura-people-observe-Pahela-Baishakh Tripura people observed Pahela Baishakh], Financial Express (14 April 2016)</ref> উৎসৱমুখৰ খাদ্য যেনে মিঠাই ক্ৰয় কৰি বন্ধু-বান্ধৱ আৰু পৰিয়ালৰ লোকক উপহাৰ হিচাপে বিতৰণ কৰা হয়।<ref name=tfepahela/> [[অসম]]ৰ লগতে পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যৰ বাঙালী লোকসকলে উলহ-মালহেৰে এই উৎসৱ পালন কৰে।<ref>[http://www.thestatesman.com/section/celebrating-new-year-all-year-long-1482952955.html Celebrating New Year all year long! ], The Statesman, 29 December 2016</ref> === অন্যান্য দেশত উদযাপন === {{Main|বৈশাখী মেলা}} [[কানাডা]]ৰ বাংলাদেশ হেৰিটেজ এণ্ড এথনিক ছ’চাইটি অৱ [[এলবাৰ্টা]]ৰ অন্যান্য সংগঠনৰ লগতে ইয়াৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ(বাংলা নৱবৰ্ষ) বৰ্ণিল ৰূপত উদ্‌যাপন কৰে। কেলগেৰীৰ বাঙালী লোকসকলে পৰম্পৰাগত খাদ্য, সাজ-পোছাক, আৰু বাঙালী সংস্কৃতিৰে এই দিনটো উদ্‌যাপন কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.baisakhifestival.com/naba-barsha-in-bengal.html |title=Naba Barsha in Bengal |access-date=5 May 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://bhesa.ca/index.php/events/events-bengali-event-heritage |title=Our Bengali Event Heritage |website=Bangladesh Heritage and Ethnic Society of Alberta |archive-url=https://archive.today/20150727091751/http://bhesa.ca/index.php/events/events-bengali-event-heritage |archive-date=27 July 2015}}</ref> [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]ৰ বংগবন্ধু কাউন্সিলেও ছিডনী অলিম্পিক পাৰ্কত পহেলা বৈশাখ অনুষ্ঠান আয়োজন কৰে।<ref>{{cite web |url=http://bangabandhucouncil.com.au/boishakhi-mela/ |title=BOISHAKHI MELA |publisher=Boishakhi Mela |access-date=4 April 2018}}</ref> == চিত্ৰ বীথিকা == <gallery> File:Bangladeshi girls celebrating Pohela Boishakh (17152686985).jpg|পহেলা বৈশাখৰ শোভাযাত্ৰাত প্লেকাৰ্ড লৈ থকা বাংলাদেশৰ শিশু File:Bangladeshi children with Pohela Boishakh placard at Pohela Boishakh celebration (02).jpg|পহেলা বৈশাখৰ শোভাযাত্ৰাত ৰঙীন প্লেকাৰ্ড লৈ থকা বাংলাদেশৰ শিশু File:Bangladeshi girls wearing traditional sari with flower crown at Pohela Boishakh celebration 2016 (01).jpg|[[চট্টগ্ৰাম]]ৰ পহেলা বৈশাখ উদ্‌যাপনত পৰম্পৰাগত শাৰী আৰু ফুলৰ মুকুট পিন্ধা বাংলাদেশৰ ছোৱালী File:Art competition at Pohela Boishakh celebration 2016 (04).jpg|[[চট্টগ্ৰাম]]ৰ পহেলা বৈশাখ উদ্‌যাপনত চিত্ৰাংকন প্ৰতিযোগিতা File:Phola boishak.JPG|বৈশাখী মেলা File:Bangladesh Women Association, Abudhabi.jpg|মহিলা সমিতিৰ দ্বাৰা পহেলা বৈশাখ উদযাপন, আবুধাবি, সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত File:Bengali New Year 1422 07.jpg|[[ঢাকা]]ত পহেলা বৈশাখ উদ্‌যাপনত [[মংগল শোভাযাত্ৰা]]ত সূৰ্য্যৰ এটা মটিফ </gallery> == লগতে চাওক == * [[বংগৰ নৱজাগৰণ]] * [[বাংলাদেশৰ উৎসৱসমূহৰ তালিকা]] * [[পশ্চিমবংগৰ উৎসৱসমূহৰ তালিকা]] * [[পহেলা ফাল্গুন]] * [[হালখাতা]] * [[বাঙাল]] == টোকা == {{reflist|group=n}} == তথ্য উৎস == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:Pahela Baishakh celebrations}} * [https://bengalicalendars.com/ Pohela Boishakh 1425] * [https://pure.uva.nl/ws/files/3756588/153270_199687.pdf Modern Times in Bangladesh], H.W. van Schendel (2001) * [https://todaybengalidate.com/calendar/baisakh-mas-1-tarikh/ Pahela Baishakh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210725064220/https://todaybengalidate.com/calendar/baisakh-mas-1-tarikh/ |date=2021-07-25 }} Pahela Baishakh Utsab * [https://onesearch.slq.qld.gov.au/permalink/61SLQ_INST/tqqf2h/alma99184083480102061 Shehab Uddin Pohela Boishakh photographs], [[State Library of Queensland]]. Photographs of Pohela Boishakh celebrations in [[Brisbane]] 28 May 2022. {{Bangladesh Holidays}} {{New Year by Calendar}} {{West Bengal}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিম বংগৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ উৎসৱ]] bv3gn47st4fhj60f1c96q6g7ymjfpko 0 121193 616702 561544 2026-07-11T10:43:17Z Psneog 141 616702 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] 3fe9jck87dxtj7e3ewjmozfufaaw83a 616703 616702 2026-07-11T10:55:44Z Psneog 141 /* তথ্যসূত্ৰ */ 616703 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==বিধান== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয়া নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] 89w3yhxumefcy1ksuaofhkysrj2d6z0 616704 616703 2026-07-11T10:56:39Z Psneog 141 /* বিধান */ 616704 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয়া নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] mqdlnwlvt0b1495s3fi6gtsmucoqxxc 616705 616704 2026-07-11T10:57:07Z Psneog 141 /* চুক্তিৰ বিধানসমূহ */ 616705 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] tg8g7becv4qt36je25evktt8lq8vsay 616710 616705 2026-07-11T11:02:13Z Psneog 141 /* তথ্যসূত্ৰ */ 616710 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] d1lg4ldyidhuywvmydi020zd2xce6rn 616723 616710 2026-07-11T11:22:29Z Psneog 141 /* তথ্যসূত্ৰ */ 616723 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}}।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে {{convert|47|e6acre|km2}}-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] qlvyji5tzhnm22sz03hi15448hjzfbv 616724 616723 2026-07-11T11:30:43Z Psneog 141 /* পটভূমি আৰু ইতিহাস */ 616724 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] cjjclk63nqc6e5t0252h2ejvviixjwd 616726 616724 2026-07-11T11:34:56Z Psneog 141 /* তথ্যসূত্ৰ */ 616726 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> == বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা == ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]ে ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref name=":0" /> তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] nsvhjb5ntjud8p1uu8mghefbpnbp2u9 616727 616726 2026-07-11T11:36:25Z Psneog 141 /* বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা */ 616727 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> === বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা === ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]ে ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref name=":0" /> তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1" /> === পাকিস্তানলৈ অনুদান আৰু ঋণ === সিন্ধু জল চুক্তি ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে পাকিস্তানত নতুন খাল, জলাধাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠন কৰা হৈছিল। এই পুঁজিলৈ [[ভাৰত]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[পশ্চিম জাৰ্মানী]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুনৰ্গঠন আৰু উন্নয়ন বেংক]] (IBRD)-এ অনুদান আৰু ঋণ আগবঢ়াইছিল। ভাৰতে চুক্তিৰ ৫ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাকিস্তানলৈ ৬২.০৬ মিলিয়ন পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং দহটা বাৰ্ষিক কিস্তিত পৰিশোধ কৰিবলৈ সন্মতি জনাইছিল।<ref name="iwt1" /><ref>{{cite web |title=Development Credit Agreement |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf |access-date=16 September 2018}}</ref> বৰ্তমান চুক্তিখনৰ অধীনত বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা মূলতঃ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিয়াত সীমাবদ্ধ। যেতিয়া কোনো পক্ষই চুক্তিত উল্লেখিত মধ্যস্থতা বা সালিচি প্ৰক্ৰিয়াত সহযোগিতা নকৰে, তেতিয়া বিশ্ব বেংকে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত সহায় কৰে।<ref name="iwt1" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] pwt9x112p5eg0uqmbitf384s2ygfn5k 616730 616727 2026-07-11T11:46:08Z Psneog 141 /* তথ্যসূত্ৰ */ 616730 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> === বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা === ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]ে ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref name=":0" /> তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1" /> === পাকিস্তানলৈ অনুদান আৰু ঋণ === সিন্ধু জল চুক্তি ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে পাকিস্তানত নতুন খাল, জলাধাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠন কৰা হৈছিল। এই পুঁজিলৈ [[ভাৰত]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[পশ্চিম জাৰ্মানী]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুনৰ্গঠন আৰু উন্নয়ন বেংক]] (IBRD)-এ অনুদান আৰু ঋণ আগবঢ়াইছিল। ভাৰতে চুক্তিৰ ৫ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাকিস্তানলৈ ৬২.০৬ মিলিয়ন পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং দহটা বাৰ্ষিক কিস্তিত পৰিশোধ কৰিবলৈ সন্মতি জনাইছিল।<ref name="iwt1" /><ref>{{cite web |title=Development Credit Agreement |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf |access-date=16 September 2018}}</ref> বৰ্তমান চুক্তিখনৰ অধীনত বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা মূলতঃ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিয়াত সীমাবদ্ধ। যেতিয়া কোনো পক্ষই চুক্তিত উল্লেখিত মধ্যস্থতা বা সালিচি প্ৰক্ৰিয়াত সহযোগিতা নকৰে, তেতিয়া বিশ্ব বেংকে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত সহায় কৰে।<ref name="iwt1" /> == প্ৰভাৱ == সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৪০.৭ ঘন কিলোমিটাৰ (৩৩ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|33|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->(১৬%) ভাৰত আৰু ২১৮.৩ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (১৭৭ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|177|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (৮৪%) পাকিস্তানক আৱণ্টন কৰা হয়।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/><ref>{{cite web |last=Chellaney |first=Brahma |title=India generous with its shared water resources |publisher=[[The Japan Times]] |date=11 August 2012 |url=http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |archive-date=14 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8|author-link=Brahma Chellaney|via=India Water Review}}</ref> অৱশ্যে চুক্তিখনে ভাৰতক পশ্চিমীয়া নদীসমূহত সীমিত পৰিসৰত জলসিঞ্চন, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু পানী সংৰক্ষণৰ অনুমতি দিয়ে।<ref name="Bakshi Indus Equation">{{citation |last1=Bakshi |first1=Gitanjali |title=Indus Equation |date=2011 |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |publisher=[[Strategic Foresight Group]] |last2=Trivedi |first2=Sahiba|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908163403/http://strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|archive-date=8 September 2013}}</ref> চুক্তিৰ এই ব্যৱস্থাৰ ফলত জম্মু আৰু কাশ্মীৰত জলসিঞ্চন আৰু জলসংৰক্ষণৰ সুযোগ সীমিত হৈ থকাৰ কথা বিভিন্ন বিশ্লেষকে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Geography of Jammu and Kashmir State: Irrigation – Importance and Types |publisher=Kashmiri Pandit Network |url=http://www.ikashmir.net/geography/chapter2.1.html |access-date=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Legislative Assembly rejects PDP resolution. Exploitation Of JK’s Water Resources |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html |date=30 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010111656/http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html|archive-date=10 October 2016|last=Ali|first=Muddasir}}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে সিন্ধু অৱবাহিকাত বৃহৎ বহুমুখী বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=indus/> চুক্তিৰ ব্যাখ্যা, জলসম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহক লৈ দুয়োখন দেশৰ মাজত বিভিন্ন সময়ত মতানৈক্য দেখা দিছে। এই বিষয়সমূহ চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত নিষ্পত্তিৰ বাবে উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref> কোনো কোনো বিশ্লেষকৰ মতে, চুক্তিখনৰ প্ৰযোজ্যতা ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ (পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদী) অৱবাহিকা আৰু পাকিস্তানত অৱস্থিত কেৱল ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ অৱবাহিকালৈ সীমাবদ্ধ হোৱাৰ ফলত ভাৰতে কিছুমান কৌশলগত সুবিধা লাভ কৰে। চুক্তিখনে মূলতঃ ভাৰতত উপলব্ধ বা প্ৰবাহিত পানীৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ বণ্টনহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Development has always been on top of our agenda: Nitin Gadkari |date=2 May 2019 |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502210156/https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-date=2 May 2019|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]}}</ref> আন কিছুমান বিশ্লেষণত যুক্তি দিয়া হৈছে যে, চুক্তিৰ আওতাত থকা ভাৰতীয় অংশত অৱস্থিত বান্ধ, বেৰাজ, বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ আদি আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত সামৰিক আক্ৰমণ চুক্তিৰ উলংঘন বুলি গণ্য হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত চুক্তিৰ বৈধতা বা অব্যাহত থকাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপিত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref><ref>{{cite journal |title=Asymmetric Bargaining Model for Water Resource Allocation over Transboundary Rivers |year=2019 |pmid=31100895 |url=https://europepmc.org/article/pmc/pmc6571634 |last1=Qin |first1=J. |last2=Fu |first2=X. |last3=Peng |first3=S. |last4=Xu |first4=Y. |last5=Huang |first5=J. |last6=Huang |first6=S. |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=16 |issue=10 |page=1733 |doi=10.3390/ijerph16101733 |pmc=6571634 |doi-access=free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] nifemvgq5c4cen4cznxgwh6ovzbllzo 0 121444 616562 507765 2026-07-10T12:57:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616562 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = নাটালিয়া মেটলিনেটছ | image = Nataly Matolinets (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|df=y|1990|12|20}} | birth_place = লুভিভ, [[ইউক্ৰেইন]] | occupation = {{flatlist| * ঔপন্যাসিক * গল্পকাৰ }} | nationality = ইউক্ৰেনিয়ান | years_active = ২০০৫ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ | genre = কল্প কাহিনী | known_for = | notable_works = | alma_mater = আইভান ফ্ৰেংক’ নেচনেল ইউনিভাৰচিটি, লুভিভ }} '''নাটালিয়া মেটলিনেটছ''' (ইউক্ৰেনিয়ান: Наталія Матолінець; জন্ম:২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৯০) এগৰাকী ইউক্ৰেনিয়ান ঔপন্যাসিক আৰু গল্প লেখক। তেওঁ ২০২৩ চনত ইএছএফএছ ক্ৰিচেলাছ বঁটা লাভ কৰিছিল। ==কৰ্মজীৱন== ১৯৯০ চনত ইউক্ৰেইনৰ লুভিভত নাটালিয়া মেটলিনেটছৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ আইভান ফ্ৰেংক’ নেচনেল ইউনিভাৰচিটিত সাংবাদিকতা বিষয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু ২০১৩ চনত ইয়াৰপৰাই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। নাটালিয়া বহু কেইখন উপন্যাসৰ লেখক, ইয়াৰ ভিতৰত তেওঁৰ আৰবান ফেণ্টাচিৰ ত্ৰিলজী ''ভাৰ্টা ইন দ্য গেম'' উল্লেখযোগ্য।কেইবাখনো ইউৰোপীয় নগৰক প্ৰেৰণা হিচাপে লৈ তেওঁ এই উপন্যাসখন ৰচনা কৰিছিল। পৌৰাণিক কল্পকাহিনীৰ ভেটিত তেওঁ ''Hessie'', ''Amaterasu Academy'', ''All My Keys and Gaia'' আদি কেইবাখনো উপন্যাস লেখিছে। ''চিৰামিক হাৰ্টচ্‌'' উপন্যাসখন বুৰঞ্জীমূলক। তেওঁ ইউৰ’কন ২০২৩, ইউৰোপিয়ান চাইঞ্চ ফিকচন চ’ছাইটি (ইএছএফএছ)ৰ ক্ৰিচেলাছ বঁটা আদি অনেক সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছে।<ref>{{cite news |title=The 2023 ESFS Award Winners |url=https://www.esfs.info/2020-2/ |access-date=5 November 2023|work=[[European Science Fiction Society|ESFS]]}}</ref> ''বাৰাবুকা'' (ইউ কে)ৰ পৰা তেওঁ ‘শ্ৰেষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ’ আৰু ‘শ্ৰেষ্ঠ চিৰিজ’ শিতানত সন্মান<ref>{{cite news |title=Barabooka Top: Winners 2018 |url=http://www.barabooka.com.ua/top-barabuki-peremozhci-2018-roku/ |access-date=5 November 2023|work=BaraBooka|language=uk}}</ref> লভাৰ লগতে তেওঁৰ কিতাপ ''বিবিচি চিলড্ৰেন বুক অৱ দ্য ইয়েৰ'' সন্মানৰ বাবে তালিকাভুক্ত হৈছে।<ref>{{cite news |title=Ukrainian Literary Award -- Kniha Roku BBC. Shortlist |url=https://guides.libraries.indiana.edu/c.php?g=1045781&p=7588371 |access-date=5 November 2023|work=IU Libraries}}</ref> ২০২২ চনত ''গ্ডানস্ক (Gdańsk) চিটি কালচাৰ ইনষ্টিটিউট'' আৰু ''গ্ডানস্ক চিটি অৱ লিটাৰেচাৰ''ৰ আবাসী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল,<ref>{{cite news |author=Marta Bańka |title=Inspiring Gdańsk air – another year of literary residencies in Gdańsk |url=https://media.gdansk.pl/komunikaty/788954/inspirujace-gdanskie-powietrze-kolejny-rok-rezydencji-literackich-w-gdansku |access-date=25 January 2023 |work=Gdańsk City Hall |date=13 June 2023|language=Polish}}</ref> আৰু ২০২৩ চনত প্ৰাগ ইউনেস্কো চিটি অৱ লিটাৰেচাৰত একে পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Beautiful Prague times in the work of Natalija Matolinec |url=https://www.unescoprague.org/natalija-matolinec/ |access-date=5 November 2023|work=Prague City of Literature |date=14 September 2023|language=cs}}</ref><ref>{{cite news |author=David Vaughan |title=Lviv and Prague: a tale of two cities |url=https://english.radio.cz/lviv-and-prague-a-tale-two-cities-8798633 |access-date=5 November 2023|work=[[Radio Prague]] |date=31 October 2023}}</ref> তেওঁ পোলেণ্ড,<ref>{{cite news |title=Connecting fantasy and urban heritage |url=https://www.bibliotekagdynia.pl/pl/wydarzenia/connecting-fantasy-and-urban-heritage |access-date=5 November 2023|work=City Public Library in Gdynia}}</ref> চেক গণৰাজ্য,<ref>{{cite news |title=Pražské dobrodružství Natalije Matolinec |url=https://www.unescoprague.org/prazske-dobrodruzstvi-natalije-matolinec/ |access-date=10 May 2024|work=Praha město literatury |date=4 April 2024}}</ref> বুলগেৰিয়া,<ref>{{cite news |title=SOZOPOL FICTION SEMINARS June 8-12, 2023 |url=https://ekf.bg/news/article/289 |access-date=5 November 2023 |work=Elizabeth Kostova Fondation |date=20 December 2022 |archivedate=5 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231105183057/https://ekf.bg/news/article/289 |deadurl=yes }}</ref> ছুইডেন<ref>{{cite news |title= UkraineVision 2024. Literary Journey. Exploring Modern Ukrainian Literature |url=https://ukrainevision.se/#Literary-Journey |access-date=5 February 2024|work=Ukraine Vision |date= }}</ref> আৰু যুক্তৰাজ্যৰ বিভিন্ন উৎসৱ আদিলৈ পেনেল আলোচনাৰ অতিথি বক্তা হিচাপে আমন্ত্ৰিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=NEW HORIZONS: UKRAINE |url=https://campya.org/new-horizons-ukraine/ |access-date=5 November 2023 |work=Camp YA |archivedate=5 November 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231105183055/https://campya.org/new-horizons-ukraine/ |deadurl=yes }}</ref> ২০২৪ চনৰ পৰা তেওঁ ছুইডিছ পেনৰ (Swedish PEN) সদস্য ৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Writer Natalia Matolinets becomes a member of Swedish PEN |url=https://suspilne.media/culture/723328-pismennica-natalia-matolinec-stala-clenkineu-svedskogo-pen/ |access-date=13 May 2024|work=suspilne.media|language=uk}}</ref> তেওঁৰ কিতাপ আৰু চুটিগল্পসমূহ পোলিছ, চেক, বুলগেৰিয়ান আৰু ইংৰাজী ভাষালৈ অনুবাদ হৈছে। ==প্ৰকাশিত গ্ৰন্থৰাজি== ===উপন্যাস=== * ''Varta in the Game'' (২০১৮) * ''Hessie'' (২০১৮) * ''Varta in the Game. The Artifact of Prague'' (২০১৯) * ''Amaterasu Academy'' (২০১৯) * ''চিৰামিক হাৰ্টচ্‌'' (২০২০) * ''Varta in the Game. The Blood of Budapest'' (২০২১) * ''All My Keys and Gaia'' (২০২২) * ''All My Keys and Gaia. Northern Fire'' (২০২৪) ===উপন্যাসিকা=== * '' দ্য এলায়েন্স ফ’ৰ দ্য ৰেচকিউ অৱ টাইলচ্‌ এণ্ড পিপল'' (২০২৩) ===চুটি গল্প=== * ''[https://sites.google.com/newmyths.com/newmythscomissue67b/issue-67-stories/the-lady-of-the-starry-jars দ্য লেডী অৱ দ্য ষ্টাৰি জাৰচ্‌]'' (নিউমিথচ্‌ ডট কম, ২০২৪) * ''আ নেইম বীড এণ্ড আ দিমন'' (In Another Time Magazine, ২০২৪) ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ইউক্ৰেইনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] 90qk079b3aomlql5pp9oeh80opmoqmf 0 123708 616597 614537 2026-07-10T18:12:40Z Dakalil 50728 /* */ Fixed typo 616597 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = য়'হান ৱল্ফগাং ফন গ'ট্য | image = Goethe (Stieler 1828).jpg | caption = জোচেফ কাৰ্ল ষ্টিলাৰৰ দ্বাৰা অংকিত প্ৰতিচ্ছবি, ১৮২৮ | birth_date = [[২৮ আগষ্ট]], ১৭৪৯ | birth_place = ফ্ৰাঙ্কফুৰ্ট, [[জাৰ্মানী]] | death_date = [[২২ মাৰ্চ]], ১৮৩২ | death_place = ৱেইমাৰ, জাৰ্মানী | occupation = কবি, নাট্যকাৰ, ঔপন্যাসিক, বিজ্ঞানী, দাৰ্শনিক | language = জাৰ্মান | nationality = জাৰ্মান | notableworks = ফাউষ্ট, দ্য সৰো অফ ইয়ং ৱেৰ্থাৰ, উইলহেল্ম মেইষ্টাৰ | movement = ষ্টৰ্ম আণ্ড ড্ৰাং, ক্লাছিকিজম }} '''য়'হান ৱল্ফগাং ফন গট্য'''{{efn|1={{IPA|de|ˈjoːhan ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡøːtə|audio=GT JWvG.ogg}};<ref name="Longman"/> English pronunciations include {{IPAc-en|ˈ|ɡ|ɜːr|t|ə}} {{respell|GUR|tə|}}, {{IPAc-en|alsous|ˈ|ɡ|ʌ|t|ə|,_|ˈ|ɡ|eɪ|t|ə|,_|-|t|i}} {{respell|GUT|ə|,_|GAY|tə|,_-|ee}}.<!-- Please note that Wikipedia follows a different convention (see [[Help:IPA for English]]) than the "Oxford Dictionary"; Wikipedia has stressed /ɜːr/ instead of stressed /ər/; this means that "Oxford Dictionary"'s /ˈɡə(r)tə/ becomes /ˈɡɜːrtə/ here. --><ref>{{Cite Merriam-Webster|Goethe}}</ref><ref name="Longman">{{Cite book |last=Wells |first=John |author-link=John C. Wells |title=Longman Pronunciation Dictionary |publisher=Pearson Longman |edition=3rd |year=2008 |isbn=978-1-4058-8118-0}}</ref>}} ({{lang-de|Johann Wolfgang von Goethe}}, {{IPA|de|ˈjoːhan ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡøːtə|pron|audio=GT JWvG.ogg}}; ২৮ আগষ্ট ১৭৪৯ – ২২ মাৰ্চ ১৮৩২) আছিল এজন [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]] কবি, ঔপন্যাসিক, নাট্যকাৰ, বিজ্ঞানী আৰু চিন্তাবিদ। তেওঁ [[ইউৰোপ]]ৰ [[সাহিত্য]], [[দৰ্শন]], আৰু [[বিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref name="britannica">"Johann Wolfgang von Goethe". Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Johann-Wolfgang-von-Goethe</ref> == সাহিত্যকৃতি == গ্যোটে জাৰ্মান সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ব্যক্তিত্ব। তেওঁৰ অনন্য কীৰ্তিসমূহৰ ভিতৰত ''ফাউষ্ট'' নাটকখন বিশেষ প্ৰসিদ্ধ। এইখন নাটক ইউৰোপীয় সাহিত্যৰ এক শিৰোমণি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Faust">Goethe, Johann Wolfgang von. ''Faust''. Translated by Walter Kaufmann. Anchor Books, 1962.</ref> তেওঁৰ প্ৰথম জনপ্ৰিয় ৰচনা আছিল ''দ্য ছ'ৰোচ অফ ইয়ং ৱেৰ্থাৰ'' (''The Sorrows of Young Werther''), যি ইউৰোপত এক সম্পূৰ্ণ সাহিত্যিক আন্দোলন সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ৰোমাণ্টিক যুগৰ আৰম্ভণিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="werther">Goethe, J.W. ''The Sorrows of Young Werther''. Penguin Classics.</ref> == দৰ্শন আৰু বিজ্ঞান == গ্যোটে দৰ্শন, বিশেষকৈ ৰঙৰ তত্ত্ব (Theory of Colours) লৈ আগ্ৰহী আছিল। তেওঁ [[আইজাক নিউটন]]ৰ ৰঙৰ তত্ত্বৰ ওপৰত সমালোচনা কৰিছিল আৰু নিজৰ পৰ্যবেক্ষণমূলক পদ্ধতি আগবঢ়াইছিল।<ref name="colors">Goethe, J.W. ''Theory of Colours''. MIT Press.</ref> == ৰাজনৈতিক আৰু ৰাজদৰবাৰিক জীৱন == গ্যোটে ৱেইমাৰৰ ৰাজদৰবাৰত উপদেষ্টা হিচাপে কৰ্মৰত আছিল আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাপনাৰ লগতে নাট্যকলাৰ উন্নয়নত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল। == মৃত্যু আৰু ঐতিহ্য == ১৮৩২ চনৰ ২২ মাৰ্চত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। মৃত্যুৰ পিছতো তেওঁৰ সাহিত্য আৰু চিন্তাধাৰাই বিশ্বজুৰি সাহিত্যিক, দাৰ্শনিক আৰু দৃষ্টিবিজ্ঞানিক আলোচনাত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰি আছে। == উৎস == <references /> ==টোকা== {{notelist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Sister project links|d=Q5879|c=Category:Johann Wolfgang von Goethe|s=Author:Johann Wolfgang von Goethe|n=no|voy=no|m=no|mw=no|species=no|f=no|wikt=Goethesque|b=no|v=no}} * {{In Our Time|Goethe|p003c1c8|Goethe}} * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p00546n1 "Goethe and the Science of the Enlightenment"] ''In Our Time'', [[BBC Radio 4]] discussion with [[Nicholas Boyle]] and [[Simon Schaffer]] (10 February 2000) * At the [[Linda Hall Library]], Goethe's: ** (1810) [http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/color/id/9882 ''Zur Farbenlehre'' (Atlas)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019023340/http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/color/id/9882 |date=2020-10-19 }} ** (1840) [http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/color/id/10057 ''Goethe's Theory of Colours; translated from the German: with notes by Charles Lock Eastlake''] * [http://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/judaica/search/quick?query=goethe Works by and about Johann Wolfgang von Goethe in University Library JCS Frankfurt am Main: Digital Collections Judaica] * [http://poemsintranslation.blogspot.com/search/label/Goethe Goethe in English] at ''Poems Found in Translation'' * [http://goetheglobal.com Goethe Quotes: New English translations and German originals] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:জাৰ্মানী]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] t4vmfgdd07phg0n4bcsfbo78x7odqg3 0 125049 616686 537527 2026-07-11T09:08:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616686 wikitext text/x-wiki {{infobox ethnic group | group = ভিষ্টি | image = [[File:A water carrier or “bhisti” in India,.jpg|thumb|ভাৰতৰ এজন ভিষ্টি পানী বাহক]] | caption = | population = | popplace = ভাৰত • পাকিস্তান | langs = [[উৰ্দু]] • [[হিন্দী]] • [[অৱধী]] | rels = ইছলাম | related = | native_name = | native_name_lang = }} [[File:Bhishti (water carrier) in 1880.jpg|thumb|১৮৮০ চনত এজন ভিষ্টি]] '''ভিষ্টি''' বা বাহিষ্ঠী উত্তৰ ভাৰত, পাকিস্তান আৰু নেপালত পোৱা এটা মুছলমান জনগোষ্ঠী বা বিৰাদাৰী।<ref>[https://www.livingwatersmuseum.org/bhishti-the-water-carriers https://www.livingwatersmuseum.org/bhishti-the-water-carriers </ref><ref>{{Cite book |last1=Samiuddin |first1=Abida |url=https://books.google.com/books?id=qEXFxCK-ulUC&dq=global+encyclopaedic+ethnography+of+indian+muslim+by+abida+samiuddin%2C+r.+khanam+volume+0&pg=RA1-PA361 |title=Global Encyclopaedic Ethnography of Indian Muslim |last2=Khanam |first2=R. |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-299-3 |pages=110–114 |language=en}}</ref> তেওঁলোক আব্বাছি, বাহিষী আব্বাচী, শ্বেখ আব্বাছি আৰু ছাক্কা নামেৰেও পৰিচিত। তেওঁলোকে প্ৰায়ে আব্বাছি বা শ্বেখ আব্বাছি উপাধি ব্যৱহাৰ কৰে। ভিষ্টিসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে পানীভাৰী হিচাপে কাম কৰিছিল।<Ref>[https://scalar.lehigh.edu/kiplings/bhishti-bheesty bhishti (bheesty)]</ref> ==মূল== তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা ফাৰহা খাতুনৰ মতে, কিছুমান ভিষ্টিয়ে দাবী কৰে যে, ইতিহাসত প্ৰথম সন্নিৱিষ্ট ভিষ্টি আছিল আব্বাছ ইবনে আলী, যাক তেওঁলোকে "হজৰত আব্বাছ" বুলি কয়। ৬৮০ চনত ইমাম হুছেইন আৰু তেওঁৰ সৈন্যই দামাস্কাছত যুদ্ধৰ সময়ত হুছেইন আৰু তেওঁৰ সৈন্যবাহিনীলৈ পানী আনিবলৈ ফুৰাট নদী (ইউফ্ৰেটিছ) পাৰ হওঁতে আব্বাছৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/docu-on-vanishing-bhistis-their-struggle-for-existence-to-hit-nandan-screen-on-aug-3/articleshow/93242539.cms|title=Docu on vanishing bhistis, their struggle for existence to hit Nandan screen on Aug 3|newspaper=The Times of India |date=31 July 2022}}</ref> আব্বাছ ইবনে আলী চতুৰ্থ ৰছিদুন খলিফা ইমাম আলীৰ পুত্ৰ আছিল। আলী তেওঁৰ বীৰত্ব আৰু ইছলামৰ প্ৰতি নিষ্ঠাৰ বাবে পৰিচিত আছিল, যাৰ বাবে তেওঁ অসংখ্য উপাধি লাভ কৰিছিল। ইয়াৰে এটা আছিল ‘ছাক্কা’ বা পানীবাহী, ইৰাকৰ কাৰবালা যুদ্ধৰ পিছত (৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ) প্ৰদান কৰা সন্মান, য’ত তেওঁ নিজৰ আঢ়ৈবছৰীয়া ভাতৃ ইমাম হুছেইনৰ সন্তানৰ বাবে পানী আনিবলৈ গৈ নিজৰ প্ৰাণ আহুতি দিছিল। লক্ষ্ণৌ চহৰত দৰগাহ হজৰত আব্বাছ<ref>{{Cite web |title=Dargah of Hazrat Abbas |url=https://lucknow.me/Dargah-of-Hazrat-Abbas.html |access-date=2025-09-06 |archivedate=2025-01-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250126175847/https://lucknow.me/Dargah-of-Hazrat-Abbas.html |deadurl=yes }}</ref> আদি জলবাহকৰ বলিদানক সন্মান জনাই নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ সময়ত এই মন্দিৰে ভাৰতীয় চিপাহী আৰু বেগম হজৰত মহলক সহায় আগবঢ়াইছিল। কাৰবালাৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰত নিজৰ উৎপত্তিৰ প্ৰতি সত্যতাৰে মোগল আৰু ব্ৰিটিছ যুগৰ মাজেৰে উপমহাদেশৰ সামৰিক ইতিহাসত ভিষ্টিসকলে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। পানী বহনকাৰীসকল আছিল প্ৰতিটো ডাঙৰ সেনাৰ দলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ১৫৩৯ চনত বৰ্তমানৰ বিহাৰৰ চৌছাৰ যুদ্ধত শ্বেৰশ্বাহ ছুৰীৰ বিৰুদ্ধে হোৱা যুদ্ধত মোগল সম্ৰাট হুমায়ুনৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰে এজন ভিষ্টিয়ে। এই নামহীন নায়কে এটা “মছক’’(পানী ভৰোৱা মোনা) ফুলাই দিয়ে, গতিকে সম্ৰাট তাৰ ওপৰত গংগা-পাৰ হৈ নিৰাপদ স্থানলৈ পলায়ন কৰিলে। তেওঁৰ সাহসিকতাৰ বাবে সাম্ৰাজ্যবাদী প্ৰশংসা হিচাপে তেওঁক সিংহাসনত এদিন থকাৰ পুৰস্কৃত কৰা হৈছিল। আজমেৰ শ্বৰীফ দৰগাহৰ বহুতো চিহ্নিত নোহোৱা কবৰৰ ভিতৰত এটা কবৰত ভিষ্টিক সমাধিস্থ কৰা হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://sarmaya.in/exhibition/short-history-of-indias-bhistis/|title=Memories of a Water Bearer - A Short Story Of India's Bhistis|website=sarmaya.in}}</ref> বাহিষ্টিসকল এনে এটা জনগোষ্ঠীত পৰিণত হৈছে য’ত বিভিন্ন জাতি, যেনে আব্বাছি, কুৰেশ্বি, তুৰ্ক, ফাৰুকী, সমৰী চোহান, বেহলিম আদি লোক জড়িত হৈ আছে। আব্বাছি বহিষ্টি নামেৰে সুপৰিচিত। কাৰণটো হ’ল বাগদাদৰ পতনৰ পিছত বহু আব্বাছিৰ পৰিয়াল ভাৰতলৈ আহিছিল, য’ত কিছুমান পৰিয়ালে নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰাখি বেলেগ বেলেগ কাম কৰাৰ বিপৰীতে কিছুমান পৰিয়ালে জলবাহী বৃত্তিটো মোগল সেনাবাহিনীত গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু কিছুমান পৰিয়ালে ব্ৰিটিছ সেনাবাহিনীত এই বৃত্তি গ্ৰহণ কৰিছিল। ==বৃটিছ সেনাবাহিনীত ভিষ্টি== ভিষ্টিসকলে মাজে মাজে জুইৰ সৈতে খেল প্ৰদৰ্শন কৰাৰ উল্লেখযোগ্য সাহসৰ বাবে সকলোৰে পৰিচিত। কোৱা হয় যে বিদ্ৰোহৰ পিছত সন্মান বিতৰণৰ সময়ত ইংৰাজ অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ এজন কৰ্ণেলক তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰপৰা বিশেষভাৱে বিশিষ্ট ব্যক্তি এজনক বাছনি কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, যাতে তেওঁ ভি চিৰপৰা সন্মান লাভ কৰি সন্মানিত হয়। ৰেজিমেণ্টৰ ভিষ্টিক সেইজন ব্যক্তি হিচাপে বাছি লোৱা হৈছিল যিয়ে নিজৰ সাহসিকতাৰে ৰেজিমেণ্টৰ প্ৰতিজন সৈনিকক অতিক্ৰম কৰিছিল। সেই কথা শুনি কামাণ্ডিং অফিচাৰে এজন ভিষ্টি বঁটা গ্ৰহণকাৰী হ’ব নোৱাৰে বুলি কাৰোৱেই নাম ল’বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে। তেওঁ এই ভিত্তিত আপত্তি কৰিছিল যে, যদিও তেওঁৰ লোকসকলে বহুতো বীৰত্বৰ কাম কৰিছিল, ৰেজিমেণ্টৰ ''পানী বাহক''ৰ দৰে বীৰত্বৰ কামৰ সৈতে কোনোটোৱেই তুলনা কৰিব নোৱাৰি। গতিকে ইয়াক বঁটা দিয়া হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite web|url=http://archive.org/details/typicalpictureso00cole|title=Typical pictures of Indian natives : being reproductions from specially prepared hand-coloured photographs with descriptive letterpress|first=F. M.|last=Coleman|date=15 December 1902|publisher=Bombay : Times of India Office|via=Internet Archive}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মুছলমান সম্প্ৰদায়]] iye5r6fjtjie66atoi85v8p4batkal5 0 126060 616564 543877 2026-07-10T14:09:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616564 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = নিহাৰ ৰঞ্জন দাস | office = সদস্য, অসম বিধানসভা | constituency = ধলাই বিধান সভা সমষ্টি | term_start = ২৩, নৱেম্বৰ, ২০২৪ | term_end = | profession = অধিবক্তা | predecessor = পৰিমল সুক্লবৈদ্য | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি | image = Nihar Ranjan Das (politician) in 2024.jpg | caption = ২০২৪ চনত নিহাৰ ৰঞ্জন দাস | width = ১৫০ }} '''নিহাৰ ৰঞ্জন দাস''' এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ ২০২৪ চনৰপৰা অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বিধায়ক হিচাপে ধলাই বিধানসভা সমষ্টিৰপৰা ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ সদস্য হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name=":N18">{{cite web |title=Dholai Bypoll Election Result 2024 LIVE: Nihar Ranjan Das of BJP Wins |url=https://www.news18.com/elections/dholai-bypoll-election-result-2024-live-leading-winner-mla-9130397.html |website=News18 |access-date=23 November 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=BJP's Nihar Ranjan Das Secures Victory In Assam's Dholai Bye-Election |url=https://m.guwahatiplus.com/article/bjps-nihar-ranjan-das-secures-victory-in-assams-dholai-bye-election/35766 |website=guwahatiplus.com |access-date=23 November 2024 |language=en |archivedate=1 December 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241201180014/https://m.guwahatiplus.com/article/bjps-nihar-ranjan-das-secures-victory-in-assams-dholai-bye-election/35766 |deadurl=yes }}</ref><ref name="NDA makes a clean sweep of bypolls in the Northeast">{{cite news |last1=The Hindu |first1= |date=23 November 2024 |title=NDA makes a clean sweep of bypolls in the Northeast |url=https://www.thehindu.com/elections/nda-makes-a-clean-sweep-of-bypolls-in-the-northeast/article68902364.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123144021/https://www.thehindu.com/elections/nda-makes-a-clean-sweep-of-bypolls-in-the-northeast/article68902364.ece |archive-date=23 November 2024 |access-date=23 November 2024 |language=en-IN}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== gkpiswd0lbg6cy6241pp9wq0pcszh87 0 127338 616582 567588 2026-07-10T15:39:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616582 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian writer and poet (1916–1975)}} {{Use dmy dates|date=January 2019}} {{Use Indian English|date=January 2019}} {{Infobox writer | embed = | honorific_prefix = | name = নৰেন্দ্ৰনাথ মিত্ৰ | honorific_suffix = | image = NarendranathMitraPic.jpg | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ৩০ জানুৱাৰি, ১৯১৬ | birth_place = সদৰদি, [[Faridpur District|ফৰিদপুৰ]], [[বেংগল প্ৰেচিডেন্সি‍]], [[ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া]]<br/>(বৰ্তমানৰ [[বাংলাদেশ]]) | death_date = ১৪ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭৫ | death_place = [[কলকাতা]], [[পশ্চিম বংগ]], [[ভাৰত]]। | resting_place = | occupation = লেখক, সাংবাদিক আৰু ঔপন্যাসিক | language = [[Bengali language|বাংলা]] | residence = | nationality = ভাৰতীয় | citizenship = ভাৰতীয় | education = | alma_mater = [[বঙ্গবাসী মহাবিদ্যালয়]], [[কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়]]। | period = | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = চেনামহল | spouse = <!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = <!-- {{URL|example.org}} --> | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc; or omit --> }} '''নৰেন্দ্ৰনাথ মিত্ৰ''' ({{lang-en|Narendranath Mitra}}); ১৯১৬–১৯৭৫) বাংলা ভাষাৰ এজন ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite web|url=https://www.bd-pratidin.com/Friday-various/2016/04/01/135987|title=কালোত্তীৰ্ণ গল্পকাৰ নৰেন্দ্ৰনাথ মিত্ৰ|ওয়েবসাইট=[[বাংলাদেশ প্ৰতিদিন]]|author=তুহিন ওয়াদুদ|access-date=16 November 2025|archivedate=26 January 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250126115532/https://www.bd-pratidin.com/Friday-various/2016/04/01/135987|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.anandabazar.com/supplementary/patrika/beside-writing-the-colourful-life-of-writer-narendranath-mitra-1.629412|title=বিষণ্ণ এক অক্ষৰপুৰুষ|ওয়েবসাইট=[[আনন্দবাজাৰ পত্ৰিকা]]}}</ref> ==জীৱনী== নৰেন্দ্ৰনাথ মিত্ৰৰ জন্ম ১৬ মাঘ, ১৩২৩ বঙ্গাব্দ (৩০ জানুৱাৰি, ১৯১৬)ত বাংলাদেশেৰ ফৰিদপুৰৰ সদৰদিত।<ref>{{cite web|url=https://archive1.ittefaq.com.bd/print-edition/drishtikon/2016/01/30/98828.html|title=নৰেন্দ্ৰনাথ মিত্ৰ :ছোটগল্পেৰ বড় লেখক|ওয়েবসাইট=[[ইত্তেফাক]]|author=মফিজ ইমাম মিলন}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{অকাৰ্যকৰ সংযোগ|date=নভেম্বৰ ২০২২ |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ প্ৰচেষ্টা=yes }}</ref> ভংগা হাইস্কুলৰপৰা মেট্ৰিক, ফৰিদপুৰৰ ৰাজেন্দ্ৰ মহাবিদ্যালয়ৰপৰা আই-এ আৰু বঙ্গবাসী মহাবিদ্যালয়ৰপৰা বি এ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। লেখা-মেলা আৰম্ভ হৈছিল শৈশৱতে। প্ৰথম মুদ্ৰিত কবিতা 'মূক', প্ৰথম মুদ্ৰিত গল্প 'মৃত্যু ও জীৱন'। দুয়োটাই ১৯৩৬ চনত 'দেশ' আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল। বিষ্ণুপদ ভট্টাচাৰ্য আৰু নাৰায়ণ গঙ্গোপাধ্যায়ৰ সৈতে‍ একত্ৰে প্ৰথম কাব্যগ্ৰন্থ 'জোনাকি' (১৩৪৫ বঙ্গাব্দ) প্ৰকাশ পাইছিল। "নিৰিবিলি" নামেৰে আন এখন কাব্যগ্ৰন্থও প্ৰকাশিত হৈছিল। ইয়াৰ পাছত তেওঁৰ কবিতাসমূহ মাজে মাজে বিভিন্ন আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল যদিও কিতাপ আকাৰত প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। প্ৰথম গল্প সংকলন 'অসমতল' (১৩৫২ বঙ্গাব্দ)। প্ৰথম উপন্যাস 'হৰিবংশ', গ্ৰন্থাকাৰৰ নাম 'দীপপুঞ্জ' (১৩৫৩ বঙ্গাব্দ)। প্ৰকাশিত চুটিগল্প সংকলনৰ সংখ্যা একানব্বৈখন আৰু উপন্যাসৰ সংখ্যা আঠত্ৰিছখন। উপন্যাসসমূহৰ ভিতৰত বিশেষকৈ ‘দীপপুঞ্জ’, ‘চেনামহল’, ‘তিন দিন তিনি ৰাত্ৰি’ আৰু ‘সূৰ্য সাক্ষী’ দেশ পত্ৰিকাত ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰকাশ পোৱাৰ পাছৰেপৰাই প্ৰশংসা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৯৭৫ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। == সাহিত্যকৰ্ম == চাৰি দশকত তেওঁ প্ৰায় পাঁচশ গল্প ৰচনা কৰিছিল। শান্তিপূৰ্ণ গ্ৰাম্য-জীৱন, নগৰীয়া চহৰৰ ভাসমান মধ্যবিত্ত শ্ৰেণী, কলকাতা মহানগৰৰ প্ৰান্তীয় অঞ্চলৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ উপন্যাসৰ মূল বিষয়-বস্তু। তেওঁৰ নিজৰ উপন্যাস ‘দ্বীপপুঞ্জ’ৰ আলোচনা প্ৰসংগত কৈছিল,"মোৰ কোনো এখন ৰচনাতে অচিনাকি মানুহক চিনাকি কৰাই দিয়াৰ ইচ্ছা হোৱা নাই। চিনাকি মানুহবোৰ সুপৰিচিত হৈ পৰিছে।" ==চলচ্চিত্ৰ অভিযোজন== নৰেন্দ্ৰনাথ মিত্ৰৰ সাহিত্যকৰ্মসমূহৰ ভিতৰত যিবোৰক চলচ্চিত্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছে, সেইবোৰ হ’ল- সত্যজিৎ ৰায়ৰ 'মহানগৰ', অগ্ৰগামীৰ 'হেডমাষ্টাৰ', 'বিলম্বিতলয়'; ৰাজেন তৰফদাৰৰ 'পালঙ্ক'। তেওঁৰ 'ৰস' গল্পৰ আধাৰত অমিতাভ বচ্চন অভিনীত হিন্দী চলচ্চিত্ৰ 'সৌদাগৰ' উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book |title=Encyclopaedia of Hindi cinema|author=Gulzar |author-সংযোগ=Gulzar |author২=Govind Nihalani |author৩=Saibal Chatterjee |publisher=Popular Prakashan|year=2003|isbn=81-7991-066-0 |পাতা=336 |url=http://books.google.co.in/books?id=8y8vN9A14nkC&pg=PT361&dq=Sahib+Bibi+Aur+Golam+Bimal+Mitra+%28novel%29&hl=en&ei=9iN3TsiuGoH3rQfo2OW_Aw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDgQ6AEwAA#v=onepage&q=Sahib%20Bibi%20Aur%20Golam%20Bimal%20Mitra%20%28novel%29&f=false |সূত্ৰ= }}</ref>। ==বঁটা আৰু সন্মান== * [[আনন্দ পুৰস্কাৰ]] (১৯৬২) ==গ্ৰন্থতালিকা== তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থসমূহ হ'ল: {{div col|3}} '''উপন্যাস''' * [[দ্বীপপুঞ্জ]] * [[ৰূপমঞ্জৰী]] * অক্ষৰে অক্ষৰে * চেনামহল * দেহ-মন * দূৰভাষিণী * সঙ্গিণী * অনুৰাগিণী * সহৃদয়া * গোধূলি * শুল্কপক্ষ * চোৰাবালি * তিন দিন তিন ৰাত্ৰি * পৰস্পৰা * জলপ্ৰপাত * কন্যাকুমাৰী * সুখ-দুখেৰ ঢেউ * প্ৰথম তোৰণ * তাৰ এক পৃথিৱী * সেই পথটুকু * নীড়েৰ কথা * নতুন ভূবন * জলমাটিৰ গন্ধ * শিখা * অনাত্মীয়া * নতুন তোৰণ * সূৰ্যমুখী * সিঁদূৰে মেঘ * নিৰ্বাসন '''গল্প সংকলন''' * অসমতল * হলদে বাড়ি * চড়াই-উৎৰাই * বিদু্যৎলতা * সেতাৰ * উল্টোৰথ * পতাকা '''কবিতা সংকলন''' * জোনাকি {{div col end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কবি]] [[শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাংবাদিক]] 7bfhqphc0mrom8nnufwmfe0eo1ioxrf 0 127540 616612 554280 2026-07-11T01:51:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616612 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher|name=বাসুদেৱ সাৰ্বভৌম|native_name=वासुदेव सार्वभौम|birth_place=নৱদ্বীপ|nationality=ভাৰতীয়|alma_mater=[[প্ৰাচীন মিথিলা বিশ্ববিদ্যালয়]]|occupation=[[দাৰ্শনিক]] অধ্যাপক|notable_works=নব্য-ন্যায় ( নতুন ল’জিক )|school_tradition=ভাৰতীয় দৰ্শনৰ নব্য-ন্যায় ধাৰা|institutions=*[[Sanskrit and Vedic learning in Mithila|মিথিলা]] *[[University of ancient Nadia|প্ৰাচীন নৱদ্বীপ বিশ্ববিদ্যালয়]]|language=[[সংস্কৃত]]|era=১৩শ শতিকাৰ পৰা ১৪শ শতিকা }} '''বাসুদেৱ সাৰ্বভৌম''' ( [[Sanskrit]]: '''<span lang="Sa" dir="ltr">वासुदेव सर्वभौम</span>''' ) এজন ভাৰতীয় দাৰ্শনিক আৰু ন্যায় শাস্ত্ৰৰ পণ্ডিত আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Keith |first=A. Berriedale |date=October 1914 |title=The Study of Sanskrit. By Pandit Lingesha Vidyābhusana Vedānta-Vāchaspati. Bombay, 1913. |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/study-of-sanskrit-by-pandit-lingesha-vidyabhusana-vedantavachaspati-bombay-1913/C573EACA0554DE566B11DE08EFFE12F3 |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |language=en |volume=46 |issue=4 |pages=1099–1100 |doi=10.1017/S0035869X00047626 |s2cid=163634671 |issn=1474-0591|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite book |last=Sharma |first=B. N. Krishnamurti |url=https://books.google.com/books?id=FVtpFMPMulcC&q=vasudeva+sarvabhauma |title=History of the Dvaita School of Vedānta and Its Literature: From the Earliest Beginnings to Our Own Times |date=2000 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-1575-9 |language=en}}</ref> তেওঁক সাৰ্বভৌম ভট্টাচাৰ্য বুলিও জনা যায়। তেওঁ মধ্য যুগৰ প্ৰায় ত্ৰয়োদশৰপৰা ১৪ শতিকাত জীয়াই আছিল। তেওঁ নবদ্বীপৰ আৰু ন্যায় শাস্ত্ৰ অধ্যয়নৰ বাবে মিথিলালৈ গৈছিল। সেই সময়ত [[প্ৰাচীন মিথিলা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ন্যায় শাস্ত্ৰৰ প্ৰধান অধ্যাপক [[পক্ষধৰ মিশ্ৰ]]ৰ ছাত্ৰ আছিল।<ref>{{Cite web |title=Narahari Upadhyaya's Anumanakhandadusanoddharah (Gaekwad's Oriental Series-179) (An Old And Rare Book) {{!}} Exotic India Art |url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/narahari-upadhyaya-s-anumanakhandadusanoddharah-gaekwad-s-oriental-series-179-old-and-rare-book-uaq376/ |access-date=2022-11-17 |website=www.exoticindiaart.com |language=en}}</ref> তাত উপলব্ধ শিক্ষাৰ সমগ্ৰ গ্ৰন্থ মুখস্থ কৰি তাৰ পিছত নবদ্বীপলৈ উভতি আহি যুক্তিৰ অধ্যয়নৰ বাবে নিজাকৈ বিদ্যালয় স্থাপন কৰে ( নব্য ন্যায় বা নতুন যুক্তি )। তেওঁ ভাৰতীয় দৰ্শনৰ [[নব্য-ন্যায়]] বিদ্যালয়ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল।<ref>{{Cite web |title=Parishads: Vasudeva Sarvabhauma Bhattacharya |url=https://www.bvmlu.org/SBBTM/p_vsb.html |access-date=2022-11-17 |website=www.bvmlu.org}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Rao |first=C. V. Ramachandra |title=Did Krsnadevaraya Meet with Discomfiture in His Eastern Campaign Against Prataparudra Gajapati ? |date=1977 |url=https://www.jstor.org/stable/44139073 |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |pages=218–221 |jstor=44139073 |issn=2249-1937}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন== বৰ্তমান [[পশ্চিমবংগ]]ৰ নাদিয়া জিলাৰ নবদ্বীপ চহৰৰপৰা প্ৰায় চাৰি কিলোমিটাৰ দূৰৈৰ বিদ্যানগৰত এক ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল বাসুদেৱ সাৰ্বভৌমে।<ref>{{Cite web |title=The Holy Places of Jaiva Dharma: Mithila |url=https://www.radha.name/news/general-news/the-holy-places-of-jaiva-dharma-mithila-3 |access-date=2022-11-17 |website=www.radha.name}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মহেশ্বৰ বিশাৰদ।<ref>{{Cite web |title=Sarvabhauma Bhattacharya House |url=https://mayapur.in/en/sarvabhauma-bhattacharya-house/ |access-date=2022-11-17 |website=mayapur.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=LordGuaranga |url=https://www.divyajivan.org/articles/siva/chaitnya_mahaprabhu.htm |access-date=2022-11-17 |website=www.divyajivan.org |archivedate=2023-11-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231129121409/https://divyajivan.org/articles/siva/chaitnya_mahaprabhu.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite book |last=Vidyabhusana |first=Satis Chandra |url=https://books.google.com/books?id=0lG85RD9YZoC&q=vasudeva+sarvabhauma |title=A History of Indian Logic: Ancient, Mediaeval and Modern Schools |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0565-1 |language=en}}</ref> তেওঁ নিজৰ পিতৃৰপৰা সংস্কৃত সাহিত্য আৰু ব্যাকৰণ অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=rq45AQAAIAAJ&q=University+of+Nadia+ |title=The Dawn and Dawn Society's Magazine |date=1907 |language=en}}</ref> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== বাসুদেৱ সাৰ্বভৌমে ২৫ বছৰ বয়সত তাত ন্যায় শাস্ত্ৰ অধ্যয়নৰ বাবে মিথিলা বিশ্ববিদ্যালয়লৈ যায়। তেওঁ [[পক্ষধৰ মিশ্ৰ]]ৰ শিক্ষানুষ্ঠানত ভৰ্তি হৈছিল। সেই সময়ত পক্ষধৰ মিশ্ৰ মিথিলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ন্যায় শাস্ত্ৰৰ মুৰব্বী আছিল। বাসুদেৱ সাৰ্বভৌমে তাতেই ন্যায় শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। পঢ়া-শুনা সমাপ্ত কৰাৰ পিছত [[শ্বলাকা পৰীক্ষা]] নামেৰে পৰিচিত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ এক কঠিন পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয়। শ্বলাকা পৰীক্ষাৰ পৰীক্ষাত তেওঁ এটা এটাকৈ তেওঁক উপহাৰ দিয়া পাণ্ডুলিপিৰ এশটা পাত বুজাই দিয়ে। তেওঁৰ গুৰুজন তেওঁৰ ওপৰত অতি সন্তুষ্ট হৈ পৰিল, সেয়েহে তেওঁক "সাৰ্বভৌম" উপাধিৰে সন্মানিত কৰা হ'ল। মিথিলা বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পাণ্ডুলিপিৰ প্ৰতিলিপি কাকো বাহিৰলৈ নিবলৈ দিয়া নহয়। যেতিয়া বাসুদেৱ সৰ্বভৌমে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কঠোৰ নিয়মৰ বিষয়ে জানিব পাৰিলে, তেতিয়া তেওঁ [[তত্ত্বচিন্তামণি]] গ্ৰন্থৰ পাণ্ডুলিপি আৰু ন্যায় কুশমঞ্জলিৰ মূল অংশ মুখস্থ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে। সেইবোৰ মুখস্থ কৰি তেওঁ কাশীলৈ গ’ল। তাত তেওঁ বেদান্তৰ দৰ্শন অধ্যয়ন কৰে।<ref name=":0" /> ==নাদিয়াত একাডেমী স্থাপন== কাশীত বেদান্ত দৰ্শনৰ অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰি খ্ৰীষ্টীয় ১৫ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নিজৰ গৃহ চহৰ নাদিয়ালৈ উভতি যায় বাসুদেৱ সৰ্বভৌমে। সেই সময়ত নাদিয়াই সংস্কৃত শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। কিন্তু ন্যায় শাস্ত্ৰৰ দৰে উচ্চ বিষয়ৰ অধ্যয়ন তাত নাছিল। তাৰ পিছত বাসুদেৱ সাৰ্বভৌমে নাদিয়াত তাত ন্যায় শাস্ত্ৰৰ শিক্ষা দিয়াৰ বাবে যুক্তিৰ বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শিক্ষানুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছতে বংগ অঞ্চলৰ পৰা বহু সংখ্যক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ন্যায় শাস্ত্ৰ অধ্যয়নৰ বাবে তেওঁৰ বিদ্যালয়লৈ আহি ভিৰ কৰে। বাসুদেৱ সাৰ্বভৌমৰ কিছুমান বিশিষ্ট শিষ্য আছিল [[ৰঘুনাথ শিৰোমণি]], ৰঘুনন্দন, [[কৃষ্ণান্দন আগমবাগীশ]]।<ref name=":0" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] p9gikexglkm7mba3dlcd5m9kjo2stek 0 127653 616665 608023 2026-07-11T07:32:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616665 wikitext text/x-wiki {{Pie chart |thumb = right |caption = ভাৰতত ধৰ্ম ([[ভাৰতৰ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল|২০১১ চনৰ লোকপিয়ল]])<ref name="Firstpost_Aug2016">{{cite news |url=http://firstpost.com/india/india-has-79-8-percent-hindus-14-2-percent-muslims-2016-census-data-on-religion-2407708.html |title=India has 79.8% Hindus, 14.2% Muslims, says 2011 census data on religion |work=Firstpost |date=26 August 2016 |access-date=14 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200426050938/https://www.firstpost.com/india/india-has-79-8-percent-hindus-14-2-percent-muslims-2011-census-data-on-religion-2407708.html |url-status=dead |archive-date=26 April 2020 |archivedate=26 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200426050938/https://www.firstpost.com/india/india-has-79-8-percent-hindus-14-2-percent-muslims-2011-census-data-on-religion-2407708.html |deadurl=yes }}</ref><!--PLEASE DON'T ALTER THIS PIE CHART OR ITS SOURCES. The Census of India has "officially recognised" six religions in India: Hinduism, Islam, Christianity, Sikhism, Buddhism and Jainism. Rest of all the religions are placed in "Others" category and those not following any religion are placed under "Not stated". Since this is an article on "Religion in India", all major practised religions must be mentioned here including Buddhism (0.7% or more than 8 million people in India) and Jainism (0.4% or 4.5 million people). "CIA FACTBOOK" source data is based on 2011 Census of India but it is under-detailed since it places BUDDHISM, JAINISM, OTHER RELIGIONS and NOT STATED all under one category of "OTHERS". So, it is not a very dependable source and must not be used here. The present sources are apt and reliable enough to be used.--> |label1 = [[ভাৰতত হিন্দুধৰ্ম|হিন্দুধৰ্ম]] |value1 = 79.8 |color1 = darkorange |label2 = [[ভাৰতত ইছলাম ধৰ্ম|ইছলাম ধৰ্ম]] |value2 = 14.2 |color2 = Green |label3 = [[ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] |value3 = 2.3 |color3 = dodgerblue |label4 = [[ভাৰতত শিখ ধৰ্ম|শিখ ধৰ্ম]] |value4 = 1.7 |color4 = goldenrod |label5 = [[ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ ধৰ্ম]] |value5 = 0.7 |color5 = Yellow |label6 = [[ভাৰতত প্ৰকৃতিবাদ|প্ৰকৃতিবাদ/আদিবাসী]] |value6 = 0.5 |color6 = Aqua |label7 = [[ভাৰতত জৈন ধৰ্ম|জৈন ধৰ্ম]] |value7 = 0.4 |color7 = darkorchid |label8 = [[ভাৰতত নাস্তিকতা|নাস্তিকতা]] |value8 = 0.2 |color8 = Honeydew |label9 = অন্যান্য |value9 = 0.2 |label10 = [[ভাৰতত ইহুদীসকলৰ ইতিহাস|ইহুদী ধৰ্ম]] |value10= 0.1 |color10= Navy }} {{Multiple image | align = | direction = | total_width = 250 | image1 = Mariage of Shiva and Parvati (Meenakshi) witnessed by Vishnu, Meenakshi Temple, Madurai (2) (36857653813).jpg | alt1 = | caption1 = [[মীনাক্ষী]] পত্নী [[শিৱ]] আৰু ভাতৃ [[বিষ্ণু]]ৰ সৈতে [[মীনাক্ষী মন্দিৰ]] [[মদুৰাই]], [[তামিলনাডু]]ৰ ভিতৰত। | image3 = St. Philomena's Church, Mysore 03.jpg | caption3 = [[চেণ্ট. ফিলোমেনাৰ কেথেড্ৰেল, মহীশূৰ|চেণ্ট. মহীশূৰ]], [[কৰ্ণাটক]]ত থকা ফিলোমেনাৰ কেথেড্ৰেল [[এছিয়া]]ৰ অন্যতম ওখ [[গীৰ্জা]]। | perrow = 1 | image2 = India - Delhi islamic library - 5067.jpg | Image4 = Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg | image4 = Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg | caption2 = [[দিল্লী]]ৰ ইছলামিক পুথিভঁৰালত [[মুছলমান]] [[পুৰুষ]]। | caption4 = [[অমৃতসৰ]], [[পাঞ্জাৱ (ভাৰত)|পাঞ্জাৱ]]ৰ [[সোণালী মন্দিৰ]]ত এজন শিখ তীৰ্থযাত্ৰী। }} '''ভাৰতৰ ধৰ্মৰ''' বৈশিষ্ট্য হৈছে ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ বৈচিত্ৰ্য। সমগ্ৰ [[ভাৰতবৰ্ষ]]ৰ ইতিহাসত [[ধৰ্ম]] দেশৰ সংস্কৃতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হৈ আহিছে আৰু ভাৰত উপমহাদেশখন বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্ম অৰ্থাৎ [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ]], [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]], [[জৈন ধৰ্ম|জৈন]] আৰু [[শিখ ধৰ্ম]]ৰ জন্মস্থান, যিবোৰ সামূহিকভাৱে থলুৱা ভাৰতীয় ধৰ্ম বা ধৰ্ম বুলি জনা যায় আৰু প্ৰায় ১০ লাখ লোকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ভাৰতৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৮৩%। বিশ্বৰ ভিতৰতে ভাৰতত [[হিন্দু]], [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]], জৰদস্তি, [[জৈন ধৰ্ম|জৈন]], [[বাহাই ধৰ্ম]]ৰ অনুগামীৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক। ইয়াৰ উপৰিও [[ইণ্ডোনেছিয়া]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ পিছত [[ইছলাম]]ৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক অনুগামী আৰু [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ]]সকলৰ নৱম সৰ্বাধিক জনসংখ্যা।<ref name="Firstpost_Aug2016"/> [[ভাৰতীয় সংবিধান]]ৰ [[প্ৰস্তাৱনা]]ত উল্লেখ আছে যে [[ভাৰত]] এখন ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ,<ref>{{Cite web|url=https://legalserviceindia.com/legal/article-750-preamble-to-the-indian-constitution.html|title=Preamble To The Indian Constitution|website=legalserviceindia.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.legalserviceindia.com/article/l324-S.-R.-Bommai-v.-Union-of-India.html|title=S. R. Bommai v. Union of India|website=www.legalserviceindia.com}}</ref> আৰু [[ভাৰতৰ সংবিধান|ভাৰতৰ সংবিধানে]] ধৰ্মৰ স্বাধীনতাৰ অধিকাৰক মৌলিক অধিকাৰ বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Basu |first=Durga Das |title=Introduction to the Constitution of India |publisher=LexisNexis |year=2013 |isbn=978-81-803-8918-4 |edition=21 |page=124 |authorlink=Durga Das Basu}}</ref> ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ৭৯.৮% হিন্দু ধৰ্ম, ১৪.২% ইছলাম, ২.৩% খ্ৰীষ্টান, ১.৭% শিখ, ০.৭% বৌদ্ধ আৰু ০.৪% জৈন ধৰ্ম অনুসৰণ কৰে। জৰদস্তি, সনামাহ আৰু ইহুদী ধৰ্মৰো ভাৰতত এক প্ৰাচীন ইতিহাস আছে, আৰু প্ৰত্যেকৰে কেইবা হাজাৰ ভাৰতীয় অনুগামী আছে। ভাৰতত জৰদস্তি ধৰ্ম (অৰ্থাৎ [[পাৰ্চী]] আৰু [[ইৰাণ|ইৰাণী]]) আৰু [[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]] বিশ্বাস দুয়োটাকে আনুগত্য কৰা লোকৰ জনসংখ্যা বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক; {{sfn|Smith|2008|p=94}} এই ধৰ্মসমূহ অন্যথা বহুলাংশে তেওঁলোকৰ জন্মস্থান [[ইৰাণ]]ৰ বাবে একচেটিয়া। [[ভাৰত]]ত কেইবাটাও জনজাতীয় ধৰ্মও আছে, যেনে- [[ডনি-প'ল'|ডনি-পল]], সনামাহী, সাৰ্না ধৰ্ম, নিয়ামত্ৰে, ইত্যাদি। == সাংবিধানিক মৰ্যাদা == {{further|ভাৰতত ধৰ্মনিৰপেক্ষতা|ভাৰতত ধৰ্মৰ স্বাধীনতা}} [[File:Constitution of india.jpg|thumb|ভাৰতীয় সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনা]] [[ভাৰতৰ সংবিধান]] ভাৰতক কোনো ৰাষ্ট্ৰ ধৰ্ম নথকা [[ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ]] বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="legislative.gov.in">{{cite web | url=https://legislative.gov.in/constitution-of-india | title=Constitution of India&#124; Legislative Department &#124; Ministry of Law and Justice &#124; GoI }}</ref> ১৯৭৬ চনত প্ৰণয়ন কৰা [[ভাৰতীয় সংবিধানৰ বাইশতম সংশোধনী]] য়ে [[ভাৰতীয় সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনা]]ক [[ধৰ্মনিৰপেক্ষ]] বুলি দাবী কৰে।<ref name="42amend">{{cite web |title=The Constitution (Forty-Second Amendment) Act, 1976 |url=http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend42.htm |publisher=Government of India |access-date=1 December 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328040620/http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend42.htm |archive-date=28 March 2015}}</ref> ১৯৯৪ চনৰ গোচৰত [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]] ''[[এছ. আৰ বমমাই বনাম ইউনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া]]'' য়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল যে ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত গণৰাজ্য গঠন হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত [[ধৰ্মনিৰপেক্ষ]]।<ref name="auto">[https://indiankanoon.org/doc/60799/?__cf_chl_jschl_tk__=238573f48275b685fc4286d86fb7f8d791b95b89-1605159943-0-AUH3bFyciTLUFhD1SxBDxmdiWyx30gRbc9sKNMEp2AVFRikpp9Yj04upKlxDKg_g67cgonAuoofwtbmSbe7LiFvmdvh1UpVsGEiqmE8NRpW9IZOEaFfi0nC_hORolA9ehgyy8bJ19HFLaV5jtvnCBm9aDQBTp_-rkgKXSxmi5tSu9XKBw1fOvLunDzLkIS1P5Hnoz1yZ6hRi3oBb7brYxYqdXJe-3q0-BNsLFbEaLkO_yaPSbwXcAdvByLdw3yqOivpiMoL6XXvbtnp3IQBCNCtUP6oABTxAbcofz2vMJei_V6_RBiFUFq0DniR6cd7PxtJ-IdP6T6u5yk3b1T-owvbOVfS74wnCJe-ke8RIQXBt Supreme Court of India:S.R. Bommai vs Union Of India on 11 March, 1994]</ref> ভাৰতত ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ অৰ্থ হৈছে ধৰ্মক ৰাষ্ট্ৰৰ পৰা সম্পূৰ্ণ পৃথক কৰা নহয়, বৰঞ্চ সকলো ধৰ্মীয় গোটৰ কাম-কাজত নিৰপেক্ষভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰা ৰাষ্ট্ৰ আৰু লগতে [[নাস্তিকতা]] সকলোৰে পৰা সমদূৰত্ব বজাই ৰখা ৰাষ্ট্ৰ।{{Citation needed|date=May 2024}} কিন্তু ভাৰতীয় সংবিধানৰ মূল প্ৰতিলিপিত মৌলিক অধিকাৰৰ তৃতীয় খণ্ডত [[ভগৱান ৰাম|ৰাম]], [[সীতা]], আৰু [[লক্ষ্মণ]]এৰ দৃষ্টান্ত আছে আৰু [[ভগৱান ৰাম|ৰাম]]ক মানুহৰ অধিকাৰৰ প্ৰকৃত ৰক্ষক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে।<ref>{{cite web | url=https://theprint.in/opinion/why-painting-of-ram-in-indian-constitution-matters/592160/ | title=Why painting of Ram in India's Constitution matters | website=[[ThePrint]] | date=26 January 2021 }}</ref> ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৪৮ নং অনুচ্ছেদত [[ধৰ্ম আৰু পৌৰাণিক কাহিনীত গৰু|গৰু]] বা পোৱালি ([[হিন্দু ধৰ্ম]]ত পবিত্ৰ প্ৰাণী) বধ কৰাটো নিষিদ্ধ কৰা হৈছে আৰু ভাৰতৰ বেছিভাগ ৰাজ্যতে একেই অপৰাধ।<ref>{{cite web | url=https://scroll.in/article/998735/cow-protection-was-a-sensitive-subject-in-india-even-when-the-constitution-was-being-framed | title=Cow protection was a sensitive subject in India even when the Constitution was being framed | date=7 July 2021 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://indiankanoon.org/doc/1452355/ | title=Article 48 in the Constitution of India 1949 }}</ref> ধৰ্মনিৰপেক্ষতাক ''[[কেশৱনন্দ ভাৰতী বনাম কেৰালা ৰাজ্য]]'' গোচৰৰ যুক্তিৰ জৰিয়তে সংবিধানৰ [[মূল গঠন মতবাদ]] হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে, যিটো কোনো কাৰণতে আঁতৰাব বা সংশোধন কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite web| url = https://www.deccanherald.com/opinion/in-perspective/secularism-is-a-basic-feature-of-constitution-786488.html| title = Secularism is a basic feature of Constitution |website=Deccan Herald| date = 18 December 2019}}</ref> কিন্তু ভাৰতৰ সংবিধানৰ ক’তো “Basic Structure” শব্দটোৰ উল্লেখ নাই। সংসদে সংবিধানৰ মৌলিক গাঁথনি সংশোধন কৰিব পৰা আইন প্ৰৱৰ্তন কৰিব নোৱাৰে বুলি ধাৰণাটো সময়ৰ লগে লগে আৰু বহু গোচৰৰ লগে লগে ন্যায়িকভাৱে বিকশিত হৈছে।<ref>{{cite web | title = eCourts Services - Karnataka | url = https://judgments.ecourts.gov.in/KBJ/?p=home/intro | website = eCourts Services | publisher = Government of India | access-date = 4 December 2024 | quote = Official portal providing access to Karnataka's High Court judgments and orders. | archivedate = 3 November 2024 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20241103163025/https://judgments.ecourts.gov.in/KBJ/?p=home/intro | deadurl = yes }}</ref> সংবিধানত ধৰ্মনিৰপেক্ষতা আৰু [[ভাৰতত ধৰ্মৰ স্বাধীনতা]] সম্পৰ্কীয় বিশেষ বিধানসমূহ হ'ল- * অনুচ্ছেদ ১৪: আইনৰ আগত সমতা আৰু সকলোকে আইনৰ সমান সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/fundamental_rights/articles/Article%252014|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net}}</ref> * অনুচ্ছেদ ১৫: ধৰ্ম, [[ভাৰতত জাতি ব্যৱস্থা|জাতি]], লিংগ বা জন্মস্থানৰ ভিত্তিত বৈষম্য নিষিদ্ধ কৰি ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ ধাৰণাটোক সম্ভৱপৰ বহল পৰিসৰলৈ বৃদ্ধি কৰে।<ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/fundamental_rights/articles/Article%252015|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net}}</ref> * অনুচ্ছেদ ২৫: বিবেকৰ স্বাধীনতা আৰু যিকোনো ধৰ্মৰ মুক্ত বৃত্তি, পালন আৰু প্ৰচাৰ।<ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/fundamental_rights/articles/Article%252025|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net}}</ref> * অনুচ্ছেদ ২৫: বিবেকৰ স্বাধীনতা আৰু যিকোনো ধৰ্মৰ মুক্ত বৃত্তি, পালন আৰু প্ৰচাৰ।<ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/27/articles/Article%252026|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net|archive-date=24 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024045511/https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/27/articles/Article%2026|url-status=dead|archivedate=24 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024045511/https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/27/articles/Article%2026|deadurl=yes}}</ref> * অনুচ্ছেদ ২৭: যিকোনো বিশেষ ধৰ্মৰ প্ৰচাৰৰ বাবে কৰ পৰিশোধৰ স্বাধীনতা।<ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/fundamental_rights/articles/Article%252027|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net}}</ref> * অনুচ্ছেদ ২৮: কিছুমান শিক্ষানুষ্ঠানত ধৰ্মীয় শিক্ষা বা ধৰ্মীয় উপাসনাত উপস্থিত থকাৰ স্বাধীনতা।<ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/fundamental_rights/articles/Article%252028#:~:text=Constitution%2520of%2520India&text=Freedom%2520as%2520to%2520attendance%2520at,worship%2520in%2520certain%2520educational%2520institutions.&text=(1)%2520No%2520religious%2520instruction%2520shall,maintained%2520out%2520of%2520State%2520funds|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net}}</ref> * ২৯ আৰু ৩০ নং অনুচ্ছেদ: সংখ্যালঘুসকলক সাংস্কৃতিক আৰু শৈক্ষিক অধিকাৰ প্ৰদান কৰা।<ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/fundamental_rights/articles/Article%252029|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net}}</ref><ref>{{Cite web|title=Constitution of India|url=https://www.constitutionofindia.net/constitution_of_india/fundamental_rights/articles/Article%252030|access-date=21 February 2022|website=www.constitutionofindia.net}}</ref> * অনুচ্ছেদ ৫১ক: অৰ্থাৎ মৌলিক কৰ্তব্যই সকলো নাগৰিককে সম্প্ৰীতি আৰু উমৈহতীয়া ভাতৃত্ববোধৰ মনোভাৱক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ আৰু দেশৰ সংমিশ্ৰিত বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সংস্কৃতিৰ ঐতিহ্যক মূল্যৱান আৰু সংৰক্ষণ কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।<ref>https://doj.gov.in › sites › filesPDF Web results Text of Article 51-A Part IVA Fundamental Duties 51A ...</ref> == ইতিহাস == {{Main|ভাৰতীয় ধৰ্মসমূহ}} {{See also|ভাৰতৰ ধৰ্মীয় চিন্তাবিদ|ভাৰতীয় দৰ্শন}} ===প্ৰাগঐতিহাসিক ধৰ্ম=== ভাৰতীয় "উপমহাদেশ"ত [[প্ৰাগঐতিহাসিক ধৰ্ম]]ৰ প্ৰমাণ দিয়া প্ৰমাণ নৃত্য আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ চিত্ৰ অংকন কৰা সিঁচৰতি [[মেছলিথিক]] শিলৰ চিত্ৰৰ পৰা পোৱা যায়।<ref name="Discovering & deciphering rock art">{{cite web |title=Discovering & deciphering rock art |url=https://frontline.thehindu.com/arts-and-culture/heritage/discovering-amp-deciphering-rock-art/article7858593.ece |website=Frontline |date=11 November 2015 |access-date=6 January 2021 |language=en}}</ref> [[নৱপ্ৰস্তৰ যুগ]] [[সিন্ধু উপত্যকা]] বাস কৰা পশুপালকসকলে তেওঁলোকৰ মৃতকক এনেদৰে সমাধিস্থ কৰিছিল যিয়ে আধ্যাত্মিক পদ্ধতিৰ ইংগিত দিছিল যিয়ে মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱনৰ ধাৰণাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref name="Heehs_2002_39">{{harvnb|Heehs|2002|p=39}}.</ref> অন্যান্য [[ভীমবেটকা প্ৰস্তৰক্ষেত্ৰ|দক্ষিণ এছিয়াৰ শিল যুগ]] স্থান যেনে মধ্য [[মধ্য প্ৰদেশ]] আৰু পূব কৰ্ণাটকৰ [[কুপগাল পেট্ৰ'গ্লিফ]]ত থকা [[ভিমবেটকা শিল আশ্ৰয়]] আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ চিত্ৰণ কৰা শিলৰ শিল্প আৰু সম্ভাৱ্য আচাৰ-ব্যৱহাৰ কৰা সংগীতৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়।<ref>{{cite news|title=Ancient Indians made 'rock music' |work=BBC News |date=19 March 2004 |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3520384.stm |access-date=7 August 2007}}</ref> [[File:Shiva_Pashupati.jpg|thumb|[[পশুপতি ছীল]], সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতা চহৰত আৱিষ্কাৰ [[মহেঞ্জো-দাৰো]]]] === সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতা === {{Main|সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতা}} খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৩০০ চনৰ পৰা ১৪০০ চনলৈকে চলি থকা আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]] আৰু [[ঘগ্গাৰ-হকৰা নদী|ঘগ্গাৰ-হকৰা]] নদী উপত্যকাক কেন্দ্ৰ কৰি থকা [[সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতা]]ৰ [[হৰাপ্পা]] লোকসকলে হয়তো উৰ্বৰতাৰ প্ৰতীক গুৰুত্বপূৰ্ণ [[মাতৃ দেৱী]]ক পূজা কৰিছিল।<ref name="hvn">{{harvnb|Fowler|1997|p=90}}.</ref> সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাৰ স্থানসমূহৰ খননত জীৱ-জন্তুৰ সৈতে ছীল আৰু "জুই-বেদী" দেখা গৈছে, যিয়ে জুইৰ সৈতে জড়িত আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ ইংগিত দিয়ে।<ref name="Harappan surprise">{{cite journal |last1=SUBRAMANIAN |first1=T. S. |title=Harappan surprise |journal=Frontline |date=17 April 2015 |url=https://frontline.thehindu.com/arts-and-culture/heritage/harappan-surprise/article23592047.ece |access-date=6 January 2021 |language=en}}</ref> বৰ্তমান হিন্দুসকলে পূজা কৰা ধৰণৰ [[শিৱলিংগ]]ও পোৱা গৈছে,<ref name="hvn"/> অৱশ্যে এই ব্যাখ্যাক শ্ৰীনিবাসনে বিতৰ্কিত কৰিছে।<ref>Srinivasan, D. (1984) “Unhinging Śiva from the Indus civilization,” Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland. Cambridge University Press, 116(1), pp. 77–89. doi: 10.1017/S0035869X00166134.</ref> ===হিন্দু ধৰ্মৰ বিৱৰ্তন=== {{Main|হিন্দু ধৰ্মৰ ইতিহাস}} হিন্দু ধৰ্মক প্ৰায়ে বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি জীয়াই থকা ধৰ্ম হিচাপে গণ্য কৰা হয়,<ref>P. 484 ''Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions'' By Wendy Doniger, M. Webster, Merriam-Webster, Inc</ref> ইয়াৰ শিপা প্ৰাগঐতিহাসিক কাল, ৫,০০০ বছৰতকৈও অধিক আগৰ পৰাই আৰম্ভ হয়।<ref>P. 169 ''The Encyclopedia of Religion'' By Mircea Eliade, Charles J. Adams</ref> [[দক্ষিণ-পূব এছিয়া]], [[চীন]], [[আফগানিস্তান]]ৰ কিছু অংশৰ মাজেৰে [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। [[হিন্দু|হিন্দুসকলে]] বিভিন্ন ৰূপৰ একক ঐশ্বৰিক সত্তা (পৰমাত্মা, লিট."প্ৰথম-আত্মা")ক পূজা কৰে।<ref>P. 22 ''The Complete Idiot's Guide to Geography'' By Joseph Gonzalez, Michael D Smith, Thomas E. Sherer</ref> [[File:Rigveda_MS2097.jpg|alt=|thumb|[[দেৱনাগৰী]]ত লিখা [[ঋগবেদ]]ৰ ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ এখন [[পাণ্ডুলিপি]]]] হিন্দু ধৰ্মৰ উৎপত্তিত অন্যান্য ভাৰতীয় সভ্যতাৰ লগতে সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ সাংস্কৃতিক উপাদানসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite web |title=Hinduism |url=http://web.csulb.edu/~cwallis/100/worldreligions/hinduism.html |website=web.csulb.edu |access-date=7 January 2021}}</ref> হিন্দু ধৰ্মৰ আটাইতকৈ পুৰণি গ্ৰন্থখন হৈছে বৈদিক যুগত উৎপাদিত আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৭০০–১১০০ চনৰ [[ঋগবেদ]]।{{cref|γ}}<ref name="Oberlies_1998_155">{{harvnb|Oberlies|1998|p=155}}.</ref> [[মহাকাব্য]] আৰু [[পুৰাণ]] যুগত [[ৰামায়ণ]] আৰু [[মহাভাৰত]]কে ধৰি বৰ্তমানৰ ৰূপত মহাকাব্যৰ আদিম সংস্কৰণসমূহ মোটামুটি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫০০ চনৰ পৰা ১০০ চনলৈকে লিখা হৈছিল,<ref>{{harvnb|Goldman|2007|p=23}}.</ref> যদিও এই যুগৰ আগৰ শতিকাজুৰি এইবোৰ পৰিয়ালৰ জৰিয়তে মৌখিকভাৱে সংক্ৰমিত হৈছিল।<ref name="Rine28">{{harvnb|Rinehart|2004|p=28}}.</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ চনৰ পিছত [[ভাৰতীয় দৰ্শন]]ত কেইবাটাও চিন্তাধাৰাৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে সংহিতাকৰণ কৰা হয়, য'ত [[সংখ্যা]], [[যোগ]], [[ন্যায়]], [[বৈশেশিক]], [[পূৰ্ব-মিমামসা]], আৰু [[বেদন্ত]] আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="Radhaxviii-xxi">{{harvnb|Radhakrishnan|Moore|1967|p=xviii–xxi}}</ref> === শ্ৰমণ ধৰ্মৰ উত্থান === {{Main|ভাৰতত জৈন ধৰ্ম|ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ইতিহাস}} {{Cleanup-rewrite|date=March 2020}} {{Multiple image | align = | direction = | total_width = | image1 = Mahavira Seattle 01.JPG | alt1 = | caption1 = ২৪ নং আৰু শেষৰ জৈন তীৰ্থংকৰৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি, [[মহাবীৰ]] | image2 = Procession of King Ashoka on his charriot Sanchi Stupa 1 Southern Gateway.jpg | caption2 = [[সাঁচী]]ত [[অশোক]]ৰ এটা খোদিত। ভাৰত আৰু সমগ্ৰ এছিয়াত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰসাৰ প্ৰচাৰৰ বাবে অশোকক কৃতিত্ব দিয়া হয়। | perrow = 1 }} শ্ৰামণ পৰম্পৰাত জৈন ধৰ্ম,{{sfn|Zimmer|1953|pp=182-183}} যাক অন্তৰ্নামভাৱে [[জৈন ধৰ্ম]] বুলি জনা যায় আৰু [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]<ref>Svarghese, Alexander P. 2008. ''India : History, Religion, Vision And Contribution To The World.'' pp. 259–60.</ref> যাক অন্তৰ্নামভাৱে বৌদ্ধ ধৰ্ম বুলি জনা যায় আৰু অন্যান্য যেনে আজীবিকা, অজ্ঞান আদি।<ref>AL Basham (1951), History and Doctrines of the Ajivikas – a Vanished Indian Religion, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120812048}}, pp. 94–103</ref><ref name="Lochtefeld3">{{cite book|author1=James G. Lochtefeld|url=https://books.google.com/books?id=g6FsB3psOTIC&pg=PA639|title=The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N–Z, Volume 2 of The Illustrated Encyclopedia of Hinduism|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2002|isbn=978-0823922871|page=639}}</ref> ভাৰতত জৈন ধৰ্মৰ ঐতিহাসিক শিপা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব নৱম শতিকাত পৰ্শ্বনাথ, ২৩তম তীৰ্থংকৰ আৰু তেওঁৰ জৈন দৰ্শনৰ উত্থানৰ লগে লগে{{sfn|Dundas|2002|p=30}}{{sfn|Zimmer|1953|pp=182-183}} আৰু [[মহাবীৰ]] (৫৯৯–৫২৭ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ২৪ নং জৈন তীৰ্থংকৰৰ পৰাই অনুসন্ধান কৰা হৈছে। জৈন ধৰ্মৰ শিপা আৰু আগুৱাই গৈছে প্ৰথম তীৰ্থংকৰ ঋষভানাথৰ পৰা। মহাবীৰে পাঁচ ব্ৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিলে। বৌদ্ধ ধৰ্ম প্ৰতিষ্ঠা কৰা [[গৌতম বুদ্ধ]] [[মগধ (মহাজনপদ)|মগধ]] (যি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৪৬ চনৰ পৰা ৩২৪ চনলৈকে) ক্ষমতালৈ অহাৰ ঠিক আগতেই [[শাক্য]] বংশত জন্ম হৈছিল।{{citation needed|date=January 2021}} তেওঁৰ পৰিয়ালটো [[লুম্বিনি]] সমভূমিৰ স্থানীয় আছিল, যিটো বৰ্তমানৰ দক্ষিণ [[নেপাল]]। [[ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্ম|ভাৰতীয় বৌদ্ধ ধৰ্ম]] [[মৌৰ্য সাম্ৰাজ্য]]ৰ [[অশোক|মহান অশোক]]ৰ ৰাজত্বকালত শিখৰত উপনীত হৈছিল, যিয়ে তেওঁৰ ধৰ্মান্তৰিত হোৱাৰ পিছত বৌদ্ধ ধৰ্মক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাত ভাৰতীয় উপমহাদেশখনক একত্ৰিত কৰিছিল।<ref name="Ancient History Encyclopedia">{{cite journal |last1=Mark |first1=Joshua J. |title=Ashoka the Great |journal=[[World History Encyclopedia]] |date=24 June 2020 |url=https://www.worldhistory.org/Ashoka_the_Great/ |access-date=7 January 2021}}</ref> তেওঁ বিদেশলৈ মিছনেৰী পঠিয়াইছিল, যাৰ ফলত বৌদ্ধ ধৰ্ম সমগ্ৰ এছিয়াতে বিয়পি পৰিছিল।<ref name="Heehs_2002_106">{{harvnb|Heehs|2002|p=106}}.</ref> [[ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্ম|ভাৰতীয় বৌদ্ধ ধৰ্ম]] [[কুশন সাম্ৰাজ্য]], [[মগধ (মহাজনপদ)|মগধ]] আৰু [[কোশাল]] আদি ৰাজ্যই আগবঢ়োৱা ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতা হেৰুৱাৰ পিছত হ্ৰাস পায়। ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ অৱনতিৰ কাৰণ বিভিন্ন কাৰক বুলি ধৰা হৈছে, য'ত [[শংকৰাচাৰ্য]]ৰ অধীনত দশম আৰু একাদশ শতিকাত হিন্দু ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান, পিছৰ তুৰ্কী আক্ৰমণ, পাৰিবাৰিক মূল্যবোধ আৰু ব্যক্তিগত সম্পত্তিৰ বিপৰীতে বৌদ্ধসকলে [[নেখম্মা|ত্যাগ]] গুৰুত্ব দিয়া, হিন্দু ধৰ্মৰ নিজৰ ব্যৱহাৰ আৰু নিজৰ বৌদ্ধ আৰু জৈন ধৰ্মত্যাগৰ আদৰ্শ আৰু [[অহিমছা]], আৰু অন্যান্য। যদিও খ্ৰীষ্টীয় একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত বৌদ্ধ ধৰ্ম মূলসুঁতিৰ ভাৰতৰ পৰা কাৰ্যতঃ নোহোৱা হৈ গৈছিল, তথাপিও ইয়াৰ উপস্থিতি থাকিল আৰু প্ৰকাশ পাইছিল অন্যান্য আন্দোলন যেনে [[ভক্তি]] পৰম্পৰা, বৈষ্ণৱ ধৰ্ম, আৰু বংগৰ [[বৌল]]সকলৰ দ্বাৰা, যিসকল [[পাল সাম্ৰাজ্য]]ৰ সময়ত বংগত জনপ্ৰিয় হোৱা বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সাহজ্যনা ৰূপৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত। সময়কাল। === ভক্তি আন্দোলন === {{More citations needed|section|date=August 2022}} {{Main|ভক্তি আন্দোলন}} [[File:Statues of Vaishnavi, Varahi, Indrani and Camunda, National Museum, New Delhi.jpg|thumb|[[হিন্দু দেৱী]] (বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ) [[বৈষ্ণৱী (মাত্ৰিকা দেৱী)|বৈষ্ণৱী]], [[ভাৰাহী]], [[ইন্দ্ৰাণী]], আৰু [[চামুণ্ডা]] চিত্ৰিত কৰা এটা ৰিলিফ; [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়]]]] চতুৰ্দশ–১৭ শতিকাত যেতিয়া উত্তৰ ভাৰত মুছলমান শাসনৰ অধীনত আছিল, তেতিয়া [[ভক্তি আন্দোলন|''ভক্তি'' আন্দোলন]] মধ্য আৰু উত্তৰ ভাৰতত বিয়পি পৰিছিল। ভক্তি আন্দোলন প্ৰকৃততে অষ্টম শতিকাত দক্ষিণ ভাৰতত (বৰ্তমানৰ [[তামিলনাডু]] আৰু [[কেৰালা]]) আৰম্ভ হৈছিল, আৰু ক্ৰমান্বয়ে উত্তৰ দিশলৈ বিয়পি পৰিছিল।{{sfnp|Schomer|McLeod|1987|p=1}} ইয়াৰ আৰম্ভণি কৰিছিল শিথিলভাৱে জড়িত শিক্ষক বা সন্তৰ এটা দলে। [[জ্ঞানেশ্বৰ]], [[চৈতন্য মহাপ্ৰভু]], [[বল্লাভাচাৰ্য্য]], [[সুৰদাস]], [[মীৰা বাই]], [[কবীৰ]], [[তুলসীদাস]], [[ৰবিদাস]], [[নামদেও]], [[একনাথ]], [[সমৰ্থ ৰামদাস|ৰামদাস]], [[টুকাৰাম]], আৰু অন্যান্য ৰহস্যবাদীসকল উত্তৰৰ কিছুমান সন্ত আছিল। তেওঁলোকে শিকাইছিল যে মানুহে আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু জাতিৰ গধুৰ বোজা আৰু দৰ্শনৰ সূক্ষ্ম জটিলতাবোৰ আঁতৰাই পেলাব পাৰে, আৰু কেৱল ঈশ্বৰৰ প্ৰতি থকা আপ্লুত প্ৰেম প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। এই সময়ছোৱাত ভাৰতীয় বিভিন্ন ৰাজ্য বা প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠীয় ভাষাত স্থানীয় গদ্য আৰু কবিতাৰ ভক্তিমূলক সাহিত্যৰ প্ৰচুৰতাও আছিল। ভক্তি আন্দোলনে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে কেইবাটাও ভিন্ন আন্দোলনৰ জন্ম দিছিল। ভক্তি আন্দোলনৰ সময়ত পৰম্পৰাগত হিন্দু জাতি ব্যৱস্থাৰ বাহিৰত বুলি গণ্য কৰা বহু হিন্দু গোটে নিজ নিজ সম্প্ৰদায়ৰ সাধুক পূজা/অনুসৰণ কৰি ভক্তি পৰম্পৰা অনুসৰণ কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, গুৰু ৰবিদাস উত্তৰ প্ৰদেশৰ এজন [[চামাৰ]] আছিল; গুৰু [[ৰামনামী সমাজ|পৰছুৰাম ৰামনামি]] আছিল ছত্তীশগড়ৰ এজন [[চুৰা|চুৰা]]{{dubious|date=April 2020}}, আৰু মহৰ্ষি ৰাম নৱল আছিল ৰাজস্থানৰ এজন [[ভাংগী]] । জীৱনকালত এই সাধু কেইজনমানে আনকি বিদেশী মিছনেৰীৰ পৰা ধৰ্মান্তৰকৰণৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ পৰিসৰলৈকে গৈছিল, নিজৰ সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰত কেৱল হিন্দু ধৰ্মক উৎসাহিত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে অসমত আদিবাসীসকলৰ নেতৃত্বত আছিল ব্ৰহ্ম সমাজৰ গুৰুদেৱ কালিচৰণ ব্ৰহ্মা; নাগালেণ্ডত কাচা নগাৰ দ্বাৰা; আৰু মধ্য ভাৰতত বীৰছা মুণ্ডা, হনুমান হাৰোণ, যাত্ৰা ভগত, আৰু বুধু ভগত। ==== কবীৰ পন্থা ==== কবীৰ পন্থ ভাৰতীয় কবি সন্ত [[কবীৰ]] (১৩৯৮–১৫১৮)ৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ়ি উঠা এক ধৰ্মীয় আন্দোলন।<ref>{{Cite web|last=Director&nbsp; (Research&nbsp; Services&nbsp; Division)|title=Ritual and reform in the Ka...|url=https://researchers.anu.edu.au/publications/90857|access-date=23 July 2020|website=researchers.anu.edu.au|language=en-US|archivedate=23 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723171808/https://researchers.anu.edu.au/publications/90857|deadurl=yes}}</ref> ভাৰতৰ কিংবদন্তি সাধু কবীৰ ৰহস্যবাদ-গায়ক-সমালোচকৰ এই পৰম্পৰাত পোনপটীয়াকৈ অৱতৰণ কৰে। ভক্তি আন্দোলনৰ পিতৃ কবীৰ, পঞ্চদশ শতিকাত (১৩৯৮ চনৰ পৰা ১৫১৮ চনৰ ভিতৰত পতন) নেতৃত্ব দিয়া কবীৰে সেই সময়ৰ ধৰ্মীয় ধাৰণা আৰু সামাজিক নীতিক উলটি পেলায়।<ref name="Venkatesh">{{Cite web|last=Venkatesh|first=Karthik|date=12 November 2016|title=A brief history of the Bhakti movement|url=https://www.livemint.com/Sundayapp/0irwa2rMY1lUJKtPEtX4sO/A-brief-history-of-the-Bhakti-movement.html|access-date=23 July 2020|website=Livemint|language=en}}</ref> নিজৰ ৰচনাৰ জৰিয়তে প্ৰভুৰ প্ৰশংসাৰ ভক্তিমূলক গায়নত জোৰ দিয়া সন্ত কবীৰ।<ref>{{Cite web|title=Culture And Heritage - Medieval History - Bhakti Movement - Know India: National Portal of India|url=https://knowindia.gov.in/culture-and-heritage/medieval-history/bhakti-movement.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20170823220328/http://knowindia.gov.in/culture-and-heritage/medieval-history/bhakti-movement.php|url-status=dead|archive-date=23 August 2017|access-date=23 July 2020|website=knowindia.gov.in|archivedate=23 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723171955/https://knowindia.gov.in/culture-and-heritage/medieval-history/bhakti-movement.php|deadurl=yes}}</ref> কবীৰে এনে এক ঈশ্বৰবাদৰ ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল যিয়ে দুখীয়াসকলক স্পষ্টভাৱে আকৰ্ষণ কৰিছিল আৰু কোনো যোগাযোগ নোহোৱাকৈয়ে তেওঁলোকক ভগৱানৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ বিষয়ে পতিয়ন নিয়াইছিল। তেওঁ হিন্দু আৰু ইছলাম দুয়োটা ধৰ্মৰ লগতে অৰ্থহীন ধৰ্মীয় আচাৰ-ব্যৱহাৰক অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু দ্বৈত মানদণ্ডক নিন্দা কৰিছিল।<ref name="Kabir in His Time, And Ours">{{cite web |title=Kabir in His Time, And Ours |url=https://thewire.in/religion/kabir-in-his-times-and-ours |website=The Wire |access-date=7 January 2021}}</ref> ইয়াৰ ফলত গতানুগতিক অভিজাত শ্ৰেণীক ক্ষুব্ধ হৈ পৰিছিল। নিজৰ আৰু নিজৰ বিশ্বাসৰ পক্ষত থিয় দিবলৈ সাহসী কবীৰক কোনেও ভয় খুৱাব পৰা নাছিল।<ref name="Venkatesh"/> কবীৰ পন্থে কবীৰক ইয়াৰ প্ৰধান গুৰু হিচাপে বা আনকি দেৱতা হিচাপেও গণ্য কৰে— সত্যক অৱতাৰিত। কবীৰৰ প্ৰভাৱ তেওঁৰ বৃহৎ কৰ্তৃত্বৰ সাক্ষ্য, আনকি যিসকলৰ বিশ্বাস আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰক তেওঁ ইমান নিৰ্বিকাৰভাৱে নিন্দা কৰিছিল। শিখসকলৰ বাবে তেওঁ উৎপত্তিস্থল শিখ গুৰু (আধ্যাত্মিক পথ প্ৰদৰ্শক) নানকৰ পূৰ্বসূৰী আৰু কথোপকথন। মুছলমানে তেওঁক চুফী (ৰহস্যবাদী) বংশত ৰাখে আৰু হিন্দুসকলৰ বাবে তেওঁ সাৰ্বজনীনতাবাদী প্ৰৱণতা থকা বৈষ্ণৱী হৈ পৰে।<ref>{{Cite web|title=Kabir {{!}} Indian mystic and poet|url=https://www.britannica.com/biography/Kabir-Indian-mystic-and-poet|access-date=23 July 2020|website=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> === শিখ ধৰ্ম === {{Main|ভাৰতত শিখ ধৰ্ম}} [[File:Darshani_Deori_27_September_2018.jpg|thumb|শিখ তীৰ্থযাত্ৰীসকলে [[হৰমন্দিৰ চাহাব]]ৰ অভয়াৰণ্যলৈ যোৱা কজৱেত, আটাইতকৈ পৱিত্ৰ শিখ [[গুৰুদ্বৰা]]]] [[গুৰু নানক|গুৰু নানক দেৱ জী]] (১৪৬৯–১৫৩৯) আছিল [[শিখ ধৰ্ম]]ৰ প্ৰতিষ্থাপক, যাক অন্তৰ্নিহিতভাৱে ''শিখ ধৰ্ম'' বুলি জনা যায়।<ref name="Nirbhai Singh 1990 1–3">{{cite book |last=Singh |first=Nirbhai |url= https://archive.org/details/philosophyofsikh0000nirb/page/n26 |title=Philosophy of Sikhism: Reality and Its Manifestations |publisher=Atlantic Publishers<!--NOT Atlantic Books, of London--> |location=New Delhi |date=1990 |pages=1–3 |url-access=limited}}</ref><ref name="Opinderjit Kaur Takhar 2016 147">{{cite book |last=Takhar |first=Opinderjit Kaur |url= https://books.google.com/books?id=UaeoDQAAQBAJ&pg=PT147 |title=Sikh Identity: An Exploration of Groups Among Sikhs|publisher=[[Taylor & Francis]] |location=Abingdon-on-Thames, England|date=2016 |isbn=978-1-351-90010-2 |page=147}}</ref> [[হিন্দু]] আৰু [[মুছলমান]] ধৰ্মকে ধৰি সৰ্বজনীন ভাতৃত্ববোধৰ ধাৰণা প্ৰচাৰ কৰা প্ৰথম পাঁচজন শিখ গুৰু আৰু অন্যান্য সন্তসকলৰ লেখাৰপৰা পঞ্চম শিখ গুৰু [[গুৰু অৰ্জন দেৱ]] প্ৰথমে [[গুৰু গ্ৰন্থ চাহিব]] সংকলন কৰিছিল। [[গুৰু গোবিন্দ সিং]] ৰ মৃত্যুৰ পূৰ্বে গুৰু গ্ৰন্থ চাহাবক চিৰন্তন গুৰু হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=The Last Guru – the Guru Granth Sahib - Waheguru (God) and authority - Edexcel - GCSE Religious Studies Revision - Edexcel |url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/znnmtv4/revision/6#:~:text=The%20Guru%20Granth%20Sahib%20is,and%20Hindu%20and%20Muslim%20writers.&text=Before%20Guru%20Gobind%20Singh%20died,would%20be%20the%20Eternal%20Guru%20. |website=BBC Bitesize |access-date=7 January 2021}}</ref> [[শিখ ধৰ্ম]]ই ৰং, জাতি বা বংশ নিৰ্বিশেষে,<ref>[[Akal Ustat]], verse 3 to 4</ref>[[ৱাহেগুৰু]]ৰ আগত সকলো মানুহক সমান বুলি স্বীকৃতি দিয়ে।<ref>[[Akal Ustat]], Verse 85-15-1</ref> শিখ ধৰ্মই [[উপবাস]] ([[ব্ৰত]]), [[ভাৰতত অন্ধবিশ্বাসৰ তালিকা|অন্ধবিশ্বাস]], [[মূৰ্তিপূজা|মূৰ্তি পূজা]],<ref name="Star 2015">{{cite web | last=Star | first=Brian Leaf Rockford Register | title=Sikhs condemn fasting, visiting places of pilgrimage, superstitions, worship of the dead, idol worship and other blind rituals. | website=Rockford Register Star | date=15 August 2015 | url=http://www.rrstar.com/article/20150815/NEWS/150819655 | access-date=7 September 2015}}</ref><ref name="Service 2015">{{cite web | title=Petition in HC seeks ban on 'Nanak Shah Fakir' | website=The Tribune (India) | date=7 September 2015 | url=http://www.tribuneindia.com/news/punjab/petition-in-hc-seeks-ban-on-nanak-shah-fakir/65122.html | access-date=2 September 2016 | archive-date=10 April 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190410171740/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/petition-in-hc-seeks-ban-on-nanak-shah-fakir/65122.html | url-status=dead | archivedate=10 April 2019 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410171740/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/petition-in-hc-seeks-ban-on-nanak-shah-fakir/65122.html | deadurl=yes }}</ref> আৰু [[ছুন্নত]] [[শিখ ধৰ্মত নিষেধাজ্ঞা|তীব্ৰভাৱে প্ৰত্যাখ্যান]] কৰে।<ref name="Google Books 2015">{{cite web | title=Sikhism Origin and Development | website=Google Books | date=28 August 2015 | url=https://books.google.com/books?id=osnkLKPMWykC | access-date=7 September 2015| last1=Dhillon | first1=Dalbir Singh }}</ref><ref name="Glausiusz 2004">{{cite web | last=Glausiusz | first=Josie | title=miscellaneous | website=Circumcision | date=14 March 2004 | url=http://www.circumstitions.com/Misc.html#sikhs | access-date=7 September 2015}}</ref> শিখসকলে এজন চিৰন্তন দেৱতাক বিশ্বাস কৰে আৰু [[১০ গুৰু]], [[শিখ ধৰ্মৰ ৫ কে]], [[গুৰু গোবিন্দ সিং]], [[শিখ ৰেহাত ম্যাদা]] আৰু [[নিতনেম]]ৰ হুকুমৰ শিক্ষা অনুসৰণ কৰে। === আব্ৰাহাম ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তন === ==== ইহুদী ধৰ্ম ==== [[File:Codice Casanatense Jews of Malabar.jpg|thumb|right|[[মালাবাৰ উপকূল|মালাবাৰ]]ৰ পৰা ইহুদী পৰিয়াল, ১৫৪০]] {{Main|ভাৰতত ইহুদীসকলৰ ইতিহাস}} খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৬২ চনত কেৰালাৰ [[কোচি চহৰ]]ত য়াহূদিয়াৰ পৰা ব্যৱসায়ী হিচাপে ইহুদীসকল প্ৰথমে আহিছিল।<ref>{{Cite book|last=Yisrael|first=Muzeon|url=https://books.google.com/books?id=qhKGPprbQaYC&q=two%2520millennia|title=The Jews of India: A Story of Three Communities|date=1995|publisher=UPNE|isbn=978-965-278-179-6|language=en}}</ref> [[দ্বিতীয় মন্দিৰ]]ধ্বংস হোৱাৰ পাছত খ্ৰীষ্টীয় ৭০ চনত [[জেৰুজালেম]]ৰ পৰা বন্দী হৈ অধিক ইহুদী আহিছিল।<ref>{{cite book |last=Schreiber |first=Mordecai |title=The Shengold Jewish Encyclopedia |year=2003 |publisher=Schreiber Publishing |location=Rockville, MD |isbn=1887563776 |page=125}}</ref> ==== খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম ==== {{Main|ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম}} [[File:Procession_St._Sebastian's_Feast_at_St.Mary's_Church_Athirampuzha,_Kottayam,_Kerala_state,_India.jpg|thumb|কেৰেলাৰ [[আথিৰামপুজা]] ছেইণ্ট মেৰীছ ফ'ৰেনে চাৰ্চত চেণ্ট চেবাষ্টিয়ানৰ উৎসৱৰ সময়ত এক শোভাযাত্ৰা]] ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল থমাছ দ্য এপষ্টলে (যীচু খ্ৰীষ্টৰ প্ৰত্যক্ষ শিষ্য) দ্বাৰা,<ref>{{Cite book|last=Edessa|title=Acta Thomae |orig-date=c. 100–399|location=Edessa}}</ref> যিয়ে ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত কেৰালাৰ মুজিৰিসকলৰ ওচৰলৈ গৈছিল আৰু স্থানীয় লোকসকলক ধৰ্মান্তৰিত কৰিছিল, যিসকলক আজি চেন্ট থমাছ খ্ৰীষ্টান (চিৰিয়ান খ্ৰীষ্টান বা নাছৰানী বুলিও জনা যায়) বুলি জনা যায়। ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি গীৰ্জা, বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি বৰ্তমানৰ গীৰ্জা গঠন আৰু ৫৭ খ্ৰীষ্টাব্দত থমাছ দ্য এপষ্টলে নিৰ্মাণ কৰা, তেতিয়াৰ চেৰা ৰজা উদয়ঞ্চেৰালে নাম দিয়া ধৰণে থিৰুভিথামকোড আৰাপ্ল্লী বা থোমাইয়াৰ বা কোভিল নামেৰে নামাকৰণ কৰা, [[তামিলনাডু]]ৰ [[কন্যাকুমাৰী]] (কেপ ক'মৰিন) জিলাৰ থিৰুভিথানকোডত অৱস্থিত, ইয়াক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চেণ্ট থমাছ পিলগ্ৰিম কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Palayur {{!}} Archdiocese of Trichur |url=https://www.trichurarchdiocese.org/sacellum/palayur |website=www.trichurarchdiocese.org |access-date=7 January 2021 |archivedate=19 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919213732/https://www.trichurarchdiocese.org/sacellum/palayur |deadurl=yes }}</ref> খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকাৰ ভিতৰত ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ শিপা গঢ় লৈ উঠিছিল বুলি সাধাৰণ [[পণ্ডিতসকলৰ একমত]] আছে, য'ত কিছুমান সম্প্ৰদায়ে [[ছিৰিয়া ভাষা|চিৰিয়াক]] লিটাৰ্জিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Farhadian|first=Charles E.|url=https://books.google.com/books?id=mjIVn4IX69oC&pg=PA93|title=Introducing World Christianity|date=20 February 2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4051-8249-2|language=en}}</ref><ref name="Lbrown">Leslie Brown, (1956) The Indian Christians of St. Thomas. An Account of the Ancient Syrian Church of Malabar, Cambridge: Cambridge University Press 1956, 1982 (repr.)</ref><ref>Origin of Christianity in India – A Historiographical Critique by Dr. Benedict Vadakkekara. (2007). {{ISBN|81-7495-258-6}}.</ref> ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম বিভিন্ন ধৰ্মগোষ্ঠী যেনে [[ভাৰতত পূবৰ গীৰ্জা|অচূৰীয়া গীৰ্জা]], [[ভাৰতত কেথলিক গীৰ্জা|কেথলিক ধৰ্ম]], [[প্ৰটেষ্টেণ্ট ধৰ্ম]], [[ভাৰতত প্ৰাচ্য অৰ্থডক্সি|প্ৰাচ্যৰ অৰ্থডক্স]] আদি বিভিন্ন ধৰ্মগোষ্ঠীৰে গঠিত। বেছিভাগ খ্ৰীষ্টানে দক্ষিণ ভাৰতত বাস কৰে, বিশেষকৈ [[কেৰেলা]], [[তামিলনাডু]], [[গোৱা]]ত,<ref>{{cite journal|jstor=833968|title=Ritual and Music in South India: Syrian Christian Liturgical Music in Kerala|first=Israel J.|last=Ross|date=1 January 1979|journal=Asian Music|volume=11|issue=1|pages=80–98|doi=10.2307/833968}}</ref><ref name="MIR">{{cite web |url=http://www.indianmirror.com/religions/reli6.html |title=Christianity |publisher=India Mirror |access-date=13 March 2008}}</ref> আৰু [[মুম্বাই|বম্বে (মুম্বাই)]]ৰ দৰে অঞ্চলত খ্ৰীষ্টানৰ গড় সংখ্যা ৩.৪৫%।<ref>{{cite web | url=https://www.census2011.co.in/data/religion/district/356-mumbai-suburban.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20160415232228/https://www.census2011.co.in/data/religion/district/356-mumbai-suburban.html | archive-date=15 April 2016 | title=Mumbai Suburban District Religion Data - Census 2011 }}</ref> [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]তো খ্ৰীষ্টান জনসংখ্যাৰ বৃহৎ সংখ্যা আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.bibleforu.com/storyofindia.htm |title=The Story of India |publisher=www.bibleforu.com |access-date=13 March 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080308041807/http://www.bibleforu.com/storyofindia.htm |archive-date=8 March 2008 |url-status=dead |archivedate=8 March 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080308041807/http://www.bibleforu.com/storyofindia.htm |deadurl=yes }}</ref> [[কেথলিক খ্ৰীষ্টান]] ধৰ্ম ষোড়শ শতিকাত বিয়পি পৰিছিল, বিশেষকৈ [[গোৱা]] আৰু বম্বেত [[পৰ্তুগীজ]] দ্বাৰা। [[ভাৰতত প্ৰটেষ্টেণ্ট ধৰ্ম|প্ৰটেষ্টেণ্ট ধৰ্ম]] প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল ১৮ শতিকাত প্ৰটেষ্টেণ্ট মিছনেৰী।<ref>{{cite web|url=http://old.mbconf.ca/mb/mbh3509/christin.htm|title=Christianity in India|publisher=M.B. Herald, Vol. 35, No. 9|access-date=13 March 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080309035010/http://old.mbconf.ca/mb/mbh3509/christin.htm|archive-date=9 March 2008}}</ref> ==== ইছলাম ==== {{Main|ভাৰতত ইছলাম ধৰ্ম}} [[File:India_-_Delhi_girls_chasing_doves_-_6159.jpg|thumb|[[দিল্লী]]ৰ [[জামে মছজিদ, দিল্লী|জামে মছজিদ]]ৰ সন্মুখত ছোৱালীয়ে [[কপৌ]] খেদিছে। এই মছজিদটো ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ মছজিদ।]] সপ্তম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[মালাবাৰ উপকূল|মালাবাৰ]] উপকূলৰ আৰব ব্যৱসায়ীসকলৰ জৰিয়তে ইছলাম ভাৰতলৈ আহিছিল। ভাৰত উপমহাদেশত মুছলমান শাসনৰ সময়ত ই এক প্ৰধান ধৰ্ম হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="Islam and Muslims in India">{{cite journal |last1=Zafar |first1=Abu |title=Islam and Muslims in India-Science and Technology Division, Taipei Economic and Cultural Center in New Delhi-MOST |website=www.most.gov.tw |url=https://www.most.gov.tw/india/en/detail?article_uid=2aa33c74-76a5-4801-9384-c50db054d8dd&menu_id=bef3dee0-c8c5-42c0-8aba-acbe2bf91793&content_type=P&view_mode=gridView |access-date=7 January 2021 |language=en |archivedate=19 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019145332/https://www.most.gov.tw/india/en/detail?article_uid=2aa33c74-76a5-4801-9384-c50db054d8dd&menu_id=bef3dee0-c8c5-42c0-8aba-acbe2bf91793&content_type=P&view_mode=gridView |deadurl=yes }}</ref> [[চেৰমন জুমা মছজিদ]] ভাৰতৰ প্ৰথম মছজিদ কেৰালাৰ থ্ৰিছুৰ জিলাৰ কোডুংগাল্লুৰ তালুকৰ মেথালাত অৱস্থিত।<ref name="Cheraman Juma Masjid">{{cite web |title=Cheraman Juma Masjid - the first mosque in India {{!}} Religious sites at Muziris Heritage Area, Ernakulam |url=https://www.muzirisheritage.org/cheraman-juma-masjid.php |website=www.muzirisheritage.org |publisher=Cheraman Juma Masjid |access-date=7 January 2021 |archive-date=21 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240421021835/https://www.muzirisheritage.org/cheraman-juma-masjid.php |url-status=dead |archivedate=21 April 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240421021835/https://www.muzirisheritage.org/cheraman-juma-masjid.php |deadurl=yes }}</ref> এটা কিংবদন্তি অনুসৰি ইয়াক ৬২৯ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাৰ বাবে ই ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ আটাইতকৈ পুৰণি মছজিদ যিটো এতিয়াও ব্যৱহৃত হৈ আছে।<ref name="Cheraman Juma Masjid"/> ভাৰতত ইছলামৰ বৃদ্ধি বেছিভাগেই [[দিল্লী চুলতানী]] (১২০৬–১৫২৬) আৰু [[মোগল সাম্ৰাজ্য]] (১৫২৬–১৮৫৮)ৰ অধীনত হৈছিল, ৰহস্যবাদী [[চুফীবাদ|চুফী]] পৰম্পৰাৰ দ্বাৰা বহুখিনি সহায়ক হৈছিল।<ref name=Avari>{{citation |last=Avari |first=Burjor |authorlink=Burjor Avari |title=Islamic Civilization in South Asia: A history of Muslim power and presence in the Indian subcontinent |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-0-415-58061-8 |url=https://books.google.com/books?id=hGHpVtQ8eKoC&pg=PA8 |page=8 |quote=The major explanation for large scale conversion lies in the efforts of three groups of people: mariners, merchants and missionaries. ... The missionaries, mostly Sufis, played a major role, too, all over India; their compassion and common sense drew into the Islamic fold great numbers of non-Hindu forest and nomadic people and the lower-caste Hindus.}}</ref><ref>{{cite web |author=chandru |url=http://www.southasiaanalysis.org/%5Cpapers10%5Cpaper924.html |title=Sufism in India: Its origin, history and politics |publisher=Southasiaanalysis.org |access-date=3 February 2011 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20101218075000/http://southasiaanalysis.org/papers10/paper924.html |archive-date=18 December 2010 }}</ref> ইছলামৰ বৃদ্ধি আঞ্চলিকভাৱে অসমান আছিল আৰু বংগৰ দৰে যিসকল ব্ৰাহ্মণ্যবাদী ভাঁজত সংযুক্ত হোৱা নাছিল, বা কেৱল তলৰ পৰাই একত্ৰিত হোৱা নাছিল, তেওঁলোকৰ বাবে ইছলামৰ আকৰ্ষণ আছিল আটাইতকৈ বেছি।<ref name=Avari/><ref>Richard M Eaton (1993), [https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft067n99v9; brand=ucpress The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251124154202/https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft067n99v9; |date=2025-11-24 }}, University of California Press</ref> বৰ্তমান ইছলাম ভাৰতৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম ধৰ্ম, দেশৰ ১৪.২% জনসংখ্যা বা প্ৰায় ১৭.২ কোটি লোকে ইছলামৰ অনুগামী বুলি চিনাক্ত কৰিছে ([[২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল|২০১১ চনৰ লোকপিয়ল]])।<ref name="censusIndia2011">{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/Muslim-population-growth-slows/article10336665.ece|title=Muslim population growth slows|first1=Rukmini|last1=S|first2=Vijaita|last2=Singh|newspaper=The Hindu|date=25 August 2015|via=www.thehindu.com}}</ref> ২০২৪ চনৰ বাবে ভাৰতত মুছলমানৰ আনুমানিক সংখ্যা প্ৰায় ২০৪,৭৬০,৩৯২ হ’ব বুলি প্ৰকল্প কৰা হৈছে।<ref>{{cite news | url = https://theworldstatistics.com/religion-population-in-india/ | title = Religion Population in India }}</ref> ই ভাৰতক [[#শ্ৰেণী:দেশ অনুসৰি ইছলাম|মুছলমান-গৰিষ্ঠতা]] দেশৰ বাহিৰত সৰ্বাধিক মুছলমান জনসংখ্যা থকা দেশ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে।<ref>{{cite web |last1=nationsonline.org |first1=klaus kästle- |title=Islamic world, countries with a cultural Islamic population - Nations Online Project |url=https://www.nationsonline.org/oneworld/muslim-countries.htm |website=www.nationsonline.org |access-date=7 January 2021 |language=en-us}}</ref> == লোকপিয়লৰ পৰিসংখ্যা == {{See also|ভাৰতত হিন্দু ধৰ্ম|ভাৰতত ইছলাম ধৰ্ম|ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ইতিহাস|ভাৰতত শিখ ধৰ্ম|ভাৰতত জৈন ধৰ্ম|ভাৰতত ইহুদীৰ ইতিহাস|পাৰ্চী|ভাৰতত বাহাই বিশ্বাস|ভাৰতত জনজাতীয় ধৰ্ম|ভাৰতত অধৰ্ম}} [[File:Religions map of India.png|thumb|ভাৰতৰ অঞ্চল অনুসৰি সংখ্যাগৰিষ্ঠ ধৰ্মীয় গোটৰ মানচিত্ৰ {{Legend-col |{{legend|#ff6600|Hindu}} |{{legend|Green|Muslim}} |{{legend|DodgerBlue|Christian}} |{{legend|#fbb84e|Sikh}} |{{legend|Yellow|Buddhist}} |{{legend|Gray|Other}}}}]] {| class="wikitable" |+ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ ধৰ্মীয় বৈচিত্ৰ্য<ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |title=C-1 Population by Religious Community – 2011 |url=https://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS |access-date=2 October 2023 |website=[[censusindia.gov.in]]}}</ref><ref>{{cite web|title=C-01 Appendix: Details of religious community shown under 'Other religions and persuasions' in main table C01 - 2011 |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11398/download/14511/DDW00C-01%20Appendix%20MDDS.xlsx |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India }}</ref> |- ! ধৰ্ম{{NoteTag|Major denominations with over 1 million adherents.}} ! জনসংখ্যা ! {{Tooltip|%|Percentage of total population}} |- | '''[[হিন্দু]]''' | ৯৬৬,২৫৭,৩৫৩ | {{percentage bar|79.8}} |- | '''[[মুছলমান]]''' | ১৭২,২৪৫,১৫৮ | {{percentage bar|14.2}} |- | '''[[খ্ৰীষ্টান]]''' | ২৭,৮১৯,৫৮৮ | {{percentage bar|2.3}} |- | '''[[শিখ]]''' | ২০,৮৩৩,১১৬ | {{percentage bar|1.72}} |- | '''[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]''' | ৮,৪৪২,৯৭২ | {{percentage bar|0.7}} |- | '''[[সাৰ্নাবাদ]]''' | ৪,৯৫৭,৪৬৭ | {{percentage bar|0.41}} |- | '''[[জৈন ধৰ্ম]]''' | ৪,৪৫১,৭৫৩ | {{percentage bar|0.37}} |- | '''গোণ্ডী ([[কয়াপুনেম]])''' | ১,০২৬,৩৪৪ | {{percentage bar|0.08}} |- | '''অন্যান্য ধৰ্মীয় বিশ্বাস'''{{NoteTag|Other religious beliefs comprising nearly 80 denominations, each with a population between 100 and 800,000. ''See also [[Tribal religions in India]]''}} | ১,৯৫৩,৯২৩ | {{percentage bar|0.16}} |- | '''উল্লেখ কৰা হোৱা নাই''' | ২,৮৬৭,৩০৩ | {{percentage bar|0.24}} |- ! মুঠ ! ১,২১০,৮৫৪,৯৭৭ ! {{percentage bar|100}} |} ভাৰতত ছটা ধৰ্মই "জাতীয় সংখ্যালঘু" মৰ্যাদা লাভ কৰিছে—[[মুছলমান]], [[খ্ৰীষ্টান]], [[শিখ]], [[জৈন]], [[বৌদ্ধ]], আৰু [[জড়োষ্ট্ৰিয়ান]] ([[পাৰ্চী]])।<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1140121/jsp/nation/story_17847192.jsp#.VGCbxPmUeSo|archive-url=https://archive.today/20141110111301/http://www.telegraphindia.com/1140121/jsp/nation/story_17847192.jsp%23.VGCbxPmUeSo|url-status=dead|archive-date=10 November 2014|title=National minority status for Jains|access-date=20 July 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-jains-become-sixth-minority-community-1954568|title=Jains become sixth minority community - Latest News & Updates at Daily News & Analysis|date=21 January 2014|access-date=20 July 2016}}</ref> {{static row numbers}} {|class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text col1left sort-under-center col1Left hover-highlight" "style="font-size: 100%" style="text-align:left; " |+ভাৰতৰ প্ৰধান ধৰ্মীয় গোটসমূহৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰৱণতা (১৯৫১–২০১১) |- ! rowspan=2 | ধৰ্মীয় গোট ! colspan=7 | লোকপিয়ল অনুসৰি জনসংখ্যা % (মুঠ জনসংখ্যাৰ)। ! rowspan=2 | {{Tooltip|১৯৫১ চনৰপৰা বৃদ্ধিৰ হাৰৰ পৰিৱৰ্তন |[(২০১১ চনত %)-(১৯৫১ চনত %)}/(১৯৫১ চনত %)]*100}} |- ! ১৯৫১ ! ১৯৬১ ! ১৯৭১ ! ১৯৮১ ! ১৯৯১ ! ২০০১ ! ২০১১ |- ! style="background:#FFE0C0; "| [[ভাৰতত হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=60|84.1}} | {{percentage bar|width=60|83.45}} | {{percentage bar|width=60|82.73}} | {{percentage bar|width=60|82.30}} | {{percentage bar|width=60|81.53}} | {{percentage bar|width=60|80.46}} | {{percentage bar|width=60|79.80}} | {{decrease}} ৫.১২% |- ! style="background:#E0FFC0; "| [[ভাৰতত ইছলাম ধৰ্ম|ইছলাম ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=60|9.8}} | {{percentage bar|width=60|10.69}} | {{percentage bar|width=60|11.21}} | {{percentage bar|width=60|11.75}} | {{percentage bar|width=60|12.61}} | {{percentage bar|width=60|13.43}} | {{percentage bar|width=60|14.23}} | {{increase}} ৪৫.২১% |- ! style="background:#E0F0FF; "| [[ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=60|2.3}} | {{percentage bar|width=60|2.44}} | {{percentage bar|width=60|2.60}} | {{percentage bar|width=60|2.44}} | {{percentage bar|width=60|2.32}} | {{percentage bar|width=60|2.34}} | {{percentage bar|width=60|2.37}} | {{increase}} ৩.০৪% |- ! style="background:#F0F0C0; "| [[ভাৰতত শিখ ধৰ্ম|শিখ ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=60|1.79}} | {{percentage bar|width=60|1.79}} | {{percentage bar|width=60|1.89}} | {{percentage bar|width=60|1.92}} | {{percentage bar|width=60|1.94}} | {{percentage bar|width=60|1.87}} | {{percentage bar|width=60|1.72}} | {{decrease}} ৩.৯১% |- ! style="background:#FFFFC0; "| [[ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=60|0.74}} | {{percentage bar|width=60|0.74}} | {{percentage bar|width=60|0.70}} | {{percentage bar|width=60|0.70}} | {{percentage bar|width=60|0.77}} | {{percentage bar|width=60|0.77}} | {{percentage bar|width=60|0.70}} | {{decrease}} ৫.৪১% |- ! style="background:#FFE0E0; "| [[ভাৰতত জৈন ধৰ্ম|জৈন ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=60|0.46}} | {{percentage bar|width=60|0.46}} | {{percentage bar|width=60|0.48}} | {{percentage bar|width=60|0.47}} | {{percentage bar|width=60|0.40}} | {{percentage bar|width=60|0.41}} | {{percentage bar|width=60|0.37}} | {{decrease}} ১৯.৫৬% |- ! style="background:Wheat; "| [[ভাৰতত জৰদস্তি ধৰ্ম|জোৰাষ্ট্ৰিয়ান ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=60|0.13}} | {{percentage bar|width=60|0.09}} | {{percentage bar|width=60|0.09}} | {{percentage bar|width=60|0.09}} | {{percentage bar|width=60|0.08}} | {{percentage bar|width=60|0.06}} | {{percentage bar|width=60|0.05}} | {{decrease}} ৬১.৫৩% |- ! style="background:Gray; "| [[নাস্তিকতাবাদ]] বা অন্য ধৰ্ম | {{percentage bar|width=60|0.8}} | {{percentage bar|width=60|0.8}} | {{percentage bar|width=60|0.41}} | {{percentage bar|width=60|0.42}} | {{percentage bar|width=60|0.44}} | {{percentage bar|width=60|0.8}} | {{percentage bar|width=60|0.9}} | {{increase}} ১২.৫১% |} তলত ভাৰতৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ বিভাজন দিয়া হ’ল: {| class="sortable wikitable" |+ ধৰ্মীয় গোটৰ বৈশিষ্ট্য<ref name="census_2011_religion">{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS |title=Population by religious community - 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner |work=[[2011 Census of India]] |access-date=25 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150825155850/http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS |archive-date=25 August 2015}} Percentages are calculated from population figures for individual religions in this word document by dividing them from total population of India.</ref> |- ! rowspan="2" | ধাৰ্মিয়<br />গোট ! rowspan="2" | জনসংখ্যা (২০১১)<br />% ! rowspan="2" | [[জনসংখ্যা বৃদ্ধি|বৃদ্ধি]]<br />(২০০১-২০১১)<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/muslim-population-grows-marginally-faster-census-2011-data/story-yAhd2F6z57ezaFWiwwYU7H.html|title=Muslim population grows marginally faster: Census 2011 data|author=Aloke Tikku|access-date=18 October 2016|date=26 August 2015|work=[[Hindustan Times]]}}</ref><ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/indias-population-121-09-crores-hindus-79-8-pc-muslims-14-2-pc-census/|title=Census 2011: Hindus dip to below 80 per cent of population; Muslim share up, slows down|date=26 August 2015|newspaper=[[The Indian Express]]|access-date=20 July 2016}}</ref> ! colspan="4" | [[লিংগ অনুপাত]] (২০১১) ! rowspan="2" | [[সাক্ষৰতা]] (২০১১)<br />(%)<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/punjab/jains-most-literate-in-north-muslims-the-least/story-iKno2PywCvEZbGmguNFg2N.html|title=Jains most literate in North, Muslims the least|work=Hindustan Times |date=4 January 2016|access-date=20 July 2016}}</ref> ! rowspan="2" | [[শ্ৰমিক শক্তি|কৰ্মত অংশগ্ৰহণ]] (২০১১)<br />(%)<ref name="dnaindia.com"/><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Only-33-of-Muslims-work-lowest-among-all-religions/articleshow/50433358.cms|title=Only 33% of Muslims work, lowest among all religions - Times of India|website=[[The Times of India]]|access-date=20 July 2016}}</ref> |- ! মুঠ<ref name="dnaindia.com">{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-census-2011-sikhs-jains-have-the-worst-sex-ratio-2161061|title=Census 2011: Sikhs, Jains have the worst sex ratio - Latest News & Updates at Daily News & Analysis|date=31 December 2015|access-date=20 July 2016}}</ref> ! গ্ৰাম্য ! নগৰ ! শিশু<ref>{{cite web|url=http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31808&articlexml=Sex-ratio-dips-Jains-Sikhs-buck-trend-31122015001049|title=The Times Group|access-date=20 July 2016|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225050842/http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31808&articlexml=Sex-ratio-dips-Jains-Sikhs-buck-trend-31122015001049|url-status=dead|archivedate=25 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225050842/http://epaperbeta.timesofindia.com/Article.aspx?eid=31808&articlexml=Sex-ratio-dips-Jains-Sikhs-buck-trend-31122015001049|deadurl=yes}}</ref> |- ! style="background:#FFE0C0; "| [[হিন্দুধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=75|79.80|c=#A0F040}} | <!--This is population growth rate of [[Hinduism]] in per cent (from 2001-2011), not growth/ decline in proportion (which was -0.7%)-->{{percentage bar|width=75|16.8}} <!--DO NOT CHANGE this percentage figure. Hindus did increase in numbers showing growth rate of 16.8% from 2001-2011 (it's mentioned in the source near in the end), it was their percentage which declined from 80.5% to 79.8% by 0.7% due to higher growth rate of Islam. Here there is no discussion about increase or decrease in percentage of any religion (for Islam, the percentage increased by 0.8% (from 13.4% in 2001 to 14.2% in 2011), not by 24.6%; the latter was its growth rate), the discussion is about growth rate of religion which is positive for all major religions in India--> | ৯৩৯ || ৯৪৬ || ৯২১ || ৯১৩ | {{percentage bar|width=75|73.3}} | {{percentage bar|width=75|41.0}} |- ! style="background:#E0FFC0; "| [[ইছলাম]] | {{percentage bar|width=75|14.23}} | {{percentage bar|width=75|24.6|c=#A0F040}} | ৯৫১ || ৯৫৭ || ৯৪১ || ৯৪৩ | {{percentage bar|width=75|68.5|c=#FF6040}} | {{percentage bar|width=75|32.6|c=#FF6040}} |- ! style="background:#E0F0FF; "| [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=75|2.30}} | {{percentage bar|width=75|15.5}} | style="background:#A0F040; |১০২৩ ||! style="background:#A0F040; |১০০৮ ||! style="background:#A0F040; |১০৪৬ || ৯৫৮ | {{percentage bar|width=75|84.5}} | {{percentage bar|width=75|41.9}} |- ! style="background:#F0F0C0; "| [[শিখ ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=75|1.72}} | {{percentage bar|width=75|8.4}} | style="background:#FF6040; |৯০৩ ||! style="background:#FF6040; |৯০৫ ||! style="background:#FF6040; |৮৯৮ ||! style="background:#FF6040; |৮২৮ | {{percentage bar|width=75|75.4}} | {{percentage bar|width=75|36.3}} |- ! style="background:#FFFFC0; "| [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=75|0.70}} | {{percentage bar|width=75|6.1}} | ৯৬৫ || ৯৬০ || ৯৭৩ || ৯৩৩ | {{percentage bar|width=75|81.3}} | {{percentage bar|width=75|43.1|c=#A0F040}} |- ! style="background:#FFE0E0; "| [[জৈন ধৰ্ম]] | {{percentage bar|width=75|0.37|c=#FF6040}} | {{percentage bar|width=75|5.4|c=#FF6040}} | ৯৫৪ || ৯৩৫ || ৯৫৯ || ৮৮৯ | {{percentage bar|width=75|94.9|c=#A0F040}} | {{percentage bar|width=75|35.5}} |- ! style="background:#F0E0F0; "| আন/ধৰ্ম নিৰ্দিষ্ট কৰা হোৱা নাই | {{percentage bar|width=75|0.90}} | {{n/a|নাই}} | ৯৫৯ || ৯৪৭ || ৯৭৫ ||! style="background:#A0F040; | ৯৭৪ | {{n/a|নাই}} | {{n/a|নাই}} |} টোকা: ২০০১ চনৰ তুলনাত ২০১১ চনত ভাৰতৰ জনসংখ্যা ১৭.৭% বৃদ্ধি পাই গড় লিংগ অনুপাত ৯৪৩ আৰু সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৪.৪%। গড় কামত অংশগ্ৰহণ ৩৯.৭৯%। ==ধৰ্মসমূহ== ===হিন্দু ধৰ্ম=== {{Main|ভাৰতত হিন্দু ধৰ্ম}} [[File:Ranganathaswamy temple tiruchirappalli.jpg|thumb|[[ৰঙানাথস্বামী মন্দিৰ, শ্ৰীৰংগম]]]] [[হিন্দু ধৰ্ম]] ভাৰতৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক ধৰ্মীয় গোট থকা এটা প্ৰাচীন ধৰ্ম, প্ৰায় ৯৬৬&nbsp; ২০১১ চনৰ হিচাপত মিলিয়ন অনুগামী আছে, জনসংখ্যাৰ ৭৯.৮%।<ref name="census_2011_religion"/> হিন্দু ধৰ্ম বৈচিত্ৰময়, য'ত [[এক ঈশ্বৰবাদ]], [[বিশ্ববিশ্বাস]], [[বহুদেৱতা]], [[প্যানেন্তেইজম]], [[প্যানেন্থেইজম]], [[এক ঈশ্বৰবাদ]], [[হিন্দু ধৰ্মত নাস্তিকতা|নাস্তিকতা]], [[সৰ্বপ্ৰাণবাদ]], [[অজ্ঞানবাদ]], আৰু [[জ্ঞানীবাদ]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book | last=Rogers| first=Peter|title = Ultimate Truth, Book 1| publisher=AuthorHouse| year = 2009| page = 109| url=https://books.google.com/books?id=e3kf6GtwaT0C&pg=PA109| isbn = 978-1-4389-7968-7 }}</ref><ref>{{Cite book | last=Chakravarti| first=Sitansu| title = Hinduism, a way of life| publisher=Motilal Banarsidass Publ.| year = 1991| page = 71| url=https://books.google.com/books?id=J_-rASTgw8wC&pg=PA71| isbn = 978-81-208-0899-7 }}</ref><ref name= "EBpolytheism">{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/eb/article-38143/polytheism |title=Polytheism|access-date= 5 July 2007 |year=2007 |encyclopedia= Encyclopædia Britannica |publisher= Encyclopædia Britannica Online}}</ref><ref>{{Cite book | last=Pattanaik| first=Devdutt| title = The man who was a woman and other queer tales of Hindu lore| publisher=Routledge| year = 2002| page = 38| url=https://books.google.com/books?id=Odsk9xfOp6oC&pg=PA38| isbn = 978-1-56023-181-3 }}</ref><ref>Devanandan, P. D. (1955). The Renaissance Of Hinduism: A Survey of Hindu Religious History from 1800–1950. Theology Today, 12(2), 189–205. https://doi.org/10.1177/004057365501200207</ref> ''হিন্দু'' শব্দটো, মূলতঃ ভৌগোলিক বৰ্ণনা, [[সংস্কৃত]], ''সিন্ধু'' (সিন্ধু নদীৰ ঐতিহাসিক নাম)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে আৰু ই ''সিন্ধু নদীৰ ভূমি''ৰ ব্যক্তিক বুজায়।<ref>{{Cite web|url=http://www.shraddhananda.com/Meaning_and_Origin_Of_The_Word_Hindu.html|title=Meaning and Origin Of The Word "Hindu"|website=www.shraddhananda.com|access-date=28 October 2016|archive-date=13 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161013064939/http://www.shraddhananda.com/Meaning_and_Origin_Of_The_Word_Hindu.html|url-status=usurped|archivedate=13 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161013064939/http://www.shraddhananda.com/Meaning_and_Origin_Of_The_Word_Hindu.html|deadurl=yes}}</ref> পৰম্পৰাগত ধৰ্ম অনুসৰণ কৰা হিন্দুসকলে ইয়াক সনাতন ধৰ্ম (বা "চিৰন্তন পথ") বুলি কয়।<ref>{{cite web |title=Hinduism As Santana Dharma, the Eternal Religion |url=https://www.hinduwebsite.com/sanatana-dharma.asp |website=www.hinduwebsite.com |access-date=7 January 2021 |language=en-us}}</ref> সনাতন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলে নিজকে "সনাতনী" বুলি কয়, যিটো সনাতন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলৰ মূল শব্দ। ===ইছলাম=== {{Main|ভাৰতত ইছলাম ধৰ্ম}} [[File:Jama Masjid - In the Noon.jpg|thumb|[[জামে মছজিদ, দিল্লী]] ]] [[ইছলাম]] হৈছে এক ঈশ্বৰত বিশ্বাস কৰা আৰু [[মুহাম্মাদ]]ৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰা [[একেশ্বৰবাদ|এক ঈশ্বৰবাদী]] ধৰ্ম; ই ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ সংখ্যালঘু ধৰ্ম। দেশৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১৪.২% বা প্ৰায় ১৭২.২ মিলিয়ন লোকে ইছলামৰ অনুগামী বুলি পৰিচয় দিয়ে (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)।<ref name="censusindia.gov.in"/><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/Muslim-population-growth-slows/article10336665.ece|title=Muslim population growth slows|work=The Hindu|access-date=28 July 2017|language=en}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.firstpost.com/india/india-has-79-8-percent-hindus-14-2-percent-muslims-2011-census-data-on-religion-2407708.html|title=India has 79.8% Hindus, 14.2% Muslims, says 2011 census data on religion|date=26 August 2015|work=Firstpost|access-date=28 July 2017|language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |title=Muslim population growth slows |work=[[The Hindu]]|url=http://www.thehindu.com/news/national/census-2011-data-on-population-by-religious-communities/article7579161.ece|access-date=18 October 2016|date=18 October 2016|last1=S|first1=Rukmini|last2=Singh|first2=Vijaita}}</ref> ই [[ভাৰত]]ক [[মুছলমান]] সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশৰ বাহিৰত সৰ্বাধিক মুছলমান জনসংখ্যা থকা দেশ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। [[জম্মু-কাশ্মীৰ]] আৰু [[লক্ষদ্বীপ]] ৰাজ্যত মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ,<ref name="web123">{{cite web |url=http://www.webindia123.com/religion/indiafacts.htm |title=Religion in India |access-date=18 April 2007 |work=Religion, webindia123.com |publisher=Suni Systems (P) Ltd }}</ref> আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ]], [[অসম]], আৰু [[কেৰালা]]ত অধিক ঘনত্বত বাস কৰে।<ref name="web123" /><ref name="COI_2001">{{cite web |title= Census of India 2001: Data on Religion |url= http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_data_finder/C_Series/Population_by_religious_communities.htm |access-date= 31 December 2007 |publisher= Office of the Registrar General, India}}</ref> ভাৰতত সম্প্ৰদায়ৰ সন্দৰ্ভত কোনো বিশেষ লোকপিয়ল কৰা হোৱা নাই যদিও সূত্ৰ অনুসৰি আটাইতকৈ ডাঙৰ ধৰ্মগোষ্ঠীটো হৈছে [[ছুন্নী ইছলাম|ছুন্নী]],<ref name="state.gov">{{Cite web|last=Department Of State. The Office of Electronic Information|first=Bureau of Public Affairs|title=India|url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2003/24470.htm|access-date=21 February 2022|website=2001-2009.state.gov|language=en}}</ref> য'ত [[ছিয়া ইছলাম|ছিয়া]] আৰু [[আহমদিয়া মুছলমান]]ৰ যথেষ্ট জনসংখ্যা আছে। [[টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]] আৰু [[ডি এন এৰ]] দৰে ভাৰতীয় সূত্ৰই ২০০৫–২০০৬ চনৰ মাজভাগত ভাৰতৰ [[ছিয়া ইছলাম|ছিয়া মুছলমান]]ৰ জনসংখ্যা ভাৰতৰ সমগ্ৰ মুছলমান জনসংখ্যাৰ ২৫%ৰপৰা ৩১%ৰ ভিতৰত বুলি প্ৰকাশ কৰিছে, যাৰ সংখ্যা তেওঁলোকৰ ৪ কোটিৰপৰা ৫ কোটিৰ ভিতৰত।<ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Shia-women-too-can-initiate-divorce/articleshow/334804.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811081425/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-11-06/lucknow/27799200_1_model-nikahnama-new-nikahnama-shia-personal-law-board|url-status=live|archive-date=11 August 2011|title=Shia women too can initiate divorce| newspaper=[[The Times of India]] |date=6 November 2006| access-date=21 June 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report_talaq-rights-proposed-for-shia-women_1062327 |title=Talaq rights proposed for Shia women| publisher=Daily News and Analysis, www.dnaindia.com |date=5 November 2006| access-date=21 June 2010}}</ref><ref name="state.gov"/><ref>{{cite web|url= http://twocircles.net/2009oct08/india_third_global_muslim_population_1_57_bn.html|title= India Third in Global Muslim Population|date= 8 October 2009|publisher= Twocircles.net|access-date= 3 July 2010|archivedate= 10 October 2010|archiveurl= https://web.archive.org/web/20101010133303/http://twocircles.net/2009oct08/india_third_global_muslim_population_1_57_bn.html|deadurl= yes}}</ref> ===খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম=== {{Main|ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম}} [[File:Velankanni 2.JPG|thumb|right|[[তামিলনাডু]]ৰ [[ভেলাংকানী]]ৰ [[বেচিলিকা অৱ আৱাৰ লেডী অৱ গুড হেল্থ]] এটা নিষ্ঠাৱান [[কেথলিক চাৰ্চ|কেথলিক]] [[ভাৰ্জিন মেৰীৰ মন্দিৰ|মেৰিয়ান মন্দিৰ]]। ]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম]] হৈছে নতুন নিয়মত উপস্থাপন কৰা [[যীশু|যীচু]]ৰ জীৱন আৰু শিক্ষাক কেন্দ্ৰ কৰি [[একেশ্বৰবাদ|এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম]]। ই [[ভাৰত]]ৰ ২.৩% জনসংখ্যাৰ তৃতীয় বৃহত্তম [[ধৰ্ম]]। ভাৰতত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম প্ৰৱৰ্তনৰ কৃতিত্ব চেণ্ট থমাছক দিয়া হয়। ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ মালাবাৰ উপকূলত আহিছিল।<ref name="Erwin Fahlbusch">{{Cite book|last1=Fahlbusch|first1=Erwin|url=https://books.google.com/books?id=lZUBZlth2qgC&q=Muziris|title=The Encyclodedia of Christianity, Vol. 5|last2=Lochman|first2=Jan Milic|last3=Bromiley|first3=Geoffrey William|last4=Mbiti|first4=John|last5=Pelikan|first5=Jaroslav|date=14 February 2008|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|isbn=978-0-8028-2417-2|language=en}}</ref><ref name="Orpa Slapak">{{Cite book|last=Yisrael|first=Muzeon|url=https://books.google.com/books?id=qhKGPprbQaYC&q=St.%2520Thomas|title=The Jews of India: A Story of Three Communities|date=1995|publisher=UPNE|isbn=978-965-278-179-6|language=en}}</ref><ref name=nasrani>{{cite web|url=http://nasrani.net/2007/02/16/st-thomas-tradition-the-indian-sojourn-in-foreign-sources/ |title=NSC NETWORK – Early references about the Apostolate of Saint Thomas in India, Records about the Indian tradition, Saint Thomas Christians & Statements by Indian Statesmen |date=16 February 2007 |publisher=Nasrani.net |access-date=3 February 2011}}</ref> চেণ্ট থমাছ খ্ৰীষ্টানসকলৰ মাজত উৎপত্তিৰ পৰম্পৰা ৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত [[কেৰেলা]] উপকূলৰ প্ৰাচীন সাগৰীয় বন্দৰ মুজিৰিছত যীচুৰ ১২ জন শিষ্যৰ ভিতৰত এজন চেণ্ট থমাছৰ আগমনৰ সৈতে জড়িত। শংকৰমংগলম, পাকালোমত্তম, কল্লী আৰু কলিয়াংকল পৰিয়ালক বিশেষভাৱে প্ৰধান বুলি গণ্য কৰা হৈছিল আৰু ঐতিহাসিকভাৱে আটাইতকৈ অভিজাত চিৰিয়াক খ্ৰীষ্টান পৰিয়ালসমূহে এই পৰিয়ালসমূহৰপৰাই বংশধৰ বুলি দাবী কৰাৰ প্ৰৱণতা আছিল। [[গালিল]]ৰপৰা অহা [[আৰামী]]-ভাষী [[ইহুদী]]সকলেও ১ম শতিকাত কেৰালালৈ ভ্ৰমণ কৰাটো সম্ভৱ। সেই সময়ৰ আশে-পাশে কেৰেলাত [[কোচিন ইহুদী]]সকলৰ অস্তিত্ব আছিল বুলি জনা যায়। পাঁচনিজনক ভাৰতৰ সৈতে সংযোগ কৰা আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত উৎসটো হৈছে [[থমাছৰ কাৰ্য্য]], সম্ভৱতঃ তৃতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে লিখা হৈছিল, হয়তো এডেছাত। মাৰ্থ মাৰিয়াম চিৰ’-মালাবাৰ কেথলিক ফ’ৰেনে চাৰ্চ, আৰাকুঁজা ৯৯৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। গ্ৰন্থখনত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম ভাৰতলৈ অনাৰ ক্ষেত্ৰত থমাছৰ দুঃসাহসিক অভিযানৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিটো পৰম্পৰা পিছলৈ "থমা পৰ্বম" ("থমাছৰ গীত")ৰ দৰে আদিম ভাৰতীয় উৎসসমূহত সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল। সাধাৰণতে তেওঁক [[মালিয়ানকাৰ]] বা ইয়াৰ আশে-পাশে উপস্থিত হৈ সাতটা গীৰ্জা আৰু আধা গীৰ্জা, বা এঝাৰপল্লিকল প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়: কোডুংগাল্লুৰ, কোল্লাম, [[নিৰানাম]], [[নীলাককাল]] (চায়াল), কোক্কামংগালম, [[কোট্টাক্কাভু]], [[পলায়ুৰ]], থিৰুভিথামকোড আৰাপল্লী আৰু [[চ. জৰ্জৰ চিৰ'-মালাবাৰ কেথলিক ফ'ৰেনে চাৰ্চ, আৰুভিথুৰা|আৰুভিথুৰা গীৰ্জা]] (আধা গীৰ্জা)। তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ শতিকাৰ কেইবাজনো ৰোমান লেখকেও থমাছৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰিছে, য'ত [[মিলানৰ এম্ব্ৰ'জ]], [[নাজিয়ানজুছৰ গ্ৰেগৰী]], [[জেৰ'ম]], আৰু [[চিৰিয়াৰ এফ্ৰেম]] আদিয়ে উল্লেখ কৰিছে, আনহাতে [[চিজাৰিয়াৰ ইউজেবিয়াছে]] তেওঁৰ গুৰু [[পেণ্টাইনাছ]] দ্বিতীয় শতিকাৰ ভাৰতৰ এটা সম্প্ৰদায়ৰ ওচৰলৈ গৈছিল বুলি লিপিবদ্ধ কৰিছে। মূলতঃ ব্যৱসায়ী হিচাপে থকা এটা খ্ৰীষ্টান সম্প্ৰদায়ৰ অস্তিত্ব আহিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ছোৱাত ভাৰতৰ বাকী অংশত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। খ্ৰীষ্টানসকলে [[নাগালেণ্ড]] আৰু [[মিজোৰাম]]ৰ লগতে [[মেঘালয়]]ৰ অধিকাংশ স্থানীয় লোক গঠন কৰে আৰু [[মণিপুৰ]], [[গোৱা]], [[কেৰালা]] আৰু [[মুম্বাই]]ত তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা উল্লেখযোগ্য। ===শিখ ধৰ্ম=== {{Main|ভাৰতত শিখ ধৰ্ম}} [[File:Golden Temple nighttime.jpg|thumb|[[সোণালী মন্দিৰ|শিৰি হৰমন্দিৰ চাহাব (সোণালী মন্দিৰ)]] ]] [[শিখ ধৰ্ম]] হৈছে পোন্ধৰ শতিকাত [[পাঞ্জাব]] [[গুৰু নানক দেৱ|গুৰু নানক]] আৰু একেৰাহে নজন শিখ [[শিখ গুৰু|গুৰু]] ৰ শিক্ষাৰে আৰম্ভ হোৱা [[একেশ্বৰবাদ|একশ্বৰবাদী]] ধৰ্ম। ২০১১ চনলৈকে ২০.৮ মিলিয়ন [[ভাৰতত শিখ ধৰ্ম|ভাৰতত শিখ]] আছিল। [[পাঞ্জাব, ভাৰত|পাঞ্জাব]] শিখসকলৰ আধ্যাত্মিক গৃহ, আৰু ভাৰতৰ একমাত্ৰ ৰাজ্য য'ত শিখসকলে সংখ্যাগৰিষ্ঠতা গঠন কৰে। চুবুৰীয়া ৰাজ্য [[চণ্ডীগড়]], [[হিমাচল প্ৰদেশ]], [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]], [[দিল্লী]], আৰু [[হাৰিয়ানা]]ৰ [[জম্মু সংমণ্ডল]] ত শিখৰ জনসংখ্যা উল্লেখযোগ্য। এই অঞ্চলসমূহ ঐতিহাসিকভাৱে [[পূব পঞ্জাব|বৃহত্তৰ পঞ্জাব]]ৰ এটা অংশ আছিল। কিন্তু ভাৰতত নিৰ্দিষ্টসংখ্যক নানক অনুগামী ([[নানকপন্থী]])ৰ কোনো তথ্য নাই যদিও ক’ৰবাত প্ৰায় ১৪ কোটি কোটি কোটিত আছে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/india/navjot-singh-sidhu-misquotes-sikh-population-as-14-crores-in-his-speech-at-kartarpurs-inauguration |title= Navjot Singh Siddhu claims that 14 crore Nanakpanthi Sikhs live in India|website=Freepressjournal}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-who-are-nanak-naam-lewa-and-why-kartarpur-corridor-cant-be-limited-to-sikhs-6100351/lite/|title= According to rough estimates report, there are 12-15 crore Nanak Naam Lewas (Nanakpanthi) across the world |website=News Indian Express|date= 10 November 2019 }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/pak-invites-sikh-community-to-invest-in-commercial-projects-along-nankana-kartarpur-corridor-119011300615_1.html|title=Pak invites Sikh community to invest in commercial projects along Nankana-Kartarpur Corridor|newspaper=Business Standard India|date=13 January 2019|via=Business Standard}}</ref> শিৰোমণি গুৰদ্বাৰা প্ৰবন্ধক সমিতিৰ সদস্য কৰ্ণাইল সিং পাঞ্জোলিয়ে কয় যে ‘নানকপন্থী’ শব্দটোৰ ভিতৰতো কেইবাটাও সম্প্ৰদায় আছে। “শিখলীগড়, ভাঞ্জাৰে, নিৰ্মলে, লুবানেয়, জোহৰি, সতনমিয়ে, উদাসিয়া আদি গোট আছে যিয়ে নিজকে [[নানকপন্থী]] বুলি কয়। তেওঁলোকে গুৰু নানক আৰু শ্ৰী গুৰু গ্ৰন্থ চাহিবক অনুসৰণ কৰে।<ref>{{cite web | last=Goyal | first=Divya | title=Explained: Who are Nanak Naam Lewa, and why Kartarpur Corridor can't be limited to Sikhs | website=The Indian Express | date=10 November 2019 | url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-who-are-nanak-naam-lewa-and-why-kartarpur-corridor-cant-be-limited-to-sikhs-6100351/ | access-date=30 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/india/navjot-singh-sidhu-misquotes-sikh-population-as-14-crores-in-his-speech-at-kartarpurs-inauguration|title=Navjot Singh Sidhu thinks there are 14 crore Sikhs in India instead of 2.4 crore|website=Free Press Journal}}</ref> ===বৌদ্ধ ধৰ্ম=== {{Main|ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ইতিহাস}} [[File:Mahabodhitemple.jpg|thumb|[[মহাবোধি মন্দিৰ]] ]] [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]] এটা ভাৰতীয়, [[অন্তৰ্ধ্বদেৱতা|অশ্বস্তৰবাদী]] ধৰ্ম আৰু দৰ্শন। প্ৰায় ৮.৫&nbsp; ভাৰতত লাখ লাখ বৌদ্ধ লোক বাস কৰে, যিটো মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ০.৭%।<ref name="Religion">{{cite web |title=Religion |url=https://censusindia.gov.in/Census_And_You/religion.aspx |website=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |access-date=6 January 2021}}</ref> ধৰ্ম হিচাপে বৌদ্ধ ধৰ্ম প্ৰধানকৈ [[হিমালয়]]ৰ পাদদেশত চলি থাকে আৰু [[চিকিম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[লাডাখ]], [[দাৰ্জিলিং]] [[পশ্চিম বংগ]], আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ লাহাউল আৰু [[স্পিটি]] জিলাত ই এক উল্লেখযোগ্য ধৰ্ম। ইয়াৰ উপৰি উল্লেখযোগ্যসংখ্যক বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী লোক [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ত বাস কৰে। তেওঁলোক হৈছে বৌদ্ধ বা [[নৱায়ন]] বৌদ্ধ যিসকলে [[ভীমৰাও ৰামজী আম্বেদকাৰ|বি. আৰ. আম্বেদকাৰ]] হিন্দু ধৰ্মৰ ভিতৰত জাতিবাদী প্ৰথাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ বৌদ্ধ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯ আৰু ২০ শতিকাত ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ আঁৰত [[শ্ৰীলংকা]]ৰ [[অনাগৰীকা ধৰ্মপাল]] আৰু [[চট্টগ্ৰাম]]ৰ [[কৃপাসৰণ]] মহাস্থৱীৰাৰ সৈতে আম্বেদকাৰ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তিত্ব। ১৯৫৯ চনত চীনে [[তিব্বত]] দখলৰপৰা পলায়ন কৰি ১৪ নং [[দলাই লামা]], [[টেনজিং গ্যাট্সো]] ভাৰতলৈ পলায়ন কৰা আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ত [[মক্লিঅ’ডগঞ্জ]] ৰ [[ধৰমশালা]]ত [[তিব্বত চৰকাৰ নিৰ্বাসিত]] স্থাপন কৰাটোৱেও বৌদ্ধ ধৰ্মৰ পুনৰুত্থান ত্বৰান্বিত কৰিছে ভাৰতত। ১৯৭৫ চনত ভাৰতীয় সংঘত যোগদান কৰা (ইয়াক ভাৰতৰ ২২সংখ্যক ৰাজ্য কৰি তোলা [[চিকিম]]ৰ কাৰ্যকৰী ধৰ্ম [[বজ্ৰায়ণ বৌদ্ধ ধৰ্ম]], আৰু [[পদ্মসম্ভৱ]] বা গুৰু উগ্যেন তাত এক পূজনীয় উপস্থিতি। ===জৈন ধৰ্ম=== {{Main|ভাৰতত জৈন ধৰ্ম}} [[File:Jain Temple Ranakpur.jpg|thumb|[[ৰাণকপুৰ জৈন মন্দিৰ]] ]] [[জৈন ধৰ্ম]] হৈছে [[লোহ যুগৰ ভাৰত]]ৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা এক অ-দেৱতাবাদী ভাৰতীয় ধৰ্ম আৰু দাৰ্শনিক ব্যৱস্থা। ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ০.৪% (প্ৰায় ৪.৪৫ মিলিয়ন) জৈনসকলে গঠন কৰে, আৰু [[গুজৰাট]], [[কৰ্ণাটক]], [[মধ্য প্ৰদেশ]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], আৰু [[ৰাজস্থান]] ৰাজ্যত কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে।<ref name=web123/> ===ইহুদী ধৰ্ম=== {{Main|ভাৰতত ইহুদীসকলৰ ইতিহাস}} [[File:Kochi Jewish Synagogue C.jpg|thumb|right|কোচিনৰ [[পৰাদেশী ছিনাগগ]]ৰ ভিতৰৰ অংশ]] [[ইহুদী ধৰ্ম]]ও ভাৰতৰ [[একেশ্বৰবাদ|এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম]] লেভেণ্ট। আজি ভাৰতীয় ইহুদীৰ এটা অতি সৰু সম্প্ৰদায় আছে। ভাৰতত ঐতিহাসিকভাৱে ইহুদী অধিক আছিল, য'ত [[কেৰালা]]ৰ [[কোচিন ইহুদী]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[বনি ইজৰাইল]] আৰু [[মুম্বাই]]ৰ ওচৰৰ [[বাগদাদী ইহুদী]] আদি আছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছৰেপৰা ভাৰতত দুটা মূলতঃ ধৰ্মান্তৰিত ভাৰতীয় ইহুদী সম্প্ৰদায়ৰ বিকাশ হৈছে: [[মিজোৰাম]] আৰু [[মণিপুৰ]]ৰ [[বনেই মেনাশ্বে]], আৰু [[বেনি এফ্ৰাইম]], যাক ''তেলেগু ইহুদী'' বুলিও কোৱা হয়। ভাৰতীয় নিষ্কাশনৰ প্ৰায় ৯৫,০০০ ইহুদীৰ ভিতৰত ২০,০০০ তকৈও কম ভাৰতত আছে। ভাৰতৰ কিছুমান অঞ্চল ইজৰাইলীসকলৰ মাজত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়, ঋতু অনুসৰি স্থানীয় ইহুদী জনসংখ্যা ফুলি উঠে।{{Citation needed|date=October 2020}} ===অন্য ধৰ্ম=== [[File:Bahai-house-of-worship-delhi2.jpg|thumb|left|ভাৰতৰ দিল্লীত থকা [[বাহাই ধৰ্ম]]ৰ [[পদমন্দিৰ]]]] ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি পাৰ্চী (ভাৰতত জৰদস্তি ধৰ্মৰ অনুগামী) ভাৰতৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ০.০০৬% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে,<ref>{{Cite web |last=Bose |first=Ashish |date=4 December 2004 |title=Growth of the Parsi population in India |url=http://www.unescoparzor.com/project/parsis.ppt |archive-url=https://web.archive.org/web/20061108091153/http://www.unescoparzor.com/project/parsis.ppt |url-status=dead |archive-date=8 November 2006 |location=Mumbai |publisher=Government of India: National Commission for Minorities |page=3 |display-authors=etal |access-date=22 November 2025 |archivedate=8 November 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061108091153/http://www.unescoparzor.com/project/parsis.ppt |deadurl=yes }}</ref> [[মুম্বাই]] চহৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে তুলনামূলকভাৱে অধিক ঘনত্ব। ভাৰতত পাৰ্চীৰ সংখ্যা প্ৰায় ৬১,০০০ গৰাকী।<ref>{{cite news |title=Why is India's wealthy Parsi community vanishing? |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-35219331 |access-date=7 January 2021 |work=BBC News |date=9 January 2016}}</ref> ভাৰতত কেইবাটাও জনজাতীয় ধৰ্ম আছে, যেনে [[ডনি-পোলো]]। [[সন্থাল লোক]] সকলে অনুসৰণ কৰা বহুতো জনজাতীয় ধৰ্মৰ ভিতৰতো সন্থাল অন্যতম যিসকলৰ সংখ্যা প্ৰায় ৪০ লাখ কিন্তু মাত্ৰ প্ৰায় ২৩,৬৪৫ জনেই এই ধৰ্ম অনুসৰণ কৰে।{{Citation needed|date=October 2020}} [[বাথৌ ধৰ্ম]] [[অসম]]ৰ [[বড়ো জনগোষ্ঠী|বড়ো সম্প্ৰদায়]] ৰ আন এক জনজাতীয় ধৰ্ম।<ref>{{Cite journal |last=Narzary |first=Nareswar |date=31 December 2014 |title=Bathou religion and its impact on boro society a folkloristic study |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/114601 |journal=University |hdl=10603/114601 |language=English}}</ref> [[ভাৰত]]ত [[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]]ৰ সঠিক সংখ্যা প্ৰতিষ্ঠা কৰাটো কঠিন। প্ৰায় ১৮৫০ চনত [[ইৰাণ]]ৰ পৰা ভাৰতলৈ অহা এই ধৰ্মই [[ভাৰতত ইছলাম ধৰ্ম|ভাৰতৰ মুছলমান]] জনসংখ্যাৰ পৰা কিছু ধৰ্মান্তৰিত লোক লাভ কৰে। ১৯১০ চনৰ ভিতৰত প্ৰথম [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]] আৰু [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] ধৰ্মান্তৰিত লোক আহিছিল আৰু ১৯৬০ চনত সমগ্ৰ ভাৰততে ১০০০ তকৈও কম বাহাই আছিল। ১৯৬১ চনৰ পৰা অনুসূচিত জাতিৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক লোক বাহাই হৈ পৰে আৰু ১৯৯৩ চনৰ ভিতৰত বাহাইসকলে প্ৰায় ২২ লাখ সদস্যৰ ৰিপৰ্ট দিয়ে,{{sfn|Smith|2008|p=94}} যদিও পিছৰ সূত্ৰসমূহে ২০ লাখ,{{sfn|Momen|2008|pp=154–5}} বা "১০ লাখতকৈ অধিক" বুলি দাবী কৰিছে।{{sfn|Hartz|2009|p=10}} [[সনাম ধৰ্ম]] হৈছে [[মণিপুৰ]]ৰ [[মেইইটেই জনগোষ্ঠী|মেইইটেই সম্প্ৰদায়]] ৰ থলুৱা ধৰ্ম যিটো তেওঁলোকে [[বৈষ্ণৱ]] ৰ সৈতে অনুসৰণ কৰে।<ref>{{Cite web |title=The Revivalism of Sanamahism |url=https://e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=manipur.Manipur_and_Religion.The_Revivalism_of_Sanamahism |access-date=12 April 2025 |website=e-pao.net}}</ref> ===নাস্তিকতাবাদ=== {{main|ভাৰতত নাস্তিকতা}} ভাৰতৰ প্ৰায় ২৯ লাখ লোকে ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত নিজৰ ধৰ্ম উল্লেখ কৰা নাছিল আৰু তেওঁলোকক "ধৰ্ম উল্লেখ কৰা হোৱা নাই" শ্ৰেণীত গণনা কৰা হৈছিল। ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ০.২৪% আছিল। ২০০১ চনৰ লোকপিয়লত ইহঁতৰ সংখ্যা ০৭ লাখৰপৰা ৪ গুণ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে আৰু গড় বাৰ্ষিক হাৰ ১৫%।<ref>{{cite news |last1=Daniyal |first1=Shoaib |title=People without religion have risen in Census 2011, but atheists have nothing to cheer about |url=https://scroll.in/article/753475/people-without-religion-have-risen-in-census-2011-but-atheists-have-nothing-to-cheer-about |access-date=8 August 2022 |work=Scroll.in}}</ref> [[কে. বীৰমণি]], এজন [[দ্ৰৱীদাৰ কাঝাগম]] নেতাই কয় যে তেওঁ বিশ্বাস কৰে যে ভাৰতত নাস্তিকৰ সংখ্যা আচলতে বেছি আছিল কাৰণ বহুতে ভয়ত নিজৰ নাস্তিকতা প্ৰকাশ নকৰে।<ref name=FirstTimeCensus>{{cite news|title=2.87 million Indians have no faith, census reveals for first time|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/2-87-million-Indians-have-no-faith-census-reveals-for-first-time/articleshow/48689278.cms|access-date=10 September 2015|work=[[The Times of India]]|date=27 August 2015}}</ref> ২০১২ চনৰ ''WIN-Gallup Global Index of Religion and Atheism'' প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ৮১% ভাৰতীয় ধৰ্মীয়, ১৩% অধৰ্মীয়, ৩% পতিয়ন নাস্তিক, আৰু ৩% নিশ্চিত নহয় বা কোনো সঁহাৰি নিদিলে।<ref name="gallup2012">{{cite web|title=Global Index of Religion And Atheism |url=http://redcresearch.ie/wp-content/uploads/2012/08/RED-C-press-release-Religion-and-Atheism-25-7-12.pdf |publisher=WIN-Gallup |access-date=3 September 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016062403/http://redcresearch.ie/wp-content/uploads/2012/08/RED-C-press-release-Religion-and-Atheism-25-7-12.pdf |archive-date=16 October 2012 }}</ref> == আইনী মৰ্যাদা আৰু ব্যক্তিগত আইন == {{Main|ভাৰতৰ সংবিধান|ভাৰতীয় মৌলিক অধিকাৰ, নিৰ্দেশাত্মক নীতি আৰু মূল কৰ্তব্য|ভাৰতত ধৰ্মনিৰপেক্ষতা|ভাৰতীয় ধৰ্ম#ভাৰত গণৰাজ্যত মৰ্যাদা}} {{further|ইউনিফৰ্ম চিভিল কোড|হিন্দু ব্যক্তিগত আইন|জৈন আইন|খ্ৰীষ্টান ব্যক্তিগত আইন|মুছলমান ব্যক্তিগত আইন}} [[ভাৰতৰ সংবিধান]]ৰ প্ৰস্তাৱনাত ভাৰতক "সাৰ্বভৌম সমাজবাদী ধৰ্মনিৰপেক্ষ গণতান্ত্ৰিক গণতন্ত্ৰ" বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে। ''ধৰ্মনিৰপেক্ষ'' শব্দটো [[১৯৭৬ চনৰ বাইছ সংশোধনী আইন]]ৰদ্বাৰা প্ৰস্তাৱনাত সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল। ইয়াত সকলো ধৰ্মৰ প্ৰতি সমান ব্যৱহাৰ আৰু সহনশীলতা বাধ্যতামূলক কৰা হৈছে। ভাৰতৰ কোনো চৰকাৰী ৰাষ্ট্ৰ ধৰ্ম নাই; ইয়াত যিকোনো ধৰ্ম পালন, প্ৰচাৰ আৰু প্ৰচাৰৰ অধিকাৰ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। চৰকাৰী সমৰ্থিত বিদ্যালয়ত কোনো ধৰ্মীয় শিক্ষা প্ৰদান কৰা নহয়। [[এচ. আৰ. বম্মাই বনাম ইউনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া]], [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]] য়ে ধৰ্মনিৰপেক্ষতা সংবিধানৰ এক অবিচ্ছেদ্য নীতি আৰু ৰাষ্ট্ৰ আৰু ধৰ্মৰ পৃথক্কৰণ আছে বুলি ৰায় দিছিল।<ref name=hinduswami>{{cite journal |author=Swami, Praveen |date=1 November 1997 |title=Protecting secularism and federal fair play |journal=Frontline |volume=14 |issue=22 |url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl1422/14220170.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20011230175331/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1422/14220170.htm |url-status=usurped |archive-date=30 December 2001 |access-date=17 April 2007 |author-link=Praveen Swami |archivedate=3 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100903020728/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1422/14220170.htm |deadurl=yes }}</ref> [[ভাৰতীয় মৌলিক অধিকাৰ, নিৰ্দেশাত্মক নীতি আৰু মূল কৰ্তব্য#Right to Freedom of Religion (ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ)|ধৰ্মৰ স্বাধীনতা]] ভাৰতীয় সংবিধান অনুসৰি [[মৌলিক অধিকাৰ]]। সংবিধানে ইয়াৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে [[ভাৰতত নিৰ্দেশনামূলক নীতি|নিৰ্দেশনামূলক নীতি]] হিচাপে এটা [[একেধৰণৰ নাগৰিক সংহিতা]]ৰ পৰামৰ্শও আগবঢ়াইছে।<ref>[[s:Constitution of India/Part IV|Constitution of India-Part IV Article 44 Directive Principles of State Policy]]</ref> নিৰ্দেশনামূলক নীতিসমূহ সাংবিধানিকভাৱে বলবৎ কৰিব নোৱাৰা বাবে এতিয়ালৈকে ইয়াক কাৰ্যকৰী কৰা হোৱা নাই। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে আৰু ৰায় দিছে যে একেলগে একেধৰণৰ নাগৰিক সংহিতা প্ৰণয়ন কৰাটো জাতিটোৰ ঐক্যৰ প্ৰতি বিপৰীতমুখী হ’ব পাৰে, আৰু কেৱল ক্ৰমান্বয়ে প্ৰগতিশীল পৰিৱৰ্তনহে আনিব লাগে (''পান্নালাল বনচিলাল বনাম অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ ৰাজ্য, ১৯৯৬'')।<ref name=hinduiyer>{{cite news |author=Iyer VRK |title=Unifying personal laws |url=http://www.hindu.com/2003/09/06/stories/2003090600831000.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20031205144402/http://www.hindu.com/2003/09/06/stories/2003090600831000.htm |url-status=dead |archive-date=5 December 2003 |date=6 September 2003 |work=[[The Hindu]] |access-date=19 April 2007 |archivedate=5 December 2003 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20031205144402/http://www.hindu.com/2003/09/06/stories/2003090600831000.htm |deadurl=yes }}</ref> ''মহৰ্ষি অৱদেশ বনাম ভাৰতীয় সংঘ (১৯৯৪)'' গোচৰত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে উমৈহতীয়া নাগৰিক সংহিতা প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে [[মেণ্ডামছ]]ৰ ৰিট বিচৰা আবেদন খাৰিজ কৰিছিল, আৰু এইদৰে ইয়াৰ প্ৰৱৰ্তনৰ দায়িত্ব [[ভাৰতীয় বিধানসভা|বিধানসভা]]ৰ ওপৰত জাপি দিছিল।<ref name=rediffarvind>{{cite news |first=Arvind |last=Lavakare |title=Where's the Uniform Civil Code? |url=http://www.rediff.com/news/2002/may/21arvind.htm |work=rediff.com |publisher=Rediff.com India Limited |date=21 May 2002 |access-date=19 April 2007 }}</ref> ভাৰতত ভিত্তি নোহোৱা প্ৰধান ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়সমূহ নিজৰ ব্যক্তিগত আইনৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈয়েই আছে। আনহাতে মুছলমান, খ্ৰীষ্টান, জৰদস্তি আৰু ইহুদীসকলৰ ব্যক্তিগত আইন নিজৰ বাবে একচেটিয়া; হিন্দু, জৈন, বৌদ্ধ আৰু শিখসকলক [[আধুনিক হিন্দু আইন|হিন্দু ব্যক্তিগত আইন]] নামেৰে জনাজাত একক ব্যক্তিগত আইনদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। ভাৰতৰ সংবিধানৰ ২৫ (২)(খ) অনুচ্ছেদত উল্লেখ আছে যে হিন্দূৰ উল্লেখত "শিখ, জৈন বা বৌদ্ধ ধৰ্ম স্বীকাৰ কৰা ব্যক্তি" অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="Bakshi1996">{{cite book|last=Bakshi|first=P M|title=Constitution Of India|url=https://books.google.com/books?id=QmxuAAAACAAJ|access-date=15 July 2010|year=1996|publisher=Universal Law Publishing Co.P Ltd.|isbn=978-81-7534-003-9|page=41}}</ref> তদুপৰি, [[হিন্দু বিবাহ আইন]], ১৯৫৫ চনত জৈন, বৌদ্ধ আৰু শিখসকলৰ আইনী মৰ্যাদাক আইনী হিন্দু বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে যদিও "ধৰ্ম অনুসৰি হিন্দু" নহয়।<ref name="Diwan1981">{{cite book|last=Diwan|first=Paras|title=Modern Hindu law: codified and uncodified|url=https://books.google.com/books?id=-tPXOgAACAAJ|access-date=15 July 2010|year=1981|publisher=Allahabad Law Agency}}</ref> ২০০৫ চনত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰায় দিছিল যে জৈন, শিখ আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বীসকল বহল হিন্দু ভাঁজৰ অংশ, কিয়নো তেওঁলোক ভাৰতীয় ধৰ্ম আৰু ইটোৱে সিটোৰ লগত আন্তঃসংলগ্ন, যদিও তেওঁলোক সুকীয়া ধৰ্ম।<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2005/20050811/nation.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - Nation|website=www.tribuneindia.com}}</ref> == দিশবোৰ == ভাৰতীয় জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতিত ধৰ্মই মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে।<ref name="PRC_2002">{{cite web |url=http://people-press.org/reports/display.php3?ReportID=167 |title=Among Wealthy Nations ... The U.S. Stands Alone in its Embrace of Religion |publisher=The Pew Research Center for the People and the Press |date=19 December 2002 |access-date=3 June 2007 |archive-date=6 March 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080306024714/http://people-press.org/reports/display.php3?ReportID=167 |url-status=dead |archivedate=6 March 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080306024714/http://people-press.org/reports/display.php3?ReportID=167 |deadurl=yes }}</ref> ব্যক্তিৰ দৈনন্দিন জীৱনত আচাৰ-অনুষ্ঠান, পূজা আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় কাম-কাজ অতি উল্লেখযোগ্য; ই সামাজিক জীৱনৰ এক প্ৰধান সংগঠকও। ব্যক্তিৰ মাজত ধৰ্মীয়তাৰ মাত্ৰা ভিন্ন হয়; শেহতীয়া দশকবোৰত ভাৰতীয় সমাজত বিশেষকৈ নগৰবাসী যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত ধৰ্মীয় গতানুগতিকতা আৰু পালন কম হৈ পৰিছে।{{Citation needed|date=August 2022|reason=Your explanation here}} === আচাৰ-ব্যৱহাৰ === [[File:Flood puja.jpg|thumb|[[ভাৰতৰ জলবায়ু#মৌচুমী|গ্ৰীষ্মকালীন বাৰিষা]]ৰ সময়ত [[উজ্জয়িন]] ত ওফন্দি উঠা [[শিপ্ৰা নদী]]ৰ পাৰত কৰা এটা ''[[পূজা (হিন্দুধৰ্ম)|পূজা]]'']] ভাৰতীয়ৰ বিপুলসংখ্যকে দৈনিক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত লিপ্ত হয়।<ref name=religiouslife>{{cite web |url = http://www.religionsofindia.org/loc/india_religious_life.html |title = Religious Life |access-date = 19 April 2007 |work = Religions of India |publisher = Global Peace Works |archive-url = https://web.archive.org/web/20050301062310/http://religionsofindia.org/loc/india_religious_life.html |archive-date = 1 March 2005 |archivedate = 1 March 2005 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20050301062310/http://religionsofindia.org/loc/india_religious_life.html |deadurl = yes }}</ref> বেছিভাগ হিন্দুৱে ঘৰতে ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি পালন কৰে।<ref name=locceremonies>{{cite web | url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+in0055) | title = Domestic Worship | access-date=19 April 2007 |date=September 1995 | work=Country Studies | publisher=The Library of Congress }}</ref> অঞ্চল, গাঁও আৰু ব্যক্তিৰ মাজত আচাৰ-অনুষ্ঠান পালনৰ ক্ষেত্ৰত বহু পৰিমাণে পাৰ্থক্য আছে। হিন্দু ভকতসকলে দৈনন্দিন কাম যেনে [[পূজা (হিন্দুধৰ্ম)|পূজা]] পূজা কৰা, গা-ধোৱাৰ পিছত ভোৰভোৰাই [[যজ্ঞ]]{{Citation needed|date=August 2022|reason=What % of Hindus perform this?}} নামৰ অগ্নিযজ্ঞ (সাধাৰণতে পৰিয়ালৰ মন্দিৰত, আৰু সাধাৰণতে দেৱতাৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ আগত প্ৰদীপ জ্বলোৱা আৰু খাদ্য আগবঢ়োৱা), [[বেদ]], আৰু [[পুৰাণ]] আদি ধৰ্মীয় লিপিৰ আবৃত্তি কৰা আদি কাম কৰে। দেৱতাৰ প্ৰশংসাত গীত গোৱা।<ref name=locceremonies/> ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ এটা উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ’ল বিশুদ্ধতা আৰু প্ৰদূষণৰ মাজত বিভাজন। ধৰ্মীয় কাৰ্য্যই অনুশীলনকাৰীৰ বাবে কিছু পৰিমাণে অশুদ্ধি বা অশুদ্ধিৰ পূৰ্বধাৰণা কৰে, যিটো আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ পূৰ্বে বা সময়ত অতিক্ৰম বা নিষ্ক্ৰিয় কৰিব লাগিব। এইদৰে সাধাৰণতে পানীৰদ্বাৰা শুদ্ধিকৰণ কৰাটো বেছিভাগ ধৰ্মীয় কাৰ্য্যৰ এটা সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য।<ref name=locceremonies/> আন আন বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিতৰত ত্যাগৰ কাৰ্যকাৰিতা আৰু যোগ্যতাৰ ধাৰণা, দান-বৰঙনি বা ভাল কামৰদ্বাৰা লাভ কৰা, যিটো সময়ৰ লগে লগে জমা হ’ব আৰু পৰলোকত দুখ-কষ্ট হ্ৰাস কৰিব।<ref name=locceremonies/> [[মুছলমান]]সকলে দিনৰ নিৰ্দিষ্ট সময়ত [[ছালাত#দৈনিক পাঁচটা নামাজ|পাঁচটা নিতৌ নামাজ]] কৰে, যিটো স্থানীয় মছজিদৰপৰা ''[[আজান]]'' (নামাজৰ আহ্বান)দ্বাৰা সূচনা কৰা হয়। নামাজ পঢ়াৰ আগতে তেওঁলোকে ''[[উজু]]'' কৰি আচাৰ-ব্যৱহাৰ কৰি নিজকে পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগিব, য'ত সাধাৰণতে মলি বা ধূলিৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা শৰীৰৰ অংশবোৰ ধোৱাটো জড়িত হৈ থাকে। [[ছাচাৰ কমিটি]]ৰ শেহতীয়া এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ৩–৪% মুছলমান শিশুৱে ''[[মাদ্ৰাছা]]'' (ইছলামিক বিদ্যালয়)ত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite news |vauthors=Chishti S, Jacob J |title=Sachar nails madrasa myth: Only 4% of Muslim kids go there |work=[[The Indian Express]] |url=http://www.indianexpress.com/sunday/story/17677.html |date=1 December 2006 |access-date=21 April 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929130224/http://www.indianexpress.com/sunday/story/17677.html |archive-date=29 September 2007 }}</ref> ===খাদ্য=== [[File:Rajasthanthali.jpg|thumb|[[ৰাজস্থান]]ৰ এখন নিৰামিষভোজী [[থালি]]]] {{See also|নিৰামিষ আৰু ধৰ্ম|ৰোজা}} ভাৰতৰ খাদ্যাভ্যাস ধৰ্মৰদ্বাৰা যথেষ্ট প্ৰভাবিত। এটা সমীক্ষা অনুসৰি ভাৰতীয় জনসংখ্যাৰ ৩১% লোকে নিৰামিষভোজী বুলি দাবী কৰে, আৰু মূলতঃ লেক্টো-নিৰামিষভোজী অনুশীলন কৰে।<ref name=hindueatsurvey>{{cite news | first=Yogendra | last=Yadav | author2=Sanjay Kumar | title=The food habits of a nation | url=http://www.hinduonnet.com/2006/08/14/stories/2006081403771200.htm | work=hinduonnet.com | publisher=The Hindu | date=14 August 2006 | access-date=21 April 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110304040807/http://www.hinduonnet.com/2006/08/14/stories/2006081403771200.htm | archive-date=4 March 2011 | url-status=usurped | archivedate=4 March 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110304040807/http://www.hinduonnet.com/2006/08/14/stories/2006081403771200.htm | deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Countries With The Highest Rates Of Vegetarianism|url=https://www.worldatlas.com/articles/countries-with-the-highest-rates-of-vegetarianism.html|access-date=3 July 2020|website=WorldAtlas|date=20 September 2019|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.hinduonnet.com/2006/08/14/stories/2006081403771200.htm | title=The Hindu : Front Page : The food habits of a nation | archive-url=https://web.archive.org/web/20110304040807/http://www.hinduonnet.com/2006/08/14/stories/2006081403771200.htm | archive-date=4 March 2011 | access-date=22 November 2025 | archivedate=4 March 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110304040807/http://www.hinduonnet.com/2006/08/14/stories/2006081403771200.htm | deadurl=yes }}</ref> [[শিখ]], [[মুছলমান]], [[খ্ৰীষ্টান]], [[বাহাই ধৰ্ম|বাহাই]], [[পাৰ্চী]], আৰু [[ইহুদী ধৰ্ম|ইহুদী]]সকলৰ মাজত নিৰামিষভোজ কম।<ref>{{cite journal|at=p. 507|pmc=4662155 |year=2014 |last1=Devi |first1=S. M. |last2=Balachandar |first2=V. |last3=Lee |first3=S. I. |last4=Kim |first4=I. H. |title=An Outline of Meat Consumption in the Indian Population - A Pilot Review |journal=Korean Journal for Food Science of Animal Resources |volume=34 |issue=4 |doi=10.5851/kosfa.2014.34.4.507 |pmid=26761289 }}</ref> নিৰামিষভোজী ভাৰতীয়সকলে বেছিভাগেই [[হাঁহ-কুকুৰা]], [[মাছ]], অন্যান্য [[সাগৰীয় খাদ্য]], [[ছাগলী]], আৰু [[ভেড়া]]ক [[মাংস]]ৰ উৎস হিচাপে পছন্দ কৰে।<ref>Ridgwell and Ridgway (1987), Food Around the World, Oxford University Press, {{ISBN|978-0198327288}}, page 67</ref> হিন্দু ধৰ্মই গো-মাংস নিষিদ্ধ কৰাৰ বিপৰীতে ইছলামে গাহৰিৰ মাংস [[হাৰাম|নিষিদ্ধ]] কৰে। খ্ৰীষ্টান, জনজাতীয় আৰু কিছুমান দলিত সম্প্ৰদায়ৰ সৰু জনসংখ্যায় গো-মাংস বা গাহৰিৰ মাংস খোৱাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো আপত্তি নাই।<ref>{{cite news|last1=PATOLE|first1=SHAHU|title=Why I wrote a book on Dalit food|url=http://www.expressfoodie.com/main-course/why-i-wrote-a-book-on-dalit-food/|access-date=11 September 2016|work=Express Foodie beta|issue=8 SEPTEMBER|date=2016|ref=Anna he Apoorna Brahma’|archivedate=12 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160912234114/http://www.expressfoodie.com/main-course/why-i-wrote-a-book-on-dalit-food/|deadurl=yes}}</ref> জৈন ধৰ্মৰ অনুগামীসকলক, ইয়াৰ সকলো সম্প্ৰদায় আৰু পৰম্পৰাৰ পৰা, নিৰামিষভোজী হোৱাটো প্ৰয়োজন। তদুপৰি [[জৈন নিৰামিষ|জৈন]] ধৰ্মই মাটিৰপৰা খন্দা যিকোনো শাক খাবলৈ নিষেধ কৰে। গতিকে এই নিয়মে সকলো মূল শাক-পাচলি যেনে [[আলু]], [[মিঠা আলু]], [[আদা]], [[বিলাহী]], [[হালধি]], [[মূলা]] আদি জৈন খাদ্যৰপৰা বাদ দিয়ে। === অনুষ্ঠান === [[File:Hindu marriage ceremony offering.jpg|thumb|এটি হিন্দু বিবাহ অনুষ্ঠান]] প্ৰায়ে ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিশৃংখল গোট [[জন্ম]], [[বিবাহ]] আৰু [[মৃত্যু]]ৰ দৰে অনুষ্ঠানৰ লগত জড়িত হৈ থাকে। [[হিন্দুধৰ্ম]]ত জীৱনচক্ৰৰ প্ৰধান অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত অন্নপ্ৰশন (শিশুৰ প্ৰথম কঠিন খাদ্য গ্ৰহণ), উপনয়নম (কেৱল ব্ৰাহ্মণ আৰু ক্ষত্ৰিয়ৰ দৰে কিছুমান উচ্চবৰ্ণৰ ল'ৰাই কৰা "পবিত্ৰ সূতাৰ অনুষ্ঠান"), আৰু শ্ৰদ্ধ (মৃত ব্যক্তিক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱা)।<ref name=loclifecycle>{{cite web | url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+in0056) | title = Life-Cycle Rituals | access-date=19 April 2007 |date=September 1995 | work=Country Studies: India | publisher=The Library of Congress }}</ref><ref name=shraddha>{{cite book |last=Banerjee |first=Suresh Chandra |year=2012 |chapter=Shraddha |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shraddha |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]}}</ref> ১৯৯৫ চনৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা পত্ৰৰ তথ্য অনুসৰি ভাৰতৰ বেছিভাগ মানুহৰে বাবে ভৱিষ্যতৰ বিয়াৰ সঠিক তাৰিখ আৰু সময়ৰ ওপৰত আশা কৰা যুৱ দম্পতীৰ বাগ্দান জ্যোতিষীৰ সৈতে আলোচনা কৰি পিতৃ-মাতৃয়ে সিদ্ধান্ত লোৱা বিষয় আছিল।<ref name=loclifecycle/> ১৯৯৫ চনৰ পৰা অৱশ্যে এৰেঞ্জ মেৰিজৰ অনুপাত যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে, যিয়ে ক্ৰমান্বয়ে পৰিৱৰ্তনক প্ৰতিফলিত কৰিছে।{{citation needed|date=February 2013}} মুছলমানসকলে হিন্দু, জৈন আৰু বৌদ্ধসকলৰ পৰা পৃথক জীৱনচক্ৰৰ ধাৰাবাহিক আচাৰ-ব্যৱহাৰ পালন কৰে।<ref name=locislamtrad>{{cite web | url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+in0059) | title = Islamic Traditions in South Asia | access-date=19 April 2007 |date=September 1995 | work=Country Studies: India | publisher=The Library of Congress }}</ref> জীৱনৰ প্ৰথম দিনবোৰ কেইবাটাও অনুষ্ঠানত পালন কৰা হয়—যেনে- ফুচফুচাই প্ৰাৰ্থনাৰ আহ্বান, প্ৰথম গা ধোৱা আৰু মূৰ খোচা। ধৰ্মীয় শিক্ষা আগতীয়াকৈ আৰম্ভ হয়। পুৰুষৰ [[খাৎনা|ছুন্নত]] (লিঙ্গৰ আগৰ সামান্য ছাল কাটি পেলোৱা) সাধাৰণতে জন্মৰ পিছত হয়; কিছুমান পৰিয়ালত যৌৱনকাল আৰম্ভ হোৱাৰ পিছলৈকে পলম হ’ব পাৰে।<ref name=locislamtrad/> বিবাহৰ বাবে স্বামীয়ে পত্নীক [[দেনমোহৰ|মহৰানা]] নামৰ ধন দিব লাগে আৰু সামাজিক সভাত বৈবাহিক চুক্তিৰ গম্ভীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিব লাগে।<ref name=locislamtrad/> মৃতকক সমাধিস্থ কৰাৰ পিছত বন্ধু-বান্ধৱ আৰু আত্মীয়-স্বজন গোট খাই শোকসন্তপ্ত লোকক সান্ত্বনা দিয়ে, [[কোৰআন]] পাঠ আৰু মৃতকৰ আত্মাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref name=locislamtrad/> ভাৰতীয় ইছলামে মহান চুফী সন্তসকলক স্মৰণ কৰা মাজাৰসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ বাবেই পৃথক।<ref name=locislamtrad/> === তীৰ্থযাত্ৰা === {{See also|ভাৰতৰ হিন্দু তীৰ্থস্থান|ভাৰতত বৌদ্ধ তীৰ্থস্থান}} <gallery widths="200" heights="200"> File:Kumbh Mela 2001.jpg|পৃথিৱীত এতিয়ালৈকে অনুষ্ঠিত হোৱা সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় সমাৱেশ, ২০১৯ [[কুম্ভ মেলা]]ত [[এলাহাবাদ]] (আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰয়াগৰাজ নামেৰে পৰিচিত)ত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰয়াগ কুম্ভ মেলাত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰপৰা প্ৰায় ১২ কোটি লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে। File:Mahamaham Festival in Kumbakonam.jpg|মহাগাম উৎসৱ [[তামিলনাডু]]ত বাৰ বছৰৰ ভিতৰত এবাৰ পালন কৰা পৱিত্ৰ উৎসৱ। [[কুম্বাকোনাম]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা মহামাগম মহোৎসৱ। এই উৎসৱক দক্ষিণৰ কুম্বমেলা বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{cite web |title=Mahamagam Festival |url=http://blessingsonthenet.com/indian-festival/festival/id/227/mahamagam-festival/ |access-date=14 February 2014}}</ref><ref>{{Citation|title=Fairs and Festivals of India|page=326|url=https://books.google.com/books?id=jAbgAAAAMAAJ&q=maha+magam |author1=Madan Prasad Bezbaruah |author2=Dr. Krishna Gopal |author3=Phal S. Girota |year=2003 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=9788121208093|access-date=14 February 2014}}</ref> File:Maramonconvention.jpg|মাৰথমা ছিৰিয়ান গীৰ্জাৰ উদ্যোগত [[এছিয়া]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বাৰ্ষিক খ্ৰীষ্টান সমাৱেশ মাৰামন কনভেনচন File:Tawang Monastery (Tibetan Buddhist).jpg|১৬০০ চনত নিৰ্মিত [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ টাৱাং মঠ [[ভাৰত]]ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মঠ আৰু [[তিব্বত]]ৰ লাছাৰ পটালা প্ৰাসাদৰ পিছত বিশ্বৰ ভিতৰতে দ্বিতীয় বৃহত্তম মঠ। File:Sanchi Stupa from Eastern gate, Madhya Pradesh.jpg|[[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ [[সাঁচী]] স্তুপা ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি শিলৰ গঠন। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাত সম্ৰাট [[সম্ৰাট অশোক|অশোকে]] নিৰ্মাণ কৰা এই স্থানত বুদ্ধ [[গৌতম বুদ্ধ|সিদ্ধাৰ্থ গৌতম]]ৰ ধ্বংসাৱশেষ আছে। File:Vikramjit-Kakati-Rumtek.jpg|[[ছিক্কিম|ছিকিম]]ৰ ৰুমটেক মঠ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]]ৰ অন্যতম প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী। </gallery> বহুতো হিন্দু পৰিয়ালৰ নিজা পৰিয়ালৰ পৃষ্ঠপোষক দেৱতা বা [[কুলদেৱতা]] আছে।<ref>{{cite book |author=Syed Siraj ul Hassan |title=The Castes and Tribes of H.E.H. the Nizam's Dominions |url=https://books.google.com/books?id=lYSd-3yL9h0C |year=1920 |publisher=Asian Educational Services |isbn=978-81-206-0488-9 |pages=110–111 |ref={{sfnref|Hassan|1920}} }}</ref> এই দেৱতা কেইবাটাও পৰিয়ালৰ বংশ বা বংশৰ বাবে সাধাৰণ যিসকল উমৈহতীয়া পূৰ্বপুৰুষৰ জৰিয়তে ইজনে সিজনৰ লগত সংযুক্ত।{{sfn|Hassan|1920|pp=110–111}}<ref>{{cite book |last=Walunjkar |first=T. N., Dr. |chapter=Religion |editor=A.S. Pathak |title=Maharashtra, Land and Its People |date=2009 |edition=rev. |location=Mumbai |publisher=Gazetteers Department, Govt. of Maharashtra |pages=285–287}}</ref> জেজুৰিৰ খাণ্ডোবা কিছুমান মহাৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়ালৰ কুলাদেৱতাৰ উদাহৰণ; ব্ৰাহ্মণৰপৰা [[দলিত]]লৈকে কেইবাটাও জাতিৰ এজন সাধাৰণ কুলদেৱতা।<ref>{{cite web|access-date=10 October 2010|archive-date=14 January 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080114040718/http://maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_religions.html|last=Government of Maharashtra|title=The People: Religious Beliefs|url=http://maharashtra.gov.in/english/gazetteer/RATNAGIRI/people_religions.html|url-status=dead|work=Ratnagiri District Gazetteer|year=1962}}</ref> স্থানীয় বা ভূ-খণ্ডৰ দেৱতাক [[কুলদেৱতা]] হিচাপে পূজা কৰাৰ প্ৰথা যাদৱ বংশৰ সময়ছোৱাত আৰম্ভ হৈছিল।{{sfn|Walunjkar|2009|pp=285–287}} মহাৰাষ্ট্ৰবাসীৰ অন্যান্য [[কুলদেৱতা]] হ’ল [[তুলজাপুৰ]]ৰ [[ভৱনী]], [[কলহাপুৰ]]ৰ [[মহালক্ষ্মী]], [[মাহুৰ]]ৰ [[ৰেনুকা]], [[তিৰুপতি]]ৰ [[বালাজী]]। ভাৰতত বহু ধৰ্মৰ অন্তৰ্গত অসংখ্য তীৰ্থস্থান আছে। বিশ্বজুৰি হিন্দুসকলে ভাৰতৰ কেইবাখনো পৱিত্ৰ নগৰক স্বীকৃতি দিয়ে, য'ত [[এলাহাবাদ]] (আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰয়াগৰাজ নামেৰে জনাজাত), [[হৰিদ্বাৰ]], [[বাৰাণসী]], [[উজ্জয়িন]], [[ৰামেশ্বৰম]], আৰু [[বৃন্দাবন]] আদিও আছে। উল্লেখযোগ্য মন্দিৰ চহৰসমূহৰ ভিতৰত [[পুৰী]], য'ত এটা ডাঙৰ [[জগন্নাথ]] মন্দিৰ আৰু [[ৰথ যাত্ৰা]] উদ্‌যাপন কৰা হয়; [[তিৰুমালা]] - [[তিৰুপতি]], তিৰুমালা [[ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ গৃহ; আৰু [[বৈষ্ণো দেৱী]] মন্দিৰৰ ঘৰ [[কাত্ৰ]]। [[বদ্ৰিনাথ]], [[পুৰী]], [[দ্বাৰকা]], আৰু [[ৰামেশ্বৰমে চৰ ধাম]] (চাৰিটা বাসস্থান)ৰ মূল তীৰ্থযাত্ৰা বৃত্ত ৰচনা কৰে য'ত চাৰিটা পৱিত্ৰ হিন্দু মন্দিৰ ক্ৰমে [[বদ্ৰীনাথ মন্দিৰ]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[দ্বাৰকাধীশ মন্দিৰ]] আৰু [[ৰামনাথস্বামী মন্দিৰ]]। [[হিমালয়ৰ বদ্ৰিনাথ]], [[কেদাৰনাথ]], [[গংগোত্ৰী]], আৰু [[যমুনোত্ৰী]] চহৰে সৰু সৰু সৰু চৰ ধাম (মিনি চাৰিটা বাসস্থান) তীৰ্থ চক্ৰ গঠন কৰে। [[কুম্ভ মেলা]] ("পিটচাৰ উৎসৱ") হিন্দু তীৰ্থযাত্ৰাৰ ভিতৰত অন্যতম পৱিত্ৰ যি প্ৰতি চাৰি বছৰৰ মূৰে মূৰে অনুষ্ঠিত হয়; স্থানটো [[এলাহাবাদ]] (প্ৰয়াগৰাজ), [[হৰিদ্বাৰ]], [[নাশিক]], আৰু [[উজ্জয়িন]]ৰ মাজত ঘূৰাই দিয়া হৈছে। স্বামীথোপত থকা থালাইমাইপ্পতি আয়ৱাজীসকলৰ বাবে আগশাৰীৰ তীৰ্থযাত্ৰী কেন্দ্ৰ। [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ আঠটা মহান স্থানৰ ভিতৰত সাতটা ভাৰতত। [[গৌতম বুদ্ধ]]ৰ জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল [[বোধ গয়া]], [[সাৰ্নাথ]], [[কুশিনগৰ]]। [[সাঁচী]]ত [[সম্ৰাট অশোক|সম্ৰাট অশোকে]] স্থাপন কৰা বৌদ্ধ স্তুপৰ আয়োজন কৰা হয়। ভাৰতৰ [[হিমালয়]]ৰ পাদদেশত বহুতো বৌদ্ধ মঠ বিন্দু বিন্দুকৈ বিয়পি আছে, য'ত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰধান উপস্থিতি হৈয়েই আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[ছিকিম]]ৰ [[ৰুমটেক মঠ]], [[এঞ্চেই মঠ]], আৰু [[পেমায়াংচে মঠ]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টাৱাং মঠ]], স্পিতিৰ ক্যে মঠ আৰু [[টাবো মঠ]], [[দাৰ্জিলিং]]ৰ [[ঘুম মঠ]], আৰু কালিম্পঙৰ ডুৰ্পিন দাৰা মঠ, নামগ্যালৰ লেহৰ থিক্সে মঠ ধৰ্মশালাৰ মঠ, আন বহুতো। [[ছুন্নী ইছলাম|ছুন্নী মুছলমান]]সকলৰ বাবে আজমেৰৰ [[খাজা মইনুদ্দিন চিষ্টি]]ৰ দৰগাহ শ্বৰীফ এটা প্ৰধান তীৰ্থস্থান।<ref>{{cite web |title=Ajmer Sharif Dargah, Shrine of Moinuddin Chishti, Ajmer - Rajasthan Tourism |url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/the-ajmer-sharif-dargah.html |website=www.tourism.rajasthan.gov.in |access-date=7 January 2021 |language=en-IN}}</ref> আন আন ইছলামিক তীৰ্থযাত্ৰাসমূহৰ ভিতৰত [[ফতেহপুৰ]] ছিক্ৰিৰ [[শ্বেখ চেলিম চিষ্টি]]ৰ সমাধি, [[দিল্লীৰ জামে মছজিদ]], আৰু মুম্বাইৰ [[হাজী আলী দৰগাহ]]লৈ তীৰ্থযাত্ৰা কৰা হয়। মাউণ্ট আবু, পালিতানা, পাৱপুৰী, গিৰ্নাৰ, আৰু শ্ৰৱণবেলাগোলাৰ দিলৱাৰা মন্দিৰ জৈন ধৰ্মৰ উল্লেখযোগ্য তীৰ্থস্থান (তীৰ্থ)। অমৃতসৰৰ হৰমন্দিৰ চাহাব শিখ ধৰ্মৰ আটাইতকৈ পৱিত্ৰ গুৰদ্বাৰা।<ref>{{cite web |title=Sri Harmandir Sahib. Amritsar (Punjab, India) |url=https://library.nga.gov/discovery/fulldisplay/alma991202343804896/01NGA_INST:IMAGE |website=library.nga.gov |access-date=7 January 2021 |language=en}}</ref> তুলনামূলকভাৱে নতুন তীৰ্থস্থানসমূহৰ ভিতৰত মেহেৰাবাদৰ মেহেৰ বাবাৰ সমাধি, য'ত তেওঁৰ অনুগামীসকলে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰপৰা আহে<ref>[http://www.ambppct.org/events/inhisservice/IHS_NL_11_June.pdf "In His Service: A Newsletter From Meherabad"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927073059/http://www.ambppct.org/events/inhisservice/IHS_NL_11_June.pdf |date=27 September 2011 }}. June 2011. Myrtle Beach: Sheriar Press. p. 4.</ref> আৰু শ্বিৰ্ডিৰ চাইবাবা মন্দিৰ।<ref>[S Srinivas – Journal of Contemporary Religion, 1999 – Taylor & Francis]</ref> ===সংখ্যালঘু বিশ্বাস আৰু পন্থা=== হিন্দু ধৰ্মত আন বেছিভাগ ধৰ্মৰ দৰেই বহুতো ভিন্ন উপসংস্কৃতি আছে। ওপৰত উল্লেখ কৰা প্ৰধান দিশবোৰ হিন্দু জনসংখ্যাৰ গৰিষ্ঠসংখ্যকৰ বাবে সত্য, কিন্তু সকলোৰে বাবে নহয়। প্ৰতিখন ৰাজ্যতে যেনেকৈ এটা ব্যক্তিগত ভাষাৰ বাসস্থান, হিন্দু ধৰ্মত বিভিন্ন উপ-সংস্কৃতিৰ আশ্ৰয় আছে যাৰ পৰম্পৰা আন ভাৰতীয়ৰ মাজত থাকিব পাৰে বা নহ’বও পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গুজৰাটৰ পৰা ''প্ৰজাপতি'' নামৰ এটা পন্থাই প্ৰতিটো আহাৰত পানীক পবিত্ৰ অলংকাৰ হিচাপে ধৰি ৰাখে। আহাৰ খোৱাৰ আগতে আৰু পিছত এজন ব্যক্তিয়ে সোঁহাতৰ তলুৱাত পানী ঢালি তিনিবাৰ পানীৰ চুমুক দিব বুলি আশা কৰা হয়।<ref name="ReferenceA">R. Blake Michael – The Origins of Virasaiva Sects, 1992 – Motilal Banarsidass Pub</ref> ইয়াক প্ৰায়ে শুদ্ধিকৰণৰ ইংগিত হিচাপে দেখা যায়: খাদ্যক পবিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ খাদ্য স্পৰ্শ কৰাৰ আগতে নিজকে শুদ্ধ কৰিব লাগিব। ভাৰতৰ আন সৰু সৰু পন্থাবোৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট নাম নাথাকে, কিন্তু প্ৰতিটো পৰিয়ালৰ শেষ নামেৰে ইহঁতক অনন্যভাৱে চিনাক্ত কৰা হয়। উত্তৰ ভাৰততকৈ দক্ষিণ ভাৰতত এই নিয়মৰ ব্যৱহাৰ বেছি। উদাহৰণস্বৰূপে, দক্ষিণ ভাৰতৰ এটা তুলনামূলকভাৱে বিশিষ্ট সম্প্ৰদায়ে সূৰ্যাস্তৰ পিছত গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত লোৱা, নতুন কাম আৰম্ভ কৰা আৰু অন্যান্য বৌদ্ধিক বা আধ্যাত্মিকভাৱে জড়িত কামবোৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰে। ইতিহাসবিদসকলে বিশ্বাস কৰে যে এই পৰম্পৰা [[ৰহুকালাম]] ধাৰণাটোৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছে, য’ত হিন্দুসকলে দিনটোৰ এটা নিৰ্দিষ্ট সময় অশুভ বুলি বিশ্বাস কৰে। কঠোৰ পাৰিবাৰিক বিশ্বাসৰ ফলত অধিক বাধাপ্ৰাপ্ত ধৰ্মীয় স্তৰৰ বিকাশ ঘটিছিল বুলি ভবা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.astrojyotish.com/rahu-kalam/|title=Untitled Document|access-date=20 July 2016}}</ref> সময়ৰ লগে লগে এই বিশ্বাসক ডাঙৰ ডাঙৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰাত নিৰুৎসাহিত কৰা হৈছিল আনকি সূৰ্যাস্তৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি সজাগ হৈ থকাটোও নিৰুৎসাহিত কৰা হৈছিল। এই পৰম্পৰা অনুসৰণ কৰা পৰিয়ালৰ উদাহৰণ হ'ল ''গুদিবাদ'', ''পদলাপল্লী'', ''পন্থাম'', আৰু ''[[কাশ্যপ]]''।<ref name="ReferenceA"/> ==ধৰ্মীয়তা== {{See also|ভাৰতত নাস্তিকতা}} {{Pie chart |thumb = right |caption = [[ভাৰতীয়]]ৰ মাজত ধৰ্মীয়তা (২০১২ সমীক্ষা)<ref name="gallup2012"/> |label1 = [[ধৰ্ম]] |value1 = 81 |color1 = orange |label3 = [[ভাৰতত অধৰ্ম|কোনো ধৰ্ম নাই]] |value3 = 13 |color3 = brown |label2 = [[নাস্তিকতা]] |value2 = 3 |color2 = yellow |label4 = উল্লেখ কৰা হোৱা নাই |value4 = 3 |color4 = blue }} ভাৰত চৰকাৰৰ ২০১২ চনৰ জনগাঁথনিগত সমীক্ষাত ভাৰতৰ জনসংখ্যা ১২৩ কোটি।<ref>{{cite news|title=India's population at 123 crore as of March 2012: Minister|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/economy/indicators/indias-population-at-123-crore-as-of-march-2012-minister/articleshow/22139551.cms?from=mdr|access-date=28 October 2021}}</ref> ২০১২ চনৰ ''WIN-Gallup Global Index of Religion and Atheism'' প্ৰতিবেদন অনুসৰি ৮১% ভাৰতীয় ধৰ্মীয়, ১৩% অধৰ্মীয়, ৩% পতিয়ন নাস্তিক, আৰু ৩% নিশ্চিত নহয় বা কোনো সঁহাৰি নিদিলে।<ref name=gallup2012/> [[কেম্ব্ৰিজ ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ]]য়ে ২০০৪ চনৰ জনগাঁথনিগত অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ভাৰতত ১০২.৮৭ মিলিয়ন [[নাস্তিকতা|নাস্তিক]] আৰু অজ্ঞানবাদী বাস কৰে, যাৰ ফলত মুঠ জনসংখ্যাৰ ৯.১%, ক্ৰমে মুঠ ১.১২৯৬ বিলিয়ন লোকৰ ভিতৰত।<ref>{{cite web | url=https://www.populationpyramid.net/india/2004/ | title=Population Pyramids of the World from 1950 to 2100 }}</ref> == ধৰ্ম আৰু ৰাজনীতি == {{Main|ভাৰতীয় মুজাহিদীন|জামাত-ই-ইছলামী হিন্দ|ভাৰত চৰকাৰে নিষিদ্ধ কৰা সংগঠনৰ তালিকা}} {{See also|ভাৰতত ধৰ্মৰ স্বাধীনতা}} [[File:Takht Shri Hazoor Sahib Gurudwara Nanded.JPG|right|thumb|নন্দেদত তাখত শ্ৰী হাজুৰ চাহাব ১৭০৮ চনত গুৰু গোবিন্দ সিং জীক দাহ কৰা ঠাইৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল; ভিতৰৰ কোঠাটোক এতিয়াও ''অংগিতা চাহাব'' বুলি কোৱা হয়। ]] === ৰাজনীতি === বিশেষকৈ হিন্দুত্ববাদী আন্দোলনে প্ৰকাশ কৰা ধৰ্মীয় ৰাজনীতিয়ে ২০ শতিকাৰ শেষৰ চতুৰ্থাংশত ভাৰতীয় ৰাজনীতিত প্ৰবল প্ৰভাৱ পেলাইছে। ভাৰতৰ জাতিবাদ আৰু সাম্প্ৰদায়িকতাৰ অন্তৰ্নিহিত বহু উপাদানৰ উৎপত্তি ঔপনিৱেশিক যুগত হৈছিল, যেতিয়া ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে ভাৰতত বৰ্ধিত জাতীয়তাবাদী আৱেগক ৰোধ কৰাৰ প্ৰয়াসত ধৰ্মক সঘনাই ৰাজনীতিকৰণ কৰিছিল।<ref>{{harvnb|Makkar|1993|p=141}}</ref> সাম্ৰাজ্যিক বিধানসভা আৰু প্ৰাদেশিক পৰিষদৰ বাবে পৃথক পৃথক হিন্দু আৰু মুছলমান নিৰ্বাচনী স্থান স্থাপন কৰা [[ভাৰতীয় পৰিষদ আইন, ১৯০৯|ভাৰতীয় পৰিষদ আইন ১৯০৯]] (বহুলভাৱে মৰ্লি-মিণ্টো সংস্কাৰ আইন নামেৰে জনাজাত) বিশেষভাৱে বিভাজনকাৰী আছিল, যাৰ ফলত দুয়োটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত উত্তেজনা বৃদ্ধি পাইছিল।<ref>{{harvnb|Olson|Shadle|1996|p=759}}</ref> নিম্ন জাতিৰ সন্মুখীন হোৱা অত্যাচাৰৰ বাবে [[ভাৰতীয় সংবিধান]]ত ভাৰতীয় সমাজৰ কিছুমান বিশেষ শ্ৰেণীৰ বাবে সঁহাৰিমূলক ব্যৱস্থাৰ ব্যৱস্থা সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰদ্বাৰা শাসিত বহু ৰাজ্যই ধৰ্মান্তৰকৰণক অধিক কঠিন কৰি তোলা আইন প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল; তেওঁলোকে দাবী কৰে যে এনে ধৰ্মান্তৰকৰণ প্ৰায়ে জোৰকৈ বা প্ৰলোভিত কৰা হয়।<ref name=bjpdalit>{{cite journal |date=1–15 May 2006 |title=Constitution doesn't permit forced conversions: Naqvi |journal=BJP Today |volume=15 |issue=9 |url=http://www.bjp.org/today/may_0106/may_0106_p_30.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070921113541/http://www.bjp.org/today/may_0106/may_0106_p_30.htm |archive-date=21 September 2007 |access-date=20 April 2007 }}</ref> ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজনৈতিক দল বিজেপিৰ নেতাসকলে ৰাম জন্মভূমি আন্দোলন আৰু অন্যান্য বিশিষ্ট ধৰ্মীয় বিষয়ৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ পিছতো সংবাদ মাধ্যমৰ ব্যাপক চৰ্চা লাভ কৰে।<ref>{{harvnb|Ludden|1996|pp=64–65}}</ref> ভাৰতীয় ৰাজনৈতিক দলসমূহে নিজৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলৰ বাবে যি অভিযোগ উত্থাপন কৰে, সেয়া হ’ল তেওঁলোকে ভোট বেংকৰ ৰাজনীতি কৰে, অৰ্থাৎ এটা বিশেষ সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যৰ ভোট লাভৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্যেৰে বিষয়বোৰক ৰাজনৈতিক সমৰ্থন দিয়ে। [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ দল]] আৰু [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|বিজেপি]] দুয়োটা দলে ভোট বেংকৰ [[ৰাজনীতি]]ত লিপ্ত হৈ ৰাইজক শোষণ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে। বিবাহ বিচ্ছেদৰ গোচৰ শ্বাহ বানো গোচৰটোৱে বহু বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল যেতিয়া কংগ্ৰেছে [[উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ৰ সিদ্ধান্তক নস্যাৎ কৰিবলৈ সংসদীয় সংশোধনী আনি মুছলমান গতানুগতিকতাক শান্ত কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল। ২০০২ চনত [[গুজৰাট]]ত হোৱা হিংসাৰ পিছত ৰাজনৈতিক দলসমূহে ভোট বেংকৰ ৰাজনীতিত লিপ্ত হোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল।<ref>{{cite news | author = Times News Network | title = Togadia wants parties to stop 'vote bank politics' | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Togadia-wants-parties-to-stop-vote-bank-politics/articleshow/4806609.cms | archive-url=https://web.archive.org/web/20121016145512/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2002-03-25/ahmedabad/27127436_1_vhp-leader-togadia-hindus | url-status=live | archive-date=16 October 2012 | date=25 March 2002 | work = [[The Times of India]] | access-date=20 April 2007 }}</ref> ভাৰতৰ সকলো ৰাজনৈতিক দলেই এটা বিশেষ সম্প্ৰদায়ক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ ৰাজ্যিক ৱাকফ ব’ৰ্ডক ধন প্ৰদান কৰা বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web | author=PTI | title=Karnataka CM announces slew of sops for minorities in Budget 2023-24 | website=Deccan Herald | url=https://deccanherald.com/india/karnataka/karnataka-cm-announces-slew-of-sops-for-minorities-in-budget-2023-24-1234941.html | access-date=22 March 2024}}</ref><ref>{{cite web | title=CWC provided ₹71.54 cr to state Waqf boards: Centre to Lok Sabha | website=Hindustan Times | date=29 July 2022 | url=https://hindustantimes.com/india-news/cwc-provided-71-54-cr-to-state-waqf-boards-centre-to-lok-sabha-101659068743751.html | access-date=22 March 2024}}</ref><ref>{{cite web | author=TimesNow | title=BJP Slams AAP For Funding Delhi Waqf Board With More Than 100 Crores In Last 7 years|website= TimesNow|date=28 October 2022|url=https://www.timesnownews.com/videos/times-now/india/bjp-slams-aap-for-funding-delhi-waqf-board-with-more-than-100-crores-in-last-7-years-latest-english-news-video-95144715 | access-date=22 March 2024}}</ref> ভাৰতত জাতিভিত্তিক ৰাজনীতিও গুৰুত্বপূৰ্ণ; জাতিভিত্তিক বৈষম্য আৰু সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাৰ ওপৰত তীব্ৰ বিতৰ্ক চলি আছে।<ref name="Chadha_2006">{{cite news |author=Chadha M |title=Despair of the discriminated Dalits |work=BBC News |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6211532.stm |date=5 December 2006 |access-date=3 June 2007 }}</ref><ref name="Giridharadas_2006">{{cite news |author=Giridharadas A |title=Turning point in India's caste war |newspaper=International Herald Tribune |url=http://www.iht.com/articles/2006/04/21/business/QUOTAS.php |date=22 April 2006 |access-date=3 June 2007 }}</ref> === সাম্প্ৰদায়িকতাবাদ === আধুনিক ভাৰতৰ ধৰ্মীয় ইতিহাস গঢ় দিয়াত সাম্প্ৰদায়িকতাবাদে মূল ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। ১৯৪৭ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰতক ধৰ্মীয় ৰেখাৰে দুখন ৰাজ্যত বিভক্ত কৰা হয়— মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ ডমিনিয়ন অৱ পাকিস্তান (যিটো বৰ্তমানৰ [[পাকিস্তান|ইছলামিক ৰিপাব্লিক অৱ পাকিস্তান]] আৰু [[বাংলাদেশ|পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ বাংলাদেশ]]ক সামৰি লোৱা) আৰু হিন্দু সংখ্যাগৰিষ্ঠ ইউনিয়ন অৱ ইণ্ডিয়া (পিছলৈ [[ভাৰত|ভাৰত গণৰাজ্য]])। বিভাজনৰ ফলত [[পঞ্জাৱ]], [[বংগ]], [[দিল্লী]], ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলত হিন্দু, মুছলমান, শিখৰ মাজত দাঙ্গা আৰম্ভ হয়; এই হিংসাৰ ফলত ৫ লাখ লোকৰ মৃত্যু হয়। ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰৰ মাজত চলাচল কৰা বাৰ লাখ শৰণাৰ্থীয়ে আধুনিক ইতিহাসৰ অন্যতম বৃহৎ [[প্ৰব্ৰজন|গণ প্ৰব্ৰজন]]ৰ সৃষ্টি কৰিছিল।{{cref|Δ}}<ref name="Symonds_1950_74">{{harvnb|Symonds|1950|p=74}}.</ref> স্বাধীনতাৰ পিছৰেপৰা ভাৰতে সময়ে সময়ে ইয়াৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ হিন্দু আৰু সংখ্যালঘু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ কিছু অংশৰ মাজত অন্তৰ্নিহিত উত্তেজনাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বৃহৎ পৰিসৰৰ হিংসাৰ সাক্ষী হৈ আহিছে। ভাৰতীয় গণৰাজ্য ধৰ্মনিৰপেক্ষ; [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] কোনো চৰকাৰী ধৰ্মক স্বীকৃতি নিদিয়ে। === সাম্প্ৰদায়িক সংঘাত === {{Main|ভাৰতত ধৰ্মীয় হিংসা|ভাৰতীয় উগ্ৰপন্থী সংগঠনসমূহৰ তালিকা}} [[File:Calcutta 1946 riot.jpg|thumb|right|Aftermath of Hindu-Muslim clashes in Calcutta, following the 1946 [[Direct Action Day]], which was announced by the [[All India Muslim League]] to show the strength of Muslim feelings towards its demand for an "autonomous and sovereign" Muslim state called ''[[Pakistan]]''.<ref name="Sengupta">{{cite book |last=Sengupta |first=Debjani |year=2006 |chapter=A City Feeding on Itself: Testimonies and Histories of 'Direct Action' Day |chapter-url=http://archive.sarai.net/files/original/2ed2f960de6596b5ed75501e6de2c774.pdf |editor-last=Narula |editor-first=Monica |title=Turbulence |series=Serai Reader |volume=6 |publisher=The Sarai Programme, Center for the Study of Developing Societies |pages=288–295 |oclc=607413832}}</ref><ref>L/I/1/425. The British Library Archives, London.</ref>]] ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছৰেপৰা সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতই সময়ে সময়ে জুৰুলা কৰি আহিছে।<ref>{{cite news |title=Chronology of communal violence in India |url=https://www.hindustantimes.com/india/chronology-of-communal-violence-in-india/story-jJtcgvxFYh5N3jhSw7H4KN.html#:~:text=The%20first%20major%20riots%20between,erupted%20in%20Ahmedabad%20in%201969.&text=Hindu%2DMuslim%20riots%20broke%20out,and%20in%20Moradabad%20in%201980. |access-date=7 January 2021 |work=Hindustan Times |date=10 February 2004 |language=en}}</ref> এনে বিবাদৰ শিপা বহুলাংশে নিহিত হৈ আছে ইয়াৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ হিন্দু আৰু সংখ্যালঘু মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ কিছু অংশৰ মাজত থকা অন্তৰ্নিহিত উত্তেজনাত, যিবোৰ ৰাজৰ অধীনত আৰু ৰক্তাক্ত [[ভাৰত বিভাজন]]ৰ সময়ত উত্থাপিত হৈছিল। এনে সংঘাত [[হিন্দু জাতীয়তাবাদ]] বনাম [[ইছলামিক মৌলবাদ]]ৰ প্ৰতিযোগী মতাদৰ্শৰপৰাও উদ্ভৱ হয়; হিন্দু আৰু মুছলমান জনসংখ্যাৰ কিছু অংশত দুয়োটা প্ৰচলিত। এই বিষয়টোৱে ভাৰতক স্বাধীনতাৰ আগৰেপৰাই জুৰুলা কৰি আহিছে। জনসাধাৰণৰ মাজত শিক্ষাৰ অভাৱ আৰু দুৰ্নীতিপৰায়ণ ৰাজনীতিবিদসকলে যি সহজতাৰে একেখিনি সুবিধা ল’ব পাৰে, সেইটোৱেই ভাৰতত ধৰ্মীয় সংঘাতৰ প্ৰধান কাৰণ বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। যদিও ধৰ্মৰ স্বাধীনতা ভাৰতৰ সংবিধানৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ, তথাপি সাম্প্ৰদায়িক গোট এটাক ইয়াৰ সামূহিক কাৰ্য্যৰ বাবে জবাবদিহি কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে ভাৰতত ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ ব্যৱহাৰ সীমিত হৈ পৰিছে। ভাৰতৰ আন আন প্ৰধান স্বাধীনতা নেতাসকলৰ সমান্তৰালকৈ [[মহাত্মা গান্ধী]] আৰু তেওঁৰ ''শান্তি সৈনিক''সকলে [[বংগ]]ত ধৰ্মীয় সংঘাতৰ আগতীয়া প্ৰাদুৰ্ভাৱ দমন কৰিবলৈ কাম কৰিছিল, য'ত [[কলকাতা|কলকাতা]] (এতিয়া [[পশ্চিম বংগ]]) আৰু [[নোৱাখালী জিলা]] (আধুনিক বাংলাদেশত) দাঙ্গাও আছিল ১৯৪৬ চনৰ ১৬ আগষ্টত আৰম্ভ হোৱা [[মহাম্মদ আলী জিন্না]]ৰ [[ডাইৰেক্ট একচন ডে]]ৰ সৈতে সংগতি ৰাখিছিল। ভাৰতত খুব কমেইহে পোৱা বিস্ফোৰক আৰু আগ্নেয়াস্ত্ৰ ব্যৱহাৰৰ সম্ভাৱনা বহু কম আছিল।<ref>{{harvnb|Shepard|1987|pp=45–46}}.</ref> স্বাধীনতাৰ পিছৰ ডাঙৰ সাম্প্ৰদায়িক সংঘাতসমূহৰ ভিতৰত ১৯৮৪ চনত শিখ বিৰোধী দাঙ্গা, যাৰ পিছত অপাৰেচন ব্লু ষ্টাৰ [[ভাৰতীয় সেনা]]; হৰমন্দিৰ চাহাবৰ ভিতৰত খালিস্তান আন্দোলন (শিখ পক্ষপাতিত্ব)ৰ বিৰুদ্ধে গধুৰ আৰ্টিলাৰী, টেংক আৰু হেলিকপ্টাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত শিখ ধৰ্মৰ আটাইতকৈ পৱিত্ৰ গুৰ্বৰাৰ যথেষ্ট ক্ষতি হৈছিল। ভাৰত চৰকাৰৰ হিচাপ অনুসৰি এই আক্ৰমণৰ ফলত ১০০ জনলৈকে সৈনিক, ২৫০ জন উগ্ৰপন্থী, আৰু শ শ সাধাৰণ নাগৰিকৰ মৃত্যু হয়।<ref name="Nichols_2003">{{cite journal |title=The Politics of Assassination: Case Studies and Analysis |last=Nichols |first=B |journal=Australasian Political Studies Association Conference |year=2003 |url=http://www.utas.edu.au/government/APSA/BNichols.pdf |access-date=4 September 2007 |archive-date=5 March 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090305195054/http://www.utas.edu.au/government/APSA/BNichols.pdf |url-status=dead |archivedate=5 March 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090305195054/http://www.utas.edu.au/government/APSA/BNichols.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ ফলত ১৯৮৪ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত তেওঁৰ ক্ষুব্ধ শিখ দেহৰক্ষীসকলে [[ইন্দিৰা গান্ধী]]ক হত্যা কৰাৰ সূচনা কৰে, যাৰ ফলত চাৰিদিনীয়া সময়সীমা আৰম্ভ হয়, য'ত শিখসকলক হত্যা কৰা হয়; [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] ২,৭০০ শিখ লোকৰ মৃত্যুৰ বাতৰি দিছে যদিও মানৱ অধিকাৰ সংস্থা আৰু বাতৰি কাকতসমূহে মৃত্যুৰ সংখ্যা ১০,০০০–১৭,০০০ বুলি প্ৰকাশ কৰিছে। দাঙ্গাৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] ২০,০০০ লোকে চহৰখনৰপৰা পলায়ন কৰা বুলি জনাইছিল, অৱশ্যে PUCL-এ "অন্ততঃ" ৫০,০০০ জন স্থানচ্যুত হোৱাৰ বাতৰি দিছিল।<ref name="Mukhoty 1984">{{cite web | title=Who are the Guilty? PUDR-PUCL report of 1984 | website=South Asia Citizens Web | date=10 November 1984 | url=http://www.sacw.net/aii/WhoaretheGuilty.html | access-date=22 March 2024}}</ref> আটাইতকৈ বেছি ক্ষতিগ্ৰস্ত অঞ্চল আছিল [[দিল্লী]]ৰ চুবুৰী। মানৱ অধিকাৰ সংগঠন আৰু বাতৰি কাকতসমূহে এই হত্যাকাণ্ড সংগঠিত কৰা বুলি বিশ্বাস কৰে।<ref name="Watch/Asia(U.S.)1994">{{cite book|last1=Watch/Asia|first1=Human Rights|last2=(U.S.)|first2=Physicians for Human Rights|title=Dead silence: the legacy of human rights abuses in Punjab|url=https://books.google.com/books?id=Dx7b8w6snbsC&pg=PA13|access-date=29 July 2010|date=May 1994|publisher=Human Rights Watch|isbn=978-1-56432-130-5|page=10}}</ref> গণহত্যাত ৰাজনৈতিক বিষয়াৰ গোপন বুজা-বুজি আৰু কোনো হত্যাকাৰীৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ চলোৱাত ব্যৰ্থ হোৱাটোৱে স্বাভাৱিক [[শিখ]]সকলক বিচ্ছিন্ন কৰি পেলাইছিল আৰু খালিস্তান আন্দোলনৰ প্ৰতি সমৰ্থন বৃদ্ধি কৰিছিল। [[শিখ ধৰ্ম]]ৰ শাসকীয় ধৰ্মীয় সংস্থা অকল তাখতে এই হত্যাকাণ্ডক [[নৰসংহাৰ|গণহত্যা]] বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/1984-riots-were-Sikh-genocide-Akal-Takht/Article1-572372.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20100717030351/http://www.hindustantimes.com/1984-riots-were-Sikh-genocide-Akal-Takht/Article1-572372.aspx|url-status=dead|archive-date=17 July 2010|title=1984 riots were 'Sikh genocide': Akal Takht – Hindustan Times|date=14 July 2010|work=Hindustan Times|access-date=17 July 2010|archivedate=17 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100717030351/http://www.hindustantimes.com/1984-riots-were-Sikh-genocide-Akal-Takht/Article1-572372.aspx|deadurl=yes}}</ref> আন আন কাণ্ডসমূহৰ ভিতৰত ১৯৯২ চনত [[অযোধ্যা (পৌৰাণিক নগৰ)|অযোধ্যা]] বিতৰ্কৰ ফলত [[বাবৰী মছজিদ|বাবৰি মছজিদ]] ভাঙি পেলোৱাৰ পাছত বম্বেত সংঘটিত হোৱা দাঙ্গা আৰু ২০০২ চনত গুজৰাটত ৭৯০ জন মুছলমান আৰু ২৫৪ জন হিন্দু নিহত হোৱা হিংসাত্মক পৰিস্থিতি আৰু ইয়াৰ পূৰ্বে গোধৰা ৰেল বাৰ্নিং কৰা হয়।<ref name="HRW_2006_265">{{harvnb|Human Rights Watch|2006|p=265}}.</ref> সৰু সৰু কাণ্ডই বহু চহৰ আৰু গাঁৱত জুৰুলা কৰে; হিন্দু-মুছলমান দাঙ্গাৰ সময়ত উত্তৰ প্ৰদেশৰ মাউত পাঁচজন লোকক হত্যা কৰাটো প্ৰতিনিধি আছিল, যিটো হিন্দু উৎসৱৰ প্ৰস্তাৱিত উদ্‌যাপনৰ ফলত আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="HRW_2006_265"/> == লগতে চাওক == {{portal|India|Religion}} * [[দলিত বৌদ্ধ আন্দোলন]] * [[হিন্দু উৎসৱৰ তালিকা]] * [[কেৰালাত ধৰ্ম]] * [[ভাৰতত ধৰ্মীয় হিংসা]] * [[স্বাধীন ভাৰতত মুছলমানৰ ওপৰত হিংসা]] ==টোকা== ===পাদটীকা=== {{Refbegin}} * {{cnote|α|The data exclude the Mao-Maram, Paomata, and Purul subdivisions of [[Manipur]]'s [[Senapati district]].}} * {{cnote|β|The data are "unadjusted" (without excluding Assam and Jammu and Kashmir); the 1981 census was not conducted in Assam and the 1991 census was not conducted in Jammu and Kashmir.}} * {{cnote|γ|Oberlies (1998, p. 155) gives an estimate of 1100 BCE for the youngest hymns in book ten. Estimates for a ''terminus post quem'' of the earliest hymns are far more uncertain. Oberlies (p. 158), based on "cumulative evidence", sets a wide range of 1700–1100 BCE. The [[Encyclopedia of Indo-European Culture|EIEC]] (s.v. [[Indo-Iranian languages]], p. 306) gives a range of 1500–1000 BCE. The hymns certainly post-date [[Proto-Indo-Iranian|Indo-Iranian]] separation of ca. 2000 BCE. It cannot be ruled out that archaic elements of the Rigveda go back to only a few generations after this time, but philological estimates tend to date the bulk of the text to the latter half of the second millennium.}} * {{cnote|Δ|According to the most conservative estimates given by Symonds (1950, p. 74), half a million people perished and twelve million became homeless.}} * {{cnote|ε|Statistic describes resident Indian nationals up to six years in age.}} {{Refend}} {{NoteFoot}} ===উদ্ধৃতি=== {{Reflist}} == তথ্যসমূহ == {{Refbegin}} * {{Cite book | last=Charlton | first=Sue Ellen M | year=2004 | title=Comparing Asian Politics: India, China, and Japan | publisher=Westview Press | isbn=0-8133-4204-X | url=https://books.google.com/books?id=ipZ56S3boE8C }} * {{Cite book | last1=Chatterjee | first1=S | last2=Datta | first2= D | year=1984 | title=An Introduction to Indian Philosophy | publisher=[[University of Calcutta]] | edition=8th | id=ASIN: B0007BFXK4 }} * Chopra, R.M., "A Study of Religions" (2015), Anuradha Prakashan, New Delhi, {{ISBN|978-93-82339-94-6}} * {{citation |last=Dundas |first=Paul |author-link=Paul Dundas |title=The Jains |url=https://books.google.com/books?id=X8iAAgAAQBAJ |edition=Second |date=2002 |orig-year=1992 |publisher=[[Routledge]] |isbn=0-415-26605-X |location=[[London]] and [[New York City|New York]] }} * {{Cite book | last=Fowler | first=Jeaneane D | year=1997 | title=Hinduism: Beliefs and Practices | publisher=Sussex Academic Press | isbn=1-898723-60-5 | url=https://books.google.com/books?id=RmGKHu20hA0C }}{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Cite book | last=Goldman | first=RP | year=2007 | title=The Ramayana of Valmiki: An Epic of Ancient India | publisher=Princeton University Press | isbn=978-0-691-06663-9 }} *{{cite book |last=Hartz |first=Paula |date=2009 |title=World Religions: Baha'i Faith |edition=3rd |url=https://bahai-library.com/hartz_bahai_faith |publisher=Chelsea House Publishers |location=New York, NY |isbn=978-1-60413-104-8 }} * {{Cite book | last=Heehs | first=P | year=2002 | title=Indian Religions: A Historical Reader of Spiritual Expression and Experience | publisher=New York University Press | location=New York | isbn=0-8147-3650-5 }} * {{Cite book | last=Human Rights Watch | year=2006 | title=Human Rights Watch World Report 2006 | publisher=Seven Stories Press | isbn=1-58322-715-6 | url=https://books.google.com/books?id=eXmogaDhd20C | author2=Press, Seven Stories | ref={{sfnRef|Human Rights Watch|2006|p=265}} }} * {{Cite book | last=Ludden | first=David E | year=1996 | title=Contesting the Nation: Religion, Community, and the Politics of Democracy in India | publisher=University of Pennsylvania Press | isbn=0-8122-1585-0 | url=https://books.google.com/books?id=jEUdPqYQjhoC }} * {{Cite book | last=Makkar | first=SPS | year=1993 | title=Law, Social Change and Communal Harmony | publisher=ABS Publications | isbn=81-7072-047-8 }} *{{cite book |last=Momen |first=Moojan |author-link=Moojan Momen |date=2008 |title=The Baha'i Faith |series=Beginner's Guide |publisher=[[Oneworld Publications]] |location=Oxford |isbn=978-1-85168-563-9}} * {{Cite book | last=Oberlies | first=T | year=1998 | title=Die Religion des Rgveda | publisher=Wien }} * {{Cite book | last1=Olson | first1=James Stuart | last2=Shadle | first2=Robert | year=1996 | title=Historical Dictionary of the British Empire | publisher=Greenwood Press | isbn=0-313-29367-8 | url=https://books.google.com/books?id=-YwDfm1pFF8C }} * {{Cite book | last1=Radhakrishnan | first1=S | author-link=Sarvepalli Radhakrishnan | last2=Moore | first2=CA | year=1967 | title=A Sourcebook in Indian Philosophy | publisher=Princeton University Press | isbn=0-691-01958-4 | url=https://archive.org/details/sourcebookinindi00radh }} * {{Cite book | last=Rinehart | first=R | year=2004 | title=Contemporary Hinduism: Ritual, Culture, and Practice | publisher=ABC-Clio | isbn=1-57607-905-8 }} * {{cite book | last1=Schomer | first1=Karine | last2=McLeod | first2=William Hewat | title=The Sants: Studies in a Devotional Tradition of India | publisher=Motilal Banarsidass | series=Berkeley Religious Studies Series | year=1987 | isbn=978-81-208-0277-3 | url=https://books.google.com/books?id=OkKhOivXrhgC | oclc=925707272 }} * {{Cite book | last=Shepard | first=Mark | title=Gandhi Today: A Report on Mahatma Gandhi's Successors | year=1987 | publisher=Shepard Publications | isbn=0-938497-04-9 | url=https://books.google.com/books?id=DQyPbvLvK_sC }} *{{cite book |last=Smith |first=Peter |author-link=Peter Smith (historian) |year=2008 |title=An Introduction to the Baha'i Faith |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-86251-6 |location=Cambridge |url=https://books.google.com/books?id=z7zdDFTzNr0C }} * {{Cite book | last=Symonds | first=R | title=The Making of Pakistan | year=1950 | publisher=[[Faber and Faber]] }} * {{Cite book|last=Vadakkekara|first=Benedict|title=Origin of Christianity in India: A Historiographical Critique|year=2007|location=Delhi|publisher=Media House|isbn=9788174952585|url=https://books.google.com/books?id=7f3YAAAAMAAJ}} * {{citation |last=Zimmer |first=Heinrich |author-link=Heinrich Zimmer |title=Philosophies Of India |date=1953 |orig-year=April 1952 |editor-first=Joseph |editor-last=Campbell |editor-link=Joseph Campbell |publisher=[[Routledge]] & Kegan Paul Ltd |location=[[London]] |url=https://archive.org/details/Philosophy.of.India.by.Heinrich.Zimmer |isbn=978-81-208-0739-6 }} === অধিক পঢ়ক === * Deshmukh, Jayanth. "Terrorizing Muslims: communal violence and emergence of Hindutva in India." ''Journal of Muslim Minority Affairs'' 41.2 (2021): 317-336. [https://www.researchgate.net/profile/Jayanth-Deshmukh/publication/353038949_Terrorizing_Muslims_Communal_Violence_and_Emergence_of_Hindutva_in_India/links/61d5f709d4500608168f836c/Terrorizing-Muslims-Communal-Violence-and-Emergence-of-Hindutva-in-India.pdf online] * {{cite book | last=Elst | first=K | year=2002 | title=Who is a Hindu?: Hindu revivalist views of Animism, Buddhism, Sikhism, and other offshoots of Hinduism | author-link=Koenraad Elst }} * Embree, Ainslie T. ''Utopias in conflict: Religion and nationalism in modern India'' (Univ of California Press, 2024) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=SsYGEQAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq=religion+in+india&ots=9HpORDYUO1&sig=huK2Xf4fHQQWwUoUBdNKrfdtjo8 online]. * Froerer, Peggy. ''Religious division and social conflict: the emergence of Hindu nationalism in rural India'' (Routledge, 2019) [https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9781315146959/religious-division-social-conflict-peggy-froerer online] * {{cite book | last=Goel | first=S.G. | year=2016 | title=History of Hindu-Christian encounters, AD 304 to 1996 | author-link=Sita Ram Goel }} * Hopkins, Edward Washburn. ''The religions of India'' (2020) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=SsvzDwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA2&dq=religion+in+india&ots=161X6MdF-E&sig=URbJJWH_lgJWyM5dHk2GTujVAGI online]. * Iyer, Sriya. ''The economics of religion in India'' (Harvard University Press, 2018) [https://www.academia.edu/download/58376687/The_Economics_of_Religion_in_India_-_book_review.pdf online]. *{{cite book | last=Jain | first=Sandhya | year=2010 | title=Evangelical intrusions: [Tripura, a case study] | location=New Delhi | publisher=[[Rupa Publications|Rupa & Co.]] }} * Kapur, Radhika. "Understanding the religions of India." ''Indian Journal of Social Science and Literature'' 2.1 (2023): 44-49. [https://www.ijssl.latticescipub.com/wp-content/uploads/papers/v2i1/B1096123223.pdf online] * Lopez Jr, Donald S., ed. ''Religions of India in practice'' (Princeton University Press, 2020) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=Zl3sDwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PR7&dq=religion+in+india&ots=cKPtkqc3zH&sig=JASj_RJxxVSWAhwCuJmQiWee6dc online]. * {{cite book|first=Rajiv|last=Malhotra|year=2011|title=Being Different: An Indian Challenge to Western Universalism|publisher=[[HarperCollins]]|isbn=978-9-350-29190-0}}) *Malhotra, Rajiv, (2014), Indra's Net: Defending Hinduism's Philosophical Unity (Publisher: HarperCollins India; {{ISBN|978-9-351-36244-9}}) * Michelutti, Lucia. ''The vernacularisation of democracy: Politics, caste and religion in India'' (Routledge India, 2020) [https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780367817732/vernacularisation-democracy-lucia-michelutti online]. * {{cite book | last=Panikkar | first=K. M. | year=1959 | title=Asia and Western dominance | location=London | publisher=Allen & Unwin | isbn=9781597406017 }} * Shani, Giorgio. "Towards a Hindu Rashtra: Hindutva, religion, and nationalism in India." ''Religion, State & Society'' 49.3 (2021): 264-280. [https://www.academia.edu/download/68662127/7_31_2021_Towards_a_.pdf online] * {{cite book|last=Shourie|first=Arun|year=1979|title=Hinduism, essence, and consequence: A study of the Upanishads, the Gita, and the Brahma-Sutras. Sahibabad, Distt. Ghaziabad: Vikas|publisher=Vikas |isbn=9780706908343}} * {{cite book|last=Shourie|first=Arun|year=2006|title=Missionaries in India: Continuities, Changes, dilemmas|location=[[New Delhi]]|publisher=[[Rupa Publications]]|isbn=9788172232702}} * Singh, Arshdeep. "Hindu-Muslim Conflict in India: Causes, Consequences & Resolution." ''International Journal of Social Science Research & Review'' 7.10 (2024): 62-79. [https://hal.science/hal-04733788v1/file/Hindu%20Muslim%20Conflict%20in%20India%20-%20Causes%2C%20Consequences%20%26%20Resolution.pdf online] * {{cite book|last=Swarup|first=Ram|year=1984|title=Buddhism vis-a-vis Hinduism|author-link=Ram Swarup}} * {{cite book|last=Swarup|first=R|year=1995|title=Hindu view of Christianity and Islam|author-link=Ram Swarup}} {{refend}} == বাহ্যিক সংযোগসমূহ == * {{Commons category-inline|Religion in India|ভাৰতত ধৰ্ম}} '''ভাৰতৰ ধৰ্মসমূহ''' * {{cite web |title=History of Religions in India |work=www.indohistory.com |url=http://www.indohistory.com/religions.html |access-date=1 January 2008 |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225050912/http://indohistory.com/religions.html%20 |url-status=usurped }} '''পৰিসংখ্যা''' * {{cite web |title=Census of India 2001: Data on religion |work=Government of India (Office of the Registrar General) |url=http://www.censusindia.gov.in/Tables_Published/C-Series/C-Series_link/c15_india.pdf|access-date=28 May 2007 }} '''প্ৰতিৱেদন''' * {{cite web |title=International Religious Freedom Report 2006: India |work=United States Department of State |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71440.htm |access-date=28 May 2007 }} {{Religion in India topics}} {{Asia topic}} {{India topics}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতত ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:দেশ অনুসৰি ধৰ্ম]] qrce1s78ciboziom7fz5q9uvwwnvh6d 0 128015 616606 602851 2026-07-10T22:46:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616606 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = বক্সা দুৰ্গ | native_name = | part_of = [[পশ্চিম বংগ]] | location = [[বক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]], [[আলিপুৰদুৱাৰ জিলা]], [[ভাৰত]]। | image = Buxa Fort WLB DSC 0351.jpg | caption = বক্সা দুৰ্গ | map_type = | map_size = | map_caption = | type = [[দুৰ্গ]] | pushpin_map = | pushpin_relief = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 8 | mapframe-marker = monument | code = | built = | builder = {{flag|Bhutan}} | material = [[ইটা]], [[গ্ৰেনাইট]] আৰু [[চূণৰ মৰ্টন]]। | height = | used = | demolished = | condition = [[ধ্বংসাৱশেষ]] | open_to_public = | ownership = | management = [[পশ্চিম বংগ চৰকাৰ]] | garrison = | current_commander = | commanders = | occupants = | battles = | events = }} '''বক্সা দুৰ্গ''' ({{lang-en|Buxa Fort}}) ভাৰতৰ পশ্চিম বংগৰ আলিপুৰদুৱাৰ জিলাৰ আলিপুৰদুৱাৰ মহকুমাৰ কালচিনি চিডি ব্লকত বক্সা টাইগাৰ ৰিজাৰ্ভত ৮৬৭ মিটাৰ (২,৮৪৪ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত এক দুৰ্গ। ই নিকটতম চহৰ আলিপুৰদুৱাৰৰপৰা ই ৩০ কিলোমিটাৰ (১৯ মাইল) দূৰৈত অৱস্থিত। ভূটানৰ ৰজাই ভূটানৰ মাজেৰে তিব্বতক ভাৰতৰ সৈতে সংযোগ কৰা ভূ-খণ্ড সুৰক্ষিত কৰিবলৈ এই দুৰ্গটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। চীনা গণৰাজ্যই তিব্বতক নিজৰ অধীনলৈ অনাৰ সময়ত হোৱা অশান্তিৰ সময়ত শ শ স্থানচ্যুত লোকে পৰিত্যক্ত দুৰ্গটোক আশ্ৰয়স্থল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ==ইতিহাস== দুৰ্গৰ ইতিহাস অনিশ্চিত। ইংৰাজে দুৰ্গটো দখল কৰাৰ আগতে ভূটান ৰজা আৰু পূৰ্বৰ কুচবিহাৰৰ ৰজাসকলৰ মাজৰ যোগসূত্ৰৰ স্থল আছিল। ===ব্ৰিটিছ দখল=== কুচ ৰজাৰ আমন্ত্ৰণত ব্ৰিটিছে হস্তক্ষেপ কৰি দুৰ্গটো দখল কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৮৬৫ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত চিনচুলা সন্ধিৰ অংশ হিচাপে ব্ৰিটিছৰ হাতত গতাই দিয়া হয়।<ref>{{cite book|title=Bhutan: a Kingdom in the Himalayas : a study of the land, its people, and their government |first1=Nagendra |last1=Singh |edition=2 |chapter=Appendix VII – The Treaty of Sinchula |page=243 |publisher=Thomson Press Publication Division |year=1978 |url=https://books.google.com/books?id=TSRuAAAAMAAJ |accessdate=2011-08-25}}</ref> ইংৰাজে দুৰ্গটো বাঁহৰ কাঠৰ গঠনৰপৰা শিলৰ গঠনলৈ পুনঃ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পাছলৈ এই দুৰ্গটো ১৯৩০ চনত উচ্চ নিৰাপত্তাসম্পন্ন কাৰাগাৰ আৰু ডিটেনচন কেম্প হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়; <ref>{{cite web|title=West Bengal Forest Development Corporation|url=http://s222299194.onlinehome.us/rvk/what-to-see.html|accessdate=9 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120422005703/http://s222299194.onlinehome.us/rvk/what-to-see.html|archive-date=22 April 2012|url-status=dead|archivedate=22 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120422005703/http://s222299194.onlinehome.us/rvk/what-to-see.html|deadurl=yes}}</ref> আন্দামানৰ চেলুলাৰ জেলৰ পাছত ই আছিল ভাৰতৰ আটাইতকৈ কুখ্যাত আৰু দুৰ্গম কাৰাগাৰ। অনুশীলন সমিতি আৰু যুগন্তৰ গোটৰ অন্তৰ্গত জাতীয়তাবাদী বিপ্লৱীসকল, যেনে কৃষ্ণপদ চক্ৰৱৰ্তীক ১৯৩০ চনত এই কাৰাগাৰত বন্দী কৰি থোৱা হৈছিল। কবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে এই কাৰাগাৰত ৰখা বন্দীসকলৰ মনোবল বৃদ্ধি কৰিবলৈ কবিতা ৰচনা কৰিছিল। ফৰৱাৰ্ড ব্লকৰ নেতা তথা পশ্চিম বংগৰ প্ৰাক্তন আইন মন্ত্ৰী অমৰ প্ৰসাদ চক্ৰৱৰ্তীকো ১৯৪৩ চনত বক্সা দুৰ্গত কাৰাবন্দী কৰি ৰখা হৈছিল, লগতে নিৰদ চক্ৰৱৰ্তী, শিৱশংকৰ মিত্ৰ আৰু সতীশ পক্ৰাশীৰ দৰে কিছুমান কমিউনিষ্ট বিপ্লৱী আৰু বুদ্ধিজীৱীও আছিল। কবি সুভাষ মুখোপাধ্যায়ো ১৯৫০ চনত তাতেই বন্দী হৈ আছিল। তেওঁ তেওঁৰ এটি গল্প “মেঘৰ কাৰাগাৰ” (বাংলাত, মেঘেৰ গায়ে জেলখানা) নামৰ গল্প এটাত এই কাৰাগাৰৰ বিষয়ে জীয়া বৰ্ণনা দিছে। ===তিব্বতী শৰণাৰ্থী সংকট=== ১৯৫৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত তিব্বতী বিদ্ৰোহ দমনৰ দায়িত্ব দিয়া চীনা সৈন্যই ড্ৰেপুং মঠৰ বিৰুদ্ধে আক্ৰমণাত্মকভাৱে আক্ৰমণ কৰে; ১০,০০০ৰো অধিক সন্ন্যাসীৰ মাত্ৰ কেইশমান ভূটান হৈ ভাৰতলৈ পলায়ন কৰে। এই ড্ৰেপুং সন্ন্যাসীসকল, আৰু বিভিন্ন তিব্বতী গোটক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা অন্যান্য শৰণাৰ্থী সন্ন্যাসীসকলে প্ৰথমে হাবিৰে আৱৰা পূৰ্বৰ কাৰাগাৰ শিবিৰৰ চৌহদত বক্সা চোগাৰ নামেৰে জনাজাত এটা মঠত অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ আৰু শৰণাৰ্থী শিবিৰ স্থাপন কৰিছিল।<ref name="BuxaChogar">{{cite web |last1=Brentano |first1=Robyn |title=Buxa Chogar: Saving Tibetan Buddhism in Exile |url=https://fpmt.org/wp-content/uploads/mandala/archives/mandala-for-2019/january/50-60-buxa-chogar-saving-tibetan-buddhism-in-exile-mandala-january-june-2019.pdf |publisher=FMPT |access-date=15 November 2025}}</ref><ref>{{Cite web |title=About The Re-establishment of Drepung Gomang Monastic University in India |url=http://www.drepunggomang.org/about-us/77-re-establishment-of-drepung-gomang-monastic-university-in-india |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date= |website=Drepung Gomang Monastery |publisher= |accessdate=2014-04-29 |archive-date=2014-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140429184120/http://www.drepunggomang.org/about-us/77-re-establishment-of-drepung-gomang-monastic-university-in-india |url-status=dead |archivedate=2014-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140429184120/http://www.drepunggomang.org/about-us/77-re-establishment-of-drepung-gomang-monastic-university-in-india |deadurl=yes }}</ref> ১৯৬৬ চনত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ক বক্সা শৰণাৰ্থী শিবিৰৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে অৱগত কৰা হয়, আৰু স্পষ্ট হৈ পৰিল যে তিব্বতী শৰণাৰ্থীসকলক অধিক নিৰাপদ স্থানলৈ স্থানান্তৰিত কৰিব লাগিব। প্ৰথম অৱস্থাত অনিচ্ছুক হৈ পৰা দালাই লামাৰপৰা ভৱিষ্যতৰ কথা চিন্তা কৰিবলৈ আৰু পৰ্যাপ্ততাৰ বাবে চেষ্টা কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা এটা বাৰ্তা আৰু অন্যান্য তিব্বতী শৰণাৰ্থীৰ ওচৰত বসতি স্থাপন কৰাৰ বিকল্পই সন্ন্যাসীসকলক স্থানান্তৰিত হ’বলৈ পতিয়ন নিয়াইছিল। ১৯৭১ চনত সন্ন্যাসীসকলে বক্সা দুৰ্গ এৰি কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ বাইলাকুপে আৰু মুণ্ডগডত নতুন স্থানলৈ যায়।<ref>{{cite web|title=Buxa Refugee Camp|url=http://www.monkstour.info/v/vspfiles/downloadables/drephistedited.pdf|accessdate=9 May 2012|archivedate=29 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140429203108/http://www.monkstour.info/v/vspfiles/downloadables/drephistedited.pdf|deadurl=yes}}</ref> == ভূগোল == === অৱস্থান === বক্সা দুৰ্গ {{coord|26|45|17.86|N|89|34|49.04|E|region:BT}}ত অৱস্থিত। === এলেকাৰ চমু আভাস === আলিপুৰদুৱাৰ জিলা পশ্চিম বংগৰ [[ডুৱাৰ্ছ]]ৰ পূব প্ৰান্তৰ এক বিস্তৃত অঞ্চল। এই অঞ্চলটো ওখোৰা-মোখোৰা আৰু ঠায়ে ঠায়ে বনাঞ্চলেৰে আৱৰা; ইয়াৰ মাজেৰে ভূটানৰ [[হিমালয়]]ৰ বাহ্যিক পৰ্বতমালাৰ পৰা নামি অহা অসংখ্য নদী বৈ গৈছে। এইটো মূলতঃ এক গ্ৰাম্য অঞ্চল, য'ত প্ৰায় ৭৯.৩৮% লোক গাঁৱত বাস কৰে। জিলাখনত এখন পৌৰসভা চহৰ আৰু ২০খন পিয়ল চহৰ (census towns) আছে; অৰ্থাৎ ২০.৬২% লোক চহৰত বাস কৰে। জিলাখনৰ ছয়টা সামূহিক উন্নয়ন খণ্ডৰ (CD blocks) আটাইকেইটাতে অনুসূচিত জাতি আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ লোকৰ সংখ্যাই মুঠ জনসংখ্যাৰ আধাতকৈ বেছি। জিলাখনৰ উত্তৰ দিশৰ তিনিটা খণ্ডত জনজাতীয় লোকৰ (অনুসূচিত জনজাতি) ঘনত্ব অধিক।<ref name="handbook">{{cite web |url = http://wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |title = District Statistical Handbook 2014 Jalpaiguri |work = Tables 2.2, 2.4b |publisher = Department of Planning and Statistics, Government of West Bengal |accessdate = 29 June 2020 |archivedate = 21 January 2019 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20190121045803/http://www.wbpspm.gov.in/publications/District%20Statistical%20Handbook |deadurl = yes }}</ref><ref name=census2011>{{cite web| url = http://censusindia.gov.in/pca/cdb_pca_census/Houselisting-housing-WB.html |title = CD block Wise Primary Census Abstract Data(PCA) | work= 2011 census: West Bengal – District-wise CD blocks|publisher= Registrar General and Census Commissioner, India | accessdate = 29 June 2020}}</ref><ref>{{cite web | url = https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_A/19/1902_PART_A_DCHB_JALPAIGURI.pdf| title = District Census Handbook, Jalpaiguri, Series 20, Part XIIA| work= Census of India 2011, page 13 Physiography| publisher = Directorate of Census Operations, West Bengal |accessdate = 18 June 2020}}</ref> <small>টোকা: মানচিত্ৰখনত আলিপুৰদুৱাৰ মহকুমাৰ পূব অংশৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাইবোৰ দেখুওৱা হৈছে। এই অঞ্চলটো বৰ্তমানৰ আলিপুৰদুৱাৰ জিলাৰ অন্তৰ্ভুক্ত।</small> == ট্ৰেকিং == পৰ্যটক আৰু প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলৰ মাজত তলত দিয়া পথসমূহ জনপ্ৰিয় – *চন্তলাবাৰীৰ পৰা বক্সা দুৰ্গলৈ: {{convert|5|km|mi}} *বক্সা দুৰ্গৰ পৰা ৰোভাৰ্ছ পইণ্টলৈ: {{convert|3|km|mi}} *চন্তলাবাৰীৰ পৰা ৰূপাং উপত্যকালৈ: {{convert|14|km|mi}} *বক্সা দুৰ্গৰ পৰা লেপচাখাসকলৈ: {{convert|5|km|mi}} *বক্সা দুৰ্গৰ পৰা চুনাভাটিলৈ: {{convert|4|km|mi}} == বক্সা দুৰ্গৰ চিত্ৰভঁৰাল == <gallery widths="200px" heights="150px"> File:Buxa Fort WLB DSC 0350.jpg|বক্সা দুৰ্গ File:Buxa Fort, Alipurduar.jpg|বক্সা দুৰ্গ File:Buxa Fort Memorial, Alipurduar.jpg|বক্সা দুৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ File:Buxa Fort WLB DSC 0353.jpg|বক্সা দুৰ্গৰ এক দৃশ্য। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ইয়াক 'বেংগল নেটিভ ইনফেন্ট্ৰি'ৰ বেৰাক আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বন্দী শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। স্বাধীন ভাৰতে ইয়াক তিব্বতী শৰণাৰ্থী সন্যাসীসকলৰ আশ্ৰয় শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। File:Buxa Fort WLB DSC 0351.jpg|বক্সা দুৰ্গৰ অভ্যন্তৰ ভাগ File:Buxa Fort stone Tablet WLB DSC 0342.jpg|বক্সা দুৰ্গৰ শিলালিপি File:Grace Assembly of God Church Santhalbari WLB DSC 9736.jpg|চন্তলাবাৰীৰ 'গ্ৰেচ এচেমবেলী অফ গড চাৰ্চ' </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন]] 0ry51xf2ys7lmlsi78kvkbwaranzzhg 0 128331 616655 604835 2026-07-11T07:18:34Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[মাহমৰা (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[মাহমৰা বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 604835 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = মাহমৰা | constituency_no = ৯৪ | type = SLA | map_image = Mahmora Assembly constituency map.svg | state = [[অসম]] | latest_election_year = [[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] | loksabha_cons = [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]] | district = [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]] | established = ১৯৬৭ | reservation = নাই | incumbent_image = | mla = | party = | alliance = | electors = }} '''মাহমৰা বিধানসভা সমষ্টি''' [[অসম বিধানসভা]]ৰ ১২৬ খন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ ক্ৰমাংক অনুসৰি ৯৪ হৈছে মাহমৰা বিধানসভা সমষ্টিৰ ক্ৰমাংক।<ref>{{cite web|url=https://www.eci.gov.in/Documents/Delimitation/DELIMITATIONASSAM_UPDATED.pdf|title=Delimitation of Parliamentary & Assembly Constituencies of State of Assam|publisher=[[Election Commission of India]]|access-date = 2025-11-28}}</ref> মাহমৰা [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ পাঁচটা বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্যতম। ই [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট লোকসভা সমষ্টি]]ৰ অন্তৰ্গত দহখন বিধানসভা সমষ্টিৰ এখন। যোৰহাট লোকসভা সমষ্টিৰ আন নখন বিধানসভা সমষ্টি হ'ল, [[যোৰহাট জিলা]]ৰ [[যোৰহাট (বিধানসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]], [[টীয়ক (বিধানসভা সমষ্টি)|টীয়ক]], [[তিতাবৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|তিতাবৰ]], [[মৰিয়নী (বিধানসভা সমষ্টি)|মৰিয়নি]], মাজুলী জিলাৰ মাজুলী আৰু [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ সোণাৰি, ডিমৌ, [[শিৱসাগৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|শিৱসাগৰ]] আৰু নাজিৰা।<ref name=ceo>{{cite web |url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/2_PC%20wise%20LAC%20breakup.pdf |title=List of Assembly constituencies showing their Parliamentary constituences wise break-up |website=www.ceoassam.nic.in| access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=ceomap>{{cite web |url=http://www.ceoassam.nic.in/information/pdf/3_Assembly_HPC_wise_MapA1.pdf |title=Map of Assam showing District-wise assembly and Parliamentary constituencies |website=www.ceoassam.nic.in| access-date=13 November 2021}}</ref> == বিধায়কসকল == {| class="wikitable sortable" !বছৰ !নাম ! colspan="2" |পাৰ্টি |- |[[১৯৬৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬৭]] |'''ৰত্নেশ্বৰ কোঁৱৰ''' | bgcolor="00BFFF" | | rowspan="2" |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''']] |- |[[১৯৭২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭২]] |'''খগেন গগৈ''' | bgcolor="#00BFFF" | |- |[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]] |'''বুদ্ধ বৰুৱা''' | bgcolor="#de0000" | |'''ভাৰতৰ বিপ্লৱী কমিউনিষ্ট পাৰ্টি''' |- |[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]] |'''নাৰদ কুমাৰ''' | bgcolor="#00BFFF" | |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''']] |- |[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]] |'''পদ্ম আৰন্ধৰা''' | bgcolor="#DDDDDD" | |'''নিৰ্দলীয়''' |- |[[১৯৯১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৯১]] |'''লক্ষীপ্ৰসাদ বৰগোহাঁই''' | bgcolor="#00BFFF" | |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''']] |- |[[১৯৯৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৯৬]] |'''হিৰণ্য কুমাৰ কোঁৱৰ''' | bgcolor="#021a84" | |[[অসম গণ পৰিষদ|'''অসম গণ পৰিষদ''']] |- |'''[[২০০১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০১]]''' | rowspan="3" |'''শৰৎ শইকীয়া''' | bgcolor="#00BFFF" | | rowspan="3" |[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''']] |- |[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|'''২০০৬''']] | bgcolor="#00BFFF" | |- |[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|'''২০১১''']] | bgcolor="#00BFFF" | |- |[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|'''২০১৬''']] | rowspan="2" |'''যোগেন মোহন''' | bgcolor="#f47216" | | rowspan="2" |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''']] |- |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|'''২০২১''']] | bgcolor="#f47216" | |} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{cite web |title=Results of all Assam Assembly elections |url=https://old.eci.gov.in/files/category/67-assam/ |website=eci.gov.in |publisher=Election Commission of India |access-date=15 March 2022}} {{Assembly constituencies of Assam}} ==তথ্যসমূহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] aj72j7ktips8j1yyfn8cil0yh8nr5rd 0 128499 616611 559723 2026-07-11T01:13:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616611 wikitext text/x-wiki [[File:Kashiswar Bhairava, Andul.jpg|alt=|thumb|আন্দুলত [[সৰস্বতী নদী]]ৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা প্ৰায় ১৬৫০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এটা বৃহৎ বাণলিংগ।]] '''বাণলিংগ''' হৈছে ভাৰতৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ [[নৰ্মদা নদী]]ৰ কিছু অংশৰ নদীৰ তলত পোৱা এক প্ৰকাৰৰ শিল, যিটো খহনীয়াৰ প্ৰাকৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা লিংগৰ দৰে আকৃতিলৈ গঠিত হয় আৰু ই হিন্দু দেৱতা শিৱৰ এনিকনিক ৰূপ।<ref>{{cite book |last1=Dallapiccola |first1=Anna L. |title=Dictionary of Hindu Lore and Legend |date=2002 |publisher=Thames & Hudson Ltd |location=London |isbn=0-500-51088-1 |page=36}}</ref> হিন্দুসকলৰ মাজত বিশেষকৈ শৈৱ আৰু ব্ৰাহ্মণৰ মাজত শাস্ত্ৰ বা সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত এইবোৰ মসৃণ উপবৃত্তাকাৰ শিল, যিবোৰক দেৱতাৰ প্ৰকাশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বাণলিংগ কৃত্ৰিম নহয়, প্ৰাকৃতিক হোৱাৰ বাবে ইয়াক স্বয়ম্ভু (স্বজন্ম) লিংগ বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{Cite web |url=http://www.experiencefestival.com/a/Svayambhu_Linga/id/62193 |title=Svayambhu Linga: Hindu - Hinduism Dictionary on Svayambhu Linga<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080127044224/http://www.experiencefestival.com/a/Svayambhu_Linga/id/62193 |archive-date=2008-01-27 |url-status=dead }}</ref> কিন্তু শিলৰ জনপ্ৰিয়তাই প্ৰাকৃতিক যোগান অতি ভয়াৱহভাৱে কমি গৈছে, আৰু আজি ব্যৱসায়িকভাৱে আগবঢ়োৱা শিলবোৰ অতি বৃহৎ পৰিমাণে কৃত্ৰিমভাৱে উৎপাদন কৰা হয়। বাণলিংগৰ শিল যথেষ্ট শক্তিশালী আৰু কঠিন হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে।<ref>{{Cite web |date=2017-10-30 |title=Hardness |url=https://nationalgemlab.in/hardness-2/ |access-date=2025-11-21 |website=National Gem Lab |language=en-US |archivedate=2019-11-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191112232025/https://nationalgemlab.in/hardness-2/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Chamundihari |date=2014-08-13 |title=Sadhananda Swamigal: Sacred Bana Lingas |url=https://sadhanandaswamigal.blogspot.com/2014/08/sacred-bana-lingas.html |access-date=2025-11-21 |website=Sadhananda Swamigal}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=2012-07-26 |title=Journey in India: Banalinga, Omkareshwar, Narmada, Narmada River, Sacred Stone |url=https://tanmoybanerjee911.blogspot.com/2012/07/banalinga.html |access-date=2025-11-21 |website=Journey in India}}</ref> বাণলিংগ বুলি গণ্য কৰা শিলবোৰ অন্য নদী আৰু প্ৰাকৃতিক প্ৰসংগত প্ৰাকৃতিকভাৱে কিন্তু অস্বাভাৱিকভাৱেহে পোৱা যায়। ==তাৎপৰ্য্য== [[File:Banalingam Narmada lingam.jpg|thumb|281x281px|[[নৰ্মদা নদী]]ৰ কাষত অৱস্থিত [[ওমকাৰেশ্বৰ মন্দিৰ]]ৰ ওচৰৰ এখন দোকানত শ্বেল্ফত ষ্টেক কৰা বাণলিংগ৷]] নৰ্মদা নদীক ৰেৱা বুলিও কোৱা হয়, ইয়াৰ জঁপিয়াই পৰা গতিৰ পৰা (শিপাৰ পৰা শিলৰ বিছনাৰ মাজেৰে ঘূৰি) য'ত বাণলিংগা শিল পোৱা যায় বুলি টলেমি আৰু পেৰিপ্লাছৰ লেখকে উল্লেখ কৰিছে। [[ৰামায়ণ]], [[মহাভাৰত]] আৰু [[পুৰাণ]]ত সঘনাই ইয়াৰ উল্লেখ আছে। বায়ু পুৰাণৰ ৰেৱা খণ্ড আৰু স্কন্দ পুৰাণৰ ৰেৱা খণ্ড সম্পূৰ্ণৰূপে জন্মৰ কাহিনী আৰু নৰ্মদা নদীৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত নিবেদিত। ই ভগৱান শিৱৰ শৰীৰৰ পৰাই উদ্ভৱ হোৱা বুলি কোৱা হয়৷ ইয়াক দেৱতাক মোহিত কৰা এগৰাকী মৰমলগা কন্যাৰ ৰূপত সৃষ্টি কৰা হৈছিল আৰু সেয়েহে প্ৰভুৱে নৰ্মদা – আনন্দ দিয়া বুলি নামকৰণ কৰিছিল। সেয়েহে ইয়াক প্ৰায়ে শংকৰী অৰ্থাৎ ভগৱান শংকৰ ([[শিৱ]])ৰ কন্যা বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ বিছনাত গুটিয়াই গুটিয়াই থকা সকলো শিলগুটিয়ে তেওঁৰ প্ৰতীকৰ আকৃতি লয় বুলি কোৱা হয়, নৰ্মদা কে কংকেৰ উতে শংক (যিটো ভাৰতৰ হিন্দী বেল্টত জনপ্ৰিয় উক্তি) বুলি কোৱা হয় যাৰ অৰ্থ হ’ল ‘নৰ্মদাৰ শিলগুটিয়ে শিৱৰ ব্যক্তিগত ৰূপ পায়’। এইদৰে বাণলিংগ নামৰ এই লিংগ আকৃতিৰ শিলবোৰ হিন্দুসকলে নিত্য পূজাৰ বাবে বিচাৰিছে। শৈৱ আৰু ব্ৰাহ্মণসকলে বাণলিংগক পূজাৰ বাবে ঐশ্বৰিক এনিকনিক প্ৰতীক হিচাপে শ্ৰদ্ধা জনাইছে, যিদৰে বৈষ্ণৱীসকলে শালিগ্ৰাম শিলা (মূৰ্তি)ক শ্ৰদ্ধা জনাইছে। তদুপৰি নৰ্মদা নদী দেখা পোৱাটো গংগাত স্নান কৰাৰ সমতুল্য বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ গতিপথৰ অসংখ্য ঠাইত মন্দিৰ আছে, আৰু মেলা অনুষ্ঠিত হয়। তীৰ্থযাত্ৰীসকলে প্ৰদাক্ষিণা (প্ৰদক্ষিণ) কৰে, অৰ্থাৎ দক্ষিণ পাৰৰ পৰা ইয়াৰ উৎসৰ পৰা মুখলৈকে খোজ কাঢ়ি উত্তৰ পাৰেৰে উভতি যায়। এই প্ৰদৰ্শনক ধৰ্মীয়ভাৱে সৰ্বোচ্চ ফলপ্ৰসূ বুলি গণ্য কৰা হয়। বৃহত বৈৱৰ্ত পুৰাণ (হিন্দু শাস্ত্ৰ)ত তিনি প্ৰকাৰৰ লিংগৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। এই তিনিটা লিংগক স্বাম্ভুৱ (স্ব-অস্তিত্বশীল), বাণলিংগ (এখন নিৰ্দিষ্ট নদীৰ পৰা পোৱা) আৰু শৈললিংগ (শিলৰ পৰা নিৰ্মিত) বুলি কোৱা হয় আৰু এইবোৰক ক্ৰমে ব্যক্ত, অব্যক্ত, আৰু ব্যাক্টঅব্যক্ত বুলিও কোৱা হয়। কোৱা হয় যে ব্যক্তই মোক্ষ দিয়ে, অব্যক্তই (লৌকিক) সুখ দিয়ে, আৰু ব্যাক্ত-অব্যক্তই সুখ আৰু মোক্ষ দুয়োটা দিয়ে। বিভিন্ন [[হিন্দু]] সম্প্ৰদায়ে শৈৱ, কপালিক, গোসাৱী, বিৰাশৈৱ আদিৰ অন্তৰ্গত লোকসকলে বিভিন্ন লিংগ – মাটিৰ (পাৰ্থিৱলিংগ), ডিঙিত পিন্ধা ৰূপৰ বাকচত লিংগ (কান্তস্থলিংগ), স্ফটিক কাঁচৰ লিংগ (স্ফটিকলিংগ), বাণলিংগ, পাঁচটা ডোঙাযুক্ত লিংগ (পঞ্চসুত্ৰী), শিলৰ লিংগ (পাশনলিংগ) ইত্যাদি ব্যৱহাৰ কৰে। ==পঞ্চায়তন== বাণলিংগ পঞ্চগুণ দেৱতা পৰিয়াল (পঞ্চায়তন)ৰ এটা অংশ। পাঁচগৰাকী হিন্দু দেৱতা ([[শিৱ]], [[বিষ্ণু]], [[দেৱী]], [[সূৰ্য (দেৱতা)|সূৰ্য]] আৰু [[গণেশ]]) নিৰাকাৰ শিলত পূজা কৰা ৫ টা ভূত/তত্ত্বৰ মূৰ্তি, যিবোৰ তলৰ তালিকাত উল্লেখ কৰা অনুসৰি ৫ খন নদীৰ পৰা পোৱা যায়। পঞ্চায়তন ধৰণৰ পূজাৰ প্ৰৱৰ্তন খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম শতিকাৰ হিন্দু দাৰ্শনিক আদি শংকৰে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল বুলি কোৱা হয় যাতে এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ ইষ্ট দেৱতাক (পূজা বা আকাংক্ষিত দেৱতাক) পূজা কৰিব পাৰে, প্ৰতিটো সাম্প্ৰদায়িক পূজাৰ ৰূপক সম্বোধন কৰিব পাৰে আৰু এইদৰে সকলো সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সহনশীলতা আনিব পাৰে। ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালসমূহে পালন কৰা পৰম্পৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এই দেৱতাসকলৰ এজনক পূব দিশলৈ মুখ কৰি কেন্দ্ৰত ৰখা হয় আৰু বাকী চাৰিটাক ইয়াক আগুৰি চাৰিটা চুকত সজোৱা হয়, যিটো তলৰ চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে; সকলো দেৱতাক সমান উত্সাহ আৰু ভক্তিৰে পূজা কৰা হয়। আদি শংকৰেও প্ৰতিষ্ঠা কৰা শনমাতা বুলি কোৱা এটা অতিৰিক্ত পূজাৰ ৰূপত ছয় দেৱতাক পূজা কৰা হয়; ওপৰত উল্লেখ কৰা পঞ্চায়তন পূজাত উল্লেখ কৰা পাঁচজন দেৱতাৰ উপৰিও ষষ্ঠ দেৱতা হৈছে স্কন্ধ যাক কাৰ্তিকেয় আৰু মুৰুগন বুলিও কোৱা হয়। ==থাঞ্জাভুৰ মন্দিৰ== বিখ্যাত [[থাঞ্জাভুৰ মন্দিৰ|থাঞ্জাভুৰ বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ]]ত অন্যতম বৃহৎ বাণলিংগ আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 5kzek3lc2p4dfam1ha0dombmng1ypka 0 132275 616729 602591 2026-07-11T11:44:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616729 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = মহিলা প্ৰযুক্তি সবলীকৰণ কেন্দ্ৰ | full_name = | native_name = <!-- organization's name in its local language --> | native_name_lang = <!-- required ISO 639-1 code of the above native language --> | logo = WTEC_logo.png | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = | image = | image_size = | alt = <!-- see [[WP:ALT]] --> | caption = | map = <!-- map image --> | map_size = <!-- defaults to 250px --> | map_alt = | map_caption = | map2 = <!-- 2nd map image, if required --> | map2_size = | map2_alt = | map2_caption = | abbreviation = W.TEC | nickname = | pronounce = | pronounce ref = | pronounce comment = | pronounce 2 = | named_after = | motto = | predecessor = | merged = <!-- any other organization(s) which it was merged into --> | successor = | formation = {{start date and age|2008}} | founder = [[Oreoluwa Lesi]] | founding_location = | dissolved = <!-- or |defunct = --><!-- use {{end date and age|YYYY|MM|DD}} --> | merger = <!-- other organizations (if any) merged with, to constitute the new organization --> | type = <!-- e.g., [[Nonprofit organization|Nonprofit]], [[Non-governmental organization|NGO]], etc. --> | tax_id = <!-- or |vat_id = (for European organizations) --> | registration_id = <!-- for non-profits --> | status = <!-- legal status or description (company, charity, foundation, etc.) --> | purpose = নাৰীৰ বাবে প্ৰযুক্তিৰ শিক্ষা | professional_title = <!-- for professional associations --> | headquarters = | location_city = [[Lagos]] | location_country = [[Nigeria]] | location_city2 = | location_country2 = | addnl_location_city = | addnl_location_country = | addnl_location_city2 = | addnl_location_country2 = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|display=inline,title}} --> | origins = | region_served = <!-- or |area_served = or |region = --> | products = <!-- or |product = --> | services = | methods = <!-- or |method = --> | fields = <!-- or |field = --> | membership = <!-- number of members --> | membership_year = <!-- year to which membership numbers/data apply --> | language = <!-- or |languages = --><!-- any official language or languages used --> | owner = <!-- or |owners = --> | sec_gen = <!-- or |gen_sec for General Secretary --> | leader_title = <!-- defaults to "Leader" --> | leader_name = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | board_of_directors = | key_people = | main_organ = <!-- or |publication = --><!-- organization's principal body (assembly, committee, board, etc.) or publication --> | parent_organization = <!-- or |parent_organisation = --> | subsidiaries = | secessions = | affiliations = | budget = | budget_year = | revenue = | revenue_year = | disbursements = | expenses = | expenses_year = | endowment = | endowment_year = | funding = <!-- source of funding e.g. for "think tanks" --> | staff = | staff_year = | volunteers = | volunteers_year = | students = | students_year = | awards = | website = {{URL|https://wteconline.org}} | remarks = | formerly = <!-- or |former_name = --> | footnotes = | bodystyle = }} [[File:W.TEC Make HerSpace Kwara Team.jpg|alt=A picture of W.TEC Make Her Space Team Kwara during their Graduation Ceremony at Ilorin Kwara State.|thumb|W.TEC Make Her Space Team Kwara during their Graduation Ceremony at Ilorin Kwara State. ]] '''মহিলা প্ৰযুক্তি সবলীকৰণ কেন্দ্ৰ''' (W.TEC) হৈছে নাইজেৰিয়াৰ মহিলা আৰু ছোৱালীসকলৰ বাবে প্ৰযুক্তি শিক্ষা প্ৰদান কৰা এটা অলাভজনক সংস্থা।<ref>{{Cite web |title=Nigeria {{!}} History, Population, Flag, Map, Languages, Capital, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Nigeria |access-date=2022-04-29 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref name="CPAFRICA">{{Cite web |last=Segun-Amao |first=Bimbola |title=CPAfrica interviews Oreoluwa Somolu Lesi of Women's Technology Empowerment Centre |url=http://www.cp-africa.com/2015/07/31/cpafrica-interviews-oreoluwa-somolu-lesi-of-womens-technology-empowerment-centre/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401152536/https://www.cp-africa.com/2015/07/31/cpafrica-interviews-oreoluwa-somolu-lesi-of-womens-technology-empowerment-centre/ |archive-date=2019-04-01 |access-date=16 February 2017 |website=CPAFRICA |archivedate=2019-04-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190401152536/https://www.cp-africa.com/2015/07/31/cpafrica-interviews-oreoluwa-somolu-lesi-of-womens-technology-empowerment-centre/ |deadurl=yes }}</ref> ডব্লিউ টি ই চিয়ে মহিলাসকলক সবলীকৰণৰ বাবে মেণ্টৰিং, প্ৰশিক্ষণ, প্ৰযুক্তি শিবিৰ, সজাগতা অভিযান, সহযোগিতামূলক প্ৰকল্প, আৰু গৱেষণা আৰু প্ৰকাশনকে ধৰি সেৱা আৰু কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়।<ref name="empowering" /><ref name="TechTrends">{{Cite web |last=Omeruo |first=Kenneth |date=2015-07-02 |title=Women's Technology Empowerment Centre (W.TEC) Nigeria Announces its 8th Girls Technology Camp for August 2015 |url=http://www.techtrendsng.com/womens-technology-empowerment-centre-w-tec-nigeria-announces-its-8th-girls-technology-camp-for-august-2015/ |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20170216223639/https://www.techtrendsng.com/womens-technology-empowerment-centre-w-tec-nigeria-announces-its-8th-girls-technology-camp-for-august-2015/ |archive-date=2017-02-16 |access-date=16 February 2017 |publisher=TechTrendsng |archivedate=2017-02-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216223639/https://www.techtrendsng.com/womens-technology-empowerment-centre-w-tec-nigeria-announces-its-8th-girls-technology-camp-for-august-2015/ |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[নাইজেৰিয়া]] আৰু অন্যান্য আফ্ৰিকান দেশত তথ্য আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ জ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ ব্যৱধান লক্ষ্য কৰিছিল [[অৰেঅ’লুৱা লেচি]]য়ে। ২০০৮ চনত লাগোছত তেওঁ এই সংস্থাটো প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name="empowering">{{Cite book |last=Homawoo |first=Jemima |title=Empowering Women in STEM |work=InStepp |chapter=Nigeria's Women's Technology Empowerment Centre |date=30 January 2016 |access-date=16 February 2017 |chapter-url=http://www.instepp.org/empowering-women-in-stem-series-nigerias-womens-technology-empowerment-centre/}}</ref> বছৰৰ পাছত বছৰ ধৰি ডব্লিউ টি ই চিয়ে নিজৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰি ২৬,০০০ তকৈ অধিক অংশগ্ৰহণকাৰীৰ কাষ চাপিছে আৰু কোৱাৰা আৰু আনাম্ব্ৰা ৰাজ্যলৈ সম্প্ৰসাৰিত হৈছে।<ref>{{Cite web |title=26,214 teachers, pupils benefit from STEM programmes |date=8 February 2018 |url=https://punchng.com/26214-teachers-pupils-benefit-from-stem-programmes/ |access-date=2020-04-15 |publisher=Punch |issn=0331-2666}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Okafor |first=Izunna |date=2019-09-12 |title=Group organises summer ICT training for girls |url=https://www.nationallightngr.com/2019/09/12/group-organises-summer-ict-training-for-girls/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026011905/https://www.nationallightngr.com/2019/09/12/group-organises-summer-ict-training-for-girls/ |archive-date=26 Oct 2019 |access-date=2020-04-15 |website=National Light}}</ref> ২০১৭ চনত ফেচবুকে ইণ্টাৰনেট সুৰক্ষা উন্নত কৰাৰ বাবে W.TECৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰে।<ref name="Business">{{Cite web |date=2017-02-07 |title=Facebook rallies partners to unite for a safer, better Internet |url=https://www.businessghana.com/site/news/technology/141294/Facebook-rallies-partners-to-unite-for-a-safer-better-Internet |access-date=16 February 2017 |publisher=BusinessGhana |agency=APO}}</ref> ==সেৱাসমূহ== ডব্লিউ টি ই চিৰ কামত ছোৱালীৰ বাবে প্ৰযুক্তি-প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী ডব্লিউ টি ই চি একাডেমীত কেৱল ছোৱালীৰ বাবে নিবিড় শিবিৰ আৰু প্ৰযুক্তি ক্লাবৰ জৰিয়তে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |date=25 Aug 2016 |title=ICT academies promote self-employment - Operators |url=https://www.pmnewsnigeria.com/2016/08/25/ict-academies-promote-self-employment-operators/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210125171052/https://www.pmnewsnigeria.com/2016/08/25/ict-academies-promote-self-employment-operators/ |archive-date=25 Jan 2021 |access-date=2020-04-15 |publisher=P.M. News}}</ref> শিবিৰ আৰু স্কুলৰ পিছৰ ক্লাবৰ সময়ত ছোৱালীবোৰে ৱেবছাইট, ৱেব এপ্লিকেচন, ভিডিঅ' গেম, ছবি আৰু অন্যান্য ডিজিটেল বিষয়-বস্তু নিৰ্মাণ আৰু নিৰ্মাণ কৰি প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত সৃষ্টি আৰু উদ্ভাৱন কৰিবলৈ শিকে।<ref name=":2">{{Cite web |date=2019-04-07 |title=Oreoluwa Lesi gave innov8tiv a walk through of how she found Women's Technology Empowerment Center (W.TEC) |url=https://innov8tiv.com/oreoluwa-lesi-gave-innov8tiv-a-walk-through-of-how-she-found-womens-technology-empowerment-center-w-tec/ |access-date=2020-04-15 |website=Innov8tiv}}</ref>ডব্লিউ টি ই চিৰ বিত্ত সঞ্চালক আদেওলা আকিনেমিজুৰ ভাষাত "ইঞ্জিনিয়াৰিং স্থানত লিংগ ব্যৱধান দূৰ কৰিবলৈ ইলেক্ট্ৰনিক আৰু ডিজিটেল চাৰ্কিট প্ৰযুক্তি, ৱেব ডিজাইনৰ ওপৰত ছোৱালীক প্ৰশিক্ষণ দি আছে।" <ref>{{Cite news |last=Ihuoma |first=Chidinma |date=August 28, 2019 |title=NGO trains 50 girls on electronic circuit technologies, web designs |newspaper=Nigerian Xpress |url=https://www.thexpressng.com/ngo-trains-50-girls-on-electronic-circuit-technologies-web-designs/ |access-date=April 15, 2020 |archivedate=May 28, 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230528022256/https://www.thexpressng.com/ngo-trains-50-girls-on-electronic-circuit-technologies-web-designs/ |deadurl=yes }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=WTEC empowers 50 schoolgirls on technology skills |date=12 September 2019 |url=https://punchng.com/wtec-empowers-50-schoolgirls-on-technology-skills/ |access-date=2020-04-15 |publisher=Punch}}</ref> সংস্থাটোৱে লিংগ কু-সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে পোষকতা কৰে আৰু বিশেষকৈ কেৰিয়াৰৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক ভাঙি পেলাবলৈ কাম কৰে।<ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=Centre bemoans education career stereotype against girls |url=https://guardian.ng/technology/centre-bemoans-education-career-stereotype-against-girls/ |access-date=2020-04-15 |newspaper=The Guardian}}</ref> ২০২৪ চনত শাৰীৰিকভাৱে প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল আৰু অন টেকক প্ৰশিক্ষণ দিছিল।<ref>{{Cite web |date=2024-02-16 |title=2024 IT4All: W.TEC Empowers Physically-challenged People With Tech Skills - NEWS AGENCY OF NIGERIA |url=https://nannews.ng/2024/02/16/2024-it4all-w-tec-empowers-physically-challenged-people-with-tech-skills/ |access-date=2025-05-05 |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> সংস্থাৰদ্বাৰা পৰিচালিত কাৰ্যসূচীসমূহৰ ভিতৰত আছে: *W.TEC একাডেমী (টেকন'লজি আফটাৰস্কুল ক্লাব)<ref name=":2" /> *অনলাইনত সুৰক্ষিত হৈ থকা<ref name=":2" /> *গৱেষণা<ref>{{Cite journal |last=Somolu |first=Oreoluwa |author-link=Oreoluwa Lesi |year=2013 |title=Radio for Women's Development: Examining the Relationship between Access and Impact |url=http://www.carleton.ca/africanstudies/wp-content/uploads/7-Nokoko-3-Radio-for-Women%E2%80%99s-Development.pdf |journal=Nokoko |publisher=Carleton University |volume=3 |pages=97–107 |issn=2369-0240}}{{page number needed|date=August 2021}}</ref>{{Clarify|date=August 2021|reason=Is this research as a general term or a specific program called "Research"?}} ==অভ্যৰ্থনা== ২০১৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেবৰ উদ্ভাৱক টিম বাৰ্নাৰ্ছ-লীয়ে ৱেবৰ ৩০বছৰীয়া জয়ন্তী উদ্‌যাপনৰ বাবে বিশ্বব্যাপী ভ্ৰমণৰ অংশ হিচাপে W.TEC ভ্ৰমণ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Ekwealor |first=Victor |date=2019-03-13 |title=Inventor of the World Wide Web, Tim Berners-Lee is in Lagos, Nigeria |url=https://techpoint.africa/2019/03/13/tim-berners-lee-is-in-nigeria/ |access-date=2020-04-15 |website=Techpoint Africa}}</ref><ref>{{Cite web |last=Abubakar |first=Idris |date=2019-03-13 |title=Tim Berners Lee Visits Lagos to Mark 30th Anniversary of the World Wide Web |url=https://technext.ng/2019/03/13/internet-inventor-tim-berners-lee-visits-lagos-to-mark-30th-anniversary-of-the-world-wide-web/ |access-date=2020-04-15 |publisher=Technext |archivedate=2020-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200426170441/https://technext.ng/2019/03/13/internet-inventor-tim-berners-lee-visits-lagos-to-mark-30th-anniversary-of-the-world-wide-web/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ "ৱেবৰ বাবে চুক্তি"ৰ বিষয়ে কয়। পিছলৈ তেওঁ মন্তব্য কৰে যে তেওঁৰ দৰ্শকসকলৰ, যিসকল মূলতঃ কণমানি ছোৱালীৰে গঠিত, তেওঁলোকৰ "আচৰিত শক্তি আৰু সৃষ্টিশীলতা" আছিল।<ref>{{Cite tweet |number=1105791945933275136 |user=timberners_lee |title=Wonderful energy and creativity |url=https://twitter.com/timberners_lee/status/1105791945933275136?lang=en |last=Berners-Lee |first=Tim}}</ref> ২০২০ চনত টাইম আলোচনীয়ে টিম বাৰ্নাৰ্ছ-লীক নিজৰ পছন্দৰ যুৱক বা যুৱক-যুৱতীৰ দললৈ লিখিবলৈ কয়। তেওঁ W.TEC ৰ ছোৱালীবোৰক বাছি লৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Berners-Lee |first=Tim |url=https://time.com/5764511/open-letters-to-youth-activists/ |title=Letters to Young People Who Inspire Us, By Six Prominent People |date=2020-01-16 |magazine=Time |chapter=A letter to the girls at the Women's Technology Empowerment Centre (W.TEC) in Lagos, Nigeria. |access-date=2020-04-15 |archive-date=24 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200624125646/https://time.com/5764511/open-letters-to-youth-activists/ |url-status=dead |archivedate=2020-06-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200624125646/https://time.com/5764511/open-letters-to-youth-activists/ }}</ref> ==বঁটা== *প্লেন ইণ্টাৰনেশ্যনেল: আইচিটিত ছোৱালীক সহায় কৰাৰ বাবে স্বীকৃতি (২০০৯)<ref>{{Cite web |title=The State of the World's Girls 2009: Girls in the Global Economy |url=https://plan-international.org/publications/state-worlds-girls-2009-girls-global-economy |access-date=2020-04-15 |website=Plan International}}</ref> *আন্তৰ্জাতিক দূৰসংযোগ সংঘ (আইটিইউ): লিংগ সমতা মূলসুঁতি – প্ৰযুক্তি (জিইএম-টেক) বঁটা (ফাইনেলিষ্ট; ৫ম শ্ৰেণী: আইচিটি লিংগ ব্যৱধান বন্ধ কৰা; ২০১৪)<ref>{{Cite web |title=GEM-Tech Awards 2014: Finalists |url=https://www.itu.int/en/action/women/gem/Pages/finalists.aspx |access-date=2020-04-15 |publisher=International Telecommunication Union}}</ref> *নাইজেৰিয়া ইণ্টাৰনেট পঞ্জীয়ন সংস্থা (NIRA): মহিলা উন্নয়নৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বঁটা (২০১৯)<ref name=":5">{{Cite news |date=July 8, 2019 |title=Nigeria Internet Registration Association |url=https://www.nira.org.ng/pdf/2019.ngAwards_winners.pdf |access-date=April 15, 2020 |archive-date=13 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513050829/https://nira.org.ng/pdf/2019.ngAwards_winners.pdf |url-status=dead }}</ref> *টেক এৱাৰ্ডত ইকুৱেলছ (দক্ষতা শ্ৰেণী; ২০১৯)<ref name=":4">{{Cite web |title=EQUALS in Tech 2019 Award Winners |url=https://www.equals.org/2019-winners |access-date=April 15, 2020 |archivedate=August 14, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200814043345/https://www.equals.org/2019-winners |deadurl=yes }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=PRESS RELEASE EQUALS in Tech Awards celebrate five outstanding initiatives to promote digital gender equality |url=https://www.equals.org/single-post/2019/11/27/PRESS-RELEASE-EQUALS-in-Tech-Awards-celebrate-five-outstanding-initiatives-to-promote-digital-gender-equality |access-date=2020-04-15 |website=equals |archive-date=24 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191224064809/https://www.equals.org/single-post/2019/11/27/PRESS-RELEASE-EQUALS-in-Tech-Awards-celebrate-five-outstanding-initiatives-to-promote-digital-gender-equality |url-status=dead |archivedate=2019-12-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191224064809/https://www.equals.org/single-post/2019/11/27/PRESS-RELEASE-EQUALS-in-Tech-Awards-celebrate-five-outstanding-initiatives-to-promote-digital-gender-equality |deadurl=yes }}</ref> *আইটিইউ: ডব্লিউএছআইএছ প্ৰাইজ চেম্পিয়ন (তথ্য আৰু জ্ঞানৰ প্ৰৱেশ শ্ৰেণী; ২০২০)<ref name=":6">{{Cite web |title=WSIS Prizes 2020 |url=https://www.itu.int/net4/wsis/stocktaking/Prizes/2020/Champions |access-date=2020-04-15 |publisher=International Telecommunication Union}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] c6b7vur1h4uokcxjm9l3livkg4vfjbe 0 132286 616620 596042 2026-07-11T06:04:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616620 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ব্ৰিটানি কক্সএক্সএক্স | other_names = ষ্ট’নি | image = Brittany CoxXx with flower in hair.jpg | alt = চুলিত গোলাপী ফুল থকা ব্ৰিটানি কক্সএক্সএক্সৰ মূৰৰ ছবি | caption = | birth_name = এড্ৰিয়ান কৰ্টেজ | birth_date = {{Birth date|1978|7|19}} | birth_place = নিউ অৰ্লিন্স, লুইজিয়ানা, যুক্তৰাষ্ট্ৰ | death_date = {{death date and age|2016|12|6|1978|7|19|mf=y}} | death_place = ফৰ্ট লডাৰডেল, ফ্ল’ৰিডা, যুক্তৰাষ্ট্ৰ | education = লাইচেন্সপ্ৰাপ্ত ডেণ্টেল হাইজিনিষ্ট<ref name = "Black Book" /> | alma_mater = | occupation = পৰ্ণগ্ৰাফিক অভিনয়শিল্পী | years_active = ১৯৯৯–২০০৯ | employer = | agent = ডেভিড ফৰেষ্ট | known_for = | notable_works = | style = | height = {{height|ft=5|in=8}}<ref name = "GEVI Bio">{{cite web|url = http://www.gayeroticvideoindex.com/S/1/23261.html|title = Stonie: Gay Erotic Video Index|accessdate = December 21, 2010|publisher = gayeroticvideoindex.com}}</ref> }} '''এড্ৰিয়ান কৰ্টেজ''' (১৯ জুলাই ১৯৭৮ – ৬ ডিচেম্বৰ ২০১৬, '''ব্ৰিটানি কক্সএক্সএক্স''' (Brittany CoxXx) নামেৰে অধিক জনা যায়) তেওঁ আছিল এগৰাকী আমেৰিকান [[সমকামী]] আৰু ৰূপান্তৰকামী [[পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী|পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]]।<ref name = "GWM">{{cite web|url = http://www.gaywebmasters.com/news/pr/gay_xxx_star_stonie_portrays_teen_son_of_borat/|title = Gay XXX Star, STONIE, Portrays Teen Son Of Borat|date = November 8, 2006|accessdate = December 14, 2010|publisher = gaywebmasters.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711080249/http://www.gaywebmasters.com/news/pr/gay_xxx_star_stonie_portrays_teen_son_of_borat/|archivedate=July 11, 2011}}</ref> ৰূপান্তৰৰ আগতে তেওঁ '''ষ্ট’নি''' নাম ব্যৱহাৰ কৰি সমকামী পৰ্ণগ্ৰাফিত এটা সফল কেৰিয়াৰ গঢ়ি তুলিছিল আৰু ২০০৫ চনৰ শেষৰফালে পুৰুষৰপৰা মহিলা ৰূপলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref name = JRLobit /> ৰূপান্তৰৰ আগতে তেওঁ ৬০ৰো অধিক প্ৰযোজনাত অভিনয় কৰিছিল, প্ৰায় ৫০টা বক্স কভাৰত দেখা গৈছিল, আৰু ২০০১ চনৰ GayVN Award-ৰ "বেষ্ট নিউকামাৰ" শ্ৰেণীত মনোনীত হৈছিল।<ref name = "Black Book" /> তেওঁ ২০০৬ চনৰ চলচ্চিত্ৰ ''ব’ৰাট''ত এটা সংক্ষিপ্ত অভিনয় (কেমিও ৰূপ) কৰিছিল।<ref name = "GWM" /><ref name = "QC">{{cite web|url = http://www.queerclick.com/archive/2008/01/gay_porn_star_stonie_makes_a_big_change.php|title = Gay Porn Star "Stonie" Makes a Big Change| work=QueerClick |date = January 10, 2008|accessdate = December 20, 2010|publisher = queerclick.com|archive-date = July 15, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110715140508/http://www.queerclick.com/archive/2008/01/gay_porn_star_stonie_makes_a_big_change.php|url-status = live}}</ref><ref name = "Radar" /><ref name = "P Hilton" /><ref name = "J Sechrest">{{cite web |url=http://www.jasoncurious.com/desk/2008/01/stonie-becomes-woman.html |title=Stonie Becomes A Woman |author=Sechrest, J. |author-link=Jason Sechrest |publisher=jasoncurious.com |date=January 9, 2008 |accessdate=December 14, 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101208204059/http://www.jasoncurious.com/desk/2008/01/stonie-becomes-woman.html |archivedate=December 8, 2010 |df=mdy }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== কৰ্টেজৰ জন্ম ১৯ জুলাই ১৯৭৮ তাৰিখে যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ লুইজিয়ানা ৰাজ্যৰ নিউ অৰ্লিন্সত পেৰী কৰ্টেজ ছিনিয়ৰ আৰু ডেবোৰাহৰ ঘৰত হৈছিল।<ref name = JRLobit /> তেওঁৰ তিনিজন ভাতৃ আছিল।<ref name = "GEVI Bio" /><ref name = "Brooks Cremation & Funeral Services" >{{cite web|url = http://www.brookscremations.com/obits/obituary.php?id=628148|title = Adrian Cortez Obituary|date = December 6, 2016|accessdate = December 28, 2016|publisher = brookscremations.com|archive-date = December 29, 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20161229103005/http://www.brookscremations.com/obits/obituary.php?id=628148|url-status = live|archivedate = December 29, 2016|archiveurl = https://web.archive.org/web/20161229103005/http://www.brookscremations.com/obits/obituary.php?id=628148|deadurl = yes}}</ref><ref name="Black Book">{{cite web|url = http://www.jasoncurious.com/blackbook/stonie.html|title = Black Book: Stonie|author = Sechrest, J.|author-link = Jason Sechrest|publisher = jasoncurious.com|year = 2008|accessdate = December 20, 2010|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110524225143/http://www.jasoncurious.com/blackbook/stonie.html|archivedate = May 24, 2011|df = mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2009/07/12/porn-star-birthdays-july-13-19/|archive-url = https://web.archive.org/web/20090716042355/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2009/07/12/porn-star-birthdays-july-13-19/|url-status = dead|archive-date = July 16, 2009|title = Porn Star Birthdays: July 13 – 19|date = July 12, 2009|accessdate = December 12, 2010|author = Adams, J. C.|author-link = JC Adams|publisher = The Adams Report (gayporntimes.com)|archivedate = July 16, 2009|archiveurl = https://web.archive.org/web/20090716042355/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2009/07/12/porn-star-birthdays-july-13-19/|deadurl = yes}}</ref> '''ষ্ট’নি''' মঞ্চনাম ব্যৱহাৰ কৰি কৰ্টেজে ১৯৯৯ চনত সমকামী আৰু ৰূপান্তৰকামী পৰ্ণগ্ৰাফিত কাম আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name = JRLobit /> ==সমকামী পৰ্ণগ্ৰাফি কেৰিয়াৰ== [[File:Stonie (head shot).jpg|thumb|left|ষ্ট’নি হিচাপে সমকামী পৰ্ণগ্ৰাফিত কক্সএক্স]] গেৰী মেকেকেৰ এল.এ. হিট প্ৰডাকচনছৰ সৈতে কেইবাটাও অভিনয়ৰ পিছত, কৰ্টেজে (ষ্ট’নি নামত) GayVN হল অৱ ফেম পৰিচালক পল বাৰেছিৰ সৈতে একচেটিয়া চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছিল।<ref name = JRLobit /><ref>{{cite web|url = http://business.avn.com/articles/Paul-Barresi-to-be-Inducted-into-GAYVN-Hall-Of-Fame-23494.html|title = Paul Barresi to be Inducted into GayVN Hall Of Fame|author = Rice, G. Z.|date = February 15, 2008|accessdate = December 21, 2010|publisher = business.avn.com|archive-date = July 4, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100704095213/http://business.avn.com/articles/Paul-Barresi-to-be-Inducted-into-GAYVN-Hall-Of-Fame-23494.html|url-status = live|archivedate = July 4, 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20100704095213/http://business.avn.com/articles/Paul-Barresi-to-be-Inducted-into-GAYVN-Hall-Of-Fame-23494.html|deadurl = yes}}</ref> এই চুক্তিটো অস্বাভাৱিক আছিল, কাৰণ ইয়াত প্ৰাপ্তবয়স্ক উদ্যোগত সাধাৰণতে প্ৰদান নকৰা সুবিধাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name = JRLobit /> ২০০৬ চনলৈকে, তেওঁৰ কেৰিয়াৰত ৬০তকৈ অধিক প্ৰডাকচনত অভিনয় অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু প্ৰধান সকলো সমকামী পৰ্ণ ষ্টুডিঅ’ৰ সৈতে তেওঁ কাম কৰিছিল।<ref name = "GWM" /> তেওঁক সমকামী পৰ্ণৰ "কেট মছ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল<ref name = "hospitalized">{{cite web|url = http://gayporngossip.com/brittany-stonie-coxx-hospitalized|title = Brittany 'Stonie' Coxx Hospitalized|date = October 20, 2009|accessdate = December 14, 2010|publisher = gayporngossip.com|archive-date = December 15, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101215184828/http://gayporngossip.com/brittany-stonie-coxx-hospitalized|url-status = live}}</ref> আৰু "সৰ্বাধিক আকৰ্ষণীয় অভিনয়কাৰী" হিচাপেও উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name = "GWM" /> মিকি স্কিয়ে তেওঁক "উদ্যোগৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় তাৰকা" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু জেছন সেচ্ৰেষ্টে তেওঁক "অতুলনীয় শক্তি থকা তাৰকা" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name = "8in" /><ref name = "Black Book" /> কৰ্টেজৰ কামত প্ৰায়ে কৰ্তৃত্বমূলক বা সামৰিক ধৰণৰ বিষয়-বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name = "hospitalized" /> পল বাৰেছিৰ সৈতে কৰা ভিডিঅ’সমূহে তেওঁক সামৰিক-থীমযুক্ত ভিডিঅ’ত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল।<ref>{{cite web|author=Spencer, J. |date=October 2002 |url=http://www.adultvideonews.com/gay/gaycover1002_01.html |title=Reporting for Booty (review) |publisher=adultvideonews.com |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061007044525/http://www.adultvideonews.com/gay/gaycover1002_01.html |archivedate=October 7, 2006 }}</ref> তেওঁৰ বহু ভিডিঅ’ বাৰেছিৰ ৰেজিমেণ্ট প্ৰডাকচন ষ্টুডিঅ’ৰ সৈতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যেনে ''ব্ৰিগ ব্ৰেটছ'',<ref name = "Brig Brats" /> ''কাৰ্নেল কেডেটছ'',<ref name = "Carnal Cadets" /> আৰু ''ৱাইল্ড ব্লু''।<ref name = "Wild Blue" /> আন ভিডিঅ’সমূহ কণ্ট্ৰল-টি ষ্টুডিঅ' আৰু টম “ৰোপছ” মেকগাৰ্কৰ সৈতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name = "ctrl-T" /><ref name = "Roped Trick" /> কৰ্টেজে ২০০০ চনত পেচিফিক ছান এণ্টাৰটেইনমেণ্টৰ ''ডেডি প্লিজ! '' চলচ্চিত্ৰত জে.টি. স্ল’নৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল।<ref name = "Daddy Please" /> তেওঁ অ'ল ৱাৰ্ল্ড ভিডিঅ'ৰ সৈতে ''হোৱাইট লাইছ'' আৰু ''ফাদাৰ ফিগাৰ'' চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, য’ত তেওঁ ছেম ক্ৰকেটৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল।<ref name = "White Lies" /><ref name = "Father Figure" /> তেওঁ ''ফাদাৰ ফিগাৰ ২''তো উপস্থিত হৈছিল।<ref name = "Father Figure 2" /> কেটালিনা ভিডিঅ'ৰ বাবে তেওঁ জেছন সাইজম’ৰৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল আৰু ষ্টুডিঅ' ২০০০-ৰ ''ষ্ট্ৰেইট আপ'' চলচ্চিত্ৰতো উপস্থিত হৈছিল।<ref name = "Monster Meat" /><ref name = "Straight Up" /> তেওঁৰ কেৰিয়াৰত প্ৰায় ৫০টা ভিডিঅ’ কভাৰত উপস্থিতি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name = "Black Book" /> ২০০১ চনত তেওঁ GayVN Awards-ত শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত শ্ৰেণীত মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref name = "Black Book" /> তেওঁ Men of Odyssey-ৰ ''ছিজাৰৰ হাৰ্ডহাট গেং বেং'' চলচ্চিত্ৰতো উপস্থিত হৈছিল, যিয়ে ২০০১ GayVN Award-ত Best Ethnic-Themed Video বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name = JRLobit /><ref name = "CHGB">{{cite web|url = http://www.gayeroticvideoindex.com/V/8/16898.html|title = Caesar's Hardhat Gang Bang: Gay Erotic Video Index|accessdate = December 21, 2010|publisher = gayeroticvideoindex.com|archive-date = March 25, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120325060513/http://www.gayeroticvideoindex.com/V/8/16898.html|url-status = live}}</ref> ==বৰাট কেমিঅ’== ''বৰাট'' হৈছে ২০০৬ চনৰ এটা মকুমেণ্টাৰী কমেডি চলচ্চিত্ৰ, যিয়ে সমালোচনামূলক আৰু বাণিজ্যিকভাৱে সফলতা লাভ কৰিছিল, যদিও ই যথেষ্ট বিতৰ্কিত আছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ দৃশ্যগত ৰসিকতা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা এটা দৃশ্যত,<ref name = "Brittany" /> মুখ্য চৰিত্ৰ বৰাট সাগদিয়েভে নিজৰ কথিত ১৩বছৰীয়া পুত্ৰ হুইলুইছৰ ফটোসমূহ দেখুৱায়, যাৰ চৰিত্ৰত কৰ্টেজে অভিনয় কৰিছিল,<ref name = "GWM" /><ref name = "Radar" /><ref name = "P Hilton" /><ref name = "J Sechrest" /> এজন শিষ্টাচাৰ প্ৰশিক্ষকক।<ref>{{cite web|url = http://www.foxnews.com/story/0,2933,305006,00.html|date = October 25, 2007|title = Etiquette Expert Pranked in 'Borat' Sues|author = Gregorian, D.|accessdate = January 11, 2011|publisher = foxnews.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20121026121544/http://www.foxnews.com/story/0,2933,305006,00.html|archive-date = October 26, 2012|url-status = dead}}</ref> এটা ফটোত হুইলুইছ নগ্ন অৱস্থাত নিজৰ দেউতাকক বাহুত ধৰি থকা দেখা যায়, আন এটা ফটোত বৰাটে নিজৰ পুত্ৰৰ সৈতে থকা এখন দৃশ্যত আঙুলিৰ সংকেত দেখুওৱা দেখা যায়।<ref>{{cite web|url = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2006/11/08/industry-update-wednesday-november-08-2006/|title = INDUSTRY UPDATE – Wednesday, November 08, 2006|date = November 8, 2006|accessdate = December 12, 2010|author = Adams, J. C.|author-link = JC Adams|publisher = The Adams Report (gayporntimes.com)|archive-date = August 1, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120801150957/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2006/11/08/industry-update-wednesday-november-08-2006/|url-status = live|archivedate = August 1, 2012|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120801150957/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2006/11/08/industry-update-wednesday-november-08-2006/|deadurl = yes}}</ref> ৰিডাৰ-অনলাইনে ''ৰিডাৰ'' আলোচনীত প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদনটো পুনৰ প্ৰকাশ কৰিছিল, য’ত উল্লেখ কৰা হৈছিল যে পৰ্ণ তাৰকাজনে বৰাটৰ পুত্ৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল:<ref name="Radar">{{cite web|url = http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php|title = Revealed: Borat's Son a Gay Porn Star|date = October 27, 2008|accessdate = December 13, 2010|publisher = radaronline.com|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110812052735/http://www.radaronline.com/exclusives/2006/11/the-gay-porn-star-who-plays-borats-son.php|archivedate = August 12, 2011|df = mdy-all}}</ref> {{blockquote|বৰাটৰ প্ৰযোজকসকলে প্ৰথমে ২০০৫ চনৰ জুন মাহত যোগাযোগ কৰিছিল। তেওঁলোকে এনে এজন ব্যক্তিক বিচাৰিছিল যিজনে ১৩ বা ১৪বছৰীয়া যেন দেখাব, কিন্তু আইনগতভাৱে প্ৰাপ্তবয়স্ক হ’ব আৰু নগ্ন দৃশ্যত অভিনয় কৰিব পাৰিব। মেনেজাৰ ডেভিড ফ’ৰেষ্টে কৈছিল যে কৰ্টেজ এই ভূমিকাৰ বাবে উপযুক্ত আছিল। }} এই উপস্থিতিৰ বিষয়ে মন্তব্য কৰি কুইৰ্টিয়ে উল্লেখ কৰিছিল যে বৰাটে নিজৰ পুত্ৰৰ শৰীৰক ৰসিকতাৰ অংশ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ পাছতো,<ref>{{cite web|url = http://www.queerty.com/borat-exploits-gay-porn-star-son-20061108/|title = Borat Exploits Gay Porn Star Son|date = November 8, 2006|accessdate = December 12, 2010|publisher = queerty.com|archive-date = October 22, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20121022032114/http://www.queerty.com/borat-exploits-gay-porn-star-son-20061108/|url-status = live}}</ref> সাচা বেৰন কোহেনে কৰ্টেজক ''বৰাট'' চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰিমিয়াৰত আমন্ত্ৰণ জনোৱা নাছিল। ফ’ৰেষ্টে কৈছিল যে এই ফটোশ্যুটৰ বাবে কৰ্টেজে প্ৰাপ্তবয়স্ক উদ্যোগত কাম কৰাৰ তুলনাত অধিক পাৰিশ্ৰমিক লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url = http://www.lavenderlounge.com/blog/2006/11/gay_porn_star_plays_borats_son.html|title = Gay Porn Star Stonie Plays Borat's Son|date = November 8, 2006|accessdate = December 21, 2010|publisher = lavenderlounge.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20100808035324/http://www.lavenderlounge.com/blog/2006/11/gay_porn_star_plays_borats_son.html|archive-date = August 8, 2010|url-status = dead|df = mdy-all|archivedate = August 8, 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20100808035324/http://www.lavenderlounge.com/blog/2006/11/gay_porn_star_plays_borats_son.html|deadurl = yes}}</ref> ==ৰূপান্তৰ== [[File:Brittany CoxXx.jpg|thumb|ব্ৰিটানি কক্সএক্সএক্স, তেওঁৰ ৰূপান্তৰৰ পিছত]] কৰ্টেজৰ শেষ সমকামী পৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ উপস্থিতিসমূহ ২০০৫ চনত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছিল,<ref name = "GWM" /> যদিও এইবোৰ ২০০৬ চনলৈকে মুক্তি পাইছিল।<ref name = "Brittany">{{cite web|url = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/|title = Meet Brittany Coxxx (a.k.a. Stonie)|date = January 10, 2008|accessdate = December 13, 2010|author = Adams, J. C.|author-link = JC Adams|publisher = The Adams Report (gayporntimes.com)|archive-date = October 23, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101023133843/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/|url-status = dead|archivedate = October 23, 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20101023133843/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/01/10/meet-brittany-coxxx-aka-stonie/|deadurl = yes}}</ref> তেওঁৰ ৰূপান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া ২০০৫ চনৰ শেষৰফালে আৰম্ভ হৈছিল<ref name = JRLobit /> আৰু প্ৰায় এটা বছৰ ধৰি চলিছিল, তাৰ পিছত তেওঁ ব্ৰিটানি কক্সএক্সএক্স নামৰ মঞ্চনাম গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="P Hilton">{{cite web|url = http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter|title = Borat's Son Becomes Borat's Daughter!! !|date = January 11, 2008|accessdate = December 14, 2010|author = Hilton, P.|author-link = Perez Hilton|publisher = perezhilton.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20110501050254/http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter|archive-date = May 1, 2011|url-status = dead|df = mdy-all|archivedate = May 1, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110501050254/http://perezhilton.com/2008-01-11-borats-son-becomes-borats-daughter|deadurl = yes}}</ref> ২০০৮ চনৰ আৰম্ভণিতে, এজেণ্ট ডেভিড ফৰেষ্টে তাইৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগলৈ উভতি অহা নিশ্চিত কৰিছিল, আৰু তেওঁৰ প্ৰথম অভিনয় আছিল ''ব্ৰিটানীৰ ট্ৰান্সফৰ্মেচন'' চলচ্চিত্ৰত, যি বাৰেচিৰ সৈতে সহযোগিতাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল,<ref name = "Brittany's Transformation released">{{cite web|url = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/04/29/new-release-desk-brittanys-transformation/|title = New Release Desk: "Brittany's Transformation"|date = April 28, 2008|accessdate = December 13, 2010|author = Adams, J. C.|author-link = JC Adams|publisher = The Adams Report (gayporntimes.com)|archive-date = December 27, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101227075636/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/04/29/new-release-desk-brittanys-transformation/|url-status = live|archivedate = December 27, 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20101227075636/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2008/04/29/new-release-desk-brittanys-transformation/|deadurl = yes}}</ref> যাক তেওঁ আগতে একেলগে কৰা কামৰ পিছত বিশ্বাস আৰু সন্মান কৰিছিল।<ref name = JRLobit /><ref name = "Brittany" /> চলচ্চিত্ৰ ''ব্ৰিটানীৰ ট্ৰান্সফৰ্মেচন''-এ তাইৰ ৰূপান্তৰৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু ইয়াক ভালদৰে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। এই চলচ্চিত্ৰটো ২০০৯ চনৰ AVN Awards-ত বেষ্ট ট্ৰান্সছেক্সুৱেল ৰিলিজ শাখাত মনোনীত হৈছিল, আৰু কক্সএক্সএক্স ট্ৰান্সছেক্সুৱেল অৱ দ্য ইয়াৰ শাখাত মনোনীত হৈছিল।<ref name = "AVN noms">{{cite web|url = http://www.filthylucre.com/avn-announces-award-nominees|title = AVN Announces 2009 Award Nominees|author = Shull, E.|date = December 21, 2008|accessdate = December 13, 2010|publisher = filthylucre.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20120304190856/http://www.filthylucre.com/avn-announces-award-nominees|archive-date = March 4, 2012|url-status = dead}}</ref> ==অভিনয়-উত্তৰ জীৱন আৰু মৃত্যু== কক্সএক্সএক্সে ২০০৯ চনত প্ৰাপ্তবয়স্ক উদ্যোগ এৰি ফ্ল’ৰিডালৈ গুচি গৈছিল,<ref name = JRLobit /> য’ত তেওঁ [[Hepatitis B|হেপাটাইটিছ বি]] আৰু যকৃতৰ ৰোগৰ সৈতে সংগ্ৰাম কৰি কেইবামাহ ধৰি চিকিৎসালয়ত আছিল।<ref name = "Hep B">{{cite web|url = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2009/10/13/brittany-coxxx-battling-hep-b/|title = Brittany CoxXx Battling Hep-B|date = October 13, 2009|accessdate = December 13, 2010|author = Adams, J. C.|author-link = JC Adams|publisher = The Adams Report (gayporntimes.com)|archive-date = October 24, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101024070734/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2009/10/13/brittany-coxxx-battling-hep-b/|url-status = live|archivedate = October 24, 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20101024070734/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2009/10/13/brittany-coxxx-battling-hep-b/|deadurl = yes}}</ref> ২০১০ চনৰ জানুৱাৰীলৈকে, তেওঁৰ হেপাটাইটিছ প্ৰায় ধৰা নপৰা অৱস্থালৈ নামি আহিছিল আৰু তেওঁ ভালদৰে আৰোগ্য লাভ কৰিছিল।<ref name = "recovering">{{cite web|url = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2010/01/26/update-t-girl-brittany-coxxx-on-the-mend/|title = Update: T-Girl Brittany CoxXx on the Mend|date = January 26, 2009|accessdate = December 13, 2010|author = Adams, J. C.|author-link = JC Adams|publisher = The Adams Report (gayporntimes.com)|archive-date = November 11, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101111204253/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2010/01/26/update-t-girl-brittany-coxxx-on-the-mend/|url-status = live|archivedate = November 11, 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20101111204253/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2010/01/26/update-t-girl-brittany-coxxx-on-the-mend/|deadurl = yes}}</ref> সেই বছৰৰ ছেপ্টেম্বৰলৈকে, কক্সএক্সএক্স সম্পূৰ্ণৰূপে আৰোগ্য লাভ কৰা বুলি জনোৱা হৈছিল আৰু তেওঁ ৱেষ্ট হলিউড, কেলিফৰ্ণিয়াৰ মিকিচত লাইভ উপস্থিতি দিছিল,<ref>{{cite web|url = http://gayporngossip.com/brittany-coxxxstonie-making-first-live-appearance|title = Brittany Coxxx/Stonie Making First Live Appearance|date = August 31, 2010|accessdate = December 13, 2010|publisher = gayporngossip.com|archive-date = November 23, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101123030023/http://gayporngossip.com/brittany-coxxxstonie-making-first-live-appearance|url-status = live}}</ref> য’ত তেওঁ বিশেষভাৱে দৰ্শকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল।<ref name = "Sep 2010">{{cite web|url = http://www.gayporntimes.com/hardnews/2010/09/06/planet-porn-cocktails-with-coxxx-harri-washington/|title = Planet Porn: 'Cocktails' with Coxxx, Harri, Washington|date = September 6, 2010|accessdate = December 21, 2010|author = Adams, J. C.|author-link = JC Adams|publisher = The Adams Report (gayporntimes.com)|archive-date = September 9, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100909081035/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2010/09/06/planet-porn-cocktails-with-coxxx-harri-washington/|url-status = live|archivedate = September 9, 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20100909081035/http://www.gayporntimes.com/hardnews/2010/09/06/planet-porn-cocktails-with-coxxx-harri-washington/|deadurl = yes}}</ref> পিছলৈ, কক্সএক্সএক্সে ফ'ৰ্ট ল'ডাৰডেলত কুট্যুৰ ভিজনচ্ ফটোগ্ৰাফী নামৰ এটা ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰিছিল, যিটো তেওঁ মৃত্যুলৈকে নিজেই পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name = JRLobit /><ref name = "couture">{{Cite web|url=http://www.couturevisions.com/about-us.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20161201092929/http://www.couturevisions.com/about-us.html|url-status=dead|archive-date=2016-12-01|title=Couture Visions Photography|date=2016-12-01|access-date=2019-05-21|archivedate=2016-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161201092929/http://www.couturevisions.com/about-us.html|deadurl=yes}}</ref> কক্সএক্সএক্সৰ মৃত্যু ২০১৬ চনৰ ৬ ডিচেম্বৰত ফ'ৰ্ট ল'ডাৰডেলৰ ব্ৰৱাৰ্ড হেল্থত হৈছিল, তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল ৩৮ বছৰ। তেওঁ পিতৃ, দুজন ভাতৃ আৰু পিতৃ-পক্ষৰ আইতাৰদ্বাৰা জীৱিত অৱস্থাত থাকি গ’ল।<ref name = "Brooks Cremation & Funeral Services" /><ref name = AVNobit>{{cite news|url = https://avn.com/business/articles/video/ts-performer-brittany-stonie-coxxx-passes-704806.html|title = TS Performer Brittany 'Stonie' CoxXx Passes|date = December 7, 2016|accessdate = December 30, 2016|first = Sherri L.|last = Shaulis|newspaper = AVN|archive-date = December 30, 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20161230160721/https://avn.com/business/articles/video/ts-performer-brittany-stonie-coxxx-passes-704806.html|url-status = live}}</ref> প্ৰাপ্তবয়স্ক উদ্যোগৰ বহু ব্যক্তিয়ে তেওঁক মৰমেৰে স্মৰণ কৰিছিল। চি চি লাৰুয়ছ কক্সএক্সএক্সৰ বিষয়ে "প্ৰকৃত অৰ্থত এক অনন্য ব্যক্তি" বুলি কৈছিল,<ref name = JRLobit /> আৰু কৈছিল যে তেওঁ "তেওঁৰ দুয়োটা জীৱনত অত্যন্ত সুন্দৰ আছিল।" <ref name = AVNobit /> লগতে তেওঁ কৈছিল যে কক্সএক্সএক্সে "নিজৰ পথ নিজেই নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু সাহসেৰে আগবাঢ়িছিল। তেওঁ নিশ্চিতভাৱে মনত পৰি থাকিব। শান্তিত থাকক, প্ৰিয় দেৱদূত।" <ref name = JRLobit /> জেআৰএল চাৰ্টৰ সভাপতিৰ মতে, মেককেই তেওঁক ষ্টোনিৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিছিল, যাক তেওঁ "উদ্যমী যুৱ ব্যক্তি" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল, যাৰ সমকামী প্ৰাপ্তবয়স্ক চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত কেৰিয়াৰ গঢ়াৰ ডাঙৰ আশা আছিল আৰু বহু বছৰ ধৰি তেওঁ এজন ঘনিষ্ঠ বন্ধু হৈ পৰিছিল। তেওঁ লগতে কৈছিল, "মই তেওঁক সঁচাকৈয়ে বহুত মনত পেলাম।" <ref name = JRLobit /> ==ভিডিঅ’গ্ৰাফি== ষ্ট’নি হিচাপে সমকামী পৰ্ণগ্ৰাফিক ভিডিঅ’ উপস্থিতিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত:<ref name = "GEVI Bio" /><ref name = "AVN Profile">{{cite web|url = http://www.avn.com/porn-stars/Stonie-217173.html|title = Profile – Stonie|accessdate = December 21, 2010|publisher = avn.com|archive-date = September 30, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120930073104/http://www.avn.com/porn-stars/Stonie-217173.html|url-status = live}}</ref> * ''দ্য বিগ টিজ – ষ্ট’নি লাৰ্নছ আ লেছন'' (১৯৯৯, পৰিচালক: ষ্টিভ পাৱাৰ্ছ, ষ্টুডিঅ’: কণ্ট্ৰ’ল-টি ষ্টুডিঅ’ছ)<ref name = "ctrl-T">{{cite web|url = http://www.gayeroticvideoindex.com/V/8/16948.html|title = The Big Tease – Stonie Learns a Lesson: Gay Erotic Video Index|accessdate = December 21, 2010|publisher = gayeroticvideoindex.com|archive-date = March 25, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120325060524/http://www.gayeroticvideoindex.com/V/8/16948.html|url-status = live}}</ref> * ''ৰোপড ট্ৰিক'' (১৯৯৯, পৰিচালক: টম "ৰোপছ" মেকগাৰ্ক, ষ্টুডিঅ’: গ্ৰাফিক আৰ্ট প্ৰডাকশ্যনছ)<ref name = "Roped Trick">{{cite web|url = http://www.gayeroticvideoindex.com/V/6/20306.html|title = Movie Review – Roped Trick|date = September 1, 2000|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Masters, W.|archive-date = March 25, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120325060530/http://www.gayeroticvideoindex.com/V/6/20306.html|url-status = live}}</ref> * ''চিজাৰ্ছ হাৰ্ডহাট গেং বেং'' (২০০০, পৰিচালক: চি চি লাৰু, ষ্টুডিঅ’: মেন অৱ অডিছি), ২০০১ গে-ভিএন এৱাৰ্ডত "শ্ৰেষ্ঠ এথনিক-থীম ভিডিঅ’" বঁটা লাভ কৰিছিল<ref name = "CHGB"/> * ''ডেডি প্লিজ!'' (২০০০, পৰিচালক: পল বাৰ্ৰেছি, ষ্টুডিঅ’: পেচিফিক চান এণ্টাৰটেইনমেণ্ট)<ref name = "Daddy Please">{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/18024.html|title = Movie Review – Daddy Please!|date = June 1, 2000|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Lambert, V.|archive-date = July 7, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707201632/http://gay.avn.com/movies/18024.html|url-status = live|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707201632/http://gay.avn.com/movies/18024.html|deadurl = yes}}</ref> * ''ফাদাৰ ফিগাৰ'' (২০০০, পৰিচালক: পিটাৰ আৰু কেচি অ’ব্ৰায়েন, ষ্টুডিঅ’: অল ৱৰ্ল্ডছ ভিডিঅ’)<ref name = "Father Figure">{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/18245.html|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707201642/http://gay.avn.com/movies/18245.html|url-status = dead|archive-date = July 7, 2011|title = Movie Review – Father Figure|date = July 1, 2000|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Spencer, J.|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707201642/http://gay.avn.com/movies/18245.html|deadurl = yes}}</ref> * ''হোৱাইট লাইছ'' (২০০০, পৰিচালক: ৰাফায়েল, ষ্টুডিঅ’: অল ৱৰ্ল্ডছ ভিডিঅ’)<ref name = "White Lies">{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/18558.html|title = Movie Review – White Lies|date = August 1, 2000|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Bradshaw, J.|archive-date = July 7, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707201720/http://gay.avn.com/movies/18558.html|url-status = live|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707201720/http://gay.avn.com/movies/18558.html|deadurl = yes}}</ref> * ''ব্ৰিগ ব্ৰেটছ'' (২০০১, পৰিচালক: পল বাৰ্ৰেছি, ষ্টুডিঅ’: ৰেজিমেণ্ট প্ৰডাকশ্যনছ)<ref name = "Brig Brats">{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/19961.html|title = Movie Review – Brig Brats|date = February 1, 2001|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Lambert, V.|archive-date = July 7, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707201602/http://gay.avn.com/movies/19961.html|url-status = live|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707201602/http://gay.avn.com/movies/19961.html|deadurl = yes}}</ref> * ''কাৰ্নাল কেডেটছ'' (২০০১, পৰিচালক: পল বাৰ্ৰেছি, ষ্টুডিঅ’: ৰেজিমেণ্ট প্ৰডাকশ্যনছ)<ref name = "Carnal Cadets">{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/19959.html|title = Movie Review – Carnal Cadets|date = February 1, 2001|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Travis, A.|archive-date = July 7, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707201606/http://gay.avn.com/movies/19959.html|url-status = live|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707201606/http://gay.avn.com/movies/19959.html|deadurl = yes}}</ref> * ''ফাদাৰ ফিগাৰ ২'' (২০০২, পৰিচালক: পিটাৰ আৰু কেচি অ’ব্ৰায়েন, ষ্টুডিঅ’: অল ৱৰ্ল্ডছ ভিডিঅ’)<ref name = "Father Figure 2">{{cite web|url = http://www.gayeroticvideoindex.com/V/3/23013.html|title = Father Figure 2: Gay Erotic Video Index|accessdate = December 21, 2010|publisher = gayeroticvideoindex.com|archive-date = March 25, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120325060533/http://www.gayeroticvideoindex.com/V/3/23013.html|url-status = live}}</ref> * ''ষ্ট’নি স্লেপ্ট হিয়াৰ!'' (২০০২, পৰিচালক: এডৱাৰ্ড জেমছ, ষ্টুডিঅ’: ৰোজবাড মেল)<ref>{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/23902.html|title = Movie Review – Stonie Slept Here!|date = September 1, 2002|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Dor, S.|archive-date = July 7, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707202020/http://gay.avn.com/movies/23902.html|url-status = live|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707202020/http://gay.avn.com/movies/23902.html|deadurl = yes}}</ref> * ''মনষ্টাৰ মিট'' (২০০৩, পৰিচালক: পিটাৰ ৰোমেৰো, ষ্টুডিঅ’: কেটালিনা ভিডিঅ’)<ref name = "Monster Meat">{{cite web|url = http://www.gayeroticvideoindex.com/V/3/23473.html|title = Monster Meat: Gay Erotic Video Index|accessdate = December 21, 2010|publisher = gayeroticvideoindex.com|archive-date = July 2, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100702223210/http://www.gayeroticvideoindex.com/V/3/23473.html|url-status = live}}</ref> * ''ষ্ট্ৰেইট আপ'' (২০০৩, পৰিচালক: ডেৰেক কেন্ট, ষ্টুডিঅ’: ষ্টুডিঅ’ ২০০০)<ref name = "Straight Up">{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/25219.html|title = Movie Review – Straight Up|date = March 1, 2003|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Chandler, J.|archive-date = July 7, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707201556/http://gay.avn.com/movies/25219.html|url-status = live|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707201556/http://gay.avn.com/movies/25219.html|deadurl = yes}}</ref> * ''জেফ ষ্ট্ৰাইকাৰ্ছ টল টেইলছ'' (২০০৪, পৰিচালক: ৰছ কেনন, ষ্টুডিঅ’: ষ্ট্ৰাইকাৰ প্ৰডাকশ্যনছ)<ref>{{cite web|url = http://www.gayeroticvideoindex.com/V/5/25215.html|title = Jeff Stryker's Tall Tails: Gay Erotic Video Index|accessdate = December 21, 2010|publisher = gayeroticvideoindex.com|archive-date = November 24, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20111124181158/http://www.gayeroticvideoindex.com/V/5/25215.html|url-status = live}}</ref> * ''ৱাইল্ড ব্লু'' (২০০৫, পৰিচালক: পল বাৰ্ৰেছি, ষ্টুডিঅ’: ৰেজিমেণ্ট প্ৰডাকশ্যনছ)<ref name = "Wild Blue">{{cite web|url = http://gay.avn.com/movies/58371.html|title = Movie Review – Wild Blue|date = April 1, 2005|accessdate = December 21, 2010|publisher = gay.avn.com|author = Patrick, R.|archive-date = July 7, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110707202016/http://gay.avn.com/movies/58371.html|url-status = live|archivedate = July 7, 2011|archiveurl = https://web.archive.org/web/20110707202016/http://gay.avn.com/movies/58371.html|deadurl = yes}}</ref> ব্ৰিটানি কক্সএক্সএক্স হিচাপে ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ পৰ্ণগ্ৰাফিক ভিডিঅ’ উপস্থিতিসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত: * ''ব্ৰিটানীৰ ট্ৰান্সফৰ্মেচন'' (২০০৮, পৰিচালক: পল বাৰ্ৰেছি, ষ্টুডিঅ’: ইভ’লিউশ্যন ইৰ’টিকা)<ref name="CoxXx quote">{{cite web|url = http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=93146&mi=all&q=stonie|title = Evolution Erotica Releases 'Brittany's Transformation'|date = April 28, 2008|accessdate = December 21, 2010|publisher = xbiz.com|archive-url = https://web.archive.org/web/20120923153852/http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=93146&mi=all&q=stonie|archive-date = September 23, 2012|url-status = dead}}</ref> ==আৰু চাওক== *''[[:en:List of male actors in gay pornographic films|সমকামী পৰ্ণগ্ৰাফিক ছবিৰ পুৰুষ অভিনেতাৰ তালিকা]]'' ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Brittany CoxXx}} * {{IMDb name|nm1368103|Stonie}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] ijnfrey91gu1i4ggigeatnuuck67tvx 0 132702 616615 602525 2026-07-11T02:56:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616615 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিদ্যা সিনহা সাহা মীম | image = Bidya Sinha Saha.png | caption = ২০২১ চনত বিদ্যা সিনহা | birth_date = ১০ নৱেম্বৰ | birth_place = ৰাজশাহী, [[বাংলাদেশ]] | nationality = বাংলাদেশী | other_names = বিদ্যা সিনহা মীম | education = স্নাতক (বাংলা সাহিত্য)<br>স্নাতকোত্তৰ (বাংলা সাহিত্য) | alma_mater = ছাউথ ইষ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি | occupation = মডেল, অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৭–বৰ্তমান | television = ''লাক্স-চেনেল আই ছুপাৰষ্টাৰ'' | spouse = {{marriage|সনি পোদ্দাৰ|2022}}<ref>{{Cite web |url=https://www.jamuna.tv/news/305317 |title=সিঁদুৰে সিঁথি ৰাঙালেন মিম |website=যমুনা টিভি |access-date=৮ জানুৱাৰী ২০২২ |language=bn}}</ref> | parents = বীৰেন্দ্ৰ নাথ সাহা (পিতা)<br> ছবি সাহা (মাতা) | relatives = প্ৰজ্ঞা সিনহা সাহা মমি (ভগ্নী) }} '''বিদ্যা সিনহা সাহা মীম''' (জন্ম: ১০ নৱেম্বৰ) হৈছে এজন বাংলাদেশী মডেল আৰু অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite web |url=http://www.banglanews24.com/entertainment/news/508975/ |title=তাৰকাৰ তিন ইচ্ছে - ৰাজধানীকে যান-জঁটমুক্ত কৰতে চাই : বিদ্যা সিনহা মিম |website=বাংলানিউজ |date=১০ আগষ্ট ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ ২০০৭ চনৰ ''লাক্স-চেনেল আই ছুপাৰষ্টাৰ'' প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.bd-pratidin.com/entertainment-news/2016/02/10/126193 |title=লাক্স সুন্দৰীদেৰ হালচাল |website=বাংলাদেশ প্ৰতিদিন |date=১০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn |archivedate=2024-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241211152858/https://www.bd-pratidin.com/entertainment-news/2016/02/10/126193 |deadurl=yes }}</ref> একে বছৰতে হুমায়ুন আহমেদ পৰিচালিত ''আমাৰ আছে জল'' চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ''জোনাকিৰ আলো'' চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী শিতানত ২০১৪ চনৰ জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.dainikdestiny.com/details.php?id=18642 |title=জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ-২০১৪তে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা ফেৰদৌস ও শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী মৌসুমী ও মীম |website=দৈনিক ডেষ্টিনি |date=১২ মে ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref> তেওঁ মৌচুমীৰ সৈতে যৌথভাৱে এই বঁটা লাভ কৰিছিল; মৌচুমীয়ে ''তাৰকাঁটা'' চলচ্চিত্ৰৰ বাবে বঁটা লাভ কৰিছিল। == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == বিদ্যা সিনহা সাহা মীম ১৯৯২ চনৰ ১০ নৱেম্বৰ ৰাজশাহী জিলাৰ বাঘা উপজেলাত বীৰেন্দ্ৰ নাথ সাহা আৰু ছবি সাহাৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰে। পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে ভোলা আৰু কুমিল্লাত তেওঁ শৈশৱ আৰু কৈশোৰ অতিবাহিত কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.jaijaidinbd.com///index.php?view=details&type=single&pub_no=448&cat_id=1&menu_id=63&news_type_id=1&index=8&archiev=yes&arch_date=14-04-2013 |title=নববৰ্ষ বাঙালিৰ প্ৰাণেৰ উৎসৱ: বিদ্যা সিনহা মিম, অভিনেত্ৰী |website=যায়যায়দিন |date=১৪ এপ্ৰিল ২০১৩ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jaijaidinbd.com/?view=details&archiev=yes&arch_date=14-10-2013&feature=yes&type=single&pub_no=629&cat_id=3&menu_id=70&news_type_id=1&index=1 |title=বিদ্যা সিনহা মিম |website=যায়যায়দিন |date=১৪ অক্টোবৰ ২০১৩ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref> তেওঁৰ সৰু ভগ্নীৰ নাম প্ৰজ্ঞা সিনহা সাহা মমি।<ref>{{Cite web |url=https://www.ntvbd.com/gallery/entertainment/bangladesh/bidhya-sinha-mim/mim-with-family |title=পৰিবাৰেৰ সঙ্গে মিম |website=এনটিভি অনলাইন |date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৫ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref> বিদ্যা সিনহা সাহা মীমে মাধ্যমিক শিক্ষা নবাব ফয়জুন্নেছা সৰকাৰি বালিকা উচ্চ বিদ্যালয়ৰপৰা গ্ৰহণ কৰে। পিছলৈ তেওঁ কুমিল্লা ভিক্টোৰিয়া চৰকাৰী কলেজৰপৰা উচ্চমাধ্যমিক সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name="worldglitzpoint">{{Cite web |url=http://worldglitzpoint.com/bidya-sinha-saha-mim-full-biography-date-of-birth-age-height-weight-bra-size-boyfriend-and-pictures/ |title=BD Model and Actress Bidya Sinha Saha Mim Full Biography |website=worldglitzpoint.com |date=২৩ অক্টোবৰ ২০১৩ |access-date=১৫ এপ্ৰিল ২০১৪ |language=en |archivedate=2014-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140417083536/http://worldglitzpoint.com/bidya-sinha-saha-mim-full-biography-date-of-birth-age-height-weight-bra-size-boyfriend-and-pictures/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ছাউথ ইষ্ট ইউনিভাৰ্ছিটিৰ বাংলা বিভাগত অধ্যয়ন কৰে আৰু তাৰপৰা বাংলা সাহিত্যত স্নাতক (বিএ) আৰু স্নাতকোত্তৰ (এমএ) ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite news |title=শিক্ষা জীৱন শেষ কৰতে পেৰে উচ্ছ্বসিত বিদ্যা সিনহা মিম |url=https://www.channelionline.com/%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BE-%E0%A6%9C%E0%A7%80%E0%A6%AC%E0%A6%A8-%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%B0%E0%A7%87/ |work=চ্যানেল আই |date=২১ জুলাই ২০২২ |access-date=২ মে ২০২৫ |language=bn}}</ref> == কেৰিয়াৰ == === অভিনেত্ৰী === হুমায়ুন আহমেদ পৰিচালিত ''আমাৰ আছে জল'' চলচ্চিত্ৰত উৎকৃষ্ট অভিনয় কৰি মীম দৰ্শকৰ নজৰত আহে। এই চলচ্চিত্ৰৰ বাবে তেওঁ মেৰিল-প্ৰথম আলো পুৰস্কাৰত সমালোচক বিচাৰত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ অভিনয়শিল্পীৰ বঁটা লাভ কৰে। পাছৰ বছৰ ২০০৯ চনত তেওঁ জাকিৰ হোসেন ৰাজু পৰিচালিত ''আমাৰ প্ৰাণেৰ প্ৰিয়া'' ছবিত অভিনয় কৰে। ছবিখনত তেওঁৰ বিপৰীতে [[শাকিব খান]]ে অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.dailynayadiganta.com/detail/news/138016 |title=নেপালে মীম |website=দৈনিক নয়া দিগন্ত |author=আলমগীৰ কবিৰ |date=২২ জুলাই ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn |archivedate=2024-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241211142222/http://www.dailynayadiganta.com/detail/news/138016 |deadurl=yes }}</ref> এই ছবিখনৰ বাবে তেওঁ মেৰিল-প্ৰথম আলো পুৰস্কাৰত তাৰকা জৰীপ শাখাত শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ অভিনয়শিল্পীৰ বঁটাৰ বাবে মনোনীত হয়। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ সৰু পৰ্দাত বহুতো নাটকতো নিয়মীয়াকৈ অভিনয় কৰে। ২০১৩ চনত মিজানুৰ ৰহমান আৰিয়ানৰ অপৰাধধৰ্মী নাটক ''ট্ৰাম্প কাৰ্ড''ত অভিনয় কৰে। নাটকখন ঈদুল ফিতৰত আৰটিভিত প্ৰচাৰিত হয়।<ref>{{Cite web |url=http://archive.samakal.net/print_edition/details.php?news=21&action=main&menu_type=&option=single&news_id=361432&pub_no=1496&type=&view=archiev&y=2013&m=08&d=14 |title='ট্ৰাম্প কাৰ্ড' নাটকে বিদ্যা সিনহা মিম |website=দৈনিক সমকাল |date=১৪ আগষ্ট ২০১৩ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref> একে বছৰতে ইয়াৰ অনুবৰ্তী খণ্ড ''ট্ৰাম্প কাৰ্ড ২'' ঈদুল আজহাত আৰটিভিত প্ৰচাৰিত হয়। দীৰ্ঘ বিৰতিৰ পাছত ২০১৪ চনত পহেলা বৈশাখত খালিদ মাহমুদ মিঠু পৰিচালিত ''জোনাকিৰ আলো'' মুক্তি পায়। ত্ৰিভুজ প্ৰেমৰ কাহিনীত তেওঁৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে মামনুন হাসান ইমন আৰু কল্যাণ কোৰাইয়া।<ref>{{Cite web |url=http://www.jaijaidinbd.com/?view=details&type=single&pub_no=781&cat_id=1&menu_id=63&news_type_id=1&index=0&archiev=yes&arch_date=20-03-2014 |title=পাঁচ বছৰ পৰ বড়পৰ্দায় মিম |website=যায়যায়দিন |date=২০ মাৰ্চ ২০১৪ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref> ছবিখনে ব্যাৱসায়িক সফলতা নাপালেও তেওঁৰ অভিনয় প্ৰশংসিত হয়। এই চলচ্চিত্ৰত ‘কবিতা’ নামৰ সমাজকৰ্মী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে তেওঁ ৩৯তম জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰত মৌসুমীৰ সৈতে যৌথভাৱে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://bangla.bdnews24.com/glitz/article1110545.bdnews |title=জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ মৌসুমী মিম ফেৰদৌসেৰ |website=বিডিনিউজ |date=২৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn |archivedate=2016-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160822131015/http://bangla.bdnews24.com/glitz/article1110545.bdnews |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ পাছত মুক্তি পায় মুহাম্মদ মোস্তফা কামাল ৰাজ পৰিচালিত ''তাৰকাঁটা''।<ref>{{Cite web |url=http://www.banglanews24.com/detailsnews.php?nssl=b1109d796f336aeee50ed9419a6c20ef&nttl=20140111041237255926 |title=ৰাজেৰ তাৰকাঁটায় মৌসুমি-শুভ ও মিম |website=বাংলানিউজ |access-date=৯ মাৰ্চ ২০১৪ |language=bn |archivedate=2014-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140111152033/http://www.banglanews24.com/detailsnews.php?nssl=b1109d796f336aeee50ed9419a6c20ef&nttl=20140111041237255926 |deadurl=yes }}</ref> ছবিখনত তেওঁৰ সৈতে অভিনয় কৰে আৰিফিন শুভ আৰু মৌসুমী।<ref>{{Cite web |url=http://www.prothomalo.com/entertainment/article/120895/ |title=‘তাৰকাঁটা’য় মৌসুমী, শুভ ও মীম |website=দৈনিক প্ৰথম আলো |language=bn}}</ref> পাছত এক সাক্ষাৎকাৰত মীমে কয় যে ছবিখনত অভিনয় নকৰিলেই ভাল হৈছিল, কিয়নো কাহিনী শুনাৰ সময়ত যি ধৰণে বুজিছিল, শেষত ছবিখন তেনেকুৱা নাছিল।<ref>{{Cite news |title=অন্য মিমেৰ গল্প |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/article/1559174/ |work=দৈনিক প্ৰথম আলো |date=২৭ সেপ্টেম্বৰ ২০১৮ |access-date=২৭ সেপ্টেম্বৰ ২০১৮ |language=bn}}</ref> ২০১৫ চনৰ ঈদুল ফিতৰত তেওঁৰ বহু প্ৰতীক্ষিত ছবি ''পদ্ম পাতাৰ জল'' মুক্তি পায়। সীমিতসংখ্যক প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পালেও ছবিখনে ভাল ব্যৱসায় কৰে। একে বছৰতে যৌথ প্ৰযোজনাৰ ছবি ''ব্ল্যাক''ত অভিনয় কৰে। ছবিখন ২০১৫ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত ভাৰতত আৰু ৪ ডিচেম্বৰত বাংলাদেশত প্ৰায় ২০০টা প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি পায়। ৰাজা চন্দ পৰিচালিত এই ছবিখনত তেওঁৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে কলকাতাৰ অভিনেতা সোহম চক্ৰৱৰ্তী।<ref>{{Cite web |url=http://www.risingbd.com/printnews.php?nssl=136787 |title=সোহম সাৰাক্ষণই পেছনে লেগে থাকত : মীম |website=ৰাইজিংবিডি |author=ৰাহাত সাইফুল |date=২১ জুন ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৬ চনত ভালপোৱাৰ দিৱসত মুক্তি পায় ''ছুইটহাৰ্ট''। ছবিখন পৰিচালনা কৰে ৱাজেদ আলী সুমনে। ইয়াত তেওঁৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে বাপ্পি চৌধুৰী আৰু এটা বিশেষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে ৰিয়াজ।<ref>{{Cite web |url=http://bangla.bdnews24.com/glitz/article1102849.bdnews |title=ঢাকাই ছবিৰ 'সুইটহাৰ্ট' মিম |website=বিডিনিউজ |date=১০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn |archivedate=2016-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160831033027/http://bangla.bdnews24.com/glitz/article1102849.bdnews |deadurl=yes }}</ref> একে বছৰতে আৰটিভিত প্ৰচাৰিত টেলিছবি ''সেই মেয়েটি''ত তেওঁ তাহসান ৰহমান খানেৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://bangla.samakal.net/2016/06/06/216565 |title=তাহসান-মিমেৰ 'সেই মেয়েটা' |website=দৈনিক সমকাল |date=৬ জুন ২০১৬ |access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৭ |language=bn}}</ref> বছৰৰ শেষত মুক্তি পায় অনন্য মামুন পৰিচালিত ''আমি তোমাৰ হতে চাই''। ২০১৭ চনত ''ভালোবাসা এমনই হয়'' মুক্তি পায়, য’ত তেওঁৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে ইৰফান সাজ্জাদ। সেই বছৰতে ভালপোৱাৰ দিৱসত প্ৰচাৰিত নাটক ''তোমাৰ পিছু পিছু''ত তেওঁ পুনৰায় তাহসান ৰহমান খানেৰ সৈতে অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.prothomalo.com/entertainment/article/1069163/ |title=মিমেৰ ‘তোমাৰ পিছু পিছু’ |website=দৈনিক প্ৰথম আলো |date=২৯ জানুৱাৰী ২০১৭ |access-date=১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৭ |language=bn}}</ref> ২০১৮ চনত তেওঁ ''দুলাভাই জিন্দাবাদ'', ''পাষাণ'' আৰু ''সুলতান দ্য সেভিয়াৰ'' চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। ইয়াৰ উপৰি ''দাগ'' আৰু ''ৰকি'' নামৰ ছবিত অভিনয় কৰে। === মডেল আৰু শুভেচ্ছাদূত === ২০১৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁ এবছৰীয়া চুক্তিত এছাৰ নামৰ লেপটপ ব্ৰেণ্ডৰ শুভেচ্ছাদূত হয়।<ref>{{Cite web |url=http://www.mzamin.com/article.php?mzamin=1012 |title=এবাৰ বিদ্যা সিনহা মিম |website=দৈনিক মানবজমিন |date=১২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref> মে’ মাহত তেওঁ গ্ৰামীণফোনৰ এটা বিজ্ঞাপনত মডেল হিচাপে কাম কৰে। আদনান আল ৰাজীৱ পৰিচালিত এই বিজ্ঞাপনটোত তাহসান ৰহমান খানেও অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.manobkantha.com/2016/05/27/129266.php |title=নতুন বিজ্ঞাপনে বিদ্যা সিনহা মিম |website=দৈনিক মানবকণ্ঠ |date=২৭ মে ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আগষ্ট মাহত তেওঁ ইউনিলিভাৰৰ সাবান ‘লাক্স’ৰ শুভেচ্ছাদূত হয় আৰু পাঁচটা বিজ্ঞাপনত মডেল হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{Cite web |url=http://www.prothomalo.com/entertainment/article/959680/ |title=শুভেচ্ছাদূত মিম |website=দৈনিক প্ৰথম আলো |date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |access-date=২৮ আগষ্ট ২০১৬ |language=bn}}</ref> === লেখিকা === ২০১২ চনৰ অমৰ একুশে গ্ৰন্থমেলাত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ ''শ্ৰাবণেৰ বৃষ্টিতে ভেজা'' প্ৰকাশ পায়। পাছৰ বছৰ ২০১৩ চনত প্ৰকাশ পায় তেওঁৰ উপন্যাস ''পূৰ্ণতা''। উপন্যাসখন সন্দৰ্ভত তেওঁ কয় যে এইখন এজনী ছোৱালীৰ জীৱনৰ টানাপোড়েন আৰু সংগ্ৰামৰ কাহিনী। দুয়োখন গ্ৰন্থ শব্দশিল্প প্ৰকাশনীয়ে প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite news |title=মিমেৰ উপন্যাস |url=http://archive.prothom-alo.com/detail/news/326743 |work=দৈনিক প্ৰথম আলো |access-date=৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৩ |language=bn |archivedate=2020-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200511125150/http://archive.prothom-alo.com/detail/news/326743 |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== <references/> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons-inline}} * {{IMDb name|id=nm6160575}} * {{cite news |last=Shazu |first=Shah Alam |date=2 March 2011 |title=A Grounded Actress |url=http://www.thedailystar.net/news-detail-176012 |newspaper=The Daily Star |access-date=27 March 2013}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশী হিন্দু]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] fo7txq2zx2i3gb4oswu5b1a1kn8nsf4 0 134446 616600 602459 2026-07-10T18:40:02Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616600 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = পূৰ্ণা জগন্নাথন | image = Poorna Jagannathan in 2023.jpg | caption = ২০২৩ চনত জগন্নাথন | birth_date = {{Birth date and age|1972|12|22}} | birth_place = টিউনিছ, টিউনিছিয়া | citizenship = আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | education = ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ব্ৰাজিলিয়া<br />ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মেৰিলেণ্ড, কলেজ পাৰ্ক (বিএ)<br />পেচ ইউনিভাৰ্চিটি | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০১–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|আজাদ উম্মেন|2003}} | children = ১ }} '''পূৰ্ণা জগন্নাথন''' ([[ইংৰাজী]]: Poorna Jagannathan; জন্ম: ২২ ডিচেম্বৰ, ১৯৭২) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]]-[[আমেৰিকা]]ন প্ৰযোজক আৰু অভিনেত্ৰী। তেওঁ এইচবিঅ’ৰ ড্ৰামা মিনি-চিৰিজ ''দ্য নাইট অৱ''-ত চফৰ খানৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে পৰিচিত।<ref>{{Cite web |last=Kant |first=Aditya |date=2023-06-14 |title=Who is Poorna Jagannathan? All about Never Have I Ever's Nalini Vishwakumar |url=https://www.thestatesman.com/entertainment/who-is-poorna-jagannathan-all-about-never-have-i-evers-nalini-vishwakumar-1503190096.html |access-date=2025-08-01 |website=The Statesman |language=en}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ নেটফ্লিক্সৰ কিশোৰ কমেডী ধাৰাবাহিক ''নেভাৰ হেভ আই এভাৰ''ত নলিনী বিশ্বকুমাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=2023-06-03 |title=Poorna on what makes 'Never Have I Ever' a favourite: 'Everyone's been a teenager' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/english/poorna-on-what-makes-never-have-i-ever-a-favourite-everyones-been-a-teenager/articleshow/100726821.cms |access-date=2025-08-01 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> তেওঁ বৰ্তমান হুলুৰ অপৰাধমূলক কমেডী ধাৰাবাহিক ''ডেলি বয়জ''ত লাকীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি আছে। পূৰ্ণাই ''নিৰ্ভয়া'' নামৰ নাটকখনৰ সহ-পৰিকল্পনা, প্ৰযোজনা আৰু অভিনয়ো কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=gzJ1ehZTXsE |title=Nirbhaya presented by Nightwood Theatre 2015 |date=October 2015 |via=YouTube |access-date=June 22, 2021 |archive-date=June 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624213011/https://www.youtube.com/watch?v=gzJ1ehZTXsE |url-status=live}}</ref> এই নাটকখনক "মানৱাধিকাৰ থিয়েটাৰৰ ইতিহাসত নিৰ্মিত অন্যতম শক্তিশালী আৰু জৰুৰী অংশ" হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু ইয়াক ভাৰতৰ নাৰী সবলীকৰণৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.heraldscotland.com/life_style/arts_ents/13117720.fringe-reviews-nirbhaya-somnambules-7-deadly-sins-events---sunday-herald-view/ |title=Fringe reviews: Nirbhaya / Somnambules & the 7 Deadly Sins / The Events - Sunday Herald view |date=August 11, 2013 |access-date=June 21, 2023 |archive-date=June 21, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230621014240/https://www.heraldscotland.com/life_style/arts_ents/13117720.fringe-reviews-nirbhaya-somnambules-7-deadly-sins-events---sunday-herald-view/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.vogue.in/content/the-most-impactful-moments-in-womens-empowerment-history |title=The most impactful moments in the history of women's empowerment |date=January 26, 2019 |access-date=February 9, 2021 |archive-date=February 13, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213005136/https://www.vogue.in/content/the-most-impactful-moments-in-womens-empowerment-history |url-status=live}}</ref> ২০২১, ২০২২ আৰু ২০২৫ চনত গোল্ডহাউছে আমেৰিকাৰ "১০০ গৰাকী আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী এছীয়" লোকৰ তালিকাত পূৰ্ণাৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://goldhouse.org/a100-hall-of-fame/ |title=A100 Hall of Fame |access-date=May 11, 2021 |archive-date=May 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508060455/https://goldhouse.org/a100-hall-of-fame/ |url-status=live}}</ref> ''পিপল'' মেগাজিনে ২০২৪ চনৰ "দ্য বিউটিফুল ইছ্যু"ত তেওঁক স্থান দিছিল আৰু ''ভাৰ্ভ'' মেগাজিনে ২০১৪ চনত তেওঁক ভাৰতৰ ৫০ গৰাকী আটাইতকৈ শক্তিশালী মহিলাৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.vervemagazine.in/people/power-nirbhaya-poorna-jagannathan |title=Power Catalyst: Poorna Jagannathan | Verve Magazine |date=June 24, 2014 |access-date=April 21, 2023 |archive-date=April 21, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421195652/https://www.vervemagazine.in/people/power-nirbhaya-poorna-jagannathan |url-status=live}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৭২ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত টিউনিছিয়াৰ টিউনিছত বসন্ত কৃষ্ণন আৰু জি. জগন্নাথনৰ ঘৰত পূৰ্ণাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ জি. জগন্নাথন আছিল টিউনিছিয়াৰ ভাৰতীয় দূতাবাসত কৰ্মৰত এজন ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ।<ref>{{cite news |last=Banerjee |first=Debesh |date=July 9, 2011 |title=The Belly Button |url=http://www.indianexpress.com/news/the-belly-button/814869/0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710022825/https://indianexpress.com/article/cities/pune/the-belly-button/ |archive-date=July 10, 2023 |access-date=August 17, 2011 |newspaper=[[The Indian Express]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nicole |first=Unique |date=2023-03-12 |title=Celebrating South Asian Women In Media And Entertainment |url=https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/vasantha-krishnan-and-poorna-jagannathan-arrive-at-the-news-photo/1472888506 |access-date=2025-10-15 |website=[[Getty Images]] |language=en-us |archivedate=2026-01-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260101130714/https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/vasantha-krishnan-and-poorna-jagannathan-arrive-at-the-news-photo/1472888506 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ভাৰত, পাকিস্তান, আয়াৰলেণ্ড, ব্ৰাজিল আৰু আৰ্জেণ্টিনাত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref name="newshindu">{{Cite web |date=May 15, 2022 |title=Poorna Jagannathan, उम्र, हाइट, पति, बच्चे, परिवार, Biography in Hindi - बायोग्राफी |url=https://newshindu.news/biography/poorna-jagannathan-54803/ |access-date=August 16, 2022 |website=News Hindustan |language=hi |archive-date=August 16, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816104507/https://newshindu.news/biography/poorna-jagannathan-54803/ |url-status=live |archivedate=August 16, 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220816104507/https://newshindu.news/biography/poorna-jagannathan-54803/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ তামিল, হিন্দী, ইংৰাজী, স্পেনিছ আৰু পৰ্তুগীজ ভাষা ক’ব পাৰে।<ref>{{Cite news |last=Bhavani |first=Divya Kala |date=2021-07-22 |title=The modern brown woman experience in America: Richa Moorjani and Poorna Jagannathan on Netflix's 'Never Have I Ever' season two |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/richa-moorjani-poorna-jagannathan-interview-season-2-netflix-never-have-i-ever/article61439078.ece |access-date=2025-08-01 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> পূৰ্ণাই দিল্লীৰ চৰ্দাৰ পেটেল বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু মেৰিলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা সাংবাদিকতা বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পূৰ্বে ব্ৰাজিলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়তো অধ্যয়ন কৰিছিল। পেচ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এক্টৰ্ছ ষ্টুডিঅ’ ড্ৰামা স্কুলত অভিনয়ৰ স্নাতকোত্তৰ (MFA) ডিগ্ৰী লাভৰ বাবে তেওঁ জলপানি লাভ কৰিছিল যদিও এবছৰৰ পাছতে পঢ়া এৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ‘দ্য বেৰ’ গ্ৰুপ’ত প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে য’ত তেওঁ বৰ্তমান এগৰাকী বৰ্ড আৰু কোম্পানীৰ সদস্য। অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰাৰ আগতে পূৰ্ণাই ১৫ বছৰ ধৰি বিভিন্ন বিজ্ঞাপন সংস্থাত কাম কৰিছিল আৰু নিজাকৈ ‘কাউগাৰ্লছ এণ্ড ইণ্ডিয়ানছ’ নামৰ এক পৰামৰ্শদাতা প্ৰতিষ্ঠান চলাইছিল। ২০১৬ চনত তেওঁ বিজ্ঞাপন জগতৰ কেৰিয়াৰ ত্যাগ কৰি সম্পূৰ্ণৰূপে অভিনয়ত মনোনিৱেশ কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://talkeasypod.com/poorna-jagannathan/ |title=Poorna Jagannathan |date=August 22, 2021 |access-date=May 7, 2022 |archive-date=May 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220507033637/https://talkeasypod.com/poorna-jagannathan/ |url-status=live}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== পূৰ্ণাই ''বিগ লিটল লাইছ'', ''বেটাৰ কল চৌল'' আৰু ''ৰামী''ৰ দৰে কেইবাখনো টিভি শ্ব’ত অভিনয় কৰিছে। তেওঁ ''দ্য ব্লেকলিষ্ট''ত 'ব্লেকলিষ্টটাৰ #৪৪' হিচাপে অভিনয় কৰিছিল আৰু ইয়াৰ ১৮বছৰীয়া ডাবল-ছিজন-ফাইনেল খণ্ডত অতিথি মুখ্য চৰিত্ৰ হিচাপে উপস্থিত হৈছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ এ২৪-ৰ ছবি ''শ্বেয়াৰ''ত অন্যতম মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |last=McNary |first=Dave |date=November 1, 2017 |title=Film News Roundup: Poorna Jagannathan Starring in Pippa Bianco Drama (Exclusive) |url=https://variety.com |url-status=live |website=Variety |access-date=January 29, 2018 |archive-date=January 27, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127023053/https://variety.com}}</ref> ''শ্বেয়াৰ'' ২০১৯ চনৰ চাণ্ডেন্স ফিল্ম ফেষ্টিভেলত প্ৰিমিয়াৰ হৈছিল আৰু লগে লগে এইচবিঅ’-ৱে ইয়াৰ স্বত্ব লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=HBO News - HBO Acquires Pippa Bianco's 'Share' |url=https://www.hbo.com |url-status=live |access-date=July 11, 2021 |website=HBO |archive-date=October 10, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010190542/https://www.hbo.com}}</ref> ২০১১ চনৰ হিন্দী ছবি ''দিল্লী বেলী''ত এগৰাকী সাংবাদিকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি পূৰ্ণাই সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। ''দ্য ভিলেজ ভয়েচ''ৰ মতে তেওঁৰ চৰিত্ৰটো আছিল এক আনন্দদায়ক আৰু ব্যতিক্ৰমী প্ৰস্থান।<ref>{{cite news |last=Pinkerton |first=Hint |date=June 29, 2011 |title=Bollywood Gets Raunchy in Delhi Belly |newspaper=[[The Village Voice]] |url=http://www.villagevoice.com/ |access-date=July 13, 2011 |archive-date=July 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110705170016/http://www.villagevoice.com |url-status=dead |archivedate=May 30, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150530085222/http://www.villagevoice.com// |deadurl=yes }}</ref> ''মুম্বাই মিৰৰ''ৰ মতে পূৰ্ণাই অতি সুন্দৰভাৱে নিজৰ কাম সম্পাদন কৰিছে।<ref>{{cite news |last=Anshuman |first=Karan |date=July 2, 2011 |title=Effing great |newspaper=[[Mumbai Mirror]] |url=http://www.mumbaimirror.com |access-date=July 13, 2011 |archive-date=July 9, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709224639/http://www.mumbaimirror.com |url-status=dead}}</ref> ''ডেইলী নিউজ এণ্ড এনালাইছিছ''-এ উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁ ছবিখনত উজ্জ্বল হৈ উঠিছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয় আছিল প্ৰথাগত 'নায়িকা'ৰ বিপৰীতে এক সতেজ পৰিৱৰ্তন।<ref>{{cite news |last=Guha |first=Aniruddha |date=July 1, 2011 |title=Review: Delhi Belly will have you laughing your a$ off |newspaper=[[Daily News and Analysis]] |url=http://www.dnaindia.com |access-date=July 13, 2011 |archive-date=July 8, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708092748/http://www.dnaindia.com |url-status=live}}</ref> ২০১৯ চনত ''ফিল্ম কম্পেনিয়ন''-ৰদ্বাৰা দহ বছৰৰ শীৰ্ষ ২৫খন বলীউড ছবিৰ এখন হিচাপে ''দিল্লী বেলী''ক নামকৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=25 Greatest Hindi Films Of The Decade | Film Companion |url=https://www.filmcompanion.in |website=filmcompanion.in |date=May 25, 2023 |access-date=November 16, 2019 |archive-date=November 16, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191116010830/https://www.filmcompanion.in |url-status=dead}}</ref> ২০১২ চনত পূৰ্ণাই এইচবিঅ’ শ্ব’ ''দ্য নাইট অৱ''-ত এজন নিয়মীয়া শিল্পী হিচাপে যোগদান কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://deadline.com |title=HBO Orders 'Criminal Justice' Drama Pilot Starring James Gandolfini, From Steven Zaillian & Richard Price |author=Nellie Andreeva |work=Deadline |date=September 19, 2012 |access-date=September 5, 2015 |archive-date=July 1, 2014 |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live}}</ref> এই ধাৰাবাহিকখনত তেওঁৰ অভিনয়ে যথেষ্ট উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। ''অবজাৰ্ভাৰ''-ৰ ভিনি মানকুচোৱে লিখিছিল যে পূৰ্ণাই বছৰটোৰ অন্যতম মৰ্মস্পৰ্শী অভিনয় আগবঢ়াইছে।<ref>{{Cite news |date=August 29, 2016 |title=Was HBO's 'The Night Of' a Masterpiece? There Is Reasonable Doubt |language=en-US |work=Observer |url=http://observer.com |access-date=December 1, 2018 |archive-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live}}</ref> ''ভলচাৰ''-ৰ বিক্ৰম মূৰ্তি আৰু ''ভেৰাইটি''-ৰ ছোনিয়া চাৰাইয়ায়ো তেওঁৰ সূক্ষ্ম অভিনয়ৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref>{{Cite news |title=The Night Of Recap: Ugly Cats in Small Cages |language=en |work=Vulture |url=https://www.vulture.com |access-date=December 1, 2018 |archive-date=November 5, 2018 |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Saraiya |first1=Sonia |date=July 8, 2016 |title=TV Review: 'The Night Of' |url=https://variety.com |access-date=December 3, 2018 |archive-date=December 4, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181204010058/https://variety.com |url-status=live}}</ref> গহীন চৰিত্ৰৰ উপৰি পুৰণাৰ ধেমেলীয়া চৰিত্ৰসমূহো চৰ্চিত হৈছে। ''ৰূম ১০৪''-ত তেওঁৰ অভিনয় সমালোচকসকলে প্ৰশংসা কৰিছিল। বিশেষকৈ মিণ্ডি কেলিং-ৰ ''নেভাৰ হেভ আই এভাৰ''-ত নলিনী বিশ্বকুমাৰৰ চৰিত্ৰত তেওঁ কৰা অভিনয়ে বিপুল সমাদৰ লাভ কৰিছিল। এগৰাকী প্ৰব্ৰজনকাৰী মহিলাৰ চৰিত্ৰক তেওঁ যিদৰে উপস্থাপন কৰিছিল, তাক টেলিভিছনৰ বাবে এক নতুন দিগন্ত হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite magazine |last=}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * {{BH person}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] mfxyslqux540j4r8dh26n7is82075x6 0 135769 616603 599450 2026-07-10T22:26:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616603 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic |name=ফ্ৰান্সিস্কা মুটাপি |birth_place=জিম্বাবুৱে |occupation=গ্ল’বেল হেল্থ ইনফেকচন এণ্ড ইমিউনিটিৰ অধ্যাপক |education=জিম্বাবুৱে বিশ্ববিদ্যালয়<br />অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় |discipline=পৰজীৱবিজ্ঞান<br />ইমিউন'লজী |workplaces=এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয় |spouse=মাৰ্ক উলহাউচ<ref name=Oban>[https://www.obantimes.co.uk/2021/03/11/go-home-race-row-on-lismore/ Man cleared in 'go home' race row on Lismore], [[The Oban Times]]</ref>}} '''ফ্ৰান্সিস্কা মুটাপি''' বিশ্ব স্বাস্থ্য সংক্ৰমণ আৰু প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ অধ্যাপিকা, এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ল'বেল হেল্থ একাডেমীৰ সহ-পৰিচালক আৰু নেচনেল ইনষ্টিটিউট ফৰ হেল্থ ৰিচাৰ্চ (এন আই এইচ আৰ) গ্ল'বেল হেল্থ ৰিচাৰ্চ ইউনিট টেকলিং ইনফেকচনছ টু বেনিফিট আফ্ৰিকাৰ উপ-সঞ্চালিকা।<ref>{{Cite web|title=Francisca Mutapi|url=https://unitingtocombatntds.org/about-us/governance/board/francisca-mutapi/|access-date=2021-12-22|website=Uniting to Combat NTDs|language=en-US|archive-date=2021-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222080057/https://unitingtocombatntds.org/about-us/governance/board/francisca-mutapi/|archivedate=2021-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211222080057/https://unitingtocombatntds.org/about-us/governance/board/francisca-mutapi/|deadurl=yes}}</ref> এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা অধ্যাপিকা পদ লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী কৃষ্ণাংগ মহিলা।<ref name="Lin">{{Cite news|url=https://www.linacre.ox.ac.uk/file/2214/download|title=Linacre College Oxford News Autumn 2017, Issue 52|access-date=2018-11-09|language=en|work=Linacre College, Oxford|archive-date=2017-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20171013131144/http://www.linacre.ox.ac.uk/file/2214/download|url-status=dead|archivedate=2017-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171013131144/http://www.linacre.ox.ac.uk/file/2214/download|deadurl=yes}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== মুটাপিৰ জন্ম হৈছিল জিম্বাবুৱেত আৰু ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ghdonline.org/malaria/discussion/member-spotlight-for-dr-francisca-mutapi/|title=Member Spotlight for Dr. Francisca Mutapi {{!}} Connecting our members with evidence and expertise|website=www.ghdonline.org|language=en|access-date=2018-10-09}}</ref> ১৯৯১ চনত জিম্বাবুৱে বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা জৈৱ বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি বি এছ চি প্ৰগ্ৰেমৰ ছাত্ৰ বঁটা আৰু জৈৱ বিজ্ঞানৰ শ্ৰেষ্ঠ বি এছ চি অনাৰ্ছ ছাত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref name=":1">{{Cite web|url=http://pig.bio.ed.ac.uk/prof-francisca-mutapi|title=Prof Francisca Mutapi {{!}} Parasite Immuno-epidemiology Group|website=pig.bio.ed.ac.uk|language=en|access-date=2018-10-09|archive-date=2018-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009211618/http://pig.bio.ed.ac.uk/prof-francisca-mutapi|archivedate=2023-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230109161541/https://pig.bio.ed.ac.uk/prof-francisca-mutapi|deadurl=yes}}</ref> অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা জৈৱ বিজ্ঞানত ডিফিল লাভ কৰে, বেইট ট্ৰাষ্ট স্কোলাৰ হিচাপে।<ref name=":0" /> অক্সফৰ্ডৰ লিনাক্ৰে কলেজৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰী।<ref>{{Cite web|url=http://www.linacre.ox.ac.uk/about/news/alumna-awarded-professorship-university-edinburgh|title=Alumna awarded Professorship at University of Edinburgh {{!}} Linacre College|website=www.linacre.ox.ac.uk|language=en|access-date=2018-10-09|archive-date=2018-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009211549/http://www.linacre.ox.ac.uk/about/news/alumna-awarded-professorship-university-edinburgh|archivedate=2018-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009211549/http://www.linacre.ox.ac.uk/about/news/alumna-awarded-professorship-university-edinburgh|deadurl=yes}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== [[File:Schistosomiasis Life Cycle.png|thumb|বিলহাৰ্জিয়া (Schistosomiasis) ৰোগৰ জীৱনচক্ৰ]] পি এইচ ডি সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত মুটাপিয়ে ১৯৯৭ চনৰপৰা ১৯৯৯ চনলৈকে ইনষ্টিটিউট অৱ ট্ৰপিকেল মেডিচিন এণ্টৱাৰ্পত পোষ্ট ডক্টৰেট প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ অক্সফৰ্ডৰ ছেইণ্ট হিল্ডাছ কলেজ আৰু অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগত বক্তৃতা প্ৰদান কৰে।<ref name=":0" /> বাৰ্কবেক কলেজৰ অণুজীৱবিজ্ঞান বিভাগ আৰু গ্লাছগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ক্লিনিকেল পশু চিকিৎসা অধ্যয়ন বিভাগতো কাম কৰি আহিছে।<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.sciencescotland.org/feature.php?id=274|title=Science Scotland|last=Media|first=MTC|website=www.sciencescotland.org|language=en-UK|access-date=2018-10-09|archive-date=2018-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009211339/http://www.sciencescotland.org/feature.php?id=274|archivedate=2018-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009211339/http://www.sciencescotland.org/feature.php?id=274|deadurl=yes}}</ref> ২০০২ চনত মুটাপিয়ে মেডিকেল ৰিচাৰ্চ কাউন্সিল ট্ৰেইনিং ফেল'শ্বিপত এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰে।<ref name=":1" /> এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বায়'লজিকেল ছায়েন্স স্কুলৰ ৰিডাৰ হিচাপে মুটাপিৰ গৱেষণা বিশ্ব স্বাস্থ্য আৰু গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ৰোগৰ ওপৰত আছিল, বিশেষকৈ শামুকত বিকশিত হোৱা পৰজীৱী কৃমিৰদ্বাৰা হোৱা ৰোগ স্কিষ্ট'ছ'মিয়াছিছ/বিলহাৰ্জিয়াৰ অধ্যয়নত বিশেষজ্ঞ আছিল।<ref name=":2" /> তেওঁৰ কামে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (WHO) আৰু ঔষধ কোম্পানী মাৰ্ক KgaAদ্বাৰা বিলহাৰ্জিয়াক জনস্বাস্থ্যৰ চিন্তা হিচাপে অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াত অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=":2" /> ২০১২ চনত মুটাপি ৰয়েল ছ'চাইটি অৱ এডিনবাৰ্গৰ ইয়ং একাডেমীৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল।<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.futureafrica.science/index.php/profile/francisca-mutapi-46|title=Future Africa|website=www.futureafrica.science|language=en-gb|access-date=2018-10-09|archive-date=2018-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010011143/http://www.futureafrica.science/index.php/profile/francisca-mutapi-46|archivedate=2018-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181010011143/http://www.futureafrica.science/index.php/profile/francisca-mutapi-46|deadurl=yes}}</ref> ২০১৫ চনত আফ্ৰিকান একাডেমী অৱ চাইন্সেছৰ ফেলো নিৰ্বাচিত হয়<ref name=":3" /> আৰু জিম্বাবুৱে একাডেমী অৱ চাইন্সেছৰ ফেলো।<ref name=":4" /> বৰ্তমান মুটাপি বিশ্ব স্বাস্থ্য সংক্ৰমণ আৰু প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ অধ্যাপিকা আৰু তেওঁ এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ল'বেল হেল্থ একাডেমীৰ সহ-পৰিচালক।<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.who.int/schistosomiasis/news/public-consultation-experts-guideline-development-group/en/index13.html|title=WHO Guideline Development Group proposal. Guidelines for implementation of control and elimination of schistosomiasis and verification of interruption of transmission|last=|first=|date=|website=World Health Organization|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20180917083730/http://www.who.int/schistosomiasis/news/public-consultation-experts-guideline-development-group/en/index13.html|archive-date=September 17, 2018|access-date=2018-10-09}}</ref> মুটাপি এন আই এইচ আৰ গ্ল'বেল হেল্থ ৰিচাৰ্চ ইউনিট টি আই বি এ (টেকলিং ইনফেকচনছ টু বেনিফিট আফ্ৰিকা)ৰ উপ-সঞ্চালকও, যিয়ে আফ্ৰিকান দেশসমূহত প্ৰমাণভিত্তিক নীতিৰ ওপৰত গৱেষণা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তিগত প্ৰত্যাহ্বান আৰু আৰ্থ-সামাজিক বিজ্ঞানৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এক সামগ্ৰিক পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।<ref name ="praz">{{Cite web|url=https://www.pediatricpraziquantelconsortium.org/news-events/african-led-tiba-partnership-tackling-neglected-diseases|title=The African-led TIBA partnership: tackling neglected diseases {{!}} Pediatric Praziquantel Consortium|website=www.pediatricpraziquantelconsortium.org|language=en|access-date=2018-10-09|archive-date=2020-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022035351/https://pediatricpraziquantelconsortium.org/news-events/african-led-tiba-partnership-tackling-neglected-diseases|archivedate=2020-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022035351/https://pediatricpraziquantelconsortium.org/news-events/african-led-tiba-partnership-tackling-neglected-diseases|deadurl=yes}}</ref> ২০১৮ চনত মুটাপিক বিলহাৰ্জিয়াৰ চিকিৎসাৰ ওপৰত কৰা কামৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চ্যান্সেলৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.ed.ac.uk/biology/news-events/news-2018/professor-francisca-mutapi-awarded-chancellor-s-aw|title=Professor Francisca Mutapi awarded Chancellor's Award for Impact|work=The University of Edinburgh|date=31 January 2018|access-date=2018-10-09|language=en}}</ref> পিছৰ বছৰ মুটাপিক ব্ৰিটেইনৰ গ্ল'বেল চেলেঞ্জছ ৰিচাৰ্চ ফাণ্ডৰ পৰামৰ্শদাতা ব'ৰ্ডৰ সদস্য নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.ukri.org/research/global-challenges-research-fund/strategic-advisory-group/|title=Strategic Advisory Group - UK Research and Innovation|website=www.ukri.org|access-date=2019-02-19|archive-date=2019-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220062911/https://www.ukri.org/research/global-challenges-research-fund/strategic-advisory-group/|archivedate=2019-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190220062911/https://www.ukri.org/research/global-challenges-research-fund/strategic-advisory-group/|deadurl=yes}}</ref> বৈজ্ঞানিক কামৰ উপৰি মুটাপি এগৰাকী চিত্ৰশিল্পী, তেওঁৰ কামৰপৰা পোৱা ধন জিম্বাবুৱেৰ শিক্ষাৰ সহায়ত ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name ="Lin" /><ref>{{Cite web|url=https://www.artistsandillustrators.co.uk/francisca-mutapi|title=Artists and Illustrators: Francisca Mutapi|website=www.artistsandillustrators.co.uk|access-date=2018-11-09|language=en|archivedate=2018-11-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181109234720/https://www.artistsandillustrators.co.uk/francisca-mutapi|deadurl=yes}}</ref> ==গৱেষণা== এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুটাপিৰ লেব পেৰাচাইট ইমিউন'-এপিডেমিঅ'লজি গ্ৰুপে ব্যক্তিৰ ভিতৰত আৰু জনসংখ্যাৰ মাজত প্ৰধানকৈ আফ্ৰিকাত হেলমিন্থৰ প্ৰতি প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ সঁহাৰিৰ ওপৰত গৱেষণা কৰে।<ref name="pig" /> ইয়াৰ উপৰি তেওঁৰ গৱেষণাই শিশুৰ বাবে স্কিষ্ট'ছ'মিয়াছিছ সংক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে ফলপ্ৰসূ একমাত্ৰ ঔষধ প্ৰাজিকোৱাণ্টেলৰ প্ৰস্তুতি প্ৰস্তুত কৰাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।[10] বৰ্তমান এই ঔষধটো এটা ডাঙৰ বড়ি যিটো উচ্চ বিপদজনক আৰু শিশুৱে ইয়াক প্ৰায়ে গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক হয়। বৰ্তমান বিলহাৰ্জিয়াকে ধৰি হেলমিন্থ কৃমিৰ সংক্ৰমণৰ কোনো ভেকচিন উপলব্ধ নহয়। এই পৰজীৱীসমূহৰ বাবে নতুন ভেকচিন প্ৰাৰ্থী প্ৰস্তুত কৰাত মুটাপিয়ে প্ৰটিঅ’মিক্সৰ পদ্ধতিৰ পথ-প্ৰদৰ্শক। ইয়াৰ বাবে গণ বৰ্ণালীবিজ্ঞানৰ ব্যৱহাৰ কৰি পৰজীৱী এণ্টিজেন (প্ৰটিন যিয়ে অভিযোজিত প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা সক্ৰিয় কৰে) বিচাৰি উলিওৱা হয় যিবোৰ ফলপ্ৰসূ ভেকচিনৰ বাবে উপাদান।<ref name="pig">{{Cite web|url = http://pig.bio.ed.ac.uk/research|title = Parasite Immuno-epidemiology Group Research|language = en|access-date = 2018-10-09|website = pig.bio.ed.ac.uk|archive-date = 2018-09-26|archive-url = https://web.archive.org/web/20180926180751/http://pig.bio.ed.ac.uk/research|archivedate = 2023-01-09|archiveurl = https://web.archive.org/web/20230109153956/https://pig.bio.ed.ac.uk/research|deadurl = yes}}</ref> আফ্ৰিকাৰ দৰিদ্ৰ অঞ্চলত একাধিক ভিন্ন ৰোগকাৰক জীৱাণুৰদ্বাৰা সংক্ৰমণ হোৱাটো এটা সাধাৰণ পৰিঘটনা। মুটাপিয়ে ইয়াৰ বহু উদাহৰণৰ ওপৰত গৱেষণাৰ পথ-প্ৰদৰ্শক হৈছে, যেনে মেলেৰিয়া আৰু স্কিষ্ট'ছ'মিয়াছিছৰ সৈতে সংক্ৰমণ, আৰু একাধিক ভিন্ন মেলেৰিয়া প্ৰজাতিৰ সংক্ৰমণ।<ref>{{Cite journal|last1=Osakunor|first1=Derick Nii Mensah|last2=Sengeh|first2=David Moinina|last3=Mutapi|first3=Francisca|date=2018-09-20|title=Coinfections and comorbidities in African health systems: At the interface of infectious and noninfectious diseases|journal=PLOS Neglected Tropical Diseases|language=en|volume=12|issue=9|article-number=e0006711|doi=10.1371/journal.pntd.0006711|issn=1935-2735|pmc=6147336|pmid=30235205 |doi-access=free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ]] m2t8x6pvnpeu1sigyzoxkgw51o78dzh 0 136497 616608 599456 2026-07-10T23:28:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616608 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বন্যা মিৰ্জা | image = Bonna Mirza (5) (cropped).jpg | caption = ২০১৮ চনত মিৰ্জা | birth_date = {{birth date and age|1975|9|9|df=y}} | native_name = বন্যা মিৰ্জা | native_name_lang = bn | education = থিয়েটাৰত স্নাতকোত্তৰ | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৯১–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|মানস চৌধুৰী|2010}} | signature = Bonna Mirza Signature.svg | native_name_lang = bn | nationality = [[বাংলাদেশী]] }} '''বন্যা মিৰ্জা''' ([[ইংৰাজী]]: Bonna Mirza; জন্ম: ৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭৫) এগৰাকী [[বাংলাদেশী]] অভিনেত্ৰী যিয়ে টেলিভিছন, চলচ্চিত্ৰ আৰু মঞ্চত অভিনয় কৰে। মিৰ্জাই ১৯৯২ চনত গ্ৰুপ থিয়েটাৰ ফেডাৰেচনৰ সদস্য নাট্যদল ''দেশনাটক''ৰ সৈতে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Busy times for Bonna Mirza |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> তেওঁ বাংলাদেশ টেলিভিছন (বিটিভি) আৰু বাংলাদেশ বেতাৰৰ এগৰাকী তালিকাভুক্ত শিল্পী। মিৰ্জাৰ উল্লেখযোগ্য মঞ্চ অভিনয়সমূহ হ’ল ''নিত্য পুৰাণ'',<ref>{{cite news |title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832 |accessdate=2018-10-11 |work=The Daily Star}}</ref> ''দৰ্পণে শৰৎশশী'', ''এ ডলছ হাউচ'' আৰু ''ঘৰলোপাট''। ২০১৮ চনৰপৰা তেওঁ টেলিভিছন অভিনেতাৰ পেছাদাৰী সংগঠন 'এক্টৰ্ছ ইকুইটি'ৰ নিৰ্বাচিত সম্পাদিকা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।<ref>{{cite news |title=Young TV actors criticised in seminar |url=http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |accessdate=2018-10-11 |agency=The Daily New Age |archivedate=2018-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181011172957/http://www.newagebd.net/article/37714/young-tv-actors-criticised-in-seminar |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ বিভিন্ন সামাজিক মঞ্চ যেনে শিক্ষানুষ্ঠান, সামাজিক সংগঠন আৰু টিভি চেনেলসমূহত বিভিন্ন সামাজিক বিষয়ৰ এগৰাকী বক্তা হিচাপেও পৰিচিত।<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-81455|title=Banna Mirza: Beauty, grace and reflective demeanour|date=2009-03-27|accessdate=2018-07-28|newspaper=The Daily Star|author=Syeda Shamin Mortada}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিয়াল== কুষ্টিয়াত জন্মগ্ৰহণ কৰা মিৰ্জাই নিজৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে শৈশৱ অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃ এজন অৱসৰপ্ৰাপ্ত চৰকাৰী বিষয়া আৰু মাতৃ এগৰাকী গৃহিনী। তিনিগৰাকী ভগ্নীৰ ভিতৰত তেওঁ দ্বিতীয় আৰু তেওঁৰ এজন ভাতৃ আছে। তেওঁ কুষ্টিয়া চৰকাৰী ছোৱালী উচ্চ বিদ্যালয়ৰপৰা মাধ্যমিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। পিছলৈ তেওঁ অধ্যয়নৰ বাবে ঢাকালৈ যায় আৰু ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা থিয়েটাৰ আৰু পাৰফৰমেন্স ষ্টাডিজ বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|title=Bonna Mirza @DS Cafe|author=Shah Alam Shazu|date=2012-01-06|access-date=2015-12-02|newspaper=The Daily Star|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208045153/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|url-status=dead|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208045153/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=217196|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনত মিৰ্জাই মানস চৌধুৰীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-168128|title=Defining moments in Bangladeshi media|date=2010-12-31|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> মানস চৌধুৰীয়ে জাহাংগীৰনগৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-217196|title=Bonna Mirza @DS Café|date=2012-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en|author=Shah Alam Shazu}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== মিৰ্জাই ১৯৯২ চনত নাট্যদল ''দেশ নাটক''ৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। ইয়াৰ কেইবছৰমানৰ পিছত ১৯৯৭ চনত তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়ি থকা অৱস্থাতেই টেলিভিছন নাটকত অভিনয় আৰম্ভ কৰে।<ref name=mad>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/mad-genius-12078|title=Mad Genius|newspaper=The Daily Star|accessdate=2015-12-02|date=2014-02-21|author=Fayeka Zabeen Siddiqua}}</ref> টেলিভিছনত বহু বছৰ পেছাদাৰী অভিনয় কৰাৰ পাছত তেওঁ একাতোৰ টিভি, নিউজ ২৪, জি-টিভি আদিৰ দৰে আগশাৰীৰ বাংলাদেশী টিভি চেনেলৰ অনুষ্ঠানৰ আঁত ধৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০১৫ চনৰপৰা তেওঁ এগৰাকী বিপণন বিশেষজ্ঞ (মাৰ্কেটিং প্ৰফেচনেল) হিচাপেও কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'বাংলা ট্ৰিবিউন'ত বিপণন মুৰব্বী হিচাপে কৰ্মৰত।<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/tv/i-prefer-accept-things-they-come-1340860|title=I prefer to accept things as they come|date=2017-01-06|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ১৯৯৭ চনত ছাইদুল আনাম তুতুলৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত ''সুখেৰ নোঙৰ'' আছিল তেওঁ অভিনয় কৰা প্ৰথম টেলিভিছন নাটক।<ref name=pretence>{{Cite web|url=http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|title="Acting is not mere pretence" -- Bonna Mirza|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|date=2006-09-15|author=Mahmuda Afroz|archive-date=2018-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180729111915/http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|url-status=dead|archivedate=2018-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729111915/http://archive.thedailystar.net/2006/09/15/d609151401102.htm|deadurl=yes}}</ref> মিৰ্জা একাতোৰ টিভিৰ ''একাতোৰেৰ সকাল'' অনুষ্ঠানটোৰ আঁত ধৰোঁতা।<ref name=busy/> তেওঁ তনবীৰ মোকাম্মেলৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত ''ৰাবেয়া'' (২০০৯) নামৰ ছবিতো অভিনয় কৰিছে।<ref name=mad/> মিৰ্জা চলচ্চিত্ৰ শিল্পী সমিতিৰ কাৰ্যসূচী সম্পাদক হিচাপেও নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=busy>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/busy-times-bonna-mirza-1375453|title=Busy times for BONNA MIRZA|date=2017-03-14|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ==কৰ্মৰাজি== ===টেলিভিছন নাটক=== * ''ভবেৰ হাট''<ref name=mad/> * ''ৰঙেৰ মানুহ''<ref name=mad/> * ''ডলছ হাউচ''<ref name=mad/> * ''সমুদ্ৰজল''<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-73337|title=Shomudrojol on Banglavision tonight|date=2009-01-29|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> * ''ফুল মহল''<ref name=busy/> * ''ছায়া পথ''<ref name=trades>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/bonna-mirza-mastering-all-trades-1306000|title=Bonna Mirza: Mastering all trades|date=2016-10-29|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> * ''সুখেৰ নোঙৰ'' (১৯৯৭) * ''বতাহেৰ ঘৰ''<ref name=conv/> * ''মা তই কেমন আছিস''<ref name=conv/> * ''স্বপ্ন বজাৰ'' <ref name=conv/> * ''মেঘ বন্ধু''<ref name=conv/> * ''হিমান্ত''<ref name=conv/> * ''ভাবী''<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-99526|title=Bhabi: New serial on Ekushey TV|date=2009-07-31|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> * ''সবুজ গ্ৰাম নীল ডিশ এণ্টেনা''<ref name=conv>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-132960|title=Bonna Mirza in conversation|date=2010-04-05|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> * ''অন্য ৰকম বৃষ্টি''<ref name=draws/> * ''লাকী থাৰ্টিন''<ref name=draws/> * ''মানৱজমিন''<ref name=draws/> * ''স্বপ্নবজাৰ''<ref name=draws>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-148470|title=Acting always draws me|date=2010-07-29|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> * ''অমৰাত্ৰিৰ গান''<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-131451|title=Special play "Amoratrir Gaan" on Independence Day|date=2010-03-25|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ===মঞ্চ নাটক=== * ''সুৰগাঁও''<ref name=trades/> * ''নিত্যপুৰাণ''<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/theatre/desh-natok-revives-nityapuran-after-14-years-1488832|title=Desh Natok revives "Nityapuran" after 14 years|author=Robina Rashid Bhuiyan|date=2017-11-10|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> * ''বিৰসা কাব্য''<ref name=draws/> * ''ঘৰ লোপাট''<ref name=draws/> ===চলচ্চিত্ৰ=== * ''হেড মাষ্টাৰ'' * ''ওমৰ ফাৰুকেৰ মা'' * ''পিতা'' * ''ৰাবেয়া'' * ''শৰত ৭১'' ==বঁটাসমূহ== {| class="wikitable sortable collapsible" ! বছৰ!! বঁটা!! শ্ৰেণী!! ফলাফল |- |২০১৮ || ভাৰত-বাংলাদেশ বন্ধুত্ব বঁটা || || {{won}} |- |২০১৭ || জুনিয়ৰ চেম্বাৰ অব কমাৰ্চ শান্তি বঁটা || || {{won}} |- |২০১৬ || কানাডা-বাংলাদেশ সংহতি বঁটা || || {{won}} |- |২০০৫ || ভাষানী স্মৃতি বঁটা || || {{won}} |- |২০০৩ || টেলিভিছন ফৰাম অডিয়েন্স বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা || {{won}} |- |২০০১ || বাচচাচ বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (নিত্যপুৰাণ)<ref>{{Cite web|url=http://thedailynewnation.com/news/228276/bonna-mirza-signs-for--government-funded-film-ghor-geosthi.html|title=Bonna Mirza signs for government-funded film 'Ghor Geosthi'|last=|first=|website=The New Nation|language=en|access-date=2019-11-17|archivedate=2019-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191117114426/http://thedailynewnation.com/news/228276/bonna-mirza-signs-for--government-funded-film-ghor-geosthi.html|deadurl=yes}}</ref> || {{won}} |- |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|5604122}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] sem3aqaeu4ycm93akm1l8p7fr3vqh7w 0 136723 616638 604831 2026-07-11T06:58:22Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[মাকুম (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[মাকুম বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 604831 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = মাকুম | type = SLA | constituency_no = ৮৫ | map_image = Makum Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | district = [[Tinsukia district|তিনিচুকীয়া]] | loksabha_cons = [[Dibrugarh Lok Sabha constituency|ডিব্ৰুগড়]] | established = ২০২৩ | mla = | party = | alliance = | latest_election_year = | electors = | reservation = নাই }} {{বিধানসভা সমষ্টি |name=মাকুম |lacno=৮৫ |district=তিনিচুকীয়া |total in district=ছখন |mpc=ডিব্ৰুগড় |total in mpc=দহখন |other=নখন |ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|খোৱাং|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া|district1=ডিব্ৰুগড় |তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||district2=তিনিচুকীয়া ||||||district3= |||||district4= |last=মাৰ্ঘেৰিটা }} ==নিৰ্বাচনৰ ফলাফল== === ২০২৬ === {{Election box begin |title= [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাকুম}} {{Election box candidate with party link |candidate= সঞ্জয় কিষাণ |party=Bharatiya Janata Party |votes= |percentage= |change= }} {{Election box candidate with party link |candidate= শিৱনাথ চেতিয়া |party=Indian National Congress |votes= |percentage= |change= }} {{Election box candidate with party link |candidate= ওপৰৰ কোনো নহয় |party=None of the above |votes= |percentage= |change= }} {{Election box margin of victory |votes= |percentage= |change= }} {{Election box turnout |votes= |percentage= |change= }} {{Election box rejected |votes= |percentage= }} {{Election box registered electors |reg. electors = |change = }} {{Election box gain with party link |winner= |loser= |swing= }} {{Election box end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Assembly constituencies of Assam}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]] twealhv338wle8tosw617zdhjxy7h93 616649 616638 2026-07-11T07:07:01Z ManjurKhan 18997 সাঁচ যোগ 616649 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = মাকুম | type = SLA | constituency_no = ৮৫ | map_image = Makum Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড়]] | district = [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] | established = ২০২৩ | reservation = নাই | mla = ৰূপেশ গোৱালা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} {{বিধানসভা সমষ্টি |name=মাকুম |lacno=৮৫ |district=তিনিচুকীয়া |total in district=ছখন |mpc=ডিব্ৰুগড় |total in mpc=দহখন |other=নখন |ডিব্ৰুগড়|লাহোৱাল|খোৱাং|দুলিয়াজান|টিংখং|নাহৰকটীয়া|district1=ডিব্ৰুগড় |তিনিচুকীয়া|ডিগবৈ||||district2=তিনিচুকীয়া ||||||district3= |||||district4= |last=মাৰ্ঘেৰিটা }} {{Pie chart|caption=মাকুম বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=100|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=|label2=|color2=|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !ৰূপেশ গোৱালা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ৰূপেশ গোৱালাই এই সমষ্টিৰ প্ৰথম বিধায়ক হিচাপে বিজয় সাব্যস্ত কৰে। নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: মাকুম<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0385 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0385.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ৰূপেশ গোৱালা | votes = 82,412 | percentage = 54.15 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = গৌতম ধানোৱাৰ | votes = 58,125 | percentage = 38.15 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = নিৰঞ্জন দত্ত | votes = 8,550 | percentage = 5.61 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,197 | percentage = 2.09 | change = }} {{Election box majority | votes = 24,287 | percentage = 16.00 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,52,284 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box new seat win | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তিনিচুকীয়া জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Assembly constituencies of Assam}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] [[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]] di6sxzo8fhu3m8xx0mr1vkzpyb22hrz 0 137060 616616 613845 2026-07-11T03:38:32Z ~2026-39287-99 50732 616616 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মেহতাব চাৰ্ভাটী | image = مهتاب ثروتی.jpg | landscape = yes | caption = চুইট টেষ্ট অৱ ডাৰ্কনেছ বোলছবিখনত মেহতাব চাৰ্ভাটী | native_name = مهتاب ثروتی | native_name_lang = Fa | birth_date = {{birth date and age|1992|1|22}} | birth_place = ট্ৰেহান, [[ইৰান]] | occupation = অভিনেত্ৰী, ফটোগ্ৰাফাৰ | years_active = ২০১৩–বৰ্তমান }} '''মেহতাব চাৰ্ভাটী''' ([[ফাৰ্চী]]: مهتاب ثروتی; জন্ম ২২ জানুৱাৰী, ১৯৯২) হৈছে এগৰাকী ইৰানী অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite web|date=2020-04-19|title=بیوگرافی مهتاب ثروتی + عکسهای اینستاگرام و زندگی شخصی|url=https://sabzmedia.com/biography-mahtab-servati/|access-date=2021-09-24|website=سبزمدیا|language=fa-IR|archivedate=2021-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210924204435/https://sabzmedia.com/biography-mahtab-servati/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-08-22|title=بیوگرافی مهتاب ثروتی؛ از عکاسی تا بازیگری با ناگفته‌ها|url=https://photokade.com/بیوگرافی-مهتاب-ثروتی/|access-date=2021-09-24|language=fa-IR}}</ref><ref>{{Cite web|title=بیوگرافی مهتاب ثروتی، بازیگر محبوب سینما + تصاویر|url=https://shomanews.com/|access-date=2021-09-24|website=پایگاه خبری شما نیوز|language=fa|archivedate=2021-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920194538/https://www.shomanews.com/|deadurl=yes}}</ref> ৭০সংখ্যক বাৰ্লিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত গ’ল্ডেন বিয়েৰ বঁটা লাভ কৰা ''দেয়াৰ ইজ নো ইভিল'' বোলছবিখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ আটাইতকৈ বেছি পৰিচিত।<ref>{{Cite web|last=Meza|first=Ed|date=2020-02-29|title='There Is No Evil' Wins Golden Bear at Berlin Film Festival|url=https://variety.com/2020/film/news/berlin-film-festival-2020-award-winners-1203519894/|access-date=2021-09-24|website=Variety|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=2020-02-29|title=Berlin International Film Festival: Iranian film about executions wins top prize|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51693417|access-date=2021-09-24}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত চাৰ্ভাটীয়ে ''ৱান্স আপন এ টাইম ইন ইৰান'' আৰু ''দ্য ট্ৰান্সলেটৰ'' ৱেব শৃংখলাৰ জৰিয়তে বিশেষ স্বীকৃতি আৰু জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কৰ্মজীৱন == === প্ৰাৰম্ভিক জীৱন === মেহতাব চাৰ্ভাটীৰ জন্ম ১৯৯২ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত ইৰানৰ তহেৰানত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Namava |url=https://www.namava.ir/person-17523-%D9%85%D9%87%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D8%AB%D8%B1%D9%88%D8%AA%DB%8C |access-date=2023-03-03 |website=www.namava.ir}}</ref> তেওঁ প্ৰথমাৱস্থাত ফটোগ্ৰাফী অধ্যয়ন কৰিছিল যদিও পিছলৈ আগ্ৰহৰ অভাৱৰ বাবে ইয়াক এৰি দিয়ে। তেওঁৰ ফটোগ্ৰাফী কাৰ্যকলাপসমূহ প্ৰধানকৈ থিয়েটাৰ আৰু নেপথ্যৰ ফটোগ্ৰাফীৰ ক্ষেত্ৰত আছিল।<ref>{{Cite web |last=hamkar7 |date=2023-02-08 |title=بیوگرافی کامل مهتاب ثروتی بازیگر و همسرش + عکس های جدید |url=https://harfetaze.com/292687/مهتاب-ثروتی-2/ |access-date=2023-03-03 |website=مجله اینترنتی حرف تازه |language=fa}}</ref> তেওঁ ২০১৩ চনত ''ৰূহুল্লাহ'' দূৰদৰ্শন শৃংখলা, ''মাই গ্লুমী বাটাৰফ্লাইজ ইন এ ৱাণ্ডাৰফুল স্প্ৰীং মৰ্নিং'' নাটক আৰু ''দ্য লাষ্ট হুইচপাৰ'' দূৰদৰ্শন চলচ্চিত্ৰত ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=بیوگرافی مهتاب ثروتی و همسرش {{!}}بررسی آثار +تصاویر خاص |url=http://tanama.ir/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AB%D8%B1%D9%88%D8%AA%DB%8C-p12474 |access-date=2023-03-03 |website=تانما |language=fa |archive-date=2023-01-27 |archive-url=https://archive.org |url-status=dead |archivedate=2023-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230127185034/https://tanama.ir/%d8%a8%db%8c%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%d9%85%d9%87%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%ab%d8%b1%d9%88%d8%aa%db%8c-p12474 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=«آخرین زمزمه» فیلم تلویزیونی نوروز شبکه دو- اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/12/13/302078/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%B2%D9%85%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D9%8 |access-date=2023-03-03 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa}}</ref> ২০১৩ চনত চাজ্জাদ আফচাৰিয়ানৰ নাটক ''মাই গ্লুমী বাটাৰফ্লাইজ ইন এ ৱাণ্ডাৰফুল স্প্ৰীং মৰ্নিং''-ত অভিনেত্ৰী আন্নালি চাকুৰীৰ অভিনয় দেখাৰ পিছত তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |last=hamkar7 |date=2023-02-08 |title=بیوگرافی کامل مهتاب ثروتی بازیگر و همسرش + عکس های جدید |url=https://harfetaze.com/292687/مهتاب-ثروتی-2/ |access-date=2023-03-03 |website=مجله اینترنتی حرف تازه |language=fa}}</ref> নাটকখন চোৱাৰ পিছত চাৰ্ভাটীয়ে এবছৰ ধৰি চাজ্জাদ আফচাৰিয়ানৰ কৰ্মশালাত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু তাৰ পিছত ২০১৪ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |last=hamkar7 |date=2023-02-08 |title=بیوگرافی کامل مهتاب ثروتی بازیگر و همسرش + عکس های جدید |url=https://harfetaze.com/292687/مهتاب-ثروتی-2/ |access-date=2023-03-03 |website=مجله اینترنتی حرف تازه |language=fa}}</ref> === ২০১৪–২০১৯: কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণি === ২০১৪ চনৰ ৩ আগষ্টৰপৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈকে প্ৰদৰ্শিত চাজ্জাদ আফচাৰিয়ানৰ নাটক ''ইৰান ভাৰ্চেচ ইণ্ডোনেছিয়া''-ত অভিনয় কৰি চাৰ্ভাটীয়ে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। এই নাটকত তেওঁ সহ-লেখিকা হিচাপেও কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=تیوال نمایش ایران استرالیا |url=https://www.tiwall.com/p/iranaustralia |access-date=2023-03-03 |website=www.tiwall.com}}</ref> পিছলৈ তেওঁ ২০১৫ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলৰপৰা ২২ মে’লৈকে হুছেইন হাইদৰীপুৰৰ নাটক ''ৱাট ইজ আদিল ফেৰদৌচিপুৰ ডুইং''-ত অভিনয় কৰে। এই নাটকখন তিনিটা খণ্ডৰে গঠিত আছিল আৰু প্ৰতিটো খণ্ড পৰিয়ালটোৰ তিনিজন সদস্যৰ এজনৰ বিষয়ে আছিল। এইবাৰ চাৰ্ভাটীয়ে এগৰাকী বিবাহিতা কন্যাৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যিয়ে ফুটবল খেলুৱৈ হোৱাৰ সপোন দেখে।<ref>{{Cite web |title=تیوال نمایش چه میکنه این عادل فردوسی پور |url=https://www.tiwall.com/p/adelferdowsipour?_fs=1 |access-date=2023-03-03 |website=www.tiwall.com}}</ref> আমিৰ আহমদ আনচাৰী পৰিচালিত পোনপটীয়াকৈ ভিডিঅ' আকাৰে মুক্তি পোৱা ছবি ''দ্য গিফ্ট''-ত চাৰ্ভাটীয়ে সহ-ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=reza |date=2021-02-10 |title=فیلم هدیه {{!}} اسامی و بیوگرافی بازیگران فیلم هدیه به همراه عکس های جدید |url=https://harfetaze.com/146987/فیلم-هدیه/ |access-date=2023-03-03 |website=مجله اینترنتی حرف تازه |language=fa}}</ref> ২০১৫ চনত ইৰান-ইৰাক যুদ্ধৰ পটভূমিত নিৰ্মিত যুদ্ধভিত্তিক ড্ৰামা ধাৰাবাহিক ''কিমিয়া''-ৰ জৰিয়তে তেওঁ সৰু পৰ্দাত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ইয়াত তেওঁ মুখ্য চৰিত্ৰ কিমিয়াৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় বান্ধৱী ছালমা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী দক্ষিণদেশীয় মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। চৰিত্ৰটো ফুটাই তুলিবলৈ চাৰ্ভাটীয়ে খোজেস্তানী আৰবী উপভাষাৰ অভ্যাস কৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকখন ইৰানৰ টেলিভিছন ইতিহাসৰ দ্বিতীয় আটাইতকৈ দীঘলীয়া ধাৰাবাহিক আছিল।<ref>{{Cite web |title=ساعت و زمان پخش سریال کیمیا از شبکه آی فیلم |url=https://www.shomanews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%8... |access-date=2023-03-03 |website=پایگاه خبری شما نیوز |language=fa }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত সঁহাৰি পালেও ধাৰাবাহিকখনে ব্যাৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰে আৰু ইৰানৰ টেলিভিছন ইতিহাসৰ অন্যতম সৰ্বাধিক ৰেটিং প্ৰাপ্ত ড্ৰামাত পৰিণত হয়। ''কিমিয়া'' ধাৰাবাহিকখনে শ্ৰেষ্ঠ টেলিভিছন ধাৰাবাহিক আৰু শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যসহ চাৰিখন হাফেজ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে আৰু পিছৰখন বঁটা জয় কৰে। কেমেৰাৰ সন্মুখত অভিনয়ৰ জ্ঞান কম থকাৰ বাবে তেওঁ কেমেৰাৰ সন্মুখৰ প্ৰথম অভিজ্ঞতাটোক বেয়া বুলি সোঁৱৰণ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2016 |title=شانزدهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۵) - جشن حافظ |url=https://www.hafezawards.com/16th-hafez-awards-1395/ |access-date=2023-03-03 |language=fa-IR}}</ref> ২০১৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৩৪সংখ্যক ফাজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত মজিদ তাভাকোলীৰ ছবি ''বৰ্ন ইন ১৯৮৭''-ৰ জৰিয়তে তেওঁ ডাঙৰ পৰ্দাত ভৰি দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=بیوگرافی مهتاب ثروتی بازیگر و همسرش + زندگینامه |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AB%D8%B1%D9%88%D8%AA%DB%8C |access-date=2023-03-03 |website=نم نمک |language=fa-IR }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৬ চনৰ নাটক ''খোদাবাচ''-ত তেওঁ মূল ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=تیوال نمایش خدابس |url=https://www.tiwall.com/p/khodabas?_fs=1 |access-date=2023-03-03 |website=www.tiwall.com}}</ref> ২০১৬ চনৰ ৩০ অক্টোবৰৰপৰা ১১ নৱেম্বৰলৈকে আলীৰেজা আজলীৰ নাটক ''এ ফিউ স্লিপচ অন দ্য এজ অৱ দ্য হেডচ অৱ এ টুইষ্টেড পজিশন''-ত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=تیوال نمایش چند تکه‌ی لغزان بر لبه‌ی سران یک وضعیت پیچان |url=https://www.tiwall.com/p/chandtekeh.laghzan?_fs=1 |access-date=2023-03-03 |website=www.tiwall.com}}</ref> আলীৰেজা আফখামী পৰিচালিত চিকিৎসাভিত্তিক টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''নাৰ্চেচ''-ত চাৰ্ভাটীয়ে ফাতেমেহ দাদমান নামৰ এগৰাকী ৰোগীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকখনে শ্ৰেষ্ঠ টেলিভিছন ধাৰাবাহিককে ধৰি তিনিখন মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2016 |title=سریال پرستاران از امشب روی آنتن شبکه یک +عکس |url=https://jamejamonline.ir/fa/news/1001057 |access-date=2023-03-03 |website=jamejamonline.ir |language=fa}}</ref> ২০১৭ চনৰ ৮ জুনৰপৰা ২৪ জুলাইলৈকে তেওঁ হাছান মাদজুনীৰ নাটক ''ইনচিডেণ্ট ৱিথ এ মেট্ৰানপাজ''-ত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|title=تیوال نمایش ماجرای مترانپاژ |url=https://www.tiwall.com/p/metranpazh?_fs=1 |access-date=2023-03-03 |website=www.tiwall.com}}</ref> চৈয়দ চুলতানী পৰিচালিত ড্ৰামা ধাৰাবাহিক ''ইন চাৰ্চ অৱ পিচ''-ত চাৰ্ভাটীয়ে চাৰা চাৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকখনে ১৮সংখ্যক হাফেজ বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰনাট্যৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2017-03-11 |title=بازدید مدیر شبکه تهران از سریالی با بازی مهدی هاشمی و داریوش فرهنگ |url=https://www.isna.ir/news/95122113709/... |access-date=2023-03-03 |website=ایسنا |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017 |title=هجدهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۷) - جشن حافظ |url=https://www.hafezawards.com/18th-hafez-awards-1397/ |access-date=2023-03-03 |language=fa-IR}}</ref> ২০১৭ চনত ৰাণা আজাদীভাৰ আৰু আমিৰ আঘাইৰ সৈতে ৰহস্যধৰ্মী ড্ৰামা ছবি ''প্ৰাইভেচী''-ত তেওঁ ডৰ্চা নামৰ এগৰাকী কিশোৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ প্ৰাক্তন প্ৰেমিকে তাইক অনৱৰতে হাৰাশাস্তি আৰু ভাবুকি দি আছিল।<ref>{{Cite web |title=حریم شخصی |url=https://www.filimo.com/m/0MOsc |access-date=2023-03-03 |website=فیلیمو |language=fa |archivedate=2023-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230413192101/https://www.filimo.com/m/0MOsc |deadurl=yes }}</ref> পিছলৈ চাৰ্ভাটীয়ে ২০১৮ চনৰ ২ মে’ৰপৰা ১৮ মে’লৈ পুনৰবাৰ হাছান মাদজুনীৰ নাটক ''ইনচিডেণ্ট ৱিথ এ মেট্ৰানপাজ''-ত অভিনয় কৰে, এইবাৰ এখন বেলেগ মঞ্চত।<ref>{{Cite web |title=تیوال نمایش ماجرای مترانپاژ |url=https://www.tiwall.com/p/metranpazh2?_fs=1 |access-date=2023-03-03 |website=www.tiwall.com}}</ref> ২০১৮ চনত চাৰ্ভাটীয়ে দুখন ছবি ক্ৰমে ''পাস্তাৰিওনী'' আৰু ''অেননিয়মিটি''-ত অভিনয় কৰে। দুয়োখন ছবিয়ে সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰিছিল। ৰোমাণ্টিক-কমেডী ছবি ''পাস্তাৰিওনী''-ত তেওঁ গোহাৰ খেইৰাণ্ডিছৰ সৈতে ফেৰেষ্টেহ তোৰাবী নামৰ এগৰাকী নতুন ৰান্ধনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যিয়ে নিজৰ মালিকৰ প্ৰেমত পৰে।<ref>{{Citation |title=پاستاریونی |url=https://www.filimo.com/m/8CtkI |language=fa |access-date=2023-03-03 |archivedate=2023-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230324165827/https://www.filimo.com/m/8CtkI }}</ref> অপৰাধধৰ্মী ড্ৰামা ছবি ''অেননিয়মিটি''-ত তেওঁ বাৰণ কোচাৰী আৰু হাছান মাদজুনীৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=نقد و بررسی فیلم سینمایی بی نامی اثر علیرضا صمدی {{!}} سلام‌سینما |url=https://www.salamcinama.ir/critic/524/... |access-date=2023-03-03 |website=www.salamcinama.ir }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ নিজৰ প্ৰথম চুটি ছবি ''ড’ণ্ট ফৰগেট টুডে''-ত মহিলা মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, য’ত তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামী ৰেজা গৰ্ভপাতৰ পূৰ্বে স্বাস্থ্য পৰীক্ষাৰ বাবে হাস্পতাললৈ যায়।<ref>{{Cite web |title=فیلم کوتاه امروزُ یادت نره دیدئو dideo |url=https://www.dideo.ir/v/ap/L3qMu/... |access-date=2023-03-03 |website=dideo |language=en }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বেহজাদ খোদচভেয়চীৰ ছবি ''ডটাৰ্চ অৱ ৱিণ্টৰ''-ত চাৰ্ভাটীয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিত নীলুফাৰ নামৰ এগৰাকী শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ ছোৱালীৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এই ছবিখন অংগদানৰ বিষয়ৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল।<ref>{{Cite web |title=فیلم دختران زمستان (1397) {{!}} بازیگران+عکس‌ها {{!}} سلام‌سینما |url=https://www.salamcinama.ir/movie/NK7n/%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |access-date=2023-03-03 |website=www.salamcinama.ir |archivedate=2022-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221217090544/https://www.salamcinama.ir/movie/NK7n/%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 |deadurl=yes }}</ref> পিছলৈ তেওঁ ২০১৯ চনতে আৰু দুখন চুটি ছবি ক্ৰমে ''শ্বেডো অৱ পাৰ্পল'' আৰু ''এ-অৰ্টা''-ত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |title=سایه ارغوان |url=https://www.filimo.com/m/25ydb |access-date=2023-03-03 |website=filimo }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ২০২০: সফলতা === ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত চাৰ্ভাটীয়ে ৬ মাহৰ অনুশীলনৰ পিছত মাত্ৰ দুটা প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে ৰামিন আকবৰীৰ মনেল’গ নাটক ''ষ্টিপুলেচন নম্বৰ টু''-ত অভিনয় কৰে। তেওঁ এই প্ৰদৰ্শনীক নিজৰ কেৰিয়াৰৰ আটাইতকৈ সন্তোষজনক অভিনয়ৰ অভিজ্ঞতা বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=چه کسی صندلی را جابه‌جا کرده است؟ |url=https://integre.ir/reviews-and-theaters/vaziate-shomareh-2/ |access-date=2023-03-03 |website=اَنتِگره |language=fa }}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> চাৰ্ভাটীয়ে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৰ বিষয়ে কয় যে, এগৰাকী মহিলা যিয়ে ঘৰত অনৱৰতে আন এগৰাকী মহিলাক দেখা পায়, আৰু অভিনয়ৰ সময়ত তেওঁৰ সন্মুখত থকা চকীখন কাৰোবাৰ স্মৃতিচিহ্ন, আৰু এই মহিলাগৰাকীৰ ঘৰটো ইমানেই সৰু যে খোজ কাঢ়োঁতে দুৱাৰ আৰু দেৱালত খুন্দা খাইছিল। কোনোবা এটা সময়ৰপৰা এই মহিলাগৰাকীৰ এটা ভ্ৰম হৈছিল যে চকীখন ফুলি উঠিছে আৰু তাইৰ ঘৰৰ ঠাইখিনি অধিকাৰ কৰিছে।<ref>{{Citation |title=Mahtab Servati {{!}} عکاسی برایم هیجانی که فکر میکردم را نداشت |url=https://www.youtube.com/watch?v=1LPgWotUEYM |language=en |access-date=2023-03-03}}</ref> চাৰ্ভাটীয়ে মহম্মদ ৰাছৌলফৰ বোলছবি ''দেয়াৰ ইজ নো ইভিল''-ত নানা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই ছবিখন ৭০সংখ্যক বাৰ্লিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ছবিখনে সৰ্বজনীন প্ৰশংসা লাভ কৰাৰ লগতে গ’ল্ডেন বিয়েৰ বঁটাও লাভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2020-02-29 |title=Berlin International Film Festival: Iranian film about executions wins top prize |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51693417 |access-date=2023-03-03}}</ref> ছবিখনৰ তৃতীয়টো খণ্ডত দেখা পোৱা চাৰ্ভাটীৰ নানা চৰিত্ৰটো আছিল গাঁৱৰ এজন শিক্ষকৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকা এগৰাকী গাঁৱলীয়া ছোৱালী, যি গৰাকী শিক্ষকক ভিন্ন মতাদৰ্শৰ বাবে মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=There Is No Evil review – passionate plea against Iran's soul-poisoning executions {{!}} Movies {{!}} The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/2021/nov/30/there-is-no-evil-review-passionate-plea-against-irans-soul-poisoning-executions |access-date=2023-03-03 |website=amp.theguardian.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=There Is No Evil review – devastating everyday tales of life under Iran's brutal regime {{!}} World cinema {{!}} The Guardian |url=https://www.theguardian.com/film/2021/dec/05/there-is-no-evil-review-mohammad-rasoulof-golden-bear-iran-death-penalty-drama |access-date=2023-03-03 |website=amp.theguardian.com}}</ref> ২০২০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ হাদী মোগাদ্দামদুষ্ট পৰিচালিত যুদ্ধভিত্তিক ড্ৰামা দূৰদৰ্শন শৃংখলা ''চ’লজাৰ''-ত মিনা মোৱাফী হিচাপে অভিনয় কৰি তিনি বছৰৰ পাছত পুনৰ সৰু পৰ্দালৈ ঘূৰি আহে।<ref>{{Cite web |title=مشهد ایستگاه پایانی سریال &quot; سرباز&quot; + عکس‌های جدید- اخبار رادیو و تل - اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/10/07/2169226/%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF |access-date=2023-03-03 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa}}</ref> মেহৰান মাহদাবিয়ান পৰিচালিত ড্ৰামা ছবি ''পাৰভা''-ত চাৰ্ভাটীয়ে অভিনয় কৰিছিল, যিখন ছবিয়ে ২০২০ চনৰ ২৯ অক্টোবৰৰপৰা ৮ নৱেম্বৰলৈ স্পেইনত অনুষ্ঠিত ১১সংখ্যক লেইডা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ চিনেমা ডেল মন শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2020-10-21 |title=Spain's Lleida Film Festival to host Iranian 'Parva' |url=https://en.mehrnews.com/news/164940/Spain-s-Lleida-Film-Festival-to-host-Iranian-Parva |access-date=2023-03-03 |website=Mehr News Agency |language=en}}</ref> === ২০২১–২০২২: ব্যাপক স্বীকৃতি === ২০২১ চনত চাৰ্ভাটীয়ে এখন ৱেব শৃংখলা, দুখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ আৰু তিনিখন চুটি ছবিত অভিনয় কৰে। বাবক বাহৰাম বেইগী পৰিচালিত ড্ৰামা পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ ''এট দ্য এণ্ড অৱ দ্য ডে''-ত তেওঁ হানিয়ে টাভাছোলী আৰু চাবনম মোঘাদ্দামীৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। ২০২১ চনৰ জুন মাহত ইয়াৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ হৈ পৰৱৰ্তী মাহত শেষ হয়। এই ছবিখন এতিয়ালৈকে ৰাজহুৱাকৈ মুক্তি দিয়া হোৱা নাই।<ref>{{Cite web |date=2021-06-28 |title=هانیه توسلی بازیگر «چهره به چهره» شد {{!}} سینماایده‌آل |url=https://www.cinemaideal.ir/news/839/%C3%99%C2%87%C3%98%C2%A7%C3%99%C2%86%C3%9B%C2%8C%C3%99%C2%87-%C3%98%C2%AA%C3%99%C2%88%C3%98%C2%B3%C3%99%C2%84%C3%9B%C2%8C-%C3%98%C2%A8%C3%98%C2%A7%C3%98%C2%B2%C3%9B%C2%8C%C3%9A%C2%AF%C3%98%C2%B1-%C3%9A%C2%86%C3%99%C2%87%C3%98%C2%B1%C3%99%C2%87 |access-date=2023-03-03 |website=سینماایده‌آل {{!}} پایگاه خبری تحلیلی سینماایده‌آل |language=fa}}</ref> মিলাদ মানচুৰী পৰিচালিত ড্ৰামা পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ ''কুলবাৰ্ফ''-ত তেওঁ এগৰাকী কুৰ্দিছ ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু এগৰাকী কোলবাৰ ছোৱালী চেনুৰৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে কুৰ্দিছ উপভাষা শিকিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-06-06 |title=«کولبرف»، دو جایزه از جشنواره وی‌آی‌زد بلغارستان دریافت کرد |url=https://www.khabaronline.ir/news/1522427/کولبرف-دو-جایزه-از-جشنواره-وی-آی-زد-بلغارستان-دریافت-کرد |access-date=2023-03-03 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> প্ৰথমখন চুটি ছবি ''ছাৰ্ভাইভাৰ অৱ দ্য ডে'' ৰচুল চদৰ আমেলীয়ে প্ৰযোজনা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ মহম্মদৰেজা চদৰ আমেলীয়ে পৰিচালনা কৰিছিল। ৩৮সংখ্যক তহেৰান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত মোস্তফা চুলেমানী পৰিচালিত দ্বিতীয়খন চুটি ছবি ''গাৰ্ডেন''-ত চাৰ্ভাটীয়ে এগৰাকী পলাতক ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিয়ে এজন বৃদ্ধ ব্যক্তিৰ ওচৰত সহায় বিচাৰে।<ref>{{Cite web |title=تیوال فیلم کوتاه حیاط |url=https://www.tiwall.com/p/hayat?_fs=1 |access-date=2023-03-03 |website=www.tiwall.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-05-19 |title=راه‌یابی فیلم کوتاه |url=https://rawco.ir/News/%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-ischia-global-film-festival |access-date=2023-03-03 |website=کمپانی بین المللی RAW |language=fa-IR |archivedate=2024-12-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241218091859/https://rawco.ir/News/%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-ischia-global-film-festival |deadurl=yes }}</ref> মিত্ৰা ৰাইচমোহাম্মদী পৰিচালিত তৃতীয়খন চুটি ছবি ''চুইট টেষ্ট অৱ ডাৰ্কনেছ''-ত চাৰ্ভাটীয়ে এগৰাকী দুখী আৰু হতাশাগ্ৰস্ত যুৱতী মাতৃৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যাৰ সাতবছৰীয়া পুত্ৰই নিজকে বেটমেন চৰিত্ৰটোৰ সৈতে তুলনা কৰে আৰু বন্ধুবৰ্গক বিপদজনক কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{Cite web |date=2021-10-12 |title=«طعم شیرین تاریکی» در جشنواره اماراتی {{!}} سینما خانه {{!}} پایگاه خبری سینما، تئاتر و تلویزیون |url=https://cinemahouse.ir |access-date=2023-03-03 |website=سینما خانه {{!}} پایگاه خبری سینما، تئاتر و تلویزیون {{!}} اخبار سینما، تئاتر و تلویزیون |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |title=SWEET TASTE OF DARKNESS from MITRA RAEESMOHAMMADI – KIDS FIRST! Reviews and Videos |url=https://www.kidsfirst.org/detail/221141.html |access-date=2023-03-03 |website=www.kidsfirst.org}}</ref> এই অভিনয়ৰ বাবে চাৰ্ভাটীয়ে ২০২১ চনত এফএফটিজি বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ প্ৰথমটো মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=FFTG Awards Film Fest 2021 Official Winners |url=https://fftgawards.com/fftg-awards-film-fest-2021-official-winners/ |access-date=2023-03-03 |website=FFTG Awards |language=en-US}}</ref> তেওঁ টিনা পাকৰাভান পৰিচালিত ৰোমাণ্টিক ঐতিহাসিক ড্ৰামা শৃংখলা ''ৱান্স আপন এ টাইম ইন ইৰান''-ত অভিনয় কৰিছিল। ১৯৪১ চনত দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ইৰানত এংলো-ছোভিয়েট আক্ৰমণৰ পিছত ছোভিয়েট বাহিনীয়ে চাইবেৰিয়ালৈ নিৰ্বাসিত কৰা এগৰাকী জাৰ্মান মাতৃৰ জীয়ৰী তথা ইৰানী-জাৰ্মান চিত্ৰশিল্পী মেৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি চাৰ্ভাটীয়ে ব্যাপক স্বীকৃতি আৰু জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। এই শৃংখলাটোৱে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰাৰ লগতে ইয়াৰ অভিনয়ৰ বাবেও ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=جهان |first=راهبرد معاصر-آخرین اخبار ایران و |date=2021-10-13 |title=بیوگرافی مهتاب ثروتی بازیگر نقش ماری سریال خاتون+ عکس |url=http://rahbordemoaser.ir/fa/news/105350 |access-date=2023-03-03 |website=fa |language=fa }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-07-25 |title=معرفی و آشنایی کامل با سریال های قبله عالم، خاتون و زخم کاری + زمان پخش |url=https://www.mashreghnews.ir/news/1249944/معرفی-و-آشنایی-کامل-با-سریال-های-قبله-عالم-خاتون-و-زخم-کاری |access-date=2023-03-03 |website=مشرق نیوز |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |last=فیلیمو‌شات |date=2021-07-15 |title=سریال خاتون؛ عشق در سال‌های اشغال |url=https://www.filimo.com/shot/93762/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86/ |access-date=2023-03-03 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |archivedate=2022-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221209053805/https://www.filimo.com/shot/93762/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88%D9%86/ |deadurl=yes }}</ref> ২০২২ চনত চাৰ্ভাটীয়ে ছায়েদেহ দালিৰিয়ান পৰিচালিত চুটি ছবি ''এচেছ''-ত অভিনয় কৰে, যিখন ছবি ২৬সংখ্যক কেনবেৰা চুটি চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=ظفرنیا |first=پونه |date=2022-02-26 |title=رقابت 10 اثر کوتاه ایرانی در جشنواره «زنان فیلم‌ساز» ترکیه |url=https://iycs.ir/%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-10-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86/ |access-date=2023-03-03 |website=انجمن سینمای جوانان ایران |language=fa-IR |archivedate=2023-02-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230209102504/https://iycs.ir/%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-10-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86/ |deadurl=yes }}</ref> আলী হাজৰাটী পৰিচালিত ২০২২ চনৰ ৰহস্যঘন ড্ৰামা ছবি ''দ্য টাউন''-ত চাৰ্ভাটীয়ে চাৱেড চো হেইলিৰ বিপৰীতে ফেৰেষ্টেহ নামৰ এগৰাকী উচ্চাকাংক্ষী অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2022-01-14 |title=فیلم «شهرک» با بازی ساعد سهیلی، آماده نمایش شد |url=https://www.khabaronline.ir/news/1592525/فیلم-شهرک-با-بازی-ساعد-سهیلی-آماده-نمایش-شد |access-date=2023-03-03 |website=خبرآنلاین |language=fa}}</ref> ছবিখন ৪০সংখ্যক ফজৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল আৰু ৩টা মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=اخبار |url=https://fajrfilmfestival.com/news/ |access-date=2023-03-03 |website=جشنواره فیلم فجر |language=fa-IR |archivedate=2024-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240128111550/https://fajrfilmfestival.com/news/ |deadurl=yes }}</ref> যদিও ছবিখনে মিশ্ৰিত পৰ্যালোচনা লাভ কৰিছিল, তথাপি সমালোচকসকলে চাৰ্ভাটীৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল। ফিলিমোৰ কামাল পুৰকাভেই চাৰ্ভাটীৰ অভিনয়ক মনোযোগ আকৰ্ষণকাৰী বুলি অভিহিত কৰাৰ লগতে ছবিখনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ৩টা দিশৰ ভিতৰত তাইৰ অভিনয়ক তালিকাভুক্ত কৰে।<ref>{{Cite web |last=آرشیو |date=2022-02-09 |title=همه چیز درباره فیلم شهرک |url=https://www.filimo.com/shot/114840/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9/ |access-date=2023-03-03 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |archivedate=2023-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230309082232/https://www.filimo.com/shot/114840/%d9%81%db%8c%d9%84%d9%85-%d8%b4%d9%87%d8%b1%da%a9/ |deadurl=yes }}</ref> === ২০২৩: মুখ্য ভূমিকা === ২০২৩ চনত তেওঁ এখন ধাৰাবাহিকত প্ৰথমবাৰৰ বাবে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ সুযোগ পায়। অপৰাধধৰ্মী ৰহস্যঘন ৱেব শৃংখলা ''দ্য ট্ৰান্সলেটৰ''-ত তেওঁ গজালেহ নামৰ এগৰাকী যুৱ unuবাদকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিয়ে নিজৰ ককায়েকৰ ৰহস্যজনক মৃত্যুৰ সত্যতা বিচাৰি ফুৰে।<ref>{{Cite web |title=بازیگران سریال مترجم و زمان پخش آن |url=https://namnak.com/motarjem-series-cast.p88047 |access-date=2023-03-03 |website=نمناک |language=fa |archivedate=2022-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221007055709/https://namnak.com/motarjem-series-cast.p88047 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Namava |url=https://www.namava.ir/series/133661-the_translator |access-date=2023-03-03 |website=www.namava.ir}}</ref> এই শৃংখলাটো বাহৰাম তাভাকোলীয়ে পৰিচালনা কৰিছিল, যিয়ে ইয়াৰ পূৰ্বে সমালোচকৰদ্বাৰা প্ৰশংসিত ধাৰাবাহিক ''ব্লু হোৱেল''-ৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=تازه |first=حرف |date=2019-01-27 |title=خلاصه سریال نهنگ آبی {{!}} زمان پخش و بازیگران سریال نهنگ آبی |url=https://harfetaze.com/24831/سریال-نهنگ-آبی/ |access-date=2023-03-03 |website=مجله اینترنتی حرف تازه |language=fa}}</ref> চাৰ্ভাটীয়ে হুছেইন ৰিগী পৰিচালিত ক্ৰীড়াভিত্তিক ড্ৰামা ছবি ''হুক''-ত অভিনয় কৰিছিল, যিখন ছবি ৪১সংখ্যক ফাজৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। চৰিত্ৰটোৰ পটভূমিৰ বাবে তেওঁ বালোচী উপভাষা শিকিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=خبرگزاری فارس {{!}} جشنواره فیلم فجر{{!}} «هوک»؛ ادای دینی قابل‌تقدیر به گونه مهجور سینمای اقلیم |url=https://www.farsnews.ir/amp/14011120001197 |access-date=2023-03-03 |website=www.farsnews.ir}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == চাৰ্ভাটীয়ে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে বসবাস কৰে। তেওঁৰ আমিৰ নামৰ এজন ভাই আৰু নেগিন নামৰ এগৰাকী ভগ্নী আছে।<ref>{{Cite web |title=بیوگرافی مهتاب ثروتی بازیگر و همسرش + زندگینامه |url=https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AB%D8%B1%D9%88%D8%AA%DB%8C |access-date=2023-03-03 |website=نم نمک |language=fa-IR}}</ref> তেওঁ য়ালদা নাইটক তেওঁৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় উৎসৱ বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Citation |title=Mahtab Servati {{!}} عکاسی برایم هیجانی که فکر میکردم را نداشت |url=https://www.youtube.com/watch?v=1LPgWotUEYM |language=en |access-date=2023-03-03}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.imdb.com/name/nm9557998/?ref_=nv_sr_srsg_0 Mahtab Servati] at [[IMDB Studio Briefing|IMDb]] *[https://www.instagram.com/mahtabservati/ Mahtab Servati] at [[Instagram]] [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ফটোগ্ৰাফাৰ]] phl22kjkcuw31lksbft7j9jsqldw6fa 0 137129 616604 615318 2026-07-10T22:35:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616604 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ফৰুগ ফাৰোখজাদ | native_name = فروغ فرخزاد | image = Forough Farrokhzad, 1960s.jpg | image_size = 220px | caption = | birth_name = ফৰুগজামান ফাৰোখজাদ আৰাঘী | birth_date = ২৯ ডিচেম্বৰ ১৯৩৪<ref>{{cite AV media|people=Farzaneh Milani|date=11 March 2016|title=Forough Farrokhzhad's Biography & Unpublished Letters|medium=Video|url=https://www.youtube.com/watch?v=lN1_mjWxO0A|access-date=17 August 2017|time=12:31-13:00|publisher=[[Library of Congress]]}}</ref> | birth_place = [[তেহৰাণ]], ইম্পেৰিয়েল [[ইৰান]] | death_date = {{death date and age|1967|2|13|1934|12|29|df=y}} | resting_place = জাহিৰ দৌলে কবৰস্থান | death_place = তেহৰাণ, ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট অৱ ইৰান | nationality = ইৰানী | education = | occupation = কবি, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা | spouse = {{marriage|পাৰভিজ শ্বাপুৰ|1952|1955|reason=divorced}} | partner = ইব্ৰাহিম গোলেস্তান (১৯৬০–১৯৬৭) | children = কাময়াৰ<br>হোছেইন (দত্তক) | relatives = ফেৰেডৌন ফাৰোখজাদ (ভাতৃ)<br>পুৰান ফাৰোখজাদ (ভগ্নী) | notable_works = দ্য কেপটিভ (১৯৫৫)<br>ৱাল (১৯৫৬)<br>ৰেবেলিয়ন (১৯৫৮)<br>এনাডাৰ বাৰ্থ (১৯৬৪) | native_name_lang = Fa }} '''ফৰুগ ফাৰোখজাদ''' ([[ফাৰ্চী]]: فروغ فرخزاد; ২৯ ডিচেম্বৰ ১৯৩৪ – ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৬৭) এগৰাকী প্ৰভাৱশালী ইৰানী কবি আৰু চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আছিল।<ref name="Dabashi2012">{{cite book |last=Dabashi |first=Hamid |title=The World of Persian Literary Humanism |url=https://books.google.com/books?id=wqWIhuwtppUC&pg=PT290 |publisher=[[Harvard University Press]] |date=20 November 2012 |pages=290– |isbn=978-0-674-07061-5}}</ref> তেওঁ এগৰাকী বিতৰ্কিত আধুনিকতাবাদী কবি আৰু পৰম্পৰা বিৰোধী নাৰীবাদী লেখিকা আছিল।<ref name=daniel>*{{cite book |last=Daniel |first=Elton L. |title=Culture and Customs of Iran |author2=Mahdi, Ali Akbar |year=2006 |publisher=Greenwood Press |isbn=978-0-313-32053-8 |pages=81–82}}</ref><ref name="Afary2009">{{cite book|author=Janet Afary|title=Sexual Politics in Modern Iran|url=https://books.google.com/books?id=rwYmAgAAQBAJ&pg=PT283|date=9 April 2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-39435-3|pages=283–}}</ref><ref name="Paidar1997">{{cite book|author=Parvin Paidar|title=Women and the Political Process in Twentieth-Century Iran|url=https://books.google.com/books?id=2CP61Ke2cTQC&pg=PA168|date=24 July 1997|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-59572-8|pages=168–}}</ref> মাত্ৰ ৩২ বছৰ বয়সতে এটা পথ দুৰ্ঘটনাত ফাৰোখজাদৰ মৃত্যু হয়। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ == ফৰুগ ফাৰোখজাদৰ জন্ম ১৯৩৪ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ইৰানৰ তেহৰাণত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল কৰ্মজীৱী সামৰিক বিষয়া কৰ্ণেল মহম্মদ বাঘেৰ ফাৰোখজাদ (ফাৰ্চী ফাৰোখজাদ পৰিয়ালটো মূলতঃ টাফ্ৰেছৰ আছিল) আৰু মাতৃ তুৰান ভাজিৰী-তাবাৰ। সাতজন সন্তানৰ ভিতৰত চতুৰ্থ সন্তান (আনসকল আছিল আমিৰ, মাছৌদ, মেহৰদাদ, ফেৰেডৌন, পুৰান আৰু গ্ল’ৰিয়া) ফৰুগে নৱম শ্ৰেণীলৈকে পঢ়া-শুনা কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত এখন ছোৱালীৰ হস্তশিল্প বিদ্যালয়ত চিত্ৰকলা আৰু চিলাই কাম শিকিছিল। ১৬ বছৰ বয়সত তেওঁ ব্যংগ লেখক পাৰভিজ শ্বাপুৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁ চিত্ৰকলা আৰু চিলাইৰ ক্লাছ লৈ নিজৰ শিক্ষা অব্যাহত ৰাখে আৰু স্বামীৰ সৈতে আহভাজলৈ স্থানান্তৰিত হয়। এবছৰৰ পাছত তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ সন্তান কাময়াৰ শ্বাপুৰৰ জন্ম হয় (যি 'দ্য ৰিটাৰ্ন' কবিতাটোৰ মূল বিষয়-বস্তু আছিল)। "পাৰভিজৰপৰা পৃথক হোৱাৰ পিছত আৰু পিছলৈ বিবাহ বিচ্ছেদ (১৯৫৪) হোৱাৰ পিছত, তেওঁ পুত্ৰৰ তত্ত্বাৱধানৰ অধিকাৰ হেৰুৱাইছিল কাৰণ তেওঁৰ কেইবাটাও প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ কাময়াৰক (যাক তেওঁ মৰমেৰে কা্মী বুলি মাতিছিল) তেওঁৰপৰা কাঢ়ি লৈ পাৰভিজ আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে প্ৰতিপালন কৰিছিল। ফৰুগক পুত্ৰক লগ ধৰাৰ খুব কম অধিকাৰ দিয়া হৈছিল আৰু ল’ৰাটোক এই ধাৰণাৰে ডাঙৰ-দীঘল কৰা হৈছিল যে তেওঁৰ মাকে কবিতা আৰু নিজৰ যৌন সুখৰ অন্বেষণত তাক পৰিত্যাগ কৰিছে। তেওঁৰ পুত্ৰই তেওঁক ইচ্ছাকৃতভাৱে পৰিত্যাগ কৰা বুলি ভবাৰ চিন্তাটোৱেই ফৰুগৰ বাবে চৰম দুখ আৰু নিৰন্তৰ যন্ত্ৰণাৰ উৎস আছিল।" <ref>from ''Sin: Selected Poems of Forugh Farrokhzad'' by Sholeh Wolpe, University of Arkansas Press, 2007</ref> ১৯৫৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মানসিক স্নায়ৱিক ভাঙোনৰ পিছত ফাৰোখজাদক এমাহৰ বাবে এটা মানসিক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Rahimi Bahmany |first=Leila |url=http://oapen.org/search?identifier=642714 |title=Mirrors of Entrapment and Emancipation : Forugh Farrokhzad and Sylvia Plath |date=2015-03-01 |publisher=Leiden University Press |isbn=978-90-8728-224-0 |doi=10.24415/9789087282240}}</ref> ফাৰোখজাদে ১৯৫৮ চনত ইউৰোপত ন মাহ অতিবাহিত কৰিছিল। ইৰানলৈ ঘূৰি অহাৰ পাছত চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা লেখক ইব্ৰাহিম গোলেস্তানক লগ পায়। গোলেস্তানে তেওঁৰ স্বাধীনভাৱে জীয়াই থকা আৰু মনৰ ভাব প্ৰকাশ কৰাৰ প্ৰৱণতাক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত এক প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2017/feb/12/forough-farrokhzad-iranian-poet-ebrahim-golestan-slyvia-plath|title=Former lover of the poet known as Iran's Sylvia Plath breaks his silence|last=Dehghan|first=Saeed Kamali|date=2017-02-12|work=The Guardian|access-date=2017-10-20|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> কুষ্ঠৰোগত আক্ৰান্ত ইৰানীয়সকলক লৈ এখন ছবি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ তাব্ৰিজলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ 'দ্য ৱাল' আৰু 'দ্য ৰেবেলিয়ন' নামৰ আৰু দুটা খণ্ড প্ৰকাশ কৰে। ১৯৬২ চনৰ এই তথ্যচিত্ৰখনৰ নাম আছিল ''দ্য হাউচ ইজ ব্লেক'', যাক 'ইৰানিয়ান নিউ ৱেভ' আন্দোলনৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm1265720/bio|title=Forugh Farrokhzad|website=IMDb|access-date=2017-10-20}}</ref> ১২ দিনীয়া শ্বুটিং চলি থকাৰ সময়তে তেওঁ দুজন কুষ্ঠৰোগীৰ সন্তান হোছেইন মানচুৰীৰ প্ৰতি গভীৰভাৱে আকৰ্ষিত হয়। তেওঁ ল’ৰাটোক দত্তক লৈ মাকৰ ঘৰত ডাঙৰ-দীঘল কৰিবলৈ লৈ আহে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ ''ৰী বৰ্ণ'' প্ৰকাশ কৰে। সেই সময়ত তেওঁৰ কবিতাৰ শৈলী পূৰ্বৰ ইৰানীয় কাব্যিক পৰম্পৰাতকৈ সম্পূৰ্ণ পৃথক আছিল। == মৃত্যু == ১৯৬৭ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত মাত্ৰ ৩২ বছৰ বয়সতে এক পথ দুৰ্ঘটনাত ফাৰোখজাদৰ মৃত্যু হয়।<ref name="Paidar1997"/> যদিও তেওঁৰ মৃত্যুৰ প্ৰকৃত পৰিস্থিতিক লৈ বহু তৰ্ক-বিতৰ্ক চলি আহিছে, চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি তেওঁ সন্মুখৰপৰা অহা এখন স্কুল বাছক বচাবলৈ নিজৰ জীপখন হঠাতে ঘূৰাই দিওঁতে গাড়ীৰপৰা চিটকি পৰিছিল আৰু পদপথৰ শিলত মূৰত আঘাত পাইছিল। চিকিৎসালয় পোৱাৰ পূৰ্বেই তেওঁৰ মৃত্যু হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। অৱশ্যে ফাৰজানেহ মিলানীয়ে তেওঁৰ 'ফৰুগ ফাৰোখজাদ: আ লিটাৰেৰী বায়’গ্ৰাফী ৱিথ আনপাব্লিচড লেটাৰ্চ' নামৰ কিতাপখনত ইব্ৰাহিম গোলেস্তানৰ এটা সাক্ষাৎকাৰ উল্লেখ কৰিছে, য’ত গোলেস্তানে ফৰুগৰ অন্তিম মুহূৰ্তত তেওঁৰ কোলাতেই শেষ-নিশ্বাস ত্যাগ কৰা বুলি কৈছে।<ref>{{lang|fa|زندگی نامه ادبی فروغ فرخ زاد همراه با نامه‌های چاپ نشده}}</ref> ফাৰোখজাদৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশ পোৱা কবিতা "লেট আছ বিলীভ ইন দ্য ডন অৱ দ্য ক’ল্ড চিজন"ক বহুতৰে মতে [[ফাৰ্চী ভাষা]]ৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ আধুনিক কবিতা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Commons category-inline}} *{{IMDb name|nm1265720}} *[http://farrokhzadpoems.com Website with poems by Farrokhzad] *[https://www.wwb-campus.org/literature/i-pity-the-garden Words Without Borders Campus] *[https://lithub.com/the-legendary-iranian-poet-who-gives-me-hope/ The Legendary Iranian Poet Who Gave Me Hope, Literary Hub] *[http://www.pulse-berlin.com/?p=506 Interview on Pusle Berlin] *[http://blog.bestamericanpoetry.com/the_best_american_poetry/2012/11/i-have-sinned-by-sholeh-wolpé.html I Have Sinned. Forugh Farrokhzad in Best American Poetry blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250913221715/https://blog.bestamericanpoetry.com/the_best_american_poetry/2012/11/i-have-sinned-by-sholeh-wolp%C3%A9.html |date=2025-09-13 }} *[http://www.iranchamber.com/literature/ffarrokhzad/forough_farrokhzad.php Iran Chamber's Article on Forugh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171001231631/http://www.iranchamber.com/literature/ffarrokhzad/forough_farrokhzad.php |date=2017-10-01 }} *[http://rajabpur.blogspot.com/2010/12/terrestrial-verses.html Terrestrial Verses] Forough's poem translated by Mohammad Rajabpur *Interview with [[Simin Behbahani]] on the occasion of the fortieth anniversary of Forugh Farrokhzad's death on Thursday 13 February 2007 ([http://www.bbc.co.uk/persian/arts/story/2007/02/070213_mv-nm-foroogh.shtml BBC Persian]) *[http://www.worldliteraturetoday.org/2015/march/reborn-forugh-farrokhzad Forugh Farrokhzad's poem ''Reborn'' as translated and recited by Sholeh Wolpé] [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] sxhb5bxrs1gd60010f583ehc0oarexj 0 137258 616574 614005 2026-07-10T14:49:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616574 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}'''নৃতত্ত্ব''' ({{Lang-en|Anthropology}}) হৈছে মানৱজাতিৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন যিয়ে জীৱবিজ্ঞান আৰু সমাজবিজ্ঞানক সংযোগ কৰে। ই অতীত আৰু বৰ্তমান উভয় সময়ৰে মানৱ আচৰণ, মানৱ জীৱবিজ্ঞান, সংস্কৃতি, সমাজ আৰু ভাষা বিজ্ঞানৰ লগতে প্ৰাচীন মানুহৰ বিষয়েও আলোচনা কৰে। সামাজিক নৃতত্ত্বই আচৰণৰ আৰ্হি অধ্যয়ন কৰে, আনহাতে সাংস্কৃতিক নৃতত্ত্বই নীতি-নিয়ম আৰু মূল্যবোধকে ধৰি সাংস্কৃতিক অৰ্থসমূহ অধ্যয়ন কৰে। বৰ্তমান সময়ত সমাজ-সাংস্কৃতিক নৃতত্ত্ব শব্দটো সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাষিক নৃতত্ত্বই ভাষা কেনেকৈ সামাজিক জীৱনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায় তাৰ অধ্যয়ন কৰে। জৈৱিক নৃতত্ত্বই মানুহ আৰু তেওঁলোকৰ নিকটৱৰ্তী প্ৰাইমেট আত্মীয়সকলৰ জীৱবিজ্ঞান আৰু ক্ৰমবিকাশৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে।<ref name="aaa">{{cite web|title=What is Anthropology?|work=The American Anthropological Association|url=https://www.americananthro.org/AdvanceYourCareer/Content.aspx?ItemNumber=2150|publisher=[[American Anthropological Association]]|access-date=10 August 2013|archive-date=16 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160216033701/http://www.americananthro.org/AdvanceYourCareer/Content.aspx?ItemNumber=2150|url-status=live|archivedate=16 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160216033701/http://www.americananthro.org/AdvanceYourCareer/Content.aspx?ItemNumber=2150|deadurl=yes}}</ref> প্ৰত্নতত্ত্বক প্ৰায়ে "অতীতৰ নৃতত্ত্ব" বুলি কোৱা হয়, যিয়ে ভৌতিক অৱশেষ বা ধ্বংসাৱশেষ পৰীক্ষা কৰি মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ অন্বেষণ কৰে। উত্তৰ আমেৰিকা আৰু এছিয়াত ইয়াক সাধাৰণতে নৃতত্ত্বৰ এটা শাখা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে, ইউৰোপত ইয়াক হয় এটা স্বতন্ত্ৰ বিষয় অথবা ইতিহাস আৰু জীৱাশ্ম বিজ্ঞানৰ দৰে প্ৰাসংগিক বিষয়সমূহৰ এটা উপ-শাখা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ==ব্যুৎপত্তি== 'নৃতত্ত্ব' বা 'এন্থ্ৰ’প’লজী' (anthropology) ভাৱবাচক বিশেষ্য পদটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইতিহাসৰ প্ৰসংগত ব্যৱহাৰ হোৱাৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়।<ref name="oed2">''Oxford English Dictionary'', 1st ed. "anthropology, ''n''." Oxford University Press (Oxford), 1885.</ref>{{refn|group=n|ব্ৰিটিছ ইতিহাসৰ ব্ৰুটছৰ আখ্যানক সমৰ্থন কৰি ৰিচাৰ্ড হাৰ্ভিয়ে ১৫৯৩ চনত লিখা 'ফিলাডেলফাছ' নামৰ গ্ৰন্থখনত এইদৰে উল্লেখ আছে: "তেওঁলোকৰ বংশাৱলী বা উত্তৰাধিকাৰ, তেওঁলোকে অধ্যয়ন কৰা কলা, তেওঁলোকে কৰা কাৰ্যকলাপ। ইতিহাসৰ এই অংশটোক নৃতত্ত্ব বুলি নামাকৰণ কৰা হৈছে।"}} বৰ্তমানৰ অৰ্থত ইয়াৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ নৱজাগৰণ কালৰ পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত জাৰ্মানীত মেগনাছ হুণ্ড্ট আৰু অটো কাচমেনৰ কৰ্মৰাজিত দেখা গৈছিল।<ref name="Medicine">{{cite book|author=Israel Institute of the History of Medicine|title=Koroth|url=https://books.google.com/books?id=lev_H1Ie0zcC&pg=PA19|publisher=Brill|page=19|id=GGKEY:34XGYHLZ7XY|year=1952|access-date=5 November 2015|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610201217/https://books.google.com/books?id=lev_H1Ie0zcC&pg=PA19|url-status=live}}</ref> তেওঁলোকৰ নব্য-লেটিন শব্দ 'anthropologia' প্ৰাচীন গ্ৰীক শব্দ 'ánthrōpos' (মানুহ) আৰু 'lógos' (অধ্যয়ন) ৰ সংযোজিত ৰূপৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। ইয়াৰ বিশেষণ ৰূপটো এৰিষ্ট’টলৰ ৰচনাত প্ৰকাশ পাইছিল। সম্ভৱতঃ ফৰাচী শব্দ 'Anthropologie' ৰ জৰিয়তে অষ্টাদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ইংৰাজী ভাষাত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হয়।<ref name="oed2" />{{refn|group=n|জন কেৰ্চিয়ে ১৭০৬ চনত সম্পাদনা কৰা 'দ্য নিউ ৱৰ্ল্ড অৱ ইংলিছ ৱৰ্ডছ' গ্ৰন্থত ইয়াৰ সংজ্ঞা এইদৰে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে: "''Anthropology'', মানুহ বা মানুহৰ শৰীৰৰ বিষয়ে এক আলোচনা বা বৰ্ণনা।"}} ==টোকা== <references group="n"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নৃতত্ব]] gkmjnczdw9qaicahdl96kdle8dovxsi 0 137373 616641 614401 2026-07-11T07:01:29Z Dakalil 50728 /* */ Added content 616641 wikitext text/x-wiki {{Delete|তথ্যসূত্ৰ বিহীন প্ৰবন্ধ}} '''স্তোয়িকবাদ''' ({{lang-la|Stōicismus}}, {{IPA|la|stoːɪkɪsmʊs|pron}}; {{lang-el|Στωικισμός}}, {{IPA|el|stɔːikizmós|pron}}) হৈছে প্ৰাচীন গ্ৰীচ আৰু ৰোমত বিকশিত হোৱা এক ব্যৱহাৰিক দাৰ্শনিক মতবাদ। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত এথেন্সত জেনো নামৰ দাৰ্শনিকজনে এই মতবাদৰ পাতনি মেলিছিল। এই দৰ্শন কেৱল কিতাপৰ পাতত আৱদ্ধ থকা তাত্ত্বিক জ্ঞান নহয়, বৰঞ্চ ই হৈছে শান্ত, সুখী আৰু অৰ্থপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰাৰ এক ব্যৱহাৰিক নিৰ্দেশনা।<ref>{{cite web | url=https://www.britannica.com/topic/Stoicism | title=Stoicism | accessdate=24 June 2026}}</ref> == ষ্টোইকবাদৰ মূল নীতিসমূহ == ষ্টোইক দৰ্শনৰ ভেটি কেইটামান সৰল কিন্তু শক্তিশালী নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত: * '''নিয়ন্ত্ৰণৰ বিভাজন :''' ষ্টোইকবাদৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষাটো হ'ল আমি কি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰোঁ আৰু কি নোৱাৰোঁ, তাৰ পাৰ্থক্য বুজি পোৱা। আমাৰ চিন্তা, আমাৰ সিদ্ধান্ত আৰু আমাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াবোৰ সম্পূৰ্ণ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে। আনহাতে, বতৰ, আন মানুহৰ আচৰণ বা অতীতৰ ঘটনাবোৰ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰত। যিবোৰ কথা আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত নাই, সেইবোৰক লৈ চিন্তা কৰি সময় নষ্ট কৰাটো অৰ্থহীন। * '''সজগুণেই শ্ৰেষ্ঠ সম্পদ :''' ষ্টোইকসকলৰ মতে, বাহ্যিক সম্পদ যেনে— ধন, সুখ্যাতি বা ক্ষমতা প্ৰকৃত সুখৰ কাৰণ হ'ব নোৱাৰে। প্ৰকৃত সুখ নিহিত থাকে আমাৰ চৰিত্ৰ আৰু সজগুণৰ মাজত। তেওঁলোকে চাৰিটা মূল সজগুণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে: প্ৰজ্ঞা, সাহস, ন্যায় আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণ। * '''আৱেগৰ পৰিচালনা:''' ষ্টোইকবাদে আৱেগহীন হ'বলৈ নকয়, বৰঞ্চ আৱেগৰ দাস নহৈ আমাৰ চিন্তাধাৰাক শুদ্ধ কৰি পৰিচালনা কৰিবলৈহে শিকায়। ধ্বংসাত্মক আৱেগ যেনে খং, ভয় বা অত্যধিক দুখৰ পৰা মুক্ত হৈ মানসিক শান্তি বজাই ৰখাটোৱেই ইয়াৰ লক্ষ্য।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/stoicism/ | accessdate=25 June 2026}}</ref> == প্ৰধান দাৰ্শনিকসকল == ষ্টোইকবাদক জনপ্ৰিয় কৰাত তিনিগৰাকী ৰোমান দাৰ্শনিকৰ অৱদান অনস্বীকাৰ্য: * '''মাৰ্কাছ অৰেলিয়াছ:''' এজন ৰোমান সম্ৰাট, যাৰ ব্যক্তিগত দিনলিপি "Meditations" আজিও বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ হিচাপে পৰিচিত। * '''চেনেকা :''' এজন ৰাজনীতিবিদ আৰু নাট্যকাৰ, যিয়ে জীৱনৰ অনিশ্চয়তা আৰু সময়ৰ সদ্ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে গভীৰ চিন্তা আগবঢ়াইছিল। * '''এপিক্টেটাছ :''' এজন দাসৰ পৰা দাৰ্শনিক হোৱা ব্যক্তি, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে মানুহৰ স্বাধীনতা কেৱল মানসিক দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰশীল। == বৰ্তমান সময়ত প্ৰাসংগিকতা == বৰ্তমান যুগৰ ব্যস্ততা, প্ৰতিযোগিতা আৰু মানসিক চাপৰ মাজত ষ্টোইকবাদৰ প্ৰাসংগিকতা ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে। মানসিক হতাশাগ্ৰস্ততা আৰু অস্থিৰতা দূৰ কৰিবলৈ আজিৰ প্ৰজন্মই ষ্টোইক দৰ্শনৰ আশ্ৰয় লৈছে। আধুনিক মনোবিজ্ঞানৰ 'কগনিটিভ বিহেভিয়াৰেল থেৰাপী' বহু পৰিমাণে এই ষ্টোইক নীতিৰ ওপৰতেই আধাৰিত, যিয়ে মানুহক নেতিবাচক চিন্তাধাৰা সলনি কৰি এক সুস্থ জীৱন গঢ়াত সহায় কৰে। ষ্টোইকবাদ হৈছে জীৱনৰ প্ৰত্যাহ্বানবোৰক সাহসেৰে মুখামুখি হোৱাৰ এক মানসিক অস্ত্ৰ। ই আমাক পৰিস্থিতিক দোষাৰোপ কৰাৰ সলনি, নিজৰ মানসিক স্থিৰতা বজাই ৰাখি কৰ্মত মনোনিৱেশ কৰিবলৈ অনুপ্ৰেৰণা যোগায়। জীৱনৰ ধুমুহাৰ মাজতো কেনেকৈ স্থিৰ আৰু অবিচলিত হৈ থাকিব পাৰি, সেয়াই হ'ল ষ্টোইকবাদৰ প্ৰকৃত শিক্ষা। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] irpltodxcy0cvr5t7ua5h39onphqq16 616677 616641 2026-07-11T07:53:29Z Dakalil 50728 /* */ Added content 616677 wikitext text/x-wiki [[File:Paolo Monti - Servizio fotografico (Napoli, 1969) - BEIC 6353768.jpg|thumb|স্তোয়িকবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে পৰিগণিত [[কিতিয়নীয়া জেন']]ৰ এটা আৱক্ষ মূৰ্তি]] '''স্তোয়িকবাদ''' ({{lang-la|Stōicismus}}, {{IPA|la|stoːɪkɪsmʊs|pron}}; {{lang-el|Στωικισμός}}, {{IPA|el|stɔːikizmós|pron}}) হ'ল এক [[দৰ্শন|দাৰ্শনিক]] আন্দোলন আৰু জীৱন জীয়াই থকাৰ এক ব্যৱহাৰিক নিৰ্দেশিকা, যিয়ে দৈনিক আত্ম-অনুশাসন আৰু নৈতিক উন্নতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>{{cite encyclopedia |title=Stoicism |encyclopedia=Stanford Encyclopedia of Philosophy |last=Sellars |first=John |year=2023 |url=https://plato.stanford.edu/entries/stoicism/ |access-date=2026-03-15}}</ref> ইয়াৰ উৎপত্তি [[প্ৰাচীন গ্ৰীচ]]ৰ [[হেল্লেনীয়া দৰ্শন|হেল্লেনীয়া যুগত]] হৈছিল আৰু [[প্ৰাচীন ৰোমীয়া দৰ্শন|ৰোমীয়া সাম্ৰাজ্যৰ যুগত]] ই ব্যাপকভাৱে প্ৰসাৰিত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Stoicism|website=Britannica|author=Jason Lewis Saunders|url=https://www.britannica.com/topic/Stoicism|access-date=2 January 2022|archive-date=28 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628193627/https://www.britannica.com/topic/Stoicism|url-status=live}}</ref> প্ৰাচীন স্তোয়িকসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে ব্ৰহ্মাণ্ডখন যুক্তি বা ''ল'গ'ছ'' অনুসৰি পৰিচালিত হয়,<ref name="shenefeltwhite74">{{Harvnb|Shenefelt|White|2013|p=74}}</ref> যাৰ ফলত ই যুক্তিসংগত বাৰ্তালাপ, [[অদ্বয়বাদ|অদ্বৈতবাদী]] পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু [[প্ৰকৃতিবাদ (দৰ্শন)|প্ৰকৃতিবাদী]] নীতিশাস্ত্ৰৰ আদৰ্শৰে গঠিত পৃথিৱীখনৰ এক একীকৃত ধাৰণা প্ৰদান কৰে।<ref>Aetius, Stoicorum Veterum Fragmenta, 2.35</ref> এই আদৰ্শসমূহেৰে সৎ গুণ বা গুণৰাজী গঠিত হয়, যিটো স্তোয়িকসকলৰ 'এক সু-যুক্তিসংগত জীৱন যাপন কৰা'ৰ লক্ষ্যৰ বাবে অপৰিহাৰ্য।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=161}} স্তোয়িক দৰ্শনক পৰম্পৰাগতভাৱে তিনিটা আন্তঃসংযোগকাৰী শাখাত বিভক্ত কৰা হৈছে: তৰ্কশাস্ত্ৰ, পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু নীতিশাস্ত্ৰ। স্তোয়িক তৰ্কশাস্ত্ৰই [[বচন]], [[যুক্তি]] আৰু সত্য-অসত্যৰ মাজৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণৰ জৰিয়তে অত্যন্ত সচেতন যুক্তিবাদৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। স্তোয়িকবাদত দাৰ্শনিক বাৰ্তালাপ সৰ্বোপৰি, য'ত মনটোৱে নিজৰ সৈতেই এক যুক্তিসংগত কথোপকথনত লিপ্ত থাকে বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=161}} স্তোয়িক নীতিশাস্ত্ৰই সৎ গুণক সৰ্বোচ্চ মংগল হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰে, আৰু আজীৱন সমৃদ্ধি (''[[এউদাইম'নীয়া]]'') অৰ্জন কৰাৰ বাবে আৱেগিক [[আত্ম-নিয়ন্ত্ৰণ]], এক শান্ত সমস্যা-সমাধানকাৰী মানসিক অৱস্থা আৰু যুক্তিসংগত বিচাৰৰ চৰ্চা কৰে। একে সময়তে, প্ৰৱল আৱেগ, উদ্বেগ আৰু অসুৰক্ষিতাবোধক বিপথে পৰিচালিত প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যাক আত্ম-অনুশাসিত অভ্যাসৰ জৰিয়তে নিয়ন্ত্ৰণ কৰা উচিত। প্ৰাচীন প্ৰাচ্য-পাশ্চাত্য দৰ্শনৰ সকলো ধাৰাৰ ভিতৰত স্তোয়িকবাদে সম্পূৰ্ণ প্ৰণালীবদ্ধ হোৱাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দাবী কৰিছিল।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=160}} স্তোয়িক নীতিশাস্ত্ৰৰ মূল কথা আছিল প্ৰকৃতিৰ সৈতে সংগতি ৰাখি জীয়াই থকাৰ ধাৰণা, যাৰ অৰ্থ আছিল নিজৰ জীৱনক নিজৰ যুক্তিবোধ আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডৰ যুক্তিসংগত শৃংখলাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা।<ref>{{cite web |title=Stoic Ethics |url=https://iep.utm.edu/stoiceth/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-03-11}}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ শতিকাৰ ওচৰা-উচৰি [[কিতিয়নীয়া জেন']]ৰ দ্বাৰা [[প্ৰাচীন আথিনাৰ আগ'ৰা]]ত স্তোয়িকবাদৰ ভেটি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকালৈকে সমগ্ৰ [[গ্ৰীক-ৰোমীয়া বিশ্ব]]ত ই বিকশিত হৈছিল। স্তোয়িকবাদৰ উত্থান ঘটিছিল [[ক্যুনিকবাদ|ক্যুনিক]] পৰম্পৰাৰ পৰা আৰু এখন অংকিত [[স্তম্ভশালা]] বা [[স্তআ পৈকিলে]]ত ৰাজহুৱা শিক্ষাদানৰ জৰিয়তে ই জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত ৰোমান সম্ৰাট [[মাৰ্কুছ আউৰেলিউছ]] অন্যতম আছিল। আৰিস্ত'তেলীয় [[পদ তৰ্কশাস্ত্ৰ]]ৰ লগতে স্তোয়িকসকলে বিকশিত কৰা [[বচনাত্মক তৰ্কশাস্ত্ৰ]]ৰ প্ৰণালীটো ধ্ৰুপদী বিশ্বৰ তৰ্কশাস্ত্ৰৰ দুটা বৃহৎ প্ৰণালীৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত স্তোয়িক বিদ্যালয়ৰ তৃতীয়জন প্ৰধান ব্যক্তি [[খ্ৰ্যুছিপ্প'ছ]]ৰ দ্বাৰা ই বহুখিনি নিৰ্মিত আৰু গঢ় লৈ উঠিছিল। খ্ৰ্যুছিপ্প'ছৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ পদ তৰ্কশাস্ত্ৰতকৈ পৃথক আছিল কাৰণ ই পদৰ পৰিৱৰ্তে [[বচন]]ৰ বিশ্লেষণৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাত [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]] ৰাষ্ট্ৰীয় ধৰ্মত পৰিণত হোৱাৰ পিছত স্তোয়িকবাদৰ পতন ঘটে, যদিও [[জ্ঞানবাদ]] বৰ্তি আছিল আৰু ইয়াত স্তোয়িকবাদ তথা [[প্লাত'নবাদ]]ৰ উপাদানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। তাৰ পিছৰে পৰা ইয়াৰ পুনৰুত্থান ঘটিছে, বিশেষকৈ [[নৱ-জাগৰণ]] (নব্য-স্তোয়িকবাদ) আৰু সমসাময়িক যুগত।<ref>{{cite book|last1=Becker|first1=Lawrence C.|author-link=Lawrence C. Becker|title=A New Stoicism|date=2001|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton|isbn=978-1400822447|url=https://books.google.com/books?id=NbqFt3RPsuQC|access-date=10 August 2017|archive-date=8 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708093213/https://books.google.com/books?id=NbqFt3RPsuQC|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ প্ৰভাৱ [[লূকিউছ আন্নায়ুছ ছেনেকা মিনৰ|ছেনেকা]] আৰু [[এপিক্তেতুছ]]ৰ দৰে ৰোমান চিন্তাবিদসকললৈকে প্ৰসাৰিত হৈছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম আৰু নৱজাগৰণৰ নব্য-স্তোয়িকবাদ আন্দোলনক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। স্তোয়িকবাদে তৰ্কশাস্ত্ৰৰ পৰৱৰ্তী বিকাশক গঢ় দিছিল আৰু আধুনিক [[জ্ঞানাত্মক চিকিৎসা|জ্ঞানাত্মক চিকিৎসা পদ্ধতি]] সমূহক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। == টোকা == {{Notelist}} == ষ্টোইকবাদৰ মূল নীতিসমূহ == ষ্টোইক দৰ্শনৰ ভেটি কেইটামান সৰল কিন্তু শক্তিশালী নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত: * '''নিয়ন্ত্ৰণৰ বিভাজন :''' ষ্টোইকবাদৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষাটো হ'ল আমি কি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰোঁ আৰু কি নোৱাৰোঁ, তাৰ পাৰ্থক্য বুজি পোৱা। আমাৰ চিন্তা, আমাৰ সিদ্ধান্ত আৰু আমাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াবোৰ সম্পূৰ্ণ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে। আনহাতে, বতৰ, আন মানুহৰ আচৰণ বা অতীতৰ ঘটনাবোৰ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰত। যিবোৰ কথা আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত নাই, সেইবোৰক লৈ চিন্তা কৰি সময় নষ্ট কৰাটো অৰ্থহীন। * '''সজগুণেই শ্ৰেষ্ঠ সম্পদ :''' ষ্টোইকসকলৰ মতে, বাহ্যিক সম্পদ যেনে— ধন, সুখ্যাতি বা ক্ষমতা প্ৰকৃত সুখৰ কাৰণ হ'ব নোৱাৰে। প্ৰকৃত সুখ নিহিত থাকে আমাৰ চৰিত্ৰ আৰু সজগুণৰ মাজত। তেওঁলোকে চাৰিটা মূল সজগুণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে: প্ৰজ্ঞা, সাহস, ন্যায় আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণ। * '''আৱেগৰ পৰিচালনা:''' ষ্টোইকবাদে আৱেগহীন হ'বলৈ নকয়, বৰঞ্চ আৱেগৰ দাস নহৈ আমাৰ চিন্তাধাৰাক শুদ্ধ কৰি পৰিচালনা কৰিবলৈহে শিকায়। ধ্বংসাত্মক আৱেগ যেনে খং, ভয় বা অত্যধিক দুখৰ পৰা মুক্ত হৈ মানসিক শান্তি বজাই ৰখাটোৱেই ইয়াৰ লক্ষ্য।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/stoicism/ | accessdate=25 June 2026}}</ref> == প্ৰধান দাৰ্শনিকসকল == ষ্টোইকবাদক জনপ্ৰিয় কৰাত তিনিগৰাকী ৰোমান দাৰ্শনিকৰ অৱদান অনস্বীকাৰ্য: * '''মাৰ্কাছ অৰেলিয়াছ:''' এজন ৰোমান সম্ৰাট, যাৰ ব্যক্তিগত দিনলিপি "Meditations" আজিও বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ হিচাপে পৰিচিত। * '''চেনেকা :''' এজন ৰাজনীতিবিদ আৰু নাট্যকাৰ, যিয়ে জীৱনৰ অনিশ্চয়তা আৰু সময়ৰ সদ্ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে গভীৰ চিন্তা আগবঢ়াইছিল। * '''এপিক্টেটাছ :''' এজন দাসৰ পৰা দাৰ্শনিক হোৱা ব্যক্তি, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে মানুহৰ স্বাধীনতা কেৱল মানসিক দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰশীল। == বৰ্তমান সময়ত প্ৰাসংগিকতা == বৰ্তমান যুগৰ ব্যস্ততা, প্ৰতিযোগিতা আৰু মানসিক চাপৰ মাজত ষ্টোইকবাদৰ প্ৰাসংগিকতা ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে। মানসিক হতাশাগ্ৰস্ততা আৰু অস্থিৰতা দূৰ কৰিবলৈ আজিৰ প্ৰজন্মই ষ্টোইক দৰ্শনৰ আশ্ৰয় লৈছে। আধুনিক মনোবিজ্ঞানৰ 'কগনিটিভ বিহেভিয়াৰেল থেৰাপী' বহু পৰিমাণে এই ষ্টোইক নীতিৰ ওপৰতেই আধাৰিত, যিয়ে মানুহক নেতিবাচক চিন্তাধাৰা সলনি কৰি এক সুস্থ জীৱন গঢ়াত সহায় কৰে। ষ্টোইকবাদ হৈছে জীৱনৰ প্ৰত্যাহ্বানবোৰক সাহসেৰে মুখামুখি হোৱাৰ এক মানসিক অস্ত্ৰ। ই আমাক পৰিস্থিতিক দোষাৰোপ কৰাৰ সলনি, নিজৰ মানসিক স্থিৰতা বজাই ৰাখি কৰ্মত মনোনিৱেশ কৰিবলৈ অনুপ্ৰেৰণা যোগায়। জীৱনৰ ধুমুহাৰ মাজতো কেনেকৈ স্থিৰ আৰু অবিচলিত হৈ থাকিব পাৰি, সেয়াই হ'ল ষ্টোইকবাদৰ প্ৰকৃত শিক্ষা। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] mgjsrnezglh8moj2p9ed88ikzx9t177 616678 616677 2026-07-11T07:54:02Z Dakalil 50728 616678 wikitext text/x-wiki [[File:Paolo Monti - Servizio fotografico (Napoli, 1969) - BEIC 6353768.jpg|thumb|স্তোয়িকবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে পৰিগণিত [[কিতিয়নীয়া জেন']]ৰ এটা আৱক্ষ মূৰ্তি]] '''স্তোয়িকবাদ''' ({{lang-la|Stōicismus}}, {{IPA|la|stoːɪkɪsmʊs|pron}}; {{lang-el|Στωικισμός}}, {{IPA|el|stɔːikizmós|pron}}) হ'ল এক [[দৰ্শন|দাৰ্শনিক]] আন্দোলন আৰু জীৱন জীয়াই থকাৰ এক ব্যৱহাৰিক নিৰ্দেশিকা, যিয়ে দৈনিক আত্ম-অনুশাসন আৰু নৈতিক উন্নতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>{{cite encyclopedia |title=Stoicism |encyclopedia=Stanford Encyclopedia of Philosophy |last=Sellars |first=John |year=2023 |url=https://plato.stanford.edu/entries/stoicism/ |access-date=2026-03-15}}</ref> ইয়াৰ উৎপত্তি [[প্ৰাচীন গ্ৰীচ]]ৰ [[হেল্লেনীয়া দৰ্শন|হেল্লেনীয়া যুগত]] হৈছিল আৰু [[প্ৰাচীন ৰোমীয়া দৰ্শন|ৰোমীয়া সাম্ৰাজ্যৰ যুগত]] ই ব্যাপকভাৱে প্ৰসাৰিত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Stoicism|website=Britannica|author=Jason Lewis Saunders|url=https://www.britannica.com/topic/Stoicism|access-date=2 January 2022|archive-date=28 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628193627/https://www.britannica.com/topic/Stoicism|url-status=live}}</ref> প্ৰাচীন স্তোয়িকসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে ব্ৰহ্মাণ্ডখন যুক্তি বা ''ল'গ'ছ'' অনুসৰি পৰিচালিত হয়,<ref name="shenefeltwhite74">{{Harvnb|Shenefelt|White|2013|p=74}}</ref> যাৰ ফলত ই যুক্তিসংগত বাৰ্তালাপ, [[অদ্বয়বাদ|অদ্বৈতবাদী]] পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু [[প্ৰকৃতিবাদ (দৰ্শন)|প্ৰকৃতিবাদী]] নীতিশাস্ত্ৰৰ আদৰ্শৰে গঠিত পৃথিৱীখনৰ এক একীকৃত ধাৰণা প্ৰদান কৰে।<ref>Aetius, Stoicorum Veterum Fragmenta, 2.35</ref> এই আদৰ্শসমূহেৰে সৎ গুণ বা গুণৰাজী গঠিত হয়, যিটো স্তোয়িকসকলৰ 'এক সু-যুক্তিসংগত জীৱন যাপন কৰা'ৰ লক্ষ্যৰ বাবে অপৰিহাৰ্য।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=161}} স্তোয়িক দৰ্শনক পৰম্পৰাগতভাৱে তিনিটা আন্তঃসংযোগকাৰী শাখাত বিভক্ত কৰা হৈছে: তৰ্কশাস্ত্ৰ, পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু নীতিশাস্ত্ৰ। স্তোয়িক তৰ্কশাস্ত্ৰই [[বচন]], [[যুক্তি]] আৰু সত্য-অসত্যৰ মাজৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণৰ জৰিয়তে অত্যন্ত সচেতন যুক্তিবাদৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। স্তোয়িকবাদত দাৰ্শনিক বাৰ্তালাপ সৰ্বোপৰি, য'ত মনটোৱে নিজৰ সৈতেই এক যুক্তিসংগত কথোপকথনত লিপ্ত থাকে বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=161}} স্তোয়িক নীতিশাস্ত্ৰই সৎ গুণক সৰ্বোচ্চ মংগল হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰে, আৰু আজীৱন সমৃদ্ধি (''[[এউদাইম'নীয়া]]'') অৰ্জন কৰাৰ বাবে আৱেগিক [[আত্ম-নিয়ন্ত্ৰণ]], এক শান্ত সমস্যা-সমাধানকাৰী মানসিক অৱস্থা আৰু যুক্তিসংগত বিচাৰৰ চৰ্চা কৰে। একে সময়তে, প্ৰৱল আৱেগ, উদ্বেগ আৰু অসুৰক্ষিতাবোধক বিপথে পৰিচালিত প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যাক আত্ম-অনুশাসিত অভ্যাসৰ জৰিয়তে নিয়ন্ত্ৰণ কৰা উচিত। প্ৰাচীন প্ৰাচ্য-পাশ্চাত্য দৰ্শনৰ সকলো ধাৰাৰ ভিতৰত স্তোয়িকবাদে সম্পূৰ্ণ প্ৰণালীবদ্ধ হোৱাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দাবী কৰিছিল।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=160}} স্তোয়িক নীতিশাস্ত্ৰৰ মূল কথা আছিল প্ৰকৃতিৰ সৈতে সংগতি ৰাখি জীয়াই থকাৰ ধাৰণা, যাৰ অৰ্থ আছিল নিজৰ জীৱনক নিজৰ যুক্তিবোধ আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডৰ যুক্তিসংগত শৃংখলাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা।<ref>{{cite web |title=Stoic Ethics |url=https://iep.utm.edu/stoiceth/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-03-11}}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ শতিকাৰ ওচৰা-উচৰি [[কিতিয়নীয়া জেন']]ৰ দ্বাৰা [[প্ৰাচীন আথিনাৰ আগ'ৰা]]ত স্তোয়িকবাদৰ ভেটি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকালৈকে সমগ্ৰ [[গ্ৰীক-ৰোমীয়া বিশ্ব]]ত ই বিকশিত হৈছিল। স্তোয়িকবাদৰ উত্থান ঘটিছিল [[ক্যুনিকবাদ|ক্যুনিক]] পৰম্পৰাৰ পৰা আৰু এখন অংকিত [[স্তম্ভশালা]] বা [[স্তআ পৈকিলে]]ত ৰাজহুৱা শিক্ষাদানৰ জৰিয়তে ই জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত ৰোমান সম্ৰাট [[মাৰ্কুছ আউৰেলিউছ]] অন্যতম আছিল। আৰিস্ত'তেলীয় [[পদ তৰ্কশাস্ত্ৰ]]ৰ লগতে স্তোয়িকসকলে বিকশিত কৰা [[বচনাত্মক তৰ্কশাস্ত্ৰ]]ৰ প্ৰণালীটো ধ্ৰুপদী বিশ্বৰ তৰ্কশাস্ত্ৰৰ দুটা বৃহৎ প্ৰণালীৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত স্তোয়িক বিদ্যালয়ৰ তৃতীয়জন প্ৰধান ব্যক্তি [[খ্ৰ্যুছিপ্প'ছ]]ৰ দ্বাৰা ই বহুখিনি নিৰ্মিত আৰু গঢ় লৈ উঠিছিল। খ্ৰ্যুছিপ্প'ছৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ পদ তৰ্কশাস্ত্ৰতকৈ পৃথক আছিল কাৰণ ই পদৰ পৰিৱৰ্তে [[বচন]]ৰ বিশ্লেষণৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাত [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]] ৰাষ্ট্ৰীয় ধৰ্মত পৰিণত হোৱাৰ পিছত স্তোয়িকবাদৰ পতন ঘটে, যদিও [[জ্ঞানবাদ]] বৰ্তি আছিল আৰু ইয়াত স্তোয়িকবাদ তথা [[প্লাত'নবাদ]]ৰ উপাদানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। তাৰ পিছৰে পৰা ইয়াৰ পুনৰুত্থান ঘটিছে, বিশেষকৈ [[নৱ-জাগৰণ]] (নব্য-স্তোয়িকবাদ) আৰু সমসাময়িক যুগত।<ref>{{cite book|last1=Becker|first1=Lawrence C.|author-link=Lawrence C. Becker|title=A New Stoicism|date=2001|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton|isbn=978-1400822447|url=https://books.google.com/books?id=NbqFt3RPsuQC|access-date=10 August 2017|archive-date=8 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708093213/https://books.google.com/books?id=NbqFt3RPsuQC|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ প্ৰভাৱ [[লূকিউছ আন্নায়ুছ ছেনেকা মিনৰ|ছেনেকা]] আৰু [[এপিক্তেতুছ]]ৰ দৰে ৰোমান চিন্তাবিদসকললৈকে প্ৰসাৰিত হৈছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম আৰু নৱজাগৰণৰ নব্য-স্তোয়িকবাদ আন্দোলনক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। স্তোয়িকবাদে তৰ্কশাস্ত্ৰৰ পৰৱৰ্তী বিকাশক গঢ় দিছিল আৰু আধুনিক [[জ্ঞানাত্মক চিকিৎসা|জ্ঞানাত্মক চিকিৎসা পদ্ধতি]] সমূহক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। == ষ্টোইকবাদৰ মূল নীতিসমূহ == ষ্টোইক দৰ্শনৰ ভেটি কেইটামান সৰল কিন্তু শক্তিশালী নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত: * '''নিয়ন্ত্ৰণৰ বিভাজন :''' ষ্টোইকবাদৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষাটো হ'ল আমি কি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰোঁ আৰু কি নোৱাৰোঁ, তাৰ পাৰ্থক্য বুজি পোৱা। আমাৰ চিন্তা, আমাৰ সিদ্ধান্ত আৰু আমাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াবোৰ সম্পূৰ্ণ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে। আনহাতে, বতৰ, আন মানুহৰ আচৰণ বা অতীতৰ ঘটনাবোৰ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰত। যিবোৰ কথা আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত নাই, সেইবোৰক লৈ চিন্তা কৰি সময় নষ্ট কৰাটো অৰ্থহীন। * '''সজগুণেই শ্ৰেষ্ঠ সম্পদ :''' ষ্টোইকসকলৰ মতে, বাহ্যিক সম্পদ যেনে— ধন, সুখ্যাতি বা ক্ষমতা প্ৰকৃত সুখৰ কাৰণ হ'ব নোৱাৰে। প্ৰকৃত সুখ নিহিত থাকে আমাৰ চৰিত্ৰ আৰু সজগুণৰ মাজত। তেওঁলোকে চাৰিটা মূল সজগুণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে: প্ৰজ্ঞা, সাহস, ন্যায় আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণ। * '''আৱেগৰ পৰিচালনা:''' ষ্টোইকবাদে আৱেগহীন হ'বলৈ নকয়, বৰঞ্চ আৱেগৰ দাস নহৈ আমাৰ চিন্তাধাৰাক শুদ্ধ কৰি পৰিচালনা কৰিবলৈহে শিকায়। ধ্বংসাত্মক আৱেগ যেনে খং, ভয় বা অত্যধিক দুখৰ পৰা মুক্ত হৈ মানসিক শান্তি বজাই ৰখাটোৱেই ইয়াৰ লক্ষ্য।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/stoicism/ | accessdate=25 June 2026}}</ref> == প্ৰধান দাৰ্শনিকসকল == ষ্টোইকবাদক জনপ্ৰিয় কৰাত তিনিগৰাকী ৰোমান দাৰ্শনিকৰ অৱদান অনস্বীকাৰ্য: * '''মাৰ্কাছ অৰেলিয়াছ:''' এজন ৰোমান সম্ৰাট, যাৰ ব্যক্তিগত দিনলিপি "Meditations" আজিও বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ হিচাপে পৰিচিত। * '''চেনেকা :''' এজন ৰাজনীতিবিদ আৰু নাট্যকাৰ, যিয়ে জীৱনৰ অনিশ্চয়তা আৰু সময়ৰ সদ্ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে গভীৰ চিন্তা আগবঢ়াইছিল। * '''এপিক্টেটাছ :''' এজন দাসৰ পৰা দাৰ্শনিক হোৱা ব্যক্তি, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে মানুহৰ স্বাধীনতা কেৱল মানসিক দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰশীল। == বৰ্তমান সময়ত প্ৰাসংগিকতা == বৰ্তমান যুগৰ ব্যস্ততা, প্ৰতিযোগিতা আৰু মানসিক চাপৰ মাজত ষ্টোইকবাদৰ প্ৰাসংগিকতা ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে। মানসিক হতাশাগ্ৰস্ততা আৰু অস্থিৰতা দূৰ কৰিবলৈ আজিৰ প্ৰজন্মই ষ্টোইক দৰ্শনৰ আশ্ৰয় লৈছে। আধুনিক মনোবিজ্ঞানৰ 'কগনিটিভ বিহেভিয়াৰেল থেৰাপী' বহু পৰিমাণে এই ষ্টোইক নীতিৰ ওপৰতেই আধাৰিত, যিয়ে মানুহক নেতিবাচক চিন্তাধাৰা সলনি কৰি এক সুস্থ জীৱন গঢ়াত সহায় কৰে। ষ্টোইকবাদ হৈছে জীৱনৰ প্ৰত্যাহ্বানবোৰক সাহসেৰে মুখামুখি হোৱাৰ এক মানসিক অস্ত্ৰ। ই আমাক পৰিস্থিতিক দোষাৰোপ কৰাৰ সলনি, নিজৰ মানসিক স্থিৰতা বজাই ৰাখি কৰ্মত মনোনিৱেশ কৰিবলৈ অনুপ্ৰেৰণা যোগায়। জীৱনৰ ধুমুহাৰ মাজতো কেনেকৈ স্থিৰ আৰু অবিচলিত হৈ থাকিব পাৰি, সেয়াই হ'ল ষ্টোইকবাদৰ প্ৰকৃত শিক্ষা। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] 5t99dvvrwv46i649i64zrwsda4mtzjs 616679 616678 2026-07-11T07:54:44Z Dakalil 50728 616679 wikitext text/x-wiki [[File:Paolo Monti - Servizio fotografico (Napoli, 1969) - BEIC 6353768.jpg|thumb|স্তোয়িকবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে পৰিগণিত [[কিতিয়নীয়া জেন']]ৰ এটা আৱক্ষ মূৰ্তি]] '''স্তোয়িকবাদ''' ({{lang-la|Stōicismus}}, {{IPA|la|stoːɪkɪsmʊs|pron}}; {{lang-el|Στωικισμός}}, {{IPA|el|stɔːikizmós|pron}}) হ'ল এক [[দৰ্শন|দাৰ্শনিক]] আন্দোলন আৰু জীৱন জীয়াই থকাৰ এক ব্যৱহাৰিক নিৰ্দেশিকা, যিয়ে দৈনিক আত্ম-অনুশাসন আৰু নৈতিক উন্নতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>{{cite encyclopedia |title=Stoicism |encyclopedia=Stanford Encyclopedia of Philosophy |last=Sellars |first=John |year=2023 |url=https://plato.stanford.edu/entries/stoicism/ |access-date=2026-03-15}}</ref> ইয়াৰ উৎপত্তি [[প্ৰাচীন গ্ৰীচ]]ৰ [[হেল্লেনীয়া দৰ্শন|হেল্লেনীয়া যুগত]] হৈছিল আৰু [[প্ৰাচীন ৰোমীয়া দৰ্শন|ৰোমীয়া সাম্ৰাজ্যৰ যুগত]] ই ব্যাপকভাৱে প্ৰসাৰিত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Stoicism|website=Britannica|author=Jason Lewis Saunders|url=https://www.britannica.com/topic/Stoicism|access-date=2 January 2022|archive-date=28 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628193627/https://www.britannica.com/topic/Stoicism|url-status=live}}</ref> প্ৰাচীন স্তোয়িকসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে ব্ৰহ্মাণ্ডখন যুক্তি বা ''ল'গ'ছ'' অনুসৰি পৰিচালিত হয়,<ref name="shenefeltwhite74">{{Harvnb|Shenefelt|White|2013|p=74}}</ref> যাৰ ফলত ই যুক্তিসংগত বাৰ্তালাপ, [[অদ্বয়বাদ|অদ্বৈতবাদী]] পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু [[প্ৰকৃতিবাদ (দৰ্শন)|প্ৰকৃতিবাদী]] নীতিশাস্ত্ৰৰ আদৰ্শৰে গঠিত পৃথিৱীখনৰ এক একীকৃত ধাৰণা প্ৰদান কৰে।<ref>Aetius, Stoicorum Veterum Fragmenta, 2.35</ref> এই আদৰ্শসমূহেৰে সৎ গুণ বা গুণৰাজী গঠিত হয়, যিটো স্তোয়িকসকলৰ 'এক সু-যুক্তিসংগত জীৱন যাপন কৰা'ৰ লক্ষ্যৰ বাবে অপৰিহাৰ্য।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=161}} স্তোয়িক দৰ্শনক পৰম্পৰাগতভাৱে তিনিটা আন্তঃসংযোগকাৰী শাখাত বিভক্ত কৰা হৈছে: তৰ্কশাস্ত্ৰ, পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু নীতিশাস্ত্ৰ। স্তোয়িক তৰ্কশাস্ত্ৰই [[বচন]], [[যুক্তি]] আৰু সত্য-অসত্যৰ মাজৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণৰ জৰিয়তে অত্যন্ত সচেতন যুক্তিবাদৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। স্তোয়িকবাদত দাৰ্শনিক বাৰ্তালাপ সৰ্বোপৰি, য'ত মনটোৱে নিজৰ সৈতেই এক যুক্তিসংগত কথোপকথনত লিপ্ত থাকে বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=161}} স্তোয়িক নীতিশাস্ত্ৰই সৎ গুণক সৰ্বোচ্চ মংগল হিচাপে কেন্দ্ৰ কৰে, আৰু আজীৱন সমৃদ্ধি (''[[এউদাইম'নীয়া]]'') অৰ্জন কৰাৰ বাবে আৱেগিক [[আত্ম-নিয়ন্ত্ৰণ]], এক শান্ত সমস্যা-সমাধানকাৰী মানসিক অৱস্থা আৰু যুক্তিসংগত বিচাৰৰ চৰ্চা কৰে। একে সময়তে, প্ৰৱল আৱেগ, উদ্বেগ আৰু অসুৰক্ষিতাবোধক বিপথে পৰিচালিত প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যাক আত্ম-অনুশাসিত অভ্যাসৰ জৰিয়তে নিয়ন্ত্ৰণ কৰা উচিত। প্ৰাচীন প্ৰাচ্য-পাশ্চাত্য দৰ্শনৰ সকলো ধাৰাৰ ভিতৰত স্তোয়িকবাদে সম্পূৰ্ণ প্ৰণালীবদ্ধ হোৱাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ দাবী কৰিছিল।{{sfn|Long|Sedley|1987|p=160}} স্তোয়িক নীতিশাস্ত্ৰৰ মূল কথা আছিল প্ৰকৃতিৰ সৈতে সংগতি ৰাখি জীয়াই থকাৰ ধাৰণা, যাৰ অৰ্থ আছিল নিজৰ জীৱনক নিজৰ যুক্তিবোধ আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডৰ যুক্তিসংগত শৃংখলাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা।<ref>{{cite web |title=Stoic Ethics |url=https://iep.utm.edu/stoiceth/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=2026-03-11}}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ শতিকাৰ ওচৰা-উচৰি [[কিতিয়নীয়া জেন']]ৰ দ্বাৰা [[প্ৰাচীন আথিনাৰ আগ'ৰা]]ত স্তোয়িকবাদৰ ভেটি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকালৈকে সমগ্ৰ [[গ্ৰীক-ৰোমীয়া বিশ্ব]]ত ই বিকশিত হৈছিল। স্তোয়িকবাদৰ উত্থান ঘটিছিল [[ক্যুনিকবাদ|ক্যুনিক]] পৰম্পৰাৰ পৰা আৰু এখন অংকিত [[স্তম্ভশালা]] বা [[স্তআ পৈকিলে]]ত ৰাজহুৱা শিক্ষাদানৰ জৰিয়তে ই জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ অনুগামীসকলৰ ভিতৰত ৰোমান সম্ৰাট [[মাৰ্কুছ আউৰেলিউছ]] অন্যতম আছিল। আৰিস্ত'তেলীয় [[পদ তৰ্কশাস্ত্ৰ]]ৰ লগতে স্তোয়িকসকলে বিকশিত কৰা [[বচনাত্মক তৰ্কশাস্ত্ৰ]]ৰ প্ৰণালীটো ধ্ৰুপদী বিশ্বৰ তৰ্কশাস্ত্ৰৰ দুটা বৃহৎ প্ৰণালীৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত স্তোয়িক বিদ্যালয়ৰ তৃতীয়জন প্ৰধান ব্যক্তি [[খ্ৰ্যুছিপ্প'ছ]]ৰ দ্বাৰা ই বহুখিনি নিৰ্মিত আৰু গঢ় লৈ উঠিছিল। খ্ৰ্যুছিপ্প'ছৰ তৰ্কশাস্ত্ৰ পদ তৰ্কশাস্ত্ৰতকৈ পৃথক আছিল কাৰণ ই পদৰ পৰিৱৰ্তে [[বচন]]ৰ বিশ্লেষণৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাত [[খ্ৰীষ্টধৰ্ম]] ৰাষ্ট্ৰীয় ধৰ্মত পৰিণত হোৱাৰ পিছত স্তোয়িকবাদৰ পতন ঘটে, যদিও [[জ্ঞানবাদ]] বৰ্তি আছিল আৰু ইয়াত স্তোয়িকবাদ তথা [[প্লাত'নবাদ]]ৰ উপাদানসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। তাৰ পিছৰে পৰা ইয়াৰ পুনৰুত্থান ঘটিছে, বিশেষকৈ [[নৱ-জাগৰণ]] (নব্য-স্তোয়িকবাদ) আৰু সমসাময়িক যুগত।<ref>{{cite book|last1=Becker|first1=Lawrence C.|author-link=Lawrence C. Becker|title=A New Stoicism|date=2001|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton|isbn=978-1400822447|url=https://books.google.com/books?id=NbqFt3RPsuQC|access-date=10 August 2017|archive-date=8 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708093213/https://books.google.com/books?id=NbqFt3RPsuQC|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ প্ৰভাৱ [[লূকিউছ আন্নায়ুছ ছেনেকা মিনৰ|ছেনেকা]] আৰু [[এপিক্তেতুছ]]ৰ দৰে ৰোমান চিন্তাবিদসকললৈকে প্ৰসাৰিত হৈছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত খ্ৰীষ্টধৰ্ম আৰু নৱজাগৰণৰ নব্য-স্তোয়িকবাদ আন্দোলনক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। স্তোয়িকবাদে তৰ্কশাস্ত্ৰৰ পৰৱৰ্তী বিকাশক গঢ় দিছিল আৰু আধুনিক [[জ্ঞানাত্মক চিকিৎসা|জ্ঞানাত্মক চিকিৎসা পদ্ধতি]] সমূহক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। == ষ্টোইকবাদৰ মূল নীতিসমূহ == ষ্টোইক দৰ্শনৰ ভেটি কেইটামান সৰল কিন্তু শক্তিশালী নীতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত: * '''নিয়ন্ত্ৰণৰ বিভাজন :''' ষ্টোইকবাদৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষাটো হ'ল আমি কি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰোঁ আৰু কি নোৱাৰোঁ, তাৰ পাৰ্থক্য বুজি পোৱা। আমাৰ চিন্তা, আমাৰ সিদ্ধান্ত আৰু আমাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াবোৰ সম্পূৰ্ণ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে। আনহাতে, বতৰ, আন মানুহৰ আচৰণ বা অতীতৰ ঘটনাবোৰ আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰত। যিবোৰ কথা আমাৰ নিয়ন্ত্ৰণত নাই, সেইবোৰক লৈ চিন্তা কৰি সময় নষ্ট কৰাটো অৰ্থহীন। * '''সজগুণেই শ্ৰেষ্ঠ সম্পদ :''' ষ্টোইকসকলৰ মতে, বাহ্যিক সম্পদ যেনে— ধন, সুখ্যাতি বা ক্ষমতা প্ৰকৃত সুখৰ কাৰণ হ'ব নোৱাৰে। প্ৰকৃত সুখ নিহিত থাকে আমাৰ চৰিত্ৰ আৰু সজগুণৰ মাজত। তেওঁলোকে চাৰিটা মূল সজগুণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে: প্ৰজ্ঞা, সাহস, ন্যায় আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণ। * '''আৱেগৰ পৰিচালনা:''' ষ্টোইকবাদে আৱেগহীন হ'বলৈ নকয়, বৰঞ্চ আৱেগৰ দাস নহৈ আমাৰ চিন্তাধাৰাক শুদ্ধ কৰি পৰিচালনা কৰিবলৈহে শিকায়। ধ্বংসাত্মক আৱেগ যেনে খং, ভয় বা অত্যধিক দুখৰ পৰা মুক্ত হৈ মানসিক শান্তি বজাই ৰখাটোৱেই ইয়াৰ লক্ষ্য।<ref>{{cite web | url=https://plato.stanford.edu/entries/stoicism/ | accessdate=25 June 2026}}</ref> == প্ৰধান দাৰ্শনিকসকল == ষ্টোইকবাদক জনপ্ৰিয় কৰাত তিনিগৰাকী ৰোমান দাৰ্শনিকৰ অৱদান অনস্বীকাৰ্য: * '''মাৰ্কাছ অৰেলিয়াছ:''' এজন ৰোমান সম্ৰাট, যাৰ ব্যক্তিগত দিনলিপি "Meditations" আজিও বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ হিচাপে পৰিচিত। * '''চেনেকা :''' এজন ৰাজনীতিবিদ আৰু নাট্যকাৰ, যিয়ে জীৱনৰ অনিশ্চয়তা আৰু সময়ৰ সদ্ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে গভীৰ চিন্তা আগবঢ়াইছিল। * '''এপিক্টেটাছ :''' এজন দাসৰ পৰা দাৰ্শনিক হোৱা ব্যক্তি, যিয়ে প্ৰমাণ কৰিছিল যে মানুহৰ স্বাধীনতা কেৱল মানসিক দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰশীল। == বৰ্তমান সময়ত প্ৰাসংগিকতা == বৰ্তমান যুগৰ ব্যস্ততা, প্ৰতিযোগিতা আৰু মানসিক চাপৰ মাজত ষ্টোইকবাদৰ প্ৰাসংগিকতা ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছে। মানসিক হতাশাগ্ৰস্ততা আৰু অস্থিৰতা দূৰ কৰিবলৈ আজিৰ প্ৰজন্মই ষ্টোইক দৰ্শনৰ আশ্ৰয় লৈছে। আধুনিক মনোবিজ্ঞানৰ 'কগনিটিভ বিহেভিয়াৰেল থেৰাপী' বহু পৰিমাণে এই ষ্টোইক নীতিৰ ওপৰতেই আধাৰিত, যিয়ে মানুহক নেতিবাচক চিন্তাধাৰা সলনি কৰি এক সুস্থ জীৱন গঢ়াত সহায় কৰে। ষ্টোইকবাদ হৈছে জীৱনৰ প্ৰত্যাহ্বানবোৰক সাহসেৰে মুখামুখি হোৱাৰ এক মানসিক অস্ত্ৰ। ই আমাক পৰিস্থিতিক দোষাৰোপ কৰাৰ সলনি, নিজৰ মানসিক স্থিৰতা বজাই ৰাখি কৰ্মত মনোনিৱেশ কৰিবলৈ অনুপ্ৰেৰণা যোগায়। জীৱনৰ ধুমুহাৰ মাজতো কেনেকৈ স্থিৰ আৰু অবিচলিত হৈ থাকিব পাৰি, সেয়াই হ'ল ষ্টোইকবাদৰ প্ৰকৃত শিক্ষা। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] q99rv6j2t7jdofqdv84jc204bc586dp 0 137473 616693 616314 2026-07-11T09:41:04Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616693 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হৰিচৰণ শইকীয়া | birth_date = c. 1929/1930 | birth_place = [[অসম]], [[ভাৰত]] | occupation = [[সত্ৰীয়া নৃত্য]]ৰ বিশেষজ্ঞ | known_for = [[সত্ৰীয়া নৃত্য]]ৰ প্ৰচাৰ আৰু সংৰক্ষণ | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৬)<br>[[সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা]] (২০১১) }} '''হৰিচৰণ শইকীয়া''' ({{Lang-en| Haricharan Saikia}}) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় [[সত্ৰীয়া নৃত্য]] শিল্পী। অসমৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য সত্ৰীয়াৰ সংৰক্ষণ, অনুশীলন আৰু প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ জীৱনজোৰা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০২৬ চনত তেওঁক ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]] প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="AT1">{{cite news |title=Future of Sattriya in safe hands: Padma Shri awardee Haricharan Saikia |work=The Assam Tribune |url=https://assamtribune.com/future-of-sattriya-in-safe-hands-padma-shri-awardee-haricharan-saikia}}</ref><ref name="AT2">{{cite news |title=Padma Awards 2026: Five from Assam, strong Northeast presence on honours list |work=The Assam Tribune |url=https://assamtribune.com/north-east/padma-awards-2026-five-from-assam-strong-northeast-presence-on-honours-list-1605513}}</ref><ref name="IToday">{{cite news |title=Assam theatre pioneer Nuruddin Ahmed, nine others from Northeast get Padma Shri |work=India Today NE |url=https://www.indiatoday.in/india/story/nuruddin-ahmed-of-assam-nine-others-from-other-northeast-states-named-padma-shri-awardees-2858220-2026-01-27}}</ref><ref>[https://www.etvbharat.com/as/state/padma-shri-award-to-satriya-legend-haricharan-saikia-for-his-life-long-contribution-to-its-promotion-and-expansion-assam-news-ass26012604433 ৯৬ বছৰ বয়সতো সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰ-প্ৰচাৰত ব্যস্ত পদ্মশ্ৰী হৰিচৰণ শইকীয়া]</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু প্ৰশিক্ষণ== শইকীয়াই [[মাজুলী]]ৰ পুৰণি [[কমলাবাৰী সত্ৰ]]ত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, তাতেই তেওঁ শৈশৱৰ পৰাই প্ৰখ্যাত গুৰু মণিৰাম দত্ত বৰবায়নৰ তত্বাৱধানত সত্ৰীয়া নৃত্য শিকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="AT1" /> ==কৰ্মজীৱন== শইকীয়াই [[সত্ৰীয়া নৃত্য]]ৰ অনুশীলন, প্ৰচাৰ আৰু শিক্ষাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল।<ref name="AT1" /> অসমৰ লগতে ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত তেওঁ ব্যাপক পৰিবেশন কৰিছে। কৰ্মজীৱনৰ সময়ছোৱাত তেওঁ [[ভাৰত]]ৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ আগত [[নতুন দিল্লী]]ৰ এক সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানতো অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref name="AT1" /> অসম চৰকাৰে ১৯৯১ চনত তেওঁক “ৰাজ্যিক শিল্পী” হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে, আনহাতে [[কমলাবাৰী সত্ৰ]]ই তেওঁক “বায়ন” উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="শ১">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/from-majulis-sattras-to-padma-honour-who-is-assams-sattriya-maestro-haricharan-saikia-1393805-2026-05-18#google_vignette | title=From Majuli’s Sattras to Padma honour: Who is Assam’s Sattriya Maestro Haricharan Saikia? | accessdate=19 June 2026}}</ref> ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ তেওঁৰ কলাত্মক দক্ষতা আৰু অবিৰত অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০১১ চনত তেওঁক [[সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হয়।<ref name="AT1" /> বয়স বৃদ্ধি হোৱাৰ পিছতো শইকীয়াই নিজৰ প্ৰতিষ্ঠানত সত্ৰীয়া নৃত্য শিকোৱা আৰু যুৱ শিল্পীসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ কামত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থাকে।[1] অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ আজীৱন অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে তেওঁক [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]] প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="AT2" /><ref>[https://theprint.in/india/contribution-of-all-padma-awardess-from-assam-inspiring-himanta/2836355/ Contribution of all Padma awardess from Assam inspiring: Himanta]</ref> ==পুৰস্কাৰ আৰু স্বীকৃতি== * [[সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা]] (২০১১)<ref name="AT1" /> * [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]] (২০২৬)<ref name="AT2" /><ref name="IToday" /><ref>[https://m.economictimes.com/news/india/padma-awards-2026-announced-full-list-of-padma-vibhushan-padma-bhushan-and-padma-shri-winners/articleshow/127477081.cms Padma Awards 2026 announced: Dharmendra, Rohit Sharma, Uday Kotak among recipients; here’s the full list]</ref> * অসম চৰকাৰৰ “ৰাজ্যিক শিল্পী” (১৯৯১)<ref name="শ১"/> * ৰাশ্বেশ্বৰ শইকীয়া বৰবায়ন বঁটা (২০১৮)<ref name="শ১"/> * গুণনিধি বঁটা (২০২৫)<ref name="শ১"/><ref name="শ২">{{cite web | url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2026/English/202650.pdf | title=SHRI HARICHARAN SAIKIA - Padma Shri | accessdate=19 June 2026}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী: অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু সন্মান]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী: নৃত্যশিল্পী]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]] hvoblc2c0l62hirig3nb6ubwgsfq6in 0 137685 616728 614824 2026-07-11T11:43:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616728 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament main | name = মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ | image = | imagesize = | caption = | administrator = [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট পৰিষদ]] | cricket format = টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় (T20I) | tournament format = ৰাউণ্ড-ৰবিন আৰু নকআউট | first = ২০০৯ ইংলেণ্ড | last = ২০২৬ ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছ | next = ২০২৮ পাকিস্তান | participants = ১২ (২০৩০ চনৰ পৰা ১৬ টা) | champions = {{crw|NZL}} (প্ৰথম খিতাপ) | most successful = {{crw|AUS}} (৬ টা খিতাপ) | most runs = Suzie Bates (১,২১৬)<ref>{{Cite web|url=https://espncricinfo.com/|title=Women's T20 World Cup Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|website=Cricinfo|access-date=2020-03-08|archivedate=2020-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200308013452/https://www.espncricinfo.com/|deadurl=yes}}</ref> | most wickets = Megan Schutt (৪৮)<ref>{{Cite web|url=https://espncricinfo.com/|title=Women's T20 World Cup Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|website=Cricinfo|access-date=2020-03-08|archivedate=2020-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200308013452/https://www.espncricinfo.com/|deadurl=yes}}</ref> | current = | website = {{url|https://t20worldcup.com|t20worldcup.com}} }} '''আইচিচি মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ''' ({{Lang-en|ICC Women's T20 World Cup}}) হৈছে ক্ৰিকেট খেলৰ টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফৰ্মেটৰ এক দ্বিবাৰ্ষিক বিশ্বকাপ প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখন [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট পৰিষদ]] (আইচিচি)ৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://icc-cricket.com|title=World T20 renamed as T20 World Cup|access-date=2018-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123200931/https://icc-cricket.com|archive-date=2018-11-23|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ প্ৰথম সংস্কৰণ ২০০৯ চনত [[ইংলেণ্ড]]ত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=World T20 to be called T20 World Cup from 2020 edition: ICC|website=[[The Times of India]] |date=23 November 2018 |access-date=2018-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181124064512/https://indiatimes.com|archive-date=2018-11-24|url-status=live}}</ref> প্ৰথম তিনিটা সংস্কৰণত আঠখন দেশে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ২০১৪ চনৰ সংস্কৰণৰ পৰা অংশগ্ৰহণকাৰী দলৰ সংখ্যা ১০ টালৈ বৃদ্ধি কৰা হয়,<ref>{{cite web |url=https://espncricinfo.com/ |title=India set to host 2025 Women's ODI World Cup |work=ESPN Cricinfo |access-date=26 July 2022 |archivedate=25 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220725234535/https://www.espncricinfo.com/ |deadurl=yes }}</ref> আৰু ২০২৬ চনৰ সংস্কৰণৰ বাবে এই সংখ্যা ১২ টালৈ বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://icc-cricket.com |title=Three sub-continent countries set to host ICC events in next cycle |work=International Cricket Council |access-date=26 July 2022}}</ref> প্ৰতিখন প্ৰতিযোগিতাত এক নিৰ্দিষ্ট সংখ্যক দলে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে, আনহাতে অৱশিষ্ট দলসমূহ গ্ল’বেল কোৱালিফায়াৰৰ জৰিয়তে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। ২০২৮ চনৰ ১২-দলীয়া প্ৰতিযোগিতাখনত ১০ টা দলে স্বয়ংক্ৰিয় যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব; যাৰাক ভিতৰত ২০২৬ চনৰ আইচিচি মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপৰ শীৰ্ষ আঠটা দল, আয়োজক ৰাষ্ট্ৰ (যদিহে ইতিমধ্যে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা নাই), আৰু ২০২৬ চনৰ ৬ জুলাই পৰ্যন্ত আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেংকিঙত পৰৱৰ্তী সৰ্বোচ্চ স্থানত থকা দলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব। ২০২৪ চনলৈকে, মুঠ ৯ টা সংস্কৰণ অনুষ্ঠিত হৈছে আৰু ১২ টা দলে ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ৬ বাৰকৈ খিতাপ দখল কৰা (২০১০, ২০১২, ২০১৪, ২০১৮, ২০২০, ২০২৩) অষ্ট্ৰেলিয়া মহিলা ক্ৰিকেট দল হৈছে আটাইতকৈ সফল দল। আনহাতে ইংলেণ্ড (২০০৯), ৱেষ্ট ইণ্ডিজ (২০১৬) আৰু নিউজিলেণ্ডে (২০২৪) এটাকৈ খিতাপ লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=New venue confirmed for ICC Women's T20 World Cup 2024 |url=https://icc-cricket.com |access-date=20 August 2024 |work=International Cricket Council |date=20 August 2024 }}</ref> ফাইনেলত দক্ষিণ আফ্ৰিকাক পৰাস্ত কৰি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০২৪ চনৰ সংস্কৰণ জয় কৰা নিউজিলেণ্ড বৰ্তমানৰ চেম্পিয়ন। == যোগ্যতা অৰ্জন == [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট পৰিষদ|আইচিচি]] মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেংকিং আৰু এক যোগ্যতা অৰ্জনকাৰী প্ৰতিযোগিতা, মহিলা বিশ্ব টুয়েন্টি২০ কোৱালিফায়াৰৰ দ্বাৰা যোগ্যতা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। ২০১৪ চনলৈকে, আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেংকিঙৰ শীৰ্ষ ছয়টা দলে স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছিল আৰু বাকী থকা দুটা স্থান যোগ্যতা অৰ্জন প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। ২০১৪ চনৰ সংস্কৰণত, আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেংকিঙৰ শীৰ্ষ আঠটা দলৰ ভিতৰৰ ছয়টা স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, যাৰ সৈতে আয়োজক দেশ আৰু তিনিটা কোৱালিফায়াৰ দলে প্ৰতিযোগিতাত যোগ দিছিল। ২০১৬ চনৰ পৰা পৰৱৰ্তী সময়ত, আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দলগত ৰেংকিঙৰ শীৰ্ষ আঠটা দলৰ দ্বাৰা সাতটা স্থান নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, য’ত আয়োজক দেশ আৰু দুটা কোৱালিফায়াৰ দল প্ৰতিযোগিতাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। == ট্ৰফী == আইচিচি মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপৰ বিজয়ীসকলক ব্ৰিটিছ ৰূপকাৰ থমাছ লাইটৰ দ্বাৰা ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা এটা ট্ৰফী প্ৰদান কৰা হয়। উচ্চতাত ৫০ চেণ্টিমিটাৰৰ এই মহিলা ট্ৰফীটো ৰূপৰ প্ৰলেপ থকা বেচ মেটেল ব্যৱহাৰ কৰি কেইবাটাও পৃথক ধাতুৰ কাষ্টিং একত্ৰিত কৰি তৈয়াৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Makers of the ICC Women's T20 World Cup Trophy |url=https://thomaslyte.com/designers-and-makers-icc-womens-t20-world-cup-trophy/ |access-date=2025-08-15 |website=Thomas Lyte |language=en}}</ref> == চূড়ান্ত ফলাফল == <section begin="fr"/> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |+ মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপৰ ফাইনেলৰ বিৱৰণ ! scope="col" rowspan="2" | বছৰ ! scope="colgroup" colspan="4" | ফাইনেল ! scope="col" rowspan="2" class="unsortable" | {{Ref.}} |- ! scope="col" | তাৰিখ আৰু স্থান ! scope="col" | বিজয়ী ! scope="col" | জয়ৰ ব্যৱধান ! scope="col" | ৰানাৰ্ছ-আপ |- ! scope="row" | [[2009 Women's World Twenty20|২০০৯]] | {{dts|2009|06|21|format=dmy}}<br/>[[Lord's|লৰ্ডছ]], [[London|লণ্ডন]] || {{crw|ENG}}<br/><small>৮৬/৪ (১৭ অভাৰ)</small> || [[2009 Women's World Twenty20#Final|৬ উইকেট]] || {{crw|NZ}}<br/><small>৮৫ (২০ অভাৰ)</small> || <ref name="9wf">{{cite web |title=All-conquering England take title |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-twenty20-2009-355925/england-women-vs-new-zealand-women-final-355990/match-report |date=4 July 2008 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |access-date=27 April 2026}}</ref> |- ! scope="row" | [[2010 Women's World Twenty20|২০১০]] | {{dts|2010|05|16|format=dmy}}<br/>[[Kensington Oval|কেনচিংটন অ’ভেল]], [[Bridgetown|ব্ৰীজটাউন]] || {{crw|AUS}}<br/><small>১০৬/৮ (২০ অভাৰ)</small> || [[2010 Women's World Twenty20#Final|৩ ৰান]] || {{crw|NZ}}<br/><small>১০৩/৬ (২০ অভাৰ)</small> || <ref name="10wf">{{Cite web |title=Australia shut down NZ for thrilling trophy win |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-twenty20-2010-412672/australia-women-vs-new-zealand-women-final-412718/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2012 Women's World Twenty20|২০১২]] | {{dts|2012|10|07|format=dmy}}<br/>[[R. Premadasa Stadium|আৰ. প্ৰেমদাছা ষ্টেডিয়াম]], [[Colombo|কলম্বো]] || {{nobr|{{crw|AUS}}}}<br/><small>১৪২/৪ (২০ অভাৰ)</small> || [[2012 Women's World Twenty20#Final|৪ ৰান]] || {{crw|ENG}}<br/><small>১৩৮/৯ (২০ অভাৰ)</small> || <ref name="12wf">{{Cite web |title=Australia keep Women's World T20 title |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-twenty20-2012-13-533235/australia-women-vs-england-women-final-533313/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2014 Women's World Twenty20|২০১৪]] | {{dts|2014|04|06|format=dmy}}<br/>[[Sher-e-Bangla National Cricket Stadium|শ্বেৰ-ই-বাংলা ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম]], [[Dhaka|ঢাকা]] || {{crw|AUS}}<br/><small>১০৬/৪ (১৫.১ অভাৰ)</small> || [[2014 Women's World Twenty20#Final|৬ উইকেট]] || {{crw|ENG}}<br/><small>১০৫/৮ (২০ অভাৰ)</small> || <ref name="14wf">{{Cite web |title=Coyte, Lanning sparkle as Australia coast to hat-trick |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-world-t20-2013-14-628373/australia-women-vs-england-women-final-683015/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2016 Women's World Twenty20|২০১৬]] | {{dts|2016|04|03|format=dmy}}<br/>[[Eden Gardens|ইডেন গাৰ্ডেনছ]], [[Kolkata|কলকাতা]] || {{crw|WIN}}<br/><small>১৪৯/২ (১৯.৩ অভাৰ)</small> || [[2016 Women's World Twenty20 final|৮ উইকেট]] || {{crw|AUS}}<br/><small>১৪৮/৫ (২০ অভাৰ)</small> || <ref name="16wf">{{Cite web |title=West Indies Women gun down 149 for maiden WT20 title |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-world-t20-2015-16-901361/australia-women-vs-west-indies-women-final-951419/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2018 Women's World Twenty20|২০১৮]] | {{dts|2018|11|24|format=dmy}}<br/>[[Sir Vivian Richards Stadium|ছাৰ ভিভিয়ান ৰিচাৰ্ডছ ষ্টেডিয়াম]], [[North Sound|নৰ্থ চাউণ্ড]] || {{crw|AUS}}<br/><small>১০৬/২ (১৫.১ অভাৰ)</small> || [[2018 Women's World Twenty20 final|৮ উইকেট]] || {{crw|ENG}}<br/><small>১০৫ (১৯.৪ অভাৰ)</small> || <ref name="18wf">{{Cite web |title=Gardner, Wareham help Australia lift fourth title |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-world-t20-2018-19-1150525/australia-women-vs-england-women-final-1150555/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2020 Women's T20 World Cup|২০২০]] | {{dts|2020|03|08|format=dmy}}<br/>[[Melbourne Cricket Ground|মেলবৰ্ণ ক্ৰিকেট গ্ৰাউণ্ড]], [[Melbourne|মেলবৰ্ণ]] || {{crw|AUS}}<br/><small>১৮৪/৪ (২০ অভাৰ)</small> || [[2020 Women's T20 World Cup final|৮৫ ৰান]] || {{nobr|{{crw|IND}}}}<br/><small>৯৯ (১৯.১ অভাৰ)</small> || <ref name="20wf">{{Cite web |title=Alyssa Healy, Beth Mooney, Jess Jonassen hand clinical Australia fifth T20 World Cup title |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-world-cup-2019-20-1172990/australia-women-vs-india-women-final-1173070/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2023 Women's T20 World Cup|২০২৩]] | {{dts|2023|02|26|format=dmy}}<br/>[[Newlands Cricket Ground|নিউলেণ্ডছ ক্ৰিকেট গ্ৰাউণ্ড]], [[Cape Town|কেপ টাউন]] || {{crw|AUS}}<br/><small>১৫৬/৬ (২০ অভাৰ)</small> || [[2023 Women's T20 World Cup#Final|১৯ ৰান]] || {{crw|SA}}<br/><small>১৩৭/৬ (২০ অভাৰ)</small> || <ref name="23wf">{{Cite web |title=Mooney's 74* leads clinical Australia to sixth T20 World Cup title |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2022-23-1338037/south-africa-women-vs-australia-women-final-1338062/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2024 Women's T20 World Cup|২০২৪]] | {{dts|2024|10|20|format=dmy}}<br/>[[Dubai International Cricket Stadium|ডুবাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম]], [[Dubai|ডুবাই]] || {{crw|NZ}}<br/><small>১৫৮/৫ (২০ অভাৰ)</small> || [[2024 Women's T20 World Cup final|৩২ ৰান]] || {{crw|SA}}<br/><small>১২৬/৯ (২০ অভাৰ)</small> || <ref name="24wf">{{Cite web |title=Kerr, Halliday deliver World Cup glory on dream day for NZ cricket |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2024-25-1432420/new-zealand-women-vs-south-africa-women-final-1432444/match-report |access-date=6 March 2025 |publisher=[[ESPNcricinfo]] |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[2026 Women's T20 World Cup|২০২৬]] | {{dts|2026|07|05|format=dmy}}<br/>[[Lord's|লৰ্ডছ]], [[London|লণ্ডন]] || {{TBA}}<br/><small> </small> || [[2026 Women's T20 World Cup final|TBD]] || {{TBA}}<br/><small> </small> || |}<section end="fr"/> ==আৰু চাওক== *[[২০২৬ চনৰ মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ক্ৰিকেট]] 2w25ujvpgmt56vfucdbpkj8jysnl9qs 2 137730 616609 616340 2026-07-11T00:45:13Z MS Sakib 25393 616609 wikitext text/x-wiki nationalities = { "American": "মাৰ্কিন", "Turkish": "তুৰ্কী", "Indian": "ভাৰতীয়", "British": "ব্ৰিটিছ", "Chinese": "চীনা", "German": "জাৰ্মান", "French": "ফৰাচী", "Russian": "ৰাছিয়ান", "Afghan": "আফগান", "Albanian": "আলবেনীয়ান", "Andorran": "এণ্ডোৰান", "Angolan": "এংগোলান", "Antiguan": "এণ্টিগুৱান", "Argentine": "আৰ্জেণ্টিনীয়ান", "Argentinian": "আৰ্জেণ্টিনীয়ান", "Armenian": "আৰ্মেনীয়ান", "Australian": "অষ্ট্ৰেলীয়ান", "Austrian": "অষ্ট্ৰীয়ান", "Azerbaijani": "আজাৰবাইজানী", "Azeri": "আজেৰী", "Bahamian": "বাহামীয়", "Bahraini": "বাহৰেইনী", "Bangladeshi": "বাংলাদেশী", "Barbadian": "বাৰ্বাডীয়", "Belarusian": "বেলাৰুছীয়ান", "Belgian": "বেলজীয়ান", "Belizean": "বেলিজীয়ান", "Belizeian": "বেলিজীয়ান", "Beninese": "বেনিনীয়", "Bermudian": "বাৰ্মুদীয়ান", "Bhutanese": "ভূটানী", "Bolivian": "বলিভীয়ান", "Bosnian": "বছনীয়ান", "Burmese": "বাৰ্মীজ", "Botswanan": "বটচোৱানীয়", "Brazilian": "ব্ৰাজিলীয়ান", "Bruneian": "ব্ৰুনেইয়ান", "Bulgarian": "বুলগেৰীয়ান", "Burkinabé": "বুৰকিনা ফাছোৰ", "Burkinabe": "বুৰকিনা ফাছোৰ", "Burman": "বাৰ্মীজ", "Burundian": "বুৰুণ্ডীয়", "Cambodian": "কম্বোডীয়ান", "Cameroonian": "কেমেৰুনীয়ান", "Canadian": "কানাডীয়ান", "Cape Verdean": "কেপ ভাৰ্ডীয়", "Cabo Verdean": "কাবু ভাৰ্ডীয়ান", "Chadian": "চাদীয়ান", "Chilean": "চিলীয়", "Colombian": "কলম্বীয়", "Algerian": "আলজেৰীয়ান", "Comoran": "কোমোৰান", "Comorian": "কোমোৰীয়ান", "Congolese": "কংগোলিজ", "Danish": "ডেনিছ", "DR Congolese": "গণতান্ত্ৰিক কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰী", "Central African": "মধ্য আফ্ৰিকান", "Costa Rican": "কোষ্টাৰিকান", "Croatian": "ক্ৰোৱেছীয়ান", "Cuban": "কিউবান", "Cypriot": "চাইপ্ৰাছীয়", "Czech": "চেক", "Czech Republic": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Czech Republican": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Djiboutian": "জিবুটিয়ান", "Dominican": "ডমিনিকান", "Dutch": "ডাচ্চ", "Netherlandic": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "Netherlander": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "Netherlandsian": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "East Timorese": "পূব তিমুৰীয়", "Timor-Lestean": "পূব তিমুৰীয়", "Ecuadorian": "ইকুৱেডৰীয়ান", "Egyptian": "ইজিপ্তিয়ান", "English": "ইংৰাজ", "Equatorial Guinean": "নিৰক্ষীয় গিনীয়", "Equatoguinean": "নিৰক্ষীয় গিনীয়", "Estonian": "এষ্টোনীয়ান", "Eswatini": "এছোৱাতিনীয়ান", "Ethiopian": "ইথিওপীয়ান", "Fijian": "ফিজীয়ান", "Filipino": "ফিলিপিনো", "Finnish": "ফিনিছ", "Gabonese": "গেবনিজ", "Emirati": "আমিৰাতী", "Gambian": "গাম্বীয়", "Georgian": "জৰ্জীয়", "Ghanaian": "ঘানাইয়ান", "Eritrean": "ইৰিত্ৰীয়ান", "Gibraltarian": "জিব্ৰাল্টাৰীয়ান", "Greek": "গ্ৰীক", "Greenlandic": "গ্ৰীণলেণ্ডীয়", "Grenadian": "গ্ৰেনাডিয়ান", "Guatemalan": "গুৱাটেমালান", "Guinean": "গিনীয়", "Guinea-Bissauan": "গিনি-বিছাউৰ", "Malawian": "মালাউইয়ীয়", "Bissau-Guinean": "গিনি-বিছাউৰ", "Sammarinese": "চান মাৰিনীয়", "Guyanese": "গায়ানীজ", "Haitian": "হাইটিয়ান", "Honduran": "হণ্ডুৰান", "Hungarian": "হাংগেৰীয়ান", "Icelandic": "আইচলেণ্ডীয়", "Indonesian": "ইণ্ডোনেছিয়ান", "Iranian": "ইৰানী", "Japanese": "জাপানী", "Iraqi": "ইৰাকী", "Irish": "আইৰিছ", "Israeli": "ইজৰাইলী", "Italian": "ইটালীয়ান", "Ivorian": "আইভৰীয়", "Ivory Coast": "আইভৰি কোষ্টৰ", "Jamaican": "জামাইকান", "Jordanian": "জৰ্ডানীয়ান", "Kazakh": "কাজাখ", "Kazakhi": "কাজাখী", "Kazakhstani": "কাজাখস্তানী", "Kenyan": "কেনীয়ান", "Kiribati": "কিৰিবাটি", "Korean": "কোৰীয়", "North Korean": "উত্তৰ কোৰিয়ান", "South Korean": "দক্ষিণ কোৰিয়ান", "Kuwaiti": "কুৱেইটী", "Kyrgyz": "কিৰগিজ", "Kyrgyzi": "কিৰগিজী", "Kyrgyzstani": "কিৰগিজস্তানী", "Laotian": "লাওচীয়ান", "Latvian": "লাটভীয়ান", "Lebanese": "লেবানিচ", "Liberian": "লাইবেৰীয়ান", "Libyan": "লিবীয়ান", "Liechtensteiner": "লিচটেনষ্টাইনাৰ", "Lithuanian": "লিথুৱানীয়ান", "Luxembourgish": "লাক্সেমবাৰ্গীয়", "Luxembourgian": "লাক্সেমবাৰ্গীয়", "Macanese": "মেকাওৱীয়", "Timorese": "তিমুৰীয়", "Bosnia-Herzegovinian": "বছনিয়া-হাৰ্জেগোভিনীয়", "Macedonian": "মেচিডোনীয়", "North Macedonian": "উত্তৰ মেচিডোনীয়", "Malagasy": "মাদাগাস্কাৰীয়", "Malaysian": "মালয়েছিয়ান", "Maldivian": "মালদ্বীপীয়", "Malian": "মালীয়", "Maltese": "মাল্টীয়", "Marshallese": "মাৰ্শ্বালীয়", "Mauritanian": "মৌৰিতানীয়ান", "Mauritian": "মৌৰিছিয়ান", "Mexican": "মেক্সিকান", "Micronesian": "মাইক্ৰোনেছীয়", "Moldovan": "মোলডোভীয়", "Moldovian": "মোলডোভীয়", "Moldavian": "মোলডাভিয়ান", "Liechtensteinian": "লিচটেনষ্টাইনীয়", "Achaemenid": "আকেমেনীয়", "Monegasque": "মোনাকীয়", "Monégasque": "মোনাকীয়", "Mongolian": "মংগোলীয়", "Moroccan": "মৰক্কীয়", "Mozambican": "মোজাম্বিকান", "Myanmarese": "ম্যানমাৰৰ", "Namibian": "নামিবীয়", "Nauruan": "নাউৰুৱান", "Nepalese": "নেপালী", "Nepali": "নেপালী", "New Zealander": "নিউজিলেণ্ডীয়", "Nicaraguan": "নিকাৰাগুৱান", "Nigerien": "নাইজাৰীয়", "Nigerian": "নাইজেৰীয়", "Norwegian": "নৰৱেজীয়", "Omani": "ওমানী", "Pakistani": "পাকিস্তানী", "Palauan": "পালাউৱান", "Palestinian": "পেলেষ্টাইনী", "Panamanian": "পানামানীয়", "Papua New Guinean": "পাপুৱা নিউগিনীয়", "Paraguayan": "পাৰাগুৱীয়", "Peruvian": "পেৰুভীয়", "Polish": "পোলিছ", "Portuguese": "পৰ্তুগীজ", "Puerto Rican": "পুৱেৰ্তো ৰিকান", "Qatari": "কাটাৰী", "Romanian": "ৰোমানীয়", "Rwandan": "ৰুৱাণ্ডান", "Slovakian": "শ্লোভাকিয়ান", "Salvadoran": "ছালভাদোৰীয়", "Samoan": "চামোৱান", "San Marinese": "চান মাৰিনীয়", "Sanmarinese": "চান মাৰিনীয়", "Sao Tomean": "চাও টোমেীয়", "Saudi": "চৌদি", "Saudi Arabian": "চৌদি", "Scottish": "স্কটিছ", "Senegalese": "চেনেগালীয়", "Serbian": "চাৰ্বীয়", "Seychellois": "চেচেলীয়", "Sierra Leonean": "চিয়েৰা লিঅ'নীয়", "Singaporean": "ছিংগাপুৰী", "Slovak": "শ্লোভাক", "Slovenian": "শ্লোভেনীয়", "Slovene": "শ্লোভেনীয়", "Somali": "চোমালী", "South African": "দক্ষিণ আফ্ৰিকান", "South Sudanese": "দক্ষিণ চুদানী", "Spanish": "স্পেনিছ", "Sri Lankan": "শ্ৰীলংকান", "Surinamese": "চুৰিনামী", "Swazi": "স্বাজি", "Swedish": "ছুইডিছ", "Swiss": "ছুইচ", "Swiss Confederation": "ছুইচ কনফেডাৰেচনৰ", "Syrian": "চিৰীয়", "Taiwanese": "টাইৱানী", "Tajiki": "তাজিকী", "Tajikistani": "তাজিকিস্তানী", "Tanzanian": "তাঞ্জানীয়ান", "Thai": "থাই", "Togolese": "টোগোলীয়", "Tongan": "টোংগান", "Trinidadian": "ত্ৰিনিদাদীয়ান", "Tunisian": "তিউনিছীয়", "Turkmen": "তুৰ্কমেন", "Turkmeni": "তুৰ্কমেনী", "Turkmenistani": "তুৰ্কমেনিস্তানী", "Turkmenistanian": "তুৰ্কমেনিস্তানী", "Tuvaluan": "টুভালুৱান", "Ugandan": "উগাণ্ডীয়", "Uruguayan": "উৰুগুৱীয়", "Uzbek": "উজবেক", "Uzbeki": "উজবেকী", "Uzbekistani": "উজবেকিস্তানী", "Vanuatu": "ভানুৱাটু", "Vatican": "ভেটিকান", "Venezuelan": "ভেনেজুৱেলীয়", "Vietnamese": "ভিয়েটনামী", "Welsh": "ৱেলছ", "Welshman": "ৱেলছ", "Yemeni": "য়েমেনী", "Zambian": "জাম্বীয়", "Zimbabwean": "জিম্বাবুৱীয়", "Abkhazian": "আবখাজীয়", "Artsakh": "আৰ্টছাখৰ", "Artsakhi": "আৰ্টছাখৰ", "Catalan": "কাটালান", "Chechen": "চেচেন", "Corsican": "কৰ্চিকান", "Crimean": "ক্ৰিমিয়ান", "Falkland Islander": "ফকলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জীয়", "Faroese": "ফাৰোয়েজীয়", "Flemish": "ফ্লেমিছ", "Montenegrin": "মণ্টেনেগ্ৰীয়", "Galician": "গেলিচীয়", "Ukrainian": "ইউক্ৰেইনীয়", "Gaza": "গাজাৰ", "Hong Konger": "হংকংবাসী", "Karelian": "কাৰেলীয়", "Kosovan": "কছোভীয়", "Kosovar": "কছোভাৰ", "Kurdish": "কুৰ্দী", "Ni-Vanuatu": "নি-ভানুৱাটু", "Northern Cypriot": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছীয়", "Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছৰ", "Occitan": "অক্সিটান", "Ossetian": "ওছেটীয়", "Principense": "প্ৰিন্সিপীয়", "Quebecois": "কুইবেকোৱা", "Québécois": "কুইবেকোৱা", "Sardinian": "চাৰ্ডিনীয়", "Sicilian": "চিচিলীয়", "Somalilander": "চোমালিলেণ্ডীয়", "South Ossetian": "দক্ষিণ ওছেটীয়", "Tibetan": "তিব্বতী", "Transnistrian": "ট্ৰান্সনিষ্ট্ৰীয়", "Uyghur": "উইঘুৰ", "Walloon": "ৱালুন", "West Bank": "পশ্চিম তীৰৰ", "Western Sahara": "পশ্চিম ছাহাৰাৰ", "Western Saharan": "পশ্চিম ছাহাৰাৰ", "Abbasid": "আব্বাছীয়", "Akkadian": "আক্কাডীয়", "Anatolian": "আনাতোলিয়ান", "Ancient Egyptian": "প্ৰাচীন মিশৰীয়", "Ancient Greek": "প্ৰাচীন গ্ৰীক", "Tobagonian": "টোবাগোনিয়ান", "Anglo-Norman": "এংলো-নৰ্মান", "Ancient Roman": "প্ৰাচীন ৰোমান", "Anglo-Australian": "এংলো-অষ্ট্ৰেলিয়ান", "Anglo-Irish": "এংলো-আইৰিছ", "Anglo-Saxon": "এংলো-ছেক্সন", "Aramaean": "আৰামীয়", "Assyrian": "অচিৰীয়", "Athenian": "এথেনীয়", "Austro-Hungarian": "অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয়", "Ayyubid": "আইয়ুবীয়", "Aztec": "আজটেক", "Baekje": "বেকজে", "Balhae": "বালহে", "Bohemian": "বোহেমীয়", "Breton": "ব্ৰেটন", "Burgundian": "বাৰ্গাণ্ডীয়", "Byzantine": "বাইজেণ্টাইন", "Canaanite": "কানানীয়", "Carolingian": "কেৰোলিঞ্জীয়", "Carthaginian": "কাৰ্থেজিনীয়", "Celtic": "চেল্টিক", "Chola": "চোল", "Corinthian": "কৰিন্থীয়", "Cossack": "কছাক", "Czechoslovak": "চেকোশ্লোভাক", "Czechoslovakian": "চেকোশ্লোভাক", "Dacian": "ডাচীয়", "Eastern Roman": "পূব ৰোমান", "Edo": "এদো", "Elamite": "এলামীয়", "Etruscan": "ইট্ৰুস্কান", "Fatimid": "ফাতেমী", "Franconian": "ফ্ৰাংকোনীয়", "Frank": "ফ্ৰাংক", "Frankish": "ফ্ৰাংকিছ", "Frisian": "ফ্ৰিজিয়ান", "Gaul": "গল", "Gaulish": "গলীয়", "Ghaznavid": "গজনভীয়", "Ghurid": "ঘূৰীয়", "Goguryeo": "গোগুৰিয়ো", "Golden Horde": "গোল্ডেন হোৰ্ডৰ", "Goryeo": "গোৰিও", "Gupta": "গুপ্ত", "Han": "হান", "Harappan": "হৰপ্পীয়", "Hittite": "হিট্টিট", "Hunnic": "হুনীয়", "Holy Roman": "পৱিত্ৰ ৰোমান", "Holy Roman Empire": "পৱিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ", "Hun": "হুন", "Hurrian": "হুৰীয়", "Iberian": "আইবেৰীয়", "Ilkhanid": "ইলখানীয়", "Illyrian": "ইলিৰীয়", "Inca": "ইনকা", "Jin": "জিন", "Joseon": "জোসন", "Jurchen": "জুৰচেন", "Babylonian": "বেবিলনীয়", "Khitan": "খিতান", "Khmer": "খমেৰ", "Kievan Rus": "কিভান ৰুছ", "Kushan": "কুষাণ", "Liao": "লিয়াও", "Livonian": "লিভোনীয়", "Lombard": "লম্বাৰ্ড", "Lusitanian": "লুচিটানীয়", "Lydian": "লিডীয়", "Macedon": "মেচিডোনীয়", "Mamluk": "মামলুক", "Mamluk Sultanate": "মামলুক চুলতানীৰ", "Tajik": "তাজিক", "Sudanese": "চুডানী", "Mauryan": "মৌৰ্য", "Maya": "মায়া", "Median": "মিদীয়", "Merovingian": "মেৰোভিঞ্জীয়", "Minoan": "মিনোৱান", "Ming": "মিং", "Moorish": "মূৰীয়", "Moravian": "মোৰাভীয়", "Mughal": "মোগল", "Mycenaean": "মাইচেনিয়", "Nabataean": "নাবাতীয়", "Norman": "নৰ্মান", "Norse": "নৰ্চ", "Numidian": "নুমিদীয়", "Olmec": "ওলমেক", "Ostrogoth": "অষ্ট্ৰোগথ", "Ottoman": "উচমানীয়", "Pala": "পাল", "Parthian": "পাৰ্থীয়", "Persian": "পাৰ্ছী", "Phoenician": "ফিনিছীয়", "Prussian": "প্ৰুছিয়ান", "Ptolemaic": "টলেমীয়", "Qing": "চিং", "Rashidun": "ৰাছিদুন", "Rhodesian": "ৰোডেছীয়", "Roman": "ৰোমান", "Safavid": "চাফাৱী", "Samogitian": "চামোগিতীয়", "Saracen": "চাৰাচেন", "Sarmatian": "চাৰ্মাটীয়", "Sasanian": "চাছানীয়", "Scythian": "স্কিথীয়", "Seleucid": "চেলেউচিড", "Seljuk": "চেলজুক", "Sena": "সেন", "Shang": "ছাং", "Silesian": "চাইলেছীয়", "Silla": "চিলা", "Song": "চুং", "Soviet": "ছোভিয়েট", "Spartan": "স্পাৰ্টান", "Sui": "চুই", "Sumerian": "চুমেৰীয়", "Tang": "তাং", "Tartar": "তাতাৰ", "Theban": "থিবীয়", "Thracian": "থ্ৰেছীয়", "Timurid": "তিমুৰীয়", "Tokugawa": "তোকুগাৱা", "Toltec": "টলটেক", "Transylvanian": "ট্ৰান্সিলভানীয়", "Umayyad": "উমাইয়া", "Urartian": "উৰাৰ্তীয়", "Vandal": "ভেণ্ডাল", "Vedic": "বৈদিক", "Cuban-American": "কিউবান-আমেৰিকান", "Anglo-American": "এংলো-আমেৰিকান", "Viking": "ভাইকিং", "Visigoth": "ভিছিগথ", "Wuyue": "উইউয়ে", "Xia": "চিয়া", "Yamato": "য়ামাতো", "Yuan": "য়ুৱান", "Yugoslav": "যুগোশ্লাভ", "Yugoslavian": "যুগোশ্লাভ", "Zhou": "চৌ", "African-American": "আফ্ৰিকান-আমেৰিকান", "Afro-American": "আফ্ৰো-আমেৰিকান", "Arab-American": "আৰব-মাৰ্কিন", "British-American": "ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান", "Chinese-American": "চীনা-আমেৰিকান", "Korean-American": "কোৰীয়-আমেৰিকান", "Filipino-American": "ফিলিপিনো-আমেৰিকান", "French-American": "ফৰাচী-আমেৰিকান", "German-American": "জাৰ্মান-আমেৰিকান", "Greek-American": "গ্ৰীক-আমেৰিকান", "Haitian-American": "হাইটিয়ান-আমেৰিকান", "Indian-American": "ভাৰতীয়-আমেৰিকান", "Iranian-American": "ইৰানী-আমেৰিকান", "Irish-American": "আইৰিছ-মাৰ্কিন", "Italian-American": "ইটালীয়-আমেৰিকান", "Japanese-American": "জাপানী-আমেৰিকান", "Nigerian-American": "নাইজেৰীয়-আমেৰিকান", "Pakistani-American": "পাকিস্তানী-আমেৰিকান", "Vietnamese-American": "ভিয়েটনামী-আমেৰিকান", "Aboriginal": "এবৰিজিনেল", "Mexican-American": "মেক্সিকান-আমেৰিকান", "East Asian": "পূব এছিয়ান", "African": "আফ্ৰিকান", "Afro": "আফ্ৰো", "Afro-Caribbean": "আফ্ৰো-কেৰিবিয়ান", "Asian": "এছিয়ান", "Australasian": "অষ্ট্ৰেলেছীয়", "Balkan": "বলকান", "Baltic": "বাল্টিক", "Caribbean": "কেৰিবিয়ান", "Eurasian": "ইউৰেছীয়", "Hispanic": "হিস্পানিক", "Latin American": "লেটিন আমেৰিকান", "Latino": "লেটিনো", "Melanesian": "মেলানেছীয়", "Nordic": "নৰ্ডিক", "Polynesian": "পলিনেশীয়", "Scandinavian": "স্ক্যাণ্ডিনেভীয়", "Slavic": "শ্লাভীয়", "Turkic": "তুৰ্কীয়", "European": "ইউৰোপীয়ান", "North American": "উত্তৰ আমেৰিকান", "South American": "দক্ষিণ আমেৰিকান", "Antarctic": "এণ্টাৰ্কটিক", "Oceanian": "ওচেনিয়ান", "Southeast Asian": "দক্ষিণ-পূব এছিয়ান", "Central Asian": "মধ্য এছিয়ান", "South Asian": "দক্ষিণ এছিয়", "Siberian": "চাইবেৰীয়", "Mesopotamian": "মেচোপটেমীয়", "Middle Eastern": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ", "Arabian": "আৰবীয়", "Guamanian": "গুৱামেনীয়", "soviet belarusian": "ছোভিয়েট বেলাৰুছীয়", "Carthagian": "কাৰ্থেজীয়", "Afghani": "আফগানী", "American Samoan": "আমেৰিকান চামোৱান", "Britannian": "ব্ৰিটানিয়ান", "Hispanian": "হিস্পানিয়ান", "Lusitanian": "লুচিটানীয়", "us-american": "মাৰ্কিন", "us american": "মাৰ্কিন", "usa-american": "মাৰ্কিন", "usa american": "মাৰ্কিন", "united states of american": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ", "serbia and montenegro": "চাৰ্বিয়া আৰু মণ্টেনেগ্ৰোৰ", "east german": "পূব জাৰ্মান", "west german": "পশ্চিম জাৰ্মান", "west pakistani": "পশ্চিম পাকিস্তানী", "east prussian": "পূব প্ৰুছীয়", "west prussian": "পশ্চিম প্ৰুছীয়", "Afghanistani": "আফগানিস্তানী", "soviet russian": "ছোভিয়েট ৰুছ", "soviet ukrainian": "ছোভিয়েট ইউক্ৰেইনীয়", "south vietnamese": "দক্ষিণ ভিয়েটনামী", "north vietnamese": "উত্তৰ ভিয়েটনামী", "tanganyikan": "তাংগানিকান", "zanzibari": "জাঞ্জিবাৰী", "east pakistani": "পূব পাকিস্তানী", "transjordanian": "ট্ৰান্সজৰ্ডানীয়", "czechoslovakian": "চেকোশ্লোভাক", "ussr": "ছোভিয়েট", } states_ethnicities = { "Alabama": "আলাবামাৰ", "Alabamian": "আলাবামাৰ", "Alaska": "আলাস্কাৰ", "Arizona": "এৰিজোনাৰ", "Arizonan": "এৰিজোনাৰ", "Arkansas": "আৰ্কানচাছৰ", "California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ", "Californian": "কেলিফৰ্নিয়াৰ", "Colorado": "কলোৰাডোৰ", "Connecticut": "কানেক্টিকাটৰ", "Connecticuter": "কানেক্টিকাটৰ", "Delaware": "ডেলাৱেৰৰ", "Florida": "ফ্লৰিডাৰ", "Floridian": "ফ্লৰিডাৰ", "Georgia": "জৰ্জিয়াৰ", "Georgian": "জৰ্জিয়াৰ", "Hawaii": "হাৱাইৰ", "Hawaiian": "হাৱাইয়ান", "Idaho": "আইডাহোৰ", "Idahoan": "আইডাহোৰ", "Illinois": "ইলিনয়ৰ", "Illinoisan": "ইলিনয়ৰ", "Indiana": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Indianan": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Hoosier": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Iowa": "আয়োৱাৰ", "Iowan": "আয়োৱাৰ", "Kansas": "কানছাছৰ", "North Carolinian": "উত্তৰ কেৰোলিনাৰ", "Coloradan": "কলোৰাডোৰ", "Delawarean": "ডেলাৱেৰৰ", "Kansan": "কানছাছৰ", "Kentucky": "কেণ্টাকিৰ", "Kentuckian": "কেণ্টাকিৰ", "Louisiana": "লুইজিয়ানাৰ", "Louisianan": "লুইজিয়ানাৰ", "Maine": "মেইনৰ", "Mainer": "মেইনৰ", "Maryland": "মেৰিলেণ্ডৰ", "Marylander": "মেৰিলেণ্ডৰ", "Massachusetts": "মেছাচুচেটছৰ", "Massachusettsan": "মেছাচুচেটছৰ", "Michigan": "মিছিগানৰ", "Michigander": "মিছিগানৰ", "Minnesota": "মিনেসোটাৰ" "Minnesotan": "মিনেসোটাৰ", "Arkansan": "আৰ্কানচাছৰ", "Alaskan": "আলাস্কাৰ", "Mississippi": "মিছিচিপিৰ", "Mississippian": "মিছিচিপিৰ", "Missouri": "মিছৌৰিৰ", "Montana": "মণ্টানাৰ", "Montanan": "মণ্টানাৰ", "Nebraska": "নেব্ৰাস্কাৰ", "Nebraskan": "নেব্ৰাস্কাৰ", "Nevada": "নেভাডাৰ", "Nevadan": "নেভাডাৰ", "New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰৰ", "New Hampshirite": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰৰ", "New Mexican": "নিউ মেক্সিকোৰ", "Ohioan": "অহিঅ'ৰ", "New Jersey": "নিউ জাৰ্চিৰ", "New Jerseyan": "নিউ জাৰ্চিৰ", "New Mexico": "নিউ মেক্সিকোৰ", "New York": "নিউ ইয়ৰ্কৰ", "New Yorker": "নিউ ইয়ৰ্কৰ", "North Carolina": "উত্তৰ কেৰোলিনাৰ", "North Dakota": "উত্তৰ ডাকোটাৰ", "North Dakotan": "উত্তৰ ডাকোটাৰ", "Ohio": "অহিঅ'ৰ", "Oklahoma": "ওকলাহোমাৰ", "Oklahoman": "ওকলাহোমাৰ", "Oregon": "ওৰেগনৰ", "Pennsylvania": "পেনচিলভেনিয়াৰ", "Pennsylvanian": "পেনচিলভেনিয়াৰ", "Missourian": "মিছৌৰিৰ", "Wisconsin": "উইচকনচিনৰ", "Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ডৰ", "Oregonian": "ওৰেগনৰ", "Washingtonian": "ৱাছিংটনৰ", "South Carolina": "দক্ষিণ কেৰোলিনাৰ", "South Carolinian": "দক্ষিণ কেৰোলিনাৰ", "Tennessee": "টেনেচিৰ", "Tennessean": "টেনেচিৰ", "Texas": "টেক্সাছৰ", "Texan": "টেক্সাছৰ", "Utah": "উটাহৰ", "Utahn": "উটাহৰ", "Vermont": "ভাৰ্মণ্টৰ", "Vermonter": "ভাৰ্মণ্টৰ", "South Dakotan": "দক্ষিণ ডাকোটাৰ", "South Dakota": "দক্ষিণ ডাকোটা", "Virginia": "ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Virginian": "ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Washington": "ৱাছিংটনৰ", "West Virginia": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ", "West Virginian": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Wisconsinite": "উইচকনচিনৰ", "Rhode Islander": "ৰোড আইলেণ্ডৰ", "Wyoming": "ৱাইঅ'মিংৰ", "Wyomingite": "ৱাইঅ'মিংৰ", "Andhra Pradesh": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ", "Arunachal Pradesh": "অৰুণাচল প্ৰদেশৰ", "Assam": "অসমৰ", "Assamese": "অসমীয়া", "Bihar": "বিহাৰৰ", "Bihari": "বিহাৰী", "Chhattisgarh": "ছত্তীশগড়ৰ", "Chhattisgarhi": "ছত্তীশগড়ী", "Goa": "গোৱাৰ", "Goan": "গোৱাৰ", "Gujarat": "গুজৰাটৰ", "Gujarati": "গুজৰাটী", "Haryana": "হাৰিয়ানাৰ", "Haryanvi": "হাৰিয়ানৱী", "Himachal Pradesh": "হিমাচল প্ৰদেশৰ", "Himachali": "হিমাচলী", "Jharkhand": "ঝাৰখণ্ডৰ", "Jharkhandi": "ঝাৰখণ্ডী", "Maharashtrian": "মহাৰাষ্ট্ৰীয়", "Karnataka": "কৰ্ণাটকৰ", "Kannadiga": "কানাড়া", "Kerala": "কেৰালাৰ", "Keralite": "কেৰালাৰ", "Malayali": "মালায়ালী", "Madhya Pradesh": "মধ্যপ্ৰদেশৰ", "Maharashtra": "মহাৰাষ্ট্ৰৰ", "Marathi": "মাৰাঠী", "Manipur": "মণিপুৰৰ", "Manipuri": "মণিপুৰী", "Meghalaya": "মেঘালয়ৰ", "Meghalayan": "মেঘালয়ৰ", "Mizoram": "মিজোৰামৰ", "Mizo": "মিজো", "Nagaland": "নাগালেণ্ডৰ", "Naga": "নাগা", "Odisha": "ওড়িশাৰ", "Odia": "ওড়িয়া", "Punjab": "পঞ্জাবৰ", "Punjabi": "পঞ্জাবী", "Rajasthan": "ৰাজস্থানৰ", "Rajasthani": "ৰাজস্থানী", "Sikkim": "ছিক্কিমৰ", "Sikkimese": "ছিক্কিমী", "Tamil Nadu": "তামিলনাডুৰ", "Tamil": "তামিল", "Telangana": "তেলেংগানাৰ", "Telugu": "তেলুগু", "Tripura": "ত্ৰিপুৰাৰ", "Tripuri": "ত্ৰিপুৰী", "Uttar Pradesh": "উত্তৰপ্ৰদেশৰ", "Uttarakhand": "উত্তৰাখণ্ডৰ", "West Bengal": "পশ্চিমবংগৰ", "Bengali": "বাঙালী", "Kashmir": "কাশ্মীৰৰ", "Kashmiri": "কাশ্মীৰী", "Amazigh": "আমাজিগ", "Amhara": "আমহাৰা", "Andalusian": "আন্দালুচিয়ান", "Arab": "আৰব", "Aztec": "এজটেক", "Baloch": "বেলুচ", "Bantu": "বাণ্টু", "Bashkir": "বাশকিৰ", "Basque": "বাস্ক", "Bavarian": "বাভাৰীয়", "Berber": "বাৰ্বাৰ", "Bodo": "বড়ো", "Breton": "ব্ৰেটন", "Catalan": "কাটালান", "Navajo": "নাভাহো", "Chechen": "চেচেন", "Cherokee": "চেৰোকী", "Circassian": "চাৰকাচিয়ান", "Coptic": "কপ্টিক", "Cornish": "কৰ্নিছ", "Corsican": "কৰ্চিকান", "Cree": "ক্ৰী", "Diné": "দিনে", "Flemish": "ফ্লেমিছ", "Gaelic": "গেলিক", "Galician": "গেলিচীয়", "Hmong": "হমং", "Igbo": "ইগবো", "Inca": "ইনকা", "Inuit": "ইনুইট", "Kiowa": "কিওৱা", "Sikh": "শিখ", "Konkani": "কোংকণী", "Kurdish": "কুৰ্দী", "Lango": "লাঙ্গো", "Laz": "লাজ", "Maasai": "মাচাই", "Maithili": "মৈথিলী", "Manx": "মেংকছ", "Maori": "মাওৰী", "Māori": "মাওৰী", "Maratha": "মাৰাঠা", "Mayan": "মায়ান", "Métis": "মেটিছ", "Mixtec": "মিক্সটেক", "Mongol": "মঙ্গোল", "Native American": "আদিবাসী আমেৰিকান", "Niuean": "নিউৱান", "Oromo": "ওৰোমো", "Parsi": "পাৰ্চী", "Pashtun": "পাষ্টুন", "Rajput": "ৰাজপুত", "Red Indian": "ৰেড ইণ্ডিয়ান", "Romani": "ৰোমানী", "Saami": "চামী", "Sami": "চামী", "Santali": "সাঁওতালী", "Sardinian": "চাৰ্ডিনীয়", "Scots": "স্কটছ", "Scots-born": "স্কটিছ বংশোদ্ভূত", "Scots-Irish": "স্কটছ-আইৰিছ", "Sicilian": "চিচিলীয়", "Sindhi": "সিন্ধী", "Sinhalese": "সিংহলী", "Sioux": "চিউ", "Sorbian": "চৰ্বিয়ান", "Syriac": "চিৰিয়াক", "Tahitian": "তাহিতিয়ান", "Tatar": "তাতাৰ", "Tibetan": "তিব্বতী", "Tuareg": "তুৱাৰেগ", "Uyghur": "উইঘুৰ", "Venetian": "ভেনিছীয়", "Walloon": "ৱালুন", "Yoruba": "য়োৰুবা", "Zulu": "জুলু", "Zuni": "জুনি", "New Brunswick": "নিউ ব্ৰান্সউইকৰ", "muslim": "মুছলমান", "hindu": "হিন্দু", "buddhist": "বৌদ্ধ", "jewish": "ইহুদী", "christian": "খ্ৰীষ্টান", "jain": "জৈন", "sikh": "শিখ", "bahá'í": "বাহাই", "Ainu": "আইনু", "Ashanti": "আছাণ্টি", "Hutu": "হুতু", "Tutsi": "তুতচি", "Prince Edward Island": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ডৰ", "Puducherry": "পুডুচেৰীৰ", "Pygmy": "পিগমি", "Khoisan": "খোইচান", "Guarani": "গুৱাৰানী", "Mapuche": "মাপুচে", "Quechua": "কেচুৱা", "Aymara": "আইমাৰা", "Mestizo": "মেষ্টিজো", "Mulatto": "মুলাটো", "Creole": "ক্ৰিয়োল", "Cajun": "কাজুন", "Amish": "আমিছ", "Mormon": "মৰ্মন", "pashto": "পশতু", "Bedouin": "বেদুইন", "Druze": "দ্ৰুজ", "Samaritan": "চামাৰিটান", "Yazidi": "য়াজিদী", "Zoroastrian": "জৰাথুস্ত্ৰবাদী", "Sufi": "চুফী", "Wahhabi": "ৱাহাবী", "Salafi": "চালাফী", "Sunni": "ছুন্নী", "Shia": "ছিয়া", "Ahmadiyya": "আহমদীয়া", "Basotho": "লেছোথান", "Mosotho": "লেছোথান", "Motswana": "বটচোৱানীয়", "Tswana": "চোৱানা", "Acadian": "আকাদীয়", "Andaman and Nicobar Islands": "আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ", "Chandigarh": "চণ্ডীগড়ৰ", "Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu": "দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি আৰু দমন আৰু দিউৰ", "Jammu and Kashmir": "জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ", "Ladakh": "লাডাখৰ", "Lakshadweep": "লাক্ষাদ্বীপৰ", "Pondicherry": "পণ্ডিচেৰীৰ", "Ontario": "অণ্টাৰিঅ'ৰ", "British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়াৰ", "Alberta": "আলবাৰ্টাৰ", "Saskatchewan": "চাচকাচুৱানৰ", "Manitoba": "মানিটোবাৰ", "Quebec": "কুইবেকৰ", "Newfoundland and Labrador": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰৰ", "Newfoundland": "নিউফাউণ্ডলেণ্ডৰ", "Pakhtun": "পাখতুন", "Pushtun": "পুস্তুন", "Pathan": "পাঠান", "Nova Scotia": "নোভা স্কোচিয়াৰ", } country_nouns = { "USA": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "United States": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "United States of America": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Chagos Archipelago": "চাগোছ দ্বীপপুঞ্জ", "Curaçao": "কুৰাচাও", "American Samoa": "আমেৰিকান চামোৱা", "Asia": "এছিয়া", "Europe": "ইউৰোপ", "Africa": "আফ্ৰিকা", "North America": "উত্তৰ আমেৰিকা", "South America": "দক্ষিণ আমেৰিকা", "Antarctica": "এণ্টাৰ্কটিকা", "Oceania": "ওচেনিয়া", "Middle East": "মধ্যপ্ৰাচ্য", "Southeast Asia": "দক্ষিণ-পূব এছিয়া", "Central Asia": "মধ্য এছিয়া", "South Asia": "দক্ষিণ এছিয়া", "East Asia": "পূব এছিয়া", "Siberia": "চাইবেৰিয়া", "Balkans": "বলকান", "Baltics": "বাল্টিক", "Scandinavia": "স্ক্যাণ্ডিনেভিয়া", "Caribbean": "কেৰিবিয়ান", "Latin America": "লেটিন আমেৰিকা", "Deccan": "দাক্ষিণাত্য", "Rajputana": "ৰাজপুতানা", "Canary Islands": "কানাৰী দ্বীপপুঞ্জ", "Balearic Islands": "বালিয়াৰীয় দ্বীপপুঞ্জ", "Azores": "আজোৰেচ", "Madeira": "মাদেইৰা", "Galapagos": "গালাপাগোছ", "Easter Island": "ইষ্টাৰ দ্বীপ", "Polynesia": "পলিনেশিয়া", "Micronesia": "মাইক্ৰোনেশিয়া", "Melanesia": "মেলানেশিয়া", "Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো", "Guam": "গুৱাম", "US Virgin Islands": "মাৰ্কিন ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ", "Northern Mariana Islands": "উত্তৰ মাৰিয়ানা দ্বীপপুঞ্জ", "the united states": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Gibraltar": "জিব্ৰাল্টাৰ", "Bermuda": "বাৰ্মুডা", "Cayman Islands": "কেইমেন দ্বীপপুঞ্জ", "British Virgin Islands": "ব্ৰিটিছ ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ", "Falkland Islands": "ফকলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জ", "Iberia": "আইবেৰিয়া", "Arabia": "আৰব", "Horn of Africa": "হৰ্ণ অফ আফ্ৰিকা", "Canada": "কানাডা", "Mexico": "মেক্সিকো", "Antigua & Barbuda": "এণ্টিগুৱা আৰু বাৰ্বুডা", "Brazil": "ব্ৰাজিল", "Argentina": "আৰ্জেণ্টিনা", "Colombia": "কলম্বিয়া", "Chile": "চিলি", "Ecuador": "ইকুৱেডৰ", "Uruguay": "উৰুগুৱে", "United Kingdom": "যুক্তৰাজ্য", "UK": "যুক্তৰাজ্য", "England": "ইংলেণ্ড", "Scotland": "স্কটলেণ্ড", "Wales": "ৱেলছ", "Northern Ireland": "উত্তৰ আয়াৰলেণ্ড", "Ireland": "আয়াৰলেণ্ড", "France": "ফ্ৰান্স", "Germany": "জাৰ্মানি", "Italy": "ইটালি", "Spain": "স্পেইন", "Portugal": "পৰ্তুগাল", "Netherlands": "নেডাৰলেণ্ডচ", "The Northern Netherlands": "উত্তৰ নেডাৰলেণ্ডচ", "Belgium": "বেলজিয়াম", "Switzerland": "ছুইজাৰলেণ্ড", "Austria": "অষ্ট্ৰিয়া", "Sweden": "ছুইডেন", "Norway": "নৰৱে", "Denmark": "ডেনমাৰ্ক", "Finland": "ফিনলেণ্ড", "Russia": "ৰাছিয়া", "Ukraine": "ইউক্ৰেইন", "Poland": "পোল’লেণ্ড", "Romania": "ৰোমানিয়া", "Hungary": "হাংগেৰী", "Greece": "গ্ৰীচ", "Serbia": "চাৰ্বিয়া", "Bosnia and Herzegovina": "বছনিয়া আৰু হাৰ্জেগোভিনা", "Trinidad and Tobago": "ত্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগো", "North Macedonia": "উত্তৰ মেচিডোনিয়া", "Slovakia": "শ্লোভাকিয়া", "Kosovo": "কছোভো", "Belarus": "বেলাৰুছ", "China": "চীন", "Hong Kong": "হংকং", "Macau": "মেকাও", "Taiwan": "টাইৱান", "Japan": "জাপান", "South Korea": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "India": "ভাৰত", "Bangladesh": "বাংলাদেশ", "Pakistan": "পাকিস্তান", "Myanmar": "ম্যানমাৰ", "Indonesia": "ইণ্ডোনেছিয়া", "Singapore": "ছিংগাপুৰ", "Malaysia": "মালয়েছিয়া", "Thailand": "থাইলেণ্ড", "Vietnam": "ভিয়েটনাম", "Philippines": "ফিলিপাইন", "Nepal": "নেপাল", "Sri Lanka": "শ্ৰীলংকা", "Afghanistan": "আফগানিস্তান", "Uzbekistan": "উজবেকিস্তান", "Turkey": "তুৰস্ক", "Iran": "ইৰান", "Saudi Arabia": "চৌদি আৰব", "United Arab Emirates": "সংযুক্ত আৰব আমিৰাত", "Qatar": "কাটাৰ", "Kuwait": "কুৱেইট", "Oman": "ওমান", "Israel": "ইজৰায়েল", "Jordan": "জৰ্ডান", "Lebanon": "লেবানন", "Syria": "চিৰিয়া", "Iraq": "ইৰাক", "Egypt": "মিশৰ", "South Africa": "দক্ষিণ আফ্ৰিকা", "Nigeria": "নাইজেৰিয়া", "Kenya": "কেনিয়া", "Morocco": "মৰক্কো", "Ethiopia": "ইথিওপিয়া", "Ghana": "ঘানা", "Senegal": "চেনেগাল", "Algeria": "আলজেৰিয়া", "Tunisia": "তিউনিছিয়া", "Angola": "এংগোলা", "Cameroon": "কেমেৰুন", "Uganda": "উগাণ্ডা", "Gambia": "গাম্বিয়া", "Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়া", "New Zealand": "নিউজিলেণ্ড", "Aotearoa": "নিউজিলেণ্ড", "Transnistria": "ট্ৰান্সনিষ্ট্ৰিয়া", "Abkhazia": "আবখাজিয়া", "South Ossetia": "দক্ষিণ ওছেটিয়া", "Somaliland": "চোমালিলেণ্ড", "Mesopotamia": "মেচোপটেমিয়া", "Sumeria": "চুমেৰিয়া", "Babylonia": "বেবিলনিয়া", "Assyria": "অচিৰিয়া", "Phoenicia": "ফিনিশিয়া", "Carthage": "কাৰ্থেজ", "Macedonia": "মেচিডোনিয়া", "Gaul": "গল", "Britannia": "ব্ৰিটানিয়া", "Hispania": "হিস্পানিয়া", "Lusitania": "লুচিটানিয়া", "Thrace": "থ্ৰেচ", "Dacia": "ডাচিয়া", "Illyria": "ইলিৰিয়া", "Parthia": "পাৰ্থিয়া", "Yugoslavia": "যুগোশ্লাভিয়া", "Czechoslovakia": "চেকোশ্লোভাকিয়া", "Vijayanagara": "বিজয়নগৰ", "Maratha Empire": "মাৰাঠা সাম্ৰাজ্য", "South Georgia and the South Sandwich Islands": "দক্ষিণ জৰ্জিয়া আৰু দক্ষিণ চেণ্ডউইচ দ্বীপপুঞ্জ", "Jersey": "জাৰ্চি", "Guernsey": "গাৰ্নচি", "Isle of Man": "আইল অফ মেন", "Sikh Empire": "শিখ সাম্ৰাজ্য", "Alderney": "অল্ডাৰ্নি", "Sark": "চাৰ্ক", "Curacao": "কুৰাচাও", "Aruba": "আৰুবা", "Sint Eustatius": "চিণ্ট ইউষ্টাচিয়াছ", "Sint Maarten": "চিণ্ট মাৰ্টেন", "Caribbean Netherlands": "কেৰিবিয়ান নেডাৰলেণ্ডচ", "Bonaire": "বোনাইৰে", "Anguilla": "এংগুইলা", "Montserrat": "মণ্টচেৰাট", "Turks and Caicos Islands": "টাৰ্কচ আৰু কাইকোচ দ্বীপপুঞ্জ", "Saint Helena": "চেণ্ট হেলেনা", "Ascension Island": "এচেনচন দ্বীপ", "Tristan da Cunha": "ট্ৰিষ্টান ডা কুনিয়া", "Akrotiri and Dhekelia": "আক্ৰোতিৰি আৰু ঢেকেলিয়া", "Pitcairn Islands": "পিটকেয়াৰ্ণ দ্বীপপুঞ্জ", "Faroe Islands": "ফ্যাৰো দ্বীপপুঞ্জ", "Greenland": "গ্ৰীণলেণ্ড", "Svalbard": "স্ভালবাৰ্ড", "New Caledonia": "নিউ কেলেডোনিয়া", "French Polynesia": "ফৰাচী পলিনেশিয়া", "Wallis and Futuna": "ৱালিচ আৰু ফুটুনা", "French Guiana": "ফৰাচী গায়ানা", "Martinique": "মাৰ্টিনিক", "Sahrawi Arab Democratic Republic": "ছাহাৰাউই আৰব গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Guadeloupe": "গুৱাদেলুপ", "Mayotte": "মায়োত", "Réunion": "ৰিইউনিয়ন", "Cook Islands": "কুক দ্বীপপুঞ্জ", "Niue": "নিউৱে", "Tokelau": "টোকেলাউ", "Western Sahara": "পশ্চিম ছাহাৰা", "Turkish Cyprus": "তুৰ্কী চাইপ্ৰাছ", "Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ", "North Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ", "Turkish Cypriot": "তুৰ্কী চাইপ্ৰিয়ট", "Artsakh": "আৰ্টছাখ", "Republic of Artsakh": "আৰ্টছাখ প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Saba": "চাবা", "Republic of China": "চীন প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Nagorno-Karabakh": "নাগোৰ্নো-কাৰাবাখ", "Nagorno-Karabakh Republic": "নাগোৰ্নো-কাৰাবাখ প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Donetsk People's Republic": "ডোনেটস্ক গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী", "Luhansk People's Republic": "লুহানস্ক গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী", "Palestine": "পেলেষ্টাইন", "State of Palestine": "পেলেষ্টাইন ৰাষ্ট্ৰ", "Republic of Kosovo": "কছোভো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Turkish Republic of Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ তুৰ্কী প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Saint Pierre and Miquelon": "চেণ্ট পিয়েৰ আৰু মিকেলন", "Republic of Somaliland": "চোমালিলেণ্ড প্ৰজাতন্ত্ৰ", "East Germany": "পূব জাৰ্মানি", "West Germany": "পশ্চিম জাৰ্মানি", "British India": "ব্ৰিটিছ ভাৰত", "Soviet Union": "ছোভিয়েট ইউনিয়ন", "Russian Empire": "ৰুছ সাম্ৰাজ্য", "Ottoman Empire": "উচমানীয় সাম্ৰাজ্য", "Kingdom of Hungary": "হাংগেৰী ৰাজ্য", "Prussia": "প্ৰুছিয়া", "Austro-Hungarian Empire": "অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্য", "Kingdom of Yugoslavia": "যুগোশ্লাভিয়া ৰাজ্য", "Åland Islands": "অলান্দ দ্বীপপুঞ্জ", "Christmas Island": "খ্ৰীষ্টমাছ দ্বীপ", "Norfolk Island": "নৰফোক দ্বীপ", "Cocos (Keeling) Islands": "কোকোচ (কিলিং) দ্বীপপুঞ্জ","Federated States of Micronesia": "মাইক্ৰোনেশিয়া যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "British Indian Ocean Territory": "ব্ৰিটিছ ভাৰত মহাসাগৰীয় অঞ্চল", "Bougainville": "বুগেনভিল", "Czechia": "চেকিয়া", "Eswatini": "এছোৱাতিনি", "Swaziland": "ছোৱাজিলেণ্ড", "Czech Republic": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Burma": "ম্যানমাৰ", "Republic of Korea": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "ROK": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "Korea, South": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "Democratic People's Republic of Korea": "উত্তৰ কোৰিয়া", "DPRK": "উত্তৰ কোৰিয়া", "Korea, North": "উত্তৰ কোৰিয়া", "Russian Federation": "ৰাছিয়া", "Lao People's Democratic Republic": "লাওচ", "Islamic Republic of Iran": "ইৰান", "Iran, Islamic Republic of": "ইৰান", "Syrian Arab Republic": "চিৰিয়া", "Lao PDR": "লাওচ", "Viet Nam": "ভিয়েটনাম", "Plurinational State of Bolivia": "বলিভিয়া", "Bolivarian Republic of Venezuela": "ভেনেজুৱেলা", "Congo Republic": "কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of Moldova": "মোলডোভা", "Brunei Darussalam": "ব্ৰুনেই", "Cabo Verde": "কেপ ভাৰ্ডে", "Timor-Leste": "পূব তিমুৰ", "DR Congo": "কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "DRC": "কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of the Congo": "কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Ivory Coast": "আইভৰি কোষ্ট", "The Gambia": "গাম্বিয়া", "The Bahamas": "বাহামাছ", "FSM": "মাইক্ৰোনেশিয়া যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Caucasus": "ককেছাছ", "South Caucasus": "দক্ষিণ ককেছাছ", "North Caucasus": "উত্তৰ ককেছাছ", "Transcaucasia": "ট্ৰান্সককেশিয়া", "Southern Europe": "দক্ষিণ ইউৰোপ", "Central Europe": "মধ্য ইউৰোপ", "Eastern Europe": "পূব ইউৰোপ", "Western Europe": "পশ্চিম ইউৰোপ", "Northern Europe": "উত্তৰ ইউৰোপ", "Western Asia": "পশ্চিম এছিয়া", "Inner Asia": "অভ্যন্তৰীণ এছিয়া", "Indochina": "ইণ্ডোচীন", "Levant": "লেভান্ত", "Fertile Crescent": "উৰ্বৰ অৰ্ধচন্দ্ৰ", "Maghreb": "মাগ্ৰেব", "Sahel": "চাহেল","West Indies": "ৱেষ্ট ইণ্ডিজ", "Mesoamerica": "মেচোআমেৰিকা", "Amazon Basin": "আমাজন অৱবাহিকা", "Malay Archipelago": "মালয় দ্বীপপুঞ্জ", "Benelux": "বেনেলাক্স", "British Isles": "ব্ৰিটিছ দ্বীপপুঞ্জ", "Patagonia": "পেটাগোনিয়া", "Beringia": "বেৰিংজিয়া", "West Bank": "পশ্চিম তীৰ", "Gaza Strip": "গাজা উপত্যকা", "Kurdistan": "কুৰ্দিস্তান", "Donbas": "ডনবাছ", "Crimean Peninsula": "ক্ৰিমিয়া উপদ্বীপ", "Republic of Abkhazia": "আবখাজিয়া প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of South Ossetia": "দক্ষিণ ওছেটিয়া প্ৰজাতন্ত্ৰ", "ROC": "চীন প্ৰজাতন্ত্ৰ", "PRC": "গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীন", "People's Republic of China": "গণচীন", "UK": "যুক্তৰাজ্য", "Great Britain": "গ্ৰেট ব্ৰিটেইন", "Britain": "ব্ৰিটেইন", "Holland": "নেডাৰলেণ্ডচ", "State of Palestine": "পেলেষ্টাইন ৰাষ্ট্ৰ", "Palestinian Territories": "পেলেষ্টাইন", } state_city_nouns = { "New York": "নিউ ইয়ৰ্ক", "New York City": "নিউ ইয়ৰ্ক চিটি", "NYC": "নিউ ইয়ৰ্ক চিটি", "new york city": "নিউ ইয়ৰ্ক চহৰ", "Syracuse": "চিৰাকিউচ", "syracuse": "চিৰাকিউজ", "Dallas": "ডালাচ", "Dallas, Texas": "টেক্সাছৰ ডালাচ", "Houston": "হিউষ্টন", "Houston, Texas": "টেক্সাছৰ হিউষ্টন", "San Francisco": "চান ফ্ৰান্সিস্কো", "San Francisco, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ চান ফ্ৰান্সিস্কো", "San Diego, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ চান ডিয়েগো", "Los Angeles, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ লছ এঞ্জেলেছ", "San Diego": "চান ডিয়েগো", "Miami": "মিয়ামি", "Miami, Florida": "ফ্লৰিডাৰ মিয়ামি", "Seattle": "চিয়াটল", "Seattle, Washington": "ৱাছিংটনৰ চিয়াটল", "Washington D.C.": "ৱাছিংটন ডিচি", "Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ", "Washington, D.C.": "ৱাছিংটন ডিচি", "Chicago": "চিকাগো", "Philadelphia": "ফিলাডেলফিয়া", "Atlanta": "আটলাণ্টা", "Atlanta, Georgia": "জৰ্জিয়াৰ আটলাণ্টা", "Boston": "বোষ্টন", "Denver": "ডেনভাৰ", "Denver, Colorado": "কলোৰাডোৰ ডেনভাৰ", "Phoenix": "ফিনিক্স", "Phoenix, Arizona": "এৰিজোনাৰ ফিনিক্স", "Detroit": "ডেট্ৰয়েট", "Detroit, Michigan": "মিছিগানৰ ডেট্ৰয়েট", "Portland": "পৰ্টলেণ্ড", "Portland, Oregon": "ওৰেগনৰ পৰ্টলেণ্ড", "Las Vegas": "লাছ ভেগাচ", "Baltimore": "বাল্টিমোৰ", "San Antonio": "চান এণ্টোনিঅ'", "Austin": "অষ্টিন", "Jacksonville": "জেকচনভিল", "Indianapolis": "ইণ্ডিয়ানাপলিছ", "Columbus": "কলম্বাছ", "Charlotte": "শাৰ্লট", "Memphis": "মেমফিছ", "Louisville": "লুইচভিল", "Sahara": "ছাহাৰা", "Milwaukee": "মিলৱাকি", "Oklahoma City": "ওকলাহোমা চিটি", "New Orleans": "নিউ অৰলিয়েন্স", "Orlando": "অৰলেণ্ডো", "Tampa": "টাম্পা", "Salt Lake City": "চল্টলেক চিটি", "Richmond": "ৰিচমণ্ড", "Raleigh": "ৰেলী", "Sacramento": "চেক্ৰামেণ্টো", "Honolulu": "হনুলুলু", "Anchorage": "এংকোৰেজ", "Toronto": "টৰণ্টো", "Ottawa": "অটোৱা", "Vancouver": "ভ্যানকুভাৰ", "Montreal": "মণ্ট্ৰিয়ল", "Calgary": "কেলগেৰী", "Victoria, Canada": "ভিক্টোৰিয়া", "Halifax": "হেলিফেক্স", "Winnipeg": "উইনিপেগ", "Edmonton": "এডমণ্টন", "Quebec City": "কুবেক চিটি", "Venice": "ভেনিচ", "Mexico City": "মেক্সিকো চিটি", "Havana": "হাভানা", "San Juan": "চান হুৱান", "Cancun": "কেনকুন", "Tijuana": "তিয়ুৱানা", "Puebla": "পুয়েবলা", "Los Angeles": "লছ এঞ্জেলেছ", "São Paulo": "চাও পাউলো", "Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো", "Bogotá": "বোগোটা", "Santiago": "চান্তিয়াগো", "Montevideo": "মণ্টেভিডিঅ'", "Caracas": "কাৰাকাচ", "Lima": "লিমা", "Asunción": "আচুনচিওন", "La Paz": "লা পাজ", "Sucre": "চুক্ৰে", "Georgetown": "জৰ্জটাউন", "Paramaribo": "পাৰামাৰিবো", "Cali": "কালি", "Barranquilla": "বাৰ্ৰানকুইলা", "Cartagena": "কাৰ্টেজেনা", "Valparaiso": "ভালপাৰাইচো", "Concepcion": "কনচেপসিয়ন", "Cordoba": "কৰ্ডোবা", "Rosario": "ৰোজাৰিঅ'", "Mendoza": "মেণ্ডোজা", "Belo Horizonte": "বেলো হৰিজন্তে", "Salvador": "চালভাদোৰ", "Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া", "Curitiba": "কুৰিতিবা", "Recife": "ৰেচিফে", "Fortaleza": "ফৰ্টালেজা", "Guayaquil": "গুৱাইয়াকিল", "Quito": "কুইতো", "Arequipa": "আৰেকিপা", "Cusco": "কুচকো", "Santa Cruz": "চান্তা ক্ৰুজ", "Cochabamba": "কোচাবাম্বা", "Maracaibo": "মাৰাকাইবো", "London": "লণ্ডন", "London, England": "ইংলেণ্ডৰ লণ্ডন", "Manchester": "মানচেষ্টাৰ", "Birmingham": "বাৰ্মিংহাম", "Bristol": "ব্ৰিষ্টল", "Edinburgh": "এডিনবৰা", "Dublin": "ডাবলিন", "Paris": "পেৰিছ", "Paris, France": "ফ্ৰান্সৰ পেৰিছ", "Berlin": "বাৰ্লিন", "Munich": "মিউনিখ", "Frankfurt am Main": "ফ্ৰাংকফুৰ্ট", "Hamburg": "হামবুৰ্গ", "Rome": "ৰোম", "Milan": "মিলান", "Naples": "নাপোলি", "Napoli": "নাপোলি", "Madrid": "মাদৃদ্", "Barcelona": "বাৰ্চেলোনা", "Valencia": "ভেলেন্সিয়া", "Lisbon": "লিচবন", "Amsterdam": "আমষ্টাৰডাম", "Brussels": "ব্ৰাচেলছ", "Antwerp": "এণ্টৱাৰ্প", "Geneva": "জেনেভা", "Zurich": "জুৰিখ", "Vienna": "ভিয়েনা", "Stockholm": "ষ্টকহোম", "Oslo": "অচলো", "Saint-Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "Copenhagen": "কোপেনহেগেন", "Helsinki": "হেলচিংকি", "Moscow": "মস্কো", "Saint Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "St. Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "Kyiv": "কিভ", "Warsaw": "ৱাৰছ'", "Bucharest": "বুখাৰেষ্ট", "Budapest": "বুদাপেষ্ট", "Prague": "প্ৰাগ", "Athens": "এথেন্স", "Minsk": "মিনস্ক", "Tirana": "তিৰানা", "Andorra la Vella": "আন্দোৰা লা ভেল্লা", "Sarajevo": "চাৰায়েভৌ", "Zagreb": "জাঘ্ৰেব", "Nicosia": "নিকোচিয়া", "Tallinn": "তাল্লিন", "Reykjavik": "ৰিকজাভিক", "Pristina": "প্ৰিষ্টিনা", "Riga": "ৰিগা", "Vaduz": "ফাডুৎস", "Vilnius": "ভিলনিয়াছ", "Luxembourg City": "লাক্সেমবাৰ্গ চিটি", "Valletta": "ভালেত্তা", "Chisinau": "কিশিনাউ", "Podgorica": "পোডগোৰিচা", "Skopje": "স্কোপজে", "Belgrade": "বেলগ্ৰেড", "Bratislava": "ব্ৰাতিস্লাভা", "Ljubljana": "লুবলিয়ানা", "Bern": "বাৰ্ন", "Stuttgart": "ষ্টুটগাৰ্ট", "Dusseldorf": "ডুচেলডৰ্ফ", "Cologne": "কোলন", "Leipzig": "লাইপজিগ", "Dresden": "ড্ৰেচডেন", "Bordeaux": "বৰ্দো", "Toulouse": "তুলুজ", "Nice": "নিছ", "Turin": "তুৰিন", "Genoa": "জেনোৱা", "Bologna": "বোলোগনা", "Palermo": "পালেৰমো", "Porto": "পোৰ্তো", "Bilbao": "বিলবাও", "Malaga": "মালাগা", "Novosibirsk": "নোভোচিবিৰ্স্ক", "Yekaterinburg": "য়েকাটেৰিনবাৰ্গ", "Kazan": "কাজান", "Vladivostok": "ভ্লাদিভষ্টক", "Odessa": "ওডেচা", "Kharkiv": "খাৰকিভ", "Lviv": "লভিভ", "Beijing": "বেইজিং", "Shanghai": "চাংহাই", "Guangzhou": "গুৱাংঝৌ", "Shenzhen": "শেনঝেন", "Tianjin": "তিয়েনজিন", "Wuhan": "উহান", "Tokyo": "টোকিঅ'", "Kyoto": "কিয়োটো", "Osaka": "ওচাকা", "Sapporo": "চাপ্পোৰো", "Seoul": "চিউল", "Busan": "বুচান", "New Delhi": "নতুন দিল্লী", "Delhi": "দিল্লী", "Mumbai": "মুম্বাই", "Mumbai, India": "ভাৰতৰ মুম্বাই", "Kolkata": "কলকাতা", "Kolkata, India": "ভাৰতৰ কলকাতা", "Chennai": "চেন্নাই", "Bangalore": "বেংগালুৰু", "Bengaluru": "বেংগালুৰু", "Hyderabad": "হায়দৰাবাদ", "Ahmedabad": "আহমেদাবাদ", "Pune": "পুনে", "Surat": "চুৰাট", "Jaipur": "জয়পুৰ", "Lucknow": "লক্ষ্ণৌ", "Kanpur": "কাণপুৰ", "Nagpur": "নাগপুৰ", "Indore": "ইন্দোৰ", "Bhopal": "ভোপাল", "Patna": "পাটনা", "Visakhapatnam": "বিশাখাপত্তনম", "Vadodara": "ভাদোদৰা", "Ghaziabad": "গাজিয়াবাদ", "Ludhiana": "লুধিয়ানা", "Agra": "আগ্ৰা", "Varanasi": "বাৰাণসী", "Srinagar": "শ্ৰীনগৰ", "Amritsar": "অমৃতসৰ", "Allahabad": "এলাহাবাদ", "Prayagraj": "প্ৰয়াগৰাজ", "Ranchi": "ৰাঁচী", "Guwahati": "গুৱাহাটী", "Mysore": "মহীশূৰ", "Mysuru": "মহীশূৰ", "Dhaka": "ঢাকা", "Dhaka, Bangladesh": "বাংলাদেশৰ ঢাকা", "Chittagong": "চট্টগ্ৰাম", "Chattogram": "চট্টগ্ৰাম", "Sylhet": "ছিলেট", "Rajshahi": "ৰাজশাহী", "Khulna": "খুলনা", "Barisal": "বৰিশাল", "Rangpur": "ৰংপুৰ", "Mymensingh": "ময়মনসিংহ", "Comilla": "কুমিল্লা", "Cumilla": "কুমিল্লা", "Gazipur": "গাজীপুৰ", "Narayanganj": "নাৰায়ণগঞ্জ", "Cox's Bazar": "কক্সবজাৰ", "Bogra": "বগুড়া", "Jessore": "যশোৰ", "Jashore": "যশোৰ", "Pabna": "পাবনা", "Tangail": "টাঙ্গাইল", "Faridpur": "ফৰিদপুৰ", "Noakhali": "নোৱাখালী", "Dinajpur": "দিনাজপুৰ", "Brahmanbaria": "ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া", "Sirajganj": "চিৰাজগঞ্জ", "Jamalpur": "জামালপুৰ", "Karachi": "কৰাচী", "Lahore": "লাহোৰ", "Islamabad": "ইছলামাবাদ", "Yangon": "ইয়াংগুন", "Jakarta": "জাকাৰ্টা", "Kuala Lumpur": "কুৱালালামপুৰ", "Bangkok": "বেংকক", "Hanoi": "হ্যানয়", "Ho Chi Minh City": "হো চি মিন চিটি", "Manila": "মেনিলা", "Kathmandu": "কাঠমাণ্ডু", "Colombo": "কলম্বো", "Kabul": "কাবুল", "Tashkent": "তাশখন্দ", "Istanbul": "ইস্তাম্বুল", "Ankara": "আংকাৰা", "Izmir": "ইজমিৰ", "Tehran": "তেহৰাণ", "Riyadh": "ৰিয়াদ", "Mecca": "মক্কা", "Medina": "মদিনা", "Jeddah": "জেদ্দা", "Dubai": "ডুবাই", "Abu Dhabi": "আবুধাবি", "Doha": "ডোহা", "Kuwait City": "কুৱেইট চিটি", "Muscat": "মাস্কাট", "Jerusalem": "জেৰুজালেম", "Amman": "আম্মান", "Beirut": "বেইৰুট", "Damascus": "দামেস্ক", "Baghdad": "বাগদাদ", "Baku": "বাকু", "Yerevan": "য়েৰেভান", "Thimphu": "থিম্পু", "Bandar Seri Begawan": "বন্দৰ চেৰি বেগাৱান", "Phnom Penh": "নমপেন", "Tbilisi": "তিবিলিসি", "Astana": "আস্তানা", "Almaty": "আলমাতি", "Vientiane": "ভিয়েনতিয়েন", "Bishkek": "বিশকেক", "Ulaanbaatar": "উলানবাটৰ", "Dushanbe": "দুশানবে", "Ashgabat": "আশগাবাত", "Sana'a": "সানা", "Samarkand": "সমৰখন্দ", "Bukhara": "বুখাৰা", "Chengdu": "চেংডু", "Chongqing": "চোংকিং", "Hangzhou": "হাংঝৌ", "Nanjing": "নানজিং", "Xian": "জিয়ান", "Harbin": "হাৰবিন", "Nagoya": "নাগোয়া", "Fukuoka": "ফুকুওকা", "Yokohama": "য়োকোহামা", "Kobe": "কোবে", "Incheon": "ইঞ্চিয়ন", "Daegu": "ডেগু", "Kaohsiung": "কাওচিউং", "Taichung": "তাইচুং", "Surabaya": "চুৰাবায়া", "Bandung": "বান্দুং", "Medan": "মেদান", "Penang": "পেনাং", "Johor Bahru": "জোহৰ বাহৰু", "Chiang Mai": "চিয়াং মাই", "Phuket": "ফুকেট", "Pattaya": "পাতায়া", "Da Nang": "দা নাং", "Cebu": "চেবু", "Davao": "দাভাও", "Mandalay": "মান্দালয়", "Naypyidaw": "নেপিডো", "Pokhara": "পোখৰা", "Kandy": "কেণ্ডি", "Galle": "গালে", "Isfahan": "ইছফাহান", "Shiraz": "শ্বিৰাজ", "Mashhad": "মাশহাদ", "Basra": "বছৰা", "Erbil": "এৰবিল", "Aleppo": "আলেপ্পো", "Haifa": "হাইফা", "Tel Aviv": "তেল আবিব", "Sharjah": "শাৰজাহ", "Manama": "মানামা", "Dhahran": "দাহৰান", "Aden": "আদেন", "Cairo": "কায়ৰো", "Alexandria": "আলেক্সান্দ্ৰিয়া", "Johannesburg": "জোহান্সবাৰ্গ", "Cape Town": "কেপ টাউন", "Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া", "Lagos": "লাগোছ", "Nairobi": "নাইৰোবি", "Casablanca": "কাচাব্লাংকা", "Addis Ababa": "আডিছ আবাবা", "Accra": "আক্ৰা", "Dakar": "ডাকাৰ", "Algiers": "আলজিয়াৰ্ছ", "Tunis": "তিউনিছ", "Luanda": "লুৱাণ্ডা", "Porto-Novo": "পৰ্তো-নোভো", "Gaborone": "গ্যাবোৰোন", "Ouagadougou": "ওৱাগাডুগু", "Bujumbura": "বুজুম্বুৰা", "Praia": "প্ৰাইয়া", "Bangui": "বাংগুই", "N'Djamena": "এনজামেনা", "Moroni": "মোৰোনি", "Brazzaville": "ব্ৰাজাভিল", "Kinshasa": "কিনছাছা", "Abidjan": "আবিদজান", "Yamoussoukro": "ইয়ামুচুক্ৰো", "Djibouti City": "জিবুতি চিটি", "Malabo": "মালাবো", "Asmara": "আচমাৰা", "Libreville": "লিব্ৰেভিল", "Banjul": "বাঞ্জুল", "Conakry": "কোনাক্ৰি", "Bissau": "বিচাউ", "Maseru": "মাচেৰু", "Monrovia": "মনৰোভিয়া", "Antananarivo": "আন্তানানাৰিবো", "Lilongwe": "লিলংৱে", "Bamako": "বামাকো", "Nouakchott": "নোৱাকচোট", "Port Louis": "পৰ্ট লুইছ", "Maputo": "মাপুতো", "Windhoek": "উইণ্ডহোক", "Niamey": "নিয়ামে", "Kigali": "কিগালি", "Sao Tome": "চাও টোমে", "Victoria": "ভিক্টোৰিয়া", "Mogadishu": "মোগাদিছু", "Juba": "জুবা", "Khartoum": "খাৰ্তুম", "Mbabane": "এমবাবানে", "Dodoma": "দোদোমা", "Dar es Salaam": "দাৰ ইছ চালাম", "Lomé": "লোমে", "Kampala": "কাম্পালা", "Lusaka": "লুচাকা", "Harare": "হাৰাৰে", "Giza": "গিজা", "Aswan": "আচোৱান", "Luxor": "লুক্সৰ", "Marrakesh": "মাৰাকেশ", "Fes": "ফেজ", "Tangier": "তাঞ্জিয়াৰ", "Oran": "ওৰান", "Mombasa": "মোম্বাচা", "Durban": "ডাৰবান", "Port Elizabeth": "পৰ্ট এলিজাবেথ", "Bloemfontein": "ব্লুমফণ্টেইন", "Abuja": "আবুজা", "Kano": "কানো", "Ibadan": "ইবাদান", "Douala": "দুৱালা", "Bulawayo": "বুলাৱায়ো", "Sydney": "ছিডনী", "Melbourne": "মেলবৰ্ণ", "Brisbane": "ব্ৰিচবেন", "Perth": "পাৰ্থ", "Adelaide": "এডিলেড", "Auckland": "অকলেণ্ড", "Wellington": "ৱেলিংটন", "Christchurch": "ক্ৰাইষ্টচাৰ্চ", "Hamilton": "হেমিল্টন", "Hobart": "হোবাৰ্ট", "Darwin": "ডাৰউইন", "Gold Coast": "গোল্ড কোষ্ট", "Suva": "চুভা", "Tarawa": "তাৰাৱা", "Majuro": "মাজুৰো", "Palikir": "পালিকিৰ", "Yaren": "ইয়াৰেন", "Ngerulmud": "ঙ্গেৰুলমুদ", "Port Moresby": "পৰ্ট মোৰেচবি", "Apia": "আপিয়া", "Honiara": "হোনিয়াৰা", "Nukuʻalofa": "নুকুয়ালোফা", "Funafuti": "ফুনাফুতি", "Port Vila": "পৰ্ট ভিলা", "Łódź": "লুজ", "Pyongyang": "পিয়ংইয়াং", "Taipei": "টাইপেই", "Marseille": "মাৰ্চেই", "Lyon": "লিয়ন", "Florence": "ফ্লৰেন্স", "Seville": "চেভিল", "Rotterdam": "ৰটাৰডাম", "Salzburg": "চালজবাৰ্গ", "Gothenburg": "গোথেনবাৰ্গ", "Bergen": "বাৰগেন", "Krakow": "ক্ৰাকোফ", "Sofia": "চোফিয়া", "Thessaloniki": "থেচালোনিকি", "Medellin": "মেডেলিন", "Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা", "Monterrey": "মণ্টেৰেই", "San Salvador": "চান চালভাদোৰ", "Guatemala City": "গুৱাটেমালা চিটি", "Tegucigalpa": "তেগুছিগালপা", "Managua": "মানাগুৱা", "Panama City": "পানামা চিটি", "Nassau": "নাচাউ", "Bridgetown": "ব্ৰিজটাউন", "Belmopan": "বেলমোপান", "Santo Domingo": "চান্তো দোমিংগো", "Port-au-Prince": "পৰ্ট-অউ-প্ৰিন্স", "Kingston": "কিংষ্টন", "Port of Spain": "পৰ্ট অফ স্পেইন", "New South Wales, Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়াৰ নিউ চাউথ ৱেলছ", "Gujarat, India": "ভাৰতৰ গুজৰাট", "Maharashtra, India": "ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ", "Tamilnadu, India": "ভাৰতৰ তামিলনাডু", "Odisha, India": "ভাৰতৰ ওড়িশা", "Punjab, India": "ভাৰতৰ পাঞ্জাব", "Tamil Nadu, India": "ভাৰতৰ তামিলনাডু", "Fort Worth": "ফৰ্ট ৱৰ্থ", "El Paso": "এল পাচো", "Nashville": "নেশভিল", "Tucson": "টাকচন", "Omaha": "ওমাহা", "Colorado Springs": "কলোৰাডো স্প্ৰিংস", "Virginia Beach": "ভাৰ্জিনিয়া বিচ", "Miami Beach": "মিয়ামি বিচ", "Pasadena": "পাচাদেনা", "Palo Alto": "পালো আল্টো", "Silicon Valley": "চিলিকন ভেলী", "Hollywood": "হলিউড", "Brooklyn": "ব্ৰুকলিন", "Manhattan": "মেনহাটন", "Queens": "কুইন্স", "Bronx": "ব্ৰংক্স", "Staten Island": "ষ্টেটেন আইলেণ্ড", "Beverly Hills": "বেভাৰ্লি হিলচ", "Glasgow": "গ্লাছগো", "Liverpool": "লিভাৰপুল", "Leeds": "লিডচ", "Sheffield": "শ্বেফিল্ড", "Newcastle": "নিউক্যাচল", "Nottingham": "নটিংহাম", "Cardiff": "কাৰ্ডিফ", "Belfast": "বেলফাষ্ট", "Cambridge": "কেম্ব্ৰিজ", "Oxford": "অক্সফোৰ্ড", "Southampton": "চাউদাম্পটন", "York": "ইয়ৰ্ক", "The Hague": "হেগ", "Bruges": "ব্ৰুজ", "Ghent": "ঘেণ্ট", "Cannes": "কান", "Strasbourg": "ষ্ট্ৰাচবুৰ্গ", "Monaco": "মোনাকো", "Nuremberg": "নুৰেমবাৰ্গ", "Hanover": "হানোভাৰ", "Bremen": "ব্ৰেমেন", "Malmo": "মালমো", "Aarhus": "আৰহুচ", "Sochi": "চোচি", "Volgograd": "ভলগোগ্ৰাদ", "Rostov": "ৰোস্তোভ", "Omsk": "ওমস্ক", "Sevastopol": "চেভাস্তোপোল", "Reykjavík": "ৰিকজাভিক", "Dubrovnik": "দুব্ৰোভনিক", "Dammam": "দাম্মাম", "Tabuk": "তাবুক", "Al Ain": "আল আইন", "Ramallah": "ৰামাল্লা", "Hebron": "হেব্ৰন", "Nablus": "নাবলুচ", "Jericho": "জেৰিকো", "Gaza City": "গাজা চিটি", "Tripoli": "ত্ৰিপোলি", "Benghazi": "বেনগাজী", "Homs": "হোমচ", "Latakia": "লাটাকিয়া", "Karbala": "কাৰবালা", "Najaf": "নাজাফ", "Kirkuk": "কিৰকুক", "Mosul": "মোচুল", "Dalian": "ডালিয়ান", "Xiamen": "চিয়ামেন", "Ningbo": "নিংবো", "Changsha": "চাংচা", "Zhengzhou": "ঝেংঝৌ", "Dongguan": "ডোংগুৱান", "Foshan": "ফোশান", "Jinan": "জিনান", "Changchun": "চাংচুন", "Urumqi": "উৰুমকি", "Lhasa": "লাছা", "Kunming": "কুনমিং", "Nanchang": "নানচাং", "Sendai": "চেনদাই", "Nara": "নাৰা", "Nagasaki": "নাগাচাকি", "Kawasaki": "কাৱাচাকি", "Saitama": "চাইতামা", "Chiba": "চিবা", "Shizuoka": "চিজুওকা", "Okayama": "ওকায়ামা", "Kumamoto": "কুমামোতো", "Kagoshima": "কাগোশিমা", "Okinawa": "ওকিনাওয়া", "Naha": "নাহা", "Trivandrum": "ত্ৰিবান্দ্ৰম", "Calicut": "কালিকট", "Bhubaneswar": "ভুৱনেশ্বৰ", "Cuttack": "কটক", "Jamshedpur": "জামশেদপুৰ", "Raipur": "ৰায়পুৰ", "Gwalior": "গোৱালিয়ৰ", "Jabalpur": "জব্বলপুৰ", "Ujjain": "উজ্জয়িনী", "Jodhpur": "যোধপুৰ", "Udaipur": "উদয়পুৰ", "Ajmer": "আজমেৰ", "Aligarh": "আলিগড়", "Meerut": "মিৰাট", "Gorakhpur": "গোৰখপুৰ", "Shimla": "চিমলা", "Dehradun": "ডেৰাদুন", "Haridwar": "হৰিদ্বাৰ", "Noida": "নয়ডা", "Gurgaon": "গুৰগাঁও", "Gurugram": "গুৰুগ্ৰাম", "Faridabad": "ফৰিদাবাদ", "Navi Mumbai": "নৱী মুম্বাই", "Thane": "থানে", "Nashik": "নাচিক", "Aurangabad": "ঔৰংগাবাদ", "Vijayawada": "বিজয়ৱাড়া", "Tirupati": "তিৰুপতি", "Dhanbad": "ধানবাদ", "Daejeon": "ডেজন", "Ulsan": "উলচান", "Suwon": "চুওন", "Tainan": "তাইনান", "Hsinchu": "চিনচু", "Makassar": "মাকাচাৰ", "Palembang": "পালেমবাং", "Ipoh": "ইপোহ", "Kuching": "কুচিং", "Kota Kinabalu": "কোতা কিনাবালু", "Ayutthaya": "আয়ুত্থায়া", "Hai Phong": "হাই ফং", "Hue": "হুৱে", "Quezon City": "কুইজন চিটি", "Makati": "মাকাতি", "Baguio": "বাগুইঅ'", "Lalitpur": "ললিতপুৰ", "Bhaktapur": "ভক্তপুৰ", "Jaffna": "জাফনা", "Trincomalee": "ত্ৰিনকোমালি", "Kandahar": "কান্দাহাৰ", "Jalalabad": "জালালাবাদ", "Mazar-i-Sharif": "মাজাৰ-ই-শৰীফ", "Herat": "হেৰাট", "Tabriz": "তাব্ৰিজ", "Ahvaz": "আহভাজ", "Qom": "কোম", "Kermanshah": "কেৰমানশাহ", "Tartu": "তাৰ্তু", "Kaunas": "কাউনাস", "Lodz": "লুজ", "Wroclaw": "ব্ৰোচলাও", "Brno": "ব্ৰনো", "Plzen": "পিলজেন", "Napoca": "নাপোকা", "Cluj-Napoca": "ক্লুজ-নাপোকা", "Split": "স্প্লিট", "Rijeka": "ৰিয়েকা", "Tampere": "টামপেৰে", "Turku": "তুৰ্কু", "Uppsala": "উপচালা", "Lund": "লুণ্ড", "Alicante": "আলিকান্তে", "Zaragoza": "জাৰাগোজা", "Shenyang": "শেনয়াং", "Rawalpindi": "ৰাৱালপিণ্ডি", "Faisalabad": "ফয়চালাবাদ", "Multan": "মুলতান", "Alabama": "আলাবামা", "Alaska": "আলাস্কা", "Arizona": "এৰিজোনা", "Arkansas": "আৰ্কানচাছ", "California": "কেলিফৰ্নিয়া", "Colorado": "কলোৰাডো", "Connecticut": "কানেক্টিকাট", "Delaware": "ডেলাৱেৰ", "Florida": "ফ্লৰিডা", "Georgia": "জৰ্জিয়া", "Hawaii": "হাৱাই", "Idaho": "আইডাহো", "Illinois": "ইলিনয়", "Indiana": "ইণ্ডিয়ানা", "Iowa": "আয়োৱা", "Kansas": "কানছাছ", "Kentucky": "কেণ্টাকি", "Louisiana": "লুইজিয়ানা", "Maine": "মেইন", "Maryland": "মেৰিলেণ্ড", "Massachusetts": "মেছাচুচেটছ", "Michigan": "মিছিগান", "Minnesota": "মিনেসোটা", "Mississippi": "মিছিচিপি", "Missouri": "মিছৌৰি", "Montana": "মণ্টানা", "Nebraska": "নেব্ৰাস্কা", "Nevada": "নেভাডা", "New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ", "New Jersey": "নিউ জাৰ্চি", "New Mexico": "নিউ মেক্সিকো", "North Carolina": "উত্তৰ কেৰোলিনা", "North Dakota": "উত্তৰ ডাকোটা", "Ohio": "অহিঅ'", "Oklahoma": "ওকলাহোমা", "Oregon": "ওৰেগন", "Pennsylvania": "পেনচিলভেনিয়া", "Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড", "South Carolina": "দক্ষিণ কেৰোলিনা", "South Dakota": "দক্ষিণ ডাকোটা", "Tennessee": "টেনেচি", "Texas": "টেক্সাছ", "Utah": "উটাহ", "Vermont": "ভাৰ্মণ্ট", "Virginia": "ভাৰ্জিনিয়া", "Washington": "ৱাছিংটন", "West Virginia": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়া", "Wisconsin": "উইচকনচিন", "Wyoming": "ৱাইঅ'মিং", "Andhra Pradesh": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ", "Arunachal Pradesh": "অৰুণাচল প্ৰদেশ", "Assam": "অসম", "Bihar": "বিহাৰ", "Chhattisgarh": "ছত্তীশগড়", "Goa": "গোৱা", "Gujarat": "গুজৰাট", "Haryana": "হাৰিয়ানা", "Himachal Pradesh": "হিমাচল প্ৰদেশ", "Jharkhand": "ঝাৰখণ্ড", "Karnataka": "কৰ্ণাটক", "Kerala": "কেৰালা", "Madhya Pradesh": "মধ্যপ্ৰদেশ", "Maharashtra": "মহাৰাষ্ট্ৰ", "Manipur": "মণিপুৰ", "Meghalaya": "মেঘালয়", "Mizoram": "মিজোৰাম", "Nagaland": "নাগালেণ্ড", "Odisha": "ওড়িশা", "Punjab": "পাঞ্জাব", "Rajasthan": "ৰাজস্থান", "Sikkim": "ছিক্কিম", "Tamil Nadu": "তামিলনাডু", "Telangana": "তেলেংগানা", "Tripura": "ত্ৰিপুৰা", "Uttar Pradesh": "উত্তৰপ্ৰদেশ", "Uttarakhand": "উত্তৰাখণ্ড", "West Bengal": "পশ্চিমবংগ", "Andaman and Nicobar Islands": "আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ", "Lakshadweep": "লাক্ষাদ্বীপ", "Ladakh": "লাডাখ", "Chandigarh": "চণ্ডীগড়", "Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu": "দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি আৰু দমন আৰু দিউ", "Jammu and Kashmir": "জম্মু আৰু কাশ্মীৰ", "Adygea": "আদিগেয়া", "Altai": "আলতাই", "Bashkortostan": "বাশকোৰ্তোস্তান", "Buryatia": "বুৰিয়াতিয়া", "Chechnya": "চেচনিয়া", "Chuvashia": "চুভাশিয়া", "Crimea": "ক্ৰিমিয়া", "Dagestan": "দাগেস্তান", "Ingushetia": "ইঙ্গুশেতিয়া", "Kabardino-Balkaria": "কাবাৰ্ডিনো-বালকাৰিয়া", "Kalmykia": "কালমিকিয়া", "Karachay-Cherkessia": "কাৰাচায়-চেৰ্কেচিয়া", "Karelia": "কাৰেলিয়া", "Khakassia": "খাকাচিয়া", "Komi": "কোমি", "Mari El": "মাৰি এল", "Mordovia": "মৰ্দোভিয়া", "North Ossetia-Alania": "উত্তৰ ওছেটিয়া-আলানিয়া", "Sakha": "সাখা", "Tatarstan": "তাতাৰস্তান", "Tuva": "তুভা", "Udmurtia": "উদমূৰ্তিয়া", "Khanty-Mansi": "খান্তি-মান্সি", "Chukotka": "চুকোটকা", "Yamalo-Nenets": "ইয়ামালো-নেনেটছ", "Amur": "আমূৰ", "Arkhangelsk": "আৰখানগেলস্ক", "Astrakhan": "আস্ত্ৰাখান", "Belgorod": "বেলগোৰোদ", "Bryansk": "ব্ৰিয়ানস্ক", "Chelyabinsk": "চেলিয়াবিনস্ক", "Irkutsk": "ইৰকুটস্ক", "Ivanovo": "ইভানোভৌ", "Kaliningrad": "কালিনিনগ্ৰাদ", "Kaluga": "কালুগা", "Kemerovo": "কেমেৰোভৌ", "Kirov": "কিৰভ", "Kostroma": "কোস্ত্ৰোমা", "Kurgan": "কুৰগান", "Kursk": "কুৰস্ক", "Leningrad": "লেনিনগ্ৰাদ", "Lipetsk": "লিপেটস্ক", "Magadan": "মাগাদান", "Novgorod": "নোভগোৰোদ", "Moscow Oblast": "মস্কো ওব্লাস্ত", "Murmansk": "মূৰমানস্ক", "Nizhny Novgorod": "নিঝনি নোভগোৰোদ", "Orenburg": "ওৰেনবুৰ্গ", "Oryol": "ওৰিওলো", "Penza": "পেনজা", "Pskov": "পচকভ", "Ryazan": "ৰিয়াজান", "Sakhalin": "চাখালিন", "Samara": "চামাৰা", "Saratov": "চাৰাতোভ", "Smolensk": "স্মোলেনস্ক", "Sverdlovsk": "স্ভেৰ্ডলভস্ক", "Tambov": "তাম্বোভ", "Tomsk": "তোমস্ক", "Tula": "তুলা", "Tver": "তভেৰ", "Tyumen": "তিউমেন", "Ulyanovsk": "উলিয়ানোভস্ক", "Vladimir": "ভ্লাদিমিৰ", "Vologda": "ভোলোগদা", "Voronezh": "ভোৰোনেজ", "Yaroslavl": "ইয়াৰোস্লাভল", "Zabaykalsky": "জাবায়কালস্কি", "Kamchatka": "কামচাতকা", "Krasnodar": "ক্ৰাসনোদৰ", "Krasnoyarsk": "ক্ৰাসনোয়াৰ্স্ক", "Perm": "পেৰ্ম", "Primorsky": "প্ৰিমোৰস্কি", "Stavropol": "স্তাভ্ৰোপোল", "Khabarovsk": "খাবাৰোভস্ক", "Acre": "এক্ৰে", "Alagoas": "আলাগোয়াছ", "Amapá": "আমাপা", "Amazonas": "আমাজোনাস", "Bahia": "বাহিয়া", "Ceará": "চিয়েৰা", "Espírito Santo": "এস্পিৰিতো চান্তো", "Goiás": "গোয়াস", "Maranhão": "মাৰানহাঁও", "Mato Grosso": "মাতো গ্ৰোচো", "Mato Grosso do Sul": "মাতো গ্ৰোচো দো চুল", "Minas Gerais": "মিনাস জেৰাইছ", "Rondônia": "ৰণ্ডোনিয়া", "Campeche": "কেম্পেচে", "Pará": "পাৰা", "Paraíba": "পাৰাইবা", "Paraná": "পাৰানা", "Pernambuco": "পেৰ্নামবুকো", "Piauí": "পিয়াউই", "Rio Grande do Norte": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো নৰ্তে", "Rio Grande do Sul": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল", "Roraima": "ৰোৰাইমা", "Santa Catarina": "চান্তা কাতাৰিনা", "Sergipe": "চেৰগিপে", "Tocantins": "তোকানচিন্স", "Federal District": "ফেডাৰেল ডিষ্ট্ৰিক্ট", "Catamarca": "কাতামাৰ্কা", "Chaco": "চাকো", "Chubut": "চুবুত", "Córdoba": "কৰ্ডোবা", "Corrientes": "কোৰিয়েন্তেস", "Entre Ríos": "এন্ত্ৰে ৰিঅ'চ", "Formosa": "ফৰমোসা", "Jujuy": "হুইয়াই", "La Pampa": "লা পাম্পা", "La Rioja": "লা ৰিঅ'হা", "Misiones": "মিচিওনেস", "Neuquén": "নেউকেন", "Río Negro": "ৰিঅ' নেগ্ৰো", "Salta": "চালতা", "San Luis": "চান লুইছ", "Santa Fe": "চান্তা ফে", "Santiago del Estero": "চান্তিয়াগো দেল এস্তেৰো", "Tierra del Fuego": "তিয়েৰা দেল ফুয়েগো", "Tucumán": "তুকুমান", "North Kalimantan": "উত্তৰ কালিমন্তান", "Aguascalientes": "আগুৱাস্কালিয়েন্তেস", "Baja California": "বাহা কেলিফৰ্নিয়া", "Baja California Sur": "বাহা কেলিফৰ্নিয়া চুৰ", "Chiapas": "চিয়াপাচ", "Chihuahua": "চিহুৱাহুৱা", "Coahuila": "কোৱাহুইলা", "Colima": "কোলিমা", "Durango": "ডুৰাংগো", "Guanajuato": "গুৱানাহুৱাতো", "Guerrero": "গুৱেৰেৰো", "Hidalgo": "হিদালগো", "Jalisco": "হালিস্কো", "Mexico State": "মেক্সিকো ষ্টেট", "Michoacán": "মিচোৱাকান", "Morelos": "মোৰেলোচ", "Nayarit": "নায়াৰিত", "Nuevo León": "নুয়েভো লেওন", "Oaxaca": "ৱাহাকা", "Querétaro": "কেৰেতাৰো", "Quintana Roo": "কুইন্তানা ৰু", "San Luis Potosí": "চান লুইছ পতোচি", "Sinaloa": "চিনালোয়া", "Sonora": "চোনোৰা", "Tabasco": "তাবাস্কো", "Tamaulipas": "তামাউলিপাস", "Tlaxcala": "ত্লাক্সকালা", "Veracruz": "ভেৰাক্ৰুজ", "Yucatán": "য়ুকাতান", "Zacatecas": "জাকাতেকাচ", "Aceh": "আচেহ", "Bali": "বালি", "Papua": "পাপুৱা", "Banten": "বান্তেন", "Bengkulu": "বেংকুলু", "Gorontalo": "গোৰোন্তালো", "Jambi": "জাম্বি", "West Sumatra": "পশ্চিম সুমাত্ৰা", "West Java": "পশ্চিম জাভা", "Central Java": "মধ্য জাভা", "East Java": "পূব জাভা", "West Kalimantan": "পশ্চিম কালিমন্তান", "South Kalimantan": "দক্ষিণ কালিমন্তান", "Central Kalimantan": "মধ্য কালিমন্তান", "East Kalimantan": "পূব কালিমন্তান", "Bangka Belitung": "বাংকা বেলিতুং", "Riau Islands": "ৰিয়াউ দ্বীপপুঞ্জ", "Lampung": "লাম্পুং", "Maluku": "মালুকু", "North Maluku": "উত্তৰ মালুকু", "West Nusa Tenggara": "পশ্চিম নুচা তেংগাৰা", "East Nusa Tenggara": "পূব নুচা তেংগাৰা", "West Papua": "পশ্চিম পাপুৱা", "Riau": "ৰিয়াউ", "West Sulawesi": "পশ্চিম চুলাৱেচি", "South Sulawesi": "দক্ষিণ চুলাৱেচি", "Central Sulawesi": "মধ্য চুলাৱেচি", "Southeast Sulawesi": "দক্ষিণ-পূব চুলাৱেচি", "North Sulawesi": "উত্তৰ চুলাৱেচি", "South Sumatra": "দক্ষিণ সুমাত্ৰা", "North Sumatra": "উত্তৰ সুমাত্ৰা", "Yogyakarta": "যোগ্যাৰ্কাটা", "Johor": "জোহৰ", "Kedah": "কেদাহ", "Kelantan": "কেলান্তান", "Malacca": "মালাক্কা", "Negeri Sembilan": "নেগেৰি চেম্বিলান", "Pahang": "পাহাং", "Perak": "পেৰাক", "Perlis": "পেৰলিচ", "Sabah": "চাবাহ", "Sarawak": "চাৰাৱাক", "Selangor": "চেলাঙ্গৰ", "Terengganu": "তেৰেঙ্গানু", "Putrajaya": "পুত্ৰজায়া", "Labuan": "লাবুয়ান", "Anhui": "আনহুই", "Fujian": "ফুজিয়ান", "Gansu": "গানচু", "Guangdong": "গুৱাংডং", "Guizhou": "গুইঝৌ", "Hainan": "হাইনান", "Hebei": "হেবেই", "Heilongjiang": "হেইলুংজিয়াং", "Henan": "হেনান", "Hubei": "হুবাই", "Hunan": "হুনান", "Jiangsu": "জিয়াংসু", "Jiangxi": "জিয়াংচি", "Jilin": "জিলিন", "Liaoning": "লিয়াওনিং", "Qinghai": "কিংহাই", "Shaanxi": "শ্বানচি", "Shandong": "শানডং", "Shanxi": "শানচি", "Sichuan": "চিচুৱান", "Yunnan": "য়ুন্নান", "Zhejiang": "ঝেজিয়াং", "Guangxi": "গুৱাংচি", "Inner Mongolia": "ইনাৰ মংগোলিয়া", "Ningxia": "নিংছিয়া", "Tibet": "তিব্বত", "Xinjiang": "শিনজিয়াং", "Victoria": "ভিক্টোৰিয়া", "Queensland": "কুইঞ্চলেণ্ড", "Western Australia": "পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়া", "South Australia": "দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়া", "Ontario": "অণ্টাৰিঅ'", "Alberta": "আলবাৰ্টা", "Tasmania": "তাচমানিয়া", "Northern Territory": "উত্তৰ অঞ্চল", "Australian Capital Territory": "অষ্ট্ৰেলীয় ৰাজধানী অঞ্চল", "Quebec": "কুইবেক", "Nova Scotia": "নোভা স্কোচিয়া", "New Brunswick": "নিউ ব্ৰান্সউইক", "Manitoba": "মানিটোবা", "British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া", "Prince Edward Island": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড", "Saskatchewan": "চাচকাচুৱান", "Newfoundland and Labrador": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ", "Northwest Territories": "উত্তৰ-পশ্চিম অঞ্চলসমূহ", "Yukon": "য়ুকন", "Nunavut": "নুনাভুত", "Lower Saxony": "লোৱাৰ চেক্সনি", "Bavaria": "বাভাৰিয়া", "Baden-Württemberg": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ", "Hesse": "হেচেন", "Saxony": "চেক্সনি", "Thuringia": "থুৰিনজিয়া", "Rhineland-Palatinate": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট", "North Rhine-Westphalia": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া", "Schleswig-Holstein": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন", "Brandenburg": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ", "Brittany": "ব্ৰিটানি", "Mecklenburg-Vorpommern": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ", "Saxony-Anhalt": "চেক্সনি-আনহাল্ট", "Saarland": "চাৰলেণ্ড", "Île-de-France": "ইল-দ্য-ফ্ৰঁস", "Provence-Alpes-Côte d'Azur": "প্ৰোভঁস-আল্প-কোত দাজ্যূৰ", "Normandy": "নৰমেণ্ডি", "Nouvelle-Aquitaine": "নুভেল-একুইটেইন", "Occitanie": "অক্সিটানি", "Auvergne-Rhône-Alpes": "অভাৰনিয়ে-ৰোন-আল্পস", "Centre-Val de Loire": "চেণ্ট্ৰে-ভাল দ্য লোৱাৰ", "Grand Est": "গ্ৰাঁদ এস্ত", "Hauts-de-France": "ওত-দ্য-ফ্ৰঁস", "Bourgogne-Franche-Comté": "বুৰগোনিয়ে-ফ্ৰাঁশ-কঁতে", "Pays de la Loire": "পেই দ্য লা লোৱাৰ", "Corsica": "কৰ্চিকা", "Lombardy": "লম্বাৰ্ডি", "Lazio": "লাজিও", "Campania": "কাম্পানিয়া", "Sicily": "চিচিলি", "Veneto": "ভেনেতো", "Emilia-Romagna": "এমিলিয়া-ৰোমাগনা", "Piedmont": "পিদমনট", "Apulia": "আপুৰিয়া", "Tuscany": "তুস্কানি", "Calabria": "কালাব্ৰিয়া", "Sardinia": "চাৰ্ডিনিয়া", "Liguria": "লিগুৰিয়া", "Marche": "মাৰ্কে", "Abruzzo": "আব্ৰুজ্জো", "Friuli Venezia Giulia": "ফ্ৰিউলি ভেনেজিয়া জুলিয়া", "Trentino-Alto Adige": "ট্ৰেণ্টিনো-আলতো আদিগে", "Umbria": "উমব্ৰিয়া", "Basilicata": "বাচিলিকাতা", "Basque Country": "বাস্ক কাণ্ট্ৰি", "Molise": "মোলিচে", "Aosta Valley": "আওস্তা ভেলী", "Andalusia": "আন্দালুচিয়া", "Catalonia": "কাটালোনিয়া", "Valencian Community": "ভেলেন্সিয়ান কমিউনিটি", "Galicia": "গালিচিয়া", "Castile and León": "কাষ্টাইল আৰু লেওন", "Castilla-La Mancha": "কাষ্টাইলা-লা মাঞ্চা", "Murcia": "মুৰচিয়া", "Aragon": "আৰাগন", "Extremadura": "এক্সট্ৰেমাদোৰা", "Asturias": "আস্তুৰিয়াচ", "Navarre": "নাভাৰে", "Cantabria": "কাণ্টাব্ৰিয়া", "Hokkaido": "হোক্কাইদো", "Honshu": "হোনশু", "Kyushu": "কিউশু", "Shikoku": "শিকোকু", "Kanto": "কান্তো", "Kansai": "কানসাই", "Tohoku": "তোহোকু", "Chubu": "চুবু", "Chugoku": "চুগোকু", "east berlin": "পূব বাৰ্লিন", "west berlin": "পশ্চিম বাৰ্লিন", } academic_subjects = { "university": "বিশ্ববিদ্যালয়", "law": "আইন", "neurosurgery": "নিউৰোচাৰ্জাৰী", "children's books": "শিশু গ্ৰন্থ", "children's literature": "শিশু সাহিত্য", "textbooks": "পাঠ্যপুথি", "civil rights": "নাগৰিক অধিকাৰ", "anti-war": "যুদ্ধবিৰোধী", "trade union": "ট্ৰেড ইউনিয়ন", "lgbt": "এলজিবিটি", "public health": "জনস্বাস্থ্য", "lgbtq": "এলজিবিটিকিউ", "lgbtq+": "এলজিবিটিকিউ+", "human rights": "মানৱ অধিকাৰ", "fiction": "কল্পকাহিনী", "science fiction": "কল্পবিজ্ঞান", "fantasy": "ফেণ্টাচী", "science fiction and fantasy": "কল্পবিজ্ঞান আৰু ফেণ্টাচী", "nuclear medicine": "পাৰমাণৱিক চিকিৎসা", "philosophy": "দৰ্শন", "religion": "ধৰ্ম", "theology": "ধৰ্মতত্ত্ব", "ecology": "পৰিৱেশ বিজ্ঞান", "clinical psychology": "ক্লিনিকেল মনোবিজ্ঞান", "religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়ন", "biblical studies": "বাইবেল অধ্যয়ন", "islamic theology": "ইছলামী ধৰ্মতত্ত্ব", "christian theology": "খ্ৰীষ্টীয় ধৰ্মতত্ত্ব", "jewish theology": "ইহুদী ধৰ্মতত্ত্ব", "hindu theology": "হিন্দু ধৰ্মতত্ত্ব", "buddhist theology": "বৌদ্ধ ধৰ্মতত্ত্ব", "sikh theology": "শিখ ধৰ্মতত্ত্ব", "jain theology": "জৈন ধৰ্মতত্ত্ব", "history": "ইতিহাস", "world history": "বিশ্ব ইতিহাস", "ancient history": "প্ৰাচীন ইতিহাস", "physical education": "শাৰীৰিক শিক্ষা", "medieval history": "মধ্যযুগীয় ইতিহাস", "modern history": "আধুনিক ইতিহাস", "contemporary history": "সমসাময়িক ইতিহাস", "military history": "সামৰিক ইতিহাস", "political history": "ৰাজনৈতিক ইতিহাস", "social history": "সামাজিক ইতিহাস", "economic history": "অৰ্থনৈতিক ইতিহাস", "cultural history": "সাংস্কৃতিক ইতিহাস", "history of science": "বিজ্ঞানৰ ইতিহাস", "history of medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ ইতিহাস", "history of religion": "ধৰ্মৰ ইতিহাস", "art history": "শিল্পৰ ইতিহাস", "american history": "মাৰ্কিন ইতিহাস", "british history": "ব্ৰিটিছ ইতিহাস", "french history": "ফৰাচী ইতিহাস", "german history": "জাৰ্মান ইতিহাস", "italian history": "ইটালীয় ইতিহাস", "spanish history": "স্পেনিছ ইতিহাস", "russian history": "ৰুছ ইতিহাস", "chinese history": "চীনা ইতিহাস", "japanese history": "জাপানী ইতিহাস", "indian history": "ভাৰতীয় ইতিহাস", "south asian history": "দক্ষিণ এছিয়াৰ ইতিহাস", "middle eastern history": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ ইতিহাস", "victorian literature": "ভিক্টোৰিয়ান সাহিত্য", "african history": "আফ্ৰিকাৰ ইতিহাস", "european history": "ইউৰোপৰ ইতিহাস", "colonial history": "ঔপনিৱেশিক ইতিহাস", "church history": "চাৰ্চৰ ইতিহাস", "music history": "সংগীতৰ ইতিহাস", "portuguese history": "পৰ্তুগীজ ইতিহাস", "brazilian history": "ব্ৰাজিলীয় ইতিহাস", "literature": "সাহিত্য", "comparative literature": "তুলনামূলক সাহিত্য", "world literature": "বিশ্ব সাহিত্য", "classical literature": "ধ্ৰুপদী সাহিত্য", "medieval literature": "মধ্যযুগীয় সাহিত্য", "modern literature": "আধুনিক সাহিত্য", "contemporary literature": "সমসাময়িক সাহিত্য", "renaissance literature": "ৰেনেসাঁ সাহিত্য", "american literature": "মাৰ্কিন সাহিত্য", "british literature": "ব্ৰিটিছ সাহিত্য", "english literature": "ইংৰাজী সাহিত্য", "french literature": "ফৰাচী সাহিত্য", "german literature": "জাৰ্মান সাহিত্য", "italian literature": "ইটালীয় সাহিত্য", "spanish literature": "স্পেনিছ সাহিত্য", "portuguese literature": "পৰ্তুগীজ সাহিত্য", "russian literature": "ৰুছ সাহিত্য", "chinese literature": "চীনা সাহিত্য", "japanese literature": "জাপানী সাহিত্য", "korean literature": "কোৰীয় সাহিত্য", "arabic literature": "আৰবী সাহিত্য", "persian literature": "ফাৰ্চী সাহিত্য", "sanskrit literature": "সংস্কৃত সাহিত্য", "bengali literature": "বাংলা সাহিত্য", "hindi literature": "হিন্দী সাহিত্য", "urdu literature": "উৰ্দু সাহিত্য", "tamil literature": "তামিল সাহিত্য", "telugu literature": "তেলুগু সাহিত্য", "kannada literature": "কন্নড় সাহিত্য", "malayalam literature": "মালায়ালম সাহিত্য", "marathi literature": "মাৰাঠী সাহিত্য", "gujarati literature": "গুজৰাটী সাহিত্য", "punjabi literature": "পঞ্জাবী সাহিত্য", "odia literature": "ওড়িয়া সাহিত্য", "assamese literature": "অসমীয়া সাহিত্য", "african-american literature": "আফ্ৰিকান-আমেৰিকান সাহিত্য", "greek literature": "গ্ৰীক সাহিত্য", "latin literature": "লেটিন সাহিত্য", "oral literature": "মৌখিক সাহিত্য", "religion and literature": "ধৰ্ম আৰু সাহিত্য", "william shakespeare and renaissance literature": "উইলিয়াম শ্বেইকছপীয়েৰ আৰু ৰেনেসাঁ সাহিত্য", "constitutional law": "সাংবিধানিক আইন", "criminal law": "ফৌজদাৰী আইন", "civil law": "দেৱানী আইন", "international law": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন", "environmental law": "পৰিৱেশ আইন", "human rights law": "মানৱ অধিকাৰ আইন", "tax law": "কৰ আইন", "commercial law": "বাণিজ্যিক আইন", "philosophy of law": "আইন দৰ্শন", "political science": "ৰাজনীতি বিজ্ঞান", "politics": "ৰাজনীতি", "political philosophy": "ৰাজনৈতিক দৰ্শন", "international relations": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক", "international security": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা", "security studies": "নিৰাপত্তা অধ্যয়ন", "strategic studies": "কৌশলগত অধ্যয়ন", "peace studies": "শান্তি অধ্যয়ন", "conflict studies": "সংঘাত অধ্যয়ন", "public administration": "জনপ্ৰশাসন", "public policy": "জননীতি", "governance": "সুশাসন", "diplomacy": "কূটনীতি", "development studies": "উন্নয়ন অধ্যয়ন", "urban studies": "নগৰ অধ্যয়ন", "rural studies": "গ্ৰাম্য অধ্যয়ন", "gender studies": "লিংগ অধ্যয়ন", "women's studies": "নাৰী অধ্যয়ন", "economics": "অৰ্থনীতি", "finance": "বিত্ত", "accounting": "হিচাপবিজ্ঞান", "management": "ব্যৱস্থাপনা", "marketing": "বিপণন", "business administration": "ব্যৱসায় প্ৰশাসন", "sociology": "সমাজতত্ত্ব", "anthropology": "নৃতত্ত্ব", "archaeology": "প্ৰত্নতত্ত্ব", "geography": "ভূগোল", "demography": "জনগাঁথনি বিজ্ঞান", "criminology": "অপৰাধ বিজ্ঞান", "social work": "সমাজকৰ্ম", "cultural studies": "সাংস্কৃতিক অধ্যয়ন", "heritage studies": "ঐতিহ্য অধ্যয়ন", "museum studies": "সংগ্ৰহালয় অধ্যয়ন", "education": "শিক্ষা", "philosophy of education": "শিক্ষা দৰ্শন", "english language": "ইংৰাজী ভাষা", "bengali language": "বাংলা ভাষা", "arabic language": "আৰবী ভাষা", "chinese language": "চীনা ভাষা", "japanese language": "জাপানী ভাষা", "sanskrit": "সংস্কৃত", "linguistics": "ভাষাবিজ্ঞান", "philology": "ভাষাতত্ত্ব", "etymology": "ব্যুৎপত্তিবিদ্যা", "semiotics": "চিহ্নতত্ত্ব", "pragmatics": "প্ৰয়োগতত্ত্ব", "phonetics": "ধ্বনিতত্ত্ব", "phonology": "ধ্বনিবিজ্ঞান", "syntax": "বাক্যতত্ত্ব", "morphology": "ৰূপতত্ত্ব", "translation studies": "অনুবাদ অধ্যয়ন", "psychology": "মনোবিজ্ঞান", "communication": "যোগাযোগবিদ্যা", "media studies": "গণমাধ্যম অধ্যয়ন", "journalism": "সাংবাদিকতা", "information science": "তথ্য বিজ্ঞান", "library science": "গ্ৰন্থাগাৰ বিজ্ঞান", "ethics": "নীতিশাস্ত্ৰ", "logic": "যুক্তিবিদ্যা", "metaphysics": "অধিবিদ্যা", "epistemology": "জ্ঞানতত্ত্ব", "aesthetics": "নন্দনতত্ত্ব", "moral philosophy": "নৈতিক দৰ্শন", "philosophy of science": "বিজ্ঞানৰ দৰ্শন", "philosophy of religion": "ধৰ্ম দৰ্শন", "philosophy of language": "ভাষা দৰ্শন", "religious philosophy": "ধৰ্মীয় দৰ্শন", "islamic studies": "ইছলামিক ষ্টাডিজ", "quranic studies": "কোৰআন অধ্যয়ন", "hadith studies": "হাদিছ অধ্যয়ন", "fiqh": "ফিকহ", "christian studies": "খ্ৰীষ্টীয় অধ্যয়ন", "jewish studies": "ইহুদী অধ্যয়ন", "buddhist studies": "বৌদ্ধ অধ্যয়ন", "hindu studies": "হিন্দু অধ্যয়ন", "comparative religion": "তুলনামূলক ধৰ্মতত্ত্ব", "missiology": "মিচনবিদ্যা", "african religions": "আফ্ৰিকান ধৰ্ম", "postcolonial studies": "উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক অধ্যয়ন", "holocaust studies": "হলোকাষ্ট অধ্যয়ন", "genocide studies": "গণহত্যা অধ্যয়ন", "indigenous people and colonialism": "আদিবাসী আৰু উপনিৱেশবাদ", "physics": "পদাৰ্থবিজ্ঞান", "quantum physics": "কোৱাণ্টাম পদাৰ্থবিজ্ঞান", "astrophysics": "জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞান", "chemistry": "ৰসায়ন বিজ্ঞান", "mathematics": "গণিত", "statistics": "পৰিসংখ্যা", "astronomy": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান", "geology": "ভূতত্ত্ব", "environmental science": "পৰিৱেশ বিজ্ঞান", "materials science": "পদাৰ্থ বিজ্ঞান", "data science": "তথ্য বিজ্ঞান", "computer science": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান", "artificial intelligence": "কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা", "machine learning": "মেচিন লাৰ্নিং", "cybersecurity": "চাইবাৰ নিৰাপত্তা", "software engineering": "চফ্টৱেৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং", "information technology": "তথ্য প্ৰযুক্তি", "robotics": "ৰবটিক্স", "engineering": "প্ৰকৌশল বিদ্যা", "nanotechnology": "নেনোপ্ৰযুক্তি", "biotechnology": "জীৱপ্ৰযুক্তি", "biology": "জীৱবিজ্ঞান", "botany": "উদ্ভিদবিজ্ঞান", "zoology": "প্ৰাণীবিজ্ঞান", "genetics": "জিনতত্ত্ব", "microbiology": "অণুজীৱ বিজ্ঞান", "biochemistry": "জীৱৰসায়ন", "neuroscience": "স্নায়ুবিজ্ঞান", "immunology": "ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান", "epidemiology": "মহামাৰী বিজ্ঞান", "medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞান", "global health": "বিশ্ব স্বাস্থ্য", "veterinary medicine": "পশু চিকিৎসা", "medical ethics": "চিকিৎসা নীতিশাস্ত্ৰ", "pharmacy": "ফাৰ্মাচী", "nursing": "নাৰ্ছিং", "anatomy": "শৰীৰস্থান", "physiology": "শৰীৰতত্ত্ব", "pathology": "ৰোগতত্ত্ব", "pharmacology": "ঔষধ বিজ্ঞান", "veterinary science": "পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান", "nutrition": "পুষ্টি বিজ্ঞান", "dentistry": "দাঁতৰ চিকিৎসা বিজ্ঞান", "surgery": "শল্য চিকিৎসা", "reproductive health": "প্ৰজনন স্বাস্থ্য", "cardiology": "হৃদৰোগ বিজ্ঞান", "oncology": "কৰ্কটৰোগ বিজ্ঞান", "psychiatry": "মনোৰোগ বিদ্যা", "classics": "ধ্ৰুপদী অধ্যয়ন", "mythology": "পুৰাণবিদ্যা", "folklore": "লোকসাহিত্য", "folk culture": "লোকসংস্কৃতি", "literary criticism": "সাহিত্য সমালোচনা", "literary theory": "সাহিত্যতত্ত্ব", "rhetoric": "অলংকাৰশাস্ত্ৰ", "poetry": "কবিতা", "the royal society": "ৰয়েল ছচাইটি", "the mediaeval period": "মধ্যযুগ", "antiquity": "প্ৰাচীন কাল", "late medieval religion": "পৰৱৰ্তী মধ্যযুগীয় ধৰ্ম", "the italian renaissance": "ইটালীয় ৰেনেসাঁ", "japan": "জাপান", "witchcraft and magic": "যাদুটোনা", "early modern europe": "প্ৰাৰম্ভিক আধুনিক ইউৰোপ", "russia and the soviet union": "ৰাছিয়া আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়ন", "russia": "ৰাছিয়া", "theatre and film": "নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰ", "modern age": "আধুনিক যুগ", "english": "ইংৰাজী", "russian music": "ৰাছিয়ান সংগীত", "religion and author": "ধৰ্ম আৰু সাহিত্য", "french poetry and dance": "ফৰাচী কবিতা আৰু নৃত্য", "portuguese and brazilian history": "পৰ্তুগীজ আৰু ব্ৰাজিলীয়ান ইতিহাস", "petroleum engineering": "পেট্ৰ'লিয়াম প্ৰকৌশল", "mechanical engineering": "যান্ত্ৰিক প্ৰকৌশল", "electrical engineering": "বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশল", "civil engineering": "অসামৰিক প্ৰকৌশল", "chemical engineering": "ৰাসায়নিক প্ৰকৌশল", "computer engineering": "কম্পিউটাৰ প্ৰকৌশল", "electronic engineering": "ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰকৌশল", "industrial engineering": "ঔদ্যোগিক প্ৰকৌশল", "aerospace engineering": "মহাকাশ প্ৰকৌশল", "aeronautical engineering": "বিমান প্ৰকৌশল", "automotive engineering": "অটোমোটিভ প্ৰকৌশল", "biomedical engineering": "বায়োমেডিকেল প্ৰকৌশল", "environmental engineering": "পৰিৱেশ প্ৰকৌশল", "materials engineering": "পদাৰ্থ প্ৰকৌশল", "marine engineering": "মেৰিন প্ৰকৌশল", "mining engineering": "খনি প্ৰকৌশল", "nuclear engineering": "পাৰমাণৱিক প্ৰকৌশল", "agricultural engineering": "কৃষি প্ৰকৌশল", "structural engineering": "গাঁথনিগত প্ৰকৌশল", "telecommunications engineering": "টেলিকমিউনিকেচন প্ৰকৌশল", "geotechnical engineering": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত প্ৰকৌশল", "mechatronics engineering": "মেকাট্ৰনিক্স প্ৰকৌশল", "systems engineering": "চিষ্টেম প্ৰকৌশল", "textile engineering": "টেক্সটাইল প্ৰকৌশল", "robotics engineering": "ৰবটিক্স প্ৰকৌশল", "water resources engineering": "জলসম্পদ প্ৰকৌশল", "metallurgical engineering": "ধাতৱ প্ৰকৌশল", "manufacturing engineering": "উৎপাদন প্ৰকৌশল", "biochemical engineering": "জৈৱৰাসায়নিক প্ৰকৌশল", "transportation engineering": "পৰিবহণ প্ৰকৌশল", "energy engineering": "শক্তি প্ৰকৌশল", "materials science and engineering": "পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু প্ৰকৌশল", "acoustical engineering": "শব্দ প্ৰকৌশল", "optical engineering": "আলোক প্ৰকৌশল", "ocean engineering": "সমুদ্ৰ প্ৰকৌশল", "genetic engineering": "জিন প্ৰকৌশল", "food engineering": "খাদ্য প্ৰকৌশল", "information engineering": "তথ্য প্ৰকৌশল", "hardware engineering": "হাৰ্ডৱেৰ প্ৰকৌশল", "electrical and electronic engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰকৌশল", "electrical and electronics engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰকৌশল", "computer science and engineering": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰকৌশল", "civil and environmental engineering": "অসামৰিক আৰু পৰিৱেশ প্ৰকৌশল", "mechanical and aerospace engineering": "যান্ত্ৰিক আৰু মহাকাশ প্ৰকৌশল", "electrical and computer engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু কম্পিউটাৰ প্ৰকৌশল", "electronic and electrical engineering": "ইলেক্ট্ৰনিক আৰু বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশল", "civil": "অসামৰিক", "mechanical": "যান্ত্ৰিক", "electrical": "বৈদ্যুতিক", "chemical": "ৰাসায়নিক", "aerospace": "মহাকাশ", "aeronautical": "বিমান", "automotive": "অটোমোটিভ", "agricultural": "কৃষি", "biomedical": "বায়োমেডিকেল", "environmental": "পৰিৱেশ", "electronic": "ইলেক্ট্ৰনিক", "electronics": "ইলেক্ট্ৰনিক্স", "industrial": "ঔদ্যোগিক", "structural": "গাঁথনিগত", "geotechnical": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত", "metallurgical": "ধাতৱ", "marine": "মেৰিন", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "telecommunications": "টেলিকমিউনিকেচন" } sport_subjects = { "association football": "ফুটবল", "football": "ফুটবল", "soccer": "ফুটবল", "footballing": "ফুটবল", "futsal": "ফুটছাল", "beach soccer": "বিচ্ছ ফুটবল", "american football": "আমেৰিকান ফুটবল", "Canadian football": "কানাডিয়ান ফুটবল", "All-American football": "অল-আমেৰিকান ফুটবল", "australian rules football": "অষ্ট্ৰেলিয়ান ৰুলছ ফুটবল", "gaelic football": "গেলিক ফুটবল", "gridiron": "গ্ৰিডিৰন", "rugby": "ৰাগবী", "rugby union": "ৰাগবী ইউনিয়ন", "rugby league": "ৰাগবী লীগ", "rugby football": "ৰাগবী ফুটবল", "rugby league and rugby union": "ৰাগবী লীগ আৰু ৰাগবী ইউনিয়ন", "hockey": "হকী", "field hockey": "ফিল্ড হকী", "ice hockey": "আইচ হকী", "indoor hockey": "ইনড'ৰ হকী", "sledge hockey": "স্লেজ হকী", "inline hockey": "ইনলাইন হকী", "roller hockey": "ৰোলাৰ হকী", "street hockey": "ষ্ট্ৰীট হকী", "ball hockey": "বল হকী", "underwater hockey": "আণ্ডাৰৱাটাৰ হকী", "floor hockey": "ফ্ল'ৰ হকী", "bandy": "বেণ্ডি", "cricket": "ক্ৰিকেট", "cricketing": "ক্ৰিকেট", "T20 cricket": "টি২০ ক্ৰিকেট", "ODI cricket": "এদিনীয়া ক্ৰিকেট", "First-class cricket": "প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট", "First-class": "প্ৰথম শ্ৰেণীৰ", "List A cricket": "লিষ্ট এ ক্ৰিকেট", "List-A cricket": "লিষ্ট এ ক্ৰিকেট", "Test cricket": "টেষ্ট ক্ৰিকেট", "tennis": "টেনিছ", "real tennis": "ৰিয়েল টেনিছ", "table tennis": "টেবুল টেনিছ", "tabletennis": "টেবুল টেনিছ", "badminton": "বেডমিণ্টন", "squash": "স্কোৱাছ", "baseball": "বেছবল", "baseball league": "বেছবল লীগ", "negro league baseball": "নিগ্ৰো লীগ বেছবল", "softball": "ছফ্টবল", "padel": "পেডেল", "pickleball": "পিকলবল", "racquetball": "ৰেকেটবল", "negro leagues": "নিগ্ৰো লীগ", "negro league": "নিগ্ৰো লীগ", "basketball": "বাস্কেটবল", "volleyball": "ভলীবল", "beach volleyball": "বিচ্ছ ভলীবল", "snow volleyball": "স্ন' ভলীবল", "netball": "নেটবল", "handball": "হেণ্ডবল", "beach handball": "বিচ্ছ হেণ্ডবল", "korfball": "কৰ্ফবল", "sepak takraw": "চেপাক তাক্ৰো", "goalball": "গোলবল", "ultimate frisbee": "আল্টিমেট ফ্ৰিছবী", "golf": "গল্ফ", "archery": "ধনুৰ্বিদ্যা", "shooting": "শ্বুটিং", "darts": "ডাৰ্টছ", "bowling": "বোলিং", "ten-pin": "টেন-পিন", "billiards": "বিলিয়াৰ্ডছ", "snooker": "স্নুকাৰ", "pool": "পুল", "IVY league": "আইভী লীগ", "croquet": "ক্ৰোকে", "pétanque": "পেতাংক", "boules": "বুলছ", "curling": "কাৰ্লিং", "wrestling": "মল্লযুঁজ", "freestyle wrestling": "ফ্ৰীষ্টাইল মল্লযুঁজ", "greco-roman wrestling": "গ্ৰেকো-ৰোমান মল্লযুঁজ", "boxing": "বক্সিং", "martial arts": "মাৰ্শাল আৰ্টছ", "mixed martial arts": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টছ", "mma": "এমএমএ", "judo": "জুডো", "karate": "কাৰাটে", "taekwondo": "টাইকোৱাণ্ডো", "jiujitsu": "জিউজিৎছু", "jiu-jitsu": "জিউ-জিৎছু", "MMA fighter": "এমএমএ যুঁজাৰু", "brazilian jiu-jitsu": "ব্ৰাজিলিয়ান জিউ-জিৎছু", "muay thai": "মুৱাই থাই", "kickboxing": "কিকবক্সিং", "sambo": "সাম্বো", "sumo": "চুমো", "fencing": "ফেন্সিং", "wushu": "উশ্বু", "aikido": "আইকিডো", "kendo": "কেণ্ডো", "capoeira": "কাপোৱেৰা", "krav maga": "ক্ৰাভ মাগা", "pencak silat": "পেনচাক চিলাত", "athletics": "এথলেটিকছ", "sprinting": "স্প্ৰিণ্ট", "gymnastics": "জিমনাষ্টিকছ", "weightlifting": "ভাৰোত্তোলন", "powerlifting": "পাৱাৰলিফটিং", "bodybuilding": "বডীবিল্ডিং", "olympic sports": "অলিম্পিক ক্ৰীড়া", "swimming": "সাঁতোৰ", "synchronized swimming": "চিংক্ৰোনাইজড সাঁতোৰ", "artistic swimming": "আৰ্টিষ্টিক সাঁতোৰ", "open water swimming": "মুক্ত পানীৰ সাঁতোৰ", "diving": "ডাইভিং", "water polo": "ৱাটাৰ পোলো", "rowing": "ৰোৱিং", "canoeing": "কেনোয়িং", "kayaking": "কায়াকিং", "sailing": "ছেইলিং", "surfing": "চাৰ্ফিং", "water skiing": "ৱাটাৰ স্কিইং", "dragon boat": "ড্ৰেগন ব'ট", "figure skating": "ফিগাৰ স্কেটিং", "speed skating": "স্পীড স্কেটিং", "short track speed skating": "শৰ্ট ট্ৰেক স্পীড স্কেটিং", "alpine skiing": "আল্পাইন স্কিইং", "cross-country skiing": "ক্ৰছ-কাণ্ট্ৰি স্কিইং", "ski jumping": "স্কি জাম্পিং", "snowboarding": "স্ন'বৰ্ডিং", "bobsleigh": "ববস্লেই", "luge": "লুজ", "skeleton": "স্কেলেটন", "cycling": "চাইক্লিং", "road cycling": "ৰোড চাইক্লিং", "track cycling": "ট্ৰেক চাইক্লিং", "mountain biking": "মাউণ্টেইন বাইকিং", "bmx": "বিএমএক্স", "bicycle motocross": "বাইচাইকেল মটোক্ৰছ", "cyclo-cross": "চাইক্ল'-ক্ৰছ", "motor racing": "মটৰ ৰেচিং", "auto racing": "অট' ৰেচিং", "motorsport": "মটৰস্প'ৰ্ট", "formula one": "ফৰ্মুলা ৱান", "f1": "এফ১", "motorcycling": "মটৰচাইকেল ৰেচিং", "motogp": "মটোজিপি", "equestrian": "অশ্বাৰোহণ", "polo": "পোলো", "triathlon": "ট্ৰায়াথলন", "biathlon": "বায়াথলন", "skateboarding": "স্কেটবৰ্ডিং", "sport climbing": "স্প'ৰ্ট ক্লাইম্বিং", "mountaineering": "পৰ্বতাৰোহণ", "bouldering": "ব'ল্ডাৰিং", "parkour": "পাৰকুৰ", "orienteering": "অৰিয়েণ্টিয়াৰিং", "air sports": "বিমান ক্ৰীড়া", "paragliding": "পেৰাগ্লাইডিং", "esports": "ই-স্প'ৰ্টছ", "chess": "দাবা", "bridge": "ব্ৰীজ", "go": "গ'", "shogi": "শ্বোগি", "xiangqi": "চিয়াংচি", "backgammon": "বেকগেমমোন", "checkers": "চেকাৰ্ছ", "mahjong": "মাহজং", "kabaddi": "কাবাডী", "kho kho": "খো খো", "lacrosse": "লেক্ৰছ", "ringette": "ৰিংগেট", "shinty": "শিণ্টি", "camogie": "কেমোগি", "hurling": "হাৰ্লিং", "floorball": "ফ্ল'ৰবল", "teqball": "টেকবল", "fistball": "ফিষ্টবল", "NFL": "এনএফএল", "National Football League": "নেচনেল ফুটবল লীগ", "NBA": "এনবিএ", "National Basketball Association": "নেচনেল বাস্কেটবল এছোচিয়েশ্বন", "WNBA": "ডব্লিউএনবিএ", "Women's National Basketball Association": "ৱিমেন্স নেচনেল বাস্কেটবল এছোচিয়েশ্বন", "MLB": "এমএলবি", "Major League Baseball": "মেজাৰ লীগ বেছবল", "NHL": "এনএইচএল", "National Hockey League": "নেচনেল হকী লীগ", "MLS": "এমএলএছ", "Major League Soccer": "মেজাৰ লীগ ছকাৰ", "NWSL": "এনডব্লিউএছএল", "National Women's Soccer League": "নেচনেল ৱিমেন্স ছকাৰ লীগ", "FIFA World Cup": "ফিফা বিশ্বকাপ", "Copa America": "কোপা আমেৰিকা", "UEFA Euro": "উয়েফা ইউৰো", "AFC Asian Cup": "এএফচি এছিয়ান কাপ", "AFCON": "আফকন", "EPL": "ইপিএল", "English Premier League": "ইংলিছ প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "UCL": "ইউচিএল", "UEFA Champions League": "উয়েফা চেম্পিয়ন্স লীগ", "UEL": "ইউইএল", "UEFA Europa League": "উয়েফা ইউৰোপা লীগ", "UECL": "ইউইচিএল", "UEFA Conference League": "উয়েফা কনফাৰেন্স লীগ", "La Liga": "লা লিগা", "Serie A": "চেৰি আ", "Bundesliga": "বুন্দেশলিগা", "Ligue 1": "লিগ ১", "Süper Lig": "ছুপাৰ লীগ", "Eredivisie": "এৰেডিভিছি", "Primeira Liga": "প্ৰিমেইৰা লিগা", "Pro League": "প্ৰো লীগ", "Scottish Premiership": "স্কটিছ প্ৰিমিয়াৰশ্বিপ", "Swiss Super League": "চুইছ ছুপাৰ লীগ", "Austrian Bundesliga": "অষ্ট্ৰিয়ান বুন্দেশলিগা", "Danish Superliga": "ডেনিছ ছুপাৰলিগা", "Norwegian Eliteserien": "নৰৱেজিয়ান এলিটছেৰিয়েন", "Swedish Allsvenskan": "চুইডিছ অলসভেনস্কান", "Polish Ekstraklasa": "পোলিছ এক্সট্ৰাক্লাছা", "Czech First League": "চেক ফাৰ্ষ্ট লীগ", "Ukrainian Premier League": "ইউক্ৰেইনীয় প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "Greek Super League": "গ্ৰীক ছুপাৰ লীগ", "Romanian SuperLiga": "ৰোমানিয়ান ছুপাৰলিগা", "Croatian Football League": "ক্ৰোৱেচিয়ান ফুটবল লীগ", "Serbian SuperLiga": "চাৰ্বিয়ান ছুপাৰলিগা", "Hungarian NB I": "হাংগেৰিয়ান এনবি ১", "Bulgarian First League": "বুলগেৰিয়ান ফাৰ্ষ্ট লীগ", "Liga MX": "লিগা এমএক্স", "Brasileirão": "ব্ৰাজিলিয়ান ছিৰিজ এ", "Argentine Primera División": "আৰ্জেণ্টাইন প্ৰাইমেৰা ডিভিছন", "J1 League": "জে১ লীগ", "K League 1": "কে লীগ ১", "Chinese Super League": "চাইনিজ ছুপাৰ লীগ", "A-League Men": "এ-লিগ মেন", "ISL": "আইএছএল", "Indian Super League": "ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ", "IPL": "আইপিএল", "Indian Premier League": "ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "PSL": "পিএছএল", "Pakistan Super League": "পাকিস্তান ছুপাৰ লীগ", "BBL": "বিবিএল", "Big Bash League": "বিগ বেছ লীগ", "CPL": "চিপিএল", "Caribbean Premier League": "কেৰিবিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "SA20": "এছএ২০", "South Africa Twenty20 League": "চাউথ আফ্ৰিকা টুৱেণ্টি২০ লীগ", "BPL": "বিপিএল", "Bangladesh Premier League": "বাংলাদেশ প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "LPL": "এলপিএল", "Lanka Premier League": "লংকা প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "The Hundred": "দ্য হাণ্ড্ৰেড", "Wimbledon": "উইম্বলডন", "US Open": "ইউএছ অ'পেন", "French Open": "ফ্ৰেন্স অ'পেন", "Australian Open": "অষ্ট্ৰেলিয়ান অ'পেন", "ATP": "এটিপি", "WTA": "ডব্লিউটিএ", "BWF": "বিডব্লিউএফ", "UFC": "ইউএফচি", "WWE": "ডব্লিউডব্লিউই", "eskrima": "এস্ক্ৰিমা", "rugby sevens": "ৰাগবী চেভেন্স", "rugby 7s": "ৰাগবী চেভেন্স", "seven-a-side rugby": "ৰাগবী চেভেন্স", "7-a-side rugby": "ৰাগবী চেভেন্স", "rugby tens": "ৰাগবী টেন্স", "rugby 10s": "ৰাগবী টেন্স", "ten-a-side rugby": "ৰাগবী টেন্স", "10-a-side rugby": "ৰাগবী টেন্স", "wheelchair rugby": "হুইলচেয়াৰ ৰাগবী", "tag rugby": "টেগ ৰাগবী", "touch rugby": "টাচ ৰাগবী", "beach rugby": "বিচ্ছ ৰাগবী", "automobile": "মটৰগাড়ী", "car": "গাড়ী", "motor": "মটৰ", "stock car": "ষ্টক কাৰ", "touring car": "ট্যুৰিং কাৰ", "sports car": "স্প'ৰ্টছ কাৰ", "endurance": "এণ্ডোৰেঞ্চ", "formula": "ফৰ্মুলা", "Formula One": "ফৰ্মুলা ৱান", "Formula Two": "ফৰ্মুলা টু", "Formula Three": "ফৰ্মুলা থ্ৰী", "electric": "বৈদ্যুতিক", "Formula E": "ফৰ্মুলা ই", "autonomous": "স্বয়ংক্ৰিয়", "solar car": "সৌৰচালিত গাড়ী", "dirt track": "ডাৰ্ট ট্ৰেক", "dirt modified": "ডাৰ্ট মডিফাইড", "modified": "মডিফাইড", "supermodified": "ছুপাৰমডিফাইড", "sprint car": "স্প্ৰিণ্ট কাৰ", "midget car": "মিজেট কাৰ", "legend car": "লেজেণ্ড কাৰ", "drag": "ড্ৰেগ", "rally": "ৰেলী", "rallycross": "ৰেলীক্ৰছ", "off-road": "অফ-ৰোড", "desert": "মৰুভূমি", "motocross": "মটোক্ৰছ", "supercross": "ছুপাৰক্ৰছ", "enduro": "এণ্ডুৰো", "motorcycle": "মটৰচাইকেল", "speedway": "স্পীডৱে", "kart": "কাৰ্ট", "go-kart": "গ'-কাৰ্ট", "autocross": "অট'ক্ৰছ", "powerboat": "পাৱাৰব'ট", "motorboat": "মটৰব'ট", "offshore powerboat": "অফশ্বোৰ পাৱাৰব'ট", "hydroplane": "হাইড্ৰোপ্লেন", "wheelchair basketball": "হুইলচেয়াৰ বাস্কেটবল", "table hockey": "টেবুল হকী", "rink hockey": "ৰিংক হকী", "para table tennis": "পেৰা টেবুল টেনিছ", "para athletics": "পেৰা এথলেটিকছ", "racewalking": "ৰেছৱাকিং", "modern pentathlon": "মডাৰ্ণ পেণ্টাথলন", "artistic gymnastics": "আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্টিকছ", "rhythmic gymnastics": "ৰিডমিক জিমনাষ্টিকছ", "trampoline gymnastics": "ট্ৰাম্পোলিন জিমনাষ্টিকছ", "windsurfing": "উইণ্ডচাৰ্ফিং", "keirin": "কেইৰিন", "arm wrestling": "বাহুযুদ্ধ", "nordic combined": "নৰ্ডিক কম্বাইণ্ড", "ice dancing": "আইচ ডান্সিং", "horse racing": "ঘোঁৰাদৌৰ", "draughts": "ড্ৰাফ্টছ", "poker": "পোকাৰ", "yacht racing": "ইয়ট ৰেচিং", "ski mountaineering": "স্কি পৰ্বতাৰোহণ", "women's lacrosse": "মহিলাৰ লেক্ৰছ", "pesäpallo": "পেসাপালো", "pelota": "পেলোটা", "bullfighting": "বুলফাইটিং", "motorsports": "মটৰস্প'ৰ্টছ", "motorcycle racing": "মটৰচাইকেল ৰেচিং", "freestyle skiing": "ফ্ৰীষ্টাইল স্কিইং", "sport shooting": "স্প'ৰ্ট শ্বুটিং", "olympic games": "অলিম্পিক গেমছ", "olympics": "অলিম্পিক গেমছ", "summer olympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক গেমছ", "summer olympics": "গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক গেমছ", "winter olympic games": "শীতকালীন অলিম্পিক গেমছ", "winter olympics": "শীতকালীন অলিম্পিক গেমছ", "youth olympic games": "যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "youth olympics": "যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "summer youth olympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "summer youth olympics": "গ্ৰীষ্মকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "winter youth olympic games": "শীতকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "winter youth olympics": "শীতকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "paralympic games": "পেৰালিম্পিক গেমছ", "paralympics": "পেৰালিম্পিক গেমছ", "summer paralympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিক গেমছ", "summer paralympics": "গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিক", "winter paralympic games": "শীতকালীন পেৰালিম্পিক গেমছ", "winter paralympics": "শীতকালীন পেৰালিম্পিক", "asian winter games": "এছিয়ান শীতকালীন গেমছ", "awg": "এছিয়ান শীতকালীন গেমছ", "asian indoor and martial arts games": "এছিয়ান ইনড'ৰ আৰু মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "aimag": "এছিয়ান ইনড'ৰ আৰু মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "asian indoor games": "এছিয়ান ইনড'ৰ গেমছ", "asian martial arts games": "এছিয়ান মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "asian beach games": "এছিয়ান বিচ্ছ গেমছ", "abg": "এছিয়ান বিচ্ছ গেমছ", "asian youth games": "এছিয়ান যুৱ গেমছ", "african youth games": "আফ্ৰিকান যুৱ গেমছ", "african beach games": "আফ্ৰিকান বিচ্ছ গেমছ", "european youth olympic festival": "ইউৰোপীয় যুৱ অলিম্পিক উৎসৱ", "eyof": "ইউৰোপীয় যুৱ অলিম্পিক উৎসৱ", "commonwealth youth games": "কমনৱেলথ যুৱ গেমছ", "cyg": "কমনৱেলথ যুৱ গেমছ", "mediterranean games": "মেডিটেৰেনিয়ান গেমছ", "islamic solidarity games": "ইছলামিক ছলিডেৰিটি গেমছ", "isg": "ইছলামিক ছলিডেৰিটি গেমছ", "francophonie games": "ফ্ৰাঙ্কোফোনি গেমছ", "games of la francophonie": "ফ্ৰাঙ্কোফোনি গেমছ", "world games": "ৱৰ্ল্ড গেমছ", "world combat games": "ৱৰ্ল্ড কমবেট গেমছ", "sportaccord world combat games": "ৱৰ্ল্ড কমবেট গেমছ", "world beach games": "ৱৰ্ল্ড বিচ্ছ গেমছ", "deaflympics": "ডেফলিম্পিকছ", "summer deaflympics": "গ্ৰীষ্মকালীন ডেফলিম্পিকছ", "winter deaflympics": "শীতকালীন ডেফলিম্পিকছ", "universiade": "ইউনিভাৰ্চিয়াড", "world university games": "ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্ছিটি গেমছ", "fisu world university games": "ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্ছিটি গেমছ", "summer universiade": "গ্ৰীষ্মকালীন ইউনিভাৰ্চিয়াড", "winter universiade": "শীতকালীন ইউনিভাৰ্চিয়াড", "bolivarian games": "বলিভাৰিয়ান গেমছ", "central american games": "মধ্য আমেৰিকান গেমছ", "pacific games": "পেচিফিক গেমছ", "south pacific games": "দক্ষিণ পেচিফিক গেমছ", "arab games": "আৰব গেমছ", "pan arab games": "আৰব গেমছ", "balkan games": "বলকান গেমছ", "games of the small states of europe": "ইউৰোপৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ গেমছ", "gsse": "ইউৰোপৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ গেমছ", "island games": "আইলেণ্ড গেমছ", "natwest island games": "আইলেণ্ড গেমছ", "lusophone games": "লুচাফোন গেমছ", "jogos da lusofonia": "লুচাফোন গেমছ", "sa games": "এছএ গেমছ", "south asian games": "দক্ষিণ এছিয়ান গেমছ", "sag": "দক্ষিণ এছিয়ান গেমছ", "saf games": "ছাফ গেমছ", "south asian federation games": "দক্ষিণ এছিয়ান ফেডাৰেচন গেমছ", "military world games": "মিলিটেৰী ৱৰ্ল্ড গেমছ", "cism world games": "চিআইএছএম ৱৰ্ল্ড গেমছ", "maccabiah games": "মাকাবিয়াহ গেমছ", "maccabiah": "মাকাবিয়াহ গেমছ" } professions = { # Games & Sports "footballer": "ফুটবল খেলুৱৈ", "association footballer": "ফুটবল খেলুৱৈ", "association football player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "football player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "soccer player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "professional footballer": "পেছাদাৰী ফুটবল খেলুৱৈ", "gaelic footballer": "গেলিক ফুটবল খেলুৱৈ", "gaelic football player": "গেলিক ফুটবল খেলুৱৈ", "rules footballer": "ৰুলছ ফুটবল খেলুৱৈ", "american football player": "আমেৰিকান ফুটবল খেলুৱৈ", "gridiron football player": "গ্ৰিডিৰন ফুটবল খেলুৱৈ", "all-american college football player": "অল-আমেৰিকান কলেজ ফুটবল খেলুৱৈ", "all-american college": "অল-আমেৰিকান কলেজ", "offensive lineman": "অফেন্সিভ লাইনমেন", "defensive lineman": "ডিফেন্সিভ লাইনমেন", "defensive end": "ডিফেন্সিভ এণ্ড", "defensive tackle": "ডিফেন্সিভ টেকল", "offensive tackle": "অফেন্সিভ টেকল", "guard": "গাৰ্ড", "center": "চেণ্টাৰ", "return specialist": "ৰিটাৰ্ন স্পেচিয়েলিষ্ট", "defensive back": "ডিফেন্সিভ বেক", "kick returner": "কিক ৰিটাৰ্নাৰ", "quarterback": "কোৱাৰ্টাৰবেক", "running back": "ৰানিং বেক", "wide receiver": "ৱাইড ৰিচিভাৰ", "tight end": "টাইট এণ্ড", "linebacker": "লাইনবেকাৰ", "cornerback": "কৰ্ণাৰবেক", "football cornerback": "ফুটবল কৰ্ণাৰবেক", "football tight end": "ফুটবল টাইট এণ্ড", "football defensive back": "ফুটবল ডিফেন্সিভ বেক", "safety": "ছেফটি", "kicker": "কিকাৰ", "punter": "পাণ্টাৰ", "forward": "ফৰৱাৰ্ড", "striker": "ষ্ট্ৰাইকাৰ", "winger": "উইংগাৰ", "midfielder": "মিডফিল্ডাৰ", "defender": "ডিফেণ্ডাৰ", "center-back": "চেণ্টাৰ-বেক", "full-back": "ফুল-বেক", "wing-back": "উইং-বেক", "sweeper": "চুইপাৰ", "goalkeeper": "গ'লৰক্ষক", "association football coach": "ফুটবল প্ৰশিক্ষক", "association football manager": "ফুটবল মেনেজাৰ", "soccer coach": "ফুটবল প্ৰশিক্ষক", "football referee": "ফুটবল ৰেফাৰী", "association football referee": "ফুটবল ৰেফাৰী", "cricketer": "ক্ৰিকেটাৰ", "batsman": "বেটছমেন", "bowler": "বলাৰ", "wicket-keeper": "উইকেটৰক্ষক", "all-rounder": "অলৰাউণ্ডাৰ", "fielder": "ফিল্ডাৰ", "spinner": "স্পিনাৰ", "fast bowler": "ফাষ্ট বলাৰ", "seam bowler": "ছীম বলাৰ", "leg spinner": "লেগ স্পিনাৰ", "off spinner": "অফ স্পিনাৰ", "medium pacer": "মিডিয়াম পেচাৰ", "cricket umpire": "ক্ৰিকেত আম্পায়াৰ", "pitcher": "পিচাৰ", "basketball player": "বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "professional basketball player": "পেছাদাৰী বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "wheelchair basketball player": "হুইলচেয়াৰ বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "placekicker": "প্লেচকিকাৰ", "basketball coach": "বাস্কেটবল প্ৰশিক্ষক", "college basketball coach": "কলেজ বাস্কেটবল প্ৰশিক্ষক", "basketball referee": "বাস্কেটবল ৰেফাৰী", "baseball player": "বেছবল খেলুৱৈ", "professional baseball player": "পেছাদাৰী বেছবল খেলুৱৈ", "baseball pitcher": "বেছবল পিচাৰ", "professional baseball pitcher": "পেছাদাৰী বেছবল পিচাৰ", "baseball coach": "বেছবল প্ৰশিক্ষক", "baseball umpire": "বেছবল আম্পায়াৰ", "volleyball player": "ভলীবল খেলুৱৈ", "beach volleyball player": "বিচ্ছ ভলীবল খেলুৱৈ", "volleyball coach": "ভলীবল প্ৰশিক্ষক", "ice hockey player": "আইচ হকী খেলুৱৈ", "professional ice hockey player": "পেছাদাৰী আইচ হকী খেলুৱৈ", "ice hockey defenceman": "আইচ হকী ডিফেঞ্চমেন", "ice hockey coach": "আইচ হকী প্ৰশিক্ষক", "field hockey player": "ফিল্ড হকী খেলুৱৈ", "table hockey player": "টেবুল হকী খেলুৱৈ", "rink hockey player": "ৰিংক হকী খেলুৱৈ", "bandy player": "বেণ্ডি খেলুৱৈ", "floorball player": "ফ্ল'ৰবল খেলুৱৈ", "tennis player": "টেনিছ খেলুৱৈ", "table tennis player": "টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ", "para table tennis player": "পেৰা টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ", "badminton player": "বেডমিণ্টন খেলুৱৈ", "squash player": "স্কোৱাছ খেলুৱৈ", "rugby union player": "ৰাগবী ইউনিয়ন খেলুৱৈ", "international rugby union player": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰাগবী ইউনিয়ন খেলুৱৈ", "rugby league player": "ৰাগবী লীগ খেলুৱৈ", "rugby sevens player": "ৰাগবী চেভেন্স খেলুৱৈ", "athlete": "এথলীট", "sportsperson": "ক্ৰীড়াবিদ", "sportsman": "ক্ৰীড়াবিদ", "sportswoman": "মহিলা ক্ৰীড়াবিদ", "athletics competitor": "এথলীট", "para athlete": "পেৰা এথলীট", "para athletics competitor": "পেৰা এথলেটিকছ প্ৰতিযোগী", "paralympian": "পেৰালিম্পিয়ান", "paralympic athlete": "পেৰালিম্পিক এথলীট", "runner": "দৌৰবিদ", "sprinter": "স্প্ৰিণ্টাৰ", "distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "long-distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "middle-distance runner": "মজলীয়া দূৰত্বৰ দৌৰবিদ", "ultramarathon runner": "আল্ট্ৰামেৰাথন দৌৰবিদ", "steeplechase runner": "ষ্টিপলচেজ ৰানাৰ", "hurdler": "হাৰ্ডলাৰ", "racewalker": "ৰেছৱাকাৰ", "race walker": "ৰেছ ৱাকাৰ", "marathon runner": "মেৰাথন দৌৰবিদ", "decathlete": "ডেকাথলিট", "heptathlete": "হেপ্টাথলিট", "pentathlete": "পেণ্টাথলিট", "modern pentathlete": "মডাৰ্ণ পেণ্টাথলিট", "triathlete": "ট্ৰায়াথলিট", "long jumper": "লং জাম্প খেলুৱৈ", "pole vaulter": "পল ভল্টাৰ", "vaulter": "ভল্টাৰ", "triple jumper": "ট্ৰিপল জাম্পাৰ", "thrower": "নিক্ষেপকাৰী", "shot putter": "শ্বট পুট নিক্ষেপকাৰী", "discus thrower": "ডিছকাছ নিক্ষেপকাৰী", "javelin thrower": "জেভলিন নিক্ষেপকাৰী", "hammer thrower": "হাতুৰী নিক্ষেপকাৰী", "gymnast": "জিমনাষ্ট", "artistic gymnast": "আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্ট", "rhythmic gymnast": "ৰিডমিক জিমনাষ্ট", "trampoline gymnast": "ট্ৰাম্পোলিন জিমনাষ্ট", "swimmer": "সাঁতোৰবিদ", "paralympic swimmer": "পেৰালিম্পিক সাঁতোৰবিদ", "synchronized swimmer": "চিংক্ৰোনাইজড সাঁতোৰবিদ", "swimming coach": "সাঁতোৰৰ প্ৰশিক্ষক", "diver": "ডাইভাৰ", "water polo player": "ৱাটাৰ পোলো খেলুৱৈ", "surfer": "চাৰ্ফাৰ", "windsurfer": "উইণ্ডচাৰ্ফাৰ", "cyclist": "চাইক্লীষ্ট", "racing cyclist": "ৰেচিং চাইক্লীষ্ট", "track cyclist": "ট্ৰেক চাইক্লীষ্ট", "road cyclist": "ৰোড চাইক্লীষ্ট", "bicycle racer": "বাইচাইকেল ৰেচাৰ", "sport cyclist": "স্প'ৰ্ট চাইক্লীষ্ট", "keirin cyclist": "কেইৰিন চাইক্লীষ্ট", "boxer": "বক্সাৰ", "professional boxer": "পেছাদাৰী বক্সাৰ", "wrestler": "মল্লযুঁজাৰু", "professional wrestler": "পেছাদাৰী মল্লযুঁজাৰু", "amateur wrestler": "অপেছাদাৰী মল্লযুঁজাৰু", "freestyle wrestler": "ফ্ৰীষ্টাইল মল্লযুঁজাৰু", "greco-roman wrestler": "গ্ৰেকো-ৰোমান মল্লযুঁজাৰু", "sport wrestler": "স্প'ৰ্ট মল্লযুঁজাৰু", "sumo wrestler": "চুমো মল্লযুঁজাৰু", "rikishi": "ৰিকিশ্বি", "arm wrestler": "বাহুযুঁজাৰু", "martial artist": "মাৰ্শাল আৰ্টিষ্ট", "mixed martial artist": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টিষ্ট", "mixed martial arts fighter": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টছ যুঁজাৰু", "fighter": "যুঁজাৰু", "muay thai fighter": "মুৱাই থাই যুঁজাৰু", "kickboxer": "কিকবক্সাৰ", "judoka": "জুডোকা", "para judoka": "পেৰা জুডোকা", "taekwondo practitioner": "টাইকোৱাণ্ডো অনুশীলনকাৰী", "taekwondo athlete": "টাইকোৱাণ্ডো এথলীট", "taekwondoin": "টাইকোৱাণ্ডোইন", "para taekwondo athlete": "পেৰা টাইকোৱাণ্ডো এথলীট", "karateka": "কাৰাটেকা", "fencer": "ফেন্সাৰ", "jumper": "জাম্পাৰ", "skier": "স্কিয়াৰ", "alpine skier": "আল্পাইন স্কিয়াৰ", "para-alpine skier": "পেৰা-আল্পাইন স্কিয়াৰ", "cross-country skier": "ক্ৰছ-কাণ্ট্ৰি স্কিয়াৰ", "freestyle skier": "ফ্ৰীষ্টাইল স্কিয়াৰ", "nordic combined skier": "নৰ্ডিক কম্বাইণ্ড স্কিয়াৰ", "ski jumper": "স্কি জাম্পাৰ", "snowboarder": "স্ন'বৰ্ডাৰ", "figure skater": "ফিগাৰ স্কেটাৰ", "speed skater": "স্পীড স্কেটাৰ", "short track speed skater": "শৰ্ট ট্ৰেক স্পীড স্কেটাৰ", "short-track speed skater": "শৰ্ট-ট্ৰেক স্পীড স্কেটাৰ", "pair skater": "পেয়াৰ স্কেটাৰ", "ice dancer": "আইচ ডান্সাৰ", "bobsledder": "ববস্লেডাৰ", "luger": "লুজ খেলুৱৈ", "skeleton racer": "স্কেলেটন ৰেচাৰ", "curler": "কাৰ্লাৰ", "male curler": "পুৰুষ কাৰ্লাৰ", "female curler": "মহিলা কাৰ্লাৰ", "curling coach": "কাৰ্লিং প্ৰশিক্ষক", "racer": "ৰেচাৰ", "racing driver": "ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "golfer": "গল্ফাৰ", "professional golfer": "পেছাদাৰী গল্ফাৰ", "archer": "ধনুৰ্বিদ", "para archer": "পেৰা ধনুৰ্বিদ", "sport shooter": "স্প'ৰ্ট শ্বুটাৰ", "sports shooter": "স্প'ৰ্টছ শ্বুটাৰ", "shooting athlete": "শ্বুটিং এথলীট", "equestrian": "অশ্বাৰোহী", "jockey": "জকী", "racecar driver": "ৰেচকাৰ ড্ৰাইভাৰ", "stock car racing driver": "ষ্টক কাৰ ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "rally driver": "ৰেলী ড্ৰাইভাৰ", "rally co-driver": "ৰেলী ক'-ড্ৰাইভাৰ", "motorsports competitor": "মটৰস্প'ৰ্টছ প্ৰতিযোগী", "motorcycle racer": "মটৰচাইকেল ৰেচাৰ", "motorcycle rider": "মটৰচাইকেল ৰাইডাৰ", "motorcycle speedway rider": "মটৰচাইকেল স্পীডৱে ৰাইডাৰ", "speedway rider": "স্পীডৱে ৰাইডাৰ", "rider": "ৰাইডাৰ", "chess player": "দাবাড়ু", "chess grandmaster": "দাবা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ", "chess composer": "দাবা সুৰকাৰ", "go player": "গ' খেলুৱৈ", "shogi player": "শ্বোগি খেলুৱৈ", "draughts player": "ড্ৰাফ্টছ খেলুৱৈ", "darts player": "ডাৰ্টছ খেলুৱৈ", "snooker player": "স্নুকাৰ খেলুৱৈ", "billiard player": "বিলিয়াৰ্ডছ খেলুৱৈ", "poker player": "পোকাৰ খেলুৱৈ", "bridge player": "ব্ৰীজ খেলুৱৈ", "weightlifter": "ভাৰোত্তোলক", "powerlifter": "পাৱাৰলিফ্টাৰ", "bodybuilder": "বডীবিল্ডাৰ", "strongman": "ষ্ট্ৰংমেন", "rower": "ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "coxswain": "কক্সোৱেইন", "canoeist": "কেনোয়িষ্ট", "kayaker": "কায়াকাৰ", "yacht racer": "ইয়ট ৰেচাৰ", "sailor": "নাৱিক", "mountaineer": "পৰ্বতাৰোহী", "mountain climber": "পৰ্বতাৰোহী", "climber": "আৰোহী", "rock climber": "শৈলাৰোহী", "ski mountaineer": "স্কি পৰ্বতাৰোহী", "orienteer": "অৰিয়েণ্টিয়াৰ", "handball player": "হেণ্ডবল খেলুৱৈ", "handball coach": "হেণ্ডবল প্ৰশিক্ষক", "softball player": "ছফ্টবল খেলুৱৈ", "softball coach": "ছফ্টবল প্ৰশিক্ষক", "lacrosse player": "লেক্ৰছ খেলুৱৈ", "women’s lacrosse player": "মহিলা লেক্ৰছ খেলুৱৈ", "netball player": "নেটবল খেলুৱৈ", "futsal player": "ফুটছাল খেলুৱৈ", "kabaddi player": "কাবাডী খেলুৱৈ", "pesäpallo player": "পেসাপালো খেলুৱৈ", "hurler": "হাৰ্লাৰ", "pelotari": "পেলোতাৰি", "bullfighter": "বুলফাইটাৰ", "torero": "তৰেৰো", "player": "খেলুৱৈ", "coach": "প্ৰশিক্ষক", "sports coach": "ক্ৰীড়া প্ৰশিক্ষক", "trainer": "প্ৰশিক্ষক", "umpire": "আম্পায়াৰ", "referee": "ৰেফাৰী", "sports official": "ক্ৰীড়া বিষয়া", "sports administrator": "ক্ৰীড়া প্ৰশাসক", "college athletics administrator": "কলেজ এথলেটিকছ প্ৰশাসক", "track and field athlete": "ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ড এথলীট", "track & field athlete": "ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ড এথলীট", "field athlete": "ফিল্ড এথলীট", "track athlete": "ট্ৰেক এথলীট", # --- Writers, Authors & Literature --- "writer": "লেখক", "author": "লেখক", "book author": "গ্ৰন্থকাৰ", "novelist": "ঔপন্যাসিক", "essayist": "প্ৰবন্ধকাৰ", "poet": "কবি", "playwright": "নাট্যকাৰ", "dramatist": "নাট্যকাৰ", "dramaturge": "নাট্যকাৰ", "screenwriter": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "scriptwriter": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "television writer": "টেলিভিছন লেখক", "tv writer": "টিভি লেখক", "comics writer": "কমিক্স লেখক", "comic book writer": "কমিক বুক লেখক", "manga artist": "মাংগা শিল্পী", "mangaka": "মাংগাকা", "light novelist": "লাইট নভেল লেখক", "haiku poet": "হাইকু কবি", "waka poet": "ৱাকা কবি", "storyteller": "গল্পকাৰ", "narrator": "বৰ্ণনাকাৰী", "writer of fiction": "কথাসাহিত্যিক", "writer of fiction books": "কথাসাহিত্যিক", "author of fiction": "কথাসাহিত্যিক", "author of fiction books": "কথাসাহিত্যিক", "fiction writer": "কথাসাহিত্যিক", "short story writer": "চুটিগল্পকাৰ", "flash fiction author": "ফ্লেছ ফিকচন লেখক", "writer of non-fiction": "প্ৰবন্ধকাৰ", "author of non-fiction": "প্ৰবন্ধকাৰ", "non-fiction writer": "প্ৰবন্ধকাৰ", "nonfiction writer": "প্ৰবন্ধকাৰ", "writer of science fiction": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "writer of science fiction books": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "author of science fiction": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "author of science fiction books": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "science fiction author": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "writer of fantasy": "ফেণ্টাচী লেখক", "author of fantasy": "ফেণ্টাচী লেখক", "author of fantasy books": "ফেণ্টাচী লেখক", "fantasy author": "ফেণ্টাচী লেখক", "fiction and fantasy author": "কথাসাহিত্য আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "science fiction and fantasy author": "কল্পবিজ্ঞান আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "science fiction, fiction and fantasy author": "কল্পবিজ্ঞান, কথাসাহিত্য আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "writer of horror": "হৰৰ সাহিত্যিক", "writer of horror books": "হৰৰ সাহিত্যিক", "author of horror": "হৰৰ সাহিত্যিক", "author of horror books": "হৰৰ সাহিত্যিক", "writer of mystery fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "writer of detective fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "writer of detective novels": "ৰহস্য ঔপন্যাসিক", "author of detective fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "author of detective novels": "ৰহস্য ঔপন্যাসিক", "writer of crime fiction": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "author of crime fiction": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "author of crime novels": "অপৰাধ ঔপন্যাসিক", "crime writer": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "writer of thrillers": "থ্ৰিলাৰ সাহিত্যিক", "thriller author": "থ্ৰিলাৰ লেখক", "writer of historical fiction": "ঐতিহাসিক কথাসাহিত্যিক", "writer of historical novels": "ঐতিহাসিক ঔপন্যাসিক", "author of historical fiction": "ঐতিহাসিক কথাসাহিত্যিক", "author of historical novels": "ঐতিহাসিক ঔপন্যাসিক", "writer of romance novels": "ৰোমাণ্টিক ঔপন্যাসিক", "author of romance novels": "ৰোমাণ্টিক ঔপন্যাসিক", "writer of children's literature": "শিশু সাহিত্যিক", "writer of children's books": "শিশু সাহিত্যিক", "author of children's literature": "শিশু সাহিত্যিক", "author of children's books": "শিশু সাহিত্যিক", "children's writer": "শিশু সাহিত্যিক", "children's author": "শিশু সাহিত্যিক", "writer of young adult fiction": "কিশোৰ সাহিত্যিক", "author of young adult fiction": "কিশোৰ সাহিত্যিক", "writer of comic books": "কমিক্স লেখক", "author of comic books": "কমিক্স লেখক", "writer of graphic novels": "গ্ৰাফিক নভেল লেখক", "author of graphic novels": "গ্ৰাফিক নভেল লেখক", "writer of manga": "মাংগা লেখক", "writer of poetry": "কবি", "writer of essays": "প্ৰবন্ধকাৰ", "writer of plays": "নাট্যকাৰ", "writer of screenplays": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "writer of biographies": "জীৱনীকাৰ", "author of biographies": "জীৱনীকাৰ", "biographer": "জীৱনীকাৰ", "writer of autobiographies": "আত্মজীৱনীকাৰ", "author of autobiographies": "আত্মজীৱনীকাৰ", "autobiographer": "আত্মজীৱনীকাৰ", "author of memoirs": "স্মৃতিকথাকাৰ", "memoirist": "স্মৃতিকথাকাৰ", "writer of travel literature": "ভ্ৰমণ সাহিত্যিক", "travel writer": "ভ্ৰমণ সাহিত্যিক", "writer of nature writing": "প্ৰকৃতিবিষয়ক লেখক", "science writer": "বিজ্ঞান লেখক", "food writer": "খাদ্যবিষয়ক লেখক", "sportswriter": "ক্ৰীড়া লেখক", "antiwar writer": "যুদ্ধবিৰোধী লেখক", "writer of parodies": "পেৰ'ডী লেখক", "satirist": "ব্যংগকাৰ", "humorist": "ৰম্যলেখক", "hymnwriter": "স্তোত্ৰকাৰ", "author of textbooks": "পাঠ্যপুথি প্ৰণেতা", "odia-language writer": "ওড়িয়া ভাষাৰ লেখক", "publisher": "প্ৰকাশক", "publisher and writer": "প্ৰকাশক আৰু লেখক", "newspaper publisher": "বাতৰিকাকত প্ৰকাশক", "postcard publisher": "পোষ্টকাৰ্ড প্ৰকাশক", "editor": "সম্পাদক", "newspaper editor": "বাতৰিকাকত সম্পাদক", "magazine editor": "আলোচনী সম্পাদক", "literary editor": "সাহিত্য সম্পাদক", "contributing editor": "অৱদানকাৰী সম্পাদক", "journalist": "সাংবাদিক", "sports journalist": "ক্ৰীড়া সাংবাদিক", "music journalist": "সংগীত সাংবাদিক", "photojournalist": "আলোকচিত্ৰ সাংবাদিক", "investigative journalist": "অনুসন্ধানী সাংবাদিক", "opinion journalist": "মতামত সাংবাদিক", "reporter": "প্ৰতিবেদক", "columnist": "স্তম্ভকাৰ", "newscaster": "সংবাদ পৰিৱেশক", "news anchor": "সংবাদ পৰিৱেশক", "anchor": "এংকৰ", "newspaperman": "বাতৰিকাকত কৰ্মী", "translator": "অনুবাদক", "literary translator": "সাহিত্য অনুবাদক", "lexicographer": "অভিধানপ্ৰণেতা", "bibliographer": "গ্ৰন্থপঞ্জীকাৰ", "chronicler": "বুৰঞ্জীবিদ", # --- Arts, Entertainment & Media --- "actor": "অভিনেতা", "actress": "অভিনেত্ৰী", "child actor": "শিশুশিল্পী", "film actor": "চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা", "film actress": "চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী", "television actor": "টেলিভিছন অভিনেতা", "stage actor": "মঞ্চ অভিনেতা", "stage actress": "মঞ্চ অভিনেত্ৰী", "voice actor": "কণ্ঠাভিনেতা", "voice actress": "কণ্ঠাভিনেত্ৰী", "dub actor": "ডাবিং অভিনেতা", "seiyū": "কণ্ঠাভিনেতা", "pornographic actor": "পৰ্ণগ্ৰাফিক অভিনেতা", "pornographic actress": "পৰ্ণগ্ৰাফিক অভিনেত্ৰী", "av actress": "এভি অভিনেত্ৰী", "av idol": "এভি আইডল", "gravure idol": "গ্ৰেভিউৰ আইডল", "idol": "আইডল", "idol singer": "আইডল গায়ক", "director": "পৰিচালক", "film director": "চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক", "filmmaker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "film-maker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "film maker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "television director": "টেলিভিছন পৰিচালক", "theater director": "নাট্য পৰিচালক", "theatre director": "নাট্য পৰিচালক", "stage director": "মঞ্চ পৰিচালক", "theatrical director": "মঞ্চ পৰিচালক", "anime director": "এনিমে পৰিচালক", "music director": "সংগীত পৰিচালক", "choir director": "কয়াৰ পৰিচালক", "band director": "বেণ্ড পৰিচালক", "art director": "কলা নিৰ্দেশক", "producer": "প্ৰযোজক", "film producer": "চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক", "television producer": "টেলিভিছন প্ৰযোজক", "theatre producer": "নাট্য প্ৰযোজক", "music producer": "সংগীত প্ৰযোজক", "record producer": "ৰেকৰ্ড প্ৰযোজক", "radio producer": "ৰেডিঅ' প্ৰযোজক", "singer": "গায়ক", "female singer": "গায়িকা", "playback singer": "নেপথ্য গায়ক", "folk singer": "লোকসংগীতশিল্পী", "pop singer": "পপ গায়ক", "rock musician": "ৰক সংগীতশিল্পী", "jazz singer": "জ্যাজ সংগীতশিল্পী", "blues musician": "ব্লুজ সংগীতশিল্পী", "gospel singer": "গচপেল গায়ক", "country singer": "কাণ্ট্ৰি গায়ক", "opera singer": "অপেৰা গায়ক", "soprano": "ছ'প্ৰানো", "operatic soprano": "অপেৰা ছ'প্ৰানো", "mezzo-soprano": "মেজো-ছ'প্ৰানো", "tenor": "টেনৰ", "baritone": "বেৰিটোন", "vocalist": "কণ্ঠশিল্পী", "musician": "সংগীতজ্ঞ", "musical artist": "সংগীতশিল্পী", "jazz musician": "জ্যাজ সংগীতশিল্পী", "folk musician": "লোকসংগীত শিল্পী", "electronic musician": "ইলেক্ট্ৰনিক সংগীতশিল্পী", "composer": "সুৰকাৰ", "music composer": "সংগীত সুৰকাৰ", "film score composer": "চলচ্চিত্ৰৰ আৱহসংগীত সুৰকাৰ", "songwriter": "গীতিকাৰ", "lyricist": "গীতিকাৰ", "arranger": "সংগীত আয়োজক", "music arranger": "সংগীত আয়োজক", "pianist": "পিয়ানোবাদক", "jazz pianist": "জ্যাজ পিয়ানোবাদক", "classical pianist": "ধ্ৰুপদী পিয়ানোবাদক", "guitarist": "গিটাৰিষ্ট", "jazz guitarist": "জ্যাজ গিটাৰিষ্ট", "bass guitarist": "বেছ গিটাৰিষ্ট", "bassist": "বেছবাদক", "jazz bassist": "জ্যাজ বেছবাদক", "violinist": "বেহেলাবাদক", "cellist": "চেলোবাদক", "violist": "ভায়োলাবাদক", "harpist": "হাৰ্পবাদক", "flutist": "বাঁহীবাদক", "lutenist": "লিউটবাদক", "librettist": "লিব্ৰেটিষ্ট", "flautist": "বাঁহীবাদক", "saxophonist": "চেক্সোফনবাদক", "jazz saxophonist": "জ্যাজ চেক্সোফনবাদক", "trumpeter": "ট্ৰাম্পেটাৰ", "trombonist": "ট্ৰমব'নবাদক", "clarinetist": "ক্লেৰিনেটবাদক", "oboist": "অব'বাদক", "accordionist": "একৰ্ডিয়নবাদক", "organist": "অৰ্গানবাদক", "keyboardist": "কিবৰ্ডবাদক", "harpsichordist": "হাৰ্পচিকৰ্ডবাদক", "drummer": "ড্ৰামাৰ", "percussionist": "পাৰকাচনবাদক", "multi-instrumentalist": "মাল্টি-ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেলিষ্ট", "conductor": "কণ্ডাক্টৰ", "bandleader": "বেণ্ডলিডাৰ", "dancer": "নৃত্যশিল্পী", "ballet dancer": "বেলে নৃত্যশিল্পী", "ballerina": "বেলেৰিনা", "choreographer": "কোৰিঅ'গ্ৰাফাৰ", "comedian": "কমেডিয়ান", "stand-up comedian": "ষ্টেণ্ড-আপ কমেডিয়ান", "entertainer": "মনোৰঞ্জনকাৰী", "performer": "পাৰফৰ্মাৰ", "performing artist": "পাৰফৰ্মিং আৰ্টিষ্ট", "performance artist": "পাৰফৰমেন্স আৰ্টিষ্ট", "stunt performer": "ষ্টাণ্ট পাৰফৰ্মাৰ", "stuntman": "ষ্টাণ্টমেন", "magician": "জাদুকৰ", "clown": "ক্লাউন", "puppeteer": "পুতুলা নাচশিল্পী", "circus performer": "চাৰ্কাচ শিল্পী", "cabaret artist": "কেবাৰে শিল্পী", "drag queen": "ড্ৰেগ কুইন", "drag performer": "ড্ৰেগ পাৰফৰ্মাৰ", "artist": "শিল্পী", "painter": "চিত্ৰশিল্পী", "portrait painter": "প্ৰতিকৃতি চিত্ৰশিল্পী", "landscape painter": "ভূদৃশ্য চিত্ৰশিল্পী", "baroque painter": "বাৰোক চিত্ৰশিল্পী", "watercolorist": "জলৰং শিল্পী", "drawer": "চিত্ৰশিল্পী", "sculptor": "ভাস্কৰ", "illustrator": "চিত্ৰকৰ", "botanical illustrator": "উদ্ভিদ চিত্ৰকৰ", "scientific illustrator": "বৈজ্ঞানিক চিত্ৰকৰ", "cartoonist": "কাৰ্টুনিষ্ট", "caricaturist": "কেৰিকেচাৰিষ্ট", "comics artist": "কমিক্স শিল্পী", "comic artist": "কমিক শিল্পী", "comic book artist": "কমিক বুক শিল্পী", "comics creator": "কমিক্স স্ৰষ্টা", "animator": "এনিমেটৰ", "photographer": "আলোকচিত্ৰশিল্পী", "visual artist": "ভিজুৱেল আৰ্টিষ্ট", "digital artist": "ডিজিটেল আৰ্টিষ্ট", "media artist": "মিডিয়া আৰ্টিষ্ট", "video artist": "ভিডিঅ' আৰ্টিষ্ট", "installation artist": "ইনষ্টলেচন আৰ্টিষ্ট", "graffiti artist": "গ্ৰেফিটি শিল্পী", "muralist": "ম্যুৰেল শিল্পী", "mosaic artist": "মোজাইক শিল্পী", "glass artist": "কাঁচ শিল্পী", "ceramicist": "চেৰামিক শিল্পী", "ceramist": "চেৰামিক শিল্পী", "printmaker": "প্ৰিণ্টমেকাৰ", "engraver": "খোদাইশিল্পী", "lithographer": "লিথোগ্ৰাফাৰ", "calligrapher": "কেললিগ্ৰাফাৰ", "textile artist": "টেক্সটাইল শিল্পী", "television host": "টেলিভিছন উপস্থাপক", "designer": "ডিজাইনাৰ", "fashion designer": "ফেশ্বন ডিজাইনাৰ", "interior designer": "ইণ্টেৰিয়ৰ ডিজাইনাৰ", "landscape designer": "লেণ্ডস্কেপ ডিজাইনাৰ", "set designer": "ছেট ডিজাইনাৰ", "scenographer": "ছেনোগ্ৰাফাৰ", "production designer": "প্ৰডাকচন ডিজাইনাৰ", "costume designer": "কষ্ট্যুম ডিজাইনাৰ", "lighting designer": "লাইটিং ডিজাইনাৰ", "sound designer": "চাউণ্ড ডিজাইনাৰ", "special-effects designer": "স্পেচিয়েল ইফেক্টছ ডিজাইনাৰ", "visual effects designer": "ভিজুৱেল ইফেক্টছ ডিজাইনাৰ", "industrial designer": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ডিজাইনাৰ", "furniture designer": "ফাৰ্নিচাৰ ডিজাইনাৰ", "jewelry designer": "জুৱেলাৰী ডিজাইনাৰ", "game designer": "গেম ডিজাইনাৰ", "video game designer": "ভিডিঅ' গেম ডিজাইনাৰ", "typographer": "টাইপোগ্ৰাফাৰ", "draftsman": "ড্ৰাফ্টছমেন", "draughtsperson": "ড্ৰাফ্টছপাৰ্চন", "tv actor": "টিভি অভিনেতা", "tv director": "টিভি পৰিচালক", "tv producer": "টিভি প্ৰযোজক", "tv station owner": "টিভি ষ্টেচনৰ মালিক", "reality tv participant": "ৰিয়েলিটি টিভি অংশগ্ৰহণকাৰী", "reality tv personality": "ৰিয়েলিটি টিভি ব্যক্তিত্ব", "presenter": "উপস্থাপক", "host": "উপস্থাপক", "television presenter": "টেলিভিছন উপস্থাপক", "tv presenter": "টিভি উপস্থাপক", "tv host": "টিভি উপস্থাপক", "radio presenter": "ৰেডিঅ' উপস্থাপক", "radio host": "ৰেডিঅ' উপস্থাপক", "broadcaster": "সম্প্ৰচাৰক", "radio broadcaster": "ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক", "podcaster": "পডকাষ্টাৰ", "webcaster": "ৱেবকাষ্টাৰ", "announcer": "ঘোষক", "dj": "ডিজে", "disc jockey": "ডিস্ক জকী", "radio dj": "ৰেডিঅ' ডিজে", "model": "মডেল", "fashion model": "ফেশ্বন মডেল", "beauty queen": "বিউটি কুইন", "beauty pageant titleholder": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী", "personality": "ব্যক্তিত্ব", "media personality": "মিডিয়া ব্যক্তিত্ব", "television personality": "টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব", "tv personality": "টিভি ব্যক্তিত্ব", "tarento": "তাৰেন্তো (মিডিয়া ব্যক্তিত্ব)", "internet personality": "ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব", "social media personality": "ছচিয়েল মিডিয়া ব্যক্তিত্ব", "youtuber": "ইউটিউবাৰ", "gaming youtuber": "গেমিং ইউটিউবাৰ", "tech youtuber": "টেক ইউটিউবাৰ", "streamer": "ষ্ট্ৰীমাৰ", "live streamer": "লাইভ ষ্ট্ৰীমাৰ", "gaming streamer": "গেমিং ষ্ট্ৰীমাৰ", "vlogger": "ভ্লগাৰ", "food vlogger": "ফুড ভ্লগাৰ", "travel vlogger": "ট্ৰেভেল ভ্লগাৰ", "blogger": "ব্লগাৰ", "food blogger": "ফুড ব্লগাৰ", "travel blogger": "ট্ৰেভেল ব্লগাৰ", "content creator": "কণ্টেণ্ট ক্ৰিয়েটৰ", "digital creator": "ডিজিটেল ক্ৰিয়েটৰ", "video creator": "ভিডিঅ' ক্ৰিয়েটৰ", "ugc creator": "ইউজিচি ক্ৰিয়েটৰ", "influencer": "ইনফ্লুৱেন্সাৰ", "social media influencer": "ছচিয়েল মিডিয়া ইনফ্লুৱেন্সাৰ", "brand ambassador": "ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ", "content strategist": "কণ্টেণ্ট ষ্ট্ৰেটেজিষ্ট", "social media manager": "ছচিয়েল মিডিয়া মেনেজাৰ", "community manager": "কমিউনিটি মেনেজাৰ", "social media marketer": "ছচিয়েল মিডিয়া মাৰ্কেটাৰ", "digital marketer": "ডিজিটেল মাৰ্কেটাৰ", "marketing strategist": "মাৰ্কেটিং ষ্ট্ৰেটেজিষ্ট", "digital marketing specialist": "ডিজিটেল মাৰ্কেটিং স্পেচিয়েলিষ্ট", "affiliate marketer": "এফিলিয়েট মাৰ্কেটাৰ", "publicist": "পাব্লিচিষ্ট", "critic": "সমালোচক", "art critic": "শিল্পকলা সমালোচক", "film critic": "চলচ্চিত্ৰ সমালোচক", "music critic": "সংগীত সমালোচক", "theatre critic": "নাট্য সমালোচক", "literary critic": "সাহিত্য সমালোচক", "cinematographer": "চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ", "videographer": "ভিডিঅ'গ্ৰাফাৰ", "camera operator": "কেমেৰা অপাৰেটৰ", "film editor": "চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক", "make-up artist": "মেকআপ আৰ্টিষ্ট", "hairdresser": "হেয়াৰড্ৰেচাৰ", "theatre manager": "থিয়েটাৰ মেনেজাৰ", "impresario": "ইমপ্ৰেছাৰিঅ'", "recording artist": "ৰেকৰ্ডিং আৰ্টিষ্ট", "hip hop artist": "হিপ হপ আৰ্টিষ্ট", "rapper": "ৰেপাৰ", "reality television participant": "ৰিয়েলিটি টেলিভিছন অংশগ্ৰহণকাৰী", "progamer": "প্ৰ'গামাৰ", "technology reviewer": "প্ৰযুক্তি পৰ্যালোচক", "tech reviewer": "টেক পৰ্যালোচক", "software reviewer": "ছফ্টৱেৰ পৰ্যালোচক", "hardware reviewer": "হাৰ্ডৱেৰ পৰ্যালোচক", "computer reviewer": "কম্পিউটাৰ পৰ্যালোচক", "laptop reviewer": "লেপটপ পৰ্যালোচক", "desktop reviewer": "ডেস্কটপ পৰ্যালোচক", "tablet reviewer": "টেবলেট পৰ্যালোচক", "smartphone reviewer": "স্মাৰ্টফোন পৰ্যালোচক", "mobile phone reviewer": "ম'বাইল ফোন পৰ্যালোচক", "phone reviewer": "ফোন পৰ্যালোচক", "camera reviewer": "কেমেৰা পৰ্যালোচক", "lens reviewer": "লেন্স পৰ্যালোচক", "drone reviewer": "ড্ৰোন পৰ্যালোচক", "smartwatch reviewer": "স্মাৰ্টৱাচ পৰ্যালোচক", "wearable reviewer": "ৱেৰেবল পৰ্যালোচক", "headphone reviewer": "হেডফোন পৰ্যালোচক", "earphone reviewer": "য়েৰফোন পৰ্যালোচক", "speaker reviewer": "স্পীকাৰ পৰ্যালোচক", "microphone reviewer": "মাইক্ৰ'ফোন পৰ্যালোচক", "monitor reviewer": "মনিটৰ পৰ্যালোচক", "display reviewer": "ডিছপ্লে পৰ্যালোচক", "keyboard reviewer": "কীবৰ্ড পৰ্যালোচক", "mouse reviewer": "মাউচ পৰ্যালোচক", "printer reviewer": "প্ৰিণ্টাৰ পৰ্যালোচক", "router reviewer": "ৰাউটাৰ পৰ্যালোচক", "network reviewer": "নেটৱৰ্ক পৰ্যালোচক", "gaming reviewer": "গেমিং পৰ্যালোচক", "video game reviewer": "ভিডিঅ' গেম পৰ্যালোচক", "game reviewer": "গেম পৰ্যালোচক", "console reviewer": "কনচোল পৰ্যালোচক", "graphics card reviewer": "গ্ৰাফিক্স কাৰ্ড পৰ্যালোচক", "cpu reviewer": "চিপিইউ পৰ্যালোচক", "processor reviewer": "প্ৰচেছৰ পৰ্যালোচক", "motherboard reviewer": "মাদাৰবৰ্ড পৰ্যালোচক", "memory reviewer": "মেম'ৰী পৰ্যালোচক", "ssd reviewer": "এছএছডি পৰ্যালোচক", "hard drive reviewer": "হাৰ্ড ড্ৰাইভ পৰ্যালোচক", "storage reviewer": "ষ্টোৰেজ পৰ্যালোচক", "power supply reviewer": "পাৱাৰ চাপ্লাই পৰ্যালোচক", "cooler reviewer": "কুলাৰ পৰ্যালোচক", "home appliance reviewer": "হ'ম এপ্লায়েন্স পৰ্যালোচক", "appliance reviewer": "এপ্লায়েন্স পৰ্যালোচক", "electronics reviewer": "ইলেক্ট্ৰনিক্স পৰ্যালোচক", "consumer electronics reviewer": "কঞ্জিউমাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স পৰ্যালোচক", "gadget reviewer": "গেজেট পৰ্যালোচক", "automobile reviewer": "অট'ম'বাইল পৰ্যালোচক", "car reviewer": "কাৰ পৰ্যালোচক", "motorcycle reviewer": "মটৰচাইকেল পৰ্যালোচক", "bicycle reviewer": "বাইচাইকেল পৰ্যালোচক", "book reviewer": "বুক পৰ্যালোচক", "film reviewer": "ফিল্ম পৰ্যালোচক", "movie reviewer": "মুভি পৰ্যালোচক", "television reviewer": "টেলিভিছন পৰ্যালোচক", "tv reviewer": "টিভি পৰ্যালোচক", "music reviewer": "মিউজিক পৰ্যালোচক", "album reviewer": "এলবাম পৰ্যালোচক", "restaurant reviewer": "ৰেষ্টুৰেণ্ট পৰ্যালোচক", "food reviewer": "ফুড পৰ্যালোচক", "wine reviewer": "ৱাইন পৰ্যালোচক", "travel reviewer": "ট্ৰেভেল পৰ্যালোচক", "hotel reviewer": "হোটেল পৰ্যালোচক", "product reviewer": "প্ৰডাক্ট পৰ্যালোচক", "reviewer": "পৰ্যালোচক", # --- Academic, Scholars & Educators --- "professor": "অধ্যাপক", "assistant professor": "সহকাৰী অধ্যাপক", "associate professor": "সহযোগী অধ্যাপক", "emeritus professor": "এমেৰিটাছ অধ্যাপক", "distinguished professor": "বিশিষ্ট অধ্যাপক", "chair professor": "চেয়াৰ অধ্যাপক", "university professor": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক", "mathematics professor": "গণিতৰ অধ্যাপক", "chemistry professor": "ৰসায়নৰ অধ্যাপক", "law professor": "আইনৰ অধ্যাপক", "professor of medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of physics": "পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of chemistry": "ৰসায়নৰ অধ্যাপক", "professor of mathematics": "গণিতৰ অধ্যাপক", "professor of biology": "জীৱবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of sociology": "সমাজবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of economics": "অৰ্থনীতিৰ অধ্যাপক", "professor of political science": "ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of history": "ইতিহাসৰ অধ্যাপক", "professor of philosophy": "দৰ্শনৰ অধ্যাপক", "professor of law": "আইনৰ অধ্যাপক", "professor of psychology": "মনোবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of education": "শিক্ষাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of Art": "কলাৰ অধ্যাপক", "professor of Arts": "কলাৰ অধ্যাপক", "associate professor of Art": "কলাৰ সহযোগী অধ্যাপক", "associate professor of Arts": "কলাৰ সহযোগী অধ্যাপক", "assistant professor of Art": "কলাৰ সহকাৰী অধ্যাপক", "assistant professor of Arts": "কলাৰ সহকাৰী অধ্যাপক", "lecturer of Art": "কলাৰ প্ৰৱক্তা", "lecturer of Arts": "কলাৰ প্ৰৱক্তা", "student of Art": "কলাৰ শিক্ষাৰ্থী", "student of Arts": "কলাৰ শিক্ষাৰ্থী", "professor of anthropology": "নৃবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of archaeology": "প্ৰত্নতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of geography": "ভূগোলৰ অধ্যাপক", "professor of geology": "ভূতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of astronomy": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of computer science": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of engineering": "প্ৰকৌশলবিদ্যাৰ অধ্যাপক", "professor of statistics": "পৰিসংখ্যাৰ অধ্যাপক", "professor of linguistics": "ভাষাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of literature": "সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of english": "ইংৰাজী সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of bengali": "বঙালী ভাষা আৰু সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of islamic studies": "ইছলামিক ষ্টাডিজৰ অধ্যাপক", "professor of religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়নৰ অধ্যাপক", "professor of public administration": "জনপ্ৰশাসনৰ অধ্যাপক", "professor of international relations": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কৰ অধ্যাপক", "professor of journalism": "সাংবাদিকতাৰ অধ্যাপক", "professor of media studies": "মিডিয়া ষ্টাডিজৰ অধ্যাপক", "professor of business administration": "ব্যৱসায় প্ৰশাসনৰ অধ্যাপক", "professor of marketing": "বিপণনৰ অধ্যাপক", "professor of finance": "বিত্তৰ অধ্যাপক", "professor of accounting": "হিসাববিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of management": "ব্যৱস্থাপনাৰ অধ্যাপক", "professor of agriculture": "কৃষিবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of veterinary science": "পশুচিকিৎসাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of environmental science": "পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of pharmacy": "ফাৰ্মাচীৰ অধ্যাপক", "professor of public health": "জনস্বাস্থ্যৰ অধ্যাপক", "professor of nursing": "নাৰ্চিংৰ অধ্যাপক", "professor of microbiology": "অণুজীৱবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of biochemistry": "জীৱৰসায়নৰ অধ্যাপক", "professor of genetics": "জিনতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of zoology": "প্ৰাণীবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of botany": "উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of physiology": "শৰীৰতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of anatomy": "শৰীৰস্থানৰ অধ্যাপক", "professor of pathology": "ৰোগতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of pharmacology": "ফাৰ্মাক'লজীৰ অধ্যাপক", "scholar": "পণ্ডিত", "academic": "শিক্ষাবিদ", "academician": "একাডেমিসিয়ান", "researcher": "গৱেষক", "principal investigator": "প্ৰধান গৱেষক", "research fellow": "গৱেষণা ফেল'", "senior fellow": "ছিনিয়ৰ ফেল'", "junior fellow": "জুনিয়ৰ ফেল'", "visiting fellow": "ভিজিটিং ফেল'", "honorary fellow": "সন্মানীয় ফেল'", "distinguished fellow": "বিশিষ্ট ফেল'", "corresponding member": "কৰেচপণ্ডিং সদস্য", "endowed chair": "এণ্ডাউড চেয়াৰধাৰী", "scholar of islamic theology": "ইছলামিক ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of christian theology": "খ্ৰীষ্টান ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of hindu theology": "হিন্দু ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of buddhist theology": "বৌদ্ধ ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of sikh theology": "শিখ ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of baháʼí theology": "বাহাই ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of jewish theology": "ইহুদী ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "christian scholar": "খ্ৰীষ্টান পণ্ডিত", "hindu scholar": "হিন্দু পণ্ডিত", "buddhist scholar": "বৌদ্ধ পণ্ডিত", "sikh scholar": "শিখ পণ্ডিত", "jewish scholar": "ইহুদী পণ্ডিত", "jain scholar": "জৈন পণ্ডিত", "zoroastrian scholar": "জৰাথুষ্ট্ৰীয় পণ্ডিত", "baháʼí scholar": "বাহাই পণ্ডিত", "taoist scholar": "তাওবাদী পণ্ডিত", "confucian scholar": "কনফুচিয়ান পণ্ডিত", "shinto scholar": "শিন্তো পণ্ডিত", "religious scholar": "ধৰ্মীয় পণ্ডিত", "scholar of religion": "ধৰ্মবিষয়ক পণ্ডিত", "scholar of religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়নৰ পণ্ডিত", "scholar of islamic law": "ইছলামিক আইনৰ পণ্ডিত", "biblical scholar": "বাইবেলৰ পণ্ডিত", "old testament scholar": "অ'ল্ড টেষ্টামেণ্টৰ পণ্ডিত", "scholar of American literature": "আমেৰিকান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of British literature": "ব্ৰিটিছ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of English literature": "ইংৰাজী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Italian literature": "ইটালীৰ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Spanish literature": "স্পেনিছ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of French literature": "ফৰাচী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of German literature": "জাৰ্মান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Russian literature": "ৰাছিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Chinese literature": "চীনা সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Japanese literature": "জাপানী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Korean literature": "কোৰিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Arabic literature": "আৰবী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Persian literature": "ফাৰ্চী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Sanskrit literature": "সংস্কৃত সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Bengali literature": "বঙালী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Hindi literature": "হিন্দী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Urdu literature": "উৰ্দু সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Tamil literature": "তামিল সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Marathi literature": "মাৰাঠী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Gujarati literature": "গুজৰাটী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Punjabi literature": "পাঞ্জাবী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Turkish literature": "তুৰ্কী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Greek literature": "গ্ৰীক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Latin literature": "লেটিন সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Portuguese literature": "পৰ্তুগীজ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Dutch literature": "ডাচ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Scandinavian literature": "স্কেনডিনেভিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of comparative literature": "তুলনামূলক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of world literature": "বিশ্ব সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of classical literature": "ধ্ৰুপদী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of medieval literature": "মধ্যযুগীয় সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of modern literature": "আধুনিক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of contemporary literature": "সমসাময়িক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of children's literature": "শিশু সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "literature scholar": "সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "literary scholar": "সাহিত্য গৱেষক", "literature researcher": "সাহিত্য গৱেষক", "classicist": "ধ্ৰুপদী পণ্ডিত", "classical scholar": "ধ্ৰুপদী পণ্ডিত", "medievalist": "মধ্যযুগৰ বিশেষজ্ঞ", "medieval scholar": "মধ্যযুগৰ বিশেষজ্ঞ", "hellenist": "হেলেনিষ্ট", "latinist": "লেটিনিষ্ট", "romanist": "ৰোমানিষ্ট", "germanist": "জাৰ্মানিষ্ট", "anglist": "এংলিষ্ট", "arabist": "আৰবিষ্ট", "sinologist": "চীনতত্ত্ববিদ", "indologist": "ভাৰততত্ত্ববিদ", "egyptologist": "মিশৰতত্ত্ববিদ", "coptologist": "কপ্টোলজিষ্ট", "orientalist": "প্ৰাচ্যবিদ", "historian": "ইতিহাসবিদ", "local historian": "স্থানীয় ইতিহাসবিদ", "regional historian": "আঞ্চলিক ইতিহাসবিদ", "art historian": "শিল্পকলাৰ ইতিহাসবিদ", "architectural historian": "স্থাপত্যৰ ইতিহাসবিদ", "legal historian": "আইনৰ ইতিহাসবিদ", "medical historian": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ ইতিহাসবিদ", "economic historian": "অৰ্থনৈতিক ইতিহাসবিদ", "military historian": "সামৰিক ইতিহাসবিদ", "church historian": "চাৰ্চৰ ইতিহাসবিদ", "literary historian": "সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ", "philosophy historian": "দৰ্শনৰ ইতিহাসবিদ", "historian of science": "বিজ্ঞানৰ ইতিহাসবিদ", "historian of mathematics": "গণিতৰ ইতিহাসবিদ", "prehistorian": "প্ৰাক-ইতিহাসবিদ", "educator": "শিক্ষাবিদ", "educationist": "শিক্ষাবিদ", "educationalist": "শিক্ষাবিদ", "pedagogue": "শিক্ষাবিদ", "educational theorist": "শিক্ষাতাত্ত্বিক", "teacher": "শিক্ষক", "schoolteacher": "বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "school teacher": "বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "high school teacher": "হাইস্কুলৰ শিক্ষক", "university teacher": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "lecturer": "প্ৰৱক্তা", "university lecturer": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱক্তা", "instructor": "প্ৰশিক্ষক", "online educator": "অনলাইন শিক্ষাবিদ", "online coach": "অনলাইন প্ৰশিক্ষক", "music educator": "সংগীত শিক্ষাবিদ", "music teacher": "সংগীত শিক্ষক", "music pedagogue": "সংগীত শিক্ষাবিদ", "sports pedagogue": "ক্ৰীড়া শিক্ষাবিদ", "headteacher": "প্ৰধান শিক্ষক", "schoolmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "dean": "ডীন", "rector": "ৰেক্টৰ", "chancellor": "আচাৰ্য", "university president": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সভাপতি", "academic administrator": "একাডেমিক প্ৰশাসক", "university administrator": "বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰশাসক", "student": "শিক্ষাৰ্থী", # --- Medicine, Science & Tech --- "scientist": "বিজ্ঞানী", "physicist": "পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "nuclear physicist": "পাৰমাণৱিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "particle physicist": "কণা পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "astrophysicist": "জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "biophysicist": "জীৱপদাৰ্থবিজ্ঞানী", "chemist": "ৰসায়নবিদ", "organic chemist": "জৈৱ ৰসায়নবিদ", "analytical chemist": "বিশ্লেষণী ৰসায়নবিদ", "biochemist": "জীৱৰসায়নবিদ", "geochemist": "ভূ-ৰসায়নবিদ", "biologist": "জীৱবিজ্ঞানী", "marine biologist": "সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানী", "neurobiologist": "স্নায়ুজীৱবিজ্ঞানী", "cell biologist": "কোষজীৱবিজ্ঞানী", "microbiologist": "অণুজীৱবিজ্ঞানী", "bacteriologist": "বেক্টেৰিয়াবিজ্ঞানী", "virologist": "ভাইৰাছবিজ্ঞানী", "geneticist": "জিনতত্ত্ববিদ", "zoologist": "প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "botanist": "উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "ecologist": "পৰিৱেশবিজ্ঞানী", "physiologist": "শৰীৰতত্ত্ববিদ", "plant physiologist": "উদ্ভিদ শৰীৰতত্ত্ববিদ", "anatomist": "শৰীৰস্থানবিদ", "pathologist": "ৰোগতত্ত্ববিদ", "pharmacologist": "ফাৰ্মাক'লজিষ্ট", "immunologist": "ইমিউনোলজিষ্ট", "epidemiologist": "এপিডেমিওলজিষ্ট", "endocrinologist": "এণ্ডোক্ৰিনোলজিষ্ট", "parasitologist": "পৰজীৱীবিজ্ঞানী", "ornithologist": "পক্ষীবিজ্ঞানী", "entomologist": "কীটতত্ত্ববিদ", "arachnologist": "এৰাকনোলজিষ্ট", "myriapodologist": "মিৰিয়াপোডোলজিষ্ট", "carcinologist": "কাৰ্চিনোলজিষ্ট", "helminthologist": "হেলমিনথোলজিষ্ট", "annelidologist": "এনিলিডোলজিষ্ট", "spongiologist": "স্পঞ্জিওলজিষ্ট", "herpetologist": "হাৰ্পেটোলজিষ্ট", "mycologist": "মাইকোলজিষ্ট", "phycologist": "ফাইকোলজিষ্ট", "bryologist": "ব্ৰায়োলজিষ্ট", "lichenologist": "লাইকেনোলজিষ্ট", "phytopathologist": "উদ্ভিদ ৰোগতত্ত্ববিদ", "paleontologist": "জীৱাশ্মবিদ", "palaeontologist": "জীৱাশ্মবিদ", "geologist": "ভূ-তত্ত্ববিদ", "geophysicist": "ভূ-পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "seismologist": "ভূমিকম্পবিজ্ঞানী", "mineralogist": "খনিজবিজ্ঞানী", "meteorologist": "বতৰবিজ্ঞানী", "climatologist": "জলবায়ুবিজ্ঞানী", "hydrologist": "হাইড্ৰোলজিষ্ট", "oceanographer": "সমুদ্ৰবিজ্ঞানী", "astronomer": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী", "earth scientist": "ভূ-বিজ্ঞানী", "soil scientist": "মৃত্তিকাবিজ্ঞানী", "materials scientist": "পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "food scientist": "খাদ্যবিজ্ঞানী", "agricultural scientist": "কৃষিবিজ্ঞানী", "animal scientist": "প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "veterinary scientist": "পশুচিকিৎসাবিজ্ঞানী", "medical scientist": "চিকিৎসাবিজ্ঞানী", "medical researcher": "চিকিৎসা গৱেষক", "cancer researcher": "কেন্সাৰ গৱেষক", "neuroscientist": "স্নায়ুবিজ্ঞানী", "computer scientist": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী", "information scientist": "তথ্যবিজ্ঞানী", "library scientist": "গ্ৰন্থাগাৰ বিজ্ঞানী", "social scientist": "সমাজবিজ্ঞানী", "political scientist": "ৰাজনীতি বিজ্ঞানী", "mathematician": "গণিতজ্ঞ", "philosopher": "দাৰ্শনিক", "statistician": "পৰিসংখ্যাবিদ", "biostatistician": "জীৱপৰিসংখ্যাবিদ", "demographer": "জনগাঁথনিবিদ", "geographer": "ভূগোলবিদ", "cartographer": "মানচিত্ৰকাৰ", "map maker": "মানচিত্ৰকাৰ", "geodesist": "ভূমিতিবিদ", "surveyor": "জৰীপকাৰী", "speleologist": "গুহাবিজ্ঞানী", "naturalist": "প্ৰকৃতিবিদ", "anthropologist": "নৃবিজ্ঞানী", "cultural anthropologist": "সাংস্কৃতিক নৃবিজ্ঞানী", "ethnologist": "নৃবিজ্ঞানী", "ethnographer": "নৃতাত্ত্বিক", "professor emeritus": "এমেৰিটাছ অধ্যাপক", "sociologist": "সমাজবিজ্ঞানী", "criminologist": "অপৰাধবিজ্ঞানী", "penologist": "দণ্ডবিজ্ঞানী", "victimologist": "ভিক্টিমোলজিষ্ট", "psychologist": "মনোবিজ্ঞানী", "social psychologist": "সামাজিক মনোবিজ্ঞানী", "psychiatrist": "মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ", "psychoanalyst": "মনোসমীক্ষক", "psychotherapist": "চাইকোথেৰাপিষ্ট", "family therapist": "ফেমেলী থেৰাপিষ্ট", "linguist": "ভাষাবিদ", "philologist": "ভাষাতত্ত্ববিদ", "classical philologist": "ধ্ৰুপদী ভাষাতত্ত্ববিদ", "musicologist": "সংগীততত্ত্ববিদ", "ethnomusicologist": "নৃতাত্ত্বিক সংগীততত্ত্ববিদ", "theatrologist": "নাট্যতত্ত্ববিদ", "theologian": "ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "theologist": "ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "catholic theologian": "কেথলিক ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "protestant theologian": "প্ৰটেষ্টেণ্ট ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "jesuit theologian": "জেচুইট ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "museologist": "সংগ্ৰহালয়তত্ত্ববিদ", "genealogist": "বংশলতিকাবিদ", "numismatist": "মুদ্ৰাতত্ত্ববিদ", "philatelist": "ডাকটিকট সংগ্ৰাহক", "logician": "যুক্তিবিদ", "agronomist": "কৃষিবিদ", "agriculturalist": "কৃষিবিদ", "horticulturist": "উদ্যানতত্ত্ববিদ", "zootechnician": "প্ৰাণীবিদ্যাবিশাৰদ", "bioinformatician": "জীৱতথ্যবিজ্ঞানী", "futurist": "ভৱিষ্যতবিদ", "doctor": "চিকিৎসক", "physician": "চিকিৎসক", "medical doctor": "চিকিৎসক", "surgeon": "শল্যচিকিৎসক", "cardiac surgeon": "কাৰ্ডিয়াক চাৰ্জন", "orthopedic surgeon": "অৰ্থোপেডিক চাৰ্জন", "plastic surgeon": "প্লাষ্টিক চাৰ্জন", "cardiologist": "হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ", "neurologist": "স্নায়ুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "oncologist": "কৰ্কটৰোগ বিশেষজ্ঞ", "urologist": "ইউৰোলজিষ্ট", "internist": "ইণ্টাৰ্নিষ্ট", "pediatrician": "শিশিৰোগ বিশেষজ্ঞ", "gynecologist": "স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ", "gynaecologist": "স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ", "obstetrician": "প্ৰসূতি বিশেষজ্ঞ", "ophthalmologist": "চক্ষুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "dermatologist": "চৰ্মৰোগ বিশেষজ্ঞ", "anesthesiologist": "এনেস্থেচিওলজিষ্ট", "radiologist": "ৰেডিঅ'লজিষ্ট", "dentist": "দাঁতৰ চিকিৎসক", "veterinary medicine doctor": "পশুচিকিৎসক", "orthodontist": "অৰ্থোডণ্টিষ্ট", "endodontist": "এণ্ডোডণ্টিষ্ট", "periodontist": "পেৰিঅ'ডণ্টিষ্ট", "cosmetic dentist": "কছমেটিক ডেণ্টিষ্ট", "physician assistant": "চিকিৎসকৰ সহকাৰী", "nurse": "নাৰ্চ", "midwife": "ধাই", "pharmacist": "ফাৰ্মাচিষ্ট", "veterinarian": "পশুচিকিৎসক", "public health doctor": "জনস্বাস্থ্য চিকিৎসক", "public health physician": "জনস্বাস্থ্য চিকিৎসক", "public health professional": "জনস্বাস্থ্য পেছাদাৰী", "medical physician": "চিকিৎসক", "medicine physician": "চিকিৎসক", "veterinary medicine physician": "পশুচিকিৎসক", "neurosurgeon": "নিউৰোচাৰ্জন", "nuclear medicine physician": "পাৰমাণৱিক চিকিৎসাবিজ্ঞানী", "civil war soldier": "গৃহ-যুদ্ধৰ সৈনিক", "civil war general": "গৃহ-যুদ্ধৰ জেনেৰেল", # Engineer & Others "engineer": "অভিযন্তা", "agricultural engineer": "কৃষি অভিযন্তা", "aeronautical engineer": "এৰোনটিকেল অভিযন্তা", "aerospace engineer": "এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "aerospace and aeronautical engineer": "এৰোস্পেচ আৰু এৰোনটিকেল অভিযন্তা", "aeronautical and aerospace engineer": "এৰোনটিকেল আৰু এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "audio engineer": "অডিঅ' অভিযন্তা", "automotive engineer": "অটোমোটিভ অভিযন্তা", "biomedical engineer": "বায়োমেডিকেল অভিযন্তা", "biochemical engineer": "জৈৱৰাসায়নিক অভিযন্তা", "chemical engineer": "ৰাসায়নিক অভিযন্তা", "civil engineer": "অসামৰিক অভিযন্তা", "computer engineer": "কম্পিউটাৰ অভিযন্তা", "electrical engineer": "বৈদ্যুতিক অভিযন্তা", "electronic engineer": "ইলেক্ট্ৰনিক অভিযন্তা", "environmental engineer": "পৰিৱেশ অভিযন্তা", "food engineer": "খাদ্য অভিযন্তা", "genetic engineer": "জিন অভিযন্তা", "geotechnical engineer": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত অভিযন্তা", "hardware engineer": "হাৰ্ডৱেৰ অভিযন্তা", "hydraulic engineer": "হাইড্ৰলিক অভিযন্তা", "industrial engineer": "ঔদ্যোগিক অভিযন্তা", "information engineer": "তথ্য অভিযন্তা", "locomotive engineer": "লক'মটিভ অভিযন্তা", "manufacturing engineer": "উৎপাদন অভিযন্তা", "marine engineer": "মেৰিন অভিযন্তা", "materials engineer": "মেটেৰিয়েলছ অভিযন্তা", "mechatronics engineer": "মেকাট্ৰনিক্স অভিযন্তা", "mechanical engineer": "যান্ত্ৰিক অভিযন্তা", "metallurgical engineer": "ধাতৱ অভিযন্তা", "military engineer": "সামৰিক অভিযন্তা", "mining engineer": "খনি অভিযন্তা", "network engineer": "নেটৱৰ্ক অভিযন্তা", "nuclear engineer": "পাৰমাণৱিক অভিযন্তা", "ocean engineer": "সমুদ্ৰ অভিযন্তা", "optical engineer": "অপটিকেল অভিযন্তা", "petroleum engineer": "পেট্ৰ'লিয়াম অভিযন্তা", "process engineer": "প্ৰচেছ অভিযন্তা", "project engineer": "প্ৰকল্প অভিযন্তা", "quality engineer": "কোৱালিটি অভিযন্তা", "railway engineer": "ৰে'লৱে অভিযন্তা", "robotics engineer": "ৰবটিক্স অভিযন্তা", "software engineer": "ছফ্টৱেৰ অভিযন্তা", "sound engineer": "চাউণ্ড অভিযন্তা", "acoustical engineer": "একাউষ্টিকেল অভিযন্তা", "structural engineer": "ষ্ট্ৰাকচাৰেল অভিযন্তা", "systems engineer": "চিষ্টেম অভিযন্তা", "telecommunications engineer": "টেলিকমিউনিকেচন অভিযন্তা", "textile engineer": "টেক্সটাইল অভিযন্তা", "transportation engineer": "পৰিবহণ অভিযন্তা", "water resources engineer": "জলসম্পদ অভিযন্তা", "energy engineer": "শক্তি অভিযন্তা", "consulting engineer": "পৰামৰ্শদাতা অভিযন্তা", "design engineer": "ডিজাইন অভিযন্তা", "electrical and electronic engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক অভিযন্তা", "electrical and electronics engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযন্তা", "electronic and electrical engineer": "ইলেক্ট্ৰনিক আৰু বৈদ্যুতিক অভিযন্তা", "electrical and computer engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু কম্পিউটাৰ অভিযন্তা", "civil and environmental engineer": "অসামৰিক আৰু পৰিৱেশ অভিযন্তা", "mechanical and aerospace engineer": "যান্ত্ৰিক আৰু এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "ceramic engineer": "চেৰামিক অভিযন্তা", "instrumentation engineer": "ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন অভিযন্তা", "power engineer": "পাৱাৰ অভিযন্তা", "control engineer": "কণ্ট্ৰোল অভিযন্তা", "systems and control engineer": "চিষ্টেম আৰু কণ্ট্ৰোল অভিযন্তা", "welding engineer": "ৱেল্ডিং অভিযন্তা", "safety engineer": "ছেফটি অভিযন্তা", "reliability engineer": "ৰিলায়েবিলিটি অভিযন্তা", "production engineer": "প্ৰডাকচন অভিযন্তা", "site engineer": "চাইট অভিযন্তা", "field engineer": "ফিল্ড অভিযন্তা", "pipeline engineer": "পাইপলাইন অভিযন্তা", "data scientist": "ডেটা বিজ্ঞানী", "machine learning researcher": "মেচিন লাৰ্নিং গৱেষক", "ai researcher": "কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা গৱেষক", "ai scientist": "এআই বিজ্ঞানী", "programmer": "প্ৰগ্ৰামাৰ", "computer programmer": "কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ", "software developer": "ছফ্টৱেৰ ডেভেলপাৰ", "developer": "ডেভেলপাৰ", "video game developer": "ভিডিঅ' গেম ডেভেলপাৰ", "security analyst": "নিৰাপত্তা বিশ্লেষক", "technologist": "প্ৰযুক্তিবিদ", "inventor": "আৱিষ্কাৰক", "architect": "স্থপতি", "landscape architect": "লেণ্ডস্কেপ আৰ্কিটেক্ট", "urban planner": "নগৰ পৰিকল্পনাবিদ", "builder": "নিৰ্মাতা", "shipbuilder": "জাহাজ নিৰ্মাতা", "organ builder": "অৰ্গান নিৰ্মাতা", "swordsmith": "তৰোৱাল নিৰ্মাতা", "clockmaker": "ঘড়ী নিৰ্মাতা", "watchmaker": "ঘড়ী নিৰ্মাতা", "scientific instrument maker": "বৈজ্ঞানিক যন্ত্ৰ নিৰ্মাতা", "silversmith": "ৰূপৰ কাৰিকৰ", "goldsmith": "সোণাৰী", "astronaut": "মহাকাশচাৰী", # --- Politics, Law, Business & Administration --- "politician": "ৰাজনীতিবিদ", "local politician": "স্থানীয় ৰাজনীতিবিদ", "former politician": "প্ৰাক্তন ৰাজনীতিবিদ", "communist politician": "কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ", "political figure": "ৰাজনৈতিক ব্যক্তিত্ব", "statesman": "ৰাষ্ট্ৰনেতা", "statesperson": "ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যক্তিত্ব", "leader": "নেতা", "political leader": "ৰাজনৈতিক নেতা", "president": "ৰাষ্ট্ৰপতি", "vice president": "উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি", "prime minister": "প্ৰধানমন্ত্ৰী", "minister": "মন্ত্ৰী", "cabinet position": "কেবিনেট সদস্য", "chancellor": "চেন্সেলৰ", "governor": "ৰাজ্যপাল", "colonial governor": "ঔপনিৱেশিক গৱৰ্নৰ", "mayor": "মেয়ৰ", "senator": "চিনেটৰ", "state senator": "ষ্টেট চিনেটৰ", "representative": "প্ৰতিনিধি", "state representative": "ষ্টেট ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভ", "member of parliament": "সংসদ সদস্য", "parliamentarian": "সাংসদ", "deputy": "ডেপুটি", "state legislator": "ৰাজ্যিক বিধায়ক", "ambassador": "ৰাষ্ট্ৰদূত", "diplomat": "কূটনীতিবিদ", "political candidate": "ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থী", "candidate": "প্ৰাৰ্থী", "political consultant": "ৰাজনৈতিক পৰামৰ্শদাতা", "political commentator": "ৰাজনৈতিক ভাষ্যকাৰ", "lobbyist": "লবীষ্ট", "commentator": "ভাষ্যকাৰ", "lawyer": "আইনজীৱী", "advocate": "অধিবক্তা", "attorney": "এটৰ্নী", "barrister": "বেৰিষ্টাৰ", "solicitor": "ছলিচিটৰ", "prosecutor": "প্ৰচিকিউটৰ", "jurist": "আইনজ্ঞ", "legal scholar": "আইন গৱেষক", "legal academic": "আইন শিক্ষাবিদ", "judge": "বিচাৰক", "magistrate": "দণ্ডাধীশ", "supreme court justice": "উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ", "high court justice": "উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ", "notary": "নোটাৰী", "civil law notary": "চিভিল ল' নোটাৰী", "human rights lawyer": "মানৱ অধিকাৰ আইনজীৱী", "constitutional lawyer": "সাংবিধানিক আইনজীৱী", "criminal lawyer": "ফৌজদাৰী আইনজীৱী", "civil lawyer": "দেৱানী আইনজীৱী", "family lawyer": "পাৰিবাৰিক আইনজীৱী", "tax lawyer": "কৰ আইনজীৱী", "corporate lawyer": "কৰ্পোৰেট আইনজীৱী", "business lawyer": "ব্যাৱসায়িক আইনজীৱী", "commercial lawyer": "বাণিজ্যিক আইনজীৱী", "labor lawyer": "শ্ৰম আইনজীৱী", "employment lawyer": "নিয়োগ আইনজীৱী", "immigration lawyer": "অভিবাসন আইনজীৱী", "environmental lawyer": "পৰিৱেশ আইনজীৱী", "international lawyer": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনজীৱী", "military lawyer": "সামৰিক আইনজীৱী", "intellectual property lawyer": "বৌদ্ধিক সম্পত্তি আইনজীৱী", "patent lawyer": "পেটেণ্ট আইনজীৱী", "copyright lawyer": "কপিৰাইট আইনজীৱী", "entertainment lawyer": "বিনোদন আইনজীৱী", "sports lawyer": "ক্ৰীড়া আইনজীৱী", "consumer rights lawyer": "গ্ৰাহক অধিকাৰ আইনজীৱী", "civil rights lawyer": "নাগৰিক অধিকাৰ আইনজীৱী", "education lawyer": "শিক্ষা আইনজীৱী", "health lawyer": "স্বাস্থ্য আইনজীৱী", "reality television personality": "ৰিয়েলিটি টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব", "reality show personality": "ৰিয়েলিটি শ্ব' ব্যক্তিত্ব", "activist": "কৰ্মী", "rights activist": "অধিকাৰ কৰ্মী", "human rights activist": "মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী", "civil rights activist": "নাগৰিক অধিকাৰ কৰ্মী", "civil rights advocate": "নাগৰিক অধিকাৰ কৰ্মী", "women's rights activist": "নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী", "women's rights advocate": "নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbt activist": "এলজিবিটি কৰ্মী", "lgbtq activist": "এলজিবিটিকিউ কৰ্মী", "lgbtq+ activist": "এলজিবিটিকিউ+ কৰ্মী", "gay rights activist": "সমকামী অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbtq+ rights activist": "এলজিবিটিকিউ+ অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbt rights activist": "এলজিবিটি অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbtq rights activist": "এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ কৰ্মী", "political activist": "ৰাজনৈতিক কৰ্মী", "social activist": "সমাজকৰ্মী", "cultural activist": "সাংস্কৃতিক কৰ্মী", "peace activist": "শান্তিকৰ্মী", "anti-war activist": "যুদ্ধবিৰোধী কৰ্মী", "independence activist": "স্বাধীনতা কৰ্মী", "trade union activist": "ট্ৰেড ইউনিয়ন কৰ্মী", "trade unionist": "শ্ৰমিক নেতা", "trade union leader": "শ্ৰমিক নেতা", "labor leader": "শ্ৰমিক নেতা", "environmentalist": "পৰিৱেশবাদী", "conservationist": "পৰিৱেশ সংৰক্ষণবাদী", "feminist": "নাৰীবাদী", "self-described feminist": "স্বঘোষিত নাৰীবাদী", "suffragist": "ভোটাধিকাৰ কৰ্মী", "suffragette": "ভোটাধিকাৰ কৰ্মী", "abolitionist": "দাসপ্ৰথাবিৰোধী", "humanitarian": "মানৱতাবাদী", "humanist": "মানৱতাবাদী", "philanthropist": "দানবীৰ", "social reformer": "সমাজ সংস্কাৰক", "patriot": "দেশপ্ৰেমিক", "freedom fighter": "মুক্তিযুঁজাৰু", "resistance fighter": "প্ৰতিৰোধ যুঁজাৰু", "resistance member": "প্ৰতিৰোধ কৰ্মী", "partisan": "পাৰ্টিজান", "dissident": "ভিন্নমতাৱলম্বী", "rebel": "বিদ্ৰোহী", "propagandist": "প্ৰপাগাণ্ডাকাৰী", "conspiracy theorist": "ষড়যন্ত্ৰতত্ত্ববিদ", "volunteer": "স্বেচ্ছাসেৱক", "business person": "ব্যৱসায়ী", "businessman": "ব্যৱসায়ী", "businesswoman": "ব্যৱসায়ী (মহিলা)", "businessperson": "ব্যৱসায়ী", "merchant": "বণিক", "entrepreneur": "উদ্যোক্তা", "serial entrepreneur": "ধাৰাবাহিক উদ্যোক্তা", "social entrepreneur": "সামাজিক উদ্যোক্তা", "industrialist": "শিল্পপতি", "financier": "পুঁজিপতি", "investor": "বিনিয়োগকাৰী", "banker": "বেংকাৰ", "private banker": "প্ৰাইভেট বেংকাৰ", "stock market specialist": "পুঁজিবজাৰ বিশেষজ্ঞ", "ceo": "প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া", "executive": "কাৰ্যবাহী", "business executive": "ব্যাৱসায়িক কাৰ্যবাহী", "insurance executive": "বীমা কাৰ্যবাহী", "manager": "মেনেজাৰ", "business manager": "বিজনেছ মেনেজাৰ", "bank manager": "বেংক মেনেজাৰ", "cultural manager": "কালচাৰেল মেনেজাৰ", "accountant": "একাউণ্টেণ্ট", "consultant": "পৰামৰ্শদাতা", "business theorist": "ব্যাৱসায়িক তাত্ত্বিক", "business academic": "ব্যাৱসায়িক শিক্ষাবিদ", "restaurateur": "ৰেষ্টুৰেণ্ট ব্যৱসায়ী", "business owner": "ব্যৱসায়ৰ মালিক", "company owner": "কোম্পানীৰ মালিক", "shop owner": "দোকানৰ মালিক", "restaurant owner": "ৰেষ্টুৰেণ্টৰ মালিক", "owner": "মালিক", "hotel owner": "হোটেলৰ মালিক", "bar owner": "বাৰৰ মালিক", "café owner": "কেফেৰ মালিক", "bakery owner": "বেকাৰীৰ মালিক", "nightclub owner": "নাইটক্লাবৰ মালিক", "newspaper owner": "বাতৰিকাকতৰ মালিক", "media owner": "মিডিয়াৰ মালিক", "radio station owner": "ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ মালিক", "television station owner": "টেলিভিছন ষ্টেচনৰ মালিক", "cinema owner": "চিনেমা হলৰ মালিক", "theater owner": "থিয়েটাৰৰ মালিক", "team owner": "ক্ৰীড়া দলৰ মালিক", "racehorse owner": "ৰেচহৰ্ছৰ মালিক", "stable owner": "অশ্বশালাৰ মালিক", "landowner": "ভূমিৰ মালিক", "estate owner": "এষ্টেটৰ মালিক", "plantation owner": "বাগানৰ মালিক", "planter": "প্লাণ্টাৰ", "factory owner": "কাৰখানাৰ মালিক", "mine owner": "খনিৰ মালিক", "shipowner": "জাহাজ মালিক", "real estate developer": "ৰিয়েল এষ্টেট ডেভেলপাৰ", "art dealer": "আৰ্ট ডিলাৰ", "bookseller": "গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা", "jeweler": "জুৱেলাৰ", "baker": "বেকাৰ", "brewer": "ব্ৰুৱাৰ", "chef": "শ্বেফ", "cook": "ৰান্ধনি", "gastronome": "গেষ্ট্ৰোনম", "organic farmer": "জৈৱ কৃষক", "farmer": "কৃষক", "seed collector": "বীজ সংগ্ৰাহক", "botanical collector": "উদ্ভিদ সংগ্ৰাহক", "administrator": "প্ৰশাসক", "public administrator": "জনপ্ৰশাসক", "government administrator": "চৰকাৰী প্ৰশাসক", "colonial administrator": "ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসক", "bureaucrat": "আমোলা", "civil servant": "চৰকাৰী বিষয়া", "public servant": "চৰকাৰী বিষয়া", "official": "বিষয়া", "officer": "বিষয়া", "functionary": "কৰ্মকৰ্তা", "ceremonial officer": "আনুষ্ঠানিক বিষয়া", "advisor": "উপদেষ্টা", "club president": "ক্লাবৰ সভাপতি", "association president": "সন্থাৰ সভাপতি", "society president": "সমিতিৰ সভাপতি", "organization president": "সংগঠনৰ সভাপতি", "student club president": "ছাত্ৰ ক্লাবৰ সভাপতি", "honorary president": "সন্মানীয় সভাপতি", "acting president": "ভাৰপ্ৰাপ্ত সভাপতি", "interim president": "অন্তৱৰ্তীকালীন সভাপতি", "former president": "প্ৰাক্তন সভাপতি", "past president": "প্ৰাক্তন সভাপতি", "immediate past president": "সদ্য প্ৰাক্তন সভাপতি", "founding president": "প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি", "co-president": "যুটীয়া সভাপতি", "joint president": "যুটীয়া সভাপতি", "national president": "জাতীয় সভাপতি", "state president": "ৰাজ্যিক সভাপতি", "district president": "জিলা সভাপতি", "regional president": "আঞ্চলিক সভাপতি", "local president": "স্থানীয় সভাপতি", "chapter president": "শাখা সভাপতি", "branch president": "শাখা সভাপতি", "executive president": "কাৰ্যবাহী সভাপতি", "senior president": "জ্যেষ্ঠ সভাপতি", "president emeritus": "এমেৰিটাছ সভাপতি", "chairman": "অধ্যক্ষ", "chairwoman": "অধ্যক্ষা", "Board president": "বৰ্ডৰ সভাপতি", "chairperson": "সভাপতি/অধ্যক্ষ", "president of town": "নগৰৰ মেয়ৰ", "clubman": "ক্লাবমেন", "clubwoman": "ক্লাবৱুমেন", "socialite": "চছিয়েলাইট", "public figure": "জনপৰিচিত ব্যক্তিত্ব", "speaker": "বক্তা", "public speaker": "বক্তা", "generalissimo": "জেনেৰেলিচিমো", "supreme commander": "সৰ্বোচ্চ অধিনায়ক", "commander-in-chief": "সৰ্বাধিনায়ক", "chief of defence staff": "চীফ অৱ ডিফেন্স ষ্টাফ", "chief of staff": "চীফ অৱ ষ্টাফ", "chief of the general staff": "চীফ অৱ দ্য জেনেৰেল ষ্টাফ", "defense minister": "প্ৰতিৰক্ষামন্ত্ৰী", "captain general": "কেপ্টেইন জেনেৰেল", "general of the army": "জেনেৰেল অৱ দ্য আৰ্মী", "field marshal": "ফিল্ড মাৰ্শ্বাল", "marshal": "মাৰ্শ্বাল", "general": "জেনেৰেল", "army general": "সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "colonel general": "কৰ্ণেল জেনেৰেল", "lieutenant general": "লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল", "major general": "মেজাৰ জেনেৰেল", "brigadier general": "ব্ৰিগেডিয়াৰ জেনেৰেল", "brigadier": "ব্ৰিগেডিয়াৰ", "colonel": "কৰ্ণেল", "lieutenant colonel": "লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল", "major": "মেজাৰ", "captain": "কেপ্টেইন", "first lieutenant": "ফাৰ্ষ্ট লেফটেনেণ্ট", "second lieutenant": "ছেকেণ্ড লেফটেনেণ্ট", "lieutenant": "লেফটেনেণ্ট", "sub-lieutenant": "চাব-লেফটেনেণ্ট", "ensign": "এনচাইন", "senior warrant officer": "ছিনিয়ৰ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "master warrant officer": "মাষ্টাৰ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "army officer": "সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "army captain": "সেনাবাহিনীৰ কেপ্টেইন", "army major": "সেনাবাহিনীৰ মেজাৰ", "army colonel": "সেনাবাহিনীৰ কৰ্ণেল", "army lieutenant": "সেনাবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট", "chief warrant officer": "চীফ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "warrant officer": "ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "commissioned officer": "কমিছনড অফিচাৰ", "non-commissioned officer": "নন-কমিছনড অফিচাৰ", "sergeant major": "চাৰ্জেণ্ট মেজাৰ", "chief master sergeant": "চীফ মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "senior master sergeant": "ছিনিয়ৰ মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "master sergeant": "মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "sergeant first class": "চাৰ্জেণ্ট ফাৰ্ষ্ট ক্লাছ", "staff sergeant": "ষ্টাফ চাৰ্জেণ্ট", "technical sergeant": "টেকনিকেল চাৰ্জেণ্ট", "gunnery sergeant": "গানাৰী চাৰ্জেণ্ট", "flight sergeant": "ফ্লাইট চাৰ্জেণ্ট", "sergeant": "চাৰ্জেণ্ট", "corporal": "কৰ্পোৰেল", "lance corporal": "লেন্স কৰ্পোৰেল", "private first class": "প্ৰাইভেট ফাৰ্ষ্ট ক্লাছ", "private": "প্ৰাইভেট", "admiral of the fleet": "এডমিৰেল অৱ দ্য ফ্লিট", "fleet admiral": "ফ্লিট এডমিৰেল", "admiral": "এডমিৰেল", "navy admiral": "নৌবাহিনীৰ এডমিৰেল", "vice admiral": "ভাইচ এডমিৰেল", "rear admiral": "ৰিয়াৰ এডমিৰেল", "commodore": "কমোডৰ", "commander": "কমাণ্ডাৰ", "lieutenant commander": "লেফটেনেণ্ট কমাণ্ডাৰ", "naval lieutenant": "নৌ লেফটেনেণ্ট", "naval officer": "নৌ বিষয়া", "navy captain": "নৌবাহিনীৰ কেপ্টেইন", "navy commander": "নৌবাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ", "navy lieutenant": "নৌবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট", "midshipman": "মিডশ্বিপমেন", "master chief petty officer": "মাষ্টাৰ চীফ পেটি অফিচাৰ", "chief petty officer": "চীফ পেটি অফিচাৰ", "petty officer": "পেটি অফিচাৰ", "able seaman": "এবল চিমেন", "leading seaman": "লিডিং চিমেন", "ordinary seaman": "অৰ্ডিনেৰী চিমেন", "seaman": "নাবিক", "rating": "ৰেটিং", "naval cadet": "নেভেল কেডেট", "marshal of the air force": "মাৰ্শ্বাল অৱ দ্য এয়াৰ ফ'ৰ্চ", "air chief marshal": "এয়াৰ চীফ মাৰ্শ্বাল", "air marshal": "এয়াৰ মাৰ্শ্বাল", "air force general": "বিমান বাহিনীৰ জেনেৰেল", "air vice-marshal": "এয়াৰ ভাইচ মাৰ্শ্বাল", "air commodore": "এয়াৰ কমোডৰ", "air officer": "এয়াৰ অফিচাৰ", "air force officer": "বিমান বাহিনীৰ বিষয়া", "air force captain": "বিমান বাহিনীৰ কেপ্টেইন", "air force commander": "বিমান বাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ", "group captain": "গ্ৰুপ কেপ্টেইন", "wing commander": "উইং কমাণ্ডাৰ", "squadron leader": "স্কোৱাড্ৰন লিডাৰ", "flight lieutenant": "ফ্লাইট লেফটেনেণ্ট", "flying officer": "ফ্লাইং অফিচাৰ", "pilot officer": "পাইলট অফিচাৰ", "aircraftman": "এয়াৰক্ৰাফ্টমেন", "leading aircraftman": "লিডিং এয়াৰক্ৰাফ্টমেন", "aircraftwoman": "এয়াৰক্ৰাফ্টৱুমেন", "leading aircraftwoman": "লিডিং এয়াৰক্ৰাফ্টৱুমেন", "airman": "এয়াৰমেন", "airwoman": "এয়াৰৱুমেন", "officer cadet": "অফিচাৰ কেডেট", "cadet": "কেডেট", "gentleman cadet": "জেণ্টলমেন কেডেট", "general officer": "জেনেৰেল অফিচাৰ", "flag officer": "ফ্লেগ অফিচাৰ", "senior officer": "জ্যেষ্ঠ বিষয়া", "junior officer": "কনিষ্ঠ বিষয়া", "staff officer": "ষ্টাফ অফিচাৰ", "line officer": "লাইন অফিচাৰ", "commandant": "কমাণ্ডেণ্ট", "base commander": "বেছ কমাণ্ডাৰ", "company commander": "কোম্পানী কমাণ্ডাৰ", "platoon commander": "প্লাটুন কমাণ্ডাৰ", "staff captain": "ষ্টাফ কেপ্টেইন", "adjutant": "এডজুটেণ্ট", "quartermaster": "কোৱাৰ্টাৰমাষ্টাৰ", "provost marshal": "প্ৰভষ্ট মাৰ্শ্বাল", "military police": "মিলিটেৰী পুলিচ", "military attache": "মিলিটেৰী এটাচে", "marine": "মেৰিন", "marine officer": "মেৰিন বিষয়া", "marine captain": "মেৰিন কেপ্টেইন", "infantryman": "পদাতিক সেনা", "cavalryman": "অশ্বাৰোহী সেনা", "artilleryman": "আৰ্টিলাৰিমেন", "sapper": "ছেপাৰ", "sniper": "স্নাইপাৰ", "pilot": "পাইলট", "marksman": "মাৰ্কচমেন", "boatswain": "বোটচোৱেইন", "coxswain": "কক্সচোৱেইন", "coast guard": "কোষ্ট গাৰ্ড", "coast guard commander": "কোষ্ট গাৰ্ড কমাণ্ডাৰ", "border guard": "সীমান্তৰক্ষী", "mercenary": "ভাড়াতীয়া সৈনিক", "mercenary commander": "ভাড়াতীয়া সেনাপতি", "militiaman": "মিলিচিয়া সদস্য", "guerrilla": "গেৰিলা", "resistance fighter": "প্ৰতিৰোধ যুঁজাৰু", "freedom fighter": "মুক্তিযুঁজাৰু", "partisan": "পাৰ্টিজান", "revolutionary": "বিপ্লৱী", "military historian": "সামৰিক ইতিহাসবিদ", "war correspondent": "যুদ্ধ সংবাদদাতা", "war hero": "যুদ্ধবীৰ", "veteran": "যুদ্ধপ্ৰবীণ", "secret agent": "গোপন এজেণ্ট", "intelligence analyst": "গোয়েন্দা বিশ্লেষক", "detective": "ডিটেক্টিভ", "investigator": "তদন্তকাৰী", "inspector general": "ইন্সপেক্টৰ জেনেৰেল", "deputy inspector general": "ডেপুটি ইন্সপেক্টৰ জেনেৰেল", "superintendent of police": "ছুপাৰিণ্টেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ", "police chief": "আৰক্ষী প্ৰধান", "police commissioner": "আৰক্ষী আয়ুক্ত", "inspector": "পৰিদৰ্শক", "sub-inspector": "উপ-পৰিদৰ্শক", "assistant sub-inspector": "সহকাৰী উপ-পৰিদৰ্শক", "constable": "কনিষ্টবল", "law enforcement officer": "আইন প্ৰৱৰ্তনকাৰী বিষয়া", "prison officer": "কাৰাগাৰ বিষয়া", "prison governor": "কাৰাগাৰ প্ৰশাসক", "security guard": "নিৰাপত্তাৰক্ষী", "bodyguard": "দেহৰক্ষী", "killed in action": "যুদ্ধত নিহত", "missing in action": "যুদ্ধত নিৰুদ্দেশ", "prisoner of war": "যুদ্ধবন্দী", "war victim": "যুদ্ধৰ বলি", "killed in ww1": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in world war i": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "soldier, killed in ww1": "সৈনিক, প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in ww2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in world war ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "soldier, killed in ww2": "সৈনিক, দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "veteran of world war ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of world war i": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "killed in the korean war": "কোৰিয়ান যুদ্ধত নিহত", "veteran of the korean war": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "korean war veteran": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "korean war participant": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the vietnam war": "ভিয়েটনাম যুদ্ধত নিহত", "veteran of the vietnam war": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "vietnam war veteran": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "vietnam war participant": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the american civil war": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধত নিহত", "american civil war veteran": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the american civil war": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "american civil war participant": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the spanish civil war": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধত নিহত", "spanish civil war veteran": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the spanish civil war": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "spanish civil war participant": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the napoleonic wars": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধত নিহত", "veteran of the napoleonic wars": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "napoleonic wars veteran": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "napoleonic wars participant": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the crimean war": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধত নিহত", "crimean war veteran": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the crimean war": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "crimean war participant": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the boer war": "বোৱাৰ যুদ্ধত নিহত", "boer war veteran": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the boer war": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "boer war participant": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the gulf war": "উপসাগৰীয় যুদ্ধত নিহত", "gulf war veteran": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the gulf war": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "gulf war participant": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the iraq war": "ইৰাক যুদ্ধত নিহত", "iraq war veteran": "ইৰাক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the iraq war": "ইৰাক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "iraq war participant": "ইৰাক যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the war in afghanistan": "আফগানিস্তান যুদ্ধত নিহত", "afghanistan war veteran": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the war in afghanistan": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "afghanistan war participant": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "religious leader": "ধৰ্মীয় নেতা", "religious worker": "ধৰ্মীয় কৰ্মী", "priest": "পুৰোহিত/যাজক", "catholic priest": "কেথলিক যাজক", "religious priest": "যাজক", "orthodox priest": "অৰ্থডক্স যাজক", "anglican priest": "এংলিকান যাজক", "clergyman": "যাজক", "catholic clergyman": "কেথলিক যাজক", "cleric": "যাজক", "pastor": "পেষ্টৰ", "protestant pastor": "প্ৰটেষ্টেণ্ট পেষ্টৰ", "lutheran pastor": "লুথেৰান পেষ্টৰ", "presbyter": "প্ৰেছবিটাৰ", "presbyterian minister": "প্ৰেছবিটেৰিয়ান মন্ত্ৰী", "baptist minister": "বেপ্টিষ্ট মন্ত্ৰী", "bishop": "বিছপ", "anglican bishop": "এংলিকান বিছপ", "orthodox bishop": "অৰ্থডক্স বিছপ", "archbishop": "আৰ্চবিছপ", "catholic archbishop": "কেথলিক আৰ্চবিছপ", "cardinal": "কাৰ্ডিনেল", "catholic cardinal": "কেথলিক কাৰ্ডিনেল", "canon": "কেনন", "archdeacon": "আৰ্চডিকন", "abbot": "মঠাধ্যক্ষ", "monk": "সন্ন্যাসী", "buddhist monk": "বৌদ্ধ সন্ন্যাসী", "nun": "সন্ন্যাসিনী", "friar": "ফ্ৰায়াৰ", "jesuit": "জেচুইট", "missionary": "মিছনাৰী", "lds missionary": "এলডিএছ মিছনাৰী", "preacher": "ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "evangelist": "ইভানজেলিষ্ট", "saint": "সন্ত", "mystic": "ৰহস্যবাদী", "imam": "ইমাম", "islamic scholar": "ইছলামিক পণ্ডিত", "rabbi": "ৰাব্বি", "mormon leader": "মৰ্মন নেতা", "royal": "ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্য", "emperor": "সম্ৰাট", "king": "ৰজা", "prince": "ৰাজকুমাৰ", "princess": "ৰাজকুমাৰী", "duke": "ডিউক", "ruler": "শাসক", "noble": "অভিজাত", "nobleman": "অভিজাত ব্যক্তি", "noblewoman": "সম্ভ্ৰান্ত মহিলা", "aristocrat": "এৰিষ্টক্ৰেট", "peer": "পিয়েৰ", "count": "কাউণ্ট", "countess": "কাউণ্টেছ", "marquis": "মাৰ্কুইছ", "baron": "বেৰন", "baronet": "বেৰোনেট", "knight": "নাইট", "lord": "লৰ্ড", "courtier": "ৰাজসভাসদ", "chamberlain": "চেম্বাৰলেইন", "samurai": "চামুৰাই", "heiress": "উত্তৰাধিকাৰিণী", "criminal": "অপৰাধী", "thief": "চোৰ", "robber": "ডকাইত", "bank robber": "বেংক ডকাইত", "smuggler": "চোৰাংচোৱা", "drug trafficker": "ড্ৰাগছ সৰবৰাহকাৰী", "drug lord": "ড্ৰাগছ সম্ৰাট", "fraudster": "প্ৰৱঞ্চক", "gangster": "গেংষ্টাৰ", "mobster": "মবষ্টাৰ", "kidnapper": "অপহৰণকাৰী", "rapist": "ধৰ্ষণকাৰী", "murderer": "খুনী", "assassin": "গুপ্তঘাতক", "serial killer": "চিৰিয়েল কিলাৰ", "spree killer": "স্প্ৰী কিলাৰ", "terrorist": "সন্ত্ৰাসবাদী", "war criminal": "যুদ্ধাপৰাধী", "pirate": "জলদস্যু", "outlaw": "আইনভংগকাৰী", "slave trader": "দাস ব্যৱসায়ী", "executioner": "জল্লাদ", "convict": "কয়েদী", "prostitute": "পতিতা", "slave": "দাস", "slave owner": "দাসমালিক", "victim": "বলি", "murder victim": "হত্যাৰ বলি", "holocaust victim": "হ'ল'কাষ্টৰ বলি", "torture victim": "নিৰ্যাতনৰ বলি", "detainee": "বন্দী", "guantanamo detainee": "গুৱাণ্টানামো বন্দী", "traveler": "ভ্ৰমণকাৰী", "traveller": "যাত্ৰী", "tourist": "পৰ্যটক", "explorer": "অন্বেষক", "adventurer": "এডভেঞ্চাৰাৰ", "immigrant": "প্ৰব্ৰজনকাৰী", "settler": "বসতি স্থাপনকাৰী", "collector": "সংগ্ৰাহক", "art collector": "শিল্প সংগ্ৰাহক", "stamp collector": "ডাকটিকট সংগ্ৰাহক", "antiquarian": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰাহক", "antiquary": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰাহক", "curator": "কিউৰেটৰ", "museum curator": "সংগ্ৰহালয়ৰ কিউৰেটৰ", "museum director": "সংগ্ৰহালয়ৰ সঞ্চালক", "docent": "প্ৰদৰ্শক", "archivist": "নথি-পত্ৰ ৰক্ষক", "librarian": "গ্ৰন্থাগাৰিক", "social worker": "সমাজকৰ্মী", "pet trainer": "পোহনীয়া জন্তুৰ প্ৰশিক্ষক", "gardener": "মালী", "forester": "বনৰক্ষী", "astrologer": "জ্যোতিষী", "mnemonist": "স্মৃতিশক্তি বিশেষজ্ঞ", "origami artist": "অৰিগামী শিল্পী", "thinker": "চিন্তাবিদ", "esperantist": "এস্পেৰেণ্টিষ্ট", "supercentenarian": "ছুপাৰচেণ্টেনেৰিয়ান", "martyr": "শ্বহীদ", "participant": "অংশগ্ৰহণকাৰী", "creator": "স্ৰষ্টা", # --- Awards, Honors & Titles --- "winner": "বিজয়ী", "laureate": "বিজয়ী", "recipient": "প্ৰাপক", "honoree": "সন্মানপ্ৰাপ্ত ব্যক্তি", "medalist": "পদকজয়ী", "medallist": "পদকজয়ী", "champion": "চেম্পিয়ন", "world champion": "বিশ্ব চেম্পিয়ন", "Grand Slam champion": "গ্ৰেণ্ড শ্লেম চেম্পিয়ন", "record holder": "ৰেকৰ্ডধাৰী", "fellow": "ফেল'", "member": "সদস্য", "national hero": "জাতীয় বীৰ", "Nobel Prize laureate": "ন'বেল বঁটা বিজয়ী", "nobel laureate": "ন'বেল বিজয়ী", "nobel prize winner": "ন'বেল বঁটা বিজয়ী", "Nobel Peace Prize laureate": "ন'বেল শান্তি বঁটা বিজয়ী", "Nobel Prize-winning economist": "ন'বেলজয়ী অৰ্থনীতিবিদ", "Pulitzer Prize winner": "পুলিৎজাৰ বঁটা বিজয়ী", "Academy Award winner": "অকাডেমি বঁটা বিজয়ী", "Fields Medalist": "ফিল্ডছ পদকজয়ী", "Abel Prize laureate": "আবেল বঁটা বিজয়ী", "Turing Award laureate": "টিউৰিং বঁটা বিজয়ী", "Wolf Prize laureate": "উলফ বঁটা বিজয়ী", "Breakthrough Prize laureate": "ব্ৰেকথ্ৰু বঁটা বিজয়ী", "Crafoord Prize laureate": "ক্ৰাফোৰ্ড বঁটা বিজয়ী", "Dirac Medal recipient": "ডিৰাক পদক প্ৰাপক", "Boltzmann Medal recipient": "বোল্টজমেন পদক প্ৰাপক", "Nevanlinna Prize winner": "নেভানলিনা বঁটা বিজয়ী", "Gödel Prize winner": "গ'ডেল বঁটা বিজয়ী", "Kyoto Prize laureate": "কিয়োটো বঁটা বিজয়ী", "Lasker Award recipient": "লাস্কাৰ বঁটা প্ৰাপক", "Templeton Prize laureate": "টেম্পলটন বঁটা বিজয়ী", "Shaw Prize laureate": "শ্ব' বঁটা বিজয়ী", "Holberg Prize laureate": "হলবাৰ্গ বঁটা বিজয়ী", "Enrico Fermi Award recipient": "এনৰিকো ফাৰ্মি বঁটা প্ৰাপক", "Max Planck Medal recipient": "মেক্স প্লেংক পদক প্ৰাপক", "IEEE Medal of Honor recipient": "আইইইই মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Right Livelihood Award laureate": "ৰাইট লাইভলিহুড বঁটা বিজয়ী", "Sakharov Prize laureate": "শাখাৰভ বঁটা বিজয়ী", "UNESCO Peace Prize recipient": "ইউনেস্কো শান্তি বঁটা প্ৰাপক", "Booker Prize winner": "বুকাৰ বঁটা বিজয়ী", "International Booker Prize winner": "ইণ্টাৰনেচনেল বুকাৰ বঁটা বিজয়ী", "National Book Award winner": "নেচনেল বুক এৱাৰ্ড বিজয়ী", "Hugo Award winner": "হুগো বঁটা বিজয়ী", "Nebula Award winner": "নেবুলা বঁটা বিজয়ী", "Edgar Award winner": "এডগাৰ বঁটা বিজয়ী", "Commonwealth Writers' Prize winner": "কমনৱেলথ ৰাইটাৰ্ছ প্ৰাইজ বিজয়ী", "BAFTA Award winner": "বাফটা বঁটা বিজয়ী", "Cannes Film Festival award winner": "কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ বঁটা বিজয়ী", "Golden Globe Award winner": "গোল্ডেন গ্লোব বঁটা বিজয়ী", "Grammy Award winner": "গ্ৰেমী বঁটা বিজয়ী", "Emmy Award winner": "এমী বঁটা বিজয়ী", "Tony Award winner": "টনি বঁটা বিজয়ী", "Juno Award winner": "জুনো বঁটা বিজয়ী", "MTV Video Music Award winner": "এমটিভি ভিডিঅ' মিউজিক এৱাৰ্ড বিজয়ী", "Ballon d'Or winner": "বেলন ডি'অৰ বিজয়ী", "FIFA World Cup winner": "ফিফা বিশ্বকাপজয়ী", "Olympic gold medalist": "অলিম্পিক স্বৰ্ণপদকজয়ী", "Olympic silver medalist": "অলিম্পিক ৰূপ্যপদকজয়ী", "Olympic bronze medalist": "অলিম্পিক ব্ৰঞ্জপদকজয়ী", "Paralympic gold medalist": "পেৰালিম্পিক স্বৰ্ণপদকজয়ী", "Knight Bachelor": "নাইট বেচেলৰ", "Dame Commander": "ডেম কমাণ্ডাৰ", "Officer of the Order of the British Empire": "অফিচাৰ অৱ দি অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ", "Member of the Order of the British Empire": "মেম্বাৰ অৱ দি অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ", "Companion of Honour": "কম্পেনিয়ন অৱ অনাৰ", "Victoria Cross recipient": "ভিক্টোৰিয়া ক্ৰছ প্ৰাপক", "George Cross recipient": "জৰ্জ ক্ৰছ প্ৰাপক", "Presidential Medal of Freedom recipient": "প্ৰেচিডেন্সিয়েল মেডেল অৱ ফ্ৰিডম প্ৰাপক", "Congressional Gold Medal recipient": "কংগ্ৰেছনেল গোল্ড মেডেল প্ৰাপক", "Medal of Honor recipient": "মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Purple Heart recipient": "পাৰ্পল হাৰ্ট প্ৰাপক", "Kennedy Center honoree": "কেনেডী চেণ্টাৰ সন্মান প্ৰাপক", "Army medal of Honor recipient": "আৰ্মী মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "air force Medal of Honor recipient": "এয়াৰ ফ'ৰ্চ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Navy medal of Honor recipient": "নেভি মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Legion of Honour recipient": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰ প্ৰাপক", "Chevalier of the Legion of Honour": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰৰ চেভলিয়াৰ", "Officer of the Legion of Honour": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰৰ অফিচাৰ", "Knight's Cross recipient": "নাইটছ ক্ৰছ প্ৰাপক", "Iron Cross recipient": "আইৰন ক্ৰছ প্ৰাপক", "Pour le Mérite recipient": "পুৰ ল্য মেৰিট প্ৰাপক", "Hero of the Soviet Union": "ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ বীৰ", "Hero of Socialist Labour": "সমাজতান্ত্ৰিক শ্ৰমৰ বীৰ", "Hero of the Russian Federation": "ৰাছিয়ান ফেডাৰেচনৰ বীৰ", "Order of Lenin recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ লেনিন প্ৰাপক", "Bharat Ratna recipient": "ভাৰতৰত্ন প্ৰাপক", "Padma Shri recipient": "পদ্মশ্ৰী প্ৰাপক", "Padma Bhushan recipient": "পদ্মভূষণ প্ৰাপক", "Padma Vibhushan recipient": "পদ্মবিভূষণ প্ৰাপক", "Dadasaheb Phalke Award recipient": "দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা প্ৰাপক", "Jnanpith Award recipient": "জ্ঞানপীঠ বঁটা প্ৰাপক", "Sahitya Akademi Award winner": "সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী", "Param Vir Chakra recipient": "পৰমবীৰ চক্ৰ প্ৰাপক", "Ashoka Chakra recipient": "অশোক চক্ৰ প্ৰাপক", "Independence Award recipient": "স্বাধীনতা বঁটা প্ৰাপক", "Ekushey Padak recipient": "একুশে পদক প্ৰাপক", "Bangla Academy Literary Award recipient": "বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা প্ৰাপক", "National Film Award recipient": "ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা প্ৰাপক", "Bir Sreshtho": "বীৰশ্ৰেষ্ঠ", "Bir Uttom": "বীৰ উত্তম", "Bir Bikrom": "বীৰ বিক্ৰম", "Bir Protik": "বীৰ প্ৰতীক", "Nishan-e-Imtiaz recipient": "নিচান-ই-ইমতিয়াজ প্ৰাপক", "Nishan-e-Haider recipient": "নিচান-ই-হায়দৰ প্ৰাপক", "Hilal-i-Imtiaz recipient": "হিলাল-ই-ইমতিয়াজ প্ৰাপক", "Order of the Rising Sun recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ৰাইজিং চান প্ৰাপক", "Order of Culture recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ কালচাৰ প্ৰাপক", "Person of Cultural Merit": "পাৰ্চন অৱ কালচাৰেল মেৰিট", "Medal of the Republic recipient": "মেডেল অৱ দ্য ৰিপাব্লিক প্ৰাপক", "righteous among the nations": "ৰাইচাচ এমং দ্য নেচনছ", "lifetime achievement award recipient": "জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা প্ৰাপক", "human rights award recipient": "মানৱ অধিকাৰ বঁটা প্ৰাপক", "Fellow of the Royal Society": "ফেল' অৱ দ্য ৰয়েল ছচাইটি", "Foreign Member of the Royal Society": "ফৰেইন মেম্বাৰ অৱ দ্য ৰয়েল ছচাইটি", "Royal Society fellow": "ৰয়েল ছচাইটিৰ ফেল'", "AAAS Fellow": "এএএএছ ফেল'", "British Academy Fellow": "ব্ৰিটিছ একাডেমীৰ ফেল'", "Royal Academy fellow": "ৰয়েল একাডেমীৰ ফেল'", "National Academy of Sciences member": "নেচনেল একাডেমী অৱ ছায়েন্সেছৰ সদস্য", "foreign associate of the National Academy of Sciences": "নেচনেল একাডেমী অৱ ছায়েন্সেছৰ বিদেশী সহযোগী", "National Academy of Engineering member": "নেচনেল একাডেমী অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিংৰ সদস্য", "Royal Society of Edinburgh fellow": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ এডিনবাৰ্গৰ ফেল'", "Royal Geographical Society fellow": "ৰয়েল জিঅ'গ্ৰাফিকেল ছচাইটিৰ ফেল'", "Linnean Society fellow": "লিনিয়ান ছচাইটিৰ ফেল'", "Optica Fellow": "অপটিকা ফেল'", "APS Fellow": "এপিএছ ফেল'", "Institute of Physics fellow": "ইনষ্টিটিউট অৱ ফিজিক্সৰ ফেল'", "Royal Society of Literature fellow": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ লিটাৰেচাৰৰ ফেল'", "ACM Fellow": "এচিএম ফেল'", "IEEE Fellow": "আইইইই ফেল'", "American Academy of Arts and Sciences fellow": "আমেৰিকান একাডেমী অৱ আৰ্টছ এণ্ড ছায়েন্সেছৰ ফেল'", "Fulbright Scholar": "ফুলব্ৰাইট স্কলাৰ", "Rhodes Scholar": "ৰোডচ স্কলাৰ", "rhodes scholar": "ৰোডচ স্কলাৰ", "Guggenheim Fellow": "গুগেনহেইম ফেল'", "Marshall Scholar": "মাৰ্শ্বাল স্কলাৰ", "MacArthur Fellow": "মেকআৰ্থাৰ ফেল'", "Humboldt Fellow": "হামবোল্ট ফেল'", "performer in ziegfeld follies": "জিগফেল্ড ফলিছৰ পাৰফৰ্মাৰ", "playboy model": "প্লেবয় মডেল", "horse trainer": "ঘোঁৰা প্ৰশিক্ষক", "contract bridge player": "কণ্ট্ৰেক্ট ব্ৰীজ খেলুৱৈ", "field athlete": "ফিল্ড এথলীট", "all-american girls professional baseball league player": "অল-আমেৰিকান গাৰ্লছ প্ৰফেচনেল বেছবল লীগ খেলুৱৈ", "high jumper": "হাই জাম্পাৰ", "athletic director": "এথলেটিক ডিৰেক্টৰ", "world record-holder": "বিশ্ব ৰেকৰ্ডধাৰী", "lineman": "লাইনমেন", "ten-pin bowler": "টেন-পিন বলাৰ", "bicycle motocross rider": "বাইচাইকেল মটোক্ৰছ ৰাইডাৰ", "government official": "চৰকাৰী বিষয়া", "auto racing driver": "অট' ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "blues guitarist": "ব্লুজ গিটাৰিষ্ট", "vaudeville performer": "ভডভিল পাৰফৰ্মাৰ", "bull rider": "বুল ৰাইডাৰ", "war correspondent": "যুদ্ধ সংবাদদাতা", "blues singer": "ব্লুজ গায়ক", "show host": "শ্ব' হ'ষ্ট", "etcher": "এচাৰ", "choral conductor": "ক'ৰেল কণ্ডাক্টৰ", "national guard": "নেচনেল গাৰ্ড", "skateboarder": "স্কেটবৰ্ডাৰ", "promoter": "প্ৰম'টাৰ", "air national guard officer": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড বিষয়া", "air national guard": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড", "air national guard colonel": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড কৰ্ণেল", "air national guard general": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড জেনেৰেল", "motivational speaker": "অনুৰ্প্ৰেৰণামূলক বক্তা", "publisher of sheet music": "স্বৰলিপি প্ৰকাশক", ", Syracuse": ", চিৰাকিউজ", "correspondent": "সংবাদদাতা", "talk radio host": "টক ৰেডিঅ' হ'ষ্ট", "middle distance runner": "মজলীয়া দূৰত্বৰ দৌৰবিদ", "lacrosse coach": "লেক্ৰছ প্ৰশিক্ষক", "field coach": "ফিল্ড প্ৰশিক্ষক", "disc golfer": "ডিস্ক গল্ফাৰ", "hedge fund manager": "হেজ ফাণ্ড মেনেজাৰ", "US American tennis player": "মাৰ্কিন টেনিছ খেলুৱৈ", "rowing coach": "ৰোৱিং প্ৰশিক্ষক", "sporting event": "ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা", "flag football player": "ফ্লেগ ফুটবল খেলুৱৈ", "silent film actor": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা", "founder": "প্ৰতিষ্ঠাপক", "manufacturer": "প্ৰস্তুতকাৰক", "visual effects artist": "ভিজুৱেল ইফেক্টছ শিল্পী", "score vocalist": "স্ক'ৰ ভোকালিষ্ট", "automobile designer": "অট'ম'বাইল ডিজাইনাৰ", "rodeo performer": "ৰোডিঅ' পাৰফৰ্মাৰ", "tap dancer": "টেপ ডান্সাৰ", "silent film actress": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী", "American football offensive guard": "আমেৰিকান ফুটবল অফেন্সিভ গাৰ্ড", "special effects artist": "স্পেচিয়েল ইফেক্ট শিল্পী", "offensive guard": "অফেন্সিভ গাৰ্ড", "politician in Massachusetts": "মেছাচুচেটছৰ ৰাজনীতিবিদ", "reformer": "সংস্কাৰক", "contemporary artist": "সমসাময়িক শিল্পী", "professor of electrical engineering": "বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশলৰ অধ্যাপক", "editorial cartoonist": "এডিটৰিয়েল কাৰ্টুনিষ্ট", "personal trainer": "পাৰ্চনেল ট্ৰেইনাৰ", "United States Army officer": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "article in Bulletin of the American Astronomical Society": "বুলেটিন অৱ দ্য আমেৰিকান এষ্ট্ৰোনমিকেল ছচাইটিত প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "ichthyologist": "মৎস্যবিজ্ঞানী", "college athletic administrator": "কলেজ এথলেটিক প্ৰশাসক", "orchestrator": "অৰ্কেষ্ট্ৰেটৰ", "advertising executive": "এডভাৰটাইজিং এক্সিকিউটিভ", "community leader": "কমিউনিটি লিডাৰ", "coast guard admiral": "কোষ্ট গাৰ্ড এডমিৰেল", "arena football player": "এৰিনা ফুটবল খেলুৱৈ", "women's rights defender": "নাৰী অধিকাৰ ৰক্ষক", "nonprofit organization": "অলাভজনক সংস্থা", "non-profit organization": "অলাভজনক সংস্থা", "nonprofit organisation": "অলাভজনক সংস্থা", "non-profit organisation": "অলাভজনক সংস্থা", "motocross racer": "মটোক্ৰছ ৰেচাৰ", "motocross rider": "মটোক্ৰছ ৰাইডাৰ", "automobile racer": "অট'ম'বাইল ৰেচাৰ", "auto racer": "অট' ৰেচাৰ", "car racer": "কাৰ ৰেচাৰ", "motor boat racer": "মটৰবোট ৰেচাৰ", "motorboat racer": "মটৰবোট ৰেচাৰ", "powerboat racer": "পাৱাৰবোট ৰেচাৰ", "American Representative": "মাৰ্কিন প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "USA Representative": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "United States Representative": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "court preacher": "ৰাজদৰবাৰৰ ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "secretary of state": "চেক্ৰেটেৰী অৱ ষ্টেট", #Others "fighter prototype": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰটোটাইপ", "fighter ace": "ফাইটাৰ এছ", "fighter replica": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰতিৰূপ", "fighter aircraft": "যুদ্ধবিমান", "fighter aircraft family": "যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter-bomber aircraft": "বোমাৰু যুদ্ধবিমান", "fighter jet": "যুদ্ধবিমান", "Military aircraft": "সামৰিক বিমান", "night fighter": "ৰাত্ৰিকালীন যুদ্ধবিমান", "heavy fighter": "গধুৰ যুদ্ধবিমান", "light fighter": "লঘু যুদ্ধবিমান", "trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ বিমান", "multirole fighter": "বহুমুখী যুদ্ধবিমান", "air superiority fighter": "এয়াৰ ছুপেৰিঅ'ৰিটি ফাইটাৰ", "interceptor aircraft": "ইণ্টাৰচেপ্টৰ বিমান", "carrier-based fighter": "বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান", "naval fighter": "নৌ যুদ্ধবিমান", "escort fighter": "এচকৰ্ট যুদ্ধবিমান", "jet fighter": "জেট যুদ্ধবিমান", "twin-engine fighter": "টুইন-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "single-engine fighter": "ছিংগল-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "fighter trainer": "ফাইটাৰ ট্ৰেইনাৰ", "fighter trainer aircraft": "ফাইটাৰ ট্ৰেইনাৰ এয়াৰক্ৰাফ্ট", "advanced trainer aircraft": "উন্নত প্ৰশিক্ষণ বিমান", "ground-attack aircraft": "গ্ৰাউণ্ড-এটেক এয়াৰক্ৰাফ্ট", "attack aircraft": "আক্ৰমণকাৰী বিমান", "military trainer aircraft": "সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান", "strike fighter": "ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ", "fighter reconnaissance aircraft": "ফাইটাৰ ৰিকনেচেন্স এয়াৰক্ৰাফ্ট", "reconnaissance aircraft": "ৰিকনেচেন্স এয়াৰক্ৰাফ্ট", "gold medallist": "স্বৰ্ণপদকজয়ী", "silver medallist": "ৰূপ্যপদকজয়ী", "bronze medallist": "ব্ৰঞ্জপদকজয়ী", "olympian": "অলিম্পিয়ান", "long and high jumper": "দীঘল আৰু ওখ জাপৰ খেলুৱৈ", "long, high and triple jumper": "দীঘল, ওখ আৰু ট্ৰিপল জাম্পাৰ", "strength athlete": "ষ্ট্ৰেংথ এথলীট", "crossfit athlete": "ক্ৰছফিট এথলীট", "nutritionist": "পুষ্টিবিদ", "mountain runner": "মাউণ্টেইন ৰানাৰ", "cheerleader": "চিয়াৰলিডাৰ", "water skier": "ৱাটাৰ স্কিয়াৰ", "speed skier": "স্পীড স্কিয়াৰ", "harness racer": "হাৰনেছ ৰেচাৰ", "heavy metal band": "হেভি মেটেল বেণ্ড", "metal band": "মেটেল বেণ্ড", "music band": "সংগীত বেণ্ড", "rock band": "ৰক বেণ্ড", "pop band": "পপ বেণ্ড", "jazz band": "জ্যাজ বেণ্ড", "blues band": "ব্লুজ বেণ্ড", "folk band": "ফোক বেণ্ড", "punk band": "পাংক বেণ্ড", "indie band": "ইণ্ডি বেণ্ড", "black metal band": "ব্লেক মেটেল বেণ্ড", "dark metal band": "ডাৰ্ক মেটেল বেণ্ড", "death metal band": "ডেথ মেটেল বেণ্ড", "thrash metal band": "থ্ৰেশ্ব মেটেল বেণ্ড", "doom metal band": "ডুম মেটেল বেণ্ড", "power metal band": "পাৱাৰ মেটেল বেণ্ড", "progressive metal band": "প্ৰগ্ৰেছিভ মেটেল বেণ্ড", "symphonic metal band": "ছিম্ফোনিক মেটেল বেণ্ড", "gothic metal band": "গথিক মেটেল বেণ্ড", "nu metal band": "নু মেটেল বেণ্ড", "alternative metal band": "অল্টাৰনেটিভ মেটেল বেণ্ড", "speed metal band": "স্পীড মেটেল বেণ্ড", "industrial metal band": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল মেটেল বেণ্ড", "metalcore band": "মেটেলকোৰ বেণ্ড", "hard rock band": "হাৰ্ড ৰক বেণ্ড", "alternative rock band": "অল্টাৰনেটিভ ৰক বেণ্ড", "progressive rock band": "প্ৰগ্ৰেছিভ ৰক বেণ্ড", "psychedelic rock band": "চাইকেডেলিক ৰক বেণ্ড", "garage rock band": "গেৰেজ ৰক বেণ্ড", "grunge band": "গ্ৰাঞ্জ বেণ্ড", "post-rock band": "পোষ্ট-ৰক বেণ্ড", "post-punk band": "পোষ্ট-পাংক বেণ্ড", "new wave band": "নিউ ৱেভ বেণ্ড", "electronic band": "ইলেক্ট্ৰনিক বেণ্ড", "experimental band": "এক্সপেৰিমেণ্টেল বেণ্ড", "fusion band": "ফিউজন বেণ্ড", "reggae band": "ৰেগে বেণ্ড", "ska band": "স্কা বেণ্ড", "country band": "কাণ্ট্ৰি বেণ্ড", "bluegrass band": "ব্লুগ্ৰাছ বেণ্ড", "hip hop band": "হিপ হপ বেণ্ড", "rap band": "ৰেপ বেণ্ড", "dance band": "ডান্স বেণ্ড", "tribute band": "ত্ৰিবিউট বেণ্ড", "cover band": "কভাৰ বেণ্ড", "marching band": "মাৰ্চিং বেণ্ড", "brass band": "ব্ৰাছ বেণ্ড", "concert band": "কনচাৰ্ট বেণ্ড", "boy band": "বয় বেণ্ড", "girl band": "গাৰ্ল বেণ্ড", "vocal band": "ভোকাল বেণ্ড", "live band": "লাইভ বেণ্ড", "wedding band": "ৱেডিং বেণ্ড", "school band": "স্কুল বেণ্ড", "military band": "মিলিটেৰী বেণ্ড", "army band": "আৰ্মী বেণ্ড", "gasser drag racer": "গেচাৰ ড্ৰেগ ৰেচাৰ", "drag racer": "ড্ৰেগ ৰেচাৰ", "bookmaker": "বুকমেকাৰ", "barrel racer": "বেৰেল ৰেচাৰ", "speed racer": "স্পীড ৰেচাৰ", "crew chief": "ক্ৰু চীফ", "constructor": "নিৰ্মাতা", "pga tour member": "পিজিএ ট্যুৰ সদস্য", "heavyweight boxer": "হেভিৱেট বক্সাৰ", "welterweight boxer": "ৱেল্টাৰৱেট বক্সাৰ", "strongwoman": "ষ্ট্ৰংৱুমেন", "weight lifter": "ভাৰোত্তোলক", "power lifter": "পাৱাৰলিফ্টাৰ", "escapologist": "এস্কেপোলজিষ্ট", "political analyst": "ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক", "malacologist": "মেলাকোলজিষ্ট", "safety microbiologist": "নিৰাপত্তা অণুজীৱবিজ্ঞানী", "public safety official": "জননিৰাপত্তা বিষয়া", "horseshoe pitcher": "হৰ্ছশ্বু পিচাৰ", "fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "fighter aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "airliner model by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "airliner series by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "airliner family by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft series by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "cargo aircraft model by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by hal": "হ্যালৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "attack aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by avic": "এভিকৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "strike fighter family by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "fighter aircraft series by hal": "হেলৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by hal": "হেলৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "trainer aircraft family by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "military trainer aircraft family by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান মডেল", "attack aircraft series by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান চিৰিজ", "attack aircraft family by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান মডেল", "strike fighter series by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "strike fighter family by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান মডেল", "attack aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান চিৰিজ", "attack aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "trainer aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "airliner model by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান চিৰিজ", "airliner family by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান চিৰিজ", "cargo aircraft family by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "airliner model by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান চিৰিজ", "airliner family by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান চিৰিজ", "cargo aircraft family by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", #published/released "published book": "প্ৰকাশিত কিতাপ", "book published": "প্ৰকাশিত কিতাপ", "published article": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "article published": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "published journal": "প্ৰকাশিত সাময়িকী", "journal published": "প্ৰকাশিত সাময়িকী", "published magazine": "প্ৰকাশিত মেগাজিন", "magazine published": "প্ৰকাশিত মেগাজিন", "published newspaper": "প্ৰকাশিত বাতৰিকাকত", "newspaper published": "প্ৰকাশিত বাতৰিকাকত", "published novel": "প্ৰকাশিত উপন্যাস", "novel published": "প্ৰকাশিত উপন্যাস", "published short story": "প্ৰকাশিত চুটিগল্প", "short story published": "প্ৰকাশিত চুটিগল্প", "published poem": "প্ৰকাশিত কবিতা", "poem published": "প্ৰকাশিত কবিতা", "published play": "প্ৰকাশিত নাটক", "play published": "প্ৰকাশিত নাটক", "published essay": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "essay published": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "published thesis": "প্ৰকাশিত অভিসন্দৰ্ভ", "thesis published": "প্ৰকাশিত অভিসন্দৰ্ভ", "published dissertation": "প্ৰকাশিত গৱেষণাভিসন্দৰ্ভ", "dissertation published": "প্ৰকাশিত গৱেষণাভিসন্দৰ্ভ", "published encyclopedia": "প্ৰকাশিত বিশ্বকোষ", "encyclopedia published": "প্ৰকাশিত বিশ্বকোষ", "published dictionary": "প্ৰকাশিত অভিধান", "dictionary published": "প্ৰকাশিত অভিধান", "published textbook": "প্ৰকাশিত পাঠ্যপুথি", "textbook published": "প্ৰকাশিত পাঠ্যপুথি", "published comic": "প্ৰকাশিত কমিক্স", "comic published": "প্ৰকাশিত কমিক্স", "published manga": "প্ৰকাশিত মাংগা", "manga published": "প্ৰকাশিত মাংগা", "published graphic novel": "প্ৰকাশিত গ্ৰাফিক উপন্যাস", "graphic novel published": "প্ৰকাশিত গ্ৰাফিক উপন্যাস", "scholarly article published": "প্ৰকাশিত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "academic article published": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "research article published": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "scientific article published": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed article published": "প্ৰকাশিত সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "journal article published": "প্ৰকাশিত জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "review article published": "প্ৰকাশিত পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "survey article published": "প্ৰকাশিত সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "conference paper published": "প্ৰকাশিত সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "academic paper published": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "research paper published": "প্ৰকাশিত গৱেষণাপত্ৰ", "working paper published": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "position paper published": "প্ৰকাশিত অৱস্থানপত্ৰ", "white paper published": "প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ", "technical paper published": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "technical report published": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "case report published": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "research report published": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "scientific paper published": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "discussion paper published": "প্ৰকাশিত আলোচনাপত্ৰ", "policy paper published": "প্ৰকাশিত নীতিপত্ৰ", "issue paper published": "প্ৰকাশিত বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "background paper published": "প্ৰকাশিত পটভূমি পত্ৰ", "monograph published": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published scholarly article": "প্ৰকাশিত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "published academic article": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "published research article": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "published scientific article": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "published peer-reviewed article": "প্ৰকাশিত সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "published journal article": "প্ৰকাশিত জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "published review article": "প্ৰকাশিত পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "published survey article": "প্ৰকাশিত সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "published conference paper": "প্ৰকাশিত সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "published academic paper": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "published research paper": "প্ৰকাশিত গৱেষণাপত্ৰ", "published working paper": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "published position paper": "প্ৰকাশিত অৱস্থানপত্ৰ", "published white paper": "প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ", "published technical paper": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "published technical report": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "published case report": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "published research report": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "published scientific paper": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "published discussion paper": "প্ৰকাশিত আলোচনাপত্ৰ", "published policy paper": "প্ৰকাশিত নীতিপত্ৰ", "published issue paper": "প্ৰকাশিত বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "published background paper": "প্ৰকাশিত পটভূমি পত্ৰ", "published monograph": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published manuscript": "প্ৰকাশিত পাণ্ডুলিপি", "manuscript published": "প্ৰকাশিত পাণ্ডুলিপি", "published monograph": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published bibliography": "প্ৰকাশিত গ্ৰন্থপঞ্জী", "bibliography published": "প্ৰকাশিত গ্ৰন্থপঞ্জী", "published catalogue": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "published catalog": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "catalog published": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "published catalogue raisonné": "প্ৰকাশিত পূৰ্ণংগ তালিকাপত্ৰ", "published report": "প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন", "report published": "প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন", "published research report": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "published case report": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "published technical report": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "published working paper": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "published conference proceeding": "প্ৰকাশিত সন্মিলন কাৰ্যবিৱৰণী", "conference proceeding published": "প্ৰকাশিত সন্মিলন কাৰ্যবিৱৰণী", "published proceedings": "প্ৰকাশিত কাৰ্যবিৱৰণী", "proceedings published": "প্ৰকাশিত কাৰ্যবিৱৰণী", "published abstract": "প্ৰকাশিত সাৰাংশ", "abstract published": "প্ৰকাশিত সাৰাংশ", "published handbook": "প্ৰকাশিত হেণ্ডবুক", "handbook published": "প্ৰকাশিত হেণ্ডবুক", "published guidebook": "প্ৰকাশিত গাইডবুক", "guidebook published": "প্ৰকাশিত গাইডবুক", "published manual": "প্ৰকাশিত নিৰ্দেশিকা", "manual published": "প্ৰকাশিত নিৰ্দেশিকা", "published atlas": "প্ৰকাশিত এটলাচ", "atlas published": "প্ৰকাশিত এটলাচ", "published map": "প্ৰকাশিত মানচিত্ৰ", "map published": "প্ৰকাশিত মানচিত্ৰ", "published gazetteer": "প্ৰকাশিত গেজেটিয়াৰ", "gazetteer published": "প্ৰকাশিত গেজেটিয়াৰ", "published software": "প্ৰকাশিত ছফ্টৱেৰ", "software published": "প্ৰকাশিত ছফ্টৱেৰ", "released software": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছফ্টৱেৰ", "software released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছফ্টৱেৰ", "published video game": "প্ৰকাশিত ভিডিঅ' গেম", "video game published": "প্ৰকাশিত ভিডিঅ' গেম", "released video game": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভিডিঅ' গেম", "video game released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভিডিঅ' গেম", "released film": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "film released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "premiered film": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "film premiered": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "released movie": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "movie released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "premiered movie": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "movie premiered": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "aired television episode": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "television episode aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "broadcast television episode": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "television episode broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "aired tv episode": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "broadcast tv episode": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "aired television series": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television series aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "broadcast television series": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television series broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "aired tv series": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "broadcast tv series": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "launched website": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "website launched": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "launched web site": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "web site launched": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "launched service": "মুকলি কৰা সেৱা", "service launched": "মুকলি কৰা সেৱা", "released album": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত এলবাম", "album released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত এলবাম", "released song": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত গান", "song released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত গান", "released single": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছিংগল", "single released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছিংগল", "released ep": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইপি", "ep released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইপি", #film "film": "চলচ্চিত্ৰ", "movie": "চলচ্চিত্ৰ", "feature film": "পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "short film": "হ্ৰস্বদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "documentary film": "প্ৰামাণ্য চলচ্চিত্ৰ", "docudrama film": "ডকুড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ", "television film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "tv film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "animated film": "এনিমেছন চলচ্চিত্ৰ", "action film": "একচন চলচ্চিত্ৰ", "adventure film": "এডভেঞ্চাৰ চলচ্চিত্ৰ", "comedy film": "কমেডী চলচ্চিত্ৰ", "drama film": "নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "romance film": "ৰোমাণ্টিক চলচ্চিত্ৰ", "romantic comedy film": "ৰোমাণ্টিক কমেডী চলচ্চিত্ৰ", "romantic drama film": "ৰোমাণ্টিক নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "historical film": "ঐতিহাসিক চলচ্চিত্ৰ", "biographical film": "জীৱনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "biopic film": "জীৱনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "war film": "যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "crime film": "অপৰাধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "thriller film": "থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ", "psychological thriller film": "মনস্তাত্ত্বিক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ", "mystery film": "ৰহস্য চলচ্চিত্ৰ", "horror film": "ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ", "supernatural horror film": "অতিপ্ৰাকৃত ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ", "slasher film": "শ্লেছাৰ চলচ্চিত্ৰ", "science fiction film": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "fantasy film": "ফেণ্টাচি চলচ্চিত্ৰ", "superhero film": "ছুপাৰহিৰো চলচ্চিত্ৰ", "disaster film": "দুৰ্যোগভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "post-apocalyptic film": "প্ৰলয়োত্তৰ চলচ্চিত্ৰ", "monster film": "দানৱভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "martial arts film": "মাৰ্শ্বাল আৰ্টভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "sports film": "ক্্ৰীড়াভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "musical film": "সংগীতধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "dance film": "নৃত্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "family film": "পাৰিবাৰিক চলচ্চিত্ৰ", "children's film": "শিশুতোষ চলচ্চিত্ৰ", "teen film": "কিশোৰ চলচ্চিত্ৰ", "coming-of-age film": "বয়ঃসন্ধিকালভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "road film": "ৰোড চলচ্চিত্ৰ", "western film": "ৱেষ্টাৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ", "neo-western film": "নিঅ'-ৱেষ্টাৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ", "film noir": "ফিল্ম নোৱাৰ", "neo-noir film": "নিঅ'-নোৱাৰ চলচ্চিত্ৰ", "independent film": "স্বতন্ত্ৰ চলচ্চিত্ৰ", "experimental film": "পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰ", "silent film": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ", "black-and-white film": "বগা-ক'লা চলচ্চিত্ৰ", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "television series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television show": "টেলিভিছন অনুষ্ঠান", "tv series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv show": "টেলিভিছন অনুষ্ঠান", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "miniseries": "মিনিচিৰিজ", "novel": "উপন্যাস", "short story": "চুটিগল্প", "poem": "কবিতা", "play": "নাটক", "book": "কিতাপ", "comic": "কমিক্স", "manga": "মাংগা", "graphic novel": "গ্ৰাফিক উপন্যাস", "sitcom": "চিটকম", "soap opera": "চোপ অপেৰা", "anime": "এনিমে", "cartoon": "কাৰ্টুন", "reality show": "ৰিয়েলিটি শ্ব'", "talk show": "টক শ্ব'", "game show": "গেম শ্ব'", "variety show": "বিচিত্ৰাণুষ্ঠান", "quiz show": "কুইজ শ্ব'", "news program": "সংবাদ অনুষ্ঠান", "news show": "সংবাদ অনুষ্ঠান", "current affairs program": "সাময়িক বিষয়ক অনুষ্ঠান", "documentary series": "প্ৰামাণ্যধাৰাবাহিক", "documentary television series": "প্ৰামাণ্য টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "docuseries": "প্ৰামাণ্যধাৰাবাহিক", "drama series": "নাট্যধাৰাবাহিক", "drama television series": "নাট্যধাৰাবাহিক", "crime drama": "অপৰাধভিত্তিক নাটক", "medical drama": "মেডিকেল নাটক", "legal drama": "আইনভিত্তিক নাটক", "political drama": "ৰাজনৈতিক নাটক", "thriller series": "থ্ৰিলাৰ ধাৰাবাহিক", "mystery series": "ৰহস্যধাৰাবাহিক", "fantasy series": "ফেণ্টাচি ধাৰাবাহিক", "science fiction television series": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "superhero television series": "ছুপাৰহিৰো টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "animated series": "এনিমেটেড ধাৰাবাহিক", "animated television series": "এনিমেটেড টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "children's television series": "শিশুতোষ টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "teen drama": "কিশোৰ নাটক", "web television series": "ৱেব টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "podcast": "পডকাষ্ট", "radio series": "ৰেডিঅ' ধাৰাবাহিক", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "computer game": "কম্পিউটাৰ গেম", "mobile game": "ম'বাইল গেম", "arcade game": "আৰ্কেড গেম", "board game": "বৰ্ড গেম", "role-playing game": "ৰোল-প্লেয়িং গেম", "album": "এলবাম", "studio album": "ষ্টুডিঅ' এলবাম", "live album": "লাইভ এলবাম", "series episode": "ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "show episode": "অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "compilation album": "সংকলন এলবাম", "soundtrack album": "চাউণ্ডট্ৰেক এলবাম", "ep": "ইপি", "song": "গান", "music video": "সংগীত ভিডিঅ'", "opera": "অপেৰা", "software": "ছফ্টৱেৰ", "operating system": "অপাৰেটিং চিষ্টেম", "web browser": "ৱেব ব্ৰাউজাৰ", "web series episode": "ৱেব ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "television series episode": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "tv series episode": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "television show episode": "টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "tv show episode": "টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "animated television series episode": "এনিমেটেড টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "animated television show episode": "এনিমেটেড টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "radio series episode": "ৰেডিঅ' ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "radio show episode": "ৰেডিঅ' অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "podcast episode": "পডকাষ্টৰ খণ্ড", "podcast series episode": "পডকাষ্ট ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web television series episode": "ৱেব টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web television show episode": "ৱেব টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "sitcom episode": "চিটকমৰ খণ্ড", "soap opera episode": "চোপ অপেৰাৰ খণ্ড", "anime episode": "এনিমে খণ্ড", "cartoon episode": "কাৰ্টুনৰ খণ্ড", "reality show episode": "ৰিয়েলিটি শ্ব'ৰ খণ্ড", "talk show episode": "টক শ্ব'ৰ খণ্ড", "game show episode": "গেম শ্ব'ৰ খণ্ড", "documentary tv series": "প্ৰামাণ্য টিভি ধাৰাবাহিক", "drama tv series": "নাট্যধৰ্মী টিভি ধাৰাবাহিক", "science fiction tv series": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক টিভি ধাৰাবাহিক", "animated tv series": "এনিমেটেড টিভি ধাৰাবাহিক", "children's tv series": "শিশুতোষ টিভি ধাৰাবাহিক", "web tv series": "ৱেব টিভি ধাৰাবাহিক", "animated tv series episode": "এনিমেটেড টিভি ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "animated tv show episode": "এনিমেটেড টিভি অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "web tv series episode": "ৱেব টিভি ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web tv show episode": "ৱেব টিভি অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "superhero tv series": "ছুপাৰহিৰো টিভি ধাৰাবাহিক", "Cleric": "ধৰ্মযাজক", "Clergyman": "ধৰ্মযাজক", "Churchman": "গীৰ্জাৰ সদস্য", "Ecclesiastic": "ধৰ্মযাজক", "Priest": "পুৰোহিত", "Presbyter": "প্ৰাচীন যাজক", "Elder": "প্ৰবীণ", "Pastor": "ধৰ্মপালক", "Rector": "ৰেক্টৰ", "Vicar": "ভিকাৰ", "Curate": "সহকাৰী যাজক", "Chaplain": "চেপ্লেইন", "Canon": "কেনন", "Dean": "ডীন", "Deacon": "ডিকন", "Subdeacon": "চাবডিকন", "Archdeacon": "আৰ্চডিকন", "Bishop": "বিচপ", "Auxiliary Bishop": "সহকাৰী বিচপ", "Titular Bishop": "টাইটুলাৰ বিচপ", "Coadjutor Bishop": "কোএডজুটৰ বিচপ", "Archbishop": "আৰ্চবিচপ", "Metropolitan": "মেট্ৰ'পলিটান", "Metropolitan Archbishop": "মেট্ৰ'পলিটান আৰ্চবিচপ", "Patriarch": "পেট্ৰিয়াৰ্ক", "Catholicos": "কেথলিকোচ", "Pope": "পোপ", "Cardinal": "কাৰ্ডিনেল", "Monsignor": "মনচিনিয়ৰ", "Abbot": "মঠাধ্যক্ষ", "Abbess": "মঠাধ্যক্ষা", "Prior": "প্ৰায়ৰ", "Prioress": "প্ৰায়োৰেচ", "Monk": "সন্ন্যাসী", "Nun": "সন্ন্যাসিনী", "Friar": "ফ্ৰায়াৰ", "Brother": "ব্ৰাডাৰ", "Sister": "চিষ্টাৰ", "Missionary": "মিচনেৰী", "Evangelist": "ইভানজেলিষ্ট", "Preacher": "ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "Televangelist": "টেলিভিছন ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "Theologian": "ধৰ্মতাত্ত্বিক", "Catechist": "ধৰ্মশিক্ষক", "Sacristan": "চেক্ৰিষ্টান", "Verger": "ভাৰ্জাৰ", "Sexton": "চেক্সটন", "Acolyte": "একোলাইট", "Altar Server": "বেদী পৰিচাৰক", "Seminarian": "যাজক শিক্ষাৰ্থী", "Novice": "শিক্ষানবিচ", "Hermit": "নিৰ্জনবাসী সন্ন্যাসী", "Anchorite": "বৈৰাগী", "Reverend": "ৰেভাৰেণ্ড", "Very Reverend": "ভেৰী ৰেভাৰেণ্ড", "Right Reverend": "ৰাইট ৰেভাৰেণ্ড", "Most Reverend": "মোষ্ট ৰেভাৰেণ্ড", "Father": "ফাদাৰ", "Mother Superior": "মাদাৰ ছুপেৰিয়ৰ", "Provincial": "প্ৰভিন্সিয়েল", "General Superior": "জেনেৰেল ছুপেৰিয়ৰ", "Superior General": "ছুপেৰিয়ৰ জেনেৰেল", "Primate": "প্ৰাইমেট", "Exarch": "এক্সাৰ্ক", "Eparch": "এপাৰ্ক", "Archimandrite": "আৰ্চিমেন্দ্ৰাইট", "Hegumen": "হেগুমেন", "Hieromonk": "হিয়েৰোমাংক", "Protopresbyter": "প্ৰটোপ্ৰেচবিটাৰ", "Protoiereus": "প্ৰটোয়েৰিউচ", "Reader": "পাঠক", "Cantor": "কেণ্টৰ", "Choir Director": "গায়কদলৰ পৰিচালক", "church minister": "গীৰ্জাৰ ধৰ্মযাজক", "Christian minister": "খ্ৰীষ্টীয় ধৰ্মযাজক", "Protestant minister": "প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মযাজক", "Anglican minister": "এংলিকান ধৰ্মযাজক", "Lutheran minister": "লুথেৰান ধৰ্মযাজক", "Methodist minister": "মেথডিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Presbyterian minister": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান ধৰ্মযাজক", "Reformed minister": "ৰিফৰ্মড ধৰ্মযাজক", "Baptist minister": "বেপ্টিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Congregational minister": "কংগ্ৰেগেচনেল ধৰ্মযাজক", "Evangelical minister": "ইভানজেলিকেল ধৰ্মযাজক", "Pentecostal minister": "পেণ্টেকোষ্টেল ধৰ্মযাজক", "Free Church minister": "ফ্ৰী চাৰ্চৰ ধৰ্মযাজক", "United Church minister": "ইউনাইটেড চাৰ্চৰ ধৰ্মযাজক", "Nonconformist minister": "ননকনফৰ্মিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Ordained minister": " অভিষিক্ত ধৰ্মযাজক", "licensed minister": "অনুমোদিত ধৰ্মযাজক", "associate minister": "সহকাৰী ধৰ্মযাজক", "assistant minister": "সহকাৰী ধৰ্মযাজক", "parish minister": "পেৰিচ ধৰ্মযাজক", "campus minister": "কেম্পাছ ধৰ্মযাজক", "worship minister": "উপাসনাবিষয়ক ধৰ্মযাজক", "mission minister": "মিছনবিষয়ক ধৰ্মযাজক", "street photographer": "পথ আলোকচিত্ৰী", "street artist": "পথশিল্পী", "street painter": "পথ চিত্ৰশিল্পী", "street sculptor": "পথ ভাস্কৰ", "street musician": "পথসংগীতশিল্পী", "street singer": "পথগায়ক", "street performer": "ষ্ট্ৰীট পাৰফৰ্মাৰ", "street dancer": "পথ নৃত্যশিল্পী", "street actor": "পথ অভিনেতা", "street magician": "পথ জাদুকৰ", "street clown": "পথ ভাৰ", "street mime": "পথ মূকাভিনয়শিল্পী", "street comedian": "পথ কৌতুকশিল্পী", "street poet": "পথ কবি", "street storyteller": "পথ গল্পকথক", "street busker": "ষ্ট্ৰীট বাস্কাৰ", "street preacher": "পথ প্ৰচাৰক", "street evangelist": "পথ খ্ৰীষ্টপ্ৰচাৰক", "street vendor": "ৰাস্তাৰ বিক্ৰেতা", "street seller": "ৰাস্তাৰ বিক্ৰেতা", "street hawker": "ৰাস্তাৰ ফেৰীৱালা", "street peddler": "ৰাস্তাৰ ফেৰীৱালা", "street trader": "ৰাস্তাৰ ব্যৱসায়ী", "street merchant": "ৰাস্তাৰ ব্যৱসায়ী", "street bookseller": "ৰাস্তাৰ কিতাপবিক্ৰেতা", "street florist": "ৰাস্তাৰ ফুলবিক্ৰেতা", "street food vendor": "ৰাস্তাৰ খাদ্য বিক্ৰেতা", "street food seller": "ৰাস্তাৰ খাদ্য বিক্ৰেতা", "street food chef": "ৰাস্তাৰ খাদ্যৰ ৰান্ধনি", "street cook": "ৰাস্তাৰ ৰান্ধনি", "street barber": "ৰাস্তাৰ নাপিত", "street cobbler": "ৰাস্তাৰ মুচী", "street cleaner": "ৰাস্তা পৰিচ্ছন্নতাকৰ্মী", "street sweeper": "ৰাস্তা ঝাড়ুদাৰ", "comedian": "কৌতুকশিল্পী", "poet": "কবি", "storyteller": "গল্পকথক", "busker": "বাস্কাৰ", "vendor": "বিক্ৰেতা", "seller": "বিক্ৰেতা", "cleaner": "পৰিচ্ছন্নতাকৰ্মী", "sweeper": "ঝাড়ুদাৰ", "hawker": "ফেৰীৱালা", "mime": "মূকাভিনেতা", "peddler": "ফেৰীৱালা", "trader": "ব্যৱসায়ী", "bookseller": "কিতাপবিক্ৰেতা", "barber": "নাপিত", "cobbler": "মুচী", "road bicycle racer": "পথ চাইকেল ৰেচাৰ", "royal navy officer": "ৰয়েল নেভী বিষয়া", "politician us": "মাৰ্কিন ৰাজনীতিবিদ", "correspondence chess player": "কৰেচপণ্ডেন্স দবাখেলুৱৈ", "owarai tarento": "ওৱাৰাই তাৰেণ্টো", "soldier": "সৈনিক", "dynasty person": "ৰাজবংশৰ ব্যক্তি", "slalom canoeist": "শ্লালোম কেনোয়িষ্ট", "land surveyor": "ভূমি জৰীপকাৰী", "fiba referee": "ফিবা ৰেফাৰী", "draughtsman": "ড্ৰাফ্টছমেন", "economist": "অৰ্থনীতিবিদ", "union army general": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "long distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "printer": "মুদ্ৰক", "road racing cyclist": "পথ ৰেচিং চাইক্লিষ্ট", "choirmaster": "কায়াৰমাষ্টাৰ", "college faculty": "কলেজ শিক্ষক", "lieutenant colonel ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল", "operatic tenor": "অপেৰেটিক টেনৰ", "person": "ব্যক্তি", "archaeologist": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক", "u.s. air force general": "মাৰ্কিন বিমানবাহিনীৰ জেনেৰেল", "recipient ofvictoria cross": "ভিক্টোৰিয়া ক্ৰচ প্ৰাপক", "cross country skier": "ক্ৰচ কাণ্ট্ৰী স্কিয়াৰ", "east german rower": "পূব জাৰ্মান ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "millionaire heiress": "কোটিপতি উত্তৰাধিকাৰিণী", "playwright working": "নাট্যকাৰ", "u.s. military veteran": "মাৰ্কিন সামৰিক প্ৰবীণ", "master builder": "প্ৰধান নিৰ্মাতা", "royal air force officer": "ৰয়েল এয়াৰ ফ'ৰ্চ বিষয়া", "us volleyball player": "মাৰ্কিন ভলীবল খেলুৱৈ", "gallerist": "গেলেৰিষ্ট", "fur trader": "পশম ব্যৱসায়ী", "mass murderer": "গণহত্যাকাৰী", "ballet master": "বেলে মাষ্টাৰ", "dressage rider": "ড্ৰেচেজ ৰাইডাৰ", "patriarch of constantinople": "কনষ্টাণ্টিনোপলৰ পেট্ৰিয়াৰ্ক", "acrobatic gymnast": "এক্ৰোবেটিক জিমনাষ্ট", "stained glass artist": "ষ্টেইনড গ্লাচ শিল্পী", "us herpetologist": "মাৰ্কিন হাৰপেটোলজিষ্ট", "county governor": "কাউণ্টিৰ গৱৰ্ণৰ", "royal air force air marshal": "ৰয়েল এয়াৰ ফ'ৰ্চ এয়াৰ মাৰ্শ্বাল", "racehorse trainer": "ৰেচহৰ্চ প্ৰশিক্ষক", "federal judge": "ফেডাৰেল বিচাৰক", "talk show host": "টক শ্ব' পৰিৱেশক", "socialist": "সমাজতান্ত্ৰিক", "u.s. representative": "মাৰ্কিন প্ৰতিনিধি", "operatic baritone": "অপেৰেটিক বেৰিটোন", "chief executive officer": "প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া", "beauty pageant winner": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী", "kobzar": "কোবজাৰ", "soprano singer": "ছ'প্ৰানো গায়িকা", "mixed-media artist": "মিক্সড-মিডিয়া শিল্পী", "audiobook narrator": "অডিঅ'বুক কথক", "double-bassist": "ডাবল-বেচ বাদক", "cameraman": "কেমেৰামেন", "sprint canoeist": "স্প্ৰিণ্ট কেনোয়িষ্ট", "penman": "পেনমেন", "science communicator": "বিজ্ঞান জনপ্ৰিয়কাৰী", "man of letters": "পণ্ডিত ব্যক্তি", "sitting volleyball player": "চিটিং ভলীবল খেলুৱৈ", "botswana athlete": "বটচোৱানাৰ ক্ৰীড়াবিদ", "grammarian": "বৈয়াকৰণ", "orchestra conductor": "অৰ্কেষ্ট্ৰা কণ্ডাক্টৰ", "emergency medicine physician": "জৰুৰী চিকিৎসাবিদ", "capuchin friar": "কেপুচিন ফ্ৰায়াৰ", "wikimedian": "উইকিমিডিয়ান", "bibliophile": "গ্ৰন্থানুৰাগী", "pipe organ builder": "পাইপ অৰ্গান নিৰ্মাতা", "royal navy rear-admiral": "ৰয়েল নেভী ৰিয়াৰ এডমিৰেল", "operatic mezzo-soprano": "অপেৰেটিক মেজো-ছ'প্ৰানো", "radiation oncologist": "ৰেডিয়েচন অনকোলজিষ্ট", "us entomologist": "মাৰ্কিন কীটতত্ত্ববিদ", "diarist": "দিনলিপিকাৰ", "world war ii veteran": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সেনাসদস্য", "us air force officer": "মাৰ্কিন বিমানবাহিনীৰ বিষয়া", "confederate army general": "কনফেডাৰেট সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "police officer": "আৰক্ষী বিষয়া", "us ichthyologist": "মাৰ্কিন মৎস্যবিজ্ঞানী", "synchronised swimmer": "চিনক্ৰোনাইজড সাঁতোৰবিদ", "u.s. herpetologist": "মাৰ্কিন হাৰপেটোলজিষ্ট", "planetary scientist": "গ্ৰহবিজ্ঞানী", "lepidopterist": "লেপিডোপ্টেৰিষ্ট", "pastoralist": "পশুপালক", "picture book author": "চিত্ৰগ্ৰন্থ ৰচয়িতা", "west indian cricketer": "ৱেষ্ট ইণ্ডিয়ান ক্ৰিকেটাৰ", "u.s. navy admiral": "মাৰ্কিন নৌবাহিনীৰ এডমিৰেল", "horticulturalist": "উদ্যানতত্ত্ববিদ", "union united states army officer": "ইউনিয়ন মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "us science fiction author": "মাৰ্কিন কল্পবিজ্ঞান লেখক", "potter": "মৃৎশিল্পী", "blessed": "ধন্য", "vicar general": "ভিকাৰ জেনেৰেল", "singer songwriter": "গায়ক-গীতিকাৰ", "headmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "pop-folk singer": "পপ-ফোক গায়ক", "military personnel": "সামৰিক সদস্য", "holocaust survivor": "হলোকাষ্টৰপৰা বাচি যোৱা ব্যক্তি", "patron ofarts": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "Army personnel": "সেনাসদস্য", "air force personnel": "বিমানবাহিনীৰ সদস্য", "Navy personnel": "নৌবাহিনীৰ সদস্য", "nascar crew chief": "নাচকাৰ ক্ৰু চীফ", "u.s. zoologist": "মাৰ্কিন প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "lawn bowler": "লন বোলাৰ", "suspected serial killer": "সন্দেহভাজন ছিৰিয়েল কিলাৰ", "conservation biologist": "সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী", "concertmaster": "কনচাৰ্টমাষ্টাৰ", "new media artist": "নিউ মিডিয়া শিল্পী", "taxonomist": "শ্ৰেণীবিন্যাসবিদ", "u.s. botanist": "মাৰ্কিন উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "stylist": "ষ্টাইলিষ্ট", "palaeobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "plant breeder": "উদ্ভিদ প্ৰজননবিদ", "benefactor": "হিতৈষী", "legislator": "আইনপ্ৰণেতা", "attorney general": "এটৰ্নী জেনেৰেল", "hispanist": "হিস্পানিষ্ট", "diabetologist": "ডায়াবেটোলজিষ্ট", "toxicologist": "বিষতত্ত্ববিদ", "nephrologist": "নেফ্ৰোলজিষ্ট", "antiquarian seller": "প্ৰাচীন সামগ্ৰীৰ বিক্ৰেতা", "rancher": "পামৰ মালিক", "ss officer": "এছএছ বিষয়া", "world war ii u-boat commander": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ইউ-বোট কমাণ্ডাৰ", "soccer representant": "ফুটবল প্ৰতিনিধি", "allergist": "এলাৰ্জিষ্ট", "rebel leader": "বিদ্ৰোহী নেতা", "band leader": "বেণ্ড লিডাৰ", "school principal": "স্কুল অধ্যক্ষ", "bandurist": "বান্দুৰিষ্ট", "outlaw biker": "আইনবহিৰ্ভূত মটৰচাইকেল আৰোহী", "topographer": "টপোগ্ৰাফাৰ", "orator": "বক্তা", "archbishop of canterbury": "কেণ্টাৰবেৰীৰ আৰ্চবিচপ", "double bassist": "ডাবল বেচ বাদক", "commonwealth games gold medallist": "কমনৱেলথ গেমছৰ স্বৰ্ণপদকজয়ী", "officer ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "carpenter": "কাঠমিস্ত্ৰী", "sub-lieutenant ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ চাব-লেফটেনেণ্ট", "u.s. army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "titanic victim": "টাইটানিক দুৰ্ঘটনাৰ বলি", "soprano opera singer": "ছ'প্ৰানো অপেৰা গায়িকা", "land owner": "ভূমিমালিক", "patron": "পৃষ্ঠপোষক", "hebraist": "হিব্ৰু পণ্ডিত", "violoncellist": "ভায়োলোনচেলিষ্ট", "us army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "time-based media artist": "টাইম-বেচড মিডিয়া শিল্পী", "crystallographer": "ক্ৰিষ্টেলোগ্ৰাফাৰ", "cosplayer": "কচপ্লেয়াৰ", "property developer": "সম্পত্তি উন্নয়নকাৰী", "intellectual": "বুদ্ধিজীৱী", "headmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "cardinal ofroman catholic church": "ৰোমান কেথলিক চাৰ্চৰ কাৰ্ডিনেল", "pop-folk singer": "পপ-ফোক গায়ক", "holocaust survivor": "হলোকাষ্টৰপৰা বাচি যোৱা ব্যক্তি", "patron ofarts": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "nascar crew chief": "নাচকাৰ ক্ৰু চীফ", "u.s. zoologist": "মাৰ্কিন প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "lawn bowler": "লন বোলাৰ", "suspected serial killer": "সন্দেহভাজন ছিৰিয়েল কিলাৰ", "conservation biologist": "সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী", "concertmaster": "কনচাৰ্টমাষ্টাৰ", "new media artist": "নিউ মিডিয়া শিল্পী", "taxonomist": "শ্ৰেণীবিন্যাসবিদ", "u.s. botanist": "মাৰ্কিন উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "stylist": "ষ্টাইলিষ্ট", "palaeobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "plant breeder": "উদ্ভিদ প্ৰজননবিদ", "benefactor": "দাতা", "legislator": "আইনপ্ৰণেতা", "attorney general": "এটৰ্নী জেনেৰেল", "hispanist": "হিস্পানিষ্ট", "diabetologist": "ডায়াবেটোলজিষ্ট", "toxicologist": "বিষতত্ত্ববিদ", "nephrologist": "নেফ্ৰোলজিষ্ট", "antiquarian seller": "প্ৰাচীন বস্তুৰ বিক্ৰেতা", "rancher": "পামৰ মালিক", "ss officer": "এছএছ বিষয়া", "world war ii u-boat commander": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ইউ-বোট কমাণ্ডাৰ", "allergist": "এলাৰ্জিষ্ট", "rebel leader": "বিদ্ৰোহী নেতা", "band leader": "বেণ্ড লিডাৰ", "school principal": "স্কুল অধ্যক্ষ", "bandurist": "বান্দুৰিষ্ট", "outlaw biker": "আউতল বাইকাৰ", "topographer": "টপোগ্ৰাফাৰ", "orator": "বক্তা", "archbishop of canterbury": "কেণ্টাৰবেৰীৰ আৰ্চবিচপ", "double bassist": "ডাবল বেচ বাদক", "commonwealth games gold medallist": "কমনৱেলথ গেমছ স্বৰ্ণপদক জয়ী", "officer ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "carpenter": "কাঠমিস্ত্ৰী", "sub-lieutenant ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ চাব-লেফটেনেণ্ট", "u.s. army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "titanic victim": "টাইটানিক দুৰ্ঘটনাত নিহত", "soprano opera singer": "ছ'প্ৰানো অপেৰা গায়িকা", "canon ofcathedral chapter naumburg": "নমবুৰ্গ কেথেড্ৰেল অধ্যায়ৰ কেনন", "professor of law at syracuse university": "চিৰাকিউজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনৰ অধ্যাপক", "land owner": "ভূমিমালিক", "patron": "পৃষ্ঠপোষক", "hebraist": "হিব্ৰু পণ্ডিত", "violoncellist": "ভায়োলোনচেলিষ্ট", "us army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "time-based media artist": "টাইম-বেচড মিডিয়া শিল্পী", "crystallographer": "ক্ৰিষ্টেলোগ্ৰাফাৰ", "cosplayer": "কচপ্লেয়াৰ", "property developer": "সম্পত্তি উন্নয়নকাৰী", "intellectual": "বুদ্ধিজীৱী", "interpreter": "দোভাষী", "md": "এমডি", "u.s. ichthyologist": "মাৰ্কিন মৎস্যবিজ্ঞানী", "resistance fighter during ww-ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধকালীন প্ৰতিৰোধ যোদ্ধা", "hunter": "চিকাৰী", "ejected minister": "বহিষ্কৃত মন্ত্ৰী", "biathlete": "বায়াথলিট", "national hero of azerbaijan": "আজাৰবাইজানী জাতীয় বীৰ", "sprint athlete": "স্প্ৰিণ্ট এথলীট", "soft tennis player": "ছফ্ট টেনিছ খেলুৱৈ", "physiotherapist": "ফিজিঅ'থেৰাপিষ্ট", "clerk": "কেৰাণী", "draftsperson": "নক্সাকাৰ", "heir": "উত্তৰাধিকাৰী", "u.s. army general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "election candidate": "নিৰ্বাচনী প্ৰাৰ্থী", "aquatic ecologist": "জলজ বাস্তুবিজ্ঞানী", "petrologist": "শিলাতত্ত্ববিদ", "analyst": "বিশ্লেষক", "augustinian friar": "অগাষ্টিনিয়ান ফ্ৰায়াৰ", "yoga instructor": "যোগব্যায়াম প্ৰশিক্ষক", "royal navy vice-admiral": "ৰয়েল নেভী ভাইচ এডমিৰেল", "us malacologist": "মাৰ্কিন মেলাকোলজিষ্ট", "u.s. army medal of honor recipient": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "member city council": "চিটি কাউন্সিলৰ সদস্য", "race queen": "ৰেচ কুইন", "speculative fiction writer": "স্পেকুলেটিভ ফিকচন লেখক", "editor-in-chief": "প্ৰধান সম্পাদক", "papyrologist": "পেপিৰাকোলজিষ্ট", "archbishop ofroman catholic church": "ৰোমান কেথলিক চাৰ্চৰ আৰ্চবিচপ", "miniaturist": "মিনিয়েচাৰিষ্ট", "bass-baritone": "বেচ-বেৰিটোন", "medieval historian": "মধ্যযুগীয় ঐতিহাসিক", "gallery owner": "গেলেৰীৰ মালিক", "taxidermist": "টেক্সিডাৰ্মিষ্ট", "policeman": "আৰক্ষী সদস্য", "notary public": "নোটাৰী পাব্লিক", "gastroenterologist": "গেষ্ট্ৰোএণ্টেৰোলজিষ্ট", "singing teacher": "গানৰ শিক্ষক", "united states air force": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিমানবাহিনী", "online course instructor": "অনলাইন কোৰ্চ প্ৰশিক্ষক", "us carcinologist": "মাৰ্কিন কাৰ্চিনোলজিষ্ট", "remixer": "ৰিমিক্সাৰ", "legionary": "লিজিঅ'নাৰী", "public official": "চৰকাৰী বিষয়া", "conservator": "সংৰক্ষক", "parson": "পাৰচন", "folklorist": "লোকবিজ্ঞানী", "musical director": "সংগীত পৰিচালক", "polar explorer": "মেৰু ভ্ৰমণকাৰী", "u.s. paleontologist": "মাৰ্কিন জীৱাশ্মবিদ", "consul": "কনচাল", "africanist": "আফ্ৰিকানিষ্ট", "aviator": "বিমানচালক", "sexologist": "যৌনবিজ্ঞানী", "noble woman": "সম্ভ্ৰান্ত নাৰী", "pilot ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ পাইলট", "guantanamo bay detainee": "গুৱাণ্টানামো বে বন্দী", "set decorator": "ছেট ডেকোৰেটৰ", "east german gymnast": "পূব জাৰ্মান জিমনাষ্ট", "instrumentalist": "বাদ্যযন্ত্ৰী", "business woman": "নাৰী ব্যৱসায়ী", "miner": "খনি শ্ৰমিক", "executive vice president": "কাৰ্যবাহী ভাইচ প্ৰেচিডেণ্ট", "catholic blessed": "কেথলিক ধন্য", "west german rower": "পশ্চিম জাৰ্মান ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "mountain bike orienteer": "মাউণ্টেইন বাইক ওৰিয়েণ্টিয়াৰ", "protistologist": "প্ৰোটিষ্টোলজিষ্ট", "conchologist": "শংখবিজ্ঞানী", "merchant banker": "মাৰ্চেণ্ট বেংকাৰ", "tailor": "দৰ্জী", "bassoonist": "বেচুন বাদক", "u.s. army brigadier general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ ব্ৰিগেডিয়াৰ জেনেৰেল", "kapellmeister": "কাপেলমেইষ্টাৰ", "weather presenter": "বতৰ পৰিৱেশক", "keynote speaker": "মূলবক্তা", "heraldist": "হেৰাল্ডিষ্ট", "reality show participant": "ৰিয়েলিটি শ্ব' অংশগ্ৰহণকাৰী", "royal navy admiral offleet": "ৰয়েল নেভী এডমিৰেল অফ ফ্লিট", "serial rapist": "ছিৰিয়েল ৰেপিষ্ট", "paleographer": "পেলিওগ্ৰাফাৰ", "histologist": "কলাস্থানবিদ", "us arachnologist": "মাৰ্কিন এৰাকনোলজিষ্ট", "biotechnologist": "জৈৱপ্ৰযুক্তিবিদ", "political prisoner": "ৰাজনৈতিক বন্দী", "stockbroker": "ষ্টকব্ৰোকাৰ", "public prosecutor": "চৰকাৰী অধিবক্তা", "canonist": "কেনন আইন বিশেষজ্ঞ", "war veteran": "যুদ্ধ প্ৰবীণ", "carom billiards player": "কেৰম বিলিয়াৰ্ডছ খেলুৱৈ", "mountain guide": "পাহাৰীয়া গাইড", "orthopaedic surgeon": "অৰ্থোপেডিক চাৰ্জন", "stand up comedian": "ষ্টেণ্ড আপ কমেডিয়ান", "mime artist": "মূকাভিনেতা", "cancer epidemiologist": "কেন্সাৰ এপিডেমিওলজিষ্ট", "us paleontologist": "মাৰ্কিন জীৱাশ্মবিদ", "wikipedian": "উইকিপিডিয়ান", "impressionist": "ইম্প্ৰেচনিষ্ট", "hornist": "হৰ্ণ বাদক", "acarologist": "একাৰোলজিষ্ট", "screenplay writer": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "palaeographer": "পেলিওগ্ৰাফাৰ", "xiangsheng performer": "জিয়াংশেং পাৰফৰ্মাৰ", "member of czech parliament": "চেক সংসদৰ সদস্য", "beekeeper": "মৌমাছি পালক", "community organizer": "কমিউনিটি সংগঠক", "weaver": "তাঁতী", "navigator": "নাবিক", "u.s. entomologist": "মাৰ্কিন কীটতত্ত্ববিদ", "certified public accountant": "চাৰ্টিফাইড পাব্লিক একাউণ্টেণ্ট", "byzantinist": "বাইজেণ্টিন বিশেষজ্ঞ", "illusionist": "জাদুকৰ", "baritone singer": "বেৰিটোন গায়ক", "biological anthropologist": "জীৱতাত্ত্বিক নৃবিজ্ঞানী", "nasa astronaut": "নাছা মহাকাশচাৰী", "hydrobiologist": "হাইড্ৰোবায়োলজিষ্ট", "arctic explorer": "সুমেৰু ভ্ৰমণকাৰী", "polymath": "বহুশাস্ত্ৰজ্ঞ", "penwoman": "লেখিকা", "anglicist": "এংলিচিষ্ট", "director of church music": "চাৰ্চ সংগীত পৰিচালক", "union army medal of honor recipient": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "micropalaeontologist": "মাইক্ৰোপেলিওণ্টোলজিষ্ট", "glaciologist": "হিমবাহবিজ্ঞানী", "hotel manager": "হোটেল মেনেজাৰ", "college head": "কলেজৰ অধ্যক্ষ", "showman": "শ্ব'মেন", "japanologist": "জাপানোলজিষ্ট", "radio talk show host": "ৰেডিঅ' টক শ্ব' পৰিৱেশক", "canon law jurist": "কেনন আইন বিশেষজ্ঞ", "secretary": "সচিব", "antiquarian bookseller": "প্ৰাচীন গ্ৰন্থৰ বিক্ৰেতা", "mammalogist": "স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবিদ", "paleobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "program maker": "অনুষ্ঠান নিৰ্মাতা", "international lawn bowler": "আন্তৰ্জাতিক লন বোলাৰ", "tenor singer": "টেনৰ গায়ক", "venture capitalist": "ভেঞ্চাৰ কেপিটেলিষ্ট", "hotelier": "হোটেল মালিক", "dynasty politician": "ৰাজবংশৰ ৰাজনীতিবিদ", "barrister-at-law": "বেৰিষ্টাৰ-এট-ল'", "community worker": "কমিউনিটি কৰ্মী", "federal government official": "ফেডাৰেল চৰকাৰী বিষয়া", "colonial administrator ondutch gold coast": "ডাচ গোল্ড কোষ্টৰ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসক", "speech-language pathologist": "বাক্ আৰু ভাষা পেথোলজিষ্ট", "archimandrite of kiev pechersk lavra": "কিয়েভ পেচেৰ্স্ক লেভ্ৰাৰ আৰ্কিমান্দ্ৰাইট", "policy advisor": "নীতি উপদেষ্টা", "bioethicist": "বায়োএথিচিষ্ট", "union army officer": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "organizer": "সংগঠক", "high court judge": "উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰক", "january uprising participant": "জানুৱাৰী অভ্যুত্থানত অংশগ্ৰহণকাৰী", "paediatrician": "শিশুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "exhibition curator": "প্ৰদৰ্শনী কিউৰেটৰ", "hero ofsoviet union": "ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ বীৰ", "ocean rower": "ওচেন ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "u.s. ornithologist": "মাৰ্কিন পক্ষীবিদ", "aerobic gymnast": "এৰোবিক জিমনাষ্ট", "elementary school teacher": "প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "protozoologist": "প্ৰোটোজোলজিষ্ট", "inorganic chemist": "অজৈৱ ৰসায়নবিদ", "hydrographer": "হাইড্ৰোগ্ৰাফাৰ", "free-diver": "ফ্ৰী-ডাইভাৰ", "angel investor": "এঞ্জেল ইনভেষ্টৰ", "sambist": "চাম্বিষ্ট", "new caledonian judoka": "নিউ কেলেডোনিয়ান জুডোকা", "classical violinist": "ধ্ৰুপদী বেহালাবাদক", "mechanic": "মেকানিক", "colonel ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ কৰ্ণেল", "recipient ofpurple heart medal": "পাৰ্পল হাৰ্ট মেডেল প্ৰাপক", "us author": "মাৰ্কিন লেখক", "executive producer": "কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক", "diplomat. deputy high commissioner": "কূটনীতিবিদ ডেপুটি হাই কমিছনাৰ", "district administrator": "জিলা প্ৰশাসক", "army officer ineast india company": "ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সেনা বিষয়া", "privateer": "প্ৰাইভেটিয়াৰ", "large estate owner": "বিশাল এষ্টেট মালিক", "salvation army officer": "চালভেশ্যন আৰ্মি বিষয়া", "royal navy captain": "ৰয়েল নেভী কেপ্তেইন", "concentration camp guard": "কনচেনট্ৰেচন কেম্প গাৰ্ড", "keyboard player": "কীবোৰ্ড বাদক", "nogizaka46 member": "নোগিজাকা৪৬ সদস্য", "woman handball player": "মহিলা হেণ্ডবল খেলুৱৈ", "ecuadoran herpetologist": "ইকুৱেডৰিয়ান হাৰপেটোলজিষ্ট", "campaigner": "প্ৰচাৰক", "railroad executive": "ৰেলপথ কাৰ্যবাহী", "community activist": "কমিউনিটি আন্দোলনকৰ্মী", "craftsman": "কাৰিকৰ", "auctioneer": "নিলামকাৰী", "decorator": "সাজ-সজ্জাকাৰী", "hygienist": "হাইজিনিষ্ট", "epigrapher": "এপিগ্ৰাফাৰ", "distributor": "পৰিৱেশক", "showgirl": "শ্ব'গাৰ্ল", "apostolic nuncio": "এপোষ্টোলিক নুন্সিও", "wood-engraver": "কাঠ-খোদাইকাৰী", "sporting director": "ক্্ৰীড়া পৰিচালক", "east german sprinter": "পূব জাৰ্মান স্প্ৰিণ্টাৰ", "vase painter": "ফুলদানী চিত্ৰকৰ", "artisan": "কাৰিকৰ", "grazier": "পশুপালক", "carver": "খোদাইকাৰী", "dealer": "ডিলাৰ", "hereditary peer": "বংশানুক্ৰমিক পিয়াৰ", "pulmonologist": "পালমোনোলজিষ্ট", "athletic trainer": "এথলেটিক প্ৰশিক্ষক", "trumpet player": "ট্ৰাম্পেট বাদক", "neonatologist": "নিঅ'নেটোলজিষ্ট", "orthodox pope egypt": "মিচৰৰ অৰ্থডক্স পোপ", "abbess oflichtenthal monastery": "লিচেনথাল মঠৰ এবেচ", "arts patron": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "golf course architect": "গলফ কোৰ্চ স্থপতি", "rhetorician": "বক্তৃতাশিল্পী", "orchestra leader": "অৰ্কেষ্ট্ৰা পৰিচালক", "prosaist": "গদ্যকাৰ", "beauty pageant contestant": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী", "disability rights activist": "প্ৰতিবন্ধী অধিকাৰ কৰ্মী", "slavist": "শ্লাভিষ্ট", "italianist": "ইটালিয়ানিষ্ট", "grand duke": "গ্ৰেণ্ড ডিউক", "freshwater ecologist": "মিথাপানীৰ বাস্তুবিজ্ঞানী", "group rhythmic gymnast": "দলীয় ৰিদমিক জিমনাষ্ট", "épée fencer": "এপে ফেন্সাৰ", "mezzo-soprano singer": "মেজো-ছ'প্ৰানো গায়িকা", "member of czechoslovak parliament": "চেকোশ্লোভাক সংসদৰ সদস্য", "instrument maker": "বাদ্যযন্ত্ৰ নিৰ্মাতা", "actuary": "একচুৱাৰী", "mariner": "নাবিক", "medical practitioner": "চিকিৎসক", "catholic prelate": "কেথলিক প্ৰিলেট", "ethicist": "নীতিশাস্ত্ৰবিদ", "speech pathologist": "বাক্ পেথোলজিষ্ট", "nascar team owner": "নাচকাৰ দল মালিক", "director of photography": "চিত্ৰগ্ৰাহক", "united states navy": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ নৌবাহিনী", "police detective": "আৰক্ষী চোৰাংচোৱা", "carmelite friar": "কাৰ্মেলাইট ফ্ৰায়াৰ", "foil fencer": "ফয়েল ফেন্সাৰ", "chansonnier": "চেনচোনিয়াৰ", "mixer": "মিক্সাৰ", "blacksmith": "কমাৰ", "mineral collector": "খনিজ সংগ্ৰাহক", "general practitioner": "সাধাৰণ চিকিৎসক", "member ofparliament": "সংসদ সদস্য", "cabinet minister": "কেবিনেট মন্ত্ৰী", "member of slovak national council": "শ্লোভাক জাতীয় পৰিষদৰ সদস্য", "dynasty official": "ৰাজবংশৰ বিষয়া", "prelate": "প্ৰিলেট", "government statistician": "চৰকাৰী পৰিসংখ্যাবিদ", "ski-orienteer": "স্কি-ওৰিয়েণ্টিয়াৰ", "tiktoker": "টিকটকাৰ", "dramaturg": "নাট্যকাৰ", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "film screenwriter": "চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ", "Army soldier": "সেনাবাহিনীৰ সৈনিক", "air force soldier": "বিমান সৈনিক", "Navy soldier": "নৌ সৈনিক", "music player": "মিউজিক প্লেয়াৰ", "video player": "ভিডিঅ' প্লেয়াৰ", "media player": "মিডিয়া প্লেয়াৰ", "audio player": "অডিঅ' প্লেয়াৰ", "record player": "ৰেকৰ্ড প্লেয়াৰ", "web player": "ৱেব প্লেয়াৰ", "streaming player": "ষ্ট্ৰীমিং প্লেয়াৰ", "radio player": "ৰেডিঅ' প্লেয়াৰ", "piano player": "পিয়ানোবাদক", "violin player": "বেহালাবাদক", "guitar player": "গীটাৰবাদক", "flute player": "বাঁহীবাদক", "drum player": "ড্ৰামবাদক", "flute player": "বাঁহীবাদক", "keyboard player": "কীবোৰ্ডবাদক", "organ player": "অৰ্গানবাদক", "trumpet player": "ট্ৰাম্পেটবাদক", "saxophone player": "চেক্সোফোনবাদক", "clarinet player": "ক্লেৰিনেটবাদক", "cello player": "চেলোবাদক", "bass player": "বেচবাদক", "harp player": "বীণাবাদক", "harmonica player": "হাৰমোনিকাবাদক", "accordion player": "একৰ্ডিয়নবাদক", "banjo player": "বেনজোবাদক", "mandolin player": "মেণ্ডোলিনবাদক", "ukulele player": "ইউকুলেলেবাদক", "tabla player": "তবলাবাদক", "sitar player": "চেতাৰবাদক", "sarod player": "সৰোদবাদক", "dotara player": "দোতাৰাবাদক", "esraj player": "এছৰাজবাদক", "shehnai player": "চেহনাইবাদক", "bagpipe player": "বেগপাইপবাদক", "percussion player": "তালবাদক", "instrument player": "বাদ্যযন্ত্ৰী", "session player": "চেচনবাদক", "solo player": "এককবাদক", } female_professions = { "actor": "অভিনেত্ৰী", "singer": "গায়িকা", "writer": "লেখিকা", "hero": "নায়িকা", "leader": "নেত্ৰী", "comedian": "কৌতুক অভিনেত্ৰী", "author": "লেখিকা", "presenter": "পৰিৱেশিকা", "news presenter": "সংবাদ পৰিৱেশিকা", "professor": "অধ্যাপিকা", "voice actor": "কণ্ঠাভিনেত্ৰী", "political leader": "ৰাজনৈতিক নেত্ৰী", "chairman": "সভানেত্ৰী", "chairperson": "সভানেত্ৰী", "teacher": "শিক্ষিকা", } translated_adjectives = { "Catholic": "কেথলিক", "Roman Catholic": "ৰোমান কেথলিক", "Orthodox": "অৰ্থডক্স", "Eastern Orthodox": "পূব অৰ্থডক্স", "Oriental Orthodox": "ওৰিয়েণ্টেল অৰ্থডক্স", "Protestant": "প্ৰটেষ্টাণ্ট", "Anglican": "এংলিকান", "Lutheran": "লুথেৰান", "Reformed": "ৰিফৰ্মড", "Calvinist": "কেলভিনবাদী", "Presbyterian": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Methodist": "মেথডিষ্ট", "Baptist": "বেপ্টিষ্ট", "Congregational": "কংগ্ৰেগেচনেল", "Evangelical": "ইভানজেলিকেল", "Pentecostal": "পেণ্টেকোষ্টেল", "Anabaptist": "এনাব্যাপ্টিষ্ট", "Mennonite": "মেনোনাইট", "Quaker": "কোৱেকাৰ", "Moravian": "মোৰাভিয়ান", "Unitarian": "ইউনিটেৰিয়ান", "Jehovah's Witness": "যিহোৱাৰ সাক্ষী", "Latter-day Saint": "লেটাৰ-ডে চেইণ্ট", "Mormon": "মৰমন", "Orthodox Jewish": "অৰ্থডক্স ইহুদী", "Coptic": "কপটিক", "Coptic Orthodox": "কপটিক অৰ্থডক্স", "Armenian Apostolic": "আৰ্মেনিয়ান এপোষ্টোলিক", "Armenian Catholic": "আৰ্মেনিয়ান কেথলিক", "Syriac": "চিৰিয়াক", "Syriac Orthodox": "চিৰিয়াক অৰ্থডক্স", "Syriac Catholic": "চিৰিয়াক কেথলিক", "Chaldean Catholic": "কেলডিয়ান কেথলিক", "Maronite": "মেৰোনাইট", "Melkite": "মেলকাইট", "Ethiopian Orthodox": "ইথিওপিয়ান অৰ্থডক্স", "Eritrean Orthodox": "ইৰিত্ৰিয়ান অৰ্থডক্স", "Ethiopian Catholic": "ইথিওপিয়ান কেথলিক", "Eritrean Catholic": "ইৰিত্ৰিয়ান কেথলিক", "Old Catholic": "ওল্ড কেথলিক", "Independent Catholic": "স্বতন্ত্ৰ কেথলিক", "Polish Catholic": "পোলিছ কেথলিক", "Apostolic": "এপোষ্টোলিক", "Holiness": "হোলিনেচ", "Nazarene": "নাজাৰিন", "Church of Christ": "চাৰ্চ অৱ ক্ৰাইষ্ট", "Disciples of Christ": "ডিচাইলছ অৱ ক্ৰাইষ্ট", "Brethren": "ব্ৰেড্ৰেন", "Plymouth Brethren": "প্লাইমাউথ ব্ৰেড্ৰেন", "Amish": "আমিছ", "Christadelphian": "ক্ৰিষ্টাদেলফিয়ান", "Swedenborgian": "চুইডেনবৰ্গিয়ান", "New Apostolic": "নিউ এপোষ্টোলিক", "Coptic Catholic": "কপটিক কেথলিক", "Greek Orthodox": "গ্ৰীক অৰ্থডক্স", "Russian Orthodox": "ৰুছ অৰ্থডক্স", "Serbian Orthodox": "ছাৰ্বীয় অৰ্থডক্স", "Romanian Orthodox": "ৰোমানীয় অৰ্থডক্স", "Bulgarian Orthodox": "বুলগেৰীয় অৰ্থডক্স", "Georgian Orthodox": "জৰ্জীয় অৰ্থডক্স", "Antiochian Orthodox": "এণ্টিওকিয়ান অৰ্থডক্স", "Apostolic Pentecostal": "এপোষ্টোলিক পেণ্টেকোষ্টেল", "Oneness Pentecostal": "ৱাননেচ পেণ্টেকোষ্টেল", "Holiness Pentecostal": "হোলিনেচ পেণ্টেকোষ্টেল", "Independent Baptist": "ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট বেপ্টিষ্ট", "Southern Baptist": "চাউদাৰ্ণ বেপ্টিষ্ট", "Primitive Baptist": "প্ৰিমিটিভ বেপ্টিষ্ট", "Free Baptist": "ফ্ৰী বেপ্টিষ্ট", "Particular Baptist": "পাৰ্টিকুলাৰ বেপ্টিষ্ট", "United Methodist": "ইউনাইটেড মেথডিষ্ট", "Wesleyan": "ৱেচলিয়ান", "Free Methodist": "ফ্ৰী মেথডিষ্ট", "United Reformed": "ইউনাইটেড ৰিফৰ্মড", "Dutch Reformed": "ডাচ ৰিফৰ্মড", "Continental Reformed": "কণ্টিনেণ্টেল ৰিফৰ্মড", "Orthodox Presbyterian": "অৰ্থডক্স প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Free Presbyterian": "ফ্ৰী প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Abrahamic": "আব্ৰাহামিক", "Charismatic": "কেৰিজমেটিক", "Muslim": "মুছলিম", "Islamic": "ইছলামী", "Sunni": "ছুন্নী", "Shia": "ছিয়া", "Isma'ili": "ইসমাইলী", "Zaidi": "জায়িদী", "Sufi": "চুফী", "Ahmadi": "আহমদিয়া", "Salafi": "চালাফী", "Wahhabi": "ওহাবী", "Ibadi": "ইবাদী", "Alevi": "আলেভী", "Alawite": "আলাৱী", "Bektashi": "বেকতাশী", "Alevi-Bektashi": "আলেভী-বেকতাশী", "Nizari": "নিজাৰী", "Musta'li": "মুস্তালী", "Dawoodi Bohra": "দাউদী বোহৰা", "Sulaymani": "চুলাইমানী", "Mu'tazilite": "মুতাজিলী", "Ash'ari": "আশআৰী", "Maturidi": "মাতুৰিদী", "Barelvi": "বেৰেলভী", "Deobandi": "দেওবন্দী", "Tablighi": "তাবলীগী", "Quranist": "কুৰআনবাদী", "Nation of Islam": "নেচন অৱ ইছলাম", "Jewish": "ইহুদী", "Conservative Jewish": "কনজাৰভেটিভ ইহুদী", "Reform Jewish": "ৰিফৰ্ম ইহুদী", "Hasidic": "হাচিডিক", "Karaite": "কাৰাইত", "Samaritan": "চামাৰীয়", "Messianic Jewish": "মেচিয়ানিক ইহুদী", "Hebrew Roots": "হিব্ৰু ৰুটছ", "Karaite Jewish": "কাৰাইত ইহুদী", "Samaritan Israelite": "চামাৰীয় ইজৰাইলী", "Noahid": "নোৱাহাইড", "Sephardi": "চেফাৰ্দী", "Ashkenazi": "আশকেনাজী", "Mizrahi": "মিজৰাহী", "Noahide": "নোৱাহাইড", "Hindu": "হিন্দু", "Vaishnava": "বৈষ্ণৱ", "Shaiva": "শৈৱ", "Shakta": "শাক্ত", "Smarta": "স্মাৰ্ত", "Lingayat": "লিঙ্গায়ত", "Gaudiya Vaishnava": "গৌড়ীয় বৈষ্ণৱ", "Sri Vaishnava": "শ্ৰীবৈষ্ণৱ", "Madhva": "মাধ্ব", "Nimbarka": "নিম্বাৰ্ক", "Ramanandi": "ৰামানন্দী", "Shaiva Siddhanta": "শৈৱ সিদ্ধান্ত", "Kashmir Shaivite": "কাশ্মীৰী শৈৱ", "Veerashaiva": "বীৰশৈৱ", "Arya Samaji": "আৰ্য সমাজী", "Brahmo": "ব্ৰাহ্ম", "ISKCON": "ইসকন", "Gaudiya": "গৌড়ীয়", "Shaivite": "শৈৱ", "Vaishnavite": "বৈষ্ণৱ", "Smartist": "স্মাৰ্ত", "Shaktist": "শাক্ত", "Buddhist": "বৌদ্ধ", "Theravada": "থেৰবাদ", "Mahayana": "মহাযান", "Vajrayana": "বজ্ৰযান", "Zen": "জেন", "Shinto": "শিন্তো", "Nichiren": "নিচিৰেন", "Pure Land": "পিওৰ লেণ্ড", "Chan": "চেন", "Seon": "চন", "Fo Guang Shan": "ফো গুৱাং শান", "Gelug": "গেলুগ", "Kagyu": "কাগ্যু", "Nyingma": "নিংমা", "Sakya": "সাক্য", "Jodo Shinshu": "জোদো শিনশু", "Soka Gakkai": "চোকা গাক্কাই", "Navayana": "নৱ্যযান", "Manichaean": "মাণিকীয়", "Gelugpa": "গেলুগ", "Kagyupa": "কাগ্যু", "Nyingmapa": "নিংমা", "Sakyapa": "সাক্য", "Shin": "শিন", "Nichiren Shoshu": "নিচিৰেন শোশু", "Tibetan Buddhist": "তিব্বতী বৌদ্ধ", "Chinese Buddhist": "চীনা বৌদ্ধ", "Jain": "জৈন", "Digambara": "দিগম্বৰ", "Svetambara": "শ্বেতাম্বৰ", "Sikh": "শিখ", "Nanakpanthi": "নানকপন্থী", "Khalsa": "খালচা", "Baháʼí": "বাহাই", "Zoroastrian": "জৰথুষ্ট্ৰীয়", "Parsi": "পাৰ্চী", "Yazidi": "য়াজিদী", "Druze": "দ্ৰুজ", "Taoist": "তাওবাদী", "Confucian": "কনফুছীয়", "Mandaean": "মান্দীয়", "Tenrikyo": "তেনৰিক্যো", "Cao Dai": "কাও দাই", "Hoa Hao": "হোৱা হাও", "Falun Gong": "ফালুন গং", "Spiritist": "স্পিৰিটিষ্ট", "Theosophist": "থিওচফিষ্ট", "Scientologist": "চায়েণ্টোলজিষ্ট", "Unificationist": "ইউনিফিকেচনবাদী", "Adventist": "এডভেণ্টিষ্ট", "Universalist": "ইউনিভাৰ্চেলিষ্ট", "Twelver": "ইছনা আশ্যাৰী", "Tibetan": "তিব্বতী বৌদ্ধ", "Pagan": "পৌত্তলিক", "Neopagan": "নব্য পৌত্তলিক", "Wiccan": "উইকান", "Animist": "প্ৰাণবাদী", "Rastafarian": "ৰাস্তাফেৰিয়ান", "Ayyavazhi": "আইয়াভাজী", "Cheondoist": "চেওন্দোবাদী", "Shamanist": "শ্বামানবাদী", "Dinka": "ডিনকা ধৰ্মাবলম্বী", "Vodou": "ভোডু", "Vodun": "ভোদুন", "Santería": "চানতেৰিয়া", "Candomblé": "কান্দোম্বলে", "Umbanda": "উমবান্দা", "Kemetist": "কেমেটবাদী", "Rodnover": "ৰদনোভাৰ", "Slavic Native Faith": "শ্লাভিক দেশীয় ধৰ্মাবলম্বী", "Romuva": "ৰোমুভা", "Dievturi": "দিয়েভতুৰি", "Donyi-Polo": "দোন্যি-পোলো", "Bon": "বন", "Native American": "নেটিভ আমেৰিকান", "Aboriginal": "আদিবাসী", "Traditional African": "পৰম্পৰাগত আফ্ৰিকান", "Traditional Chinese": "পৰম্পৰাগত চীনা", "Folk": "লোক", "Indigenous": "আদিবাসী", "Assyrian": "এচিৰীয়", "Assyrian Church of the East": "এচিৰীয় চাৰ্চ অৱ দ্য ইষ্ট", "Restorationist": "ৰেষ্টোৰেচনিষ্ট", "Stone-Campbell": "ষ্টোন-কেম্পবেল", "Hutterite": "হুটেৰাইট", "Old Order": "ওল্ড অৰ্ডাৰ", "Irvingite": "আৰ্ভিংগাইট", "Almohad": "আলমোহাদ", "Eckankar": "একংকাৰ", "Subud": "চুবুদ", "Raëlian": "ৰায়েলীয়", "Neo-Druid": "নব্য ড্ৰুইড", "Druid": "ড্ৰুইড", "Asatru": "আচাত্ৰু", "Heathen": "হিথেন", "Germanic Pagan": "জাৰ্মাণিক পৌত্তলিক", "Hellenic": "হেলেনিক", "Hellenist": "হেলেনিক", "Kemetic": "কেমেটিক", "Roman Pagan": "ৰোমান পৌত্তলিক", "Celtic": "চেল্টিক", "Baltic": "বাল্টিক", "Slavic": "শ্লাভিক", "Finnic": "ফিনিক", "Tengrist": "তেংগ্ৰীবাদী", "Tengri": "তেংগ্ৰী", "Muisca": "মুইসকা", "Mapuche": "মাপুচে", "Inuit": "ইনুইট", "Ainu": "আইনু", "Māori": "মাওৰী", "Zulu": "জুলু", "Yoruba": "য়োৰুবা", "Igbo": "ইগবো", "Akan": "আকান", "Odinist": "ওডিনবাদী", "Romani": "ৰোমানী", "Gnostic": "গ্নোষ্টিক", "Mithraic": "মিথ্ৰাইক", "Mithraist": "মিথ্ৰাবাদী", "Hermetic": "হাৰ্মেটিক", "Rosicrucian": "ৰোজিক্ৰুচিয়ান", "Esoteric": "গূঢ়তাত্ত্বিক", "Occult": "গূঢ়বিদ্যাবিষয়ক", "Mystic": "ৰহস্যবাদী", "Mystical": "ৰহস্যমজ়", "Deist": "ডেইষ্ট", "Pantheist": "সৰ্বেশ্বৰবাদী", "Panentheist": "সৰ্বান্তৰেশ্বৰবাদী", "Monotheist": "একেশ্বৰবাদী", "Polytheist": "বহুঈশ্বৰবাদী", "Henotheist": "একদেৱবাদী", "Nontheist": "নিৰীশ্বৰবাদী", "Atheist": "নাস্তিক", "Agnostic": "অজ্ঞেয়বাদী", "Humanist": "মানৱতাবাদী", "Secular": "ধৰ্মনিৰপেক্ষ", "Freethinker": "মুক্তচিন্তাবাদী", "Syro-Malabar": "চিৰো-মালাবাৰ", "Syro-Malankara": "চিৰো-মালাংকাৰা", "Jacobite": "জেকোবাইট", "Nestorian": "নেষ্টোৰিয়ান", "Pushtimarg": "পুষ্টিমাৰ্গীয়", "Swaminarayan": "স্বামিনাৰায়ণ", "Ramakrishna": "ৰামকৃষ্ণ মিছনভুক্ত", "Hassidic": "হাচিডিক", "Dervish": "দৰবেশ", "Moorish Science": "মূৰিছ চাইন্স", "United Church": "ইউনাইটেড চাৰ্চ", "Nonconformist": "ননকনফৰ্মিষ্ট", "Ordained": "অভিষিক্ত", "licensed": "অনুমোদিত", "parish": "পেৰিচ", "campus": "কেম্পাছ", "youth": "যুৱ", "music": "সংগীত", "worship": "উপাসনা", "mission": "মিছন", "Church of England": "চাৰ্চ অফ ইংলেণ্ডৰ", "Church of Scotland": "চাৰ্চ অফ স্কটলেণ্ডৰ", "Church of Ireland": "চাৰ্চ অফ আয়াৰলেণ্ডৰ", "Church of Wales": "চাৰ্চ অফ ৱেলচৰ", "Church of Norway": "চাৰ্চ অফ নৰৱেৰ", "Church of Sweden": "চাৰ্চ অফ চুইডেনৰ", "Church of Denmark": "চাৰ্চ অফ ডেনমাৰ্কৰ", "Church of Finland": "চাৰ্চ অফ ফিনলেণ্ডৰ", "Church of Iceland": "চাৰ্চ অফ আইচলেণ্ডৰ", "Church of Nigeria": "চাৰ্চ অফ নাইজেৰিয়াৰ", "Church of Uganda": "চাৰ্চ অফ উগাণ্ডাৰ", "Church of South India": "চাৰ্চ অফ চাউথ ইণ্ডিয়াৰ", "coast guard": "কোষ্ট গাৰ্ড", "List A": "লিষ্ট এ", "List-A": "লিষ্ট এ", "Twenty20": "টুৱেণ্টি২০", "T20": "টি-টুৱেণ্টি", "Twenty-20": "টুৱেণ্টি২০", "ODI": "অ'ডিআই", "First-class": "প্ৰথম-শ্ৰেণীৰ", "para": "পেৰা", "para-olympic": "পেৰালিম্পিক", "criminal": "অপৰাধমূলক", "Syracuse": "চিৰাকিউজ", "head": "প্ৰধান", "first": "প্ৰথম", "second": "দ্বিতীয়", "third": "তৃতীয়", "fourth": "চতুৰ্থ", "fifth": "পঞ্চম", "sixth": "ষষ্ঠ", "last": "সৰ্বশেষ", "chief": "প্ৰধান", "deputy": "উপ", "acting": "ভাৰপ্ৰাপ্ত", "interim": "অন্তৰ্ৱৰ্তীকালীন", "principal": "প্ৰধান", "president": "সভাপতি", "founder": "প্ৰতিষ্ঠাতা", "co-founder": "সহ-প্ৰতিষ্ঠাতা", "award winning": "পুৰস্কাৰপ্ৰাপ্ত", "owner": "মালিক", "pioneer": "অগ্ৰদূত", "paralympic": "পেৰালিম্পিক", "olympic": "অলিম্পিক", "world": "বিশ্ব", "sir": "চাৰ", "lord": "লৰ্ড", "lady": "লেডী", "madam": "মেডাম", "ph.d.": "পিএইচডি", "ph.d": "পিএইচডি", "phd": "পিএইচডি", "ph.": "পিএইচ", "prof.": "অধ্যাপক", "prof": "অধ্যাপক", "c.": "অনুমাণিক", "ca.": "অনুমাণিক", "dr": "ডক্টৰ", "dr.": "ড°", "m.d.": "এম.ডি", "d.sc.": "ডি.এছচি", "d.phil.": "ডি.ফিল", "award": "পুৰস্কাৰ", "thriller": "থ্ৰিলাৰ", "crime": "অপৰাধ", "non-fiction": "নন-ফিকচন", "flash fiction": "ফ্লেছ ফিকচন", "short story": "চুটিগল্প", "short-story": "চুটিগল্প", "-story": "-গল্প", "story": "গল্প", "mystery": "ৰহস্য", "civil war": "গৃহ-যুদ্ধৰ", "american civil war": "মাৰ্কিন গৃহ-যুদ্ধৰ", "feminist": "নাৰীবাদী", "bengali": "বঙালী", "modern": "আধুনিক", "World War 2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "WWI": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ", "WW1": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ", "WWII": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "WW2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "former": "প্ৰাক্তন", "film": "চলচ্চিত্ৰ", "stage": "মঞ্চ", "television": "টেলিভিছন", "tv": "টিভি", "wheelchair": "হুইলচেয়াৰ", "show": "শ্ব'", "tv show": "টিভি শ্ব'", "television show": "টেলিভিছন শ্ব'", "and": "আৰু", "american tv show": "আমেৰিকান টিভি শ্ব'", "american television show": "আমেৰিকান টেলিভিছন শ্ব'", "radio": "ৰেডিঅ'", "theatre": "নাট্য", "theater": "নাট্য", "latin-american": "লেটিন আমেৰিকান", "jazz": "জেজ", "freelance": "ফ্ৰীলেন্স", "science-fiction": "কল্পবিজ্ঞান", "science fiction": "বিজ্ঞান কথাসাহিত্য", "fantasy": "ফেণ্টাচি", "romantic": "ৰোমাণ্টিক", "liberal": "উদাৰপন্থী", "nationalist": "জাতীয়তাবাদী", "democratic party": "ডেমোক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ", "democratic": "গণতান্ত্ৰিক", "republican": "ৰিপাব্লিকান", "southern": "দক্ষিণাঞ্চলীয়", "northern": "উত্তৰাঞ্চলীয়", "eastern": "পূব", "western": "পশ্চিমীয়া", "historic": "ঐতিহাসিক", "historical": "ঐতিহাসিক", "science documentary": "বিজ্ঞানভিত্তিক প্ৰামাণ্যচিত্ৰ", "documentary": "প্ৰামাণ্যচিত্ৰ", "commercial": "বাণিজ্যিক", "digital": "ডিজিটেল", "online": "অনলাইন", "internet": "ইণ্টাৰনেট", "podcast": "পডকাষ্ট", "youtube": "ইউটিউব", "web": "ৱেব", "horror": "ভৌতিক", "comic": "কমিক", "literary": "সাহিত্যিক", "satirical": "ব্যঙ্গাত্মক", "political": "ৰাজনৈতিক", "religious": "ধৰ্মীয়", "spiritual": "আধ্যাত্মিক", "non-professional": "অপেছাদাৰ", "freestyle": "ফ্ৰীষ্টাইল", "academic": "শৈক্ষিক", "scholarly": "পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ", "research": "গৱেষণাধৰ্মী", "professional": "পেছাদাৰ", "amateur": "অপেছাদাৰ", "self-taught": "স্বশিক্ষিত", "trained": "প্ৰশিক্ষিত", "international": "আন্তৰ্জাতিক", "national": "ৰাষ্ট্ৰীয়", "club": "ক্লাব", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "particle": "কণা", "evolutionary": "বিৱৰ্তনীয়", "computational": "গণনামূলক", "pacifist": "শান্তিবাদী", "social-media": "সামাজিক যোগাযোগ মাধ্যম", "content": "কনটেণ্ট", "assistant": "সহকাৰী", "associate": "সহযোগী", "college": "কলেজ", "school": "বিদ্যালয়", "high-school": "হাইস্কুল", "high school": "হাইস্কুল", "women's": "নাৰী", "men's": "পুৰুষ", "art": "শিল্প", "music": "সংগীত", "record": "ৰেকৰ্ড", "pornographic": "পৰ্ণোগ্ৰাফিক", "kosher": "কোশাৰ", "halal": "হালাল", "university": "বিশ্ববিদ্যালয়", "medical": "চিকিৎসা", "sports": "ক্্ৰীড়া", "local": "স্থানীয়", "ballet": "বেলে", "church": "গীৰ্জা", "legal": "আইনী", "opinion": "মতামত", "landscape": "ভূদৃশ্য", "electrical": "বৈদ্যুতিক", "fashion": "ফেশ্বন", "mechanical": "যান্ত্ৰিক", "article": "প্ৰবন্ধ", "book": "পুস্তক", "social": "সামাজিক", "female": "নাৰী", "male": "পুৰুষ", "newspaper": "বাতৰিকাকত", "choir": "কায়াৰ", "regional": "আঞ্চলিক", "agricultural": "কৃষি", "interior": "অভ্যন্তৰ", "cultural": "সাংস্কৃতিক", "recording": "ৰেকৰ্ডিং", "army": "সেনা", "chemical": "ৰাসায়নিক", "business": "ব্যৱসায়", "company": "কোম্পানী", "restaurant": "ৰেষ্টুৰেণ্ট", "shop": "দোকান", "factory": "কাৰখানাৰ", "mine": "খনিৰ", "marine": "মেৰিন", "textile": "বস্ত্ৰ", "sound": "শব্দ", "stand-up": "ষ্টেণ্ড-আপ", "video": "ভিডিঅ'", "mining": "খনি", "costume": "সাজ-পোছাক", "literature": "সাহিত্য", "dubbing": "ডাবিং", "theatrical": "মঞ্চ", "private": "ব্যক্তিগত", "food": "খাদ্য", "glass": "কাঁচ", "science": "বিজ্ঞান", "media": "গণমাধ্যম", "children's": "শিশুতোষ", "-language": "ভাষাৰ", "child": "শিশু", "set": "ছেট", "naval": "নৌ", "production": "প্ৰযোজনা", "prose": "গদ্য", "performance": "পাৰফৰমেন্স", "dance": "নৃত্য", "law": "আইন", "architectural": "স্থাপত্য", "economic": "অৰ্থনৈতিক", "industrial": "শিল্প", "language": "ভাষা", "comics": "কমিক্স", "racing": "ৰেচিং", "audio": "অডিঅ'", "scientific": "বৈজ্ঞানিক", "drag": "ড্ৰেগ", "cabaret": "কেবৰে", "contributing": "অৱদানকাৰী", "magazine": "মেগাজিন", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "children's book": "শিশুতোষ কিতাপ", "mixed": "মিশ্ৰ", "installation": "ইনষ্টলেচন", "aircraft": "বিমান", "technology": "প্ৰযুক্তি", "artistic": "শৈল্পিক", "biblical": "বাইবেলীয়", "game": "গেম", "investigative": "অনুসন্ধানী", "physical": "শাৰীৰিক", "botanical": "উদ্ভিদবিষয়ক", "bank": "বেংক", "beauty": "সৌন্দৰ্য", "aerospace": "এৰোস্পেচ", "forestry": "বনবিদ্যা", "concert": "কনচাৰ্ট", "plant": "উদ্ভিদ", "real estate": "ৰিয়েল এষ্টেট", "investment": "বিনিয়োগ", "country": "কাণ্ট্ৰী", "independence": "স্বাধীনতা", "aeronautical": "এৰোনটিকেল", "portrait": "প্ৰতিকৃতি", "rhythmic": "ৰিদমিক", "materials": "বস্তু", "sport": "ক্্ৰীড়া", "creative": "সৃজনশীল", "track": "ট্ৰেক", "natural": "প্ৰাকৃতিক", "song": "গান", "computer": "কম্পিউটাৰ", "comedy": "কমেডী", "voice": "কণ্ঠ", "movie": "চলচ্চিত্ৰ", "railway": "ৰেলৱে", "animation": "এনিমেছন", "table": "টেবুল", "ship": "জাহাজ", "broadcast": "সম্প্ৰচাৰ", "anime": "এনিমে", "ice": "বৰফ", "jewelry": "গহনা", "veterinary": "পশুচিকিৎসা", "religion": "ধৰ্ম", "manga": "মাংগা", "colonial": "ঔপনিৱেশিক", "party": "দলীয়", "structural": "গাঁথনিক", "character": "চৰিত্ৰ", "drama": "নাট্য", "twitch": "টুইচ", "pharmaceutical": "ফাৰ্মাচিউটিকেল", "history": "ইতিহাস", "primary school": "প্ৰাথমিক বিদ্যালয়", "make-up": "মেকআপ", "hydraulic": "হাইড্ৰোলিক", "biomedical": "বায়োমেডিকেল", "mathematics": "গণিত", "test": "টেষ্ট", "multimedia": "মাল্টিমিডিয়া", "copperplate": "কপাৰপ্লেট", "sea": "সামুদ্ৰিক", "educational": "শিক্ষামূলক", "bomber": "বোমাৰু", "news": "সংবাদ", "screen": "পৰ্দা", "dub": "ডাব", "public health": "জনস্বাস্থ্য", "adult": "প্ৰাপ্তবয়স্ক", "indigenous": "আদিবাসী", "health": "স্বাস্থ্য", "secondary school": "মাধ্যমিক বিদ্যালয়", "storyboard": "ষ্টোৰীবোৰ্ড", "republic": "প্ৰজাতন্ত্ৰ", "cookbook": "ৰন্ধন প্ৰণালীৰ কিতাপ", "administrative": "প্ৰশাসনিক", "fitness": "ফিটনেচ", "wood": "কাঠ", "studies": "গৱেষণা", "pediatric": "শিশু", "conceptual": "ধাৰণাগত", "automotive": "অটোমোটিভ", "script": "চিত্ৰনাট্য", "rally": "ৰেলী", "philosophy": "দৰ্শন", "garden": "বাগান", "furniture": "আচ-বাবপত্ৰ", "forest": "বন", "communication": "যোগাযোগ", "ai": "এআই", "vocal": "কণ্ঠ", "odia-language": "ওড়িয়া ভাষাৰ", "casting": "কাষ্টিং", "racecar": "ৰেচকাৰ", "ceramic": "চেৰামিক", "graffiti": "গ্ৰেফিটি", "software": "ছফ্টৱেৰ", "civic": "নাগৰিক", "tapestry": "টেপেষ্ট্ৰী", "hymn": "স্তোত্ৰ", "poster": "পোষ্টাৰ", "pastry": "পেষ্ট্ৰী", "multidisciplinary": "বহুবিষয়ক", "tattoo": "টেঁটু", "cultural studies": "সাংস্কৃতিক গৱেষণা", "gymnastics": "জিমনাষ্টিকছ", "soil": "মৃত্তিকা", "cognitive": "জ্ঞানীয়", "state": "ৰাষ্ট্ৰীয়", "urban": "নগৰ", "music video": "মিউজিক ভিডিঅ'", "psychology": "মনোবিজ্ঞান", "glamour": "গ্লেমাৰ", "cardiac": "কাৰ্ডিয়াক", "makeup": "মেকআপ", "forensic": "ফৰেনচিক", "navy": "নৌ", "miniature": "মিনিয়েচাৰ", "nazi": "নাৎসী", "architecture": "স্থাপত্য", "electronics": "ইলেক্ট্ৰনিক্স", "copper": "তাম", "street": "ৰাস্তা", "manuscript": "পাণ্ডুলিপি", "talent": "প্ৰতিভা", "dialect": "উপভাষা", "transgender": "ৰূপান্তৰকামী", "mixed media": "মিক্সড মিডিয়া", "climate": "জলবায়ু", "rules": "ৰুলছ", "labour": "লেবাৰ", "financial": "আৰ্থিক", "Major League": "মেজৰ লীগ", "League": "লীগ", "labour party": "লেবাৰ পাৰ্টি", "organic": "জৈৱ", "celebrity": "তাৰকা", "marketing": "বিপণন", "engineering": "প্ৰকৌশল", "mathematical": "গাণিতিক", "far-right": "চৰম সোঁপন্থী", "porcelain painter": "চীনামাটিৰ চিত্ৰশিল্পী", "porcelain": "চীনামাটি", "nursing": "নাৰ্চিং", "soul": "চোল", "vice": "ভাইচ", "romance": "ৰোমান্স", "air force": "বিমানবাহিনী", "stock car": "ষ্টক কাৰ", "piano": "পিয়ানো", "type": "টাইপ", "textbook": "পাঠ্যপুথি", "animal": "প্ৰাণী", "nature": "প্ৰকৃতি", "abstract": "বিমূৰ্ত", "renaissance": "ৰেনেছাঁ", "insurance": "বীমা", "life": "লাইফ", "lighting": "আলোকসজ্জা", "arts": "শিল্পকলা", "design": "নক্সা", "electric blues": "ইলেক্ট্ৰিক ব্লুজ", "court": "আদালত", "sex": "যৌন", "chemistry": "ৰসায়ন", "stained-glass": "ষ্টেইন-গ্লাচ", "wildlife": "বন্যপ্ৰাণী", "av": "এভি", "underwater": "আণ্ডাৰৱাটাৰ", "chicago blues": "চিকাগো ব্লুজ", "atmospheric": "বায়ুমণ্ডলীয়", "energy": "ইন্ধন", "agrarian": "কৃষিজীৱী", "communications": "যোগাযোগ", "porn": "পৰ্ণ", "watercolour": "জলৰং", "scenic": "দৃশ্য-পট", "session": "চেচন", "earth": "আৰ্থ", "developmental": "উন্নয়নমূলক", "interdisciplinary": "আন্তঃবিষয়ক", "trans": "ট্ৰান্স", "travel": "ভ্ৰমণ", "race car": "ৰেচ কাৰ", "chartered": "চাৰ্টাৰ্ড", "reformed": "সংস্কাৰকৃত", "fine art": "চাৰুকলা", "visual arts": "দৃশ্যশিল্প", "published": "প্ৰকাশিত", "unpublished": "অপ্ৰকাশিত", "molecular": "আণৱিক", "theoretical": "তাত্ত্বিক", "applied": "ফলিত", "clinical": "ক্লিনিকেল", "cyber": "চাইবাৰ", "retired": "অৱসৰপ্ৰাপ্ত", "graphic": "গ্ৰাফিক", "experimental": "পৰীক্ষামূলক", "ISIS": "আইছিছ", "urdu": "উৰ্দু", "hindi": "হিন্দী", "arabic": "আৰবী", "persian": "ফাৰ্চী", "tamil": "তামিল", "european": "ইউৰোপীয়", "telugu": "তেলেগু", "punjabi": "পঞ্জাবী", "gujarati": "গুজৰাটী", "marathi": "মাৰাঠী", "sanskrit": "সংস্কৃত", "latin": "লাটিন", "hebrew": "হিব্ৰু", "russian": "ৰুছ", "ukrainian": "ইউক্ৰেইনীয়", "soviet": "ছোভিয়েট", "georgian": "জৰ্জীয়", "yugoslav": "যুগোশ্লাভ", "latvian": "লাটভীয়", "mexican": "মেক্সিকান", "taliban": "তালিবান", "kazakh": "কাজাখ", "serbian": "ছাৰ্বীয়", "swiss": "চুইছ", "austrian": "অষ্ট্ৰীয়", "italian": "ইটালীয়", "spanish": "স্পেনিছ", "dutch": "ডাচ", "belgian": "বেলজিয়ান", "swedish": "ছুইডিছ", "danish": "ডেনিছ", "norwegian": "নৰৱেজীয়", "finnish": "ফিনিছ", "polish": "পোলিছ", "czech": "চেক", "slovak": "শ্লোভাক", "hungarian": "হাংগেৰীয়", "romanian": "ৰোমানীয়", "bulgarian": "বুলগেৰীয়", "greek": "গ্ৰীক", "turkish": "তুৰ্কী", "irish": "আইৰিছ", "scottish": "স্কটিছ", "welsh": "ৱেলছ", "japanese": "জাপানী", "chinese": "চীনা", "korean": "কোৰীয়", "vietnamese": "ভিয়েটনামী", "thai": "থাই", "brazilian": "ব্ৰাজিলীয়", "argentine": "আৰ্জেণ্টিনীয়", "colombian": "কলম্বীয়", "peruvian": "পেৰুভীয়", "venezuelan": "ভেনিজুৱেলীয়", "cuban": "কিউবান", "egyptian": "মিচৰীয়", "moroccan": "মৰোক্কীয়", "south african": "দক্ষিণ আফ্ৰিকান", "nigerian": "নাইজেৰীয়", "kenyan": "কেনীয়", "ghanaian": "ঘানীয়", "iranian": "ইৰানী", "iraqi": "ইৰাকী", "syrian": "চিৰীয়", "lebanese": "লেবাননী", "israeli": "ইজৰাইলী", "arab": "আৰব", "arabian": "আৰৱীয়", "islamic": "ইছলামী", "christian": "খ্ৰীষ্টান", "secular": "ধৰ্মনিৰপেক্ষ", "atheist": "নাস্তিক", "catholic": "কেথলিক", "protestant": "প্ৰটেষ্টাণ্ট", "muslim": "মুছলমান", "hindu": "হিন্দু", "buddhist": "বৌদ্ধ", "jewish": "ইহুদী", "orthodox": "অৰ্থডক্স", "sufi": "চুফী", "evangelical": "ইভানজেলিকেল", "shia": "ছিয়া", "sunni": "ছুন্নী", "anglican": "এংলিকান", "jesuit": "জেচুইট", "benedictine": "বেনেডিক্টাইন", "presbyterian": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "baptist": "বেপ্টিষ্ট", "franciscan": "ফ্ৰান্সিছকান", "unitarian": "ইউনিটেৰিয়ান", "cistercian": "চিষ্টাৰচিয়ান", "episcopal": "এপিস্কোপাল", "quaker": "কোৱেকাৰ", "congregationalist": "কংগ্ৰেগেচনেলিষ্ট", "congregational": "কংগ্ৰেগেচনেল", "methodist": "মেথডিষ্ট", "roman-catholic": "ৰোমান কেথলিক", "baroque": "বাৰোক", "flamenco": "ফ্লেমেনকো", "nonconformist": "ননকনফৰ্মিষ্ট", "temperance": "টেম্পাৰেন্স", "military": "সামৰিক", "gothic": "গথিক", "african": "আফ্ৰিকান", "asian": "এছীয়", "american": "মাৰ্কিন", "british": "ব্ৰিটিছ", "indian": "ভাৰতীয়", "bangladeshi": "বাংলাদেশী", "pakistani": " পাকিস্তানী", "canadian": "কানাডীয়", "middle-eastern": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ", "south-asian": "দক্ষিণ এছীয়", "east-asian": "পূব এছীয়", "family": "পাৰিবাৰিক", "constitutional": "সাংবিধানিক", "civil law": "দেৱানী আইন", "civil court": "দেৱানী আদালত", "civil case": "দেৱানী গোচৰ", "civil action": "দেৱানী কাৰ্যধাৰা", "civil proceeding": "দেৱানী কাৰ্যধাৰা", "civil litigation": "দেৱানী মোকৰ্দমা", "civil suit": "দেৱানী মোকৰ্দমা", "civil jurisdiction": "দেৱানী এক্তিয়াৰ", "civil judge": "দেৱানী বিচাৰক", "civil division": "দেৱানী বিভাগ", "civil matter": "দেৱানী বিষয়সমূহ", "civil dispute": "দেৱানী বিবাদ", "civil remedy": "দেৱানী প্ৰতিকাৰ", "civil liability": "দেৱানী দায়ৱদ্ধতা", "civil wrong": "দেৱানী অন্যায়", "civil procedure": "দেৱানী কাৰ্যবিধি", "civil code": "দেৱানী বিধি", "civil marriage": "দেৱানী বিবাহ", "civil partnership": "দেৱানী অংশীদাৰিত্ব", "tax": "কৰ", "corporate": "কৰ্পোৰেট", "commercial": "বাণিজ্যিক", "labor": "শ্ৰম", "employment": "কৰ্মসংস্থান", "immigration": "অভিবাসন", "environmental": "পৰিৱেশ", "international": "আন্তৰ্জাতিক", "intellectual property": "মেধাস্বত্ব", "patent": "পেটেণ্ট", "copyright": "কপিৰাইট", "entertainment": "বিনোদন", "consumer rights": "গ্ৰাহক অধিকাৰ", "civil rights": "নাগৰিক অধিকাৰ", "education": "শিক্ষা", "health": "স্বাস্থ্য", "famous": "বিখ্যাত", "notable": "উল্লেখযোগ্য", "renowned": "প্ৰখ্যাত", "legendary": "কিংবদন্তিতুল্য", "iconic": "আইকনিক", "popular": "জনপ্ৰিয়", "mainstream": "মূলসুঁতিৰ", "award-winning": "পুৰস্কাৰপ্ৰাপ্ত", "acclaimed": "সমাদৃত", "celebrated": "প্ৰসিদ্ধ", "distinguished": "বিশিষ্ট", "influential": "প্ৰভাৱশালী", "guest": "অতিথি", "resident": "আৱাসিক", "full-time": "পূৰ্ণকালীন", "part-time": "খণ্ডকালীন", "important": "গুৰুত্বপূৰ্ণ", "leading": "শীৰ্ষস্থানীয়", "major": "প্ৰধান", "eminent": "প্ৰখ্যাত", "well-known": "সুপৰিচিত", "best-selling": "বেষ্টচেলাৰ", "founding": "প্ৰতিষ্ঠাতা", "co-founding": "সহপ্ৰতিষ্ঠাতা", "viral": "ভাইৰেল", "lead": "প্ৰধান", "bestselling": "বেষ্টচেলিং", "current": "বৰ্তমান", "active": "সক্ৰিয়", "veteran": "প্ৰবীণ", "young": "তৰুণ", "senior": "জ্যেষ্ঠ", "convicted": "দোষী সাব্যস্ত", "alleged": "অভিযুক্ত", "junior": "কনিষ্ঠ", "emerging": "উদীয়মান", "upcoming": "আসন্ন", "deceased": "মৃত", "living": "জীৱিত", "independent": "স্বতন্ত্ৰ", "successful": "সফল", "wartime": "যুদ্ধকালীন", "decorated": "সন্মানিত", "tech": "প্ৰযুক্তি", "certified": "প্ৰমাণ-পত্ৰপ্ৰাপ্ত", "licensed": "অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত", "visiting": "অতিথি", "adjunct": "খণ্ডকালীন", "prominent": "বিশিষ্ট", "early": "প্ৰাৰম্ভিক", "about": "প্ৰায়", "anonymous": "বেনামী", "sentenced": "দণ্ডিত", "accused": "অভিযুক্ত", "unidentified": "অজ্ঞাত", "pseudonymous": "ছদ্মনামধাৰী", "illegitimate": "অবৈধ", "eldest": "জ্যেষ্ঠ", "younger": "কনিষ্ঠতৰ", "youngest": "সৰ্বোকনিষ্ঠ", "maternal": "মাতৃসূত্ৰে", "paternal": "পিতৃসূত্ৰে", "coadjutor": "সহকাৰী", "suffect": "স্থলাভিষিক্ত", "nominal": "নামমাত্ৰ", "titular": "নামমাত্ৰ", "postdoctoral": "পোষ্টডক্টৰেল", "board": "বৰ্ড", "elite": "অভিজাত", "competitive": "প্ৰতিযোগিতামূলক", "voluntary": "স্বেচ্ছাসেৱী", "full": "পূৰ্ণ", "part": "আংশিক", "related": "সম্পৰ্কীয়", "affiliated": "অধিভুক্ত", "associated": "সংশ্লিষ্ট", "teaching": "শিক্ষাদান", "employer": "নিয়োগকৰ্তা", "employee": "কৰ্মচাৰী", "staff": "কৰ্মী", "spokesperson": "মুখপাত্ৰ", "agent": "প্ৰতিনিধি", "contributor": "অৱদানকাৰী", "executed": "মৃত্যুদণ্ডপ্ৰাপ্ত", "expert": "বিশেষজ্ঞ", "missing": "নিৰুদ্দেশ", "murdered": "হত্যাৰ বলি", "representative": "প্ৰতিনিধি", "specialist": "বিশেষজ্ঞ", "volunteer": "স্বেচ্ছাসেৱক", "fighter prototype": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰটোটাইপ", "fighter ace": "ফাইটাৰ এচ", "fighter replica": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰতিৰূপ", "fighter aircraft": "যুদ্ধবিমান", "fighter aircraft family": "যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter-bomber aircraft": "বোমাৰু যুদ্ধবিমান", "fighter jet": "যুদ্ধবিমান", "Military aircraft": "সামৰিক বিমান", "night fighter": "ৰাত্ৰিকালীন যুদ্ধবিমান", "heavy fighter": "গধুৰ যুদ্ধবিমান", "light fighter": "পাতল যুদ্ধবিমান", "trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "multirole fighter": "বহুমুখী যুদ্ধবিমান", "air superiority fighter": "আকাশ-আধিপত্য যুদ্ধবিমান", "interceptor aircraft": "প্ৰতিৰোধী যুদ্ধবিমান", "carrier-based fighter": "বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান", "naval fighter": "নৌ যুদ্ধবিমান", "escort fighter": "এস্কৰ্ট যুদ্ধবিমান", "jet fighter": "জেট যুদ্ধবিমান", "twin-engine fighter": "দ্বি-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "single-engine fighter": "একক-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "fighter trainer": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "fighter trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "advanced trainer aircraft": "উন্নত প্ৰশিক্ষণ বিমান", "ground-attack aircraft": "ভূ-আক্ৰমণ বিমান", "attack aircraft": "আক্ৰমণৰ যুদ্ধবিমান", "military trainer aircraft": "সামৰিক প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "strike fighter": "আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান", "fighter reconnaissance aircraft": "চোৰাংচোৱা যুদ্ধবিমান", "reconnaissance aircraft": "চোৰাংচোৱা বিমান", "hall of fame": "হল অৱ ফেম", "semi-professional": "আধা-পেছাদাৰ", "defunct": "বিলুপ্ত", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "scholarly article": "পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "academic article": "শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "research article": "গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "scientific article": "বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed article": "সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "journal article": "জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "review article": "পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "survey article": "সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "conference paper": "সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "academic paper": "শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "research paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "working paper": "কাৰ্যপত্ৰ", "position paper": "অৱস্থানপত্ৰ", "white paper": "শ্বেতপত্ৰ", "technical paper": "কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "technical report": "কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "case report": "কেচ ৰিপোৰ্ট", "research report": "গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "scientific paper": "বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "discussion paper": "আলোচনাপত্ৰ", "policy paper": "নীতিপত্ৰ", "issue paper": "বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "background paper": "পটভূমি পত্ৰ", "monograph": "মনোগ্ৰাফ", "computer game": "কম্পিউটাৰ গেম", "mobile game": "ম'বাইল গেম", "arcade game": "আৰ্কেড গেম", "board game": "বৰ্ড গেম", "role-playing game": "ৰোল-প্লেয়িং গেম", "extended play": "ইপি", "studio album": "ষ্টুডিঅ' এলবাম", "live album": "লাইভ এলবাম", "compilation album": "সংকলন এলবাম", "soundtrack album": "চাউণ্ডট্ৰেক এলবাম", "short film": "হ্ৰস্বদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "documentary film": "প্ৰামাণ্য চলচ্চিত্ৰ", "television film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "animated film": "এনিমেছন চলচ্চিত্ৰ", "television episode": "টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode": "টেলিভিছন খণ্ড", "episode": "খণ্ড", "television series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "website": "ৱেবচাইট", "web site": "ৱেবচাইট", "service": "সেৱা", "operating system": "অপাৰেটিং চিষ্টেম", "web browser": "ৱেব ব্ৰাউজাৰ", "series episode": "ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "bengali-language": "বঙালী ভাষাৰ", "bengali language": "বঙালী ভাষাৰ", "english-language": "বঙালী ভাষাৰ", "english language": "বঙালী ভাষাৰ", "marine": "মেৰিন", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "telecommunications": "টেলিকমিউনিকেচন", "englishmedia": "ইংৰাজী", "englishlanguage": "ইংৰাজী ভাষাৰ", "bengalimedia": "বঙালী", "bengalilanguage": "বঙালী ভাষাৰ", "arabicmedia": "আৰবী", "arabiclanguage": "আৰবী ভাষাৰ","persianmedia": "ফাৰ্চী","persianlanguage": "ফাৰ্চী ভাষাৰ","dutchmedia": "ডাচ","dutchlanguage": "ডাচ ভাষাৰ", "University of Michigan": "মিছিগান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wisconsin": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Minnesota": "মিনেসোটা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nebraska": "নেব্ৰাস্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kansas": "কানছাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Missouri": "মিছৌৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oklahoma": "ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kentucky": "কেণ্টাকি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tennessee": "টেনেচি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Arkansas": "আৰ্কানচাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mississippi": "মিছিচিপি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alabama": "আলাবামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Georgia": "জৰ্জিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Idaho": "আইডাহো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Montana": "মণ্টানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nevada": "নেভাডা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wyoming": "ৱাইঅ'মিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vermont": "ভাৰ্মণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maine": "মেইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Connecticut": "কানেক্টিকাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Massachusetts": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Virginia": "ভাৰ্জিনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maryland": "মেৰিলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Toledo": "টলেডো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dayton": "ডেটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Akron": "এক্ৰন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Scranton": "স্ক্ৰেণ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tampa": "টাম্পা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Richmond": "ৰিচমণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Denver": "ডেনভাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hartford": "হাৰ্টফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of York": "ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nottingham": "নটিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sheffield": "শ্বেফিল্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Southampton": "চাউদাম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Leicester": "লেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sussex": "চাচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kent": "কেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bath": "বাথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Reading": "ৰিডিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dundee": "ডাণ্ডি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Stirling": "ষ্টাৰ্লিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aberdeen": "এবাৰডিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Warwick": "ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Essex": "এচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hull": "হাল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bradford": "ব্ৰেডফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cologne": "কলন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bonn": "বন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hamburg": "হামবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Freiburg": "ফ্ৰাইবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Heidelberg": "হাইডেলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tübingen": "টিউবিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Göttingen": "গটিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Münster": "মুনষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Leipzig": "লাইপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jena": "য়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turin": "তুৰিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Milan": "মিলান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Naples": "নেপলছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pisa": "পিচা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Florence": "ফ্লৰেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Siena": "চিয়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Genoa": "জেনোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Parma": "পাৰ্মা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salamanca": "চালামাঙ্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Seville": "চেভিল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Granada": "গ্ৰানাডা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Murcia": "মুৰ্চিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zaragoza": "জাৰাগোজা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oviedo": "ওভিয়েদো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Coimbra": "কোইম্ব্ৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aveiro": "আভেইৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Minho": "মিনহো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Évora": "এভোৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Athens": "এথেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Crete": "ক্ৰিট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Patras": "পাত্ৰাস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Thessaly": "থেচালি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Belgrade": "বেলগ্ৰেড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zagreb": "জাগ্ৰেব বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ljubljana": "লুবলিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sarajevo": "চাৰায়েভৌ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Skopje": "স্কোপিয়ে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pristina": "প্ৰিষ্টিনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bucharest": "বুখাৰেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sofia": "চোফিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tirana": "তিৰানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malta": "মাল্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tokyo": "টোকিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kyoto": "কিয়োটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Osaka": "ওচাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tsukuba": "চুকুবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nagasaki": "নাগাচাকি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kanazawa": "কানাজাৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Seoul": "চিউল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ulsan": "উলচান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Incheon": "ইঞ্চিয়ন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Suwon": "চুওন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hong Kong": "হংকং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Macau": "মেকাও বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Taipei": "টাইপেই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tainan": "তাইনান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Beijing": "বেইজিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Shanghai": "চাংহাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jinan": "জিনান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wuhan": "উহান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nanjing": "নানজিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Xiamen": "চিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Delhi": "দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calcutta": "কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Madras": "মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mumbai": "মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hyderabad": "হায়দৰাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Allahabad": "এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kashmir": "কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Burdwan": "বৰ্ধমান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dhaka": "ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chittagong": "চট্টগ্ৰাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rajshahi": "ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Barishal": "বৰিশাল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Khulna": "খুলনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Comilla": "কুমিল্লা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malaya": "মালয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malacca": "মালাক্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Yangon": "ইয়াংগুন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mandalay": "মান্দালয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bangkok": "বেংকক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chiang Mai": "চিয়াং মাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Melbourne": "মেলবৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sydney": "চিডনী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Adelaide": "এডিলেড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canberra": "কেনবেৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Newcastle": "নিউক্যাচল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wollongong": "উলংগং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Auckland": "অকলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Otago": "ওটাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waikato": "ৱাইকাটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canterbury": "কেণ্টাৰবাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cape Town": "কেপ টাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Limpopo": "লিম্পোপো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zululand": "জুলুলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nairobi": "নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lagos": "লাগোছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ghana": "ঘানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Botswana": "বটচোৱানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of São Paulo": "চাও পাউলো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Córdoba": "কৰ্ডোবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chile": "চিলি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Andes": "এণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lancaster": "লেংকাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Portsmouth": "পোৰ্টসমাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Plymouth": "প্লাইমাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sunderland": "চাণ্ডাৰলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salford": "চালফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lincoln": "লিংকন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chester": "চেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Northampton": "নৰ্থম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bedfordshire": "বেডফোৰ্ডশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Roehampton": "ৰোহেম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buckingham": "বাকিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Greenwich": "গ্ৰিনউইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wolverhampton": "উলভাৰহেম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Huddersfield": "হাডাৰ্চফিল্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cumbria": "কামব্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Derby": "ডাৰ্বি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brighton": "ব্ৰাইটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chichester": "চিচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Marburg": "মাৰবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Würzburg": "ভ্যুৰৎসবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Konstanz": "কনষ্টানৎস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Passau": "পাছাউ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kiel": "কিয়েল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bremen": "ব্ৰেমেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Duisburg-Essen": "ডুইচবুৰ্গ-এচেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hohenheim": "হোহেনহাইম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bayreuth": "বায়ৰয়থ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Augsburg": "আউগচবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trento": "ত্ৰেন্তো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Catania": "কাতানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bari": "বাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Palermo": "পালেৰ্মো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calabria": "কালাব্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salerno": "চালেৰ্নো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ferrara": "ফেৰাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trieste": "ত্ৰিয়েস্তে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alicante": "আলিকান্তে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Málaga": "মালাগা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cádiz": "কাদিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Valladolid": "ভায়াদোলিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of La Laguna": "লা লাগুনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Extremadura": "এক্সত্ৰেমাদুৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lausanne": "লোজান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bern": "বাৰ্ন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fribourg": "ফ্ৰিবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Basel": "বাচেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bergen": "বাৰগেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tromsø": "ত্ৰম্সো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Agder": "আগদেৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Stavanger": "স্তাভাংগাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turku": "তুৰ্কু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oulu": "ওউলু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jyväskylä": "ইউভাচকুলা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lapland": "লেপলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tartu": "তাৰ্তু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Latvia": "লাটভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vilnius": "ভিলনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kaunas": "কাউনাস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Moscow": "মস্কো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kazan": "কাজান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tomsk": "তোমস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Novosibirsk": "নোভোচিবিৰ্স্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Saint Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Irkutsk": "ইৰকুতস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ankara": "আংকাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Istanbul": "ইস্তাম্বুল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Marmara": "মাৰমাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Çukurova": "চুকুৰোভা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ege": "এগে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Erciyes": "এৰজিয়েছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tehran": "তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Isfahan": "ইছফাহান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Shiraz": "শ্বিৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tabriz": "তাব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Baghdad": "বাগদাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Basrah": "বছৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mosul": "মোচুল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kufa": "কুফা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jordan": "জৰ্ডান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Amman": "আম্মান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Damascus": "দামেস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aleppo": "আলেপ্পো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Beirut": "বেইৰুট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Balamand": "বালামান্দ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cairo": "কায়ৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alexandria": "আলেক্সান্দ্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Helwan": "হেলৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Assiut": "আচিওত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Khartoum": "খাৰ্তুম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Gezira": "গেজিৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Addis Ababa": "আডিছ আবাবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Gondar": "গোণ্ডাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dar es Salaam": "দাৰ ইছ চালাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zambia": "জাম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zimbabwe": "জিম্বাবুৱে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Namibia": "নামিবিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Colombo": "কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peradeniya": "পেৰাদেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jaffna": "জাফনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ruhuna": "ৰুহুনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Punjab": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peshawar": "পেশোৱাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Karachi": "কৰাচী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sindh": "সিন্ধ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Balochistan": "বেলুচিস্তান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sargodha": "চাৰগোধা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kathmandu": "কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pokhara": "পোখৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bhutan": "ভূটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maldives": "মালদ্বীপ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Indonesia": "ইণ্ডোনেছিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Surabaya": "চুৰাবায়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brawijaya": "ব্ৰাউইজায়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lampung": "লাম্পুং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Philippines": "ফিলিপাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cebu": "চেবু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Santo Tomas": "চান্তো তোমাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Baguio": "বাগুইঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brunei": "ব্ৰুনেই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Laos": "লাওচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cambodia": "কম্বোডিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Phnom Penh": "নমপেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Queensland": "কুইঞ্চলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tasmania": "তাচমানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canberra": "কেনবেৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Southern Queensland": "চাউদাৰ্ণ কুইঞ্চলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Western Australia": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New England": "নিউ ইংলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the South Pacific": "চাউথ পেচিফিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fiji": "ফিজি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Samoa": "চামোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Papua New Guinea": "পাপুৱা নিউগিনি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guanajuato": "গুৱানাহুৱাতো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sonora": "চোনোৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Colima": "কোলিমা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Costa Rica": "কোষ্টা ৰিকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Panama": "পানামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antioquia": "এণ্টিওকিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cartagena": "কাৰ্টেজেনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rosario": "ৰোজাৰিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cauca": "কাউকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Montevideo": "মণ্টেভিডিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of La Plata": "লা প্লাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the West Indies": "ৱেষ্ট ইণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guyana": "গায়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Suriname": "চুৰিনাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trinidad and Tobago": "ত্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "Harvard University": "হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Yale University": "য়েল বিশ্ববিদ্যালয়", "Princeton University": "প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়", "Stanford University": "ষ্টেনফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Cornell University": "কৰ্ণেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Brown University": "ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "Duke University": "ডিউক বিশ্ববিদ্যালয়", "Columbia University": "কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Northwestern University": "নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Georgetown University": "জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "Rice University": "ৰাইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Emory University": "এমোৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "Vanderbilt University": "ভেণ্ডাৰবিল্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Tufts University": "টাফ্টচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Brandeis University": "ব্ৰেণ্ডাইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Carnegie Mellon University": "কাৰ্নেগি মেলন বিশ্ববিদ্যালয়", "Johns Hopkins University": "জনছ হপকিন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Rockefeller University": "ৰকফেলাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Boston University": "বোষ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "New York University": "নিউ ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "Fordham University": "ফোৰ্ডহেম বিশ্ববিদ্যালয়", "Syracuse University": "চিৰাকিউচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Temple University": "টেম্পল বিশ্ববিদ্যালয়", "Rutgers University": "ৰাটগাৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "Auburn University": "অবাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Baylor University": "বেইলৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Clemson University": "ক্লেমচন বিশ্ববিদ্যালয়", "Liberty University": "লিবাৰ্টি বিশ্ববিদ্যালয়", "Purdue University": "পাৰ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "DePaul University": "ডিপল বিশ্ববিদ্যালয়", "Drake University": "ড্ৰেক বিশ্ববিদ্যালয়", "Howard University": "হাৱাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University College London": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ লণ্ডন", "Imperial College London": "ইম্পেৰিয়েল কলেজ লণ্ডন", "King's College London": "কিংছ কলেজ লণ্ডন", "Royal Holloway University of London": "ৰয়েল হলোৱে, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen Mary University of London": "কুইন মেৰী, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Birkbeck, University of London": "বাৰ্কবেক, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "City, University of London": "চিটি, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Loughborough University": "লাফবৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "Aston University": "এষ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "Durham University": "ডাৰহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "Keele University": "কিল বিশ্ববিদ্যালয়", "Lancaster University": "লেংকাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Middlesex University": "মিডলচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Nottingham Trent University": "নটিংহাম ট্ৰেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Oxford Brookes University": "অক্সফোৰ্ড ব্ৰুকছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangor University": "বেংগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Cardiff University": "কাৰ্ডিফ বিশ্ববিদ্যালয়", "Swansea University": "চোৱানচি বিশ্ববিদ্যালয়", "ETH Zurich": "ইটিএইচ জুৰিখ", "EPFL": "ইপিএফএল", "Karolinska Institute": "কাৰোলিনস্কা ইনষ্টিটিউট", "Sciences Po": "চিয়ঁস পো", "PSL University": "পিএছএল বিশ্ববিদ্যালয়", "Sorbonne University": "চৰবোন বিশ্ববিদ্যালয়", "Lund University": "লুণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Uppsala University": "উপচালা বিশ্ববিদ্যালয়", "Aarhus University": "আৰহুচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Leiden University": "লাইডেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Erasmus University Rotterdam": "ইৰাচমাছ বিশ্ববিদ্যালয় ৰটাৰডাম", "Tilburg University": "টিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "Radboud University": "ৰাডবাউড বিশ্ববিদ্যালয়", "Maastricht University": "মাষ্ট্ৰিখ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Ghent University": "ঘেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "KU Leuven": "কেইউ লুভেন", "Vrije Universiteit Brussel": "ভ্ৰিয়ে ইউনিভাৰ্ছিটেইট ব্ৰাচেল", "Charles University": "চাৰ্লছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Comenius University": "কোমেনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Jagiellonian University": "ইয়াগেলোনিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tsinghua University": "ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Peking University": "পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়", "Fudan University": "ফুদান বিশ্ববিদ্যালয়", "Zhejiang University": "ঝেজিয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "Sun Yat-sen University": "চান ইয়াত-চেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Nankai University": "নানকাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Renmin University of China": "চীনৰ ৰেনমিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Beihang University": "বেইহাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Tongji University": "তুংজি বিশ্ববিদ্যালয়", "Soochow University": "চুচৌ বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyoto University": "কিয়োটো বিশ্ববিদ্যালয়", "Keio University": "কেয়ো বিশ্ববিদ্যালয়", "Waseda University": "ৱাচেদা বিশ্ববিদ্যালয়", "Tohoku University": "তোহোকু বিশ্ববিদ্যালয়", "Hokkaido University": "হোক্কাইদো বিশ্ববিদ্যালয়", "Nagoya University": "নাগোয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Kobe University": "কোবে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hitotsubashi University": "হিতোৎচুবাশি বিশ্ববিদ্যালয়", "Seoul National University": "চিউল জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Korea University": "কোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Yonsei University": "ইয়নচে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hanyang University": "হানইয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyung Hee University": "কিয়ং হি বিশ্ববিদ্যালয়", "Sogang University": "চোগাং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University": "জাতীয় টাইৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "National Tsing Hua University": "জাতীয় ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Cheng Kung University": "জাতীয় চেং কুং বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Singapore": "ছিংগাপুৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanyang Technological University": "নানইয়াং প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore Management University": "ছিংগাপুৰ মেনেজমেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Universiti Malaya": "ইউনিভাৰ্ছিটি মালয়া", "Universiti Kebangsaan Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি কেবাংসান মালয়েছিয়া", "Universiti Putra Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি পুত্ৰা মালয়েছিয়া", "Universiti Sains Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি চেইন্স মালয়েছিয়া", "Indian Institute of Science": "ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান", "Jawaharlal Nehru University": "জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়", "Banaras Hindu University": "বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়", "Aligarh Muslim University": "আলিগড় মুছলিম বিশ্ববিদ্যালয়", "Jamia Millia Islamia": "জামিয়া মিলিয়া ইছলামিয়া", "Jadavpur University": "যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Savitribai Phule Pune University": "সাবিত্ৰীবাই ফুলে পুনে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Engineering and Technology": "প্ৰকৌশল আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lahore University of Management Sciences": "লাহোৰ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ মেনেজমেণ্ট চায়েন্সেছ", "Aga Khan University": "আগা খান বিশ্ববিদ্যালয়", "Monash University": "মনাশ বিশ্ববিদ্যালয়", "Macquarie University": "মেককোৱাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "Griffith University": "গ্ৰিফিথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Flinders University": "ফ্লিণ্ডাৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "Curtin University": "কাৰ্টিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Deakin University": "ডিকিন বিশ্ববিদ্যালয়", "RMIT University": "আৰএমআইটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Swinburne University of Technology": "চুইনবাৰ্ণ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Witwatersrand": "উইটৱাটাৰচ্ৰেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Stellenbosch University": "ষ্টেলেনবচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Makerere University": "মাকেৰেৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "Cairo University": "কায়ৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "American University in Cairo": "কায়ৰোত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "McGill University": "মেকগিল বিশ্ববিদ্যালয়", "McMaster University": "মেকমাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen's University": "কুইন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Western University": "ৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Simon Fraser University": "চাইমন ফ্ৰেজাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "York University": "ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Chile": "চিলিৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "National Autonomous University of Mexico": "মেক্সিকোৰ জাতীয় স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়", "Tecnológico de Monterrey": "তেকনোলজিকো দে মনতেৰ্ৰে", "Federal University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰোৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Campinas": "কেম্পিনাচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Massachusetts Institute of Technology": "মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "California Institute of Technology": "কেলিফৰ্নিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Georgia Institute of Technology": "জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Stevens Institute of Technology": "ষ্টিভেন্স ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Rensselaer Polytechnic Institute": "ৰেনচেলাৰ পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Worcester Polytechnic Institute": "উৰচেষ্টাৰ পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Illinois Institute of Technology": "ইলিনয় ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Rochester Institute of Technology": "ৰচেষ্টাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "California Polytechnic State University": "কেলিফৰ্নিয়া পলিটেকনিক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Virginia Polytechnic Institute and State University": "ভাৰ্জিনিয়া পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট এণ্ড ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Colorado School of Mines": "কলোৰাডো স্কুল অৱ মাইনছ", "South Dakota School of Mines and Technology": "চাউথ ডাকোটা স্কুল অৱ মাইনছ এণ্ড টেকনোলজি", "École Polytechnique": "একোল পলিটেকনিক", "École Normale Supérieure": "একোল নৰমাল চুপেৰিয়ৰ", "HEC Paris": "এইচইচি পেৰিছ", "ESSEC Business School": "এচেক বিজনেছ স্কুল", "ESCP Business School": "ইএছচিপি বিজনেছ স্কুল", "INSEAD": "ইনচিয়াড", "CentraleSupélec": "চঁত্ৰালচুপেলেক", "Sciences Po Paris": "চিয়ঁস পো পেৰিছ", "Trinity College Dublin": "ট্ৰিনিটি কলেজ ডাবলিন", "University College Dublin": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ ডাবলিন", "University College Cork": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ কৰ্ক", "Maynooth University": "মেনুথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Moscow State University": "মস্কো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Higher School of Economics": "হায়াৰ স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "Saint Petersburg State University": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Novosibirsk State University": "নোভোচিবিৰ্স্ক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Technion – Israel Institute of Technology": "টেকনিয়ন – ইজৰায়েল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Weizmann Institute of Science": "ৱেইজমেন ইনষ্টিটিউট অৱ চায়েন্স", "Hebrew University of Jerusalem": "জেৰুজালেমৰ হিব্ৰু বিশ্ববিদ্যালয়", "Tel Aviv University": "তেল আবিব বিশ্ববিদ্যালয়", "Indian Institute of Technology Delhi": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান দিল্লী", "Indian Institute of Technology Bombay": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান বোম্বে", "Indian Institute of Technology Madras": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান মাদ্ৰাজ", "Indian Institute of Technology Kanpur": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান কাণপুৰ", "Indian Institute of Technology Kharagpur": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান খড়গপুৰ", "Indian Institute of Technology Roorkee": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৰুৰকি", "Indian Institute of Technology Guwahati": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান গুৱাহাটী", "Indian Institute of Technology Hyderabad": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান হায়দৰাবাদ", "Indian Institute of Management Ahmedabad": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান আহমেদাবাদ", "Indian Institute of Management Bangalore": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান বেংগালুৰু", "Indian Institute of Management Calcutta": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান কলকাতা", "Indian Institute of Management Lucknow": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান লক্ষ্ণৌ", "All India Institute of Medical Sciences": "অল ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল চায়েন্সেছ", "Postgraduate Institute of Medical Education and Research": "পোষ্টগ্ৰেজুৱেট ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল এডুকেশ্বন এণ্ড ৰিচাৰ্চ", "Bangladesh University of Engineering and Technology": "বাংলাদেশ প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangabandhu Sheikh Mujib Medical University": "বঙ্গবন্ধু শ্বেখ মুজিব মেডিকেল বিশ্ববিদ্যালয়", "North South University": "নৰ্থ চাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "BRAC University": "ব্ৰেক বিশ্ববিদ্যালয়", "Independent University, Bangladesh": "ইনডিপেনডেণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি, বাংলাদেশ", "American International University-Bangladesh": "আমেৰিকান ইণ্টাৰনেচনেল ইউনিভাৰ্ছিটি–বাংলাদেশ", "Hong Kong University of Science and Technology": "হংকং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chinese University of Hong Kong": "চাইনিজ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ হংকং", "City University of Hong Kong": "চিটি ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ হংকং", "Hong Kong Polytechnic University": "হংকং পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Academia Sinica": "একাডেমিয়া চিনিকা", "National Yang Ming Chiao Tung University": "জাতীয় ইয়াং মিং চিয়াও তুং বিশ্ববিদ্যালয়", "Australian National University": "অষ্ট্ৰেলিয়ান নেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New South Wales": "নিউ চাউথ ৱেলছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Queensland University of Technology": "কুইঞ্চলেণ্ড প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Technology Sydney": "চিডনী প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal College of Art": "ৰয়েল কলেজ অৱ আৰ্ট", "Royal College of Music": "ৰয়েল কলেজ অৱ মিউজিক", "Berklee College of Music": "বাৰ্কলি কলেজ অৱ মিউজিক", "Juilliard School": "জুলিয়াৰ্ড স্কুল", "Royal Academy of Music": "ৰয়েল একাডেমী অৱ মিউজিক", "Parsons School of Design": "পাৰ্চন্স স্কুল অৱ ডিজাইন", "London School of Economics": "লণ্ডন স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "London Business School": "লণ্ডন বিজনেছ স্কুল", "Copenhagen Business School": "কোপেনহেগেন বিজনেছ স্কুল", "Stockholm School of Economics": "ষ্টকহোম স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "United States Military Academy": "মাৰ্কিন সামৰিক একাডেমী", "United States Naval Academy": "মাৰ্কিন নৌ একাডেমী", "United States Air Force Academy": "মাৰ্কিন বিমান বাহিনী একাডেমী", "Royal Military Academy Sandhurst": "ৰয়েল মিলিটেৰী একাডেমী চেণ্ডহাৰ্ষ্ট", "Case Western Reserve University": "কেচ ৱেষ্টাৰ্ণ ৰিজাৰ্ভ বিশ্ববিদ্যালয়", "Wake Forest University": "ৱেক ফৰেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lehigh University": "লিহাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Villanova University": "ভিলানোভা বিশ্ববিদ্যালয়", "George Washington University": "জৰ্জ ৱাছিংটন বিশ্ববিদ্যালয়", "George Mason University": "জৰ্জ মেচন বিশ্ববিদ্যালয়", "University at Buffalo": "বাফেলো বিশ্ববিদ্যালয়", "Stony Brook University": "ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Binghamton University": "বিংহেমটন বিশ্ববিদ্যালয়", "SUNY Albany": "ছানি এলবানি", "Florida State University": "ফ্লৰিডা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Ohio State University": "অহিঅ' ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Michigan State University": "মিছিগান ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Pennsylvania State University": "পেনচিলভেনিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Arizona State University": "এৰিজোনা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Washington State University": "ৱাছিংটন ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Oregon State University": "ওৰেগন ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Iowa State University": "আয়োৱা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Kansas State University": "কানছাছ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Louisiana State University": "লুইজিয়ানা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Mississippi State University": "মিছিচিপি ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "North Carolina State University": "নৰ্থ কেৰোলিনা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Eindhoven University of Technology": "আইনডহোভেন প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Delft University of Technology": "ডেলফট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Norwegian University of Science and Technology": "নৰৱেজিয়ান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Denmark": "ডেনমাৰ্কৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Munich": "মিউনিখৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Berlin": "বাৰ্লিনৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "RWTH Aachen University": "আৰডব্লিউটিএইচ আখেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Karlsruhe Institute of Technology": "কাৰ্লচৰুহে ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Darmstadt University of Technology": "ডাৰ্মষ্টাড্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Vienna University of Technology": "ভিয়েনা প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Bocconi University": "বোক্কোনি বিশ্ববিদ্যালয়", "LUISS University": "লুইছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Sapienza University of Rome": "চাপিয়েঞ্জা ৰোম বিশ্ববিদ্যালয়", "Polytechnic University of Milan": "মিলান পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Free University of Berlin": "ফ্ৰি ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ বাৰ্লিন", "Humboldt University of Berlin": "হুমবোল্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lomonosov Moscow State University": "লোমোনোচভ মস্কো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "National Research University Higher School of Economics": "নেচনেল ৰিচাৰ্চ ইউনিভাৰ্ছিটি হায়াৰ স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "Northeastern University": "নৰ্থইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Southern Methodist University": "চাউদাৰ্ণ মেথডিষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Pepperdine University": "পেপাৰডাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Loyola University Chicago": "লয়োলা বিশ্ববিদ্যালয় চিকাগো", "Marquette University": "মাৰকুয়েট বিশ্ববিদ্যালয়", "Seton Hall University": "চেটন হল বিশ্ববিদ্যালয়", "Creighton University": "ক্ৰেইটন বিশ্ববিদ্যালয়", "American University": "আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Notre Dame": "নটৰ ডেম বিশ্ববিদ্যালয়", "Brigham Young University": "ব্ৰিগহাম ইয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Central University": "জাতীয় চেণ্ট্ৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "National Sun Yat-sen University": "জাতীয় চান ইয়াত-চেন বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taipei University": "জাতীয় টাইপেই বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan Normal University": "জাতীয় টাইৱান নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "National Dong Hwa University": "জাতীয় দোং হুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chung Hsing University": "জাতীয় চুং সিং বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Institute of Technology": "বেইজিং ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Harbin Institute of Technology": "হাৰবিন ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "South China University of Technology": "দক্ষিণ চীন প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Xi'an Jiaotong University": "শিয়ান জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Shanghai Jiao Tong University": "চাংহাই জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Science and Technology of China": "চীনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Huazhong University of Science and Technology": "হুয়াঝং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Northeastern University China": "নৰ্থইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয় (চীন)", "Osaka Metropolitan University": "ওচাকা মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo Institute of Technology": "টোকিঅ' ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Tokyo Metropolitan University": "টোকিঅ' মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo University of Science": "টোকিঅ' বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Ritsumeikan University": "ৰিতচুমেইকান বিশ্ববিদ্যালয়", "Doshisha University": "দোশিশা বিশ্ববিদ্যালয়", "Chuo University": "চুও বিশ্ববিদ্যালয়", "Meiji University": "মেইজি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chulalongkorn University": "চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Mahidol University": "মাহিদল বিশ্ববিদ্যালয়", "Kasetsart University": "কাচেটচাৰ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Thammasat University": "থাম্মাচাত বিশ্ববিদ্যালয়", "Gadjah Mada University": "গাজাহ মাদা বিশ্ববিদ্যালয়", "Bandung Institute of Technology": "বেণ্ডুং ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Airlangga University": "এয়াৰলাংগা বিশ্ববিদ্যালয়", "Bogor Agricultural University": "বগৰ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Ateneo de Manila University": "আতেনেও দে মেনিলা বিশ্ববিদ্যালয়", "De La Salle University": "দে লা চালে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Philippines Diliman": "ফিলিপাইন বিশ্ববিদ্যালয় দিলিমান", "Far Eastern University": "ফাৰ ইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Saud University": "কিং চৌদ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Abdulaziz University": "কিং আব্দুলআজিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Fahd University of Petroleum and Minerals": "কিং ফাহদ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু খনিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Qatar University": "কাটাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "United Arab Emirates University": "সংযুক্ত আৰব আমিৰাত বিশ্ববিদ্যালয়", "Khalifa University": "খলিফা বিশ্ববিদ্যালয়", "American University of Beirut": "বেইৰুটত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "Lebanese University": "লেবানিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "American University of Sharjah": "শাৰজাহত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sharjah": "শাৰজাহ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Johannesburg": "জোহান্সবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "Rhodes University": "ৰোডচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Nelson Mandela University": "নেলচন মেণ্ডেলা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of KwaZulu-Natal": "কোৱাজুলু-নাটাল বিশ্ববিদ্যালয়", "North-West University": "নৰ্থ-ৱেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Toronto": "টৰণ্টো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alberta": "আলবাৰ্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waterloo": "ৱাটাৰলু বিশ্ববিদ্যালয়", "Université de Montréal": "মণ্ট্ৰিয়ল বিশ্ববিদ্যালয়", "Université Laval": "লাভাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Concordia University": "কনকৰ্ডিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Toronto Metropolitan University": "টৰণ্টো মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Peru": "পেৰুৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of São Paulo": "চাও পাউলো বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Minas Gerais": "মিনাস জেৰাইছৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Rio Grande do Sul": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুলৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of La Plata": "লা প্লাতাৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chile": "চিলি বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Chile": "চিলিৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of California, Berkeley": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলি", "University of California, Los Angeles": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, লছ এঞ্জেলেছ", "University of California, San Diego": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান ডিয়েগো", "University of California, Davis": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ডেভিছ", "University of California, Irvine": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, আৰভাইন", "University of California, Santa Barbara": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান্তা বাৰবাৰা", "University of California, Santa Cruz": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান্তা ক্ৰুজ", "University of California, Riverside": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ৰিভাৰচাইড", "University of California, San Francisco": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান ফ্ৰান্সিস্কো", "University of California, Merced": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, মাৰ্চেড", "University of Illinois Urbana-Champaign": "ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয় আৰবানা-শ্বেম্পেইন", "University of Illinois Chicago": "ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয় চিকাগো", "University of Wisconsin–Madison": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়–মেডিচন", "University of Wisconsin–Milwaukee": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়–মিলৱাকি", "University of Michigan–Ann Arbor": "মিছিগান বিশ্ববিদ্যালয়–এন আৰবাৰ", "University of Minnesota Twin Cities": "মিনেসোটা বিশ্ববিদ্যালয় টুইন চিটিজ", "University of Texas at Austin": "টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয় অষ্টিন", "University of Texas at Dallas": "টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয় ডালাচ", "Texas A&M University": "টেক্সাছ এঅ্যাণ্ডএম বিশ্ববিদ্যালয়", "Virginia Commonwealth University": "ভাৰ্জিনিয়া কমনৱেলথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Open University": "ওপেন ইউনিভাৰ্ছিটি", "Athabasca University": "এথাবাস্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "Indira Gandhi National Open University": "ইন্দিৰা গান্ধী জাতীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangladesh Open University": "বাংলাদেশ উন্মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Allama Iqbal Open University": "আল্লামা ইকবাল মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Anadolu University": "আনাদোলু বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chengchi University": "জাতীয় চেংচি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University of Science and Technology": "জাতীয় টাইৱান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University of Arts": "জাতীয় টাইৱান শিল্প বিশ্ববিদ্যালয়", "National Kaohsiung University of Science and Technology": "জাতীয় কাওশিয়ুং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Fu Jen Catholic University": "ফু জেন কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Tamkang University": "তামকাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Normal University": "বেইজিং নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "East China Normal University": "ইষ্ট চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Central China Normal University": "চেণ্ট্ৰেল চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Northeast Normal University": "নৰ্থইষ্ট নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "South China Normal University": "চাউথ চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Shaanxi Normal University": "শানচি নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Capital Normal University": "কেপিটেল নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Fujian Normal University": "ফুজিয়ান নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "China Agricultural University": "চাইনা এগ্ৰিকালচাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing Agricultural University": "নানজিং কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Huazhong Agricultural University": "হুয়াঝং কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "South China Agricultural University": "দক্ষিণ চীন কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "China University of Geosciences": "চাইনা ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ জিঅ'চায়েন্সেছ", "China University of Mining and Technology": "চাইনা ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ মাইনিং এণ্ড টেকনোলজি", "National Defense University": "জাতীয় প্ৰতিৰক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Defense Technology": "জাতীয় প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Air Force Engineering University": "বিমান বাহিনী প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Naval University of Engineering": "নৌ প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Keimyung University": "কেইমিয়ুং বিশ্ববিদ্যালয়", "Chonnam National University": "চোন্নাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Chung-Ang University": "চুং-আং বিশ্ববিদ্যালয়", "Konkuk University": "কনকুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Dongguk University": "দোংগুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Ewha Womans University": "ইহওয়া ওমেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Pusan National University": "পুসান জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyungpook National University": "কিয়ংপুক জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "National Institute of Technology Tiruchirappalli": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান তিৰুচিৰাপল্লি", "National Institute of Technology Rourkela": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৰাউৰকেলা", "National Institute of Technology Warangal": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৱাৰাংগাল", "National Institute of Technology Calicut": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান কেলিকট", "Birla Institute of Technology and Science": "বিৰলা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি এণ্ড চায়েন্স", "Vellore Institute of Technology": "ভেলোৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Manipal Academy of Higher Education": "মণিপাল একাডেমী অৱ হায়াৰ এডুকেশ্বন", "SRM Institute of Science and Technology": "এছআৰএম ইনষ্টিটিউট অৱ চায়েন্স এণ্ড টেকনোলজি", "University of Veterinary and Animal Sciences": "ভেটেৰিনাৰী আৰু প্ৰাণীসম্পদ বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Sher-e-Bangla Agricultural University": "শ্বেৰেবাংলা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangladesh Agricultural University": "বাংলাদেশ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chittagong Veterinary and Animal Sciences University": "চট্টগ্ৰাম ভেটেৰিনাৰী আৰু প্ৰাণীসম্পদ বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Patuakhali Science and Technology University": "পটুৱাখালী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Noakhali Science and Technology University": "নোৱাখালী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "École des Ponts ParisTech": "একোল দে পঁ পেৰিছটেক", "Mines Paris - PSL": "মিন পেৰিছ - পিএছএল", "Télécom Paris": "তেলেকম পেৰিছ", "Grenoble INP": "গ্ৰেনোবল আইএনপি", "École Centrale de Lyon": "একোল চঁত্ৰাল দ্য লিঁও", "Institut Polytechnique de Paris": "ইনষ্টিটিউট পলিটেকনিক দ্য পেৰিছ", "University of St Andrews": "চেণ্ট এণ্ড্ৰুজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Heriot-Watt University": "হেৰিয়ট-ৱাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Strathclyde": "ষ্ট্ৰাথক্লাইড বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen's University Belfast": "কুইন্স বিশ্ববিদ্যালয় বেলফাষ্ট", "Ulster University": "আলষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal Agricultural University": "ৰয়েল কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Babeș-Bolyai University": "বাবেশ-বোইয়াই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Szeged": "ছেগেদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Eötvös Loránd University": "এতভোশ লোৰাণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Debrecen": "ডেব্ৰেচেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ljubljana": "লুবলিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maribor": "মাৰিবৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad Carlos III de Madrid": "কাৰ্লোচ তৃতীয় মাদ্ৰিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Complutense University of Madrid": "কমপ্লুতেন্সে মাদ্ৰিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Autonomous University of Barcelona": "স্বায়ত্তশাসিত বাৰ্চেলোনা বিশ্ববিদ্যালয়", "Pompeu Fabra University": "পম্পেউ ফাবৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Polytechnic University of Catalonia": "কাটালোনিয়া পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Navarra": "নাভাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Polytechnic Institute": "জাতীয় পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Autonomous Metropolitan University": "স্বায়ত্তশাসিত মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Bahia": "বাহিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Paraná": "পাৰানাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "State University of Campinas": "কেম্পিনাচ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal Fluminense University": "ফেডাৰেল ফ্লুমিনেন্সে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Baptist University": "হংকং বেপ্টিষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lingnan University": "লিংনান বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Metropolitan University": "হংকং মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Education University of Hong Kong": "হংকং শিক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Shue Yan University": "হংকং শু ইয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Macau University of Science and Technology": "মেকাও বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Kaohsiung": "জাতীয় কাওশিয়ুং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taipei University of Education": "জাতীয় টাইপেই শিক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Tainan": "জাতীয় তাইনান বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chung Cheng University": "জাতীয় চুং চেং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Yunlin University of Science and Technology": "জাতীয় ইউনলিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Formosa University": "জাতীয় ফৰমোচা বিশ্ববিদ্যালয়", "Xidian University": "শিদিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Wuhan University of Technology": "উহান প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing University of Aeronautics and Astronautics": "নানজিং এৰোনটিক্স আৰু এষ্ট্ৰোনটিক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing University of Science and Technology": "নানজিং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Harbin Engineering University": "হাৰবিন প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Jiaotong University": "বেইজিং জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Southwest Jiaotong University": "চাউথৱেষ্ট জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Dalian University of Technology": "দালিয়ান প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Tianjin University": "তিয়ানজিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Ocean University of China": "চীনৰ মহাসাগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Jilin University": "জিলিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Sichuan University": "চিচুৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "Shandong University": "শানদং বিশ্ববিদ্যালয়", "Southeast University": "চাউথইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Xiamen University": "চিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Central South University": "চেণ্ট্ৰেল চাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Aoyama Gakuin University": "আৱামা গাকুইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kwansei Gakuin University": "কানচেই গাকুইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kansai University": "কানচাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Kindai University": "কিনদাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Nihon University": "নিহোন বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokai University": "তোকাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo Medical and Dental University": "টোকিঅ' মেডিকেল এণ্ড ডেণ্টেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Yokohama National University": "য়োকোহামা জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Osaka City University": "ওচাকা চিটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Osaka Prefecture University": "ওচাকা প্ৰিফেকচাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Ajou University": "আজু বিশ্ববিদ্যালয়", "Inha University": "ইনহা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ulsan": "উলচান বিশ্ববিদ্যালয়", "Yeungnam University": "ইয়ংনাম বিশ্ববিদ্যালয়", "Hankuk University of Foreign Studies": "হানকুক ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ ফৰেণ ষ্টাডিজ", "Sejong University": "চেজং বিশ্ববিদ্যালয়", "Kookmin University": "কুকমিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Dankook University": "দানকুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Universitas Indonesia": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ ইণ্ডোনেছিয়া", "Universitas Padjadjaran": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ পদজাজাৰান", "Universitas Diponegoro": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ দিপোনেগোৰো", "Universitas Sebelas Maret": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ চেবেলাস মাৰেত", "Universitas Hasanuddin": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ হাছানউদ্দিন", "Universitas Brawijaya": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ ব্ৰাউইজায়া", "Vietnam National University, Hanoi": "ভিয়েটনাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়, হ্যানয়", "Vietnam National University, Ho Chi Minh City": "ভিয়েটনাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়, হো চি মিন চিটি", "Hanoi University of Science and Technology": "হ্যানয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Can Tho University": "কান থো বিশ্ববিদ্যালয়", "Ton Duc Thang University": "তন দুক থাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Duy Tan University": "জুই তান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malaya": "মালয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Universiti Teknologi Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি টেকনোলজি মালয়েছিয়া", "Universiti Teknologi MARA": "ইউনিভাৰ্ছিটি টেকনোলজি মাৰা", "Universiti Utara Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি উতাৰা মালয়েছিয়া", "International Islamic University Malaysia": "ইণ্টাৰনেচনেল ইছলামিক ইউনিভাৰ্ছিটি মালয়েছিয়া", "Taylor's University": "টেইলৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Mongkut's University of Technology Thonburi": "কিং মংকুটচ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ টেকনোলজি থনবুৰি", "King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang": "কিং মংকুটচ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি লাডক্ৰাবাং", "Chiang Mai University": "চিয়াং মাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Prince of Songkla University": "প্ৰিন্স অৱ সংখলা বিশ্ববিদ্যালয়", "Khon Kaen University": "খন কায়েন বিশ্ববিদ্যালয়", "Suranaree University of Technology": "চুৰানাৰি প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Law University Delhi": "নেচনেল ল ইউনিভাৰ্ছিটি দিল্লী", "University of Delhi": "দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mumbai": "মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calcutta": "কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "Anna University": "আন্না বিশ্ববিদ্যালয়", "Amity University": "এমিটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lovely Professional University": "লাভলি প্ৰফেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Symbiosis International University": "চিম্বায়োচিচ ইণ্টাৰনেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Christ University": "ক্ৰাইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Osmania University": "ওচমানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mysore": "মহীশূৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Panjab University": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "COMSATS University Islamabad": "কমছেটচ বিশ্ববিদ্যালয় ইছলামাবাদ", "National University of Sciences and Technology": "জাতীয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Punjab": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "Bahauddin Zakariya University": "বাহাউদ্দিন জাকাৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Government College University": "গৱৰ্নমেণ্ট কলেজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Quaid-i-Azam University": "কায়েদে আজম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peradeniya": "পেৰাদেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kelaniya": "কেলানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Moratuwa": "মোৰাতুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "South Eastern University of Sri Lanka": "শ্ৰীলংকাৰ দক্ষিণ-পূব বিশ্ববিদ্যালয়", "Sabaragamuwa University of Sri Lanka": "চাবাৰাগামুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Wayamba University of Sri Lanka": "ৱায়াম্বা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Auckland": "অকলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Auckland University of Technology": "অকলেণ্ড প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Victoria University of Wellington": "ভিক্টোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয় অৱ ৱেলিংটন", "Massey University": "মেচি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lincoln University": "লিংকন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waikato": "ৱাইকাটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Otago": "ওটাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canterbury": "কেণ্টাৰবাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of South Australia": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "La Trobe University": "লা ট্ৰোব বিশ্ববিদ্যালয়", "James Cook University": "জেমছ কুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Murdoch University": "মাৰডক বিশ্ববিদ্যালয়", "Bond University": "বণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Charles Darwin University": "চাৰ্লছ ডাৰউইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cape Town": "কেপ টাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Free State": "ফ্ৰি ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fort Hare": "ফোৰ্ট হেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Limpopo": "লিম্পোপো বিশ্ববিদ্যালয়", "Makerere University": "মাকেৰেৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nairobi": "নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়", "Kenyatta University": "কেনিয়াট্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "Addis Ababa University": "আডিছ আবাবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ghana": "ঘানা বিশ্ববিদ্যালয়", "Covenant University": "কভেনাণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "HEC Montréal": "এইচইচি মণ্ট্ৰিয়ল", "École de technologie supérieure": "একোল দ্য টেকনোলজি চুপেৰিয়ৰ", "University of Ottawa": "অটোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Carleton University": "কাৰ্লেটন বিশ্ববিদ্যালয়", "Memorial University of Newfoundland": "মেমোৰিয়েল বিশ্ববিদ্যালয় অৱ নিউফাউণ্ডলেণ্ড", "Université du Québec à Montréal": "কুইবেক বিশ্ববিদ্যালয় মণ্ট্ৰিয়ল", "University of Saskatchewan": "চাচকাচুৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Manitoba": "মানিটোবা বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad de los Andes": "ইউনিভাৰ্চিদাদ দে লছ আন্দেস", "Universidad Nacional de Colombia": "কলম্বিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad de Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Instituto Tecnológico Autónomo de México": "মেক্সিকোৰ স্বায়ত্তশাসিত প্ৰযুক্তি ইনষ্টিটিউট", "Federal University of Santa Catarina": "চান্তা কাতাৰিনাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Pernambuco": "পাৰনামবুকোৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰোৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "California State University, Long Beach": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, লং বিচ", "California State University, Fullerton": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, ফুলাৰ্টন", "California State University, Northridge": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, নৰ্থৰিজ", "California State University, Sacramento": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, চেক্ৰামেণ্টো", "San Diego State University": "চান ডিয়েগো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "San José State University": "চান হোচে ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "California Polytechnic State University, San Luis Obispo": "কেলিফৰ্নিয়া পলিটেকনিক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, চান লুইছ অবিস্পো", "California State Polytechnic University, Pomona": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়, পোমোনা", "University of Massachusetts Amherst": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় এমহাৰ্ষ্ট", "University of Massachusetts Boston": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় বোষ্টন", "University of Massachusetts Lowell": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় লোৱেল", "University of Massachusetts Dartmouth": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় ডাৰ্টমাউথ", "University of Connecticut": "কানেক্টিকাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vermont": "ভাৰ্মণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "CUNY City College": "চিটি কলেজ অৱ নিউ ইয়ৰ্ক", "CUNY Hunter College": "হাণ্টাৰ কলেজ", "CUNY Brooklyn College": "ব্ৰুকলিন কলেজ", "Baruch College": "বাৰুক কলেজ", "Queens College": "কুইন্স কলেজ", "John Jay College of Criminal Justice": "জন জে কলেজ অৱ ক্ৰিমিনেল জাষ্টিচ", "Lehman College": "লেহমেন কলেজ", "College of Staten Island": "কলেজ অৱ ষ্টেটেন আইলেণ্ড", "Royal College London": "ৰয়েল কলেজ লণ্ডন", "University of the Arts London": "ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ দ্য আৰ্টছ লণ্ডন", "Goldsmiths, University of London": "গোল্ডস্মিথছ, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "SOAS University of London": "চোৱাছ, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "London Metropolitan University": "লণ্ডন মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of West London": "ৱেষ্ট লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Liverpool John Moores University": "লিভাৰপুল জন মুৰছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Manchester Metropolitan University": "মানচেষ্টাৰ মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Twente": "টভেণ্টে বিশ্ববিদ্যালয়", "Wageningen University": "ৱাগেনিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Open University of the Netherlands": "নেডাৰলেণ্ডচৰ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antwerp": "এণ্টৱাৰ্প বিশ্ববিদ্যালয়", "Université Libre de Bruxelles": "ইউনিভাৰ্ছিতে লিব্ৰে দ্য ব্ৰুক্সেল", "University of Luxembourg": "লাক্সেমবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Iceland": "আইচলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Reykjavík University": "ৰিকজাভিক বিশ্ববিদ্যালয়", "National and Kapodistrian University of Athens": "এথেন্সৰ জাতীয় আৰু কাপোডিষ্ট্ৰিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Aristotle University of Thessaloniki": "এৰিষ্টটল বিশ্ববিদ্যালয় থেচালোনিকি", "National Technical University of Athens": "এথেন্সৰ জাতীয় প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cyprus": "চাইপ্ৰাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Cyprus University of Technology": "চাইপ্ৰাছ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Near East University": "নিয়াৰ ইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Middle East Technical University": "মিডল ইষ্ট টেকনিকেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Bilkent University": "বিলকেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Koç University": "কোচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Sabancı University": "চাবাঞ্জি বিশ্ববিদ্যালয়", "Boğaziçi University": "বোগাজিচি বিশ্ববিদ্যালয়", "Istanbul Technical University": "ইস্তাম্বুল প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "L.N. Gumilyov Eurasian National University": "এল.এন. গুমিলিওভ ইউৰেছিয়ান জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Al-Farabi Kazakh National University": "আল-ফাৰাবি কাজাখ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Nazarbayev University": "নাজাৰবায়েভ বিশ্ববিদ্যালয়", "Tashkent State University": "তাশখন্দ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Uzbekistan": "উজবেকিস্তানৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyrgyz National University": "কিৰগিজ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Mongolia": "মংগোলিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Mongolian University of Science and Technology": "মংগোলিয়ান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Laos": "লাওচৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal University of Phnom Penh": "ৰয়েল ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ নমপেন", "Royal University of Agriculture": "ৰয়েল কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Paragon International University": "পেৰাগন ইণ্টাৰনেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Tribhuvan University": "ত্ৰিভুবন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kathmandu University": "কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "Pokhara University": "পোখৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Purbanchal University": "পূৰ্বাঞ্চল বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal University of Bhutan": "ৰয়েল ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ ভূটান", "Khesar Gyalpo University of Medical Sciences": "খেচাৰ গেলপো চিকিৎসা বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dhaka": "ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "Jahangirnagar University": "জাহাংগীৰনগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Islamic University, Bangladesh": "ইছলামী বিশ্ববিদ্যালয়, বাংলাদেশ", "Shahjalal University of Science and Technology": "শ্বাহজালাল বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Mawlana Bhashani Science and Technology University": "মাওলোনা ভাসানী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Hajee Mohammad Danesh Science and Technology University": "হাজী মহম্মদ দানেশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Jagannath University": "জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Begum Rokeya University": "বেগম ৰোকেয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Singapore": "ছিংগাপুৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore University of Technology and Design": "ছিংগাপুৰ প্ৰযুক্তি আৰু ডিজাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore Institute of Technology": "ছিংগাপুৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Singapore University of Social Sciences": "ছিংগাপুৰ সমাজবিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Yale-NUS College": "য়েল-এনইউএছ কলেজ", "Duke-NUS Medical School": "ডিউক-এনইউএছ মেডিকেল স্কুল", "Bocconi University": "বোক্কোনি বিশ্ববিদ্যালয়", "Ca' Foscari University of Venice": "কা ফস্কাৰি ভেনিচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turin": "তুৰিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pavia": "পাভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Verona": "ভেৰোনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trento": "ত্ৰেন্তো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vienna": "ভিয়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Graz": "গ্ৰাৎচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Innsbruck": "ইনচব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Johannes Kepler University Linz": "য়োহানেছ কেপলাৰ বিশ্ববিদ্যালয় লিনৎস", "Vienna University of Economics and Business": "ভিয়েনা অৰ্থনীতি আৰু ব্যৱসায় বিশ্ববিদ্যালয়", "Medical University of Vienna": "ভিয়েনা চিকিৎসা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Autonomous University of Mexico": "মেক্সিকোৰ জাতীয় স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Monterrey": "মণ্টেৰ্ৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Costa Rica": "কোষ্টা ৰিকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Panama": "পানামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Ceará": "চেয়াৰাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Bahia": "বাহিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Pará": "পাৰাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "State University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Andes": "এণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Xavierian University": "পণ্টিফিকেল জাভেৰিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Colombia": "কলম্বিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antioquia": "এণ্টিওকিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Córdoba": "কৰ্ডোবাৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "AL, United States": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, USA": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, US": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, U.S.": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, United States": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, USA": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, US": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, U.S.": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, United States": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, USA": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, US": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, U.S.": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, United States": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, USA": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, US": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, U.S.": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, United States": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, USA": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, US": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, U.S.": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, United States": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, USA": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, US": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, U.S.": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, United States": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, USA": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, US": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, U.S.": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, United States": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, USA": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, US": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, U.S.": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, United States": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, USA": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, US": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, U.S.": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, United States": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, USA": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, US": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, U.S.": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, United States": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, USA": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, US": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, U.S.": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, United States": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, USA": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, US": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, U.S.": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, United States": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, USA": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, US": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, U.S.": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, United States": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, USA": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, US": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, U.S.": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, United States": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, USA": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, US": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, U.S.": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, United States": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, USA": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, US": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, U.S.": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, United States": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, USA": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, US": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, U.S.": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, United States": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, USA": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, US": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, U.S.": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, United States": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, USA": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, US": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, U.S.": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, United States": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, USA": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, US": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, U.S.": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, United States": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, USA": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, US": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, U.S.": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, United States": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, USA": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, US": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, U.S.": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, United States": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, USA": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, US": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, U.S.": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, United States": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, USA": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, US": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, U.S.": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, United States": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, USA": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, US": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, U.S.": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, United States": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, USA": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, US": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, U.S.": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, United States": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, USA": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, US": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, U.S.": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, United States": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, USA": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, US": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, U.S.": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, United States": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, USA": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, US": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, U.S.": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, United States": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, USA": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, US": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, U.S.": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, United States": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, USA": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, US": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, U.S.": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, United States": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, USA": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, US": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, U.S.": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, United States": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, USA": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, US": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, U.S.": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, United States": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, USA": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, US": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, U.S.": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, United States": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, USA": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, US": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, U.S.": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, United States": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, USA": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, US": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, U.S.": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, United States": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, USA": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, US": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, U.S.": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, United States": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, USA": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, US": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, U.S.": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, United States": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, USA": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, US": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, U.S.": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, United States": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, USA": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, US": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, U.S.": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, United States": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, USA": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, US": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, U.S.": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, United States": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, USA": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, US": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, U.S.": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, United States": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, USA": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, US": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, U.S.": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, United States": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, USA": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, US": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, U.S.": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, United States": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, USA": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, US": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, U.S.": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, United States": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, USA": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, US": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, U.S.": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, United States": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, USA": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, US": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, U.S.": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, United States": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, USA": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, US": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, U.S.": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, United States": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, USA": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, US": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, U.S.": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, United States": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, USA": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, US": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, U.S.": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AB, Canada": "আলবাৰ্টা, কানাডা", "AB, CA": "আলবাৰ্টা, কানাডা", "BC, Canada": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া, কানাডা", "BC, CA": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া, কানাডা", "MB, Canada": "মানিটোবা, কানাডা", "MB, CA": "মানিটোবা, কানাডা", "NB, Canada": "নিউ ব্ৰান্সউইক, কানাডা", "NB, CA": "নিউ ব্ৰান্সউইক, কানাডা", "NL, Canada": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ, কানাডা", "NL, CA": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ, কানাডা", "NS, Canada": "নোভা স্কোচিয়া, কানাডা", "NS, CA": "নোভা স্কোচিয়া, কানাডা", "NT, Canada": "নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিজ, কানাডা", "NT, CA": "নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিজ, কানাডা", "NU, Canada": "নুনাভুত, কানাডা", "NU, CA": "নুনাভুত, কানাডা", "ON, Canada": "অণ্টাৰিঅ', কানাডা", "ON, CA": "অণ্টাৰিঅ', কানাডা", "PE, Canada": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড, কানাডা", "PE, CA": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড, কানাডা", "QC, Canada": "কুইবেক, কানাডা", "QC, CA": "কুইবেক, কানাডা", "SK, Canada": "চাচকাচুৱান, কানাডা", "SK, CA": "চাচকাচুৱান, কানাডা", "YT, Canada": "য়ুকন, কানাডা", "YT, CA": "য়ুকন, কানাডা", "ACT, Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়ান কেপিটেল টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "ACT, AU": "অষ্ট্ৰেলিয়ান কেপিটেল টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NSW, Australia": "নিউ চাউথ ৱেলছ, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NSW, AU": "নিউ চাউথ ৱেলছ, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NT, Australia": "নৰ্দাৰ্ণ টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NT, AU": "নৰ্দাৰ্ণ টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "QLD, Australia": "কুইঞ্চলেণ্ড, অষ্ট্ৰেলিয়া", "QLD, AU": "কুইঞ্চলেণ্ড, অষ্ট্ৰেলিয়া", "SA, Australia": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "SA, AU": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "TAS, Australia": "তাচমানিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "TAS, AU": "তাচমানিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "VIC, Australia": "ভিক্টোৰিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "VIC, AU": "ভিক্টোৰিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "WA, Australia": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "WA, AU": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "BW, Germany": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BW, DE": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BY, Germany": "বাভাৰিয়া, জাৰ্মানি", "BY, DE": "বাভাৰিয়া, জাৰ্মানি", "BE, Germany": "বাৰ্লিন, জাৰ্মানি", "BE, DE": "বাৰ্লিন, জাৰ্মানি", "BB, Germany": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BB, DE": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "HB, Germany": "ব্ৰেমেন, জাৰ্মানি", "HB, DE": "ব্ৰেমেন, জাৰ্মানি", "HH, Germany": "হামবুৰ্গ, জাৰ্মানি", "HH, DE": "হামবুৰ্গ, জাৰ্মানি", "HE, Germany": "হেচেন, জাৰ্মানি", "HE, DE": "হেচেন, জাৰ্মানি", "MV, Germany": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ, জাৰ্মানি", "MV, DE": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ, জাৰ্মানি", "NI, Germany": "লোৱাৰ চেক্সনি, জাৰ্মানি", "NI, DE": "লোৱাৰ চেক্সনি, জাৰ্মানি", "NW, Germany": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া, জাৰ্মানি", "NW, DE": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া, জাৰ্মানি", "RP, Germany": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট, জাৰ্মানি", "RP, DE": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট, জাৰ্মানি", "SL, Germany": "চাৰলেণ্ড, জাৰ্মানি", "SL, DE": "চাৰলেণ্ড, জাৰ্মানি", "SN, Germany": "চেক্সনি, জাৰ্মানি", "SN, DE": "চেক্সনি, জাৰ্মানি", "ST, Germany": "চেক্সনি-আনহাল্ট, জাৰ্মানি", "ST, DE": "চেক্সনি-আনহাল্ট, জাৰ্মানি", "SH, Germany": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন, জাৰ্মানি", "SH, DE": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন, জাৰ্মানি", "TH, Germany": "থুৰিনজিয়া, জাৰ্মানি", "TH, DE": "থুৰিনজিয়া, জাৰ্মানি", "SP, Brazil": "চাও পাউলো, ব্ৰাজিল", "SP, BR": "চাও পাউলো, ব্ৰাজিল", "RJ, Brazil": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো, ব্ৰাজিল", "RJ, BR": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো, ব্ৰাজিল", "MG, Brazil": "মিনাস জেৰাইছ, ব্ৰাজিল", "MG, BR": "মিনাস জেৰাইছ, ব্ৰাজিল", "RS, Brazil": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল, ব্ৰাজিল", "RS, BR": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল, ব্ৰাজিল", "PR, Brazil": "পাৰানা, ব্ৰাজিল", "PR, BR": "পাৰানা, ব্ৰাজিল", "SC, Brazil": "চান্তা কাতাৰিনা, ব্ৰাজিল", "SC, BR": "চান্তা কাতাৰিনা, ব্ৰাজিল", "BA, Brazil": "বাহিয়া, ব্ৰাজিল", "BA, BR": "বাহিয়া, ব্ৰাজিল", "PE, Brazil": "পেৰ্নামবুকো, ব্ৰাজিল", "PE, BR": "পেৰ্নামবুকো, ব্ৰাজিল", "AP, India": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "AP, IN": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "AR, India": "অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "AR, IN": "অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "AS, India": "অসম, ভাৰত", "AS, IN": "অসম, ভাৰত", "BR, India": "বিহাৰ, ভাৰত", "BR, IN": "বিহাৰ, ভাৰত", "CG, India": "ছত্তীশগড়, ভাৰত", "CG, IN": "ছত্তীশগড়, ভাৰত", "GA, India": "গোৱা, ভাৰত", "GA, IN": "গোৱা, ভাৰত", "GJ, India": "গুজৰাট, ভাৰত", "GJ, IN": "গুজৰাট, ভাৰত", "HR, India": "হাৰিয়ানা, ভাৰত", "HR, IN": "হাৰিয়ানা, ভাৰত", "HP, India": "হিমাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "HP, IN": "হিমাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "JH, India": "ঝাৰখণ্ড, ভাৰত", "JH, IN": "ঝাৰখণ্ড, ভাৰত", "KA, India": "কৰ্ণাটক, ভাৰত", "KA, IN": "কৰ্ণাটক, ভাৰত", "KL, India": "কেৰালা, ভাৰত", "KL, IN": "কেৰালা, ভাৰত", "MH, India": "মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত", "MH, IN": "মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত", "MP, India": "মধ্যপ্ৰদেশ, ভাৰত", "MP, IN": "মধ্যপ্ৰদেশ, ভাৰত", "OD, India": "ওড়িশা, ভাৰত", "OD, IN": "ওড়িশা, ভাৰত", "PB, India": "পাঞ্জাব, ভাৰত", "PB, IN": "পাঞ্জাব, ভাৰত", "RJ, India": "ৰাজস্থান, ভাৰত", "RJ, IN": "ৰাজস্থান, ভাৰত", "TN, India": "তামিলনাডু, ভাৰত", "TN, IN": "তামিলনাডু, ভাৰত", "TS, India": "তেলেংগানা, ভাৰত", "TS, IN": "তেলেংগানা, ভাৰত", "UP, India": "উত্তৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "UP, IN": "উত্তৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "UK, India": "উত্তৰাখণ্ড, ভাৰত", "UK, IN": "উত্তৰাখণ্ড, ভাৰত", "WB, India": "পশ্চিমবংগ, ভাৰত", "WB, IN": "পশ্চিমবংগ, ভাৰত", "center": "কেন্দ্ৰ", "health center": "স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ", "published": "প্ৰকাশিত", "born": "জন্ম", "died": "মৃত্যু", "built": "নিৰ্মিত", "training center": "প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ", "made": "তৈয়াৰী", "located": "অৱস্থিত", "established": "প্ৰতিষ্ঠিত", "founded": "প্ৰতিষ্ঠিত", "education center": "শিক্ষাকেন্দ্ৰ", "-language": "ভাষাৰ ", "flute": "বাঁহী", "formed": "গঠিত", "situated": "অৱস্থিত", "living": "বসবাস কৰা", "working": "কৰ্মৰত", "played": "অনুষ্ঠিত", "held": "অনুষ্ঠিত", "produced": "প্ৰযোজিত", "created": "সৃষ্ট", "written": "লিখিত", "released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত", "developed": "বিকশিত", "designed": "নকশাকৃত", "manufactured": "উৎপাদিত", "recorded": "ধাৰণকৃত", "filmed": "চিত্ৰায়িত", "shot": "চিত্ৰায়িত", "educated": "শিক্ষিত", "raised": "ডাঙৰ-দীঘল হোৱা", "printed": "মুদ্ৰিত", "broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত", "exhibited": "প্ৰদৰ্শিত", "displayed": "প্ৰদৰ্শিত", "discovered": "আৱিষ্কৃত", "found": "প্ৰাপ্ত", "Cathedral Chapter": "কেথেড্ৰেল চেপ্টাৰ", "Chapter Canon": "চেপ্টাৰৰ কেনন", "electronic": "ইলেক্ট্ৰনিক", "heavy metal": "হেভি মেটেল", "metal": "মেটেল", "music": "সংগীত", "rock": "ৰক", "pop": "পপ", "jazz": "জ্যাজ", "blues": "ব্লুজ", "folk": "ফোক", "nu metal": "নু মেটেল", "punk": "পাংক", "indie": "ইণ্ডি", "black metal": "ব্লেক মেটেল", "dark metal": "ডাৰ্ক মেটেল", "death metal": "ডেথ মেটেল", "thrash metal": "থ্ৰেশ মেটেল", "doom metal": "ডুম মেটেল", "power metal": "পাৱাৰ মেটেল", "progressive metal": "প্ৰগ্ৰেছিভ মেটেল", "symphonic metal": "ছিম্ফোনিক মেটেল", "gothic metal": "গথিক মেটেল", "alternative metal": "অল্টাৰনেটিভ মেটেল", "speed metal": "স্পীড মেটেল", "industrial metal": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল মেটেল", "hard rock": "হাৰ্ড ৰক", "alternative rock": "অল্টাৰনেটিভ ৰক", "progressive rock": "প্ৰগ্ৰেছিভ ৰক", "psychedelic rock": "চাইকেডেলিক ৰক", "metalcore": "মেটেলকোৰ", "garage rock": "গেৰেজ ৰক", "grunge": "গ্ৰাঞ্জ", "post-rock": "পোষ্ট-ৰক", "post-punk": "পোষ্ট-পাংক", "new wave": "নিউ ৱেভ", "fusion": "ফিউজন", "reggae": "ৰেগে", "ska": "স্কা", "bluegrass": "ব্লুগ্ৰাস", "hip hop": "হিপ হপ", "rap": "ৰেপ", "dance": "ডান্স", "tribute": "ত্ৰিবিউট", "cover": "কভাৰ", "marching": "মাৰ্চিং", "brass": "ব্ৰাচ", "concert": "কনচাৰ্ট", "boy": "বয়", "girl": "গাৰ্ল", "vocal": "ভোকাল", "Children's": "শিশুৰ", } ignored_adjectives = { "dr.-ing.", "dr.sc.", "d.a.", "fl.", "bef.", "bef", "aft", "est.", "est", "abt", "ex", "vp", "miss", "mr.", "mrs.", "ms.", "approx", "approx.", "approximately", "circa", "flourished", "hon.", "hon", "honourable", "honorable", "rev.", "rev", "reverend", "esq.", "esq", "esquire", "h.r.h.", "hrh", "jr.", "jr", "sr.", "sr", "fr.", "primarily", "mainly", "chiefly", "mostly", "widely", "often", "also", "frequently", "largely", "heavily", "originally", "formerly", "previously", "subsequently", "unknown", "unspecified", "unnamed", "various", "multiple", "certain", "some", "any", "other", "person", "individual", "human", "people", "wikipedia", "category", "template", "page", "item", "entity" } publishers = { "Nature": "নেচাৰ", "Science": "চায়েন্স", "The Lancet": "দ্য লেনচেট", "Cell": "চেল", "PNAS": "পিএনএএছ", "BMJ": "বিএমজে", "JAMA": "জামা", "NEJM": "নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিসিন", "Nature Genetics": "নেচাৰ জেনেটিকছ", "Nature Medicine": "নেচাৰ মেডিসিন", "Cell Reports": "চেল ৰিপোৰ্টছ", "Nature Communications": "নেচাৰ কমিউনিকেশ্বনছ", "Nature Biotechnology": "নেচাৰ বায়োটেকনোলজি", "Nature Chemistry": "নেচাৰ কেমিষ্ট্ৰি", "Nature Physics": "নেচাৰ ফিজিক্স", "Nature Neuroscience": "নেচাৰ নিউৰোচায়েন্স", "Nature Immunology": "নেচাৰ ইমিউনোলজি", "Nature Reviews Drug Discovery": "নেচাৰ ৰিভিউছ ড্ৰাগ ডিস্কভাৰী", "Nature Microbiology": "নেচাৰ মাইক্ৰোবায়োলজি", "Nature Human Behaviour": "নেচাৰ হিউমেন বিহেভিয়াৰ", "Nature Ecology & Evolution": "নেচাৰ ইকোলজি এণ্ড ইভোলিউশ্বন", "Genome Research": "জিনোম ৰিচাৰ্চ", "Nature Reviews Genetics": "নেচাৰ ৰিভিউছ জেনেটিকছ", "Nature Reviews Cancer": "নেচাৰ ৰিভিউছ কেন্সাৰ", "Nature Reviews Immunology": "নেচাৰ ৰিভিউছ ইমিউনোলজি", "Physical Review B": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ বি", "Nature Reviews Molecular Cell Biology": "নেচাৰ ৰিভিউছ মলিকিউলাৰ চেল বায়োলজি", "Scientific Reports": "চায়েণ্টিফিক ৰিপোৰ্টছ", "PLOS ONE": "প্লচ ৱান", "eLife": "ইলাইফ", "Current Biology": "কাৰেণ্ট বায়োলজি", "Molecular Cell": "মলিকিউলাৰ চেল", "Developmental Cell": "ডেভেলপমেণ্টেল চেল", "Genome Biology": "জিনোম বায়োলজি", "Physical Review Letters": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ লেটাৰ্চ", "Physical Review A": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ এ", "Physical Review C": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ চি", "Physical Review D": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ ডি", "Physical Review E": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ ই", "Angewandte Chemie": "আনগেভাণ্টে কেমি", "Reviews of Modern Physics": "ৰিভিউছ অৱ মডাৰ্ণ ফিজিক্স", "Advanced Materials": "এডভান্সড মেটেৰিয়েলচ", "Chemical Reviews": "কেমিকেল ৰিভিউছ", "Journal of Clinical Investigation": "জাৰ্নেল অৱ ক্লিনিকেল ইনভেষ্টিগেশ্বন", "Journal of the American Chemical Society": "জাৰ্নেল অৱ দ্য আমেৰিকান কেমিকেল ছচাইটি", "ACS Nano": "এচিএছ নেনো", "Nano Letters": "নেনো লেটাৰ্চ", "Blood": "ব্লাড", "Cancer Research": "কেন্সাৰ ৰিচাৰ্চ", "Journal of Experimental Medicine": "জাৰ্নেল অৱ এক্সপেৰিমেণ্টেল মেডিসিন", "The Journal of Biological Chemistry": "দ্য জাৰ্নেল অৱ বায়োলজিক্যাল কেমিষ্ট্ৰি", "The EMBO Journal": "দ্য এমবিও জাৰ্নেল", "EMBO Reports": "এমবিও ৰিপোৰ্টছ", "Circulation": "চাৰ্কুলেশ্বন", "Diabetes": "ডায়েবেটিচ", "Clinical Infectious Diseases": "ক্লিনিকেল ইনফেকশাছ ডিজিজেছ", "The Journal of Infectious Diseases": "জাৰ্নেল অৱ ইনফেকশাছ ডিজিজেছ", "Vaccine": "ভেকচিন", "The Astrophysical Journal": "দ্য এষ্ট্ৰোফিজিক্যাল জাৰ্নেল", "Artificial Intelligence": "আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স", "The Astronomical Journal": "দ্য এষ্ট্ৰোনমিক্যাল জাৰ্নেল", "Astronomy & Astrophysics": "এষ্ট্ৰোনমি এণ্ড এষ্ট্ৰোফিজিক্স", "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society": "মান্থলি নোটিচেছ অৱ দ্য ৰয়েল এষ্ট্ৰোনমিক্যাল ছচাইটি", "Machine Learning": "মেচিন লাৰ্নিং", "Journal of Machine Learning Research": "জাৰ্নেল অৱ মেচিন লাৰ্নিং ৰিচাৰ্চ", "IEEE Access": "আইইইই এক্সেছ", "New England Journal of Medicine": "নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিসিন", "IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence": "আইইইই ট্ৰানজেকশ্বনছ অন পেটাৰ্ণ এনালাইচিছ এণ্ড মেচিন ইণ্টেলিজেন্স", "ACM Computing Surveys": "এচিএম কম্পিউটিং চাৰ্ভেইছ", "Communications of the ACM": "কমিউনিকেশ্বনছ অৱ দ্য এচিএম", "Proceedings of the National Academy of Sciences": "প্ৰচিডিংস অৱ দ্য নেচনেল একাডেমী অৱ চায়েন্সেছ", "Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America": "পিএনএএছ", "British Medical Journal": "ব্ৰিটিছ মেডিকেল জাৰ্নেল", "Springer Nature": "স্প্ৰিংগাৰ নেচাৰ", "Elsevier": "এলচেভিয়াৰ", "Journal of the American Medical Association": "আমেৰিকান মেডিকেল এছ'চিয়েচনৰ জাৰ্নেল", "Wiley": "ৱাইলি", "Taylor & Francis": "টেইলৰ এণ্ড ফ্ৰান্সিস", "SAGE Publications": "চেজ পাবলিকেশ্বনছ", "Oxford University Press": "অক্সফোৰ্ড ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ", "MDPI": "এমডিপিআই", "Frontiers Media": "ফ্ৰণ্টিয়াৰ্চ মিডিয়া", "Cambridge University Press": "কেম্ব্ৰিজ ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ", "IEEE": "আইইইই", "ACM": "এচিএম", "BioMed Central": "বায়োমেড চেণ্ট্ৰেল", "American Chemical Society": "আমেৰিকান কেমিকেল ছচাইটি", "Royal Society": "ৰয়েল ছচাইটি", "American Physical Society": "আমেৰিকান ফিজিক্যাল ছচাইটি", "Royal Society of Chemistry": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ কেমিষ্ট্ৰি", "Institute of Physics": "ইনষ্টিটিউট অৱ ফিজিক্স", "National Academy of Sciences": "নেচনেল একাডেমী অৱ চায়েন্সেছ", "World Health Organization": "বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা", "Cochrane": "কোক্ৰেন", "American Medical Association": "আমেৰিকান মেডিকেল এছোচিয়েশ্বন", "American Association for the Advancement of Science": "আমেৰিকান এছোচিয়েশ্বন ফৰ দ্য এডভান্সমেণ্ট অৱ চায়েন্স", } article_types = { "scholarly article": "গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধ", "scientific article": "বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "academic article": "একাডেমিক প্ৰবন্ধ", "research article": "গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "review article": "পৰ্যালোচনা নিবন্ধ", "peer-reviewed article": "সমীক্ষিত প্ৰবন্ধ", "original research article": "মূল গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "research paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "scholarly paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "scientific paper": "বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "academic paper": "একাডেমিক গৱেষণাপত্ৰ", "review paper": "পৰ্যালোচনা প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed paper": "সমীক্ষিত গৱেষণাপত্ৰ", "original research paper": "মূল গৱেষণাপত্ৰ", "conference paper": "সন্মিলন-পত্ৰ", "technical paper": "কাৰিকৰী গৱেষণাপত্ৰ", "working paper": "কাৰ্যপত্ৰ", "discussion paper": "আলোচনাপত্ৰ", "scoping review": "স্কোপিং পৰ্যালোচনা", "white paper": "শ্বেতপত্ৰ", "paper": "পত্ৰ", "article": "প্ৰবন্ধ", "research": "গৱেষণা", "study": "অধ্যয়ন", "systematic review": "পদ্ধতিগত পৰ্যালোচনা", "literature review": "সাহিত্য পৰ্যালোচনা", "narrative": "বৰ্ণনামূলক পৰ্যালোচনা", "meta-analysis": "মেটা-বিশ্লেষণ", "clinical study": "ক্লিনিকেল গৱেষণা", "clinical trial": "ক্লিনিকেল ট্ৰায়েল", "observational study": "পৰ্যবেক্ষণমূলক গৱেষণা", "case study": "কাৰক অধ্যয়ন", "book chapter": "গ্ৰন্থৰ অধ্যায়", "cohort study": "দলীয় গৱেষণা", "cross-sectional study": "ক্ৰচ-চেকচনেল গৱেষণা", "case report": "কেছ ৰিপোৰ্ট", "case series": "কেছ ছিৰিজ", "editorial": "সম্পাদকীয়", "commentary": "ধাৰা-বিৱৰণী", "letter to the editor": "সম্পাদকলৈ চিঠি", "position paper": "অৱস্থানপত্ৰ", "book": "গ্ৰন্থ", "research note": "গৱেষণা টোকা", "short communication": "চমু যোগাযোগ", "brief communication": "সংক্ষিপ্ত যোগাযোগ", "preprint": "প্ৰাক-মুদ্ৰণ", "manuscript": "পাণ্ডুলিপি", "thesis": "গৱেষণা পত্ৰ", "dissertation": "প্ৰবন্ধ", } kbym9he31ff7lpac63t8f07r1tpa0lw 0 137751 616588 616049 2026-07-10T16:50:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616588 wikitext text/x-wiki {{Short description|সামৰিক একনায়কত্বৰ সময়ত সংঘটিত মানৱ অধিকাৰ উলংঘন}} [[Image:Pashtun Tahafuz Movement protest Karachi 2018.jpg|thumb|নিখোজ ব্যক্তিসকলৰ দাবীত প্ৰতিবাদ, [[কৰাচী]]]] '''পাকিস্তানত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ'''ৰ সূচনা জেনেৰেল [[পাৰভেজ মুছাৰফ]]ৰ সামৰিক শাসনকালত (১৯৯৯ৰ পৰা ২০০৮লৈ) হয়। পৰৱৰ্তী চৰকাৰসমূহৰ সময়তো এই প্ৰথা অব্যাহত থাকে। মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী তথা ডিফেঞ্চ অৱ হিউমেন ৰাইটছ পাকিস্তানৰ অধ্যক্ষা [[আমিনা মাচুদ জানজুয়া]]ৰ মতে, পাকিস্তানত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ৫,০০০তকৈও অধিক ঘটনা নথিভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="brecorder2018">{{cite web |title=Still 'missing' – Business Recorder |url=https://fp.brecorder.com/2018/10/20181003412291/ |website=Business Recorder |date=3 October 2018}}</ref><ref name="dunya2018">{{cite web |title=Despite fears, concerns and stirs 'Enforced Disappearances' still is a missing truth |url=https://dunyanews.tv/en/Pakistan/454718-international-day-of-victims-of-missing-persons-enforced-disappearances |website=Dunya News |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215012928/https://dunyanews.tv/en/Pakistan/454718-international-day-of-victims-of-missing-persons-enforced-disappearances |archive-date=15 February 2020 |language=en |date=30 August 2018 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=22 March 2019 |title=Depictions of Loss |url=https://www.thefridaytimes.com/depictions-of-loss/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211213073224/https://www.thefridaytimes.com/depictions-of-loss/ |archive-date=13 December 2021 |access-date=13 December 2021 |website=The Friday Times - Naya Daur |quote=according to Amina Masood Janjua, Chairperson of the group Defence of Human Rights Pakistan, there are over 5,000 reported cases of enforced disappearance in this country |archivedate=13 December 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211213073224/https://www.thefridaytimes.com/depictions-of-loss/ |deadurl=yes }}</ref> মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীসকলে অভিযোগ কৰে যে পাকিস্তানৰ আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাসমূহেই দেশখনত সংঘটিত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ঘটনাসমূহৰ বাবে দায়ী। অৱশ্যে, পাকিস্তানৰ আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাসমূহে এই অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰি দাবী কৰে যে বহু নিখোজ ব্যক্তি হয় [[তেহৰিক-ই-তালিবান পাকিস্তান|টিটিপি]]ৰ দৰে উগ্ৰপন্থী সংগঠনত যোগদান কৰি আফগানিস্তান অথবা অন্যান্য সংঘাতপীড়িত অঞ্চললৈ গৈছে,<ref>{{cite web |title=State not responsible for every missing person: DG ISPR |url=https://tribune.com.pk/story/2006921/state-not-responsible-every-missing-person-dg-ispr |website=The Express Tribune |archive-url=https://web.archive.org/web/20211213061545/https://tribune.com.pk/story/2006921/state-not-responsible-every-missing-person-dg-ispr |archive-date=13 December 2021 |language=en |date=5 July 2019 |url-status=live}}</ref> অথবা ইউৰোপলৈ অবৈধ অভিবাসী হিচাপে যোৱাৰ উদ্দেশ্যে পলায়ন কৰি যাত্ৰাপথতে মৃত্যুমুখত পৰিছে।<ref>{{cite web |title=Kidnap, torture, murder: the plight of Pakistan's thousands of disappeared |url=https://www.theguardian.com/global-development/2020/dec/14/kidnap-torture-the-plight-of-pakistans-thousands-of-disappeared |website=the Guardian |language=en |date=14 December 2020}}</ref> ২০১১ চনৰ পৰা পাকিস্তান চৰকাৰে দেশখনত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ঘটনাসমূহৰ তদন্তৰ বাবে এখন আয়োগ গঠন কৰে। আয়োগৰ তথ্য অনুসৰি, প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছৰে পৰা আয়োগখনে বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ৭,০০০টা ঘটনা লাভ কৰিছে আৰু ইয়াৰে প্ৰায় ৫,০০০টা ঘটনা নিষ্পত্তি কৰিছে।<ref name="deccanherald2021">{{cite web |title=Pakistan to criminalise enforced disappearances |url=https://www.deccanherald.com/international/world-news-politics/pakistan-to-criminalise-enforced-disappearances-1025195.html |website=Deccan Herald |language=en |date=30 August 2021}}</ref> বলপূৰ্বক নিখোজকৰণে দীৰ্ঘদিন ধৰি পাকিস্তানৰ মানৱ অধিকাৰৰ অভিলেখত এক কলংকস্বৰূপ হিচাপে পৰিগণিত হৈ আহিছে। == পটভূমি == বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ প্ৰথা বিশ্বজুৰি বিদ্যমান এক সমস্যা, যিয়ে বিভিন্ন দেশৰ আৰু ভিন্ন জাতি, ধৰ্ম আৰু ৰাজনৈতিক পটভূমিৰ লোকসকলক প্ৰভাৱিত কৰি আহিছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ অধীনত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ এক অপৰাধ হ'লেওঁ, শেহতীয়া দশকসমূহত ৰাষ্ট্ৰসংঘই ১০০খনতকৈও অধিক দেশত হাজাৰ হাজাৰ বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ঘটনা নথিভুক্ত কৰিছে। বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ অভিযোগত বিশেষভাৱে অভিযুক্ত দেশসমূহৰ ভিতৰত [[ইৰাক]], [[ইৰান]], [[শ্ৰীলংকা]], [[চিলি]], [[ইথিওপিয়া]], [[ছিৰিয়া]], আফ্ৰিকাৰ বিভিন্ন দেশ, [[বাংলাদেশ]], [[ভাৰত]], [[চীন]], [[ৰাছিয়া]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[পাকিস্তান]] উল্লেখযোগ্য।<ref name="dunya2018" /> == ১৯৯৯ চনৰ পৰা ২০০৮ চনলৈ == ২০০১ চনত [[আফগানিস্তানত আমেৰিকাৰ আক্ৰমণ]]ৰ পিছত, [[পাকিস্তান]]ত [[বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ]]ৰ প্ৰথা সামৰিক একনায়ক জেনেৰেল [[পাৰভেজ মুছাৰফ]] (১৯৯৯–২০০৮)-ৰ শাসনকালত আৰম্ভ হোৱা বুলি অভিযোগ উত্থাপন কৰা হয়।<ref name=HRW-We>{{cite web |url=https://www.hrw.org/report/2011/07/28/we-can-torture-kill-or-keep-you-years/enforced-disappearances-pakistan-security |title=We Can Torture, Kill, or Keep You for Years |date=28 July 2011 |work=Human Rights Watch }}</ref> সেই সময়ত পাকিস্তানত সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপ ব্যাপকভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল। বহু লোক আত্মঘাতী আক্ৰমণৰ বলি হৈছিল। ''[[সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ]]''ৰ সময়ছোৱাত বহু লোকক সন্ত্ৰাসবাদী সন্দেহত চৰকাৰী সংস্থাসমূহে আটক কৰি লৈ যায়।<ref name=IW-Musharraf>{{cite web |url= http://impunitywatch.com/musharraf-faces-charges-of-human-rights-violations/ |title=Musharraf Faces Charges of Human Rights Violations |author=Shayne R. Burnham |date=28 September 2008 |work=Impunity Watch }}</ref><ref>{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2007/pakistan |title=Pakistan |date=2007 |work=Freedom House |access-date=2017-01-14 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925101140/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2007/pakistan |url-status=dead |archivedate=2019-09-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190925101140/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2007/pakistan |deadurl=yes }}</ref><ref name=Dawn-Irene>{{cite news |title=Where are the disappeared? |url=https://www.dawn.com/news/1071504 |newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=30 August 2008 |author=Irene Khan|author-link=Irene Khan }}</ref> তেওঁলোকৰ বহুজনক পিছত [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ কৰ্তৃপক্ষৰ হাতত চমজাই দিয়া হয় আৰু [[গুৱান্টানামো বে’]]ৰ [[Camp X-Ray (Guantanamo)|কেম্প এক্স-ৰে]]ত বন্দী কৰি ৰখা হয়।<ref name=Dawn-Irene/> ২০০৮ চনৰ আগষ্ট মাহত মুছাৰৰফে পদত্যাগ কৰাৰ পিছত তেওঁৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন [[মানৱ অধিকাৰ]] উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হয়।<ref name=IW-Musharraf/> === বালুচিস্তান === [[Image:Missing persons consultation Quetta Pakistan.jpg|thumb|বালুচিস্তানত মানৱ অধিকাৰ পালনৰ ওপৰত ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ সৈতে পৰামৰ্শ বৈঠক, [[কুৱেটা]] প্ৰেছ ক্লাব]] <!-- {{Further|Insurgency in Balochistan|Missing Baloch students case}} --> শেহতীয়া বছৰসমূহত পাকিস্তানৰ বালুচিস্তান প্ৰদেশত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ সৰ্বাধিক ঘটনা নথিভুক্ত হৈছে। এই প্ৰদেশত পোন্ধৰ বছৰতকৈও অধিক সময় ধৰি নিম্ন-তীব্ৰতাৰ বিদ্ৰোহ চলি আহিছে।<ref name="deccanherald2021" /> [[Voice for Baloch Missing Persons]] (VBMP)-ৰ তথ্য অনুসৰি, ২০০১ চনৰ পৰা ২০১৭ চনলৈ প্ৰায় ৫২৮ জন বালোচ নিখোজ হৈছে।<ref name="national"/> ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেৱল এই মাহটোতেই বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ৯৯টা ঘটনা নথিভুক্ত কৰা হয়। ইয়াৰে প্ৰায় ২৯ জনক আটক অৱস্থাৰ পৰা মুকলি কৰি দিয়া হোৱা বুলি জানিবলৈ দিয়া হয়। অক্টোবৰ মাহত দৈনিক গড়ে তিনিটাতকৈ অধিক নিখোজকৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=Antonopoulos |first=Paul |title=Enforced Disappearances in Balochistan in October 2024 – TBP Report |url=https://greekcitytimes.com/2024/11/08/383337/ |access-date=11 November 2024 |archivedate=26 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250126083317/https://greekcitytimes.com/2024/11/08/383337/ |deadurl=yes }}</ref> পাকিস্তানৰ এজন জ্যেষ্ঠ প্ৰাদেশিক নিৰাপত্তা বিষয়াই দাবী কৰে যে নিখোজ ব্যক্তিৰ সংখ্যা অতিৰঞ্জিত কৰা হৈছে। তেওঁৰ মতে, বালুচিস্তানত বিদ্ৰোহী গোটত যোগদান কৰা লোক, ইউৰোপলৈ পলাই যোৱা অভিবাসী, আনকি সামৰিক অভিযানত নিহত হোৱা লোককো বহু ক্ষেত্ৰত "নিখোজ ব্যক্তি" হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="national">{{cite web|url=https://www.thenationalnews.com/world/asia/thousands-vanish-without-a-trace-in-pakistan-s-restive-balochistan-1.800511|title=Thousands vanish without a trace in Pakistan's restive Balochistan|date=8 December 2018|work=[[The National (Abu Dhabi)|The National]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181208182526/https://www.thenational.ae/world/asia/thousands-vanish-without-a-trace-in-pakistan-s-restive-balochistan-1.800511|archive-date=8 December 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> আনহাতে, বিভিন্ন প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে বিচ্ছিন্নতাবাদী উগ্ৰপন্থীসকলৰ সৃষ্টি কৰা অস্থিৰতাৰ ফলত বহু লোকে [[Balochistan, Pakistan|বালুচিস্তান]] এৰি অন্যান্য দেশত আশ্ৰয় বিচাৰিছে। একেদৰে, বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ কিছুমান ঘটনাৰ বাবে বিচ্ছিন্নতাবাদী উগ্ৰপন্থী গোটসমূহকো দায়ী কৰা হৈছে। এই গোটসমূহে অভিযান চলোৱাৰ সময়ত প্ৰায়ে সামৰিক পোছাক পৰিধান কৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকক বহু সময়ত নিৰাপত্তা বাহিনীৰ সদস্য বুলি ভুল কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://edition-m.cnn.com/2019/04/18/asia/pakistan-balochistan-bus-killings-intl/index.html|title=Pakistan militants execute 14 bus passengers|quote=Militants wearing security force uniforms stopped two buses in southwest Pakistan on Thursday and killed 14 passengers after ordering them out of the vehicles, police said.|date=18 April 2019|work=CNN}}</ref> == সমালোচনা == বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ঘটনাসমূহ মানৱ অধিকাৰ সংস্থা আৰু সংবাদ মাধ্যমসমূহে সমালোচনা কৰি আহিছে।<ref name=HRW-We/> তেওঁলোকে এই ঘটনাসমূহৰ নিৰপেক্ষ তদন্তৰ বাবে পাকিস্তান চৰকাৰক আহ্বান জনাইছে।<ref name=HRW-We/><ref name=WSJ-Rights/> ২০১১ চনত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ঘটনাসমূহৰ তদন্তৰ উদ্দেশ্যে এখন অনুসন্ধান আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল যদিও তদন্তত উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হোৱা নাছিল।<ref name=Dawn-Rehman>{{cite news |title=Disappearances still a major issue |url=https://www.dawn.com/news/1279694/disappearances-still-a-major-issue |newspaper=Dawn |date=25 August 2016 |author=I. A. Rehman}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰীত ২০১৫ চনৰ এটা নিখোজকৰণৰ গোচৰৰ শুনানিৰ অন্তত [[ইছলামাবাদ উচ্চ ন্যায়ালয়]]ে পাকিস্তানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু তেওঁৰ মন্ত্ৰীসভাক নাগৰিকসকলক সুৰক্ষা প্ৰদানত ৰাষ্ট্ৰৰ ব্যৰ্থতাৰ বাবে দায়ী বুলি মন্তব্য কৰে। ন্যায়ালয়ে বলপূৰ্বক নিখোজকৰণক "সৰ্বাধিক জঘন্য আৰু অসহনীয় অপৰাধ" বুলিও অভিহিত কৰে।<ref>{{cite web |title=End Pakistan's Enforced Disappearances |url=https://www.hrw.org/news/2021/03/22/end-pakistans-enforced-disappearances |website=Human Rights Watch |language=en |date=22 March 2021}}</ref> পাকিস্তানত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ দীৰ্ঘদিন ধৰি দেশখনৰ মানৱ অধিকাৰৰ ভাবমূৰ্তিত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাই আহিছে। ক্ৰমাগত চৰকাৰসমূহে এই প্ৰথা নিষিদ্ধ কৰাৰ আশ্বাস দিলেও, সংশ্লিষ্ট আইন প্ৰণয়নৰ অগ্ৰগতি মন্থৰ হোৱা বুলি সমালোচকসকলে অভিযোগ কৰে। ফলস্বৰূপে, ভুক্তভোগীসকল সুৰক্ষাৰ পৰা বঞ্চিত হৈ আহিছে আৰু দোষীসকলৰ জবাবদিহিতা নিশ্চিত হোৱা নাই।<ref>{{Cite web |date=2021-08-29 |title=Pakistan: Authorities must deliver on pledge to end cruelty of enforced disappearances |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2021/08/pakistan-authorities-must-deliver-on-pledge-to-end-cruelty-of-enforced-disappearances/ |access-date=2023-06-20 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> == চৰকাৰৰ প্ৰতিক্ৰিয়া == ২০১১ চনত পাকিস্তান চৰকাৰে দেশখনত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ঘটনাসমূহৰ তদন্তৰ বাবে '''বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ বিষয়ক অনুসন্ধান আয়োগ''' (Commission of Inquiry on Enforced Disappearances) গঠন কৰে। [[Amnesty International]]-ৰ মতে, আয়োগখনে এতিয়ালৈকে এনে নিখোজকৰণৰ ৩,০০০টা ঘটনা লাভ কৰিছে।<ref name=AI-Zeenat/> ২০২১ চনলৈকে আয়োগৰ তথ্য অনুসৰি, প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছৰে পৰা ই বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ ৭,০০০টা ঘটনা লাভ কৰিছে আৰু ইয়াৰে প্ৰায় ৫,০০০টা ঘটনা নিষ্পত্তি কৰিছে।<ref name="deccanherald2021"/> ২০২১ চনৰ জুন মাহত পাকিস্তানৰ [[Ministry of Interior (Pakistan)|গৃহমন্ত্ৰীয়ে]] [[National Assembly of Pakistan|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ]]ত এখন বিধেয়ক উত্থাপন কৰে, য'ত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণক অপৰাধ হিচাপে ঘোষণা কৰি দোষী সাব্যস্ত ব্যক্তিৰ বাবে সৰ্বাধিক ১০ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Bill criminalising enforced disappearance introduced in NA |url=https://tribune.com.pk/story/2304170/bill-criminalising-enforced-disappearance-introduced-in-na |website=The Express Tribune |archive-url=https://web.archive.org/web/20210720083942/https://tribune.com.pk/story/2304170/bill-criminalizing-enforced-disappearance-introduced-in-na |archive-date=20 July 2021 |language=en |date=8 June 2021 |url-status=live}}</ref> পিছত ২০২১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত পাকিস্তানৰ [[National Assembly of Pakistan|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ]]ত বিধেয়কখন গৃহীত হয়।<ref>{{cite web |title=Passes Bill Criminalizing Protection Of Journalists And Enforced Disappearances - IG News |url=https://irshadgul.com/passes-bill-criminalizing-protection-of-journalists-and-enforced-disappearances/ |website=irshadgul.com |date=8 November 2021 |access-date=13 December 2021 |archive-date=9 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409214852/https://irshadgul.com/passes-bill-criminalizing-protection-of-journalists-and-enforced-disappearances/ |url-status=dead |archivedate=9 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230409214852/https://irshadgul.com/passes-bill-criminalizing-protection-of-journalists-and-enforced-disappearances/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=NA passes journalists Protection Bill, five other bills: Dr Mazari |url=https://www.app.com.pk/national/na-passes-journalists-protection-bill-five-other-bills-dr-mazari/ |website=Associated Press of Pakistan |date=13 November 2021}}</ref> == তথ্য়সূত্ৰ == {{reflist}} 4aqhcavhnaqw3vky12rhep5tg493kia 0 137812 616607 616041 2026-07-10T23:24:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616607 wikitext text/x-wiki [[Image:biosphere2 1.jpg|thumb|right|300px|[[জৈৱমণ্ডল ২]]]] '''বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থা''' বা নিহিত পৰিৱেশ ব্যৱস্থা (CES) হৈছে এনে [[পৰিৱেশ তন্ত্ৰ]] যিয়ে জীৱন ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰিবলৈ ব্যৱস্থাৰ বাহিৰৰ কোনো অংশৰ সৈতে পদাৰ্থ বিনিময়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। এই শব্দটো বেছিভাগেই সৰু, মানৱসৃষ্ট পৰিৱেশ তন্ত্ৰক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এনে ব্যৱস্থাই সম্ভাৱনাময়ভাৱে জীৱন-সহায়ক ব্যৱস্থা বা মহাকাশৰ বাসস্থান হিচাপে কাম কৰিব পাৰে।<ref>{{cite book | title=Manmade Closed Ecological Systems | author= [[Josef Gitelson|I. I. Gitelson]] | author2= G. M. Lisovsky | author3= R. D. MacElroy | name-list-style= amp | publisher= [[Taylor & Francis]] |date=2003 | isbn = 0-415-29998-5}}</ref> বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাত এটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰা উৎপাদিত যিকোনো আৱৰ্জনা পদাৰ্থ অন্ততঃ আন এটা প্ৰজাতিৰদ্বাৰা ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। যদি উদ্দেশ্য কোনো জীৱ যেনে নিগনি বা মানুহক ৰক্ষা কৰা হয়, তেন্তে কাৰ্বন ডাই অক্সাইড, মল, প্ৰস্ৰাৱৰ দৰে পেলনীয়া পদাৰ্থবোৰ অৱশেষত অক্সিজেন, খাদ্য আৰু পানীলৈ ৰূপান্তৰিত হ’ব লাগিব। এই ব্যৱস্থাসমূহ এতিয়াও নিৰন্তৰ বাহ্যিক শক্তিৰ ইনপুটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, যেনে সূৰ্যৰ পোহৰ।<ref>{{Cite web |last=pakramer |date=2016-10-27 |title=The science of enclosed ecosystems |url=https://pakramer.com/2016/10/27/the-science-of-enclosed-ecosystems/ |access-date=2025-12-12 |website=P. A. Kramer |language=en}}</ref> বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাত অন্ততঃ এটা অটোট্ৰফিক জীৱ থাকিব লাগিব। কেমোট্ৰফিক আৰু ফটোট্ৰফিক দুয়োটা জীৱই যুক্তিযুক্ত হ’লেও আজিলৈকে প্ৰায় সকলো বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাই সেউজীয়া শেলাইৰ দৰে অটোট্ৰফৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। ==উদাহৰণ== সমগ্ৰ গ্ৰহৰ বাবে এটা বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাক পৰিৱেশমণ্ডল বোলা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.cof.orst.edu/cof/fs/turner/pdfs/lexicon_of_the_spheres.pdf|title=A Lexicon of the Spheres|publisher=[[Oregon State University]]|access-date=2016-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018011127/http://www.cof.orst.edu/cof/fs/turner/pdfs/lexicon_of_the_spheres.pdf|archive-date=2016-10-18|url-status=dead|archivedate=2016-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161018011127/http://www.cof.orst.edu/cof/fs/turner/pdfs/lexicon_of_the_spheres.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sciencehelpdesk.com/unit/science2/11|title=ESO 2 Science 11: The Ecosphere and the Ecosystems|publisher=Science Helpdesk}}</ref> মানৱ জীৱন বজাই ৰাখিবলৈ সৃষ্টি কৰা মানৱসৃষ্ট বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত [[বায়’স্ফিয়াৰ ২]], [[মেলিছা]], আৰু বায়’ছ-১, বায়’ছ-২, আৰু [[বায়’ছ-৩]] আদি প্ৰকল্পসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite journal | journal=BioScience | date=Oct 1997 | volume=47 |issue=9 | pages=575–85 | title= Bios-3: Siberian experiments in bioregenerative life support | author=Salisbury FB | author2=Gitelson JI | author3=Lisovsky GM | doi=10.2307/1313164 | jstor=1313164 | pmid=11540303| doi-access=free }}</ref> কিন্তু মানৱ জড়িত কোনো কৃত্ৰিম বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাই দীৰ্ঘদিন ধৰি মানৱ জীৱনক সফলতাৰে ধৰি ৰখাত সহায় কৰিব পৰা নাই। [[বটল বাগিছা]] আৰু [[একুৰিয়াম]] পৰিৱেশমণ্ডল হৈছে আংশিকভাৱে বা সম্পূৰ্ণৰূপে আবদ্ধ কাঁচৰ পাত্ৰ যিবোৰ স্বয়ংসম্পূৰ্ণ বন্ধ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ, যিবোৰ তৈয়াৰ কৰিব বা ক্ৰয় কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ভিতৰত ক্ষুদ্ৰ [[মিছামাছ]], [[শেলাই]], শিলগুটি, সজ্জাগত খোলা আৰু গৰ্গনিয়া আদি থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web | url = http://www.ecospheres.co.uk/what-is-an-ecosphere/ | title=What is an EcoSphere? (Shrimp and Gorgonia coral)}}</ref> ==দুৰ্বলতা== বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থাবোৰ কম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে প্ৰায়ে অস্থিৰ হৈ থাকে, কিয়নো ইয়াত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ তন্ত্ৰতকৈ বহু কম প্ৰজাতি থাকে। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত প্ৰাকৃতিক চক্ৰ, ট্ৰফিক পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া আৰু জনসংখ্যাৰ গতিশীলতাক সুস্থিৰ কৰাত সহায় কৰা অতিৰিক্ততাৰ অভাৱ, কাৰণ বন্ধ ব্যৱস্থাৰ প্ৰজাতিৰ যিকোনো হ্ৰাসে ব্যৱস্থাৰ পতনৰ সূচনা কৰিব পাৰে কাৰণ আন কোনো জীৱই ক্ষতিপূৰণ দিব নোৱাৰে। কাৰ্বন নিষ্কাশন আৰু অক্সিজেন উৎপাদনৰ দৰে প্ৰাকৃতিক প্ৰক্ৰিয়াসমূহ বন্ধ ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত হোৱা পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি অতি সংবেদনশীল, যাৰ ফলত গেছ আৰু বিষাক্ত পদাৰ্থৰ বিপজ্জনক সঞ্চয় বা হ্ৰাস হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, বায়’স্ফিয়াৰ ২ত অক্সিজেনৰ মাত্ৰা হ্ৰাস পোৱাৰ বিপৰীতে মাটিৰ অণুজীৱই অধিক মাত্ৰাত কাৰ্বন ডাই অক্সাইড উৎপন্ন কৰিছিল, যাৰ ফলত জলভাগত শেলাইৰ ফুলৰ হাৰ অধিক হৈছিল। ফলত ৩০% প্ৰজাতি আৰু সকলো পৰাগ সংযোগকাৰী মৰি যায়।।<ref>{{Cite web |title=Biosphere 2: Why Did it Fail? |url=https://www.ryestrategy.com/blog/biosphere-2-learning-from-failure |access-date=2025-12-12 |website=RyeStrategy |language=en-US}}</ref> বন্ধ ব্যৱস্থাত মানুহৰ জড়িততাই অধিক দুৰ্বলতাৰ সৃষ্টি কৰে, কাৰণ মানুহৰ শ্বাস-প্ৰশ্বাস আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্যক অতিৰিক্ত টান দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=pakramer |date=2016-10-27 |title=The science of enclosed ecosystems |url=https://pakramer.com/2016/10/27/the-science-of-enclosed-ecosystems/ |access-date=2025-12-12 |website=P. A. Kramer |language=en}}</ref> অণুপুষ্টিকৰ সীমাবদ্ধতা, মানসিক প্ৰয়োজনীয়তা আৰু আৱৰ্জনা উৎপাদনে ব্যৱস্থাটোৰ দীৰ্ঘম্যাদী সামগ্ৰিক স্থিতাৱস্থাক জটিল কৰি তোলে। ==কল্পকাহিনীত== বন্ধ পৰিৱেশ ব্যৱস্থা সাধাৰণতে কল্পকাহিনী আৰু বিশেষকৈ কল্পবিজ্ঞানত দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত গম্বুজযুক্ত চহৰ, মহাকাশ কেন্দ্ৰ আৰু বিদেশী গ্ৰহ বা গ্ৰহাণুৰ বাসস্থান, নলাকাৰ বাসস্থান (যেনে [[অ’নিল চিলিণ্ডাৰ]]), [[ডাইছন গোলক]] ইত্যাদি।<ref>Westfahl, Gary (2005). "Space Habitats". The Greenwood Encyclopedia of Science Fiction and Fantasy: Themes, Works, and Wonders. Greenwood Publishing Group. pp. 736–737. ISBN 978-0-313-32952-4.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ]] [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ বিজ্ঞান]] 8hgzlu9p0kjn573rjysghbp4bdf2vsh 0 137886 616644 616548 2026-07-11T07:03:50Z ManjurKhan 18997 /* নিৰ্বাচনী ফলাফল */ 616644 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=ধেমাজি|type=SLA|constituency_no=৭৮|map_image=Dhemaji Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]|district=[[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]]|established=১৯৬৭|reservation=অনুসূচিত জনজাতি ([[Scheduled Tribes|ST]])|mla=ৰণোজ পেগু|party={{Party index link|Bharatiya Janata Party}}|alliance={{Party index link|National Democratic Alliance}}|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Dhemaji Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও ধেমাজি জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো অনুসূচিত জনজাতিৰ ([[Scheduled Tribes|ST]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত।{{Pie chart|caption=ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=38|label1=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (৫ বাৰ)]]|color1={{party color|Independent}}|value2=31|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=23|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৩ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=8|label4=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Indian National Congress}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !ৰোমেশ চন্দ্ৰ পৰমে ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !ৰোমেশ চন্দ্ৰ পৰমে ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !পূৰ্ণ চন্দ্ৰ পাৱ ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !দুৰ্গেশ্বৰ পাতিৰ ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !দিলীপ কুমাৰ শইকীয়া ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !প্ৰদান বৰুৱা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2017 Assam Legislative Assembly by-election|২০১৭ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !ড° ৰণোজ পেগু ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Ranoj Pegu|ড° ৰণোজ পেগু]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ড° ৰণোজ পেগুৱে বিজয় সাব্যস্ত কৰি ধেমাজি সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ধেমাজি<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0378 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0378.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ড° ৰণোজ পেগু|votes=92,431|percentage=56.12|change=-1.09}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=চিট্টৰঞ্জন বসুমতাৰী|votes=58,112|percentage=35.28|change=+1.15}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=গুণ ফুকন|votes=9,560|percentage=5.80|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=4,612|percentage=2.80|change=}} {{Election box majority|votes=34,319|percentage=20.84|change=}} {{Election box turnout|votes=1,64,715|percentage=82.02|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ধেমাজি সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ধেমাজি}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ড° ৰণোজ পেগু|votes=87,481|percentage=57.21|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=শৈলেন সোণোৱাল|votes=52,112|percentage=34.13|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=চিট্টৰঞ্জন বসুমতাৰী|votes=9,145|percentage=5.98|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=4,120|percentage=2.68|change=}} {{Election box majority|votes=35,369|percentage=23.08|change=}} {{Election box turnout|votes=1,52,858|percentage=80.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ধেমাজি}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=প্ৰদান বৰুৱা|votes=69,592|percentage=49.37|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ|votes=50,471|percentage=35.80|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India|candidate=লখিন পেগু|votes=15,231|percentage=10.81|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=5,663|percentage=4.02|change=}} {{Election box majority|votes=19,121|percentage=13.57|change=}} {{Election box turnout|votes=1,40,957|percentage=83.15|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ধেমাজি জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} qu18ouivih95zs6gwwju2dgv6pwdkxk 0 137887 616645 616549 2026-07-11T07:05:18Z ManjurKhan 18997 /* ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন */ 616645 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = চিচিবৰগাঁও | type = SLA | constituency_no = ৭৯ | map_image = Sissiborgaon Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] | established = ২০২৩ | reservation = নাই | mla = অমিয় কুমাৰ ভূঞা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''চিচিবৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Sissiborgaon Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত ধেমাজি জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো নতুনকৈ গঠন কৰা হয় (পূৰ্বৰ ধেমাজি আৰু জোনাই সমষ্টিৰ একাংশ লৈ ইয়াৰ সৃষ্টি কৰা হৈছিল)। ২০২৬ চনত এই সমষ্টিটোত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে বিধানসভা নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়। এই সমষ্টিটো [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=চিচিবৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=100|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=|label2=|color2=|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !অমিয় কুমাৰ ভূঞা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী অমিয় কুমাৰ ভূঞাই এই সমষ্টিৰ প্ৰথম বিধায়ক হিচাপে বিজয় সাব্যস্ত কৰে। নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: চিচিবৰগাঁও<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0379 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0379.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = অমিয় কুমাৰ ভূঞা | votes = 96,112 | percentage = 58.32 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = সুমিত্ৰা দলে পাতিৰ | votes = 54,841 | percentage = 33.28 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = মমতা সোণোৱাল | votes = 9,560 | percentage = 5.80 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,282 | percentage = 2.60 | change = }} {{Election box majority | votes = 41,271 | percentage = 25.04 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,64,795 | percentage = 85.12 | change = }} {{Election box new seat win | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[ধেমাজি জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ধেমাজি জিলাৰ ভূগোল]] 6k650zpn6pnpn73k95xn0tfg9yrdtgj 0 137891 616557 2026-07-10T12:00:29Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616557 wikitext text/x-wiki ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য আৰু স্বেচ্ছাসেৱকসকলৰদ্বাৰা সম্পাদিত আৰু সম্প্ৰদায়-নিয়ন্ত্ৰিত সম্পাদনা আৰ্হি, বিশেষকৈ ইয়াৰ ইংৰাজী ভাষাৰ সংস্কৰণৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাক লৈ সময়ে সময়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছে আৰু পৰীক্ষা কৰা হৈছে। ৱিকিপিডিয়াত স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদক (ৱিকিপিডিয়ান নামেৰে জনাজাত)ৰদ্বাৰা লিখা আৰু সম্পাদনা কৰা হয়, যিসকলে সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা সৃষ্টি কৰা নীতি আৰু নিৰ্দেশনাৰ জৰিয়তে অন্য স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদকৰ সম্পাদকীয় তদাৰকত অনলাইন বিষয়-বস্তু সৃষ্টি কৰে। তুলনামূলক পৰ্যালোচনা, ঐতিহাসিক আৰ্হিৰ বিশ্লেষণ, আৰু ইয়াৰ সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তৰ্নিহিত শক্তি আৰু দুৰ্বলতাসমূহৰ জৰিয়তে প্ৰকল্পটোৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা পৰিসংখ্যাগতভাৱে পৰীক্ষা কৰা হৈছে। ৱিকিপিডিয়া এক অনালাইন বিশ্বকোষ আৰু এই অনলাইন বিশ্বকোষখনৰ বাস্তৱিক অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছে, মূলতঃ ইয়াৰ বিষয়-বস্তু, উপস্থাপন আৰু সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত। ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা জোখাৰ প্ৰয়াস কৰা অধ্যয়ন আৰু জৰীপৰ ফলাফল মিশ্ৰিত। ২০০০ চনত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাক সঘনাই সমালোচনা কৰা হৈছিল যদিও ইয়াৰ উন্নতি হৈছে; ইয়াৰ ইংৰাজী ভাষাৰ সংস্কৰণটো ২০১০ চনৰ শেষৰফালে আৰু ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিতে প্ৰশংসিত হৈছে। ইয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ নিৰ্বাচিত মূল্যায়ন কৰাৰ পাছত এইটো সিদ্ধান্তত উপনীত হোৱা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদকসকলে যিমান পাৰি সিমান সোনকালেই ভুৱা আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ বুলি জনা তথ্য আঁতৰাই পেলায়। প্ৰকল্পটো আৰম্ভ হোৱাৰ দুবছৰৰ পাছত ২০০৩ চনত আই বি এমৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে "সাধাৰণতে শুদ্ধিকৰণৰ কাম অতি সোনকালে কৰি পেলোৱা হয় আৰু কম সময়ৰ ভিতৰতে পুনৰ্লিখন কৰা হয়—কাৰ্যটো ইমান ক্ষিপ্ৰ হয় যে বেছিভাগ ব্যৱহাৰকাৰীয়ে ইয়াৰ প্ৰভাৱ কেতিয়াও দেখা নাপায়। ভুৱা তথ্য বা ৰচনা কৰা বিষয়-বস্তুৰ অন্তৰ্ভুক্তি, কেতিয়াবা, ইয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদকৰ ভুলৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াত বছৰ বছৰ ধৰি চলি আহিছে। ইয়াৰ সম্পাদনা আৰ্হিয়ে একাধিক ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্ব, যেনে নিৰ্বাচন পক্ষপাতিত্ব, অন্তৰ্ভুক্তি পক্ষপাতিত্ব, অংশগ্ৰহণ পক্ষপাতিত্ব, আৰু গোট-চিন্তা পক্ষপাতিত্বৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। বিশ্বকোষখনৰ অধিকাংশই পুৰুষ সম্পাদকে লিখা, যাৰ ফলত কভাৰেজত লিংগ পক্ষপাতিত্বৰ সৃষ্টি হয় আৰু সম্পাদনা সম্প্ৰদায়ৰ গঠনে বৰ্ণবাদী পক্ষপাতিত্ব, স্পিন পক্ষপাতিত্ব, কৰ্পৰেট পক্ষপাতিত্ব, আৰু জাতীয় পক্ষপাতিত্ব আদিৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। ৱিকিপিডিয়াত এটা মতাদৰ্শগত পক্ষপাতিত্বও সচেতন আৰু অৱচেতন দুয়োটা স্তৰতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। ২০১২ আৰু ২০১৪ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুলৰপৰা কৰা এক ধাৰাবাহিক অধ্যয়নত ৱিকিপিডিয়াক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাতকৈ "উল্লেখযোগ্যভাৱে অধিক পক্ষপাতদুষ্ট" বুলি পোৱা গৈছে যদিও এই তথ্যৰ কাৰণ হেলনীয়া সম্পাদনাৰ বিপৰীতে অনলাইন বিশ্বকোষৰ দৈৰ্ঘ্যৰ বাবে অধিক বুলি কোৱা হৈছে। অনিৰপেক্ষ বা স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ সম্পাদনাৰ দৃষ্টান্ত আৰু "প্ৰতিশোধমূলক সম্পাদনা"ৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰে প্ৰবন্ধ, বিশেষকৈ জীৱিত মানুহৰ জীৱনীত ভুৱা, পক্ষপাতমূলক বা মানহানিকাৰক বিষয়-বস্তুৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। কম কাৰিকৰী বিষয় যেনে সমাজ বিজ্ঞান, মানৱীয় আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰবন্ধসমূহে ভুল তথ্যৰ চক্ৰ, জ্ঞানমূলক পক্ষপাতিত্ব, কভাৰেজৰ অমিল আৰু সম্পাদকৰ বিবাদৰ সৈতে মোকাবিলা কৰা বুলি জনা গৈছে। অনলাইন বিশ্বকোষে ইয়াৰ তথ্যৰ বৈধতাৰ নিশ্চয়তা নিদিয়ে। তথাপি তালিকাভুক্ত উল্লেখ, উদ্ধৃতি আৰু উৎসসমূহ পৰীক্ষা কৰিব বিচৰা গৱেষকসকলৰ বাবে ইয়াক এক মূল্যৱান "আৰম্ভণি বিন্দু" হিচাপে গণ্য কৰা হয়। শিক্ষাবিদসকলে প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ড মূল্যায়ন কৰাৰ সময়ত নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসসমূহ পৰ্যালোচনা কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। ইয়াৰদ্বাৰা চিকিৎসা আৰু বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ যেনে পেথ'লজী, টক্সিক'লজী, অংক'লজী, ঔষধ, আৰু মনোৰোগ চিকিৎসা ২০০৫ চনৰ নেচাৰ অধ্যয়নত পেছাদাৰী আৰু সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত উৎসৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। এবছৰৰ পাছত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই প্ৰকৃতি অধ্যয়নক বিতৰ্কিত কৰিছিল, যাৰ লেখকসকলে পাছলৈ আৰু এটা খণ্ডন কৰি উত্তৰ দিছিল। আমেৰিকান ছ'চাইটি অৱ ক্লিনিকেল অংক'লজী (২০১১)দ্বাৰা প্ৰকাশিত অধ্যয়নত পঠনযোগ্যতা আৰু কাৰিকৰী ভাষাৰ অতিমাত্ৰা ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। মানসিক চিকিৎসা (২০১২) আৰু ইউৰোপিয়ান জাৰ্নেল অৱ গেষ্ট্ৰ’এণ্টেৰ’লজি এণ্ড হেপাট’লজী (২০১৪)। সৰল ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াই প্ৰবন্ধৰ সৰলীকৃত সংস্কৰণ হিচাপে কাম কৰে যাতে মৌলিক ইংৰাজীত কোনো এটা বিষয়ৰ জটিল প্ৰবন্ধ সাধাৰণ ব্যক্তিৰ বাবে অধিক সুলভ হয়। ৱিকিপিডিয়াৰ জনপ্ৰিয়তা, গণ পাঠক আৰু মুক্ত প্ৰৱেশৰ বাবে বিশ্বকোষক সমগ্ৰ বিশ্বতে এক যথেষ্ট ছেকেণ্ড হেণ্ড জ্ঞানমূলক কৰ্তৃত্বৰ আদেশ দিছে। ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ আৰ্হি ৱিকিপিডিয়াই বেনামী সম্পাদককো ("সম্পাদক" হিচাপে জনাজাত) সম্পাদনাৰ অনুমতি দিয়ে; অৱদানকাৰীসকলে ইয়াত অৱদান আগবঢ়াবলৈ কোনো চিনাক্তকৰণ বা ইমেইল ঠিকনা প্ৰদান কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। ২০০৯ চনত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত ডাৰ্টমাউথ কলেজৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নত উল্লেখ কৰা হৈছে যে সাধাৰণ সামাজিক প্ৰত্যাশাৰ বিপৰীতে বেনামী সম্পাদকসকল ৱিকিপিডিয়াৰ বৈধ বিষয়-বস্তুৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য অৱদানকাৰী আছিল। ডাৰ্টমাউথৰ এই অধ্যয়নক পদ্ধতিগত অভাৱৰ বাবে আৰ্ছ টেকণিকাৰ জন টিমাৰে সমালোচনা কৰিছিল। ৱিকিপিডিয়াই একেটা সম্প্ৰদায়কে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু গুণগত নিয়ন্ত্ৰণত অধিক দক্ষ হ’বলৈ বিশ্বাস কৰে। ৱিকিপিডিয়াই লাখ লাখ লোকৰ কামৰ সহায় লৈ বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ জ্ঞানভিত্তিক চাইটটো নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে ইয়াক সমৰ্থন কৰিবলৈ চফ্টৱেৰ প্ৰস্তুত কৰিছে, যাৰ ফলত বাৰ বছৰৰ কম সময়ৰ ভিতৰতে ২৮০ টাতকৈও অধিক ভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণত ঊনৈছ মিলিয়নতকৈ অধিক প্ৰবন্ধ লিখা হৈছে। এই কাৰণেই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰতি শৈক্ষিকভাৱে আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি, ব্যৱসায়, প্ৰকল্প পৰিচালনা, জ্ঞান আহৰণ, চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং, অন্যান্য সহযোগিতামূলক প্ৰকল্প আৰু সমাজবিজ্ঞানৰ দৰে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰপৰা যথেষ্ট আগ্ৰহ দেখা গৈছে, যাতে ৱিকিপিডিয়া মডেলে গুণগত ফলাফল উৎপন্ন কৰিব পাৰে নেকি, এইদৰে সহযোগিতাই মানুহৰ বিষয়ে কি উন্মোচন কৰিব পাৰে আৰু জড়িততাৰ পৰিসৰে ব্যক্তিগত সীমাবদ্ধতা আৰু দুৰ্বল সম্পাদনাৰ বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে নেকি যিটো অন্যথা হ’লহেঁতেন, সেই বিষয়ে অন্বেষণ কৰিবলৈ উঠা। ৱিকিপিডিয়াৰ সত্যতাৰ মাত্ৰা ইয়াৰ প্ৰযুক্তি, নীতি আৰু সম্পাদক সংস্কৃতিৰপৰাই বিস্তৃত। ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ ইতিহাসসমূহ ৰাজহুৱাভাৱে দৃশ্যমান হৈ থাকে। ফুটনোটত দাবীৰ উৎপত্তি দেখুওৱা হৈছে। সম্পাদকসকলে পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰা দাবীসমূহ আঁতৰাই পেলায় আৰু নিৰপেক্ষ দৃষ্টিকোণত (NPOV) বাক্যাংশ নকৰা দাবীসমূহ অভাৰৰুল কৰে ("ৰিভাৰ্ট")। ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰিলে সম্পাদকৰ মানসিকতাৰো উমান পোৱা যাব পাৰে। ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদকসকলে আত্মপৰীক্ষাৰ দিশত প্ৰৱণতা ৰাখে আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ দোষ স্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ মুকলি মডেলে অল্পকালীন কৌতুক আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰৱঞ্চনাকে ধৰি প্ৰবন্ধ-টেম্পাৰিং (ভাণ্ডালিজম)ৰ অনুমতি দিয়ে। কিছুমান সম্পাদকে ট্ৰলিং (ভাণ্ডালিজম, স্পেম, আৰু হাৰাশাস্তি সৃষ্টি)ত বহু সময় কটায়, আনহাতে কিছুমানে বিশ্বকোষৰ উন্নতিৰ বাবে বহু সময় খৰচ কৰে, অৱশ্যে ট্ৰলিং দ্ৰুতভাৱে ঘূৰাই দিয়া হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদক গোট, প্ৰায় ৪০,০০০ সক্ৰিয় সম্পাদক যিয়ে মাহেকীয়াকৈ পাঁচটা সম্পাদনা কৰে, আৰু মূলতঃ পুৰুষ আৰু শ্বেতাংগৰ প্ৰতি তীৰ্যক, যাৰ ফলত কভাৰেজত লিংগ আৰু জাতিভিত্তিক ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্বৰ সৃষ্টি হয়। শিক্ষাবিদসকলে ৱিকিপিডিয়াক "ঐকমত্যৰ সত্য"ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বুলি ভাবে য'ত পাঠকে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতামূলক তথ্যৰ যুগত বাস্তৱতা পৰীক্ষা কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যেতিয়া ক'ভিড-১৯ মহামাৰীক কেন্দ্ৰ কৰি তথ্যসমূহ দ্ৰুতগতিত সলনি হৈছিল বা বিতৰ্ক হৈছিল, তেতিয়া সম্পাদকসকলে "পৰীক্ষাযোগ্যতা" আৰু "এনপিঅ'ভি" নিৰ্দেশনা মানি নচলা দাবীসমূহ আঁতৰাই পেলাইছিল। তথ্য পৰীক্ষা কৰা ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য পৰীক্ষণ হৈছে ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকসকলে ৱিকিপিডিয়াত প্ৰকাশিত বিষয়-বস্তুৰ তথ্য পৰীক্ষা কৰা প্ৰক্ৰিয়া, আনহাতে ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰি তথ্য পৰীক্ষা কৰা হৈছে অন্য প্ৰকাশনসমূহৰ তথ্য পৰীক্ষাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰসংগত তথ্য পৰীক্ষাৰ বহল বিষয়টোত তথ্য-পৰীক্ষণত ৱিকিপিডিয়াৰ স্থানৰ সাংস্কৃতিক আলোচনাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইউটিউব আৰু ফেচবুককে ধৰি ডাঙৰ ডাঙৰ প্লেটফৰ্মসমূহে নিজৰ মিডিয়া সংগ্ৰহত থকা তথ্যৰ সঠিকতা নিশ্চিত কৰিবলৈ ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তু ব্যৱহাৰ কৰে। জনবিশ্বাস বিচৰাটো ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰকাশন দৰ্শনৰ এটা প্ৰধান অংশ। ৱিকিপিডিয়া এটা সৰল বিশ্বকোষৰ বাহিৰলৈ গৈ নিউয়ৰ্ক টাইমছে কোৱা "ডিজিটেল জগতখনক একেলগে ধৰি ৰখা বাস্তৱিক নেটিং"লৈ পৰিণত হৈছে। চাৰ্চ ইঞ্জিনক সোধা সাধাৰণ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ ৱিকিপিডিয়াৰপৰা গ্ৰহণ কৰা জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰি দিয়া হয়, আৰু প্ৰায়ে ইয়াৰ উৎস হিচাপে ৱিকিপিডিয়াক ক্ৰেডিট বা লিংক দিয়া হয়। ৱিকিপিডিয়া সম্ভৱতঃ উৎপাদনশীল কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) আৰ্হি, যেনে ChatGPT প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ একক উৎস, যাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াক অতি গঠনমূলক ফৰ্মেটিংৰ সৈতে এটা সু-কিউৰেট কৰা তথ্যৰ গোট হিচাপে মূল্য দিয়া হয়। এআই মডেলৰ সঠিকতা ইয়াৰ প্ৰশিক্ষণ তথ্যৰ মানদণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, কিন্তু এই মডেলসমূহেও নিজৰ জ্ঞানৰ বাবে নিজৰ মূল উৎস উল্লেখ কৰিবলৈ মৌলিকভাৱে অক্ষম, গতিকে এআই ব্যৱহাৰকাৰীসকলে ৱিকিপিডিয়া ইয়াৰ উৎস বুলি নাজানি ৱিকিপিডিয়াৰ জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰে। এআই ব্যৱহাৰকাৰীসকলে এনে ফলাফলো লাভ কৰে যিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰপৰা উৎপত্তি হোৱা তথ্যসমূহক কাল্পনিক তথ্য বিন্দুৰ সৈতে সংযোগ কৰে (AI hallucinations), তথ্য আহৰণৰ সময়ত বাস্তৱ সময়ৰ তথ্য-পৰীক্ষাৰ অনুপস্থিতিত তথ্যৰ মান হ্ৰাস কৰে। মূল্যায়ন ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা তলত দিয়া মাপকাঠীসমূহৰদ্বাৰা জুখিব পাৰি: *প্ৰবন্ধৰ ভিতৰত দিয়া তথ্যৰ শুদ্ধতা *উপযুক্ত ছবিৰ সংযোগ *প্ৰবন্ধসমূহৰ শৈলী আৰু কেন্দ্ৰবিন্দুৰ উপযুক্ততা *ভুৱা তথ্যৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা, আৰু বাদ দিয়া আৰু আঁতৰোৱা *প্ৰবন্ধৰ ভিতৰত আৰু প্ৰবন্ধৰ পৰিসৰত ব্যাপকতা, পৰিসৰ আৰু সামৰি লোৱা *উদ্ধৃতি হিচাপে স্বনামধন্যা তৃতীয়পক্ষৰ উৎস চিনাক্ত কৰা *সন্মানীয় উৎসৰদ্বাৰা বিবৃতিসমূহৰ পৰীক্ষাযোগ্যতা *প্ৰবন্ধবোৰৰ স্থিৰতা *সম্পাদকীয় আৰু ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্বৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা *লিখাৰ মানদণ্ড কেইবাটাও "বজাৰমুখী" বাহ্যিক পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে বৃহৎ দৰ্শকে ৱিকিপিডিয়াক কোনোবা নহয় কোনোবা ধৰণে বিশ্বাস কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, আইএমএছ ইনষ্টিটিউট ফৰ হেল্থকেয়াৰ ইনফৰ্মেটিক্সৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, "আমেৰিকাৰ চিকিৎসকৰ ৫০ শতাংশই স্বাস্থ্যৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে তথ্যৰ বাবে ... ৱিকিপিডিয়াৰ পৰামৰ্শ লৈছে বুলি কয়।[41] ২০০৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত ব্ৰিটিছ কাকত দ্য গাৰ্ডিয়ানত "Can you trust Wikipedia?" য'ত বিশেষজ্ঞৰ এটা পেনেলক তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰৰ সৈতে জড়িত সাতটা প্ৰৱেশ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, পৰ্যালোচনা কৰা প্ৰতিটো প্ৰবন্ধক ০ৰপৰা ১০লৈকে সংখ্যাৰ নাম দিয়া হৈছিল। এই পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধসমূহৰ অধিকাংশই ৫ৰপৰা ৮ৰ ভিতৰত নম্বৰ লাভ কৰিছিল। আটাইতকৈ সাধাৰণ সমালোচনা আছিল গদ্যৰ দুৰ্বল, বা পঢ়াত সহজ বিষয় (তিনিটা উল্লেখ), বাদ দিয়া বা ভুল, প্ৰায়ে সৰু কিন্তু কিছুমান প্ৰবন্ধত মূল বাদ পৰা অন্তৰ্ভুক্ত (তিনিটা উল্লেখ), আৰু দুৰ্বল ভৰসাম্য, কম গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰসমূহক অধিক মনোযোগ দিয়া হৈছিল আৰু বিপৰীতভাৱে (এটা উল্লেখ)। আটাইতকৈ সাধাৰণ প্ৰশংসাবোৰ আছিল বাস্তৱিকতে সঠিক আৰু শুদ্ধ, কোনো চকুত পৰা ভুল নাছিল (চাৰিটা উল্লেখ), আৰু বহু উপযোগী তথ্য, ভালদৰে নিৰ্বাচিত লিংককে ধৰি, যাৰ ফলত "বহু তথ্য দ্ৰুতভাৱে লাভ কৰা" (তিনিটা উল্লেখ) সম্ভৱ হৈছিল।[42] ২০০৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত নেচাৰ আলোচনীয়ে ৱিকিপিডিয়া আৰু এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ প্ৰবন্ধৰ সৰু উপগোটৰ সঠিকতাৰ পৰ্যালোচকৰ মূল্যায়ন বিচৰা অন্ধ অধ্যয়নৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলাফল প্ৰকাশ কৰে। সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত নহোৱা এই অধ্যয়নটো নেচাৰে সুপৰিচিত বিজ্ঞানীসকলৰ জীৱনীকে ধৰি বৈজ্ঞানিক বিষয়ৰ ৪২টা প্ৰবন্ধৰ নিৰ্বাচনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল। নমুনা লোৱা প্ৰবন্ধসমূহত পোৱা বাস্তৱিক ভুল, বাদ পৰা বা বিভ্ৰান্তিকৰ বক্তব্য ৱিকিপিডিয়াৰ বাবে ১৬২ আৰু ব্ৰিটানিকাৰ বাবে ১২৩ (৪:৩)। গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাৰণাসমূহৰ ভুল ব্যাখ্যাৰ দৰে গুৰুতৰ ভুলৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াত ৪টা, আৰু ব্ৰিটানিকাত ৪টা পোৱা গৈছিল (১:১)। অধ্যয়নটোৱে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে "বিজ্ঞানৰ প্ৰৱেশৰ সঠিকতাৰ ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ ওচৰ চাপিছে",[25] যদিও ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰায়ে "দুৰ্বল গঠন" আছিল।[25] এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ফলত নেচাৰে নিজৰ জৰীপ পদ্ধতিৰ অধিক নথি-পত্ৰ প্ৰকাশ কৰে।[43] এই অতিৰিক্ত তথ্যৰ ভিত্তিত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই প্ৰকৃতিৰ অধ্যয়নৰ বৈধতাক অস্বীকাৰ কৰি কয় যে ই "মাৰাত্মকভাৱে ত্ৰুটিপূৰ্ণ।" ব্ৰিটানিকাৰ সমালোচনাৰ ভিতৰত আছিল যে তেওঁলোকৰ কিছুমান প্ৰবন্ধৰ সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থৰ পৰিৱৰ্তে উদ্ধৃতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিছুমান উদ্ধৃতি যুৱ সংস্কৰণৰ বাবে লিখা প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা সংকলন আছিল, প্ৰকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যালোচকসকলৰ বাস্তৱিক দাবী পৰীক্ষা কৰা নাছিল আৰু পৰ্যালোচকসকলে ভুল বুলি লেবেল লগোৱা বহু কথা সম্পাদনাৰ মতামতৰ পাৰ্থক্য আছিল। ব্ৰিটানিকাই আৰু কয় যে "যদিও শিৰোনামত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে 'ৱিকিপিডিয়া ইয়াৰ বিজ্ঞান প্ৰৱেশৰ সঠিকতাৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰিটানিকাৰ ওচৰ চাপিছে', প্ৰবন্ধটোৰ মুখ্য অংশৰ গভীৰতাত পুতি থোৱা সংখ্যাবোৰে ইয়াৰ হুবহু বিপৰীত কথা কৈছিল: ৱিকিপিডিয়াত প্ৰকৃততে ব্ৰিটানিকাতকৈ এক তৃতীয়াংশ বেছি ভুল আছিল।" (আমি তলত দেখুওৱাৰ দৰে, নেচাৰৰ গৱেষণাই ব্ৰিটানিকাৰ ভুলবোৰক গুৰুতৰভাৱে অতিৰঞ্জিত কৰিছিল, গতিকে আমি এই সংখ্যাটো কেৱল সংখ্যাবোৰ উপস্থাপন কৰা হেলনীয়া ধৰণেৰে আঙুলিয়াই দিবলৈহে উল্লেখ কৰিছোঁ। )"[44] প্ৰকৃতিয়ে ব্ৰিটানিকাৰ কিছুমান নিষ্কাশনৰ সংকলিত প্ৰকৃতিক স্বীকাৰ কৰিছিল, কিন্তু ইয়াৰদ্বাৰা অধ্যয়নৰ সিদ্ধান্তক বাতিল কৰা বুলি অস্বীকাৰ কৰিছিল।[45] এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই এইটোও যুক্তি দিছিল যে ভুলসমূহৰ বিভাজনে ইংগিত দিয়ে যে ৱিকিপিডিয়াত হোৱা ভুলসমূহ বেছিভাগেই ভুল তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, আনহাতে ব্ৰিটানিকাৰ ভুলসমূহ "বাদ দিয়াৰ ভুল" আছিল, যাৰ ফলত "চিত্ৰ অনুসৰি ব্ৰিটানিকা ৱিকিপিডিয়াতকৈ বহুত বেছি সঠিক।" [44] তাৰ পিছত প্ৰকৃতিয়ে ব্ৰিটানিকাৰ সঁহাৰি নাকচ কৰি কয় যে ইয়াৰ পৰ্যালোচকসকলৰ কোনো ভুল কোনো এটা বিশ্বকোষৰ সপক্ষে পক্ষপাতিত্ব কৰা নাছিল, কিছুমান ক্ষেত্ৰত ই দুয়োখন বিশ্বকোষৰ প্ৰবন্ধৰ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ব্ৰিটানিকাই নিজৰ "মুকলি চিঠি" খণ্ডন প্ৰকাশ কৰাৰ আগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে বিশেষ উদ্বেগ ভাগ কৰা নাছিল।[47][48] এই দুটাপক্ষৰ মাজত পইণ্ট-ফৰ-পইণ্ট মতানৈক্য যিয়ে সংকলন/পাঠ্য উদ্ধৃতি আৰু অতি সৰু নমুনা আকাৰৰ বিষয়সমূহক সম্বোধন কৰিছিল—উইকিপিডিয়াৰ সপক্ষে ফলাফলক পক্ষপাতিত্ব কৰাৰ যুক্তি দিছিল, বনাম ব্ৰিটানিকাৰ গুণগত নিয়ন্ত্ৰিত বিন্যাসৰ পক্ষত থকা এটা বিস্তৃত, সম্পূৰ্ণ প্ৰবন্ধ, বৃহৎ নমুনাৰ আকাৰৰ অধ্যয়ন—অনলাইন আলোচনাত প্ৰতিধ্বনিত হৈছে,[49][50] নেচাৰ অধ্যয়নৰ উদ্ধৃতি দিয়া প্ৰবন্ধসমূহকে ধৰি, যেনে, য'ত প্ৰবন্ধ/প্ৰবন্ধৰ অংশসমূহ হাতৰদ্বাৰা নিৰ্বাচনৰ বাবে "ত্ৰুটিপূৰ্ণ অধ্যয়ন ডিজাইন", ইয়াৰ ১০০,০০০ তকৈ অধিক ব্ৰিটানিকা আৰু ১০ লাখতকৈ অধিক ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ ৪০টা প্ৰবন্ধ তুলনা কৰাত অধ্যয়নৰ "পৰিসংখ্যাগত শক্তি"ৰ অভাৱ, আৰু কোনো অধ্যয়নৰ পৰিসংখ্যা বিশ্লেষণৰ অনুপস্থিতি (যেনে, অধ্যয়নৰ বাবে আস্থাৰ ব্যৱধানৰ ৰিপৰ্ট দিয়া ফলাফল)ও লক্ষ্য কৰা হৈছে।[51] বিজ্ঞান যোগাযোগকাৰী জনাথন জেৰীয়ে ২০২৪ চনত কৈছিল যে এই অধ্যয়ন ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, আৰু তেতিয়াৰপৰাই ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ ওপৰত প্ৰায় প্ৰতিখন বিজ্ঞান গৱেষণা পত্ৰতে ইয়াৰ উদ্ধৃতি দিয়া হৈছে, কিন্তু এই ধৰণৰ গৱেষণাই মাত্ৰ এটা "স্নেপশ্বট"হে প্ৰদান কৰিব আৰু দ্ৰুতভাৱে অবিশ্বাস্য হৈ পৰিব।[52] ২০০৬ চনৰ জুন মাহত আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ বিশেষজ্ঞ অধ্যাপক ৰয় ৰ’জেনজৱেইগে ২৫ জন আমেৰিকান লোকৰ ৱিকিপিডিয়া জীৱনীৰ তুলনা এনকাৰ্টা আৰু আমেৰিকান নেচনেল বায়’গ্ৰাফী অনলাইনত পোৱা সংশ্লিষ্ট জীৱনীৰ সৈতে প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ লিখিছে যে ৱিকিপিডিয়াই "আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ নাম, তাৰিখ আৰু পৰিঘটনাৰ প্ৰতিৱেদন দিয়াত আচৰিত ধৰণে সঠিক" আৰু কিছুমান ভুলক "বহুলভাৱে প্ৰচলিত কিন্তু ভুল বিশ্বাস" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। কিন্তু তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ৱিকিপিডিয়াই প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু তুচ্ছ সবিশেষৰ মাজত পাৰ্থক্য স্থাপন কৰাত ব্যৰ্থ হয়, আৰু উত্তম উল্লেখ প্ৰদান নকৰে। তেওঁ ৱিকিপিডিয়াৰ "বুনিব পৰা বিশ্লেষণ আৰু ব্যাখ্যা, আৰু স্পষ্ট আৰু আকৰ্ষণীয় গদ্য"ৰ অভাৱৰ বিষয়েও অভিযোগ কৰিছিল।[53][nb 2] ২০০৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০০৬ চনৰ মে' মাহলৈকে ডমিংগেজ হিলছৰ কেলিফৰ্ণিয়া ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ তথ্য ব্যৱস্থাৰ অধ্যাপক লেৰী প্ৰেছে কৰা ৱেব ভিত্তিক সমীক্ষাত "ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ সঠিকতা আৰু সম্পূৰ্ণতা"ৰ মূল্যায়ন কৰা হৈছে।[54] এটা লেখাৰ মূল্যায়নৰ বাবে পঞ্চাশজন লোকে নিমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰিলে। পঞ্চাশজনৰ ভিতৰত ছয়সত্তৰ শতাংশই (৭৬%) ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধটো সঠিক বুলি একমত বা দৃঢ়তাৰে সন্মত হয় আৰু ছয়চল্লিছ শতাংশই (৪৬%) এই প্ৰবন্ধটো সম্পূৰ্ণ বুলি একমত বা দৃঢ়ভাৱে সন্মত হয়। আঠাইশজন লোকে তেওঁলোকে পৰ্যালোচনা কৰা প্ৰবন্ধটোক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ একেটা বিষয়ৰ প্ৰবন্ধৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। সঠিকতাৰ ওপৰত মতামত দুয়োখন বিশ্বকোষৰ মাজত প্ৰায় সমান আছিল (৬খনে ব্ৰিটানিকাৰ পক্ষত, ৭খনে ৱিকিপিডিয়াৰ পক্ষত, ৫খনে সমান বুলি কয়), আৰু আঠাইশখনৰ ভিতৰত এঘাৰখনে (৬১%) ৱিকিপিডিয়াক কিছু পৰিমাণে বা যথেষ্ট বেছি সম্পূৰ্ণ বুলি বিবেচনা কৰিছিল, আঠাইশখনৰ ভিতৰত সাতখনে (৩৯%) ব্ৰিটানিকাৰ বাবে। সমীক্ষাটোত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক যাদৃচ্ছিকভাৱে নিৰ্বাচন কৰাৰ চেষ্টা কৰা হোৱা নাছিল আৰু অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক কেনেকৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল সেয়া স্পষ্ট নহয়।[55] জাৰ্মান কম্পিউটিং আলোচনীয়ে ২০০৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ব্ৰকহাউছ মাল্টিমিডিয়াল, মাইক্ৰ'ছফ্ট এনকাৰ্টা আৰু জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়াৰ তুলনা কৰিছিল: বিশেষজ্ঞসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত ৬৬টা প্ৰবন্ধৰ মূল্যায়ন কৰিছিল। সামগ্ৰিক স্ক'ৰত ৱিকিপিডিয়াক ৫ পইণ্টৰ ভিতৰত ৩.৬ পইণ্ট (B-) ৰেটিং দিয়া হৈছিল।[56] ২০০৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত c't ৰ দ্বিতীয়টো পৰীক্ষাত ১৫০টা সন্ধান শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, ইয়াৰে ৫৬টা নিবিড়ভাৱে মূল্যায়ন কৰা হৈছিল, চাৰিটা ডিজিটেল বিশ্বকোষ তুলনা কৰিবলৈ: Bertelsmann Enzyklopädie 2007, Brockhaus Multimedial premium 2007, Encarta 2007 Enzyklopädie আৰু ৱিকিপিডিয়া। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি: "আমি মুক্ত বিশ্বকোষৰ গ্ৰন্থসমূহত ইয়াৰ বাণিজ্যিক প্ৰতিযোগীসকলৰ গ্ৰন্থতকৈ অধিক ভুল বিচাৰি পোৱা নাছিলো।" [57] ৱিকিপিডিয়াক অৰ্থনীতিবিদসকলৰ ধাৰণাসমূহৰ নিখুঁত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ সংজ্ঞাৰ লগত খাপ খোৱা বুলি চাই জৰ্জ ব্ৰেগেছে (গুৱেলফ-হাম্বাৰ বিশ্ববিদ্যালয়) ৱিকিপিডিয়াৰ সাতজন শীৰ্ষস্থানীয় পশ্চিমীয়া দাৰ্শনিকৰ ওপৰত লিখা প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰিছিল: এৰিষ্টটল, প্লেটো, ইমানুৱেল কাণ্ট, ৰেনে ডেকাৰ্ট, জৰ্জ উইলহেম ফ্ৰেড্ৰিখ হেগেল, থমাছ একুইনাছ আৰু জন লক। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহক দৰ্শনৰ চাৰিখন তথ্যসূত্ৰৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা বিষয়-বস্তুৰ একমত তালিকাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। ব্ৰেগেছে বিচাৰি উলিয়াইছিল যে গড়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহে মাত্ৰ ৫২% সহমতৰ বিষয়-বস্তুহে সামৰি লৈছিল। কোনো ভুল পোৱা নগ'ল যদিও ইয়াত উল্লেখযোগ্য বাদ দিয়া হৈছিল।[58] পিচি প্ৰ’ আলোচনীয়ে (আগষ্ট ২০০৭) বিশেষজ্ঞসকলক তেওঁলোকৰ বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্ৰৰ চাৰিটা প্ৰবন্ধ (এটা সৰু নমুনা) ৱিকিপিডিয়া, ব্ৰিটানিকা আৰু এনকাৰ্টাৰ মাজত তুলনা কৰিবলৈ কয়। প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ৱিকিপিডিয়াক "বহুতাংশে শুদ্ধ", "ভালকৈ চম্ভালিব পৰা", "ভাল কাম কৰে", "খেল তথ্যৰ বাবে ভাল" আৰু "ব্যাপকভাৱে সঠিক" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। এটা প্ৰবন্ধত "শেষৰফালে লক্ষণীয় অৱনতি ঘটিছিল" আনহাতে আন এটাত "স্পষ্ট আৰু অধিক মাৰ্জিত" লেখা আছিল, তৃতীয়টোক কম ভালকৈ লিখা কিন্তু প্ৰতিযোগীসকলতকৈ ভাল বিশদ বুলি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল আৰু চতুৰ্থটো প্ৰবন্ধ "এনকাৰ্টা বা ব্ৰিটানিকাৰ সমতুল্যতকৈ অধ্যয়নশীল ছাত্ৰৰ বাবে অধিক উপকাৰী" বুলি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধত কোনো গুৰুতৰ ভুল লক্ষ্য কৰা হোৱা নাছিল, আনহাতে এটা এনকাৰ্টা আৰু এটা ব্ৰিটানিকাৰ প্ৰবন্ধত গুৰুতৰ ভুল লক্ষ্য কৰা হৈছিল।[59] ২০০৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ আলোচনী পিচি অথৰিটিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ সঠিকতাৰ ওপৰত এটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে। প্ৰবন্ধটোত ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তুক অন্যান্য জনপ্ৰিয় অনলাইন বিশ্বকোষ অৰ্থাৎ ব্ৰিটানিকা আৰু এনকাৰ্টাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। আলোচনীখনে বিশেষজ্ঞসকলক তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে জড়িত প্ৰবন্ধসমূহৰ মূল্যায়ন কৰিবলৈ কয়। মুঠ চাৰিটা প্ৰবন্ধ তিনিজন বিশেষজ্ঞই পৰ্যালোচনা কৰিছিল। ৱিকিপিডিয়া আন বিশ্বকোষৰ সৈতে তুলনাযোগ্য আছিল, ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শ্ৰেণীত শীৰ্ষস্থান দখল কৰিছিল।[60] ২০০৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত জাৰ্মান আলোচনী ষ্টাৰনে জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়া আৰু ব্ৰকহাউছ এনজাইক্লোপেডিৰ ১৫ খণ্ডৰ সংস্কৰণৰ অনলাইন সংস্কৰণৰ তুলনাৰ ফলাফল প্ৰকাশ কৰে। এই পৰীক্ষাটো এটা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (কলনস্থিত WIND GmbH)ক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল, যাৰ বিশ্লেষকসকলে প্ৰতিটো বিশ্বকোষৰপৰা (ৰাজনীতি, ব্যৱসায়, ক্ৰীড়া, বিজ্ঞান, সংস্কৃতি, মনোৰঞ্জন, ভূগোল, চিকিৎসা, ইতিহাস আৰু ধৰ্ম সামৰি লোৱা) ৫০টা প্ৰবন্ধ চাৰিটা মাপকাঠী (সঠিকতা, সম্পূৰ্ণতা, সময়োপযোগীতা আৰু স্পষ্টতা)ৰ ওপৰত মূল্যায়ন কৰিছিল আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহ গড় হিচাপত অধিক সঠিক বুলি বিচাৰ কৰিছিল (১ৰপৰা ৬লৈকে স্কেলত ১.৬ বনাম ব্ৰকহাউছৰ বাবে ২.৩, ১টা শ্ৰেষ্ঠ আৰু ৬টা আটাইতকৈ বেয়া)। ৱিকিপিডিয়াৰ কভাৰেজও অধিক সম্পূৰ্ণ আৰু শেহতীয়া হোৱা দেখা গৈছিল; কিন্তু ব্ৰকহাউছক অধিক স্পষ্টকৈ লিখা বুলি বিবেচিত কৰা হৈছিল, আনহাতে ৱিকিপিডিয়াৰ কেইবাটাও প্ৰবন্ধক অবিশেষজ্ঞৰ বাবে অতি জটিল বুলি সমালোচনা কৰা হৈছিল আৰু বহুতো প্ৰবন্ধক অতি দীঘলীয়া বুলি সমালোচনা কৰা হৈছিল।[61][62][63] ২০০৮ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ সংখ্যাত ব্ৰিটিছ কম্পিউটিং আলোচনী পিচি প্লাছে ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াক ৱৰ্ল্ড বুক এনচাইক্লোপিডিয়া আৰু এনচাইক্লোপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ ডিভিডি সংস্কৰণৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল, প্ৰত্যেকৰে বাবে ৰেণ্ডম বিষয়ৰ শৃংখলাৰ কভাৰেজৰ মূল্যায়ন কৰিছিল। ইয়াৰ সামৰণিত "তিনিও ক্ষেত্ৰতে বিষয়-বস্তুৰ মান ভাল" আৰু ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীসকলক পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে "সচেতন হওক যে ভুল সম্পাদনা হয়, আৰু অদ্ভুত যেন লগা যিকোনো বস্তু দ্বিতীয় উৎসৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰক।" কিন্তু ৱিকিপিডিয়াৰ বিপুলসংখ্যক মূল্যৱান আৰু সঠিক তথ্যৰে ভৰি আছে।" [64] ২০০৮ চনত ৰেফাৰেন্স চাৰ্ভিচেছ ৰিভিউত প্ৰকাশিত এখন গৱেষণা পত্ৰত ঐতিহাসিক বিষয়ৰ ওপৰত নটা ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা, দ্য ডিকচনেৰী অৱ আমেৰিকান হিষ্ট্ৰী আৰু আমেৰিকান নেচনেল বায়'গ্ৰাফী অনলাইনৰ সমকক্ষসমূহৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। গৱেষণা পত্ৰখনত দেখা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশৰ সামগ্ৰিক সঠিকতাৰ হাৰ ৮০ শতাংশ, আনহাতে আন বিশ্বকোষসমূহৰ সঠিকতাৰ হাৰ ৯৫ৰপৰা ৯৬ শতাংশ।[65] ২০১০ চনৰ এক অধ্যয়নত দেশসমূহৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠাসমূহ চাইটটোৰ পৰীক্ষণযোগ্যতাৰ নীতিৰ সৈতে কিমানখিনি মিল আছে তাৰ মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। এই নীতিৰ বিপৰীতে এই প্ৰবন্ধসমূহৰ বহু দাবী উদ্ধৃতিৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হোৱা নাছিল আৰু যিবোৰ দাবী আছিল, সেইবোৰৰ বহুতো, একাডেমিক আলোচনীৰ প্ৰবন্ধৰ পৰিৱৰ্তে জনপ্ৰিয় সংবাদ মাধ্যম আৰু চৰকাৰী ৱেবছাইটৰপৰা পোৱা গৈছিল।[66] ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ব্ৰিগম ইয়ং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এডাম ব্ৰাউনে পি এছ পলিটিকেল ছায়েন্স এণ্ড পলিটিক্স আলোচনীত এটা অধ্যয়ন প্ৰকাশ কৰিছিল য'ত "প্ৰাৰ্থী, নিৰ্বাচন আৰু পদবীধাৰীৰ বিষয়ে হাজাৰ হাজাৰ ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ" পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে এই প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্যসমূহ সঠিক হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকিলেও পৰীক্ষা কৰা প্ৰবন্ধসমূহত বাদ দিয়াৰ বহুতো ভুল আছে।[67] ২০১২ চনত শ্বেন গ্ৰীণষ্টেইনৰ সহ-লেখকত কৰা এক অধ্যয়নত আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ এটা দশকৰ প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি দেখা গৈছে যে কোনো এটা প্ৰবন্ধত যিমানেই অধিক অৱদানকাৰী থাকে সিমানেই ই অধিক নিৰপেক্ষ হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, যিটো লিনাছৰ আইনখনৰ সংকীৰ্ণ ব্যাখ্যাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি।[68] ৰিভলি আৰু অন্যান্য। (২০১২)এ ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্বাচিত মানসিক স্বাস্থ্য বিষয়ৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা আৰু মনোৰোগ চিকিৎসাৰ এখন পাঠ্যপুথিৰ সংশ্লিষ্ট প্ৰবন্ধৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। তেওঁলোকে বিশেষজ্ঞসকলক প্ৰবন্ধৰ বিষয়-বস্তুৰ সঠিকতা, শেহতীয়াতা, কভাৰেজৰ বিস্তৃতি, উল্লেখ আৰু পঠনযোগ্যতাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেটিং দিবলৈ কয়। পঠনযোগ্যতাৰ বাহিৰে সকলো মাপকাঠীতে ৱিকিপিডিয়াই সৰ্বাধিক নম্বৰ লাভ কৰে আৰু লেখকসকলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে ৱিকিপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ দৰে ভাল বা ইয়াতকৈ ভাল আৰু এটা মানক পাঠ্যপুথি।[24] ২০১৪ চনৰ নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিচিনৰ এটা দৃষ্টিভংগীৰটুকুৰাত ২২টা প্ৰেছক্ৰিপচন ঔষধৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠা পৰীক্ষা কৰি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল যে সেইবোৰক শেহতীয়াকৈ এফ ডি এৰ সুৰক্ষা সতৰ্কবাণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আপডেট কৰা হৈছে নেকি। ইয়াত দেখা গৈছে যে এই পৃষ্ঠাসমূহৰ ৪১% সতৰ্কবাণীৰ পিছত দুসপ্তাহৰ ভিতৰত আপডেট কৰা হৈছিল, ২৩% পৃষ্ঠা দুসপ্তাহতকৈ অধিক পিছত আপডেট কৰা হৈছিল আৰু বাকী ৩৬% পৃষ্ঠা ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰীলৈকে ১ বছৰতকৈ অধিক সময়ৰ পাছত সতৰ্কবাণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আপডেট কৰা হোৱা নাছিল।[69] ২০১৪ চনত জাৰ্নেল অৱ দ্য আমেৰিকান ফাৰ্মাচিষ্ট এছ'চিয়েচনত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়নত বনৌষধি পৰিপূৰকসমূহৰ বিষয়ে ১৯টা ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে এই সকলোবোৰ প্ৰবন্ধতে ইয়াৰ "চিকিৎসামূলক ব্যৱহাৰ আৰু বিৰূপ প্ৰভাৱ"ৰ বিষয়ে তথ্য আছে, কিন্তু এইটোও সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে "কেইবাটাও ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া, গৰ্ভাৱস্থা আৰু বিৰোধিতাৰ বিষয়ে তথ্যৰ অভাৱ।" সেয়েহে অধ্যয়নটোৰ লেখকসকলে পৰামৰ্শ দিছিল যে ৰোগীয়ে প্ৰশ্ন কৰা বনৌষধি পৰিপূৰকসমূহৰ বিষয়ে তথ্যৰ উৎস হিচাপে কেৱল ৱিকিপিডিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰিব।[70] ২০১৪ চনত PLOS ONE ত প্ৰকাশিত আন এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ঔষধ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিৰ তুলনাত ৱিকিপিডিয়াৰ ফাৰ্মাক’লজীৰ তথ্য ৯৯.৭% সঠিক, আৰু ৱিকিপিডিয়াত এনে তথ্যৰ সম্পূৰ্ণতা ৮৩.৮%। অধ্যয়নটোৱে এইটোও নিৰ্ণয় কৰে যে এই ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ সম্পূৰ্ণতা "ফাৰ্মাকোকাইনেটিক্স" শ্ৰেণীত সৰ্বনিম্ন (৬৮%) আৰু "ইণ্ডিকেচন" শ্ৰেণীত সৰ্বাধিক (৯১.৩%)। লেখকসকলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে যে "ৱিকিপিডিয়া হৈছে স্নাতক চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে ঔষধ সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ এক সঠিক আৰু বিস্তৃত উৎস।" [71] বিশেষজ্ঞৰ মতামত লাইব্ৰেৰিয়ানসকলৰ মতামত ২০০৪ চনত দ্য গাৰ্ডিয়ানৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত আত্মবৰ্ণিত তথ্য বিশেষজ্ঞ আৰু ইণ্টাৰনেট পৰামৰ্শদাতা[72] ফিলিপ ব্ৰেডলিয়ে কৈছিল যে তেওঁ ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ নকৰে আৰু "এজনো লাইব্ৰেৰিয়ানৰ বিষয়ে অৱগত নহয় যিয়ে ব্যৱহাৰ কৰিব।" তাৰ পিছত তেওঁ বুজাই দিলে যে "মূল সমস্যাটো হ'ল কৰ্তৃত্বৰ অভাৱ।" ছপা প্ৰকাশনৰ সহায়ত প্ৰকাশকে নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে তেওঁলোকৰ তথ্য নিৰ্ভৰযোগ্য, কিয়নো তেওঁলোকৰ জীৱিকা ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। কিন্তু এনেকুৱা কিবা এটাৰ সৈতে, সেই সকলোবোৰ খিৰিকীৰে বাহিৰলৈ ওলাই যায়।" [73] ২০০৫ চনত অণ্টাৰিঅ'ৰ ট্ৰেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুথিভঁৰালটোৱে কয় যে ৱিকিপিডিয়াত বহুতো প্ৰবন্ধ আছে যিবোৰ "দীঘলীয়া আৰু ব্যাপক", কিন্তু "ভুল তথ্য আৰু পক্ষপাতিত্বৰ বাবে বহুত ঠাই আছে [আৰু] প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ড আৰু গভীৰতা দুয়োটাতে বহুত পৰিৱৰ্তনশীলতা আছে।" ইয়াত আৰু কোৱা হৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতা আছে, ইয়াৰ "কাৰিকৰী বিষয়ৰ উৎকৃষ্ট কভাৰেজ আছে" আৰু প্ৰবন্ধসমূহ "প্ৰায়ে দ্ৰুতভাৱে যোগ কৰা হয় আৰু, ফলস্বৰূপে, সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনাৰ কভাৰেজ যথেষ্ট ভাল", ইয়াক এই কামত অক্ষম পৰম্পৰাগত উৎসৰ সৈতে তুলনা কৰিলে। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি প্ৰয়োজন অনুসৰি কোনোবাই সমালোচনাত্মকভাৱে চিন্তা কৰিব লাগে আৰু নিজৰ উৎসৰ উপযুক্ততা মূল্যায়ন কৰিব লাগে, "আপুনি তথ্য বিচাৰিছে নেকি বা মতামত বিচাৰিছে নেকি, আপুনি এটা বিষয় অন্বেষণ কৰাৰ সময়ত কিমান গভীৰ হ'ব বিচাৰে, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু সঠিকতাৰ গুৰুত্ব, আৰু সময়োপযোগী বা শেহতীয়া তথ্যৰ গুৰুত্ব", আৰু লগতে কয় যে ৱিকিপিডিয়াক যিকোনো পৰিস্থিতিত "আৰম্ভণি বিন্দু" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।[74] লাইব্ৰেৰিয়ান জাৰ্নেলৰদ্বাৰা ২০০৬ চনত ৱিকিপিডিয়াৰ পৰ্যালোচনা, লাইব্ৰেৰিয়ানৰ এটা পেনেল ব্যৱহাৰ কৰি, "উল্লেখযোগ্য সামগ্ৰীৰ আটাইতকৈ কঠিন সমালোচকসকলে, যিয়েই নহওক কিয়", "দীৰ্ঘদিনীয়া পৰ্যালোচকসকলক" ৱিকিপিডিয়াৰ তিনিটা ক্ষেত্ৰ (জনপ্ৰিয় সংস্কৃতি, সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতি আৰু বিজ্ঞান) মূল্যায়ন কৰিবলৈ কয় আৰু এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয়: "সীমিত পেছাদাৰী ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰতি গৌৰৱ কৰা সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত এতিয়াও সাৱধানে আগবাঢ়ি যোৱাৰ কাৰণ আছে যদিও বহুতো উৎসাহজনক চিন প্ৰকাশ কৰে যে (এতিয়াৰ বাবে অন্ততঃ) ৱিকিপিডিয়াক লাইব্ৰেৰিয়ানৰ অনুমোদনৰ ছীল প্ৰদান কৰা হ'ব পাৰে।" 'বিতৰ্কিত ঐতিহাসিক আৰু সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনাসমূহ অন্বেষণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা এজন পৰ্যালোচকে কয় যে, "ৱিকিপিডিয়াই বিতৰ্কিত বিষয়সমূহৰ বস্তুনিষ্ঠ উপস্থাপনত মই সন্তুষ্ট হৈছিলো" কিন্তু "চাইবাৰস্পেচত ওপঙি থকা বহু তথ্যৰ দৰেই, মতামতৰপৰা তথ্য উলিওৱাত এক সুস্থ মাত্ৰাৰ সন্দেহ আৰু দক্ষতাৰ প্ৰয়োজন।" আন পৰ্যালোচকসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে ইয়াত "বহুত তাৰতম্য" আছে কিন্তু "ভাল বিষয়-বস্তুৰ প্ৰচুৰতা আছে।" [75] ২০০৭ চনত আমেৰিকান লাইব্ৰেৰী এছ'চিয়েচনৰ (ALA) প্ৰাক্তন সভাপতি মাইকেল গ'ৰমেনে এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা ব্লগত উল্লেখ কৰিছিল যে "ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰক উৎসাহিত কৰা এজন অধ্যাপক এজন ডায়েটিচিয়ানৰ বৌদ্ধিক সমতুল্য যিয়ে সকলো বস্তুৰে সৈতে বিগ মেকৰ স্থিৰ খাদ্যৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।" [76] ইনফৰ্মেচন টুডে (মাৰ্চ ২০০৬)-এ লাইব্ৰেৰিয়ান নেন্সি অ'নিলৰ (চাণ্টা মনিকা পাব্লিক লাইব্ৰেৰী চিষ্টেমৰ ৰেফাৰেন্স চাৰ্ভিচেছৰ প্ৰধান লাইব্ৰেৰিয়ান)ৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে "লাইব্ৰেৰী সম্প্ৰদায়ত ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে ভালেখিনি সন্দেহ আছে" কিন্তু "তেওঁ আনন্দৰে স্বীকাৰ কৰে যে ৱিকিপিডিয়াই অনুসন্ধানৰ বাবে এটা ভাল আৰম্ভণিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰে। আপুনি পৰিভাষা, নাম আৰু অনুভৱ পায় বিষয়।" [77] পিচি প্ৰ'ই (আগষ্ট ২০০৭) ব্ৰিটিছ লাইব্ৰেৰীৰ ইউৰোপীয় আৰু আমেৰিকান সংগ্ৰহৰ মুৰব্বী ষ্টিফেন বেৰীৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে "ৱিকিপিডিয়া সম্ভাৱনাময়ভাৱে এটা ভাল বস্তু—ই নতুন পৰিঘটনাৰ প্ৰতি দ্ৰুত সঁহাৰি প্ৰদান কৰে, আৰু পুৰণি বস্তুৰ নতুন প্ৰমাণৰ প্ৰতি।" প্ৰবন্ধটোৰ সামৰণিত কোৱা হৈছে: "[বেৰী]ৰ বাবে সমস্যাটো ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তুৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা ইমানেই নহয় যে ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ ধৰণটোহে।" 'এইটো ইতিমধ্যে গৱেষকৰ বাবে প্ৰথম বন্দৰ হৈ পৰিছে', বাৰীয়ে কয়, তাৰ আগতে লক্ষ্য কৰাৰ আগতে যে এইটো "যেতিয়া তেওঁলোকে আৰু আগুৱাই নাযায় তেতিয়াৰ বাহিৰে সমস্যাজনক নহয়।" বাৰীৰ মতে ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰাৰ কৌশলটো হ'ল এইটো বুজা যে "কেৱল ই বিশ্বকোষত (বিনামূলীয়া, ৱেব বা ছপা) থকাৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে ই সঁচা। প্ৰমাণ বিচাৰক ... আৰু অৰিহণা যোগাওক।" [59] বিতৰ্কিত বিষয়ৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ ২০০৬ চনত কানাডিয়ান লাইব্ৰেৰী এছ'চিয়েচনৰ (CLA)[78] ৰ বাবে এটা প্ৰবন্ধত ৱিকিপিডিয়াৰ পদ্ধতি, প্ৰক্ৰিয়া আৰু ফলাফলৰ বিষয়ে গভীৰভাৱে আলোচনা কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে মন্তব্য কৰা হৈছিল যে বিতৰ্কিত বিষয়সমূহত "আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য কথাটো হ'ল যে দুয়োপক্ষই প্ৰকৃততে ইজনে সিজনক জড়িত কৰিছিল আৰু প্ৰবন্ধটোৰ এনে এটা সংস্কৰণৰ আলোচনা কৰিছিল যাৰ সৈতে দুয়োজনে কম-বেছি পৰিমাণে টিকি থাকিব পাৰে।" লেখকে মন্তব্য কৰিছে যে: আচলতে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰথমতে দেখাতকৈ অধিক প্ৰতিষ্ঠানিক গাঁথনি আছে। প্ৰায় ৮০০ অভিজ্ঞ ব্যৱহাৰকাৰীক প্ৰশাসক হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে, বাইণ্ডিং আৰু লুজিঙৰ বিশেষ ক্ষমতাৰ সৈতে: তেওঁলোকে প্ৰবন্ধসমূহ সুৰক্ষিত আৰু আনসুৰক্ষা, মচি পেলাব আৰু মচি পেলাব আৰু পুনৰ ঘূৰাই আনিব পাৰে, আৰু ব্যৱহাৰকাৰীসকলক ব্লক আৰু আনব্লক কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে নিজৰ ক্ষমতাক নিৰপেক্ষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰি সমাজৰ সহমত গঠন আৰু কাৰ্যকৰী কৰাটো আশা কৰা হয়। তেওঁলোকৰ হস্তক্ষেপৰ প্ৰভাৱ বেছিভাগ বিতৰ্কিত প্ৰবন্ধৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত দেখা যায়। ৱিকিপিডিয়া এই দীৰ্ঘদিন ধৰি বাচি আছে কাৰণ ইয়াক সংঘটিত কৰাতকৈ ভাঙি-ছিঙি উলটিব পৰাটো সহজ... শ্বি আৰু অন্যান্যই ৰাজনীতি, সামাজিক বিষয় আৰু বিজ্ঞানৰ সৈতে জড়িত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ সকলো সম্পাদনাৰ বিষয়-বস্তু বিশ্লেষণৰ ভিত্তিত ২০১৭ চনত "মেৰুকৃত ভিৰৰ জ্ঞান"ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি ইয়াৰ আৰম্ভণিৰপৰা ২০১৬ চনৰ ১ ডিচেম্বৰলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰায় ৫ শতাংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা প্ৰায় ২ লাখ ৩৩ হাজাৰ প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকে লিখিছে: "ৰাজনৈতিক ভাষণ [অন্ততঃ আমেৰিকাত] শেহতীয়া বছৰবোৰত লক্ষণীয়ভাৱে অধিক মেৰুকৃত হৈ পৰিছে... . [D]বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ তথ্যৰ প্ৰৱেশ গণতান্ত্ৰিক কৰাৰ আৰম্ভণিতে বিশ্বব্যাপী ৱেবৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়াৰ পাছতো, সংবাদ মাধ্যমৰ পছন্দ আৰু ছ'চিয়েল নেটৱৰ্কিং প্লেটফৰ্ম বৃদ্ধি কৰা... [সৃষ্টি কৰা] প্ৰতিধ্বনি কক্ষ যিয়ে ... ব্যক্তিগত সিদ্ধান্তৰ মানদণ্ড হ্ৰাস কৰে, ... পৰিচয়-অসঙ্গতিপূৰ্ণ মতামতক ৰেহাই দিয়ে, উদ্দীপিত কৰে আৰু তথাপি, এটা বৃহৎ সাহিত্যই তথ্য, সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ সহযোগিতামূলক উৎপাদনত সামাজিক পাৰ্থক্যই প্ৰয়োগ কৰিব পৰা ইতিবাচক প্ৰভাৱৰ নথিভুক্ত কৰে। তেওঁলোকে লাখ লাখ ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকৰ সম্পাদনাৰ ইতিহাসক ৭ পইণ্টৰ ৰাজনৈতিক চিনাক্তকৰণ স্কেললৈ অনুবাদ কৰিছিল আৰু সেইটোক মেচিন লাৰ্নিং এলগৰিদমৰ জৰিয়তে নিযুক্ত ৱিকিপিডিয়াৰ ছয় স্তৰৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডৰ স্ক’ৰ (ষ্টাব, ষ্টাৰ্ট, চি, বি, ভাল, বৈশিষ্ট্যযুক্ত)ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। তেওঁলোকে দেখিলে যে "অধিক মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ অধিক সুষম নিয়োজিত হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে... [আৰু] উচ্চ মেৰুকৰণ উচ্চমানৰ সৈতে জড়িত।" [79] একাডেমী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক বছৰ (২০০০–২০১৯) ৱিকিপিডিয়াক এটা নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস হিচাপে অনুভূত ব্যৰ্থতাৰ বাবেও শিক্ষাবিদসকলে সমালোচনা কৰিছিল আৰু কাৰণ ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকসকলৰ তেওঁলোকে অৰিহণা যোগোৱা বিষয়সমূহৰ কোনো বিশেষজ্ঞতা, দক্ষতা বা প্ৰমাণ-পত্ৰ নাথাকিবও পাৰে।[80][81] হুইটিয়াৰ কলেজৰ এজন গণিতজ্ঞ এড্ৰিয়ান ৰিস্কিনে মন্তব্য কৰিছে যে অতি কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ গণিতজ্ঞসকলে গণিতজ্ঞৰ বাবে লিখিব পাৰে যদিও অধিক সাধাৰণ গণিতৰ বিষয় যেনে বহুপদৰ ওপৰত লিখা প্ৰবন্ধটো অতি অপেছাদাৰী ধৰণেৰে লিখা হয় আৰু কেইবাটাও স্পষ্ট ভুল থাকে।[82] যিহেতু ৱিকিপিডিয়াক নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস বুলি ধৰিব নোৱাৰি, সেয়েহে বহু বিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ত আনুষ্ঠানিক গৱেষণা পত্ৰ লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ গ্ৰহণ কৰা নহয় আৰু কিছুমান শিক্ষানুষ্ঠানে ইয়াক প্ৰাথমিক উৎস হিচাপে নিষিদ্ধ কৰাৰ বিপৰীতে আন কিছুমানে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল বাহ্যিক উৎসৰ পইণ্টাৰত সীমাবদ্ধ কৰি ৰাখিছে।[80][83][84] কিন্তু নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস নহয় বুলি কৰা সমালোচনা কেৱল ৱিকিপিডিয়াৰ বাবেই নহয়, সাধাৰণতে বিশ্বকোষৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হ'ব পাৰে—কিছুমান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তাই যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিৰ্ধাৰিত কামত ছপা ভিত্তিক বিশ্বকোষৰ উদ্ধৃতি দিয়ে তেতিয়া আপ্লুত নহয়।[85] কিন্তু এই চিন্তাৰ বাবেই যেন প্ৰশিক্ষকসকলে শিক্ষাবিদ্যাত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰক তুচ্ছজ্ঞান কৰিছে। গৱেষক আৰু শিক্ষাবিদসকলে কয় যে ৱিকিপিডিয়াক চূড়ান্ত গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে ১০০ শতাংশ সঠিক উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ নহ’বও পাৰে যদিও গৱেষণাৰ বাবে ই এক মূল্যৱান জাম্পিং অফ পইণ্ট যিটো সমালোচনাত্মকভাৱে আগবঢ়ালে বহু সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত যিটো নোহোৱা হ’ব পাৰে সেয়া হ’ল মাধ্যমিক আৰু উচ্চ শিক্ষাত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সমালোচনাত্মক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া। পলক, জনষ্টন আৰু এভাৰ্ছৰ মতে, শিক্ষাবিদসকলে ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে উলাই কৰিব নালাগে (বাদ দিয়াৰ ভুলতকৈ ভুল কম) বৰঞ্চ ইয়াক সমৰ্থন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব লাগে, আৰু সমালোচনাত্মক চিন্তাধাৰাৰ দক্ষতাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৱিকিপিডিয়াক শিক্ষাৰ আহিলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ শিকাব লাগে যিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক অনলাইন বিশ্বকোষত পোৱা তথ্যসমূহ ফিল্টাৰ কৰি তেওঁলোকৰ তথ্যসমূহ সমালোচনাত্মকভাৱে বিশ্লেষণ কৰাত সহায় কৰিব।[86] ২০০৬ চনত নটিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তথ্য ব্যৱস্থাৰ বিজনেছ স্কুলৰ প্ৰবক্তাই[87] কাৰিকৰী ৱেবছাইট আৰ্ছ টেকণিকাত কৰা এক পৰ্যালোচনাৰ বিষয়-বস্তু,[88] ৫৫ জন শিক্ষাবিদক ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰবন্ধসমূহ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ কোৱা এক অভিজ্ঞতাভিত্তিক অধ্যয়নত যিবোৰ হয় তেওঁলোকৰ বিশেষজ্ঞ ক্ষেত্ৰৰ (গোট ১) বা যাদৃচ্ছিকভাৱে বাছনি কৰা (গ্ৰুপ ২) আছিল, এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে: "বিশেষজ্ঞসকলে উইকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ বিচাৰি পাইছিল।" প্ৰবন্ধসমূহ অবিশেষজ্ঞসকলতকৈ অধিক বিশ্বাসযোগ্য হ’ব লাগে। ইয়াৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ৱিকিপিডিয়াৰ সঠিকতা অধিক। কিন্তু ফলাফলসমূহক ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভৰযোগ্য সম্পদ হিচাপে সমৰ্থন হিচাপে গণ্য কৰা উচিত নহয় কাৰণ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে ১৩ শতাংশ প্ৰবন্ধত ভুল আছে (১০% বিশেষজ্ঞই অনিৰ্দিষ্ট মাত্ৰাৰ বাস্তৱিক ভুলৰ কথা জনাইছে, ইয়াৰে ৩% বানান ভুলৰ কথা জনাইছে)।" [89] মিনেছ’টাৰ কাৰ্লেটন কলেজৰ গ’ল্ড লাইব্ৰেৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ একাডেমীত ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা এটা ৱেব পেজ আছে। ইয়াত দৃঢ়তাৰে কোৱা হৈছে যে "ৱিকিপিডিয়া নিঃসন্দেহে এক মূল্যৱান আৰু তথ্যসমৃদ্ধ সম্পদ", কিন্তু ইয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ "নিৰ্ভৰশীলতা আৰু স্থিৰতাৰ অন্তৰ্নিহিত অভাৱ" আছে, পুনৰ আন উৎসৰ দৰে একেধৰণৰ সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতাৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। আন পৰ্যালোচনাৰ দৰেই ইয়াতো মন্তব্য কৰা হৈছে যে কোনোবাই নিজৰ উৎস আৰু ইয়াৰপৰা কি বিচৰা হৈছে সেইটো মূল্যায়ন কৰিব লাগে আৰু "উইকিপিডিয়া কিছুমান নিযুক্তিৰ বাবে উপযুক্ত সম্পদ হ'ব পাৰে, কিন্তু আন কিছুমানৰ বাবে নহয়।" ইয়াত ৱিকিপিডিয়াৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক জিমি ৱেলছৰ মত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ৱিকিপিডিয়া সকলো শৈক্ষিক ব্যৱহাৰৰ উৎস হিচাপে আদৰ্শ নহ'বও পাৰে, আৰু (অন্য উৎসৰ দৰে) ইয়াৰপৰা অনুমান কৰা হৈছে যে অন্ততঃ ৱিকিপিডিয়াৰ এটা শক্তি হ'ল ই অতি বিস্তৃত বিষয়ৰ বৰ্তমানৰ তথ্যৰ বাবে এটা ভাল আৰম্ভণিৰ বিন্দু প্ৰদান কৰে।[90] ২০০৭ চনত ক্ৰনিকল অৱ হাইয়াৰ এডুকেশ্যনে ড্যুক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আন্তঃশাখা অধ্যয়ন আৰু ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপিকা কেথী ডেভিডছনে লিখা এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে, য'ত তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে ৱিকিপিডিয়াৰ সহায়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ ধাৰণাসমূহৰ বিষয়ে শিকোৱা উচিত।[91] ২০০৮ চনত খাজাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক তথা সভাপতি হেমলেট ইছাখানলিয়ে আজাৰবাইজান আৰু আনুষংগিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা আৰু ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ তুলনা কৰিছিল। তেওঁৰ অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াই এই বিষয়টো বহুত বেছি ব্যাপকভাৱে, অধিক সঠিকভাৱে আৰু অধিক বিশদভাৱে সামৰি লৈছে, যদিও কিছু ভৰসাম্যৰ অভাৱ আছিল আৰু প্ৰথম অনুমাণিকতাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াই আছিল সৰ্বোত্তম উৎস।[92] ২০১১ চনত ৱাশ্বিংটন কলেজৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ সহযোগী অধ্যাপক কাৰ্ল কেহমে কয় যে, "মই [মোৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক] মৌলিক উৎস সামগ্ৰীৰ পিছত লগা বহুতো লঞ্চ পইণ্টৰ ভিতৰত এটা হিচাপে [ৱিকিপিডিয়া] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ।" ৱিকিপিডিয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ প্ৰৱেশসমূহ বিস্তৃত উদ্ধৃতিৰ সৈতে ভালদৰে গৱেষণা কৰা হৈছে।" [93] কিছুমান একাডেমিক আলোচনীয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ উল্লেখ কৰে যদিও ইয়াক পৰম্পৰাগত উল্লেখৰ দৰে একে স্তৰলৈ উন্নীত কৰা নাই। উদাহৰণস্বৰূপে, ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ উল্লেখ বিজ্ঞান আলোচনীত অনলাইনত প্ৰদান কৰা "বৰ্ধিত দৃষ্টিভংগী"ত দিয়া হৈছে। এই দৃষ্টিভংগীসমূহৰ ভিতৰত প্ৰথমটোৱে ৱিকিপিডিয়াৰ হাইপাৰলিংক প্ৰদান কৰিছিল ২০০২ চনত "এ হোৱাইট কলাৰ প্ৰটিন চেন্স ব্লু লাইট"[94] আৰু তেতিয়াৰপৰাই কেইবা ডজনো উন্নত দৃষ্টিভংগীয়ে এনে সংযোগ প্ৰদান কৰিছে। বিজ্ঞানৰ প্ৰকাশকে কয় যে এই বৰ্ধিত দৃষ্টিভংগীসমূহত "হাইপাৰনোটসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়—যিবোৰ অনলাইনত উপলব্ধ অন্যান্য প্ৰাসংগিক তথ্যৰ ৱেবছাইটসমূহৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰে—মানক গ্ৰন্থতালিকাগত উল্লেখৰ বাহিৰেও।" [95] ২০২০ চনৰ পৰা স্বেৰিৰ ষ্টেইনছনে ২০২৩ চনত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ বিশ্বাসযোগ্যতাক প্ৰভাবিত কৰা কাৰকসমূহৰ অনুসন্ধান কৰিছিল আৰু দেখিছিল যে "উইকিপিডিয়াই প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰত তথ্যৰ সন্দেহজনক উৎসৰপৰা সময়ৰ লগে লগে ক্ৰমান্বয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।" [96] ইয়াৰ কাৰণ আছিল ই "এটা সক্ৰিয় তথ্য-পৰীক্ষক আৰু ফ্ৰিঞ্জ বিৰোধী"[97] আৰু ৱিকিপিডিয়া সম্প্ৰদায়ে এন পি অ'ভি নীতিৰ ব্যাখ্যা সলনি কৰি বিভ্ৰান্তিকৰ বিষয়-বস্তুক ছ্যুড'ছায়েন্স, ষড়যন্ত্ৰ তত্ত্ব আদি বুলি অধিক সঠিকভাৱে লেবেল লগাবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ লগে লগে "ফ্ৰিঞ্জ সমৰ্থক সম্পাদক"সকলে চাইটটো এৰি থৈ যায়।[97] এনপিঅ'ভিৰ এই পুনৰ ব্যাখ্যাৰ "অৰ্থপূৰ্ণ পৰিণতি আছিল, যিটো সংস্থাই ছদ্ম বিজ্ঞান, ষড়যন্ত্ৰমূলক তত্ত্ব আৰু উগ্ৰবাদক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু ভুৱা ভৰসাম্য প্ৰদান কৰিছিল, সেইটোক ফ্ৰিঞ্জ ডিচকোৰ্চৰ সক্ৰিয় ডিবাংকাৰ, তথ্য-পৰীক্ষক আৰু চিনাক্তকৰ্তালৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছিল।" [96] শিক্ষা আৰু জ্ঞানমূলক মনোবিজ্ঞানী ছেম ৱাইনবাৰ্গে ২০২৪ চনত কৈছিল যে "নাই, ৱিকিপিডিয়া কোনোৱে সম্পাদনা কৰিব পৰা অবিশ্বাস্য উৎস নহয় আৰু সেয়া পৰিহাৰ কৰা উচিত।" ২০২৪ চনত ই এক উল্লেখযোগ্যভাৱে কঠোৰ আত্ম-সংশোধন সম্পদত পৰিণত হৈছে যিটো আমি সকলোৱে অধিক সঘনাই ব্যৱহাৰ কৰা উচিত।" [98] সাংবাদিকতা আৰু বাতৰি কক্ষত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সাংবাদিকতাৰ অধ্যাপক চাৰ্লছ চেইফে ২০১৪ চনত লিখা ভাৰ্চুৱেল আনৰিয়েলিটি নামৰ গ্ৰন্থখনত ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা কৰা বাণিজ্যিক আৰু ৰাজনৈতিক সংগঠনসমূহে "সাধাৰণ মানুহৰ ৰূপ লৈ" হেতালি খেলাকে ধৰি প্ৰৱঞ্চনা আৰু ভুল তথ্যৰ প্ৰতি সহজলভ্যতা উল্লেখ কৰিছে। সামৰণিত ছেইফে তলত দিয়া পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল:[99] ৱিকিপিডিয়া এজন বুঢ়া আৰু অদ্ভুত ক্ষমতাসম্পন্ন ককাৰ দৰে। “তেওঁ বহুত মজা কৰিব পাৰে—বছৰ বছৰ ধৰি তেওঁ বহুত দেখিছে, আৰু তেওঁ এটা ডাঙৰ কাহিনী ক’ব পাৰে। সিও কোনো নকল নহয়; তেওঁ বহুত তথ্য জমা কৰিছে আৰু তেওঁ যি সংগ্ৰহ কৰিছে সেই বিষয়ে কিছু শক্তিশালী মতামত আছে। তেওঁৰপৰা যথেষ্টখিনি শিকিব পাৰি। কিন্তু তেওঁ কোৱা সকলো কথা নিমখৰ দানাৰ সৈতে লৈ লওক। তেওঁ নিশ্চিতভাৱে জানে বুলি ভবা বহু কথা একেবাৰে সঠিক নহয় বা প্ৰসংগৰ বাহিৰলৈ লৈ যোৱা হৈছে। আৰু যেতিয়া ইয়াৰ ওপৰত নামি আহে, কেতিয়াবা তেওঁ এনেকুৱা কথা বিশ্বাস কৰে যিবোৰ অলপ, ভাল, যেনে, বাদাম। যদি আপোনাৰ বাবে কেতিয়াবা গুৰুত্বপূৰ্ণ হয় যে তেওঁ কোৱা কথা এটা বাস্তৱিক নে কাল্পনিক, তেন্তে ইয়াক অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।[99] ছেইফে লক্ষ্য কৰিছিল যে যেতিয়া ৱিকিপিডিয়াৰপৰা ভুৱা তথ্য অন্য প্ৰকাশনলৈ বিয়পি পৰে, তেতিয়া ই কেতিয়াবা সত্যক নিজেই সলনি কৰে।[99] উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১২ চনৰ ২৮ জুনত ৱিকিপিডিয়াৰ এজন বেনামী অৱদানকাৰীয়ে বেছবল খেলুৱৈ মাইক ট্ৰাউটৰ ৱিকিপিডিয়াৰ জীৱনীত "মিলভিল মিটিয়ৰ" উদ্ভাৱন কৰা ডাকনামটো সংযোজন কৰে। দুসপ্তাহমানৰ পিছত নিউজডেৰ এজন ক্ৰীড়া লেখকে এই ডাকনামটো এটা প্ৰবন্ধত পুনৰুত্পাদন কৰে আৰু "সেই কাৰ্য্যৰ লগে লগে ভুৱা ডাকনামটো বাস্তৱ হৈ পৰিল।" [99] ছেইফে আঙুলিয়াই দিছিল যে কিছুমান মানদণ্ড অনুসৰি ৱিকিপিডিয়াক পৰম্পৰাগত প্ৰকাশনৰ দৰেই "মোটামুটিভাৱে সঠিক" বুলি বৰ্ণনা কৰিব পাৰি, আৰু অধিক শেহতীয়া, "ৱিকিপিডিয়াত কি ধৰণৰ ভুল পোৱা যায় আৰু ব্ৰিটানিকা বা কলিয়াৰ বা আনকি এতিয়া বন্ধ হৈ যোৱা মাইক্ৰ'ছফ্ট এনকাৰ্টা বিশ্বকোষতো কি হ'ব তাৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে... ৱিকিপিডিয়াৰ বেছিভাগ প্ৰৱঞ্চনাই কেতিয়াও পাব নোৱাৰে।" পুৰণি বিশ্বকোষত প্ৰকাশ পাইছিল।" [99] ড্ৱাইট গাৰ্নাৰে নিউয়ৰ্ক টাইমছত ছেইফৰ কিতাপখনৰ পৰ্যালোচনা কৰি কয় যে তেওঁ নিজেই "ৱিকিপিডিয়াৰ হাউলাৰ"কে ধৰি বেয়া অনলাইন তথ্যৰদ্বাৰা যথেষ্টবাৰ জ্বলি গৈছে, যাৰ বাবে তেওঁ অতি সন্দেহবাদী মানসিকতা গ্ৰহণ কৰিছে।[100] ২০১২ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ন্যায়াধীশ ব্ৰায়ান লেভেছনে ব্ৰিটিছ প্ৰেছৰ সংস্কৃতি, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু নৈতিকতাৰ ওপৰত লিখা প্ৰতিৱেদনত এজন "ব্ৰেট ষ্ট্ৰাউব"ক দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট কাকতৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে নাম উল্লেখ কৰাৰ সময়ত "সাংবাদিকতাৰ এটা মৌলিক নিয়ম" পাহৰি যোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল। এই নামটো এবছৰতকৈও অধিক পূৰ্বে দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্টত প্ৰকাশিত ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধটোত যোগ কৰা হৈছিল আৰু এই নামটো কেলিফৰ্ণিয়াৰ এজন ২৫বছৰীয়া যুৱকৰ বুলি ওলাইছিল, যাৰ বন্ধুৱে প্ৰেংক হিচাপে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠাৰ ধাৰাবাহিকতাত নিজৰ নাম যোগ কৰিছিল।[101] ষ্ট্ৰাউবক দ্য টেলিগ্ৰাফে বিচাৰি উলিয়াই মন্তব্য কৰিছিল, "কোনোবাই, বিশেষকৈ এজন ন্যায়াধীশে ৱিকিপিডিয়াত কিবা এটা বিশ্বাস কৰাটো একপ্ৰকাৰ আচৰিত ধৰণৰ। মোৰ বন্ধুৱে আগবাঢ়ি গৈ ৱিকিপিডিয়াৰ এজাক পৃষ্ঠা সম্পাদনা কৰি মোৰ নামটো ৰাখিলে। [...] মই জানিছিলো মোৰ বন্ধুৱে কৰিলে কিন্তু মই নাজানিছিলো যে কেনেকৈ সেইবোৰ ঘূৰাই সলনি কৰিব পাৰি আৰু মই ভাবিছিলো কোনোবাই কৰিব। এটা সময়ত মই কোকাকোলা বা কিবা এটাৰ সৃষ্টিকৰ্তা আছিলোঁ। ৱিকিপিডিয়া সলনি কৰাটো কিমান সহজ আপোনালোকে জানে। প্ৰতিবাৰেই তেওঁ ৰঙা লিংকযুক্ত নামৰ সন্মুখীন হ'লেই তাৰ ঠাইত মোৰ নামটো ৰাখিছিল।" [102] ২০১৬ চনত চিয়াৰন মেকক'লিৰ বিবিচিৰ এটা প্ৰবন্ধত একেদৰেই উল্লেখ কৰা হৈছে যে "প্ৰচুৰ দুষ্টামিপূৰ্ণ, ৰচনা কৰা তথ্যই ৱিকিপিডিয়ালৈ যোৱাৰ পথ বিচাৰি পাইছে" আৰু "এই ভুৱা তথ্যবোৰৰ বহুতো ফাটৰ মাজেৰে পৰিছে আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষাবিদৰপৰা আৰম্ভ কৰি ডাঙৰ বাতৰি কাকত আৰু সম্প্ৰচাৰকলৈকে সকলোৱে সুসমাচাৰ হিচাপে লৈছে।" [103] ৱিকিপিডিয়াৰপৰা প্ৰৱঞ্চনা আৰু অন্যান্য ভুৱা তথ্যসমূহ তেওঁলোকৰ লেখাত পুনৰুত্পাদন কৰি সাংবাদিকসকলে লাজ পোৱাৰ উদাহৰণ তালিকাভুক্ত কৰি, য'ত প্ৰধান সংবাদ সংস্থাসমূহে মৰিছ জেৰে আৰু ৰনি হেজলহাৰ্ষ্টৰ মৃত্যু বাৰ্তাত প্ৰচাৰ কৰা ভুৱা তথ্যও অন্তৰ্ভুক্ত কৰি, মেকক'লিয়ে কয়: "যিকোনো বাতৰি কক্ষৰ যিকোনো সাংবাদিকে ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণ সন্দেহৰ বাহিৰে আন একোৰে ব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে সম্পাদকৰ মূৰত চোকা চৰ পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে (আপুনি কল্পনা কৰিব পাৰে যে মই এই লেখাটোৰ ওপৰত লোৱা কিকিং)।" [103] ডেইলী মেইলে—ইয়াৰ অনুভূত অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে ২০১৭ চনত ৱিকিপিডিয়াত উৎস হিচাপে নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল—ৰাজহুৱাভাৱে উল্লেখ কৰিছে যে ই "২০১৪ চনত ইয়াৰ সকলো সাংবাদিককে ৱিকিপিডিয়াক একমাত্ৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছিল কাৰণ ইয়াৰ অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে।" [104] স্লেটে ২০২২ চনত কৈছিল যে "উইকিপিডিয়াৰ ভাঙি পেলোৱা প্ৰবন্ধৰ স্ক্ৰীণশ্বট, আনকি মিনিটৰ ভিতৰতে ঘূৰাই দিলেও, বাতৰিৰ প্ৰতিৱেদন আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়াত প্ৰায়ে বহু দীঘলীয়া মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱন থাকে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণৰ ধাৰণা সৃষ্টি হয় যে প্লেটফৰ্মটো প্ৰকৃততে থকাতকৈ নিৰ্যাতনৰ বাবে অধিক দুৰ্বল।" [105] বিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান বিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান এনে ক্ষেত্ৰ য’ত সঠিকতাৰ গুৰুত্ব অতি বেছি আৰু সমনীয়াৰ পৰ্যালোচনাই নিয়ম। ৱিকিপিডিয়াৰ কিছুমান বিষয়-বস্তুৱে সমনীয়াৰ পৰ্যালোচনাৰ এটা প্ৰকাৰ পাছ কৰিলেও বেছিভাগেই উত্তীৰ্ণ হোৱা নাই।[106] ২০০৮ চনৰ এক অধ্যয়নত ৱিকিপিডিয়াৰ ৮০টা ঔষধৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। গৱেষকসকলে এই প্ৰবন্ধৰ গোটটোত বাস্তৱিক ভুল কমেইহে পাইছিল যদিও নিৰ্ণয় কৰিছিল যে এই প্ৰবন্ধসমূহত প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য, যেনে বিৰোধ আৰু ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ অভাৱ। গৱেষকসকলৰ এজনে লক্ষ্য কৰিছে যে "যদি মানুহে স্বাস্থ্য পেছাদাৰীৰ সৈতে যোগাযোগ নকৰাকৈয়ে গৈ এইটোক একমাত্ৰ বা কৰ্তৃত্বশীল উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে...তেন্তে সেইবোৰেই হ'ব পৰা ধৰণৰ নেতিবাচক প্ৰভাৱ।" গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াক মেডস্কেপ ড্ৰাগ ৰেফাৰেন্স (এমডিআৰ)ৰ সৈতেও তুলনা কৰিছিল, ঔষধৰ বিৰূপ পৰিঘটনা, মাত্ৰা আৰু ক্ৰিয়াৰ ব্যৱস্থাকে ধৰি আঠটা শ্ৰেণীৰ ঔষধৰ তথ্য সামৰি লোৱা ৮০টা ভিন্ন প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰি। তেওঁলোকে নিৰ্ণয় কৰিছে যে এমডিআৰে ৮২.৫ শতাংশ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল, আনহাতে ৱিকিপিডিয়াই মাত্ৰ ৪০ শতাংশ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পাৰিছিল, আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বাবেও উত্তৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা কম আছিল। ৱিকিপিডিয়াৰ কোনো এটা উত্তৰ বাস্তৱিকভাৱে ভুল বুলি নিৰ্ণয় কৰা হোৱা নাছিল, আনহাতে তেওঁলোকে এমডিআৰত চাৰিটা ভুল উত্তৰ পোৱা গৈছিল। কিন্তু গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশত ৪৮টা বাদ দিয়াৰ ভুল পোৱা গৈছে, আনহাতে এমডিআৰৰ ক্ষেত্ৰত ১৪টা ভুল পোৱা গৈছে। মুখ্য তদন্তকাৰীয়ে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয়: "মই ভাবো যে এই বাদ দিয়াৰ ভুলবোৰ [অশুদ্ধিৰ দৰেই] বিপজ্জনক হ'ব পাৰে", আৰু তেওঁ আঙুলিয়াই দিছিল যে ঔষধ কোম্পানী প্ৰতিনিধিসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশৰপৰা তথ্য মচি পেলোৱা ধৰা পৰিছে যিয়ে তেওঁলোকৰ ঔষধক অসুৰক্ষিত যেন লাগে।[23] ২০০৯ চনৰ এক সমীক্ষাত আমেৰিকাৰ বিষবিজ্ঞানীসকলক সোধা হৈছিল যে বিভিন্ন মাধ্যমৰ উৎসত ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ স্বাস্থ্যজনিত বিপদৰ চিত্ৰণক তেওঁলোকে কিমান সঠিকভাৱে ৰেটিং দিছে। ছ’চাইটি অৱ টক্সিক’লজীৰ ৯৩৭ জন সদস্যৰ উত্তৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই বিশেষজ্ঞসকলে এই ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাক সকলো পৰম্পৰাগত সংবাদ মাধ্যমতকৈ বহু বেছি বুলি গণ্য কৰিছিল: সমগ্ৰ অধ্যয়নটোৰ সম্ভৱতঃ আটাইতকৈ আচৰিত তথ্যটোত এই সকলোবোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমে [U.S. বাতৰি কাকত, বাতৰি আলোচনী, স্বাস্থ্য আলোচনী, সম্প্ৰচাৰ আৰু কেবল টেলিভিছন নেটৱৰ্ক] সহজেই "নতুন মাধ্যম"ৰ দুজন প্ৰতিনিধিয়ে গ্ৰহণ কৰে: ৱেবএমডি আৰু ৱিকিপিডিয়াই। ৱেবএমডি হৈছে একমাত্ৰ বাতৰিৰ উৎস যাৰ ৰাসায়নিক বিপদৰ কভাৰেজক গৰিষ্ঠসংখ্যক (৫৬ শতাংশ) বিষবিজ্ঞানীয়ে সঠিক বুলি গণ্য কৰে, ইয়াৰ নিবিড়ভাৱে অনুসৰণ কৰে ৱিকিপিডিয়াৰ ৪৫ শতাংশ সঠিকতা ৰেটিং। ইয়াৰ বিপৰীতে মাত্ৰ ১৫ শতাংশইহে দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ, ৱাশ্বিংটন পোষ্ট আৰু ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেলত পোৱা ৰাসায়নিক বিপদৰ চিত্ৰণক সঠিক বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।[21] ২০১০ চনত গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ ১০প্ৰকাৰৰ কৰ্কট ৰোগৰ বিষয়ে তথ্যক নেচনেল কেন্সাৰ ইনষ্টিটিউটৰ চিকিৎসক তথ্য প্ৰশ্নৰ একেধৰণৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনা কৰি এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে "ৱিকি সম্পদটোৰ পেছাদাৰীভাৱে সম্পাদিত তথ্যকোষৰ সৈতে একেধৰণৰ সঠিকতা আৰু গভীৰতা আছিল" আৰু "সাধাৰণ আৰু অস্বাভাৱিক কৰ্কট ৰোগৰ তুলনা কৰা উপ-বিশ্লেষণে দুয়োটাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য প্ৰদৰ্শন কৰা নাছিল", কিন্তু পঠনযোগ্যতাৰ সহজতা এটা সমস্যা আছিল।[107] ২০১১ চনত কৰা এক অধ্যয়নত এই ফলাফল পোৱা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ ঔষধৰ প্ৰবন্ধত সঘনাই অনুপস্থিত শ্ৰেণীসমূহ হ'ল ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া আৰু স্তনপানত ঔষধৰ ব্যৱহাৰ।[108] অসম্পূৰ্ণ কভাৰেজ থকা আন শ্ৰেণীসমূহ আছিল অফ-লেবেল ইংগিত, বিৰোধ আৰু সাৱধানতা, বিৰূপ ঔষধৰ পৰিঘটনা আৰু মাত্ৰাৰ বিৱৰণ।[108] অধ্যয়নত ব্যৱহৃত অন্যান্য উৎসৰপৰা সঘনাই বিচ্যুত হোৱা তথ্য আছিল বিৰোধ আৰু সাৱধানতা, ঔষধ শোষণ আৰু ঔষধৰ বিৰূপ পৰিঘটনা।[108] ২০১২ চনৰ এক অধ্যয়নত প্ৰকাশ পাইছে যে শিশুৰ অটোলেৰিংগ'লজীৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহত চিকিৎসা ডাটাবেছ ইমেডিচিনতকৈ দুগুণ বেছি ভুল আৰু বাদ দিয়া হৈছে।[109] ২০১৪ চনত আমেৰিকাৰ এক অধ্যয়নত ১০ জন গৱেষকে আমেৰিকাৰ আটাইতকৈ ব্যয়-বহুল চিকিৎসাজনিত অৱস্থাৰ ১০টা ৱিকিপিডিয়াৰ স্বাস্থ্য প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি দেখিলে যে ৯০% প্ৰৱেশত শেহতীয়া চিকিৎসা গৱেষণাৰ বিৰোধিতা কৰা ভুল আৰু বক্তব্য আছে। কিন্তু ৱিকিমিডিয়া ইউ কেৰ ষ্টেভি বেনটনৰ মতে গৱেষণাত ব্যৱহৃত নমুনাৰ আকাৰ হয়তো অতি সৰু আছিল যাৰ বাবে ইয়াক প্ৰতিনিধিত্বমূলক বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।[110][111] তথ্যৰ এটা অংশহে ৰাজহুৱা কৰা হৈছিল আৰু আন গৱেষকসকলে পৰীক্ষা কৰিবলৈ প্ৰকাশ কৰা দুটা বক্তব্যৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ বক্তব্যসমূহ সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত সাহিত্যৰ সৈতে বিৰোধী বুলি কৰা দাবীক প্ৰশ্নবোধক কৰা হৈছিল।[112] কিন্তু ২০১৭ আৰু ২০২০ চনত প্ৰকাশিত অধিক মুক্ত অধ্যয়নে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে ৱিকিপিডিয়াই পেইড-এক্সেছ অনলাইন বিশ্বকোষতকৈ কম সঠিক চিকিৎসা তথ্য প্ৰদান কৰে।[113][114] ২০১৪ চনত PLOS One ত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়নত ইংৰাজী আৰু জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধক একাডেমিক পাঠ্যপুথিৰ সৈতে তুলনা কৰি ফাৰ্মাক’লজীৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডৰ ওপৰত চকু ৰাখিছিল। এই বিশ্লেষণৰপৰা দেখা গ’ল যে ৱিকিপিডিয়াত ঔষধৰ তথ্যৰ সঠিকতা ৯৯.৭%, আনহাতে এই তথ্যৰ সম্পূৰ্ণতা ৮৩.৮% বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি "ৱিকিপিডিয়াৰ সহযোগিতামূলক আৰু অংশগ্ৰহণমূলক ডিজাইনে ফাৰ্মাক'লজীৰ উচ্চমানৰ তথ্য সৃষ্টি কৰে যি স্নাতক চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে উপযোগী।" [115] ২০২৪ চনত স্বাস্থ্যসেৱা সম্পৰ্কীয় গৱেষণাৰ বাবে অনলাইন তথ্যৰ উৎসৰ পৰ্যালোচনাত ৱিকিপিডিয়াক প্ৰাথমিক উল্লেখ হিচাপে ব্যৱহাৰ নকৰিবলৈ সতৰ্ক কৰা হৈছিল আৰু তথ্যৰ উৎস চিনাক্তকৰণৰ সম্পদ হিচাপে ইয়াৰ মূল্য লক্ষ্য কৰা হৈছিল।[116] ২০২৪ চনত জেৰীয়ে কৈছিল যে চিকিৎসা বা যিকোনো বিষয়ৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা মূল্যায়ন কৰাটো প্ৰত্যাহ্বানজনক আৰু গৱেষকসকলে "এটা নমুনা বাছি ল'ব লাগিব আৰু ই প্ৰতিনিধিত্বমূলক বুলি আশা কৰিব লাগিব," লগতে কয় যে "ৱিকিপিডিয়াৰ সামগ্ৰিকভাৱে ইমান ভাল হোৱাৰ কোনো ব্যৱসায় নাই।" [52] ন্যায়পালিকাৰ ২০০৪ চনৰপৰা আমেৰিকাৰ ন্যায়িক মতামতত ৱিকিপিডিয়াৰ উল্লেখ প্ৰতি বছৰে বৃদ্ধি পাইছে। ২০১৭ চনৰ এটা ৰায়দানত টেক্সাছৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ন্যায়িক ৰায়দানৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰাৰ পৰামৰ্শ দিছিল, যুক্তি দিছিল যে ইয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ অভাৱে ইয়াক আইনী মতামতত কৰ্তৃত্বৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাত বাধা দিয়ে।[117][118] ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে Commr. অফ কাষ্টমছ, বাংগালুৰু বনাম এচিআৰ ইণ্ডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেড। (Citation 2007(12)SCALE581) ৰ মতে "আমি ৱিকিপিডিয়াক উল্লেখ কৰিছো, যিহেতু পক্ষসমূহৰ বিদ্বান অধিবক্তাই ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল।" ই এটা অনলাইন বিশ্বকোষ আৰু ইয়াত যিকোনো ব্যক্তিয়ে তথ্য প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে আৰু সেইবাবেই ই প্ৰামাণিক নহ'বও পাৰে।" [119] প্ৰবন্ধৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা পৰীক্ষা কৰাৰ সঁজুলি অভিজ্ঞ সম্পাদকে প্ৰবন্ধৰ ইতিহাস আৰু আলোচনা পৃষ্ঠা চাব পাৰে যদিও সাধাৰণ ব্যৱহাৰকাৰীৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য নিৰ্ভৰযোগ্য নে নহয় পৰীক্ষা কৰাটো ইমান সহজ নহয়। কেলিফৰ্ণিয়া, ছুইজাৰলেণ্ড আৰু জাৰ্মানীৰ বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকল্পসমূহে আনুষ্ঠানিক বিশ্লেষণ আৰু তথ্য খনিৰ পদ্ধতিৰে সেইটো উন্নত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। চুইজাৰলেণ্ডৰপৰা অহা ৱিকিবুৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হোৱা জাৰ্মানীৰ ৱিকি-ৱাচে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰতিটো ইংৰাজী বা জাৰ্মান প্ৰবন্ধৰ বাবে পাঁচ তাৰকা পৰ্যন্ত মূল্যায়ন দেখুৱাইছে। এই ৰেটিঙৰ এটা অংশ হৈছে ৱিকিট্ৰাষ্ট সঁজুলি যিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ একক লিখনী অংশৰ বিশ্বাসযোগ্যতা বগা (বিশ্বাসযোগ্য) বা কমলা (বিশ্বাসযোগ্য নহয়) চিহ্নৰদ্বাৰা দেখুৱায়।[122] asq4on311fec7thptj26ybyc3t656zi 616558 616557 2026-07-10T12:01:40Z Pranamikaadhikary 27435 616558 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য আৰু স্বেচ্ছাসেৱকসকলৰদ্বাৰা সম্পাদিত আৰু সম্প্ৰদায়-নিয়ন্ত্ৰিত সম্পাদনা আৰ্হি, বিশেষকৈ ইয়াৰ ইংৰাজী ভাষাৰ সংস্কৰণৰ '''নিৰ্ভৰযোগ্যতা'''ক লৈ সময়ে সময়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছে আৰু পৰীক্ষা কৰা হৈছে। ৱিকিপিডিয়াত স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদক (ৱিকিপিডিয়ান নামেৰে জনাজাত)ৰদ্বাৰা লিখা আৰু সম্পাদনা কৰা হয়, যিসকলে সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা সৃষ্টি কৰা নীতি আৰু নিৰ্দেশনাৰ জৰিয়তে অন্য স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদকৰ সম্পাদকীয় তদাৰকত অনলাইন বিষয়-বস্তু সৃষ্টি কৰে। তুলনামূলক পৰ্যালোচনা, ঐতিহাসিক আৰ্হিৰ বিশ্লেষণ, আৰু ইয়াৰ সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তৰ্নিহিত শক্তি আৰু দুৰ্বলতাসমূহৰ জৰিয়তে প্ৰকল্পটোৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা পৰিসংখ্যাগতভাৱে পৰীক্ষা কৰা হৈছে। ৱিকিপিডিয়া এক অনালাইন বিশ্বকোষ আৰু এই অনলাইন বিশ্বকোষখনৰ বাস্তৱিক অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছে, মূলতঃ ইয়াৰ বিষয়-বস্তু, উপস্থাপন আৰু সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত। ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা জোখাৰ প্ৰয়াস কৰা অধ্যয়ন আৰু জৰীপৰ ফলাফল মিশ্ৰিত। ২০০০ চনত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাক সঘনাই সমালোচনা কৰা হৈছিল যদিও ইয়াৰ উন্নতি হৈছে; ইয়াৰ ইংৰাজী ভাষাৰ সংস্কৰণটো ২০১০ চনৰ শেষৰফালে আৰু ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিতে প্ৰশংসিত হৈছে। ইয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ নিৰ্বাচিত মূল্যায়ন কৰাৰ পাছত এইটো সিদ্ধান্তত উপনীত হোৱা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদকসকলে যিমান পাৰি সিমান সোনকালেই ভুৱা আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ বুলি জনা তথ্য আঁতৰাই পেলায়। প্ৰকল্পটো আৰম্ভ হোৱাৰ দুবছৰৰ পাছত ২০০৩ চনত আই বি এমৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে "সাধাৰণতে শুদ্ধিকৰণৰ কাম অতি সোনকালে কৰি পেলোৱা হয় আৰু কম সময়ৰ ভিতৰতে পুনৰ্লিখন কৰা হয়—কাৰ্যটো ইমান ক্ষিপ্ৰ হয় যে বেছিভাগ ব্যৱহাৰকাৰীয়ে ইয়াৰ প্ৰভাৱ কেতিয়াও দেখা নাপায়। ভুৱা তথ্য বা ৰচনা কৰা বিষয়-বস্তুৰ অন্তৰ্ভুক্তি, কেতিয়াবা, ইয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদকৰ ভুলৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াত বছৰ বছৰ ধৰি চলি আহিছে। ইয়াৰ সম্পাদনা আৰ্হিয়ে একাধিক ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্ব, যেনে নিৰ্বাচন পক্ষপাতিত্ব, অন্তৰ্ভুক্তি পক্ষপাতিত্ব, অংশগ্ৰহণ পক্ষপাতিত্ব, আৰু গোট-চিন্তা পক্ষপাতিত্বৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। বিশ্বকোষখনৰ অধিকাংশই পুৰুষ সম্পাদকে লিখা, যাৰ ফলত কভাৰেজত লিংগ পক্ষপাতিত্বৰ সৃষ্টি হয় আৰু সম্পাদনা সম্প্ৰদায়ৰ গঠনে বৰ্ণবাদী পক্ষপাতিত্ব, স্পিন পক্ষপাতিত্ব, কৰ্পৰেট পক্ষপাতিত্ব, আৰু জাতীয় পক্ষপাতিত্ব আদিৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। ৱিকিপিডিয়াত এটা মতাদৰ্শগত পক্ষপাতিত্বও সচেতন আৰু অৱচেতন দুয়োটা স্তৰতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। ২০১২ আৰু ২০১৪ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুলৰপৰা কৰা এক ধাৰাবাহিক অধ্যয়নত ৱিকিপিডিয়াক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাতকৈ "উল্লেখযোগ্যভাৱে অধিক পক্ষপাতদুষ্ট" বুলি পোৱা গৈছে যদিও এই তথ্যৰ কাৰণ হেলনীয়া সম্পাদনাৰ বিপৰীতে অনলাইন বিশ্বকোষৰ দৈৰ্ঘ্যৰ বাবে অধিক বুলি কোৱা হৈছে। অনিৰপেক্ষ বা স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ সম্পাদনাৰ দৃষ্টান্ত আৰু "প্ৰতিশোধমূলক সম্পাদনা"ৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰে প্ৰবন্ধ, বিশেষকৈ জীৱিত মানুহৰ জীৱনীত ভুৱা, পক্ষপাতমূলক বা মানহানিকাৰক বিষয়-বস্তুৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। কম কাৰিকৰী বিষয় যেনে সমাজ বিজ্ঞান, মানৱীয় আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰবন্ধসমূহে ভুল তথ্যৰ চক্ৰ, জ্ঞানমূলক পক্ষপাতিত্ব, কভাৰেজৰ অমিল আৰু সম্পাদকৰ বিবাদৰ সৈতে মোকাবিলা কৰা বুলি জনা গৈছে। অনলাইন বিশ্বকোষে ইয়াৰ তথ্যৰ বৈধতাৰ নিশ্চয়তা নিদিয়ে। তথাপি তালিকাভুক্ত উল্লেখ, উদ্ধৃতি আৰু উৎসসমূহ পৰীক্ষা কৰিব বিচৰা গৱেষকসকলৰ বাবে ইয়াক এক মূল্যৱান "আৰম্ভণি বিন্দু" হিচাপে গণ্য কৰা হয়। শিক্ষাবিদসকলে প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ড মূল্যায়ন কৰাৰ সময়ত নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসসমূহ পৰ্যালোচনা কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। ইয়াৰদ্বাৰা চিকিৎসা আৰু বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ যেনে পেথ'লজী, টক্সিক'লজী, অংক'লজী, ঔষধ, আৰু মনোৰোগ চিকিৎসা ২০০৫ চনৰ নেচাৰ অধ্যয়নত পেছাদাৰী আৰু সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত উৎসৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। এবছৰৰ পাছত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই প্ৰকৃতি অধ্যয়নক বিতৰ্কিত কৰিছিল, যাৰ লেখকসকলে পাছলৈ আৰু এটা খণ্ডন কৰি উত্তৰ দিছিল। আমেৰিকান ছ'চাইটি অৱ ক্লিনিকেল অংক'লজী (২০১১)দ্বাৰা প্ৰকাশিত অধ্যয়নত পঠনযোগ্যতা আৰু কাৰিকৰী ভাষাৰ অতিমাত্ৰা ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। মানসিক চিকিৎসা (২০১২) আৰু ইউৰোপিয়ান জাৰ্নেল অৱ গেষ্ট্ৰ’এণ্টেৰ’লজি এণ্ড হেপাট’লজী (২০১৪)। সৰল ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াই প্ৰবন্ধৰ সৰলীকৃত সংস্কৰণ হিচাপে কাম কৰে যাতে মৌলিক ইংৰাজীত কোনো এটা বিষয়ৰ জটিল প্ৰবন্ধ সাধাৰণ ব্যক্তিৰ বাবে অধিক সুলভ হয়। ৱিকিপিডিয়াৰ জনপ্ৰিয়তা, গণ পাঠক আৰু মুক্ত প্ৰৱেশৰ বাবে বিশ্বকোষক সমগ্ৰ বিশ্বতে এক যথেষ্ট ছেকেণ্ড হেণ্ড জ্ঞানমূলক কৰ্তৃত্বৰ আদেশ দিছে। ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ আৰ্হি ৱিকিপিডিয়াই বেনামী সম্পাদককো ("সম্পাদক" হিচাপে জনাজাত) সম্পাদনাৰ অনুমতি দিয়ে; অৱদানকাৰীসকলে ইয়াত অৱদান আগবঢ়াবলৈ কোনো চিনাক্তকৰণ বা ইমেইল ঠিকনা প্ৰদান কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। ২০০৯ চনত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত ডাৰ্টমাউথ কলেজৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নত উল্লেখ কৰা হৈছে যে সাধাৰণ সামাজিক প্ৰত্যাশাৰ বিপৰীতে বেনামী সম্পাদকসকল ৱিকিপিডিয়াৰ বৈধ বিষয়-বস্তুৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য অৱদানকাৰী আছিল। ডাৰ্টমাউথৰ এই অধ্যয়নক পদ্ধতিগত অভাৱৰ বাবে আৰ্ছ টেকণিকাৰ জন টিমাৰে সমালোচনা কৰিছিল। ৱিকিপিডিয়াই একেটা সম্প্ৰদায়কে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু গুণগত নিয়ন্ত্ৰণত অধিক দক্ষ হ’বলৈ বিশ্বাস কৰে। ৱিকিপিডিয়াই লাখ লাখ লোকৰ কামৰ সহায় লৈ বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ জ্ঞানভিত্তিক চাইটটো নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে ইয়াক সমৰ্থন কৰিবলৈ চফ্টৱেৰ প্ৰস্তুত কৰিছে, যাৰ ফলত বাৰ বছৰৰ কম সময়ৰ ভিতৰতে ২৮০ টাতকৈও অধিক ভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণত ঊনৈছ মিলিয়নতকৈ অধিক প্ৰবন্ধ লিখা হৈছে। এই কাৰণেই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰতি শৈক্ষিকভাৱে আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি, ব্যৱসায়, প্ৰকল্প পৰিচালনা, জ্ঞান আহৰণ, চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং, অন্যান্য সহযোগিতামূলক প্ৰকল্প আৰু সমাজবিজ্ঞানৰ দৰে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰপৰা যথেষ্ট আগ্ৰহ দেখা গৈছে, যাতে ৱিকিপিডিয়া মডেলে গুণগত ফলাফল উৎপন্ন কৰিব পাৰে নেকি, এইদৰে সহযোগিতাই মানুহৰ বিষয়ে কি উন্মোচন কৰিব পাৰে আৰু জড়িততাৰ পৰিসৰে ব্যক্তিগত সীমাবদ্ধতা আৰু দুৰ্বল সম্পাদনাৰ বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে নেকি যিটো অন্যথা হ’লহেঁতেন, সেই বিষয়ে অন্বেষণ কৰিবলৈ উঠা। ৱিকিপিডিয়াৰ সত্যতাৰ মাত্ৰা ইয়াৰ প্ৰযুক্তি, নীতি আৰু সম্পাদক সংস্কৃতিৰপৰাই বিস্তৃত। ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ ইতিহাসসমূহ ৰাজহুৱাভাৱে দৃশ্যমান হৈ থাকে। ফুটনোটত দাবীৰ উৎপত্তি দেখুওৱা হৈছে। সম্পাদকসকলে পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰা দাবীসমূহ আঁতৰাই পেলায় আৰু নিৰপেক্ষ দৃষ্টিকোণত (NPOV) বাক্যাংশ নকৰা দাবীসমূহ অভাৰৰুল কৰে ("ৰিভাৰ্ট")। ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰিলে সম্পাদকৰ মানসিকতাৰো উমান পোৱা যাব পাৰে। ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদকসকলে আত্মপৰীক্ষাৰ দিশত প্ৰৱণতা ৰাখে আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ দোষ স্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ মুকলি মডেলে অল্পকালীন কৌতুক আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰৱঞ্চনাকে ধৰি প্ৰবন্ধ-টেম্পাৰিং (ভাণ্ডালিজম)ৰ অনুমতি দিয়ে। কিছুমান সম্পাদকে ট্ৰলিং (ভাণ্ডালিজম, স্পেম, আৰু হাৰাশাস্তি সৃষ্টি)ত বহু সময় কটায়, আনহাতে কিছুমানে বিশ্বকোষৰ উন্নতিৰ বাবে বহু সময় খৰচ কৰে, অৱশ্যে ট্ৰলিং দ্ৰুতভাৱে ঘূৰাই দিয়া হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদক গোট, প্ৰায় ৪০,০০০ সক্ৰিয় সম্পাদক যিয়ে মাহেকীয়াকৈ পাঁচটা সম্পাদনা কৰে, আৰু মূলতঃ পুৰুষ আৰু শ্বেতাংগৰ প্ৰতি তীৰ্যক, যাৰ ফলত কভাৰেজত লিংগ আৰু জাতিভিত্তিক ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্বৰ সৃষ্টি হয়। শিক্ষাবিদসকলে ৱিকিপিডিয়াক "ঐকমত্যৰ সত্য"ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বুলি ভাবে য'ত পাঠকে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতামূলক তথ্যৰ যুগত বাস্তৱতা পৰীক্ষা কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যেতিয়া ক'ভিড-১৯ মহামাৰীক কেন্দ্ৰ কৰি তথ্যসমূহ দ্ৰুতগতিত সলনি হৈছিল বা বিতৰ্ক হৈছিল, তেতিয়া সম্পাদকসকলে "পৰীক্ষাযোগ্যতা" আৰু "এনপিঅ'ভি" নিৰ্দেশনা মানি নচলা দাবীসমূহ আঁতৰাই পেলাইছিল। তথ্য পৰীক্ষা কৰা ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য পৰীক্ষণ হৈছে ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকসকলে ৱিকিপিডিয়াত প্ৰকাশিত বিষয়-বস্তুৰ তথ্য পৰীক্ষা কৰা প্ৰক্ৰিয়া, আনহাতে ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰি তথ্য পৰীক্ষা কৰা হৈছে অন্য প্ৰকাশনসমূহৰ তথ্য পৰীক্ষাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰসংগত তথ্য পৰীক্ষাৰ বহল বিষয়টোত তথ্য-পৰীক্ষণত ৱিকিপিডিয়াৰ স্থানৰ সাংস্কৃতিক আলোচনাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইউটিউব আৰু ফেচবুককে ধৰি ডাঙৰ ডাঙৰ প্লেটফৰ্মসমূহে নিজৰ মিডিয়া সংগ্ৰহত থকা তথ্যৰ সঠিকতা নিশ্চিত কৰিবলৈ ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তু ব্যৱহাৰ কৰে। জনবিশ্বাস বিচৰাটো ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰকাশন দৰ্শনৰ এটা প্ৰধান অংশ। ৱিকিপিডিয়া এটা সৰল বিশ্বকোষৰ বাহিৰলৈ গৈ নিউয়ৰ্ক টাইমছে কোৱা "ডিজিটেল জগতখনক একেলগে ধৰি ৰখা বাস্তৱিক নেটিং"লৈ পৰিণত হৈছে। চাৰ্চ ইঞ্জিনক সোধা সাধাৰণ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ ৱিকিপিডিয়াৰপৰা গ্ৰহণ কৰা জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰি দিয়া হয়, আৰু প্ৰায়ে ইয়াৰ উৎস হিচাপে ৱিকিপিডিয়াক ক্ৰেডিট বা লিংক দিয়া হয়। ৱিকিপিডিয়া সম্ভৱতঃ উৎপাদনশীল কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) আৰ্হি, যেনে ChatGPT প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ একক উৎস, যাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াক অতি গঠনমূলক ফৰ্মেটিংৰ সৈতে এটা সু-কিউৰেট কৰা তথ্যৰ গোট হিচাপে মূল্য দিয়া হয়। এআই মডেলৰ সঠিকতা ইয়াৰ প্ৰশিক্ষণ তথ্যৰ মানদণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, কিন্তু এই মডেলসমূহেও নিজৰ জ্ঞানৰ বাবে নিজৰ মূল উৎস উল্লেখ কৰিবলৈ মৌলিকভাৱে অক্ষম, গতিকে এআই ব্যৱহাৰকাৰীসকলে ৱিকিপিডিয়া ইয়াৰ উৎস বুলি নাজানি ৱিকিপিডিয়াৰ জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰে। এআই ব্যৱহাৰকাৰীসকলে এনে ফলাফলো লাভ কৰে যিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰপৰা উৎপত্তি হোৱা তথ্যসমূহক কাল্পনিক তথ্য বিন্দুৰ সৈতে সংযোগ কৰে (AI hallucinations), তথ্য আহৰণৰ সময়ত বাস্তৱ সময়ৰ তথ্য-পৰীক্ষাৰ অনুপস্থিতিত তথ্যৰ মান হ্ৰাস কৰে। মূল্যায়ন ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা তলত দিয়া মাপকাঠীসমূহৰদ্বাৰা জুখিব পাৰি: *প্ৰবন্ধৰ ভিতৰত দিয়া তথ্যৰ শুদ্ধতা *উপযুক্ত ছবিৰ সংযোগ *প্ৰবন্ধসমূহৰ শৈলী আৰু কেন্দ্ৰবিন্দুৰ উপযুক্ততা *ভুৱা তথ্যৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা, আৰু বাদ দিয়া আৰু আঁতৰোৱা *প্ৰবন্ধৰ ভিতৰত আৰু প্ৰবন্ধৰ পৰিসৰত ব্যাপকতা, পৰিসৰ আৰু সামৰি লোৱা *উদ্ধৃতি হিচাপে স্বনামধন্যা তৃতীয়পক্ষৰ উৎস চিনাক্ত কৰা *সন্মানীয় উৎসৰদ্বাৰা বিবৃতিসমূহৰ পৰীক্ষাযোগ্যতা *প্ৰবন্ধবোৰৰ স্থিৰতা *সম্পাদকীয় আৰু ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্বৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা *লিখাৰ মানদণ্ড কেইবাটাও "বজাৰমুখী" বাহ্যিক পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে বৃহৎ দৰ্শকে ৱিকিপিডিয়াক কোনোবা নহয় কোনোবা ধৰণে বিশ্বাস কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, আইএমএছ ইনষ্টিটিউট ফৰ হেল্থকেয়াৰ ইনফৰ্মেটিক্সৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, "আমেৰিকাৰ চিকিৎসকৰ ৫০ শতাংশই স্বাস্থ্যৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে তথ্যৰ বাবে ... ৱিকিপিডিয়াৰ পৰামৰ্শ লৈছে বুলি কয়।[41] ২০০৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত ব্ৰিটিছ কাকত দ্য গাৰ্ডিয়ানত "Can you trust Wikipedia?" য'ত বিশেষজ্ঞৰ এটা পেনেলক তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰৰ সৈতে জড়িত সাতটা প্ৰৱেশ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, পৰ্যালোচনা কৰা প্ৰতিটো প্ৰবন্ধক ০ৰপৰা ১০লৈকে সংখ্যাৰ নাম দিয়া হৈছিল। এই পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধসমূহৰ অধিকাংশই ৫ৰপৰা ৮ৰ ভিতৰত নম্বৰ লাভ কৰিছিল। আটাইতকৈ সাধাৰণ সমালোচনা আছিল গদ্যৰ দুৰ্বল, বা পঢ়াত সহজ বিষয় (তিনিটা উল্লেখ), বাদ দিয়া বা ভুল, প্ৰায়ে সৰু কিন্তু কিছুমান প্ৰবন্ধত মূল বাদ পৰা অন্তৰ্ভুক্ত (তিনিটা উল্লেখ), আৰু দুৰ্বল ভৰসাম্য, কম গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰসমূহক অধিক মনোযোগ দিয়া হৈছিল আৰু বিপৰীতভাৱে (এটা উল্লেখ)। আটাইতকৈ সাধাৰণ প্ৰশংসাবোৰ আছিল বাস্তৱিকতে সঠিক আৰু শুদ্ধ, কোনো চকুত পৰা ভুল নাছিল (চাৰিটা উল্লেখ), আৰু বহু উপযোগী তথ্য, ভালদৰে নিৰ্বাচিত লিংককে ধৰি, যাৰ ফলত "বহু তথ্য দ্ৰুতভাৱে লাভ কৰা" (তিনিটা উল্লেখ) সম্ভৱ হৈছিল।[42] ২০০৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত নেচাৰ আলোচনীয়ে ৱিকিপিডিয়া আৰু এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ প্ৰবন্ধৰ সৰু উপগোটৰ সঠিকতাৰ পৰ্যালোচকৰ মূল্যায়ন বিচৰা অন্ধ অধ্যয়নৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলাফল প্ৰকাশ কৰে। সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত নহোৱা এই অধ্যয়নটো নেচাৰে সুপৰিচিত বিজ্ঞানীসকলৰ জীৱনীকে ধৰি বৈজ্ঞানিক বিষয়ৰ ৪২টা প্ৰবন্ধৰ নিৰ্বাচনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল। নমুনা লোৱা প্ৰবন্ধসমূহত পোৱা বাস্তৱিক ভুল, বাদ পৰা বা বিভ্ৰান্তিকৰ বক্তব্য ৱিকিপিডিয়াৰ বাবে ১৬২ আৰু ব্ৰিটানিকাৰ বাবে ১২৩ (৪:৩)। গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাৰণাসমূহৰ ভুল ব্যাখ্যাৰ দৰে গুৰুতৰ ভুলৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াত ৪টা, আৰু ব্ৰিটানিকাত ৪টা পোৱা গৈছিল (১:১)। অধ্যয়নটোৱে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে "বিজ্ঞানৰ প্ৰৱেশৰ সঠিকতাৰ ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ ওচৰ চাপিছে",[25] যদিও ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰায়ে "দুৰ্বল গঠন" আছিল।[25] এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ফলত নেচাৰে নিজৰ জৰীপ পদ্ধতিৰ অধিক নথি-পত্ৰ প্ৰকাশ কৰে।[43] এই অতিৰিক্ত তথ্যৰ ভিত্তিত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই প্ৰকৃতিৰ অধ্যয়নৰ বৈধতাক অস্বীকাৰ কৰি কয় যে ই "মাৰাত্মকভাৱে ত্ৰুটিপূৰ্ণ।" ব্ৰিটানিকাৰ সমালোচনাৰ ভিতৰত আছিল যে তেওঁলোকৰ কিছুমান প্ৰবন্ধৰ সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থৰ পৰিৱৰ্তে উদ্ধৃতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিছুমান উদ্ধৃতি যুৱ সংস্কৰণৰ বাবে লিখা প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা সংকলন আছিল, প্ৰকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যালোচকসকলৰ বাস্তৱিক দাবী পৰীক্ষা কৰা নাছিল আৰু পৰ্যালোচকসকলে ভুল বুলি লেবেল লগোৱা বহু কথা সম্পাদনাৰ মতামতৰ পাৰ্থক্য আছিল। ব্ৰিটানিকাই আৰু কয় যে "যদিও শিৰোনামত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে 'ৱিকিপিডিয়া ইয়াৰ বিজ্ঞান প্ৰৱেশৰ সঠিকতাৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰিটানিকাৰ ওচৰ চাপিছে', প্ৰবন্ধটোৰ মুখ্য অংশৰ গভীৰতাত পুতি থোৱা সংখ্যাবোৰে ইয়াৰ হুবহু বিপৰীত কথা কৈছিল: ৱিকিপিডিয়াত প্ৰকৃততে ব্ৰিটানিকাতকৈ এক তৃতীয়াংশ বেছি ভুল আছিল।" (আমি তলত দেখুওৱাৰ দৰে, নেচাৰৰ গৱেষণাই ব্ৰিটানিকাৰ ভুলবোৰক গুৰুতৰভাৱে অতিৰঞ্জিত কৰিছিল, গতিকে আমি এই সংখ্যাটো কেৱল সংখ্যাবোৰ উপস্থাপন কৰা হেলনীয়া ধৰণেৰে আঙুলিয়াই দিবলৈহে উল্লেখ কৰিছোঁ। )"[44] প্ৰকৃতিয়ে ব্ৰিটানিকাৰ কিছুমান নিষ্কাশনৰ সংকলিত প্ৰকৃতিক স্বীকাৰ কৰিছিল, কিন্তু ইয়াৰদ্বাৰা অধ্যয়নৰ সিদ্ধান্তক বাতিল কৰা বুলি অস্বীকাৰ কৰিছিল।[45] এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই এইটোও যুক্তি দিছিল যে ভুলসমূহৰ বিভাজনে ইংগিত দিয়ে যে ৱিকিপিডিয়াত হোৱা ভুলসমূহ বেছিভাগেই ভুল তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, আনহাতে ব্ৰিটানিকাৰ ভুলসমূহ "বাদ দিয়াৰ ভুল" আছিল, যাৰ ফলত "চিত্ৰ অনুসৰি ব্ৰিটানিকা ৱিকিপিডিয়াতকৈ বহুত বেছি সঠিক।" [44] তাৰ পিছত প্ৰকৃতিয়ে ব্ৰিটানিকাৰ সঁহাৰি নাকচ কৰি কয় যে ইয়াৰ পৰ্যালোচকসকলৰ কোনো ভুল কোনো এটা বিশ্বকোষৰ সপক্ষে পক্ষপাতিত্ব কৰা নাছিল, কিছুমান ক্ষেত্ৰত ই দুয়োখন বিশ্বকোষৰ প্ৰবন্ধৰ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ব্ৰিটানিকাই নিজৰ "মুকলি চিঠি" খণ্ডন প্ৰকাশ কৰাৰ আগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে বিশেষ উদ্বেগ ভাগ কৰা নাছিল।[47][48] এই দুটাপক্ষৰ মাজত পইণ্ট-ফৰ-পইণ্ট মতানৈক্য যিয়ে সংকলন/পাঠ্য উদ্ধৃতি আৰু অতি সৰু নমুনা আকাৰৰ বিষয়সমূহক সম্বোধন কৰিছিল—উইকিপিডিয়াৰ সপক্ষে ফলাফলক পক্ষপাতিত্ব কৰাৰ যুক্তি দিছিল, বনাম ব্ৰিটানিকাৰ গুণগত নিয়ন্ত্ৰিত বিন্যাসৰ পক্ষত থকা এটা বিস্তৃত, সম্পূৰ্ণ প্ৰবন্ধ, বৃহৎ নমুনাৰ আকাৰৰ অধ্যয়ন—অনলাইন আলোচনাত প্ৰতিধ্বনিত হৈছে,[49][50] নেচাৰ অধ্যয়নৰ উদ্ধৃতি দিয়া প্ৰবন্ধসমূহকে ধৰি, যেনে, য'ত প্ৰবন্ধ/প্ৰবন্ধৰ অংশসমূহ হাতৰদ্বাৰা নিৰ্বাচনৰ বাবে "ত্ৰুটিপূৰ্ণ অধ্যয়ন ডিজাইন", ইয়াৰ ১০০,০০০ তকৈ অধিক ব্ৰিটানিকা আৰু ১০ লাখতকৈ অধিক ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ ৪০টা প্ৰবন্ধ তুলনা কৰাত অধ্যয়নৰ "পৰিসংখ্যাগত শক্তি"ৰ অভাৱ, আৰু কোনো অধ্যয়নৰ পৰিসংখ্যা বিশ্লেষণৰ অনুপস্থিতি (যেনে, অধ্যয়নৰ বাবে আস্থাৰ ব্যৱধানৰ ৰিপৰ্ট দিয়া ফলাফল)ও লক্ষ্য কৰা হৈছে।[51] বিজ্ঞান যোগাযোগকাৰী জনাথন জেৰীয়ে ২০২৪ চনত কৈছিল যে এই অধ্যয়ন ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, আৰু তেতিয়াৰপৰাই ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ ওপৰত প্ৰায় প্ৰতিখন বিজ্ঞান গৱেষণা পত্ৰতে ইয়াৰ উদ্ধৃতি দিয়া হৈছে, কিন্তু এই ধৰণৰ গৱেষণাই মাত্ৰ এটা "স্নেপশ্বট"হে প্ৰদান কৰিব আৰু দ্ৰুতভাৱে অবিশ্বাস্য হৈ পৰিব।[52] ২০০৬ চনৰ জুন মাহত আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ বিশেষজ্ঞ অধ্যাপক ৰয় ৰ’জেনজৱেইগে ২৫ জন আমেৰিকান লোকৰ ৱিকিপিডিয়া জীৱনীৰ তুলনা এনকাৰ্টা আৰু আমেৰিকান নেচনেল বায়’গ্ৰাফী অনলাইনত পোৱা সংশ্লিষ্ট জীৱনীৰ সৈতে প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ লিখিছে যে ৱিকিপিডিয়াই "আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ নাম, তাৰিখ আৰু পৰিঘটনাৰ প্ৰতিৱেদন দিয়াত আচৰিত ধৰণে সঠিক" আৰু কিছুমান ভুলক "বহুলভাৱে প্ৰচলিত কিন্তু ভুল বিশ্বাস" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। কিন্তু তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ৱিকিপিডিয়াই প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু তুচ্ছ সবিশেষৰ মাজত পাৰ্থক্য স্থাপন কৰাত ব্যৰ্থ হয়, আৰু উত্তম উল্লেখ প্ৰদান নকৰে। তেওঁ ৱিকিপিডিয়াৰ "বুনিব পৰা বিশ্লেষণ আৰু ব্যাখ্যা, আৰু স্পষ্ট আৰু আকৰ্ষণীয় গদ্য"ৰ অভাৱৰ বিষয়েও অভিযোগ কৰিছিল।[53][nb 2] ২০০৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০০৬ চনৰ মে' মাহলৈকে ডমিংগেজ হিলছৰ কেলিফৰ্ণিয়া ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ তথ্য ব্যৱস্থাৰ অধ্যাপক লেৰী প্ৰেছে কৰা ৱেব ভিত্তিক সমীক্ষাত "ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ সঠিকতা আৰু সম্পূৰ্ণতা"ৰ মূল্যায়ন কৰা হৈছে।[54] এটা লেখাৰ মূল্যায়নৰ বাবে পঞ্চাশজন লোকে নিমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰিলে। পঞ্চাশজনৰ ভিতৰত ছয়সত্তৰ শতাংশই (৭৬%) ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধটো সঠিক বুলি একমত বা দৃঢ়তাৰে সন্মত হয় আৰু ছয়চল্লিছ শতাংশই (৪৬%) এই প্ৰবন্ধটো সম্পূৰ্ণ বুলি একমত বা দৃঢ়ভাৱে সন্মত হয়। আঠাইশজন লোকে তেওঁলোকে পৰ্যালোচনা কৰা প্ৰবন্ধটোক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ একেটা বিষয়ৰ প্ৰবন্ধৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। সঠিকতাৰ ওপৰত মতামত দুয়োখন বিশ্বকোষৰ মাজত প্ৰায় সমান আছিল (৬খনে ব্ৰিটানিকাৰ পক্ষত, ৭খনে ৱিকিপিডিয়াৰ পক্ষত, ৫খনে সমান বুলি কয়), আৰু আঠাইশখনৰ ভিতৰত এঘাৰখনে (৬১%) ৱিকিপিডিয়াক কিছু পৰিমাণে বা যথেষ্ট বেছি সম্পূৰ্ণ বুলি বিবেচনা কৰিছিল, আঠাইশখনৰ ভিতৰত সাতখনে (৩৯%) ব্ৰিটানিকাৰ বাবে। সমীক্ষাটোত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক যাদৃচ্ছিকভাৱে নিৰ্বাচন কৰাৰ চেষ্টা কৰা হোৱা নাছিল আৰু অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক কেনেকৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল সেয়া স্পষ্ট নহয়।[55] জাৰ্মান কম্পিউটিং আলোচনীয়ে ২০০৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ব্ৰকহাউছ মাল্টিমিডিয়াল, মাইক্ৰ'ছফ্ট এনকাৰ্টা আৰু জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়াৰ তুলনা কৰিছিল: বিশেষজ্ঞসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত ৬৬টা প্ৰবন্ধৰ মূল্যায়ন কৰিছিল। সামগ্ৰিক স্ক'ৰত ৱিকিপিডিয়াক ৫ পইণ্টৰ ভিতৰত ৩.৬ পইণ্ট (B-) ৰেটিং দিয়া হৈছিল।[56] ২০০৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত c't ৰ দ্বিতীয়টো পৰীক্ষাত ১৫০টা সন্ধান শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, ইয়াৰে ৫৬টা নিবিড়ভাৱে মূল্যায়ন কৰা হৈছিল, চাৰিটা ডিজিটেল বিশ্বকোষ তুলনা কৰিবলৈ: Bertelsmann Enzyklopädie 2007, Brockhaus Multimedial premium 2007, Encarta 2007 Enzyklopädie আৰু ৱিকিপিডিয়া। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি: "আমি মুক্ত বিশ্বকোষৰ গ্ৰন্থসমূহত ইয়াৰ বাণিজ্যিক প্ৰতিযোগীসকলৰ গ্ৰন্থতকৈ অধিক ভুল বিচাৰি পোৱা নাছিলো।" [57] ৱিকিপিডিয়াক অৰ্থনীতিবিদসকলৰ ধাৰণাসমূহৰ নিখুঁত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ সংজ্ঞাৰ লগত খাপ খোৱা বুলি চাই জৰ্জ ব্ৰেগেছে (গুৱেলফ-হাম্বাৰ বিশ্ববিদ্যালয়) ৱিকিপিডিয়াৰ সাতজন শীৰ্ষস্থানীয় পশ্চিমীয়া দাৰ্শনিকৰ ওপৰত লিখা প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰিছিল: এৰিষ্টটল, প্লেটো, ইমানুৱেল কাণ্ট, ৰেনে ডেকাৰ্ট, জৰ্জ উইলহেম ফ্ৰেড্ৰিখ হেগেল, থমাছ একুইনাছ আৰু জন লক। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহক দৰ্শনৰ চাৰিখন তথ্যসূত্ৰৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা বিষয়-বস্তুৰ একমত তালিকাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। ব্ৰেগেছে বিচাৰি উলিয়াইছিল যে গড়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহে মাত্ৰ ৫২% সহমতৰ বিষয়-বস্তুহে সামৰি লৈছিল। কোনো ভুল পোৱা নগ'ল যদিও ইয়াত উল্লেখযোগ্য বাদ দিয়া হৈছিল।[58] পিচি প্ৰ’ আলোচনীয়ে (আগষ্ট ২০০৭) বিশেষজ্ঞসকলক তেওঁলোকৰ বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্ৰৰ চাৰিটা প্ৰবন্ধ (এটা সৰু নমুনা) ৱিকিপিডিয়া, ব্ৰিটানিকা আৰু এনকাৰ্টাৰ মাজত তুলনা কৰিবলৈ কয়। প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ৱিকিপিডিয়াক "বহুতাংশে শুদ্ধ", "ভালকৈ চম্ভালিব পৰা", "ভাল কাম কৰে", "খেল তথ্যৰ বাবে ভাল" আৰু "ব্যাপকভাৱে সঠিক" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। এটা প্ৰবন্ধত "শেষৰফালে লক্ষণীয় অৱনতি ঘটিছিল" আনহাতে আন এটাত "স্পষ্ট আৰু অধিক মাৰ্জিত" লেখা আছিল, তৃতীয়টোক কম ভালকৈ লিখা কিন্তু প্ৰতিযোগীসকলতকৈ ভাল বিশদ বুলি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল আৰু চতুৰ্থটো প্ৰবন্ধ "এনকাৰ্টা বা ব্ৰিটানিকাৰ সমতুল্যতকৈ অধ্যয়নশীল ছাত্ৰৰ বাবে অধিক উপকাৰী" বুলি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধত কোনো গুৰুতৰ ভুল লক্ষ্য কৰা হোৱা নাছিল, আনহাতে এটা এনকাৰ্টা আৰু এটা ব্ৰিটানিকাৰ প্ৰবন্ধত গুৰুতৰ ভুল লক্ষ্য কৰা হৈছিল।[59] ২০০৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ আলোচনী পিচি অথৰিটিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ সঠিকতাৰ ওপৰত এটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে। প্ৰবন্ধটোত ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তুক অন্যান্য জনপ্ৰিয় অনলাইন বিশ্বকোষ অৰ্থাৎ ব্ৰিটানিকা আৰু এনকাৰ্টাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। আলোচনীখনে বিশেষজ্ঞসকলক তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে জড়িত প্ৰবন্ধসমূহৰ মূল্যায়ন কৰিবলৈ কয়। মুঠ চাৰিটা প্ৰবন্ধ তিনিজন বিশেষজ্ঞই পৰ্যালোচনা কৰিছিল। ৱিকিপিডিয়া আন বিশ্বকোষৰ সৈতে তুলনাযোগ্য আছিল, ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শ্ৰেণীত শীৰ্ষস্থান দখল কৰিছিল।[60] ২০০৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত জাৰ্মান আলোচনী ষ্টাৰনে জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়া আৰু ব্ৰকহাউছ এনজাইক্লোপেডিৰ ১৫ খণ্ডৰ সংস্কৰণৰ অনলাইন সংস্কৰণৰ তুলনাৰ ফলাফল প্ৰকাশ কৰে। এই পৰীক্ষাটো এটা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (কলনস্থিত WIND GmbH)ক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল, যাৰ বিশ্লেষকসকলে প্ৰতিটো বিশ্বকোষৰপৰা (ৰাজনীতি, ব্যৱসায়, ক্ৰীড়া, বিজ্ঞান, সংস্কৃতি, মনোৰঞ্জন, ভূগোল, চিকিৎসা, ইতিহাস আৰু ধৰ্ম সামৰি লোৱা) ৫০টা প্ৰবন্ধ চাৰিটা মাপকাঠী (সঠিকতা, সম্পূৰ্ণতা, সময়োপযোগীতা আৰু স্পষ্টতা)ৰ ওপৰত মূল্যায়ন কৰিছিল আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহ গড় হিচাপত অধিক সঠিক বুলি বিচাৰ কৰিছিল (১ৰপৰা ৬লৈকে স্কেলত ১.৬ বনাম ব্ৰকহাউছৰ বাবে ২.৩, ১টা শ্ৰেষ্ঠ আৰু ৬টা আটাইতকৈ বেয়া)। ৱিকিপিডিয়াৰ কভাৰেজও অধিক সম্পূৰ্ণ আৰু শেহতীয়া হোৱা দেখা গৈছিল; কিন্তু ব্ৰকহাউছক অধিক স্পষ্টকৈ লিখা বুলি বিবেচিত কৰা হৈছিল, আনহাতে ৱিকিপিডিয়াৰ কেইবাটাও প্ৰবন্ধক অবিশেষজ্ঞৰ বাবে অতি জটিল বুলি সমালোচনা কৰা হৈছিল আৰু বহুতো প্ৰবন্ধক অতি দীঘলীয়া বুলি সমালোচনা কৰা হৈছিল।[61][62][63] ২০০৮ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ সংখ্যাত ব্ৰিটিছ কম্পিউটিং আলোচনী পিচি প্লাছে ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াক ৱৰ্ল্ড বুক এনচাইক্লোপিডিয়া আৰু এনচাইক্লোপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ ডিভিডি সংস্কৰণৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল, প্ৰত্যেকৰে বাবে ৰেণ্ডম বিষয়ৰ শৃংখলাৰ কভাৰেজৰ মূল্যায়ন কৰিছিল। ইয়াৰ সামৰণিত "তিনিও ক্ষেত্ৰতে বিষয়-বস্তুৰ মান ভাল" আৰু ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীসকলক পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে "সচেতন হওক যে ভুল সম্পাদনা হয়, আৰু অদ্ভুত যেন লগা যিকোনো বস্তু দ্বিতীয় উৎসৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰক।" কিন্তু ৱিকিপিডিয়াৰ বিপুলসংখ্যক মূল্যৱান আৰু সঠিক তথ্যৰে ভৰি আছে।" [64] ২০০৮ চনত ৰেফাৰেন্স চাৰ্ভিচেছ ৰিভিউত প্ৰকাশিত এখন গৱেষণা পত্ৰত ঐতিহাসিক বিষয়ৰ ওপৰত নটা ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা, দ্য ডিকচনেৰী অৱ আমেৰিকান হিষ্ট্ৰী আৰু আমেৰিকান নেচনেল বায়'গ্ৰাফী অনলাইনৰ সমকক্ষসমূহৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। গৱেষণা পত্ৰখনত দেখা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশৰ সামগ্ৰিক সঠিকতাৰ হাৰ ৮০ শতাংশ, আনহাতে আন বিশ্বকোষসমূহৰ সঠিকতাৰ হাৰ ৯৫ৰপৰা ৯৬ শতাংশ।[65] ২০১০ চনৰ এক অধ্যয়নত দেশসমূহৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠাসমূহ চাইটটোৰ পৰীক্ষণযোগ্যতাৰ নীতিৰ সৈতে কিমানখিনি মিল আছে তাৰ মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। এই নীতিৰ বিপৰীতে এই প্ৰবন্ধসমূহৰ বহু দাবী উদ্ধৃতিৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হোৱা নাছিল আৰু যিবোৰ দাবী আছিল, সেইবোৰৰ বহুতো, একাডেমিক আলোচনীৰ প্ৰবন্ধৰ পৰিৱৰ্তে জনপ্ৰিয় সংবাদ মাধ্যম আৰু চৰকাৰী ৱেবছাইটৰপৰা পোৱা গৈছিল।[66] ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ব্ৰিগম ইয়ং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এডাম ব্ৰাউনে পি এছ পলিটিকেল ছায়েন্স এণ্ড পলিটিক্স আলোচনীত এটা অধ্যয়ন প্ৰকাশ কৰিছিল য'ত "প্ৰাৰ্থী, নিৰ্বাচন আৰু পদবীধাৰীৰ বিষয়ে হাজাৰ হাজাৰ ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ" পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে এই প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্যসমূহ সঠিক হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকিলেও পৰীক্ষা কৰা প্ৰবন্ধসমূহত বাদ দিয়াৰ বহুতো ভুল আছে।[67] ২০১২ চনত শ্বেন গ্ৰীণষ্টেইনৰ সহ-লেখকত কৰা এক অধ্যয়নত আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ এটা দশকৰ প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি দেখা গৈছে যে কোনো এটা প্ৰবন্ধত যিমানেই অধিক অৱদানকাৰী থাকে সিমানেই ই অধিক নিৰপেক্ষ হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, যিটো লিনাছৰ আইনখনৰ সংকীৰ্ণ ব্যাখ্যাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি।[68] ৰিভলি আৰু অন্যান্য। (২০১২)এ ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্বাচিত মানসিক স্বাস্থ্য বিষয়ৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা আৰু মনোৰোগ চিকিৎসাৰ এখন পাঠ্যপুথিৰ সংশ্লিষ্ট প্ৰবন্ধৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। তেওঁলোকে বিশেষজ্ঞসকলক প্ৰবন্ধৰ বিষয়-বস্তুৰ সঠিকতা, শেহতীয়াতা, কভাৰেজৰ বিস্তৃতি, উল্লেখ আৰু পঠনযোগ্যতাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেটিং দিবলৈ কয়। পঠনযোগ্যতাৰ বাহিৰে সকলো মাপকাঠীতে ৱিকিপিডিয়াই সৰ্বাধিক নম্বৰ লাভ কৰে আৰু লেখকসকলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে ৱিকিপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ দৰে ভাল বা ইয়াতকৈ ভাল আৰু এটা মানক পাঠ্যপুথি।[24] ২০১৪ চনৰ নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিচিনৰ এটা দৃষ্টিভংগীৰটুকুৰাত ২২টা প্ৰেছক্ৰিপচন ঔষধৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠা পৰীক্ষা কৰি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল যে সেইবোৰক শেহতীয়াকৈ এফ ডি এৰ সুৰক্ষা সতৰ্কবাণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আপডেট কৰা হৈছে নেকি। ইয়াত দেখা গৈছে যে এই পৃষ্ঠাসমূহৰ ৪১% সতৰ্কবাণীৰ পিছত দুসপ্তাহৰ ভিতৰত আপডেট কৰা হৈছিল, ২৩% পৃষ্ঠা দুসপ্তাহতকৈ অধিক পিছত আপডেট কৰা হৈছিল আৰু বাকী ৩৬% পৃষ্ঠা ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰীলৈকে ১ বছৰতকৈ অধিক সময়ৰ পাছত সতৰ্কবাণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আপডেট কৰা হোৱা নাছিল।[69] ২০১৪ চনত জাৰ্নেল অৱ দ্য আমেৰিকান ফাৰ্মাচিষ্ট এছ'চিয়েচনত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়নত বনৌষধি পৰিপূৰকসমূহৰ বিষয়ে ১৯টা ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে এই সকলোবোৰ প্ৰবন্ধতে ইয়াৰ "চিকিৎসামূলক ব্যৱহাৰ আৰু বিৰূপ প্ৰভাৱ"ৰ বিষয়ে তথ্য আছে, কিন্তু এইটোও সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে "কেইবাটাও ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া, গৰ্ভাৱস্থা আৰু বিৰোধিতাৰ বিষয়ে তথ্যৰ অভাৱ।" সেয়েহে অধ্যয়নটোৰ লেখকসকলে পৰামৰ্শ দিছিল যে ৰোগীয়ে প্ৰশ্ন কৰা বনৌষধি পৰিপূৰকসমূহৰ বিষয়ে তথ্যৰ উৎস হিচাপে কেৱল ৱিকিপিডিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰিব।[70] ২০১৪ চনত PLOS ONE ত প্ৰকাশিত আন এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ঔষধ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিৰ তুলনাত ৱিকিপিডিয়াৰ ফাৰ্মাক’লজীৰ তথ্য ৯৯.৭% সঠিক, আৰু ৱিকিপিডিয়াত এনে তথ্যৰ সম্পূৰ্ণতা ৮৩.৮%। অধ্যয়নটোৱে এইটোও নিৰ্ণয় কৰে যে এই ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ সম্পূৰ্ণতা "ফাৰ্মাকোকাইনেটিক্স" শ্ৰেণীত সৰ্বনিম্ন (৬৮%) আৰু "ইণ্ডিকেচন" শ্ৰেণীত সৰ্বাধিক (৯১.৩%)। লেখকসকলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে যে "ৱিকিপিডিয়া হৈছে স্নাতক চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে ঔষধ সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ এক সঠিক আৰু বিস্তৃত উৎস।" [71] বিশেষজ্ঞৰ মতামত লাইব্ৰেৰিয়ানসকলৰ মতামত ২০০৪ চনত দ্য গাৰ্ডিয়ানৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত আত্মবৰ্ণিত তথ্য বিশেষজ্ঞ আৰু ইণ্টাৰনেট পৰামৰ্শদাতা[72] ফিলিপ ব্ৰেডলিয়ে কৈছিল যে তেওঁ ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ নকৰে আৰু "এজনো লাইব্ৰেৰিয়ানৰ বিষয়ে অৱগত নহয় যিয়ে ব্যৱহাৰ কৰিব।" তাৰ পিছত তেওঁ বুজাই দিলে যে "মূল সমস্যাটো হ'ল কৰ্তৃত্বৰ অভাৱ।" ছপা প্ৰকাশনৰ সহায়ত প্ৰকাশকে নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে তেওঁলোকৰ তথ্য নিৰ্ভৰযোগ্য, কিয়নো তেওঁলোকৰ জীৱিকা ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। কিন্তু এনেকুৱা কিবা এটাৰ সৈতে, সেই সকলোবোৰ খিৰিকীৰে বাহিৰলৈ ওলাই যায়।" [73] ২০০৫ চনত অণ্টাৰিঅ'ৰ ট্ৰেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুথিভঁৰালটোৱে কয় যে ৱিকিপিডিয়াত বহুতো প্ৰবন্ধ আছে যিবোৰ "দীঘলীয়া আৰু ব্যাপক", কিন্তু "ভুল তথ্য আৰু পক্ষপাতিত্বৰ বাবে বহুত ঠাই আছে [আৰু] প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ড আৰু গভীৰতা দুয়োটাতে বহুত পৰিৱৰ্তনশীলতা আছে।" ইয়াত আৰু কোৱা হৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতা আছে, ইয়াৰ "কাৰিকৰী বিষয়ৰ উৎকৃষ্ট কভাৰেজ আছে" আৰু প্ৰবন্ধসমূহ "প্ৰায়ে দ্ৰুতভাৱে যোগ কৰা হয় আৰু, ফলস্বৰূপে, সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনাৰ কভাৰেজ যথেষ্ট ভাল", ইয়াক এই কামত অক্ষম পৰম্পৰাগত উৎসৰ সৈতে তুলনা কৰিলে। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি প্ৰয়োজন অনুসৰি কোনোবাই সমালোচনাত্মকভাৱে চিন্তা কৰিব লাগে আৰু নিজৰ উৎসৰ উপযুক্ততা মূল্যায়ন কৰিব লাগে, "আপুনি তথ্য বিচাৰিছে নেকি বা মতামত বিচাৰিছে নেকি, আপুনি এটা বিষয় অন্বেষণ কৰাৰ সময়ত কিমান গভীৰ হ'ব বিচাৰে, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু সঠিকতাৰ গুৰুত্ব, আৰু সময়োপযোগী বা শেহতীয়া তথ্যৰ গুৰুত্ব", আৰু লগতে কয় যে ৱিকিপিডিয়াক যিকোনো পৰিস্থিতিত "আৰম্ভণি বিন্দু" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।[74] লাইব্ৰেৰিয়ান জাৰ্নেলৰদ্বাৰা ২০০৬ চনত ৱিকিপিডিয়াৰ পৰ্যালোচনা, লাইব্ৰেৰিয়ানৰ এটা পেনেল ব্যৱহাৰ কৰি, "উল্লেখযোগ্য সামগ্ৰীৰ আটাইতকৈ কঠিন সমালোচকসকলে, যিয়েই নহওক কিয়", "দীৰ্ঘদিনীয়া পৰ্যালোচকসকলক" ৱিকিপিডিয়াৰ তিনিটা ক্ষেত্ৰ (জনপ্ৰিয় সংস্কৃতি, সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতি আৰু বিজ্ঞান) মূল্যায়ন কৰিবলৈ কয় আৰু এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয়: "সীমিত পেছাদাৰী ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰতি গৌৰৱ কৰা সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত এতিয়াও সাৱধানে আগবাঢ়ি যোৱাৰ কাৰণ আছে যদিও বহুতো উৎসাহজনক চিন প্ৰকাশ কৰে যে (এতিয়াৰ বাবে অন্ততঃ) ৱিকিপিডিয়াক লাইব্ৰেৰিয়ানৰ অনুমোদনৰ ছীল প্ৰদান কৰা হ'ব পাৰে।" 'বিতৰ্কিত ঐতিহাসিক আৰু সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনাসমূহ অন্বেষণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা এজন পৰ্যালোচকে কয় যে, "ৱিকিপিডিয়াই বিতৰ্কিত বিষয়সমূহৰ বস্তুনিষ্ঠ উপস্থাপনত মই সন্তুষ্ট হৈছিলো" কিন্তু "চাইবাৰস্পেচত ওপঙি থকা বহু তথ্যৰ দৰেই, মতামতৰপৰা তথ্য উলিওৱাত এক সুস্থ মাত্ৰাৰ সন্দেহ আৰু দক্ষতাৰ প্ৰয়োজন।" আন পৰ্যালোচকসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে ইয়াত "বহুত তাৰতম্য" আছে কিন্তু "ভাল বিষয়-বস্তুৰ প্ৰচুৰতা আছে।" [75] ২০০৭ চনত আমেৰিকান লাইব্ৰেৰী এছ'চিয়েচনৰ (ALA) প্ৰাক্তন সভাপতি মাইকেল গ'ৰমেনে এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা ব্লগত উল্লেখ কৰিছিল যে "ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰক উৎসাহিত কৰা এজন অধ্যাপক এজন ডায়েটিচিয়ানৰ বৌদ্ধিক সমতুল্য যিয়ে সকলো বস্তুৰে সৈতে বিগ মেকৰ স্থিৰ খাদ্যৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।" [76] ইনফৰ্মেচন টুডে (মাৰ্চ ২০০৬)-এ লাইব্ৰেৰিয়ান নেন্সি অ'নিলৰ (চাণ্টা মনিকা পাব্লিক লাইব্ৰেৰী চিষ্টেমৰ ৰেফাৰেন্স চাৰ্ভিচেছৰ প্ৰধান লাইব্ৰেৰিয়ান)ৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে "লাইব্ৰেৰী সম্প্ৰদায়ত ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে ভালেখিনি সন্দেহ আছে" কিন্তু "তেওঁ আনন্দৰে স্বীকাৰ কৰে যে ৱিকিপিডিয়াই অনুসন্ধানৰ বাবে এটা ভাল আৰম্ভণিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰে। আপুনি পৰিভাষা, নাম আৰু অনুভৱ পায় বিষয়।" [77] পিচি প্ৰ'ই (আগষ্ট ২০০৭) ব্ৰিটিছ লাইব্ৰেৰীৰ ইউৰোপীয় আৰু আমেৰিকান সংগ্ৰহৰ মুৰব্বী ষ্টিফেন বেৰীৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে "ৱিকিপিডিয়া সম্ভাৱনাময়ভাৱে এটা ভাল বস্তু—ই নতুন পৰিঘটনাৰ প্ৰতি দ্ৰুত সঁহাৰি প্ৰদান কৰে, আৰু পুৰণি বস্তুৰ নতুন প্ৰমাণৰ প্ৰতি।" প্ৰবন্ধটোৰ সামৰণিত কোৱা হৈছে: "[বেৰী]ৰ বাবে সমস্যাটো ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তুৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা ইমানেই নহয় যে ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ ধৰণটোহে।" 'এইটো ইতিমধ্যে গৱেষকৰ বাবে প্ৰথম বন্দৰ হৈ পৰিছে', বাৰীয়ে কয়, তাৰ আগতে লক্ষ্য কৰাৰ আগতে যে এইটো "যেতিয়া তেওঁলোকে আৰু আগুৱাই নাযায় তেতিয়াৰ বাহিৰে সমস্যাজনক নহয়।" বাৰীৰ মতে ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰাৰ কৌশলটো হ'ল এইটো বুজা যে "কেৱল ই বিশ্বকোষত (বিনামূলীয়া, ৱেব বা ছপা) থকাৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে ই সঁচা। প্ৰমাণ বিচাৰক ... আৰু অৰিহণা যোগাওক।" [59] বিতৰ্কিত বিষয়ৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ ২০০৬ চনত কানাডিয়ান লাইব্ৰেৰী এছ'চিয়েচনৰ (CLA)[78] ৰ বাবে এটা প্ৰবন্ধত ৱিকিপিডিয়াৰ পদ্ধতি, প্ৰক্ৰিয়া আৰু ফলাফলৰ বিষয়ে গভীৰভাৱে আলোচনা কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে মন্তব্য কৰা হৈছিল যে বিতৰ্কিত বিষয়সমূহত "আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য কথাটো হ'ল যে দুয়োপক্ষই প্ৰকৃততে ইজনে সিজনক জড়িত কৰিছিল আৰু প্ৰবন্ধটোৰ এনে এটা সংস্কৰণৰ আলোচনা কৰিছিল যাৰ সৈতে দুয়োজনে কম-বেছি পৰিমাণে টিকি থাকিব পাৰে।" লেখকে মন্তব্য কৰিছে যে: আচলতে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰথমতে দেখাতকৈ অধিক প্ৰতিষ্ঠানিক গাঁথনি আছে। প্ৰায় ৮০০ অভিজ্ঞ ব্যৱহাৰকাৰীক প্ৰশাসক হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে, বাইণ্ডিং আৰু লুজিঙৰ বিশেষ ক্ষমতাৰ সৈতে: তেওঁলোকে প্ৰবন্ধসমূহ সুৰক্ষিত আৰু আনসুৰক্ষা, মচি পেলাব আৰু মচি পেলাব আৰু পুনৰ ঘূৰাই আনিব পাৰে, আৰু ব্যৱহাৰকাৰীসকলক ব্লক আৰু আনব্লক কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে নিজৰ ক্ষমতাক নিৰপেক্ষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰি সমাজৰ সহমত গঠন আৰু কাৰ্যকৰী কৰাটো আশা কৰা হয়। তেওঁলোকৰ হস্তক্ষেপৰ প্ৰভাৱ বেছিভাগ বিতৰ্কিত প্ৰবন্ধৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত দেখা যায়। ৱিকিপিডিয়া এই দীৰ্ঘদিন ধৰি বাচি আছে কাৰণ ইয়াক সংঘটিত কৰাতকৈ ভাঙি-ছিঙি উলটিব পৰাটো সহজ... শ্বি আৰু অন্যান্যই ৰাজনীতি, সামাজিক বিষয় আৰু বিজ্ঞানৰ সৈতে জড়িত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ সকলো সম্পাদনাৰ বিষয়-বস্তু বিশ্লেষণৰ ভিত্তিত ২০১৭ চনত "মেৰুকৃত ভিৰৰ জ্ঞান"ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি ইয়াৰ আৰম্ভণিৰপৰা ২০১৬ চনৰ ১ ডিচেম্বৰলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰায় ৫ শতাংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা প্ৰায় ২ লাখ ৩৩ হাজাৰ প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকে লিখিছে: "ৰাজনৈতিক ভাষণ [অন্ততঃ আমেৰিকাত] শেহতীয়া বছৰবোৰত লক্ষণীয়ভাৱে অধিক মেৰুকৃত হৈ পৰিছে... . [D]বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ তথ্যৰ প্ৰৱেশ গণতান্ত্ৰিক কৰাৰ আৰম্ভণিতে বিশ্বব্যাপী ৱেবৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়াৰ পাছতো, সংবাদ মাধ্যমৰ পছন্দ আৰু ছ'চিয়েল নেটৱৰ্কিং প্লেটফৰ্ম বৃদ্ধি কৰা... [সৃষ্টি কৰা] প্ৰতিধ্বনি কক্ষ যিয়ে ... ব্যক্তিগত সিদ্ধান্তৰ মানদণ্ড হ্ৰাস কৰে, ... পৰিচয়-অসঙ্গতিপূৰ্ণ মতামতক ৰেহাই দিয়ে, উদ্দীপিত কৰে আৰু তথাপি, এটা বৃহৎ সাহিত্যই তথ্য, সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ সহযোগিতামূলক উৎপাদনত সামাজিক পাৰ্থক্যই প্ৰয়োগ কৰিব পৰা ইতিবাচক প্ৰভাৱৰ নথিভুক্ত কৰে। তেওঁলোকে লাখ লাখ ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকৰ সম্পাদনাৰ ইতিহাসক ৭ পইণ্টৰ ৰাজনৈতিক চিনাক্তকৰণ স্কেললৈ অনুবাদ কৰিছিল আৰু সেইটোক মেচিন লাৰ্নিং এলগৰিদমৰ জৰিয়তে নিযুক্ত ৱিকিপিডিয়াৰ ছয় স্তৰৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডৰ স্ক’ৰ (ষ্টাব, ষ্টাৰ্ট, চি, বি, ভাল, বৈশিষ্ট্যযুক্ত)ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। তেওঁলোকে দেখিলে যে "অধিক মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ অধিক সুষম নিয়োজিত হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে... [আৰু] উচ্চ মেৰুকৰণ উচ্চমানৰ সৈতে জড়িত।" [79] একাডেমী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক বছৰ (২০০০–২০১৯) ৱিকিপিডিয়াক এটা নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস হিচাপে অনুভূত ব্যৰ্থতাৰ বাবেও শিক্ষাবিদসকলে সমালোচনা কৰিছিল আৰু কাৰণ ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকসকলৰ তেওঁলোকে অৰিহণা যোগোৱা বিষয়সমূহৰ কোনো বিশেষজ্ঞতা, দক্ষতা বা প্ৰমাণ-পত্ৰ নাথাকিবও পাৰে।[80][81] হুইটিয়াৰ কলেজৰ এজন গণিতজ্ঞ এড্ৰিয়ান ৰিস্কিনে মন্তব্য কৰিছে যে অতি কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ গণিতজ্ঞসকলে গণিতজ্ঞৰ বাবে লিখিব পাৰে যদিও অধিক সাধাৰণ গণিতৰ বিষয় যেনে বহুপদৰ ওপৰত লিখা প্ৰবন্ধটো অতি অপেছাদাৰী ধৰণেৰে লিখা হয় আৰু কেইবাটাও স্পষ্ট ভুল থাকে।[82] যিহেতু ৱিকিপিডিয়াক নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস বুলি ধৰিব নোৱাৰি, সেয়েহে বহু বিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ত আনুষ্ঠানিক গৱেষণা পত্ৰ লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ গ্ৰহণ কৰা নহয় আৰু কিছুমান শিক্ষানুষ্ঠানে ইয়াক প্ৰাথমিক উৎস হিচাপে নিষিদ্ধ কৰাৰ বিপৰীতে আন কিছুমানে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল বাহ্যিক উৎসৰ পইণ্টাৰত সীমাবদ্ধ কৰি ৰাখিছে।[80][83][84] কিন্তু নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস নহয় বুলি কৰা সমালোচনা কেৱল ৱিকিপিডিয়াৰ বাবেই নহয়, সাধাৰণতে বিশ্বকোষৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হ'ব পাৰে—কিছুমান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তাই যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিৰ্ধাৰিত কামত ছপা ভিত্তিক বিশ্বকোষৰ উদ্ধৃতি দিয়ে তেতিয়া আপ্লুত নহয়।[85] কিন্তু এই চিন্তাৰ বাবেই যেন প্ৰশিক্ষকসকলে শিক্ষাবিদ্যাত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰক তুচ্ছজ্ঞান কৰিছে। গৱেষক আৰু শিক্ষাবিদসকলে কয় যে ৱিকিপিডিয়াক চূড়ান্ত গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে ১০০ শতাংশ সঠিক উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ নহ’বও পাৰে যদিও গৱেষণাৰ বাবে ই এক মূল্যৱান জাম্পিং অফ পইণ্ট যিটো সমালোচনাত্মকভাৱে আগবঢ়ালে বহু সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত যিটো নোহোৱা হ’ব পাৰে সেয়া হ’ল মাধ্যমিক আৰু উচ্চ শিক্ষাত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সমালোচনাত্মক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া। পলক, জনষ্টন আৰু এভাৰ্ছৰ মতে, শিক্ষাবিদসকলে ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে উলাই কৰিব নালাগে (বাদ দিয়াৰ ভুলতকৈ ভুল কম) বৰঞ্চ ইয়াক সমৰ্থন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব লাগে, আৰু সমালোচনাত্মক চিন্তাধাৰাৰ দক্ষতাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৱিকিপিডিয়াক শিক্ষাৰ আহিলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ শিকাব লাগে যিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক অনলাইন বিশ্বকোষত পোৱা তথ্যসমূহ ফিল্টাৰ কৰি তেওঁলোকৰ তথ্যসমূহ সমালোচনাত্মকভাৱে বিশ্লেষণ কৰাত সহায় কৰিব।[86] ২০০৬ চনত নটিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তথ্য ব্যৱস্থাৰ বিজনেছ স্কুলৰ প্ৰবক্তাই[87] কাৰিকৰী ৱেবছাইট আৰ্ছ টেকণিকাত কৰা এক পৰ্যালোচনাৰ বিষয়-বস্তু,[88] ৫৫ জন শিক্ষাবিদক ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰবন্ধসমূহ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ কোৱা এক অভিজ্ঞতাভিত্তিক অধ্যয়নত যিবোৰ হয় তেওঁলোকৰ বিশেষজ্ঞ ক্ষেত্ৰৰ (গোট ১) বা যাদৃচ্ছিকভাৱে বাছনি কৰা (গ্ৰুপ ২) আছিল, এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে: "বিশেষজ্ঞসকলে উইকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ বিচাৰি পাইছিল।" প্ৰবন্ধসমূহ অবিশেষজ্ঞসকলতকৈ অধিক বিশ্বাসযোগ্য হ’ব লাগে। ইয়াৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ৱিকিপিডিয়াৰ সঠিকতা অধিক। কিন্তু ফলাফলসমূহক ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভৰযোগ্য সম্পদ হিচাপে সমৰ্থন হিচাপে গণ্য কৰা উচিত নহয় কাৰণ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে ১৩ শতাংশ প্ৰবন্ধত ভুল আছে (১০% বিশেষজ্ঞই অনিৰ্দিষ্ট মাত্ৰাৰ বাস্তৱিক ভুলৰ কথা জনাইছে, ইয়াৰে ৩% বানান ভুলৰ কথা জনাইছে)।" [89] মিনেছ’টাৰ কাৰ্লেটন কলেজৰ গ’ল্ড লাইব্ৰেৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ একাডেমীত ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা এটা ৱেব পেজ আছে। ইয়াত দৃঢ়তাৰে কোৱা হৈছে যে "ৱিকিপিডিয়া নিঃসন্দেহে এক মূল্যৱান আৰু তথ্যসমৃদ্ধ সম্পদ", কিন্তু ইয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ "নিৰ্ভৰশীলতা আৰু স্থিৰতাৰ অন্তৰ্নিহিত অভাৱ" আছে, পুনৰ আন উৎসৰ দৰে একেধৰণৰ সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতাৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। আন পৰ্যালোচনাৰ দৰেই ইয়াতো মন্তব্য কৰা হৈছে যে কোনোবাই নিজৰ উৎস আৰু ইয়াৰপৰা কি বিচৰা হৈছে সেইটো মূল্যায়ন কৰিব লাগে আৰু "উইকিপিডিয়া কিছুমান নিযুক্তিৰ বাবে উপযুক্ত সম্পদ হ'ব পাৰে, কিন্তু আন কিছুমানৰ বাবে নহয়।" ইয়াত ৱিকিপিডিয়াৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক জিমি ৱেলছৰ মত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ৱিকিপিডিয়া সকলো শৈক্ষিক ব্যৱহাৰৰ উৎস হিচাপে আদৰ্শ নহ'বও পাৰে, আৰু (অন্য উৎসৰ দৰে) ইয়াৰপৰা অনুমান কৰা হৈছে যে অন্ততঃ ৱিকিপিডিয়াৰ এটা শক্তি হ'ল ই অতি বিস্তৃত বিষয়ৰ বৰ্তমানৰ তথ্যৰ বাবে এটা ভাল আৰম্ভণিৰ বিন্দু প্ৰদান কৰে।[90] ২০০৭ চনত ক্ৰনিকল অৱ হাইয়াৰ এডুকেশ্যনে ড্যুক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আন্তঃশাখা অধ্যয়ন আৰু ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপিকা কেথী ডেভিডছনে লিখা এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে, য'ত তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে ৱিকিপিডিয়াৰ সহায়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ ধাৰণাসমূহৰ বিষয়ে শিকোৱা উচিত।[91] ২০০৮ চনত খাজাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক তথা সভাপতি হেমলেট ইছাখানলিয়ে আজাৰবাইজান আৰু আনুষংগিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা আৰু ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ তুলনা কৰিছিল। তেওঁৰ অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াই এই বিষয়টো বহুত বেছি ব্যাপকভাৱে, অধিক সঠিকভাৱে আৰু অধিক বিশদভাৱে সামৰি লৈছে, যদিও কিছু ভৰসাম্যৰ অভাৱ আছিল আৰু প্ৰথম অনুমাণিকতাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াই আছিল সৰ্বোত্তম উৎস।[92] ২০১১ চনত ৱাশ্বিংটন কলেজৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ সহযোগী অধ্যাপক কাৰ্ল কেহমে কয় যে, "মই [মোৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক] মৌলিক উৎস সামগ্ৰীৰ পিছত লগা বহুতো লঞ্চ পইণ্টৰ ভিতৰত এটা হিচাপে [ৱিকিপিডিয়া] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ।" ৱিকিপিডিয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ প্ৰৱেশসমূহ বিস্তৃত উদ্ধৃতিৰ সৈতে ভালদৰে গৱেষণা কৰা হৈছে।" [93] কিছুমান একাডেমিক আলোচনীয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ উল্লেখ কৰে যদিও ইয়াক পৰম্পৰাগত উল্লেখৰ দৰে একে স্তৰলৈ উন্নীত কৰা নাই। উদাহৰণস্বৰূপে, ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ উল্লেখ বিজ্ঞান আলোচনীত অনলাইনত প্ৰদান কৰা "বৰ্ধিত দৃষ্টিভংগী"ত দিয়া হৈছে। এই দৃষ্টিভংগীসমূহৰ ভিতৰত প্ৰথমটোৱে ৱিকিপিডিয়াৰ হাইপাৰলিংক প্ৰদান কৰিছিল ২০০২ চনত "এ হোৱাইট কলাৰ প্ৰটিন চেন্স ব্লু লাইট"[94] আৰু তেতিয়াৰপৰাই কেইবা ডজনো উন্নত দৃষ্টিভংগীয়ে এনে সংযোগ প্ৰদান কৰিছে। বিজ্ঞানৰ প্ৰকাশকে কয় যে এই বৰ্ধিত দৃষ্টিভংগীসমূহত "হাইপাৰনোটসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়—যিবোৰ অনলাইনত উপলব্ধ অন্যান্য প্ৰাসংগিক তথ্যৰ ৱেবছাইটসমূহৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰে—মানক গ্ৰন্থতালিকাগত উল্লেখৰ বাহিৰেও।" [95] ২০২০ চনৰ পৰা স্বেৰিৰ ষ্টেইনছনে ২০২৩ চনত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ বিশ্বাসযোগ্যতাক প্ৰভাবিত কৰা কাৰকসমূহৰ অনুসন্ধান কৰিছিল আৰু দেখিছিল যে "উইকিপিডিয়াই প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰত তথ্যৰ সন্দেহজনক উৎসৰপৰা সময়ৰ লগে লগে ক্ৰমান্বয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।" [96] ইয়াৰ কাৰণ আছিল ই "এটা সক্ৰিয় তথ্য-পৰীক্ষক আৰু ফ্ৰিঞ্জ বিৰোধী"[97] আৰু ৱিকিপিডিয়া সম্প্ৰদায়ে এন পি অ'ভি নীতিৰ ব্যাখ্যা সলনি কৰি বিভ্ৰান্তিকৰ বিষয়-বস্তুক ছ্যুড'ছায়েন্স, ষড়যন্ত্ৰ তত্ত্ব আদি বুলি অধিক সঠিকভাৱে লেবেল লগাবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ লগে লগে "ফ্ৰিঞ্জ সমৰ্থক সম্পাদক"সকলে চাইটটো এৰি থৈ যায়।[97] এনপিঅ'ভিৰ এই পুনৰ ব্যাখ্যাৰ "অৰ্থপূৰ্ণ পৰিণতি আছিল, যিটো সংস্থাই ছদ্ম বিজ্ঞান, ষড়যন্ত্ৰমূলক তত্ত্ব আৰু উগ্ৰবাদক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু ভুৱা ভৰসাম্য প্ৰদান কৰিছিল, সেইটোক ফ্ৰিঞ্জ ডিচকোৰ্চৰ সক্ৰিয় ডিবাংকাৰ, তথ্য-পৰীক্ষক আৰু চিনাক্তকৰ্তালৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছিল।" [96] শিক্ষা আৰু জ্ঞানমূলক মনোবিজ্ঞানী ছেম ৱাইনবাৰ্গে ২০২৪ চনত কৈছিল যে "নাই, ৱিকিপিডিয়া কোনোৱে সম্পাদনা কৰিব পৰা অবিশ্বাস্য উৎস নহয় আৰু সেয়া পৰিহাৰ কৰা উচিত।" ২০২৪ চনত ই এক উল্লেখযোগ্যভাৱে কঠোৰ আত্ম-সংশোধন সম্পদত পৰিণত হৈছে যিটো আমি সকলোৱে অধিক সঘনাই ব্যৱহাৰ কৰা উচিত।" [98] সাংবাদিকতা আৰু বাতৰি কক্ষত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সাংবাদিকতাৰ অধ্যাপক চাৰ্লছ চেইফে ২০১৪ চনত লিখা ভাৰ্চুৱেল আনৰিয়েলিটি নামৰ গ্ৰন্থখনত ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা কৰা বাণিজ্যিক আৰু ৰাজনৈতিক সংগঠনসমূহে "সাধাৰণ মানুহৰ ৰূপ লৈ" হেতালি খেলাকে ধৰি প্ৰৱঞ্চনা আৰু ভুল তথ্যৰ প্ৰতি সহজলভ্যতা উল্লেখ কৰিছে। সামৰণিত ছেইফে তলত দিয়া পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল:[99] ৱিকিপিডিয়া এজন বুঢ়া আৰু অদ্ভুত ক্ষমতাসম্পন্ন ককাৰ দৰে। “তেওঁ বহুত মজা কৰিব পাৰে—বছৰ বছৰ ধৰি তেওঁ বহুত দেখিছে, আৰু তেওঁ এটা ডাঙৰ কাহিনী ক’ব পাৰে। সিও কোনো নকল নহয়; তেওঁ বহুত তথ্য জমা কৰিছে আৰু তেওঁ যি সংগ্ৰহ কৰিছে সেই বিষয়ে কিছু শক্তিশালী মতামত আছে। তেওঁৰপৰা যথেষ্টখিনি শিকিব পাৰি। কিন্তু তেওঁ কোৱা সকলো কথা নিমখৰ দানাৰ সৈতে লৈ লওক। তেওঁ নিশ্চিতভাৱে জানে বুলি ভবা বহু কথা একেবাৰে সঠিক নহয় বা প্ৰসংগৰ বাহিৰলৈ লৈ যোৱা হৈছে। আৰু যেতিয়া ইয়াৰ ওপৰত নামি আহে, কেতিয়াবা তেওঁ এনেকুৱা কথা বিশ্বাস কৰে যিবোৰ অলপ, ভাল, যেনে, বাদাম। যদি আপোনাৰ বাবে কেতিয়াবা গুৰুত্বপূৰ্ণ হয় যে তেওঁ কোৱা কথা এটা বাস্তৱিক নে কাল্পনিক, তেন্তে ইয়াক অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।[99] ছেইফে লক্ষ্য কৰিছিল যে যেতিয়া ৱিকিপিডিয়াৰপৰা ভুৱা তথ্য অন্য প্ৰকাশনলৈ বিয়পি পৰে, তেতিয়া ই কেতিয়াবা সত্যক নিজেই সলনি কৰে।[99] উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১২ চনৰ ২৮ জুনত ৱিকিপিডিয়াৰ এজন বেনামী অৱদানকাৰীয়ে বেছবল খেলুৱৈ মাইক ট্ৰাউটৰ ৱিকিপিডিয়াৰ জীৱনীত "মিলভিল মিটিয়ৰ" উদ্ভাৱন কৰা ডাকনামটো সংযোজন কৰে। দুসপ্তাহমানৰ পিছত নিউজডেৰ এজন ক্ৰীড়া লেখকে এই ডাকনামটো এটা প্ৰবন্ধত পুনৰুত্পাদন কৰে আৰু "সেই কাৰ্য্যৰ লগে লগে ভুৱা ডাকনামটো বাস্তৱ হৈ পৰিল।" [99] ছেইফে আঙুলিয়াই দিছিল যে কিছুমান মানদণ্ড অনুসৰি ৱিকিপিডিয়াক পৰম্পৰাগত প্ৰকাশনৰ দৰেই "মোটামুটিভাৱে সঠিক" বুলি বৰ্ণনা কৰিব পাৰি, আৰু অধিক শেহতীয়া, "ৱিকিপিডিয়াত কি ধৰণৰ ভুল পোৱা যায় আৰু ব্ৰিটানিকা বা কলিয়াৰ বা আনকি এতিয়া বন্ধ হৈ যোৱা মাইক্ৰ'ছফ্ট এনকাৰ্টা বিশ্বকোষতো কি হ'ব তাৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে... ৱিকিপিডিয়াৰ বেছিভাগ প্ৰৱঞ্চনাই কেতিয়াও পাব নোৱাৰে।" পুৰণি বিশ্বকোষত প্ৰকাশ পাইছিল।" [99] ড্ৱাইট গাৰ্নাৰে নিউয়ৰ্ক টাইমছত ছেইফৰ কিতাপখনৰ পৰ্যালোচনা কৰি কয় যে তেওঁ নিজেই "ৱিকিপিডিয়াৰ হাউলাৰ"কে ধৰি বেয়া অনলাইন তথ্যৰদ্বাৰা যথেষ্টবাৰ জ্বলি গৈছে, যাৰ বাবে তেওঁ অতি সন্দেহবাদী মানসিকতা গ্ৰহণ কৰিছে।[100] ২০১২ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ন্যায়াধীশ ব্ৰায়ান লেভেছনে ব্ৰিটিছ প্ৰেছৰ সংস্কৃতি, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু নৈতিকতাৰ ওপৰত লিখা প্ৰতিৱেদনত এজন "ব্ৰেট ষ্ট্ৰাউব"ক দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট কাকতৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে নাম উল্লেখ কৰাৰ সময়ত "সাংবাদিকতাৰ এটা মৌলিক নিয়ম" পাহৰি যোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল। এই নামটো এবছৰতকৈও অধিক পূৰ্বে দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্টত প্ৰকাশিত ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধটোত যোগ কৰা হৈছিল আৰু এই নামটো কেলিফৰ্ণিয়াৰ এজন ২৫বছৰীয়া যুৱকৰ বুলি ওলাইছিল, যাৰ বন্ধুৱে প্ৰেংক হিচাপে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠাৰ ধাৰাবাহিকতাত নিজৰ নাম যোগ কৰিছিল।[101] ষ্ট্ৰাউবক দ্য টেলিগ্ৰাফে বিচাৰি উলিয়াই মন্তব্য কৰিছিল, "কোনোবাই, বিশেষকৈ এজন ন্যায়াধীশে ৱিকিপিডিয়াত কিবা এটা বিশ্বাস কৰাটো একপ্ৰকাৰ আচৰিত ধৰণৰ। মোৰ বন্ধুৱে আগবাঢ়ি গৈ ৱিকিপিডিয়াৰ এজাক পৃষ্ঠা সম্পাদনা কৰি মোৰ নামটো ৰাখিলে। [...] মই জানিছিলো মোৰ বন্ধুৱে কৰিলে কিন্তু মই নাজানিছিলো যে কেনেকৈ সেইবোৰ ঘূৰাই সলনি কৰিব পাৰি আৰু মই ভাবিছিলো কোনোবাই কৰিব। এটা সময়ত মই কোকাকোলা বা কিবা এটাৰ সৃষ্টিকৰ্তা আছিলোঁ। ৱিকিপিডিয়া সলনি কৰাটো কিমান সহজ আপোনালোকে জানে। প্ৰতিবাৰেই তেওঁ ৰঙা লিংকযুক্ত নামৰ সন্মুখীন হ'লেই তাৰ ঠাইত মোৰ নামটো ৰাখিছিল।" [102] ২০১৬ চনত চিয়াৰন মেকক'লিৰ বিবিচিৰ এটা প্ৰবন্ধত একেদৰেই উল্লেখ কৰা হৈছে যে "প্ৰচুৰ দুষ্টামিপূৰ্ণ, ৰচনা কৰা তথ্যই ৱিকিপিডিয়ালৈ যোৱাৰ পথ বিচাৰি পাইছে" আৰু "এই ভুৱা তথ্যবোৰৰ বহুতো ফাটৰ মাজেৰে পৰিছে আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষাবিদৰপৰা আৰম্ভ কৰি ডাঙৰ বাতৰি কাকত আৰু সম্প্ৰচাৰকলৈকে সকলোৱে সুসমাচাৰ হিচাপে লৈছে।" [103] ৱিকিপিডিয়াৰপৰা প্ৰৱঞ্চনা আৰু অন্যান্য ভুৱা তথ্যসমূহ তেওঁলোকৰ লেখাত পুনৰুত্পাদন কৰি সাংবাদিকসকলে লাজ পোৱাৰ উদাহৰণ তালিকাভুক্ত কৰি, য'ত প্ৰধান সংবাদ সংস্থাসমূহে মৰিছ জেৰে আৰু ৰনি হেজলহাৰ্ষ্টৰ মৃত্যু বাৰ্তাত প্ৰচাৰ কৰা ভুৱা তথ্যও অন্তৰ্ভুক্ত কৰি, মেকক'লিয়ে কয়: "যিকোনো বাতৰি কক্ষৰ যিকোনো সাংবাদিকে ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণ সন্দেহৰ বাহিৰে আন একোৰে ব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে সম্পাদকৰ মূৰত চোকা চৰ পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে (আপুনি কল্পনা কৰিব পাৰে যে মই এই লেখাটোৰ ওপৰত লোৱা কিকিং)।" [103] ডেইলী মেইলে—ইয়াৰ অনুভূত অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে ২০১৭ চনত ৱিকিপিডিয়াত উৎস হিচাপে নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল—ৰাজহুৱাভাৱে উল্লেখ কৰিছে যে ই "২০১৪ চনত ইয়াৰ সকলো সাংবাদিককে ৱিকিপিডিয়াক একমাত্ৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছিল কাৰণ ইয়াৰ অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে।" [104] স্লেটে ২০২২ চনত কৈছিল যে "উইকিপিডিয়াৰ ভাঙি পেলোৱা প্ৰবন্ধৰ স্ক্ৰীণশ্বট, আনকি মিনিটৰ ভিতৰতে ঘূৰাই দিলেও, বাতৰিৰ প্ৰতিৱেদন আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়াত প্ৰায়ে বহু দীঘলীয়া মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱন থাকে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণৰ ধাৰণা সৃষ্টি হয় যে প্লেটফৰ্মটো প্ৰকৃততে থকাতকৈ নিৰ্যাতনৰ বাবে অধিক দুৰ্বল।" [105] বিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান বিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান এনে ক্ষেত্ৰ য’ত সঠিকতাৰ গুৰুত্ব অতি বেছি আৰু সমনীয়াৰ পৰ্যালোচনাই নিয়ম। ৱিকিপিডিয়াৰ কিছুমান বিষয়-বস্তুৱে সমনীয়াৰ পৰ্যালোচনাৰ এটা প্ৰকাৰ পাছ কৰিলেও বেছিভাগেই উত্তীৰ্ণ হোৱা নাই।[106] ২০০৮ চনৰ এক অধ্যয়নত ৱিকিপিডিয়াৰ ৮০টা ঔষধৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। গৱেষকসকলে এই প্ৰবন্ধৰ গোটটোত বাস্তৱিক ভুল কমেইহে পাইছিল যদিও নিৰ্ণয় কৰিছিল যে এই প্ৰবন্ধসমূহত প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য, যেনে বিৰোধ আৰু ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ অভাৱ। গৱেষকসকলৰ এজনে লক্ষ্য কৰিছে যে "যদি মানুহে স্বাস্থ্য পেছাদাৰীৰ সৈতে যোগাযোগ নকৰাকৈয়ে গৈ এইটোক একমাত্ৰ বা কৰ্তৃত্বশীল উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে...তেন্তে সেইবোৰেই হ'ব পৰা ধৰণৰ নেতিবাচক প্ৰভাৱ।" গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াক মেডস্কেপ ড্ৰাগ ৰেফাৰেন্স (এমডিআৰ)ৰ সৈতেও তুলনা কৰিছিল, ঔষধৰ বিৰূপ পৰিঘটনা, মাত্ৰা আৰু ক্ৰিয়াৰ ব্যৱস্থাকে ধৰি আঠটা শ্ৰেণীৰ ঔষধৰ তথ্য সামৰি লোৱা ৮০টা ভিন্ন প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰি। তেওঁলোকে নিৰ্ণয় কৰিছে যে এমডিআৰে ৮২.৫ শতাংশ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল, আনহাতে ৱিকিপিডিয়াই মাত্ৰ ৪০ শতাংশ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পাৰিছিল, আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বাবেও উত্তৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা কম আছিল। ৱিকিপিডিয়াৰ কোনো এটা উত্তৰ বাস্তৱিকভাৱে ভুল বুলি নিৰ্ণয় কৰা হোৱা নাছিল, আনহাতে তেওঁলোকে এমডিআৰত চাৰিটা ভুল উত্তৰ পোৱা গৈছিল। কিন্তু গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশত ৪৮টা বাদ দিয়াৰ ভুল পোৱা গৈছে, আনহাতে এমডিআৰৰ ক্ষেত্ৰত ১৪টা ভুল পোৱা গৈছে। মুখ্য তদন্তকাৰীয়ে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয়: "মই ভাবো যে এই বাদ দিয়াৰ ভুলবোৰ [অশুদ্ধিৰ দৰেই] বিপজ্জনক হ'ব পাৰে", আৰু তেওঁ আঙুলিয়াই দিছিল যে ঔষধ কোম্পানী প্ৰতিনিধিসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশৰপৰা তথ্য মচি পেলোৱা ধৰা পৰিছে যিয়ে তেওঁলোকৰ ঔষধক অসুৰক্ষিত যেন লাগে।[23] ২০০৯ চনৰ এক সমীক্ষাত আমেৰিকাৰ বিষবিজ্ঞানীসকলক সোধা হৈছিল যে বিভিন্ন মাধ্যমৰ উৎসত ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ স্বাস্থ্যজনিত বিপদৰ চিত্ৰণক তেওঁলোকে কিমান সঠিকভাৱে ৰেটিং দিছে। ছ’চাইটি অৱ টক্সিক’লজীৰ ৯৩৭ জন সদস্যৰ উত্তৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই বিশেষজ্ঞসকলে এই ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাক সকলো পৰম্পৰাগত সংবাদ মাধ্যমতকৈ বহু বেছি বুলি গণ্য কৰিছিল: সমগ্ৰ অধ্যয়নটোৰ সম্ভৱতঃ আটাইতকৈ আচৰিত তথ্যটোত এই সকলোবোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমে [U.S. বাতৰি কাকত, বাতৰি আলোচনী, স্বাস্থ্য আলোচনী, সম্প্ৰচাৰ আৰু কেবল টেলিভিছন নেটৱৰ্ক] সহজেই "নতুন মাধ্যম"ৰ দুজন প্ৰতিনিধিয়ে গ্ৰহণ কৰে: ৱেবএমডি আৰু ৱিকিপিডিয়াই। ৱেবএমডি হৈছে একমাত্ৰ বাতৰিৰ উৎস যাৰ ৰাসায়নিক বিপদৰ কভাৰেজক গৰিষ্ঠসংখ্যক (৫৬ শতাংশ) বিষবিজ্ঞানীয়ে সঠিক বুলি গণ্য কৰে, ইয়াৰ নিবিড়ভাৱে অনুসৰণ কৰে ৱিকিপিডিয়াৰ ৪৫ শতাংশ সঠিকতা ৰেটিং। ইয়াৰ বিপৰীতে মাত্ৰ ১৫ শতাংশইহে দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ, ৱাশ্বিংটন পোষ্ট আৰু ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেলত পোৱা ৰাসায়নিক বিপদৰ চিত্ৰণক সঠিক বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।[21] ২০১০ চনত গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ ১০প্ৰকাৰৰ কৰ্কট ৰোগৰ বিষয়ে তথ্যক নেচনেল কেন্সাৰ ইনষ্টিটিউটৰ চিকিৎসক তথ্য প্ৰশ্নৰ একেধৰণৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনা কৰি এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে "ৱিকি সম্পদটোৰ পেছাদাৰীভাৱে সম্পাদিত তথ্যকোষৰ সৈতে একেধৰণৰ সঠিকতা আৰু গভীৰতা আছিল" আৰু "সাধাৰণ আৰু অস্বাভাৱিক কৰ্কট ৰোগৰ তুলনা কৰা উপ-বিশ্লেষণে দুয়োটাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য প্ৰদৰ্শন কৰা নাছিল", কিন্তু পঠনযোগ্যতাৰ সহজতা এটা সমস্যা আছিল।[107] ২০১১ চনত কৰা এক অধ্যয়নত এই ফলাফল পোৱা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ ঔষধৰ প্ৰবন্ধত সঘনাই অনুপস্থিত শ্ৰেণীসমূহ হ'ল ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া আৰু স্তনপানত ঔষধৰ ব্যৱহাৰ।[108] অসম্পূৰ্ণ কভাৰেজ থকা আন শ্ৰেণীসমূহ আছিল অফ-লেবেল ইংগিত, বিৰোধ আৰু সাৱধানতা, বিৰূপ ঔষধৰ পৰিঘটনা আৰু মাত্ৰাৰ বিৱৰণ।[108] অধ্যয়নত ব্যৱহৃত অন্যান্য উৎসৰপৰা সঘনাই বিচ্যুত হোৱা তথ্য আছিল বিৰোধ আৰু সাৱধানতা, ঔষধ শোষণ আৰু ঔষধৰ বিৰূপ পৰিঘটনা।[108] ২০১২ চনৰ এক অধ্যয়নত প্ৰকাশ পাইছে যে শিশুৰ অটোলেৰিংগ'লজীৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহত চিকিৎসা ডাটাবেছ ইমেডিচিনতকৈ দুগুণ বেছি ভুল আৰু বাদ দিয়া হৈছে।[109] ২০১৪ চনত আমেৰিকাৰ এক অধ্যয়নত ১০ জন গৱেষকে আমেৰিকাৰ আটাইতকৈ ব্যয়-বহুল চিকিৎসাজনিত অৱস্থাৰ ১০টা ৱিকিপিডিয়াৰ স্বাস্থ্য প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি দেখিলে যে ৯০% প্ৰৱেশত শেহতীয়া চিকিৎসা গৱেষণাৰ বিৰোধিতা কৰা ভুল আৰু বক্তব্য আছে। কিন্তু ৱিকিমিডিয়া ইউ কেৰ ষ্টেভি বেনটনৰ মতে গৱেষণাত ব্যৱহৃত নমুনাৰ আকাৰ হয়তো অতি সৰু আছিল যাৰ বাবে ইয়াক প্ৰতিনিধিত্বমূলক বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।[110][111] তথ্যৰ এটা অংশহে ৰাজহুৱা কৰা হৈছিল আৰু আন গৱেষকসকলে পৰীক্ষা কৰিবলৈ প্ৰকাশ কৰা দুটা বক্তব্যৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ বক্তব্যসমূহ সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত সাহিত্যৰ সৈতে বিৰোধী বুলি কৰা দাবীক প্ৰশ্নবোধক কৰা হৈছিল।[112] কিন্তু ২০১৭ আৰু ২০২০ চনত প্ৰকাশিত অধিক মুক্ত অধ্যয়নে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে ৱিকিপিডিয়াই পেইড-এক্সেছ অনলাইন বিশ্বকোষতকৈ কম সঠিক চিকিৎসা তথ্য প্ৰদান কৰে।[113][114] ২০১৪ চনত PLOS One ত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়নত ইংৰাজী আৰু জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধক একাডেমিক পাঠ্যপুথিৰ সৈতে তুলনা কৰি ফাৰ্মাক’লজীৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডৰ ওপৰত চকু ৰাখিছিল। এই বিশ্লেষণৰপৰা দেখা গ’ল যে ৱিকিপিডিয়াত ঔষধৰ তথ্যৰ সঠিকতা ৯৯.৭%, আনহাতে এই তথ্যৰ সম্পূৰ্ণতা ৮৩.৮% বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি "ৱিকিপিডিয়াৰ সহযোগিতামূলক আৰু অংশগ্ৰহণমূলক ডিজাইনে ফাৰ্মাক'লজীৰ উচ্চমানৰ তথ্য সৃষ্টি কৰে যি স্নাতক চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে উপযোগী।" [115] ২০২৪ চনত স্বাস্থ্যসেৱা সম্পৰ্কীয় গৱেষণাৰ বাবে অনলাইন তথ্যৰ উৎসৰ পৰ্যালোচনাত ৱিকিপিডিয়াক প্ৰাথমিক উল্লেখ হিচাপে ব্যৱহাৰ নকৰিবলৈ সতৰ্ক কৰা হৈছিল আৰু তথ্যৰ উৎস চিনাক্তকৰণৰ সম্পদ হিচাপে ইয়াৰ মূল্য লক্ষ্য কৰা হৈছিল।[116] ২০২৪ চনত জেৰীয়ে কৈছিল যে চিকিৎসা বা যিকোনো বিষয়ৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা মূল্যায়ন কৰাটো প্ৰত্যাহ্বানজনক আৰু গৱেষকসকলে "এটা নমুনা বাছি ল'ব লাগিব আৰু ই প্ৰতিনিধিত্বমূলক বুলি আশা কৰিব লাগিব," লগতে কয় যে "ৱিকিপিডিয়াৰ সামগ্ৰিকভাৱে ইমান ভাল হোৱাৰ কোনো ব্যৱসায় নাই।" [52] ন্যায়পালিকাৰ ২০০৪ চনৰপৰা আমেৰিকাৰ ন্যায়িক মতামতত ৱিকিপিডিয়াৰ উল্লেখ প্ৰতি বছৰে বৃদ্ধি পাইছে। ২০১৭ চনৰ এটা ৰায়দানত টেক্সাছৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ন্যায়িক ৰায়দানৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰাৰ পৰামৰ্শ দিছিল, যুক্তি দিছিল যে ইয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ অভাৱে ইয়াক আইনী মতামতত কৰ্তৃত্বৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাত বাধা দিয়ে।[117][118] ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে Commr. অফ কাষ্টমছ, বাংগালুৰু বনাম এচিআৰ ইণ্ডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেড। (Citation 2007(12)SCALE581) ৰ মতে "আমি ৱিকিপিডিয়াক উল্লেখ কৰিছো, যিহেতু পক্ষসমূহৰ বিদ্বান অধিবক্তাই ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল।" ই এটা অনলাইন বিশ্বকোষ আৰু ইয়াত যিকোনো ব্যক্তিয়ে তথ্য প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে আৰু সেইবাবেই ই প্ৰামাণিক নহ'বও পাৰে।" [119] প্ৰবন্ধৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা পৰীক্ষা কৰাৰ সঁজুলি অভিজ্ঞ সম্পাদকে প্ৰবন্ধৰ ইতিহাস আৰু আলোচনা পৃষ্ঠা চাব পাৰে যদিও সাধাৰণ ব্যৱহাৰকাৰীৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য নিৰ্ভৰযোগ্য নে নহয় পৰীক্ষা কৰাটো ইমান সহজ নহয়। কেলিফৰ্ণিয়া, ছুইজাৰলেণ্ড আৰু জাৰ্মানীৰ বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকল্পসমূহে আনুষ্ঠানিক বিশ্লেষণ আৰু তথ্য খনিৰ পদ্ধতিৰে সেইটো উন্নত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। চুইজাৰলেণ্ডৰপৰা অহা ৱিকিবুৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হোৱা জাৰ্মানীৰ ৱিকি-ৱাচে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰতিটো ইংৰাজী বা জাৰ্মান প্ৰবন্ধৰ বাবে পাঁচ তাৰকা পৰ্যন্ত মূল্যায়ন দেখুৱাইছে। এই ৰেটিঙৰ এটা অংশ হৈছে ৱিকিট্ৰাষ্ট সঁজুলি যিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ একক লিখনী অংশৰ বিশ্বাসযোগ্যতা বগা (বিশ্বাসযোগ্য) বা কমলা (বিশ্বাসযোগ্য নহয়) চিহ্নৰদ্বাৰা দেখুৱায়।[122] nahd9vlgv251jrxif6yka3zvovl3cap 616559 616558 2026-07-10T12:03:58Z Pranamikaadhikary 27435 616559 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য আৰু স্বেচ্ছাসেৱকসকলৰদ্বাৰা সম্পাদিত আৰু সম্প্ৰদায়-নিয়ন্ত্ৰিত সম্পাদনা আৰ্হি, বিশেষকৈ ইয়াৰ ইংৰাজী ভাষাৰ সংস্কৰণৰ '''নিৰ্ভৰযোগ্যতা'''ক লৈ সময়ে সময়ে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হৈছে আৰু পৰীক্ষা কৰা হৈছে। ৱিকিপিডিয়াত স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদক (ৱিকিপিডিয়ান নামেৰে জনাজাত)ৰদ্বাৰা লিখা আৰু সম্পাদনা কৰা হয়, যিসকলে সম্প্ৰদায়ৰদ্বাৰা সৃষ্টি কৰা নীতি আৰু নিৰ্দেশনাৰ জৰিয়তে অন্য স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদকৰ সম্পাদকীয় তদাৰকত অনলাইন বিষয়-বস্তু সৃষ্টি কৰে। তুলনামূলক পৰ্যালোচনা, ঐতিহাসিক আৰ্হিৰ বিশ্লেষণ, আৰু ইয়াৰ সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তৰ্নিহিত শক্তি আৰু দুৰ্বলতাসমূহৰ জৰিয়তে প্ৰকল্পটোৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা পৰিসংখ্যাগতভাৱে পৰীক্ষা কৰা হৈছে। ৱিকিপিডিয়া এক অনালাইন বিশ্বকোষ আৰু এই অনলাইন বিশ্বকোষখনৰ বাস্তৱিক অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছে, মূলতঃ ইয়াৰ বিষয়-বস্তু, উপস্থাপন আৰু সম্পাদনা প্ৰক্ৰিয়াৰ ক্ষেত্ৰত। ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা জোখাৰ প্ৰয়াস কৰা অধ্যয়ন আৰু জৰীপৰ ফলাফল মিশ্ৰিত। ২০০০ চনত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাক সঘনাই সমালোচনা কৰা হৈছিল যদিও ইয়াৰ উন্নতি হৈছে; ইয়াৰ ইংৰাজী ভাষাৰ সংস্কৰণটো ২০১০ চনৰ শেষৰফালে আৰু ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিতে প্ৰশংসিত হৈছে। ইয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ নিৰ্বাচিত মূল্যায়ন কৰাৰ পাছত এইটো সিদ্ধান্তত উপনীত হোৱা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদকসকলে যিমান পাৰি সিমান সোনকালেই ভুৱা আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ বুলি জনা তথ্য আঁতৰাই পেলায়। প্ৰকল্পটো আৰম্ভ হোৱাৰ দুবছৰৰ পাছত ২০০৩ চনত আই বি এমৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে "সাধাৰণতে শুদ্ধিকৰণৰ কাম অতি সোনকালে কৰি পেলোৱা হয় আৰু কম সময়ৰ ভিতৰতে পুনৰ্লিখন কৰা হয়—কাৰ্যটো ইমান ক্ষিপ্ৰ হয় যে বেছিভাগ ব্যৱহাৰকাৰীয়ে ইয়াৰ প্ৰভাৱ কেতিয়াও দেখা নাপায়। ভুৱা তথ্য বা ৰচনা কৰা বিষয়-বস্তুৰ অন্তৰ্ভুক্তি, কেতিয়াবা, ইয়াৰ স্বেচ্ছাসেৱী সম্পাদকৰ ভুলৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াত বছৰ বছৰ ধৰি চলি আহিছে। ইয়াৰ সম্পাদনা আৰ্হিয়ে একাধিক ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্ব, যেনে নিৰ্বাচন পক্ষপাতিত্ব, অন্তৰ্ভুক্তি পক্ষপাতিত্ব, অংশগ্ৰহণ পক্ষপাতিত্ব, আৰু গোট-চিন্তা পক্ষপাতিত্বৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। বিশ্বকোষখনৰ অধিকাংশই পুৰুষ সম্পাদকে লিখা, যাৰ ফলত কভাৰেজত লিংগ পক্ষপাতিত্বৰ সৃষ্টি হয় আৰু সম্পাদনা সম্প্ৰদায়ৰ গঠনে বৰ্ণবাদী পক্ষপাতিত্ব, স্পিন পক্ষপাতিত্ব, কৰ্পৰেট পক্ষপাতিত্ব, আৰু জাতীয় পক্ষপাতিত্ব আদিৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। ৱিকিপিডিয়াত এটা মতাদৰ্শগত পক্ষপাতিত্বও সচেতন আৰু অৱচেতন দুয়োটা স্তৰতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। ২০১২ আৰু ২০১৪ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুলৰপৰা কৰা এক ধাৰাবাহিক অধ্যয়নত ৱিকিপিডিয়াক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাতকৈ "উল্লেখযোগ্যভাৱে অধিক পক্ষপাতদুষ্ট" বুলি পোৱা গৈছে যদিও এই তথ্যৰ কাৰণ হেলনীয়া সম্পাদনাৰ বিপৰীতে অনলাইন বিশ্বকোষৰ দৈৰ্ঘ্যৰ বাবে অধিক বুলি কোৱা হৈছে। অনিৰপেক্ষ বা স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ সম্পাদনাৰ দৃষ্টান্ত আৰু "প্ৰতিশোধমূলক সম্পাদনা"ৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰে প্ৰবন্ধ, বিশেষকৈ জীৱিত মানুহৰ জীৱনীত ভুৱা, পক্ষপাতমূলক বা মানহানিকাৰক বিষয়-বস্তুৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। কম কাৰিকৰী বিষয় যেনে সমাজ বিজ্ঞান, মানৱীয় আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰবন্ধসমূহে ভুল তথ্যৰ চক্ৰ, জ্ঞানমূলক পক্ষপাতিত্ব, কভাৰেজৰ অমিল আৰু সম্পাদকৰ বিবাদৰ সৈতে মোকাবিলা কৰা বুলি জনা গৈছে। অনলাইন বিশ্বকোষে ইয়াৰ তথ্যৰ বৈধতাৰ নিশ্চয়তা নিদিয়ে। তথাপি তালিকাভুক্ত উল্লেখ, উদ্ধৃতি আৰু উৎসসমূহ পৰীক্ষা কৰিব বিচৰা গৱেষকসকলৰ বাবে ইয়াক এক মূল্যৱান "আৰম্ভণি বিন্দু" হিচাপে গণ্য কৰা হয়। শিক্ষাবিদসকলে প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ড মূল্যায়ন কৰাৰ সময়ত নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসসমূহ পৰ্যালোচনা কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। ইয়াৰদ্বাৰা চিকিৎসা আৰু বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ যেনে পেথ'লজী, টক্সিক'লজী, অংক'লজী, ঔষধ, আৰু মনোৰোগ চিকিৎসা ২০০৫ চনৰ নেচাৰ অধ্যয়নত পেছাদাৰী আৰু সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত উৎসৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। এবছৰৰ পাছত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই প্ৰকৃতি অধ্যয়নক বিতৰ্কিত কৰিছিল, যাৰ লেখকসকলে পাছলৈ আৰু এটা খণ্ডন কৰি উত্তৰ দিছিল। আমেৰিকান ছ'চাইটি অৱ ক্লিনিকেল অংক'লজী (২০১১)দ্বাৰা প্ৰকাশিত অধ্যয়নত পঠনযোগ্যতা আৰু কাৰিকৰী ভাষাৰ অতিমাত্ৰা ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। মানসিক চিকিৎসা (২০১২) আৰু ইউৰোপিয়ান জাৰ্নেল অৱ গেষ্ট্ৰ’এণ্টেৰ’লজি এণ্ড হেপাট’লজী (২০১৪)। সৰল ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াই প্ৰবন্ধৰ সৰলীকৃত সংস্কৰণ হিচাপে কাম কৰে যাতে মৌলিক ইংৰাজীত কোনো এটা বিষয়ৰ জটিল প্ৰবন্ধ সাধাৰণ ব্যক্তিৰ বাবে অধিক সুলভ হয়। ৱিকিপিডিয়াৰ জনপ্ৰিয়তা, গণ পাঠক আৰু মুক্ত প্ৰৱেশৰ বাবে বিশ্বকোষক সমগ্ৰ বিশ্বতে এক যথেষ্ট ছেকেণ্ড হেণ্ড জ্ঞানমূলক কৰ্তৃত্বৰ আদেশ দিছে। ==ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনাৰ আৰ্হি== ৱিকিপিডিয়াই বেনামী সম্পাদককো ("সম্পাদক" হিচাপে জনাজাত) সম্পাদনাৰ অনুমতি দিয়ে; অৱদানকাৰীসকলে ইয়াত অৱদান আগবঢ়াবলৈ কোনো চিনাক্তকৰণ বা ইমেইল ঠিকনা প্ৰদান কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। ২০০৯ চনত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত ডাৰ্টমাউথ কলেজৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়নত উল্লেখ কৰা হৈছে যে সাধাৰণ সামাজিক প্ৰত্যাশাৰ বিপৰীতে বেনামী সম্পাদকসকল ৱিকিপিডিয়াৰ বৈধ বিষয়-বস্তুৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য অৱদানকাৰী আছিল। ডাৰ্টমাউথৰ এই অধ্যয়নক পদ্ধতিগত অভাৱৰ বাবে আৰ্ছ টেকণিকাৰ জন টিমাৰে সমালোচনা কৰিছিল। ৱিকিপিডিয়াই একেটা সম্প্ৰদায়কে আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু গুণগত নিয়ন্ত্ৰণত অধিক দক্ষ হ’বলৈ বিশ্বাস কৰে। ৱিকিপিডিয়াই লাখ লাখ লোকৰ কামৰ সহায় লৈ বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ জ্ঞানভিত্তিক চাইটটো নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে ইয়াক সমৰ্থন কৰিবলৈ চফ্টৱেৰ প্ৰস্তুত কৰিছে, যাৰ ফলত বাৰ বছৰৰ কম সময়ৰ ভিতৰতে ২৮০ টাতকৈও অধিক ভিন্ন ভাষাৰ সংস্কৰণত ঊনৈছ মিলিয়নতকৈ অধিক প্ৰবন্ধ লিখা হৈছে। এই কাৰণেই প্ৰকল্পটোৰ প্ৰতি শৈক্ষিকভাৱে আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি, ব্যৱসায়, প্ৰকল্প পৰিচালনা, জ্ঞান আহৰণ, চফট্ ৱেৰ প্ৰগ্ৰেমিং, অন্যান্য সহযোগিতামূলক প্ৰকল্প আৰু সমাজবিজ্ঞানৰ দৰে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰপৰা যথেষ্ট আগ্ৰহ দেখা গৈছে, যাতে ৱিকিপিডিয়া মডেলে গুণগত ফলাফল উৎপন্ন কৰিব পাৰে নেকি, এইদৰে সহযোগিতাই মানুহৰ বিষয়ে কি উন্মোচন কৰিব পাৰে আৰু জড়িততাৰ পৰিসৰে ব্যক্তিগত সীমাবদ্ধতা আৰু দুৰ্বল সম্পাদনাৰ বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে নেকি যিটো অন্যথা হ’লহেঁতেন, সেই বিষয়ে অন্বেষণ কৰিবলৈ উঠা। ৱিকিপিডিয়াৰ সত্যতাৰ মাত্ৰা ইয়াৰ প্ৰযুক্তি, নীতি আৰু সম্পাদক সংস্কৃতিৰপৰাই বিস্তৃত। ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনাৰ ইতিহাসসমূহ ৰাজহুৱাভাৱে দৃশ্যমান হৈ থাকে। ফুটনোটত দাবীৰ উৎপত্তি দেখুওৱা হৈছে। সম্পাদকসকলে পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰা দাবীসমূহ আঁতৰাই পেলায় আৰু নিৰপেক্ষ দৃষ্টিকোণত (NPOV) বাক্যাংশ নকৰা দাবীসমূহ অভাৰৰুল কৰে ("ৰিভাৰ্ট")। ৱিকিপিডিয়াত সম্পাদনা কৰিলে সম্পাদকৰ মানসিকতাৰো উমান পোৱা যাব পাৰে। ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদকসকলে আত্মপৰীক্ষাৰ দিশত প্ৰৱণতা ৰাখে আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ দোষ স্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ মুকলি মডেলে অল্পকালীন কৌতুক আৰু দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰৱঞ্চনাকে ধৰি প্ৰবন্ধ-টেম্পাৰিং (ভাণ্ডালিজম)ৰ অনুমতি দিয়ে। কিছুমান সম্পাদকে ট্ৰলিং (ভাণ্ডালিজম, স্পেম, আৰু হাৰাশাস্তি সৃষ্টি)ত বহু সময় কটায়, আনহাতে কিছুমানে বিশ্বকোষৰ উন্নতিৰ বাবে বহু সময় খৰচ কৰে, অৱশ্যে ট্ৰলিং দ্ৰুতভাৱে ঘূৰাই দিয়া হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদক গোট, প্ৰায় ৪০,০০০ সক্ৰিয় সম্পাদক যিয়ে মাহেকীয়াকৈ পাঁচটা সম্পাদনা কৰে, আৰু মূলতঃ পুৰুষ আৰু শ্বেতাংগৰ প্ৰতি তীৰ্যক, যাৰ ফলত কভাৰেজত লিংগ আৰু জাতিভিত্তিক ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্বৰ সৃষ্টি হয়। শিক্ষাবিদসকলে ৱিকিপিডিয়াক "ঐকমত্যৰ সত্য"ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বুলি ভাবে য'ত পাঠকে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতামূলক তথ্যৰ যুগত বাস্তৱতা পৰীক্ষা কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যেতিয়া ক'ভিড-১৯ মহামাৰীক কেন্দ্ৰ কৰি তথ্যসমূহ দ্ৰুতগতিত সলনি হৈছিল বা বিতৰ্ক হৈছিল, তেতিয়া সম্পাদকসকলে "পৰীক্ষাযোগ্যতা" আৰু "এনপিঅ'ভি" নিৰ্দেশনা মানি নচলা দাবীসমূহ আঁতৰাই পেলাইছিল। ==তথ্য পৰীক্ষা কৰা== ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য পৰীক্ষণ হৈছে ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকসকলে ৱিকিপিডিয়াত প্ৰকাশিত বিষয়-বস্তুৰ তথ্য পৰীক্ষা কৰা প্ৰক্ৰিয়া, আনহাতে ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰি তথ্য পৰীক্ষা কৰা হৈছে অন্য প্ৰকাশনসমূহৰ তথ্য পৰীক্ষাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰসংগত তথ্য পৰীক্ষাৰ বহল বিষয়টোত তথ্য-পৰীক্ষণত ৱিকিপিডিয়াৰ স্থানৰ সাংস্কৃতিক আলোচনাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইউটিউব আৰু ফেচবুককে ধৰি ডাঙৰ ডাঙৰ প্লেটফৰ্মসমূহে নিজৰ মিডিয়া সংগ্ৰহত থকা তথ্যৰ সঠিকতা নিশ্চিত কৰিবলৈ ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তু ব্যৱহাৰ কৰে। জনবিশ্বাস বিচৰাটো ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰকাশন দৰ্শনৰ এটা প্ৰধান অংশ। ৱিকিপিডিয়া এটা সৰল বিশ্বকোষৰ বাহিৰলৈ গৈ নিউয়ৰ্ক টাইমছে কোৱা "ডিজিটেল জগতখনক একেলগে ধৰি ৰখা বাস্তৱিক নেটিং"লৈ পৰিণত হৈছে। চাৰ্চ ইঞ্জিনক সোধা সাধাৰণ প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ ৱিকিপিডিয়াৰপৰা গ্ৰহণ কৰা জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰি দিয়া হয়, আৰু প্ৰায়ে ইয়াৰ উৎস হিচাপে ৱিকিপিডিয়াক ক্ৰেডিট বা লিংক দিয়া হয়। ৱিকিপিডিয়া সম্ভৱতঃ উৎপাদনশীল কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) আৰ্হি, যেনে ChatGPT প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ একক উৎস, যাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াক অতি গঠনমূলক ফৰ্মেটিংৰ সৈতে এটা সু-কিউৰেট কৰা তথ্যৰ গোট হিচাপে মূল্য দিয়া হয়। এআই মডেলৰ সঠিকতা ইয়াৰ প্ৰশিক্ষণ তথ্যৰ মানদণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, কিন্তু এই মডেলসমূহেও নিজৰ জ্ঞানৰ বাবে নিজৰ মূল উৎস উল্লেখ কৰিবলৈ মৌলিকভাৱে অক্ষম, গতিকে এআই ব্যৱহাৰকাৰীসকলে ৱিকিপিডিয়া ইয়াৰ উৎস বুলি নাজানি ৱিকিপিডিয়াৰ জ্ঞান ব্যৱহাৰ কৰে। এআই ব্যৱহাৰকাৰীসকলে এনে ফলাফলো লাভ কৰে যিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰপৰা উৎপত্তি হোৱা তথ্যসমূহক কাল্পনিক তথ্য বিন্দুৰ সৈতে সংযোগ কৰে (AI hallucinations), তথ্য আহৰণৰ সময়ত বাস্তৱ সময়ৰ তথ্য-পৰীক্ষাৰ অনুপস্থিতিত তথ্যৰ মান হ্ৰাস কৰে। ==মূল্যায়ন== ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা তলত দিয়া মাপকাঠীসমূহৰদ্বাৰা জুখিব পাৰি: *প্ৰবন্ধৰ ভিতৰত দিয়া তথ্যৰ শুদ্ধতা *উপযুক্ত ছবিৰ সংযোগ *প্ৰবন্ধসমূহৰ শৈলী আৰু কেন্দ্ৰবিন্দুৰ উপযুক্ততা *ভুৱা তথ্যৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা, আৰু বাদ দিয়া আৰু আঁতৰোৱা *প্ৰবন্ধৰ ভিতৰত আৰু প্ৰবন্ধৰ পৰিসৰত ব্যাপকতা, পৰিসৰ আৰু সামৰি লোৱা *উদ্ধৃতি হিচাপে স্বনামধন্যা তৃতীয়পক্ষৰ উৎস চিনাক্ত কৰা *সন্মানীয় উৎসৰদ্বাৰা বিবৃতিসমূহৰ পৰীক্ষাযোগ্যতা *প্ৰবন্ধবোৰৰ স্থিৰতা *সম্পাদকীয় আৰু ব্যৱস্থাগত পক্ষপাতিত্বৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা *লিখাৰ মানদণ্ড কেইবাটাও "বজাৰমুখী" বাহ্যিক পদক্ষেপে প্ৰমাণ কৰে যে বৃহৎ দৰ্শকে ৱিকিপিডিয়াক কোনোবা নহয় কোনোবা ধৰণে বিশ্বাস কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, আইএমএছ ইনষ্টিটিউট ফৰ হেল্থকেয়াৰ ইনফৰ্মেটিক্সৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, "আমেৰিকাৰ চিকিৎসকৰ ৫০ শতাংশই স্বাস্থ্যৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে তথ্যৰ বাবে ... ৱিকিপিডিয়াৰ পৰামৰ্শ লৈছে বুলি কয়।[41] ২০০৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত ব্ৰিটিছ কাকত দ্য গাৰ্ডিয়ানত "Can you trust Wikipedia?" য'ত বিশেষজ্ঞৰ এটা পেনেলক তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰৰ সৈতে জড়িত সাতটা প্ৰৱেশ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, পৰ্যালোচনা কৰা প্ৰতিটো প্ৰবন্ধক ০ৰপৰা ১০লৈকে সংখ্যাৰ নাম দিয়া হৈছিল। এই পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধসমূহৰ অধিকাংশই ৫ৰপৰা ৮ৰ ভিতৰত নম্বৰ লাভ কৰিছিল। আটাইতকৈ সাধাৰণ সমালোচনা আছিল গদ্যৰ দুৰ্বল, বা পঢ়াত সহজ বিষয় (তিনিটা উল্লেখ), বাদ দিয়া বা ভুল, প্ৰায়ে সৰু কিন্তু কিছুমান প্ৰবন্ধত মূল বাদ পৰা অন্তৰ্ভুক্ত (তিনিটা উল্লেখ), আৰু দুৰ্বল ভৰসাম্য, কম গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰসমূহক অধিক মনোযোগ দিয়া হৈছিল আৰু বিপৰীতভাৱে (এটা উল্লেখ)। আটাইতকৈ সাধাৰণ প্ৰশংসাবোৰ আছিল বাস্তৱিকতে সঠিক আৰু শুদ্ধ, কোনো চকুত পৰা ভুল নাছিল (চাৰিটা উল্লেখ), আৰু বহু উপযোগী তথ্য, ভালদৰে নিৰ্বাচিত লিংককে ধৰি, যাৰ ফলত "বহু তথ্য দ্ৰুতভাৱে লাভ কৰা" (তিনিটা উল্লেখ) সম্ভৱ হৈছিল।[42] ২০০৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত নেচাৰ আলোচনীয়ে ৱিকিপিডিয়া আৰু এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ প্ৰবন্ধৰ সৰু উপগোটৰ সঠিকতাৰ পৰ্যালোচকৰ মূল্যায়ন বিচৰা অন্ধ অধ্যয়নৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলাফল প্ৰকাশ কৰে। সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত নহোৱা এই অধ্যয়নটো নেচাৰে সুপৰিচিত বিজ্ঞানীসকলৰ জীৱনীকে ধৰি বৈজ্ঞানিক বিষয়ৰ ৪২টা প্ৰবন্ধৰ নিৰ্বাচনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল। নমুনা লোৱা প্ৰবন্ধসমূহত পোৱা বাস্তৱিক ভুল, বাদ পৰা বা বিভ্ৰান্তিকৰ বক্তব্য ৱিকিপিডিয়াৰ বাবে ১৬২ আৰু ব্ৰিটানিকাৰ বাবে ১২৩ (৪:৩)। গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাৰণাসমূহৰ ভুল ব্যাখ্যাৰ দৰে গুৰুতৰ ভুলৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াত ৪টা, আৰু ব্ৰিটানিকাত ৪টা পোৱা গৈছিল (১:১)। অধ্যয়নটোৱে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে "বিজ্ঞানৰ প্ৰৱেশৰ সঠিকতাৰ ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ ওচৰ চাপিছে",[25] যদিও ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰায়ে "দুৰ্বল গঠন" আছিল।[25] এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ফলত নেচাৰে নিজৰ জৰীপ পদ্ধতিৰ অধিক নথি-পত্ৰ প্ৰকাশ কৰে।[43] এই অতিৰিক্ত তথ্যৰ ভিত্তিত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই প্ৰকৃতিৰ অধ্যয়নৰ বৈধতাক অস্বীকাৰ কৰি কয় যে ই "মাৰাত্মকভাৱে ত্ৰুটিপূৰ্ণ।" ব্ৰিটানিকাৰ সমালোচনাৰ ভিতৰত আছিল যে তেওঁলোকৰ কিছুমান প্ৰবন্ধৰ সম্পূৰ্ণ গ্ৰন্থৰ পৰিৱৰ্তে উদ্ধৃতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিছুমান উদ্ধৃতি যুৱ সংস্কৰণৰ বাবে লিখা প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা সংকলন আছিল, প্ৰকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যালোচকসকলৰ বাস্তৱিক দাবী পৰীক্ষা কৰা নাছিল আৰু পৰ্যালোচকসকলে ভুল বুলি লেবেল লগোৱা বহু কথা সম্পাদনাৰ মতামতৰ পাৰ্থক্য আছিল। ব্ৰিটানিকাই আৰু কয় যে "যদিও শিৰোনামত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে 'ৱিকিপিডিয়া ইয়াৰ বিজ্ঞান প্ৰৱেশৰ সঠিকতাৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰিটানিকাৰ ওচৰ চাপিছে', প্ৰবন্ধটোৰ মুখ্য অংশৰ গভীৰতাত পুতি থোৱা সংখ্যাবোৰে ইয়াৰ হুবহু বিপৰীত কথা কৈছিল: ৱিকিপিডিয়াত প্ৰকৃততে ব্ৰিটানিকাতকৈ এক তৃতীয়াংশ বেছি ভুল আছিল।" (আমি তলত দেখুওৱাৰ দৰে, নেচাৰৰ গৱেষণাই ব্ৰিটানিকাৰ ভুলবোৰক গুৰুতৰভাৱে অতিৰঞ্জিত কৰিছিল, গতিকে আমি এই সংখ্যাটো কেৱল সংখ্যাবোৰ উপস্থাপন কৰা হেলনীয়া ধৰণেৰে আঙুলিয়াই দিবলৈহে উল্লেখ কৰিছোঁ। )"[44] প্ৰকৃতিয়ে ব্ৰিটানিকাৰ কিছুমান নিষ্কাশনৰ সংকলিত প্ৰকৃতিক স্বীকাৰ কৰিছিল, কিন্তু ইয়াৰদ্বাৰা অধ্যয়নৰ সিদ্ধান্তক বাতিল কৰা বুলি অস্বীকাৰ কৰিছিল।[45] এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাই এইটোও যুক্তি দিছিল যে ভুলসমূহৰ বিভাজনে ইংগিত দিয়ে যে ৱিকিপিডিয়াত হোৱা ভুলসমূহ বেছিভাগেই ভুল তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, আনহাতে ব্ৰিটানিকাৰ ভুলসমূহ "বাদ দিয়াৰ ভুল" আছিল, যাৰ ফলত "চিত্ৰ অনুসৰি ব্ৰিটানিকা ৱিকিপিডিয়াতকৈ বহুত বেছি সঠিক।" [44] তাৰ পিছত প্ৰকৃতিয়ে ব্ৰিটানিকাৰ সঁহাৰি নাকচ কৰি কয় যে ইয়াৰ পৰ্যালোচকসকলৰ কোনো ভুল কোনো এটা বিশ্বকোষৰ সপক্ষে পক্ষপাতিত্ব কৰা নাছিল, কিছুমান ক্ষেত্ৰত ই দুয়োখন বিশ্বকোষৰ প্ৰবন্ধৰ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ব্ৰিটানিকাই নিজৰ "মুকলি চিঠি" খণ্ডন প্ৰকাশ কৰাৰ আগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে বিশেষ উদ্বেগ ভাগ কৰা নাছিল।[47][48] এই দুটাপক্ষৰ মাজত পইণ্ট-ফৰ-পইণ্ট মতানৈক্য যিয়ে সংকলন/পাঠ্য উদ্ধৃতি আৰু অতি সৰু নমুনা আকাৰৰ বিষয়সমূহক সম্বোধন কৰিছিল—উইকিপিডিয়াৰ সপক্ষে ফলাফলক পক্ষপাতিত্ব কৰাৰ যুক্তি দিছিল, বনাম ব্ৰিটানিকাৰ গুণগত নিয়ন্ত্ৰিত বিন্যাসৰ পক্ষত থকা এটা বিস্তৃত, সম্পূৰ্ণ প্ৰবন্ধ, বৃহৎ নমুনাৰ আকাৰৰ অধ্যয়ন—অনলাইন আলোচনাত প্ৰতিধ্বনিত হৈছে,[49][50] নেচাৰ অধ্যয়নৰ উদ্ধৃতি দিয়া প্ৰবন্ধসমূহকে ধৰি, যেনে, য'ত প্ৰবন্ধ/প্ৰবন্ধৰ অংশসমূহ হাতৰদ্বাৰা নিৰ্বাচনৰ বাবে "ত্ৰুটিপূৰ্ণ অধ্যয়ন ডিজাইন", ইয়াৰ ১০০,০০০ তকৈ অধিক ব্ৰিটানিকা আৰু ১০ লাখতকৈ অধিক ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ ৪০টা প্ৰবন্ধ তুলনা কৰাত অধ্যয়নৰ "পৰিসংখ্যাগত শক্তি"ৰ অভাৱ, আৰু কোনো অধ্যয়নৰ পৰিসংখ্যা বিশ্লেষণৰ অনুপস্থিতি (যেনে, অধ্যয়নৰ বাবে আস্থাৰ ব্যৱধানৰ ৰিপৰ্ট দিয়া ফলাফল)ও লক্ষ্য কৰা হৈছে।[51] বিজ্ঞান যোগাযোগকাৰী জনাথন জেৰীয়ে ২০২৪ চনত কৈছিল যে এই অধ্যয়ন ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, আৰু তেতিয়াৰপৰাই ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ ওপৰত প্ৰায় প্ৰতিখন বিজ্ঞান গৱেষণা পত্ৰতে ইয়াৰ উদ্ধৃতি দিয়া হৈছে, কিন্তু এই ধৰণৰ গৱেষণাই মাত্ৰ এটা "স্নেপশ্বট"হে প্ৰদান কৰিব আৰু দ্ৰুতভাৱে অবিশ্বাস্য হৈ পৰিব।[52] ২০০৬ চনৰ জুন মাহত আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ বিশেষজ্ঞ অধ্যাপক ৰয় ৰ’জেনজৱেইগে ২৫ জন আমেৰিকান লোকৰ ৱিকিপিডিয়া জীৱনীৰ তুলনা এনকাৰ্টা আৰু আমেৰিকান নেচনেল বায়’গ্ৰাফী অনলাইনত পোৱা সংশ্লিষ্ট জীৱনীৰ সৈতে প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ লিখিছে যে ৱিকিপিডিয়াই "আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ নাম, তাৰিখ আৰু পৰিঘটনাৰ প্ৰতিৱেদন দিয়াত আচৰিত ধৰণে সঠিক" আৰু কিছুমান ভুলক "বহুলভাৱে প্ৰচলিত কিন্তু ভুল বিশ্বাস" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। কিন্তু তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ৱিকিপিডিয়াই প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু তুচ্ছ সবিশেষৰ মাজত পাৰ্থক্য স্থাপন কৰাত ব্যৰ্থ হয়, আৰু উত্তম উল্লেখ প্ৰদান নকৰে। তেওঁ ৱিকিপিডিয়াৰ "বুনিব পৰা বিশ্লেষণ আৰু ব্যাখ্যা, আৰু স্পষ্ট আৰু আকৰ্ষণীয় গদ্য"ৰ অভাৱৰ বিষয়েও অভিযোগ কৰিছিল।[53][nb 2] ২০০৫ চনৰ ডিচেম্বৰৰপৰা ২০০৬ চনৰ মে' মাহলৈকে ডমিংগেজ হিলছৰ কেলিফৰ্ণিয়া ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰ তথ্য ব্যৱস্থাৰ অধ্যাপক লেৰী প্ৰেছে কৰা ৱেব ভিত্তিক সমীক্ষাত "ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ সঠিকতা আৰু সম্পূৰ্ণতা"ৰ মূল্যায়ন কৰা হৈছে।[54] এটা লেখাৰ মূল্যায়নৰ বাবে পঞ্চাশজন লোকে নিমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰিলে। পঞ্চাশজনৰ ভিতৰত ছয়সত্তৰ শতাংশই (৭৬%) ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধটো সঠিক বুলি একমত বা দৃঢ়তাৰে সন্মত হয় আৰু ছয়চল্লিছ শতাংশই (৪৬%) এই প্ৰবন্ধটো সম্পূৰ্ণ বুলি একমত বা দৃঢ়ভাৱে সন্মত হয়। আঠাইশজন লোকে তেওঁলোকে পৰ্যালোচনা কৰা প্ৰবন্ধটোক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ একেটা বিষয়ৰ প্ৰবন্ধৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। সঠিকতাৰ ওপৰত মতামত দুয়োখন বিশ্বকোষৰ মাজত প্ৰায় সমান আছিল (৬খনে ব্ৰিটানিকাৰ পক্ষত, ৭খনে ৱিকিপিডিয়াৰ পক্ষত, ৫খনে সমান বুলি কয়), আৰু আঠাইশখনৰ ভিতৰত এঘাৰখনে (৬১%) ৱিকিপিডিয়াক কিছু পৰিমাণে বা যথেষ্ট বেছি সম্পূৰ্ণ বুলি বিবেচনা কৰিছিল, আঠাইশখনৰ ভিতৰত সাতখনে (৩৯%) ব্ৰিটানিকাৰ বাবে। সমীক্ষাটোত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক যাদৃচ্ছিকভাৱে নিৰ্বাচন কৰাৰ চেষ্টা কৰা হোৱা নাছিল আৰু অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক কেনেকৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল সেয়া স্পষ্ট নহয়।[55] জাৰ্মান কম্পিউটিং আলোচনীয়ে ২০০৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ব্ৰকহাউছ মাল্টিমিডিয়াল, মাইক্ৰ'ছফ্ট এনকাৰ্টা আৰু জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়াৰ তুলনা কৰিছিল: বিশেষজ্ঞসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত ৬৬টা প্ৰবন্ধৰ মূল্যায়ন কৰিছিল। সামগ্ৰিক স্ক'ৰত ৱিকিপিডিয়াক ৫ পইণ্টৰ ভিতৰত ৩.৬ পইণ্ট (B-) ৰেটিং দিয়া হৈছিল।[56] ২০০৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত c't ৰ দ্বিতীয়টো পৰীক্ষাত ১৫০টা সন্ধান শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, ইয়াৰে ৫৬টা নিবিড়ভাৱে মূল্যায়ন কৰা হৈছিল, চাৰিটা ডিজিটেল বিশ্বকোষ তুলনা কৰিবলৈ: Bertelsmann Enzyklopädie 2007, Brockhaus Multimedial premium 2007, Encarta 2007 Enzyklopädie আৰু ৱিকিপিডিয়া। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি: "আমি মুক্ত বিশ্বকোষৰ গ্ৰন্থসমূহত ইয়াৰ বাণিজ্যিক প্ৰতিযোগীসকলৰ গ্ৰন্থতকৈ অধিক ভুল বিচাৰি পোৱা নাছিলো।" [57] ৱিকিপিডিয়াক অৰ্থনীতিবিদসকলৰ ধাৰণাসমূহৰ নিখুঁত প্ৰতিযোগিতামূলক বজাৰৰ সংজ্ঞাৰ লগত খাপ খোৱা বুলি চাই জৰ্জ ব্ৰেগেছে (গুৱেলফ-হাম্বাৰ বিশ্ববিদ্যালয়) ৱিকিপিডিয়াৰ সাতজন শীৰ্ষস্থানীয় পশ্চিমীয়া দাৰ্শনিকৰ ওপৰত লিখা প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰিছিল: এৰিষ্টটল, প্লেটো, ইমানুৱেল কাণ্ট, ৰেনে ডেকাৰ্ট, জৰ্জ উইলহেম ফ্ৰেড্ৰিখ হেগেল, থমাছ একুইনাছ আৰু জন লক। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহক দৰ্শনৰ চাৰিখন তথ্যসূত্ৰৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা বিষয়-বস্তুৰ একমত তালিকাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। ব্ৰেগেছে বিচাৰি উলিয়াইছিল যে গড়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহে মাত্ৰ ৫২% সহমতৰ বিষয়-বস্তুহে সামৰি লৈছিল। কোনো ভুল পোৱা নগ'ল যদিও ইয়াত উল্লেখযোগ্য বাদ দিয়া হৈছিল।[58] পিচি প্ৰ’ আলোচনীয়ে (আগষ্ট ২০০৭) বিশেষজ্ঞসকলক তেওঁলোকৰ বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্ৰৰ চাৰিটা প্ৰবন্ধ (এটা সৰু নমুনা) ৱিকিপিডিয়া, ব্ৰিটানিকা আৰু এনকাৰ্টাৰ মাজত তুলনা কৰিবলৈ কয়। প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ৱিকিপিডিয়াক "বহুতাংশে শুদ্ধ", "ভালকৈ চম্ভালিব পৰা", "ভাল কাম কৰে", "খেল তথ্যৰ বাবে ভাল" আৰু "ব্যাপকভাৱে সঠিক" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। এটা প্ৰবন্ধত "শেষৰফালে লক্ষণীয় অৱনতি ঘটিছিল" আনহাতে আন এটাত "স্পষ্ট আৰু অধিক মাৰ্জিত" লেখা আছিল, তৃতীয়টোক কম ভালকৈ লিখা কিন্তু প্ৰতিযোগীসকলতকৈ ভাল বিশদ বুলি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল আৰু চতুৰ্থটো প্ৰবন্ধ "এনকাৰ্টা বা ব্ৰিটানিকাৰ সমতুল্যতকৈ অধ্যয়নশীল ছাত্ৰৰ বাবে অধিক উপকাৰী" বুলি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধত কোনো গুৰুতৰ ভুল লক্ষ্য কৰা হোৱা নাছিল, আনহাতে এটা এনকাৰ্টা আৰু এটা ব্ৰিটানিকাৰ প্ৰবন্ধত গুৰুতৰ ভুল লক্ষ্য কৰা হৈছিল।[59] ২০০৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ আলোচনী পিচি অথৰিটিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ সঠিকতাৰ ওপৰত এটা বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে। প্ৰবন্ধটোত ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তুক অন্যান্য জনপ্ৰিয় অনলাইন বিশ্বকোষ অৰ্থাৎ ব্ৰিটানিকা আৰু এনকাৰ্টাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। আলোচনীখনে বিশেষজ্ঞসকলক তেওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে জড়িত প্ৰবন্ধসমূহৰ মূল্যায়ন কৰিবলৈ কয়। মুঠ চাৰিটা প্ৰবন্ধ তিনিজন বিশেষজ্ঞই পৰ্যালোচনা কৰিছিল। ৱিকিপিডিয়া আন বিশ্বকোষৰ সৈতে তুলনাযোগ্য আছিল, ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ শ্ৰেণীত শীৰ্ষস্থান দখল কৰিছিল।[60] ২০০৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত জাৰ্মান আলোচনী ষ্টাৰনে জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়া আৰু ব্ৰকহাউছ এনজাইক্লোপেডিৰ ১৫ খণ্ডৰ সংস্কৰণৰ অনলাইন সংস্কৰণৰ তুলনাৰ ফলাফল প্ৰকাশ কৰে। এই পৰীক্ষাটো এটা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (কলনস্থিত WIND GmbH)ক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল, যাৰ বিশ্লেষকসকলে প্ৰতিটো বিশ্বকোষৰপৰা (ৰাজনীতি, ব্যৱসায়, ক্ৰীড়া, বিজ্ঞান, সংস্কৃতি, মনোৰঞ্জন, ভূগোল, চিকিৎসা, ইতিহাস আৰু ধৰ্ম সামৰি লোৱা) ৫০টা প্ৰবন্ধ চাৰিটা মাপকাঠী (সঠিকতা, সম্পূৰ্ণতা, সময়োপযোগীতা আৰু স্পষ্টতা)ৰ ওপৰত মূল্যায়ন কৰিছিল আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহ গড় হিচাপত অধিক সঠিক বুলি বিচাৰ কৰিছিল (১ৰপৰা ৬লৈকে স্কেলত ১.৬ বনাম ব্ৰকহাউছৰ বাবে ২.৩, ১টা শ্ৰেষ্ঠ আৰু ৬টা আটাইতকৈ বেয়া)। ৱিকিপিডিয়াৰ কভাৰেজও অধিক সম্পূৰ্ণ আৰু শেহতীয়া হোৱা দেখা গৈছিল; কিন্তু ব্ৰকহাউছক অধিক স্পষ্টকৈ লিখা বুলি বিবেচিত কৰা হৈছিল, আনহাতে ৱিকিপিডিয়াৰ কেইবাটাও প্ৰবন্ধক অবিশেষজ্ঞৰ বাবে অতি জটিল বুলি সমালোচনা কৰা হৈছিল আৰু বহুতো প্ৰবন্ধক অতি দীঘলীয়া বুলি সমালোচনা কৰা হৈছিল।[61][62][63] ২০০৮ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ সংখ্যাত ব্ৰিটিছ কম্পিউটিং আলোচনী পিচি প্লাছে ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াক ৱৰ্ল্ড বুক এনচাইক্লোপিডিয়া আৰু এনচাইক্লোপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ ডিভিডি সংস্কৰণৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল, প্ৰত্যেকৰে বাবে ৰেণ্ডম বিষয়ৰ শৃংখলাৰ কভাৰেজৰ মূল্যায়ন কৰিছিল। ইয়াৰ সামৰণিত "তিনিও ক্ষেত্ৰতে বিষয়-বস্তুৰ মান ভাল" আৰু ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰকাৰীসকলক পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে "সচেতন হওক যে ভুল সম্পাদনা হয়, আৰু অদ্ভুত যেন লগা যিকোনো বস্তু দ্বিতীয় উৎসৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰক।" কিন্তু ৱিকিপিডিয়াৰ বিপুলসংখ্যক মূল্যৱান আৰু সঠিক তথ্যৰে ভৰি আছে।" [64] ২০০৮ চনত ৰেফাৰেন্স চাৰ্ভিচেছ ৰিভিউত প্ৰকাশিত এখন গৱেষণা পত্ৰত ঐতিহাসিক বিষয়ৰ ওপৰত নটা ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা, দ্য ডিকচনেৰী অৱ আমেৰিকান হিষ্ট্ৰী আৰু আমেৰিকান নেচনেল বায়'গ্ৰাফী অনলাইনৰ সমকক্ষসমূহৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছিল। গৱেষণা পত্ৰখনত দেখা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশৰ সামগ্ৰিক সঠিকতাৰ হাৰ ৮০ শতাংশ, আনহাতে আন বিশ্বকোষসমূহৰ সঠিকতাৰ হাৰ ৯৫ৰপৰা ৯৬ শতাংশ।[65] ২০১০ চনৰ এক অধ্যয়নত দেশসমূহৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠাসমূহ চাইটটোৰ পৰীক্ষণযোগ্যতাৰ নীতিৰ সৈতে কিমানখিনি মিল আছে তাৰ মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। এই নীতিৰ বিপৰীতে এই প্ৰবন্ধসমূহৰ বহু দাবী উদ্ধৃতিৰদ্বাৰা সমৰ্থিত হোৱা নাছিল আৰু যিবোৰ দাবী আছিল, সেইবোৰৰ বহুতো, একাডেমিক আলোচনীৰ প্ৰবন্ধৰ পৰিৱৰ্তে জনপ্ৰিয় সংবাদ মাধ্যম আৰু চৰকাৰী ৱেবছাইটৰপৰা পোৱা গৈছিল।[66] ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ব্ৰিগম ইয়ং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এডাম ব্ৰাউনে পি এছ পলিটিকেল ছায়েন্স এণ্ড পলিটিক্স আলোচনীত এটা অধ্যয়ন প্ৰকাশ কৰিছিল য'ত "প্ৰাৰ্থী, নিৰ্বাচন আৰু পদবীধাৰীৰ বিষয়ে হাজাৰ হাজাৰ ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ" পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। অধ্যয়নটোত দেখা গৈছে যে এই প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্যসমূহ সঠিক হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকিলেও পৰীক্ষা কৰা প্ৰবন্ধসমূহত বাদ দিয়াৰ বহুতো ভুল আছে।[67] ২০১২ চনত শ্বেন গ্ৰীণষ্টেইনৰ সহ-লেখকত কৰা এক অধ্যয়নত আমেৰিকাৰ ৰাজনীতিৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ এটা দশকৰ প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি দেখা গৈছে যে কোনো এটা প্ৰবন্ধত যিমানেই অধিক অৱদানকাৰী থাকে সিমানেই ই অধিক নিৰপেক্ষ হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, যিটো লিনাছৰ আইনখনৰ সংকীৰ্ণ ব্যাখ্যাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি।[68] ৰিভলি আৰু অন্যান্য। (২০১২)এ ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্বাচিত মানসিক স্বাস্থ্য বিষয়ৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডক এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা আৰু মনোৰোগ চিকিৎসাৰ এখন পাঠ্যপুথিৰ সংশ্লিষ্ট প্ৰবন্ধৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। তেওঁলোকে বিশেষজ্ঞসকলক প্ৰবন্ধৰ বিষয়-বস্তুৰ সঠিকতা, শেহতীয়াতা, কভাৰেজৰ বিস্তৃতি, উল্লেখ আৰু পঠনযোগ্যতাৰ ক্ষেত্ৰত ৰেটিং দিবলৈ কয়। পঠনযোগ্যতাৰ বাহিৰে সকলো মাপকাঠীতে ৱিকিপিডিয়াই সৰ্বাধিক নম্বৰ লাভ কৰে আৰু লেখকসকলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে ৱিকিপিডিয়া ব্ৰিটানিকাৰ দৰে ভাল বা ইয়াতকৈ ভাল আৰু এটা মানক পাঠ্যপুথি।[24] ২০১৪ চনৰ নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিচিনৰ এটা দৃষ্টিভংগীৰটুকুৰাত ২২টা প্ৰেছক্ৰিপচন ঔষধৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠা পৰীক্ষা কৰি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল যে সেইবোৰক শেহতীয়াকৈ এফ ডি এৰ সুৰক্ষা সতৰ্কবাণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আপডেট কৰা হৈছে নেকি। ইয়াত দেখা গৈছে যে এই পৃষ্ঠাসমূহৰ ৪১% সতৰ্কবাণীৰ পিছত দুসপ্তাহৰ ভিতৰত আপডেট কৰা হৈছিল, ২৩% পৃষ্ঠা দুসপ্তাহতকৈ অধিক পিছত আপডেট কৰা হৈছিল আৰু বাকী ৩৬% পৃষ্ঠা ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰীলৈকে ১ বছৰতকৈ অধিক সময়ৰ পাছত সতৰ্কবাণী অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ আপডেট কৰা হোৱা নাছিল।[69] ২০১৪ চনত জাৰ্নেল অৱ দ্য আমেৰিকান ফাৰ্মাচিষ্ট এছ'চিয়েচনত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়নত বনৌষধি পৰিপূৰকসমূহৰ বিষয়ে ১৯টা ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে এই সকলোবোৰ প্ৰবন্ধতে ইয়াৰ "চিকিৎসামূলক ব্যৱহাৰ আৰু বিৰূপ প্ৰভাৱ"ৰ বিষয়ে তথ্য আছে, কিন্তু এইটোও সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে "কেইবাটাও ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া, গৰ্ভাৱস্থা আৰু বিৰোধিতাৰ বিষয়ে তথ্যৰ অভাৱ।" সেয়েহে অধ্যয়নটোৰ লেখকসকলে পৰামৰ্শ দিছিল যে ৰোগীয়ে প্ৰশ্ন কৰা বনৌষধি পৰিপূৰকসমূহৰ বিষয়ে তথ্যৰ উৎস হিচাপে কেৱল ৱিকিপিডিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰিব।[70] ২০১৪ চনত PLOS ONE ত প্ৰকাশিত আন এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ঔষধ বিজ্ঞানৰ পাঠ্যপুথিৰ তুলনাত ৱিকিপিডিয়াৰ ফাৰ্মাক’লজীৰ তথ্য ৯৯.৭% সঠিক, আৰু ৱিকিপিডিয়াত এনে তথ্যৰ সম্পূৰ্ণতা ৮৩.৮%। অধ্যয়নটোৱে এইটোও নিৰ্ণয় কৰে যে এই ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ সম্পূৰ্ণতা "ফাৰ্মাকোকাইনেটিক্স" শ্ৰেণীত সৰ্বনিম্ন (৬৮%) আৰু "ইণ্ডিকেচন" শ্ৰেণীত সৰ্বাধিক (৯১.৩%)। লেখকসকলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে যে "ৱিকিপিডিয়া হৈছে স্নাতক চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে ঔষধ সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ এক সঠিক আৰু বিস্তৃত উৎস।" [71] ==বিশেষজ্ঞৰ মতামত== ===লাইব্ৰেৰিয়ানসকলৰ মতামত=== ২০০৪ চনত দ্য গাৰ্ডিয়ানৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত আত্মবৰ্ণিত তথ্য বিশেষজ্ঞ আৰু ইণ্টাৰনেট পৰামৰ্শদাতা[72] ফিলিপ ব্ৰেডলিয়ে কৈছিল যে তেওঁ ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ নকৰে আৰু "এজনো লাইব্ৰেৰিয়ানৰ বিষয়ে অৱগত নহয় যিয়ে ব্যৱহাৰ কৰিব।" তাৰ পিছত তেওঁ বুজাই দিলে যে "মূল সমস্যাটো হ'ল কৰ্তৃত্বৰ অভাৱ।" ছপা প্ৰকাশনৰ সহায়ত প্ৰকাশকে নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে তেওঁলোকৰ তথ্য নিৰ্ভৰযোগ্য, কিয়নো তেওঁলোকৰ জীৱিকা ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। কিন্তু এনেকুৱা কিবা এটাৰ সৈতে, সেই সকলোবোৰ খিৰিকীৰে বাহিৰলৈ ওলাই যায়।" [73] ২০০৫ চনত অণ্টাৰিঅ'ৰ ট্ৰেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুথিভঁৰালটোৱে কয় যে ৱিকিপিডিয়াত বহুতো প্ৰবন্ধ আছে যিবোৰ "দীঘলীয়া আৰু ব্যাপক", কিন্তু "ভুল তথ্য আৰু পক্ষপাতিত্বৰ বাবে বহুত ঠাই আছে [আৰু] প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ড আৰু গভীৰতা দুয়োটাতে বহুত পৰিৱৰ্তনশীলতা আছে।" ইয়াত আৰু কোৱা হৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতা আছে, ইয়াৰ "কাৰিকৰী বিষয়ৰ উৎকৃষ্ট কভাৰেজ আছে" আৰু প্ৰবন্ধসমূহ "প্ৰায়ে দ্ৰুতভাৱে যোগ কৰা হয় আৰু, ফলস্বৰূপে, সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনাৰ কভাৰেজ যথেষ্ট ভাল", ইয়াক এই কামত অক্ষম পৰম্পৰাগত উৎসৰ সৈতে তুলনা কৰিলে। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি প্ৰয়োজন অনুসৰি কোনোবাই সমালোচনাত্মকভাৱে চিন্তা কৰিব লাগে আৰু নিজৰ উৎসৰ উপযুক্ততা মূল্যায়ন কৰিব লাগে, "আপুনি তথ্য বিচাৰিছে নেকি বা মতামত বিচাৰিছে নেকি, আপুনি এটা বিষয় অন্বেষণ কৰাৰ সময়ত কিমান গভীৰ হ'ব বিচাৰে, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু সঠিকতাৰ গুৰুত্ব, আৰু সময়োপযোগী বা শেহতীয়া তথ্যৰ গুৰুত্ব", আৰু লগতে কয় যে ৱিকিপিডিয়াক যিকোনো পৰিস্থিতিত "আৰম্ভণি বিন্দু" হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।[74] লাইব্ৰেৰিয়ান জাৰ্নেলৰদ্বাৰা ২০০৬ চনত ৱিকিপিডিয়াৰ পৰ্যালোচনা, লাইব্ৰেৰিয়ানৰ এটা পেনেল ব্যৱহাৰ কৰি, "উল্লেখযোগ্য সামগ্ৰীৰ আটাইতকৈ কঠিন সমালোচকসকলে, যিয়েই নহওক কিয়", "দীৰ্ঘদিনীয়া পৰ্যালোচকসকলক" ৱিকিপিডিয়াৰ তিনিটা ক্ষেত্ৰ (জনপ্ৰিয় সংস্কৃতি, সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতি আৰু বিজ্ঞান) মূল্যায়ন কৰিবলৈ কয় আৰু এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয়: "সীমিত পেছাদাৰী ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰতি গৌৰৱ কৰা সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত এতিয়াও সাৱধানে আগবাঢ়ি যোৱাৰ কাৰণ আছে যদিও বহুতো উৎসাহজনক চিন প্ৰকাশ কৰে যে (এতিয়াৰ বাবে অন্ততঃ) ৱিকিপিডিয়াক লাইব্ৰেৰিয়ানৰ অনুমোদনৰ ছীল প্ৰদান কৰা হ'ব পাৰে।" 'বিতৰ্কিত ঐতিহাসিক আৰু সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনাসমূহ অন্বেষণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা এজন পৰ্যালোচকে কয় যে, "ৱিকিপিডিয়াই বিতৰ্কিত বিষয়সমূহৰ বস্তুনিষ্ঠ উপস্থাপনত মই সন্তুষ্ট হৈছিলো" কিন্তু "চাইবাৰস্পেচত ওপঙি থকা বহু তথ্যৰ দৰেই, মতামতৰপৰা তথ্য উলিওৱাত এক সুস্থ মাত্ৰাৰ সন্দেহ আৰু দক্ষতাৰ প্ৰয়োজন।" আন পৰ্যালোচকসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে ইয়াত "বহুত তাৰতম্য" আছে কিন্তু "ভাল বিষয়-বস্তুৰ প্ৰচুৰতা আছে।" [75] ২০০৭ চনত আমেৰিকান লাইব্ৰেৰী এছ'চিয়েচনৰ (ALA) প্ৰাক্তন সভাপতি মাইকেল গ'ৰমেনে এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা ব্লগত উল্লেখ কৰিছিল যে "ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰক উৎসাহিত কৰা এজন অধ্যাপক এজন ডায়েটিচিয়ানৰ বৌদ্ধিক সমতুল্য যিয়ে সকলো বস্তুৰে সৈতে বিগ মেকৰ স্থিৰ খাদ্যৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।" [76] ইনফৰ্মেচন টুডে (মাৰ্চ ২০০৬)-এ লাইব্ৰেৰিয়ান নেন্সি অ'নিলৰ (চাণ্টা মনিকা পাব্লিক লাইব্ৰেৰী চিষ্টেমৰ ৰেফাৰেন্স চাৰ্ভিচেছৰ প্ৰধান লাইব্ৰেৰিয়ান)ৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে "লাইব্ৰেৰী সম্প্ৰদায়ত ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়ে ভালেখিনি সন্দেহ আছে" কিন্তু "তেওঁ আনন্দৰে স্বীকাৰ কৰে যে ৱিকিপিডিয়াই অনুসন্ধানৰ বাবে এটা ভাল আৰম্ভণিৰ স্থান হিচাপে কাম কৰে। আপুনি পৰিভাষা, নাম আৰু অনুভৱ পায় বিষয়।" [77] পিচি প্ৰ'ই (আগষ্ট ২০০৭) ব্ৰিটিছ লাইব্ৰেৰীৰ ইউৰোপীয় আৰু আমেৰিকান সংগ্ৰহৰ মুৰব্বী ষ্টিফেন বেৰীৰ উদ্ধৃতি দি কয় যে "ৱিকিপিডিয়া সম্ভাৱনাময়ভাৱে এটা ভাল বস্তু—ই নতুন পৰিঘটনাৰ প্ৰতি দ্ৰুত সঁহাৰি প্ৰদান কৰে, আৰু পুৰণি বস্তুৰ নতুন প্ৰমাণৰ প্ৰতি।" প্ৰবন্ধটোৰ সামৰণিত কোৱা হৈছে: "[বেৰী]ৰ বাবে সমস্যাটো ৱিকিপিডিয়াৰ বিষয়-বস্তুৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা ইমানেই নহয় যে ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ ধৰণটোহে।" 'এইটো ইতিমধ্যে গৱেষকৰ বাবে প্ৰথম বন্দৰ হৈ পৰিছে', বাৰীয়ে কয়, তাৰ আগতে লক্ষ্য কৰাৰ আগতে যে এইটো "যেতিয়া তেওঁলোকে আৰু আগুৱাই নাযায় তেতিয়াৰ বাহিৰে সমস্যাজনক নহয়।" বাৰীৰ মতে ৱিকিপিডিয়া ব্যৱহাৰ কৰাৰ কৌশলটো হ'ল এইটো বুজা যে "কেৱল ই বিশ্বকোষত (বিনামূলীয়া, ৱেব বা ছপা) থকাৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে ই সঁচা। প্ৰমাণ বিচাৰক ... আৰু অৰিহণা যোগাওক।" [59] ===বিতৰ্কিত বিষয়ৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ=== ২০০৬ চনত কানাডিয়ান লাইব্ৰেৰী এছ'চিয়েচনৰ (CLA)[78] ৰ বাবে এটা প্ৰবন্ধত ৱিকিপিডিয়াৰ পদ্ধতি, প্ৰক্ৰিয়া আৰু ফলাফলৰ বিষয়ে গভীৰভাৱে আলোচনা কৰা হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে মন্তব্য কৰা হৈছিল যে বিতৰ্কিত বিষয়সমূহত "আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য কথাটো হ'ল যে দুয়োপক্ষই প্ৰকৃততে ইজনে সিজনক জড়িত কৰিছিল আৰু প্ৰবন্ধটোৰ এনে এটা সংস্কৰণৰ আলোচনা কৰিছিল যাৰ সৈতে দুয়োজনে কম-বেছি পৰিমাণে টিকি থাকিব পাৰে।" লেখকে মন্তব্য কৰিছে যে: আচলতে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰথমতে দেখাতকৈ অধিক প্ৰতিষ্ঠানিক গাঁথনি আছে। প্ৰায় ৮০০ অভিজ্ঞ ব্যৱহাৰকাৰীক প্ৰশাসক হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে, বাইণ্ডিং আৰু লুজিঙৰ বিশেষ ক্ষমতাৰ সৈতে: তেওঁলোকে প্ৰবন্ধসমূহ সুৰক্ষিত আৰু আনসুৰক্ষা, মচি পেলাব আৰু মচি পেলাব আৰু পুনৰ ঘূৰাই আনিব পাৰে, আৰু ব্যৱহাৰকাৰীসকলক ব্লক আৰু আনব্লক কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে নিজৰ ক্ষমতাক নিৰপেক্ষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰি সমাজৰ সহমত গঠন আৰু কাৰ্যকৰী কৰাটো আশা কৰা হয়। তেওঁলোকৰ হস্তক্ষেপৰ প্ৰভাৱ বেছিভাগ বিতৰ্কিত প্ৰবন্ধৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত দেখা যায়। ৱিকিপিডিয়া এই দীৰ্ঘদিন ধৰি বাচি আছে কাৰণ ইয়াক সংঘটিত কৰাতকৈ ভাঙি-ছিঙি উলটিব পৰাটো সহজ... শ্বি আৰু অন্যান্যই ৰাজনীতি, সামাজিক বিষয় আৰু বিজ্ঞানৰ সৈতে জড়িত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ সকলো সম্পাদনাৰ বিষয়-বস্তু বিশ্লেষণৰ ভিত্তিত ২০১৭ চনত "মেৰুকৃত ভিৰৰ জ্ঞান"ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি ইয়াৰ আৰম্ভণিৰপৰা ২০১৬ চনৰ ১ ডিচেম্বৰলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰায় ৫ শতাংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা প্ৰায় ২ লাখ ৩৩ হাজাৰ প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকে লিখিছে: "ৰাজনৈতিক ভাষণ [অন্ততঃ আমেৰিকাত] শেহতীয়া বছৰবোৰত লক্ষণীয়ভাৱে অধিক মেৰুকৃত হৈ পৰিছে... . [D]বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ তথ্যৰ প্ৰৱেশ গণতান্ত্ৰিক কৰাৰ আৰম্ভণিতে বিশ্বব্যাপী ৱেবৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়াৰ পাছতো, সংবাদ মাধ্যমৰ পছন্দ আৰু ছ'চিয়েল নেটৱৰ্কিং প্লেটফৰ্ম বৃদ্ধি কৰা... [সৃষ্টি কৰা] প্ৰতিধ্বনি কক্ষ যিয়ে ... ব্যক্তিগত সিদ্ধান্তৰ মানদণ্ড হ্ৰাস কৰে, ... পৰিচয়-অসঙ্গতিপূৰ্ণ মতামতক ৰেহাই দিয়ে, উদ্দীপিত কৰে আৰু তথাপি, এটা বৃহৎ সাহিত্যই তথ্য, সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ সহযোগিতামূলক উৎপাদনত সামাজিক পাৰ্থক্যই প্ৰয়োগ কৰিব পৰা ইতিবাচক প্ৰভাৱৰ নথিভুক্ত কৰে। তেওঁলোকে লাখ লাখ ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকৰ সম্পাদনাৰ ইতিহাসক ৭ পইণ্টৰ ৰাজনৈতিক চিনাক্তকৰণ স্কেললৈ অনুবাদ কৰিছিল আৰু সেইটোক মেচিন লাৰ্নিং এলগৰিদমৰ জৰিয়তে নিযুক্ত ৱিকিপিডিয়াৰ ছয় স্তৰৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডৰ স্ক’ৰ (ষ্টাব, ষ্টাৰ্ট, চি, বি, ভাল, বৈশিষ্ট্যযুক্ত)ৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল। তেওঁলোকে দেখিলে যে "অধিক মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ অধিক সুষম নিয়োজিত হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে... [আৰু] উচ্চ মেৰুকৰণ উচ্চমানৰ সৈতে জড়িত।" [79] ===একাডেমী=== ====ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক বছৰ (২০০০–২০১৯)==== ৱিকিপিডিয়াক এটা নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস হিচাপে অনুভূত ব্যৰ্থতাৰ বাবেও শিক্ষাবিদসকলে সমালোচনা কৰিছিল আৰু কাৰণ ৱিকিপিডিয়া সম্পাদকসকলৰ তেওঁলোকে অৰিহণা যোগোৱা বিষয়সমূহৰ কোনো বিশেষজ্ঞতা, দক্ষতা বা প্ৰমাণ-পত্ৰ নাথাকিবও পাৰে।[80][81] হুইটিয়াৰ কলেজৰ এজন গণিতজ্ঞ এড্ৰিয়ান ৰিস্কিনে মন্তব্য কৰিছে যে অতি কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ গণিতজ্ঞসকলে গণিতজ্ঞৰ বাবে লিখিব পাৰে যদিও অধিক সাধাৰণ গণিতৰ বিষয় যেনে বহুপদৰ ওপৰত লিখা প্ৰবন্ধটো অতি অপেছাদাৰী ধৰণেৰে লিখা হয় আৰু কেইবাটাও স্পষ্ট ভুল থাকে।[82] যিহেতু ৱিকিপিডিয়াক নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস বুলি ধৰিব নোৱাৰি, সেয়েহে বহু বিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ত আনুষ্ঠানিক গৱেষণা পত্ৰ লিখাৰ ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ গ্ৰহণ কৰা নহয় আৰু কিছুমান শিক্ষানুষ্ঠানে ইয়াক প্ৰাথমিক উৎস হিচাপে নিষিদ্ধ কৰাৰ বিপৰীতে আন কিছুমানে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কেৱল বাহ্যিক উৎসৰ পইণ্টাৰত সীমাবদ্ধ কৰি ৰাখিছে।[80][83][84] কিন্তু নিৰ্ভৰযোগ্য উৎস নহয় বুলি কৰা সমালোচনা কেৱল ৱিকিপিডিয়াৰ বাবেই নহয়, সাধাৰণতে বিশ্বকোষৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য হ'ব পাৰে—কিছুমান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তাই যেতিয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিৰ্ধাৰিত কামত ছপা ভিত্তিক বিশ্বকোষৰ উদ্ধৃতি দিয়ে তেতিয়া আপ্লুত নহয়।[85] কিন্তু এই চিন্তাৰ বাবেই যেন প্ৰশিক্ষকসকলে শিক্ষাবিদ্যাত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰক তুচ্ছজ্ঞান কৰিছে। গৱেষক আৰু শিক্ষাবিদসকলে কয় যে ৱিকিপিডিয়াক চূড়ান্ত গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে ১০০ শতাংশ সঠিক উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ নহ’বও পাৰে যদিও গৱেষণাৰ বাবে ই এক মূল্যৱান জাম্পিং অফ পইণ্ট যিটো সমালোচনাত্মকভাৱে আগবঢ়ালে বহু সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰত যিটো নোহোৱা হ’ব পাৰে সেয়া হ’ল মাধ্যমিক আৰু উচ্চ শিক্ষাত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সমালোচনাত্মক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া। পলক, জনষ্টন আৰু এভাৰ্ছৰ মতে, শিক্ষাবিদসকলে ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে উলাই কৰিব নালাগে (বাদ দিয়াৰ ভুলতকৈ ভুল কম) বৰঞ্চ ইয়াক সমৰ্থন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব লাগে, আৰু সমালোচনাত্মক চিন্তাধাৰাৰ দক্ষতাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৱিকিপিডিয়াক শিক্ষাৰ আহিলা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ শিকাব লাগে যিয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক অনলাইন বিশ্বকোষত পোৱা তথ্যসমূহ ফিল্টাৰ কৰি তেওঁলোকৰ তথ্যসমূহ সমালোচনাত্মকভাৱে বিশ্লেষণ কৰাত সহায় কৰিব।[86] ২০০৬ চনত নটিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তথ্য ব্যৱস্থাৰ বিজনেছ স্কুলৰ প্ৰবক্তাই[87] কাৰিকৰী ৱেবছাইট আৰ্ছ টেকণিকাত কৰা এক পৰ্যালোচনাৰ বিষয়-বস্তু,[88] ৫৫ জন শিক্ষাবিদক ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰবন্ধসমূহ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ কোৱা এক অভিজ্ঞতাভিত্তিক অধ্যয়নত যিবোৰ হয় তেওঁলোকৰ বিশেষজ্ঞ ক্ষেত্ৰৰ (গোট ১) বা যাদৃচ্ছিকভাৱে বাছনি কৰা (গ্ৰুপ ২) আছিল, এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে: "বিশেষজ্ঞসকলে উইকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধ বিচাৰি পাইছিল।" প্ৰবন্ধসমূহ অবিশেষজ্ঞসকলতকৈ অধিক বিশ্বাসযোগ্য হ’ব লাগে। ইয়াৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ৱিকিপিডিয়াৰ সঠিকতা অধিক। কিন্তু ফলাফলসমূহক ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভৰযোগ্য সম্পদ হিচাপে সমৰ্থন হিচাপে গণ্য কৰা উচিত নহয় কাৰণ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে ১৩ শতাংশ প্ৰবন্ধত ভুল আছে (১০% বিশেষজ্ঞই অনিৰ্দিষ্ট মাত্ৰাৰ বাস্তৱিক ভুলৰ কথা জনাইছে, ইয়াৰে ৩% বানান ভুলৰ কথা জনাইছে)।" [89] মিনেছ’টাৰ কাৰ্লেটন কলেজৰ গ’ল্ড লাইব্ৰেৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ একাডেমীত ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা এটা ৱেব পেজ আছে। ইয়াত দৃঢ়তাৰে কোৱা হৈছে যে "ৱিকিপিডিয়া নিঃসন্দেহে এক মূল্যৱান আৰু তথ্যসমৃদ্ধ সম্পদ", কিন্তু ইয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ "নিৰ্ভৰশীলতা আৰু স্থিৰতাৰ অন্তৰ্নিহিত অভাৱ" আছে, পুনৰ আন উৎসৰ দৰে একেধৰণৰ সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতাৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। আন পৰ্যালোচনাৰ দৰেই ইয়াতো মন্তব্য কৰা হৈছে যে কোনোবাই নিজৰ উৎস আৰু ইয়াৰপৰা কি বিচৰা হৈছে সেইটো মূল্যায়ন কৰিব লাগে আৰু "উইকিপিডিয়া কিছুমান নিযুক্তিৰ বাবে উপযুক্ত সম্পদ হ'ব পাৰে, কিন্তু আন কিছুমানৰ বাবে নহয়।" ইয়াত ৱিকিপিডিয়াৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক জিমি ৱেলছৰ মত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ৱিকিপিডিয়া সকলো শৈক্ষিক ব্যৱহাৰৰ উৎস হিচাপে আদৰ্শ নহ'বও পাৰে, আৰু (অন্য উৎসৰ দৰে) ইয়াৰপৰা অনুমান কৰা হৈছে যে অন্ততঃ ৱিকিপিডিয়াৰ এটা শক্তি হ'ল ই অতি বিস্তৃত বিষয়ৰ বৰ্তমানৰ তথ্যৰ বাবে এটা ভাল আৰম্ভণিৰ বিন্দু প্ৰদান কৰে।[90] ২০০৭ চনত ক্ৰনিকল অৱ হাইয়াৰ এডুকেশ্যনে ড্যুক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আন্তঃশাখা অধ্যয়ন আৰু ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপিকা কেথী ডেভিডছনে লিখা এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে, য'ত তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে ৱিকিপিডিয়াৰ সহায়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু বিশ্বাসযোগ্যতাৰ ধাৰণাসমূহৰ বিষয়ে শিকোৱা উচিত।[91] ২০০৮ চনত খাজাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক তথা সভাপতি হেমলেট ইছাখানলিয়ে আজাৰবাইজান আৰু আনুষংগিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত এনচাইক্লপিডিয়া ব্ৰিটানিকা আৰু ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ তুলনা কৰিছিল। তেওঁৰ অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াই এই বিষয়টো বহুত বেছি ব্যাপকভাৱে, অধিক সঠিকভাৱে আৰু অধিক বিশদভাৱে সামৰি লৈছে, যদিও কিছু ভৰসাম্যৰ অভাৱ আছিল আৰু প্ৰথম অনুমাণিকতাৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াই আছিল সৰ্বোত্তম উৎস।[92] ২০১১ চনত ৱাশ্বিংটন কলেজৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ সহযোগী অধ্যাপক কাৰ্ল কেহমে কয় যে, "মই [মোৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক] মৌলিক উৎস সামগ্ৰীৰ পিছত লগা বহুতো লঞ্চ পইণ্টৰ ভিতৰত এটা হিচাপে [ৱিকিপিডিয়া] ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰোঁ।" ৱিকিপিডিয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ প্ৰৱেশসমূহ বিস্তৃত উদ্ধৃতিৰ সৈতে ভালদৰে গৱেষণা কৰা হৈছে।" [93] কিছুমান একাডেমিক আলোচনীয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ উল্লেখ কৰে যদিও ইয়াক পৰম্পৰাগত উল্লেখৰ দৰে একে স্তৰলৈ উন্নীত কৰা নাই। উদাহৰণস্বৰূপে, ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহৰ উল্লেখ বিজ্ঞান আলোচনীত অনলাইনত প্ৰদান কৰা "বৰ্ধিত দৃষ্টিভংগী"ত দিয়া হৈছে। এই দৃষ্টিভংগীসমূহৰ ভিতৰত প্ৰথমটোৱে ৱিকিপিডিয়াৰ হাইপাৰলিংক প্ৰদান কৰিছিল ২০০২ চনত "এ হোৱাইট কলাৰ প্ৰটিন চেন্স ব্লু লাইট"[94] আৰু তেতিয়াৰপৰাই কেইবা ডজনো উন্নত দৃষ্টিভংগীয়ে এনে সংযোগ প্ৰদান কৰিছে। বিজ্ঞানৰ প্ৰকাশকে কয় যে এই বৰ্ধিত দৃষ্টিভংগীসমূহত "হাইপাৰনোটসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়—যিবোৰ অনলাইনত উপলব্ধ অন্যান্য প্ৰাসংগিক তথ্যৰ ৱেবছাইটসমূহৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰে—মানক গ্ৰন্থতালিকাগত উল্লেখৰ বাহিৰেও।" [95] ====২০২০ চনৰ পৰা==== স্বেৰিৰ ষ্টেইনছনে ২০২৩ চনত ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ বিশ্বাসযোগ্যতাক প্ৰভাবিত কৰা কাৰকসমূহৰ অনুসন্ধান কৰিছিল আৰু দেখিছিল যে "উইকিপিডিয়াই প্ৰাৰম্ভিক বছৰবোৰত তথ্যৰ সন্দেহজনক উৎসৰপৰা সময়ৰ লগে লগে ক্ৰমান্বয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।" [96] ইয়াৰ কাৰণ আছিল ই "এটা সক্ৰিয় তথ্য-পৰীক্ষক আৰু ফ্ৰিঞ্জ বিৰোধী"[97] আৰু ৱিকিপিডিয়া সম্প্ৰদায়ে এন পি অ'ভি নীতিৰ ব্যাখ্যা সলনি কৰি বিভ্ৰান্তিকৰ বিষয়-বস্তুক ছ্যুড'ছায়েন্স, ষড়যন্ত্ৰ তত্ত্ব আদি বুলি অধিক সঠিকভাৱে লেবেল লগাবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ লগে লগে "ফ্ৰিঞ্জ সমৰ্থক সম্পাদক"সকলে চাইটটো এৰি থৈ যায়।[97] এনপিঅ'ভিৰ এই পুনৰ ব্যাখ্যাৰ "অৰ্থপূৰ্ণ পৰিণতি আছিল, যিটো সংস্থাই ছদ্ম বিজ্ঞান, ষড়যন্ত্ৰমূলক তত্ত্ব আৰু উগ্ৰবাদক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু ভুৱা ভৰসাম্য প্ৰদান কৰিছিল, সেইটোক ফ্ৰিঞ্জ ডিচকোৰ্চৰ সক্ৰিয় ডিবাংকাৰ, তথ্য-পৰীক্ষক আৰু চিনাক্তকৰ্তালৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছিল।" [96] শিক্ষা আৰু জ্ঞানমূলক মনোবিজ্ঞানী ছেম ৱাইনবাৰ্গে ২০২৪ চনত কৈছিল যে "নাই, ৱিকিপিডিয়া কোনোৱে সম্পাদনা কৰিব পৰা অবিশ্বাস্য উৎস নহয় আৰু সেয়া পৰিহাৰ কৰা উচিত।" ২০২৪ চনত ই এক উল্লেখযোগ্যভাৱে কঠোৰ আত্ম-সংশোধন সম্পদত পৰিণত হৈছে যিটো আমি সকলোৱে অধিক সঘনাই ব্যৱহাৰ কৰা উচিত।" [98] ===সাংবাদিকতা আৰু বাতৰি কক্ষত ৱিকিপিডিয়াৰ ব্যৱহাৰ=== নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সাংবাদিকতাৰ অধ্যাপক চাৰ্লছ চেইফে ২০১৪ চনত লিখা ভাৰ্চুৱেল আনৰিয়েলিটি নামৰ গ্ৰন্থখনত ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা কৰা বাণিজ্যিক আৰু ৰাজনৈতিক সংগঠনসমূহে "সাধাৰণ মানুহৰ ৰূপ লৈ" হেতালি খেলাকে ধৰি প্ৰৱঞ্চনা আৰু ভুল তথ্যৰ প্ৰতি সহজলভ্যতা উল্লেখ কৰিছে। সামৰণিত ছেইফে তলত দিয়া পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল:[99] ৱিকিপিডিয়া এজন বুঢ়া আৰু অদ্ভুত ক্ষমতাসম্পন্ন ককাৰ দৰে। “তেওঁ বহুত মজা কৰিব পাৰে—বছৰ বছৰ ধৰি তেওঁ বহুত দেখিছে, আৰু তেওঁ এটা ডাঙৰ কাহিনী ক’ব পাৰে। সিও কোনো নকল নহয়; তেওঁ বহুত তথ্য জমা কৰিছে আৰু তেওঁ যি সংগ্ৰহ কৰিছে সেই বিষয়ে কিছু শক্তিশালী মতামত আছে। তেওঁৰপৰা যথেষ্টখিনি শিকিব পাৰি। কিন্তু তেওঁ কোৱা সকলো কথা নিমখৰ দানাৰ সৈতে লৈ লওক। তেওঁ নিশ্চিতভাৱে জানে বুলি ভবা বহু কথা একেবাৰে সঠিক নহয় বা প্ৰসংগৰ বাহিৰলৈ লৈ যোৱা হৈছে। আৰু যেতিয়া ইয়াৰ ওপৰত নামি আহে, কেতিয়াবা তেওঁ এনেকুৱা কথা বিশ্বাস কৰে যিবোৰ অলপ, ভাল, যেনে, বাদাম। যদি আপোনাৰ বাবে কেতিয়াবা গুৰুত্বপূৰ্ণ হয় যে তেওঁ কোৱা কথা এটা বাস্তৱিক নে কাল্পনিক, তেন্তে ইয়াক অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।[99] ছেইফে লক্ষ্য কৰিছিল যে যেতিয়া ৱিকিপিডিয়াৰপৰা ভুৱা তথ্য অন্য প্ৰকাশনলৈ বিয়পি পৰে, তেতিয়া ই কেতিয়াবা সত্যক নিজেই সলনি কৰে।[99] উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১২ চনৰ ২৮ জুনত ৱিকিপিডিয়াৰ এজন বেনামী অৱদানকাৰীয়ে বেছবল খেলুৱৈ মাইক ট্ৰাউটৰ ৱিকিপিডিয়াৰ জীৱনীত "মিলভিল মিটিয়ৰ" উদ্ভাৱন কৰা ডাকনামটো সংযোজন কৰে। দুসপ্তাহমানৰ পিছত নিউজডেৰ এজন ক্ৰীড়া লেখকে এই ডাকনামটো এটা প্ৰবন্ধত পুনৰুত্পাদন কৰে আৰু "সেই কাৰ্য্যৰ লগে লগে ভুৱা ডাকনামটো বাস্তৱ হৈ পৰিল।" [99] ছেইফে আঙুলিয়াই দিছিল যে কিছুমান মানদণ্ড অনুসৰি ৱিকিপিডিয়াক পৰম্পৰাগত প্ৰকাশনৰ দৰেই "মোটামুটিভাৱে সঠিক" বুলি বৰ্ণনা কৰিব পাৰি, আৰু অধিক শেহতীয়া, "ৱিকিপিডিয়াত কি ধৰণৰ ভুল পোৱা যায় আৰু ব্ৰিটানিকা বা কলিয়াৰ বা আনকি এতিয়া বন্ধ হৈ যোৱা মাইক্ৰ'ছফ্ট এনকাৰ্টা বিশ্বকোষতো কি হ'ব তাৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে... ৱিকিপিডিয়াৰ বেছিভাগ প্ৰৱঞ্চনাই কেতিয়াও পাব নোৱাৰে।" পুৰণি বিশ্বকোষত প্ৰকাশ পাইছিল।" [99] ড্ৱাইট গাৰ্নাৰে নিউয়ৰ্ক টাইমছত ছেইফৰ কিতাপখনৰ পৰ্যালোচনা কৰি কয় যে তেওঁ নিজেই "ৱিকিপিডিয়াৰ হাউলাৰ"কে ধৰি বেয়া অনলাইন তথ্যৰদ্বাৰা যথেষ্টবাৰ জ্বলি গৈছে, যাৰ বাবে তেওঁ অতি সন্দেহবাদী মানসিকতা গ্ৰহণ কৰিছে।[100] ২০১২ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ন্যায়াধীশ ব্ৰায়ান লেভেছনে ব্ৰিটিছ প্ৰেছৰ সংস্কৃতি, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু নৈতিকতাৰ ওপৰত লিখা প্ৰতিৱেদনত এজন "ব্ৰেট ষ্ট্ৰাউব"ক দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট কাকতৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে নাম উল্লেখ কৰাৰ সময়ত "সাংবাদিকতাৰ এটা মৌলিক নিয়ম" পাহৰি যোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল। এই নামটো এবছৰতকৈও অধিক পূৰ্বে দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্টত প্ৰকাশিত ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধটোত যোগ কৰা হৈছিল আৰু এই নামটো কেলিফৰ্ণিয়াৰ এজন ২৫বছৰীয়া যুৱকৰ বুলি ওলাইছিল, যাৰ বন্ধুৱে প্ৰেংক হিচাপে ৱিকিপিডিয়াৰ পৃষ্ঠাৰ ধাৰাবাহিকতাত নিজৰ নাম যোগ কৰিছিল।[101] ষ্ট্ৰাউবক দ্য টেলিগ্ৰাফে বিচাৰি উলিয়াই মন্তব্য কৰিছিল, "কোনোবাই, বিশেষকৈ এজন ন্যায়াধীশে ৱিকিপিডিয়াত কিবা এটা বিশ্বাস কৰাটো একপ্ৰকাৰ আচৰিত ধৰণৰ। মোৰ বন্ধুৱে আগবাঢ়ি গৈ ৱিকিপিডিয়াৰ এজাক পৃষ্ঠা সম্পাদনা কৰি মোৰ নামটো ৰাখিলে। [...] মই জানিছিলো মোৰ বন্ধুৱে কৰিলে কিন্তু মই নাজানিছিলো যে কেনেকৈ সেইবোৰ ঘূৰাই সলনি কৰিব পাৰি আৰু মই ভাবিছিলো কোনোবাই কৰিব। এটা সময়ত মই কোকাকোলা বা কিবা এটাৰ সৃষ্টিকৰ্তা আছিলোঁ। ৱিকিপিডিয়া সলনি কৰাটো কিমান সহজ আপোনালোকে জানে। প্ৰতিবাৰেই তেওঁ ৰঙা লিংকযুক্ত নামৰ সন্মুখীন হ'লেই তাৰ ঠাইত মোৰ নামটো ৰাখিছিল।" [102] ২০১৬ চনত চিয়াৰন মেকক'লিৰ বিবিচিৰ এটা প্ৰবন্ধত একেদৰেই উল্লেখ কৰা হৈছে যে "প্ৰচুৰ দুষ্টামিপূৰ্ণ, ৰচনা কৰা তথ্যই ৱিকিপিডিয়ালৈ যোৱাৰ পথ বিচাৰি পাইছে" আৰু "এই ভুৱা তথ্যবোৰৰ বহুতো ফাটৰ মাজেৰে পৰিছে আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষাবিদৰপৰা আৰম্ভ কৰি ডাঙৰ বাতৰি কাকত আৰু সম্প্ৰচাৰকলৈকে সকলোৱে সুসমাচাৰ হিচাপে লৈছে।" [103] ৱিকিপিডিয়াৰপৰা প্ৰৱঞ্চনা আৰু অন্যান্য ভুৱা তথ্যসমূহ তেওঁলোকৰ লেখাত পুনৰুত্পাদন কৰি সাংবাদিকসকলে লাজ পোৱাৰ উদাহৰণ তালিকাভুক্ত কৰি, য'ত প্ৰধান সংবাদ সংস্থাসমূহে মৰিছ জেৰে আৰু ৰনি হেজলহাৰ্ষ্টৰ মৃত্যু বাৰ্তাত প্ৰচাৰ কৰা ভুৱা তথ্যও অন্তৰ্ভুক্ত কৰি, মেকক'লিয়ে কয়: "যিকোনো বাতৰি কক্ষৰ যিকোনো সাংবাদিকে ৱিকিপিডিয়াক সম্পূৰ্ণ সন্দেহৰ বাহিৰে আন একোৰে ব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবে সম্পাদকৰ মূৰত চোকা চৰ পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে (আপুনি কল্পনা কৰিব পাৰে যে মই এই লেখাটোৰ ওপৰত লোৱা কিকিং)।" [103] ডেইলী মেইলে—ইয়াৰ অনুভূত অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে ২০১৭ চনত ৱিকিপিডিয়াত উৎস হিচাপে নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল—ৰাজহুৱাভাৱে উল্লেখ কৰিছে যে ই "২০১৪ চনত ইয়াৰ সকলো সাংবাদিককে ৱিকিপিডিয়াক একমাত্ৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিছিল কাৰণ ইয়াৰ অবিশ্বাস্যতাৰ বাবে।" [104] স্লেটে ২০২২ চনত কৈছিল যে "উইকিপিডিয়াৰ ভাঙি পেলোৱা প্ৰবন্ধৰ স্ক্ৰীণশ্বট, আনকি মিনিটৰ ভিতৰতে ঘূৰাই দিলেও, বাতৰিৰ প্ৰতিৱেদন আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়াত প্ৰায়ে বহু দীঘলীয়া মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱন থাকে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণৰ ধাৰণা সৃষ্টি হয় যে প্লেটফৰ্মটো প্ৰকৃততে থকাতকৈ নিৰ্যাতনৰ বাবে অধিক দুৰ্বল।" [105] ===বিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান=== বিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞান এনে ক্ষেত্ৰ য’ত সঠিকতাৰ গুৰুত্ব অতি বেছি আৰু সমনীয়াৰ পৰ্যালোচনাই নিয়ম। ৱিকিপিডিয়াৰ কিছুমান বিষয়-বস্তুৱে সমনীয়াৰ পৰ্যালোচনাৰ এটা প্ৰকাৰ পাছ কৰিলেও বেছিভাগেই উত্তীৰ্ণ হোৱা নাই।[106] ২০০৮ চনৰ এক অধ্যয়নত ৱিকিপিডিয়াৰ ৮০টা ঔষধৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। গৱেষকসকলে এই প্ৰবন্ধৰ গোটটোত বাস্তৱিক ভুল কমেইহে পাইছিল যদিও নিৰ্ণয় কৰিছিল যে এই প্ৰবন্ধসমূহত প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য, যেনে বিৰোধ আৰু ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ অভাৱ। গৱেষকসকলৰ এজনে লক্ষ্য কৰিছে যে "যদি মানুহে স্বাস্থ্য পেছাদাৰীৰ সৈতে যোগাযোগ নকৰাকৈয়ে গৈ এইটোক একমাত্ৰ বা কৰ্তৃত্বশীল উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে...তেন্তে সেইবোৰেই হ'ব পৰা ধৰণৰ নেতিবাচক প্ৰভাৱ।" গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াক মেডস্কেপ ড্ৰাগ ৰেফাৰেন্স (এমডিআৰ)ৰ সৈতেও তুলনা কৰিছিল, ঔষধৰ বিৰূপ পৰিঘটনা, মাত্ৰা আৰু ক্ৰিয়াৰ ব্যৱস্থাকে ধৰি আঠটা শ্ৰেণীৰ ঔষধৰ তথ্য সামৰি লোৱা ৮০টা ভিন্ন প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰি। তেওঁলোকে নিৰ্ণয় কৰিছে যে এমডিআৰে ৮২.৫ শতাংশ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিছিল, আনহাতে ৱিকিপিডিয়াই মাত্ৰ ৪০ শতাংশ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পাৰিছিল, আৰু ৱিকিপিডিয়াৰ বাবেও উত্তৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা কম আছিল। ৱিকিপিডিয়াৰ কোনো এটা উত্তৰ বাস্তৱিকভাৱে ভুল বুলি নিৰ্ণয় কৰা হোৱা নাছিল, আনহাতে তেওঁলোকে এমডিআৰত চাৰিটা ভুল উত্তৰ পোৱা গৈছিল। কিন্তু গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশত ৪৮টা বাদ দিয়াৰ ভুল পোৱা গৈছে, আনহাতে এমডিআৰৰ ক্ষেত্ৰত ১৪টা ভুল পোৱা গৈছে। মুখ্য তদন্তকাৰীয়ে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয়: "মই ভাবো যে এই বাদ দিয়াৰ ভুলবোৰ [অশুদ্ধিৰ দৰেই] বিপজ্জনক হ'ব পাৰে", আৰু তেওঁ আঙুলিয়াই দিছিল যে ঔষধ কোম্পানী প্ৰতিনিধিসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰৱেশৰপৰা তথ্য মচি পেলোৱা ধৰা পৰিছে যিয়ে তেওঁলোকৰ ঔষধক অসুৰক্ষিত যেন লাগে।[23] ২০০৯ চনৰ এক সমীক্ষাত আমেৰিকাৰ বিষবিজ্ঞানীসকলক সোধা হৈছিল যে বিভিন্ন মাধ্যমৰ উৎসত ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ স্বাস্থ্যজনিত বিপদৰ চিত্ৰণক তেওঁলোকে কিমান সঠিকভাৱে ৰেটিং দিছে। ছ’চাইটি অৱ টক্সিক’লজীৰ ৯৩৭ জন সদস্যৰ উত্তৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই বিশেষজ্ঞসকলে এই ক্ষেত্ৰত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাক সকলো পৰম্পৰাগত সংবাদ মাধ্যমতকৈ বহু বেছি বুলি গণ্য কৰিছিল: সমগ্ৰ অধ্যয়নটোৰ সম্ভৱতঃ আটাইতকৈ আচৰিত তথ্যটোত এই সকলোবোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমে [U.S. বাতৰি কাকত, বাতৰি আলোচনী, স্বাস্থ্য আলোচনী, সম্প্ৰচাৰ আৰু কেবল টেলিভিছন নেটৱৰ্ক] সহজেই "নতুন মাধ্যম"ৰ দুজন প্ৰতিনিধিয়ে গ্ৰহণ কৰে: ৱেবএমডি আৰু ৱিকিপিডিয়াই। ৱেবএমডি হৈছে একমাত্ৰ বাতৰিৰ উৎস যাৰ ৰাসায়নিক বিপদৰ কভাৰেজক গৰিষ্ঠসংখ্যক (৫৬ শতাংশ) বিষবিজ্ঞানীয়ে সঠিক বুলি গণ্য কৰে, ইয়াৰ নিবিড়ভাৱে অনুসৰণ কৰে ৱিকিপিডিয়াৰ ৪৫ শতাংশ সঠিকতা ৰেটিং। ইয়াৰ বিপৰীতে মাত্ৰ ১৫ শতাংশইহে দ্য নিউয়ৰ্ক টাইমছ, ৱাশ্বিংটন পোষ্ট আৰু ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেলত পোৱা ৰাসায়নিক বিপদৰ চিত্ৰণক সঠিক বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।[21] ২০১০ চনত গৱেষকসকলে ৱিকিপিডিয়াৰ ১০প্ৰকাৰৰ কৰ্কট ৰোগৰ বিষয়ে তথ্যক নেচনেল কেন্সাৰ ইনষ্টিটিউটৰ চিকিৎসক তথ্য প্ৰশ্নৰ একেধৰণৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনা কৰি এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে "ৱিকি সম্পদটোৰ পেছাদাৰীভাৱে সম্পাদিত তথ্যকোষৰ সৈতে একেধৰণৰ সঠিকতা আৰু গভীৰতা আছিল" আৰু "সাধাৰণ আৰু অস্বাভাৱিক কৰ্কট ৰোগৰ তুলনা কৰা উপ-বিশ্লেষণে দুয়োটাৰ মাজত কোনো পাৰ্থক্য প্ৰদৰ্শন কৰা নাছিল", কিন্তু পঠনযোগ্যতাৰ সহজতা এটা সমস্যা আছিল।[107] ২০১১ চনত কৰা এক অধ্যয়নত এই ফলাফল পোৱা গৈছে যে ৱিকিপিডিয়াৰ ঔষধৰ প্ৰবন্ধত সঘনাই অনুপস্থিত শ্ৰেণীসমূহ হ'ল ঔষধৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া আৰু স্তনপানত ঔষধৰ ব্যৱহাৰ।[108] অসম্পূৰ্ণ কভাৰেজ থকা আন শ্ৰেণীসমূহ আছিল অফ-লেবেল ইংগিত, বিৰোধ আৰু সাৱধানতা, বিৰূপ ঔষধৰ পৰিঘটনা আৰু মাত্ৰাৰ বিৱৰণ।[108] অধ্যয়নত ব্যৱহৃত অন্যান্য উৎসৰপৰা সঘনাই বিচ্যুত হোৱা তথ্য আছিল বিৰোধ আৰু সাৱধানতা, ঔষধ শোষণ আৰু ঔষধৰ বিৰূপ পৰিঘটনা।[108] ২০১২ চনৰ এক অধ্যয়নত প্ৰকাশ পাইছে যে শিশুৰ অটোলেৰিংগ'লজীৰ বিষয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধসমূহত চিকিৎসা ডাটাবেছ ইমেডিচিনতকৈ দুগুণ বেছি ভুল আৰু বাদ দিয়া হৈছে।[109] ২০১৪ চনত আমেৰিকাৰ এক অধ্যয়নত ১০ জন গৱেষকে আমেৰিকাৰ আটাইতকৈ ব্যয়-বহুল চিকিৎসাজনিত অৱস্থাৰ ১০টা ৱিকিপিডিয়াৰ স্বাস্থ্য প্ৰবন্ধ পৰীক্ষা কৰি দেখিলে যে ৯০% প্ৰৱেশত শেহতীয়া চিকিৎসা গৱেষণাৰ বিৰোধিতা কৰা ভুল আৰু বক্তব্য আছে। কিন্তু ৱিকিমিডিয়া ইউ কেৰ ষ্টেভি বেনটনৰ মতে গৱেষণাত ব্যৱহৃত নমুনাৰ আকাৰ হয়তো অতি সৰু আছিল যাৰ বাবে ইয়াক প্ৰতিনিধিত্বমূলক বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।[110][111] তথ্যৰ এটা অংশহে ৰাজহুৱা কৰা হৈছিল আৰু আন গৱেষকসকলে পৰীক্ষা কৰিবলৈ প্ৰকাশ কৰা দুটা বক্তব্যৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ বক্তব্যসমূহ সমনীয়াৰদ্বাৰা পৰ্যালোচিত সাহিত্যৰ সৈতে বিৰোধী বুলি কৰা দাবীক প্ৰশ্নবোধক কৰা হৈছিল।[112] কিন্তু ২০১৭ আৰু ২০২০ চনত প্ৰকাশিত অধিক মুক্ত অধ্যয়নে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে ৱিকিপিডিয়াই পেইড-এক্সেছ অনলাইন বিশ্বকোষতকৈ কম সঠিক চিকিৎসা তথ্য প্ৰদান কৰে।[113][114] ২০১৪ চনত PLOS One ত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়নত ইংৰাজী আৰু জাৰ্মান ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধক একাডেমিক পাঠ্যপুথিৰ সৈতে তুলনা কৰি ফাৰ্মাক’লজীৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ মানদণ্ডৰ ওপৰত চকু ৰাখিছিল। এই বিশ্লেষণৰপৰা দেখা গ’ল যে ৱিকিপিডিয়াত ঔষধৰ তথ্যৰ সঠিকতা ৯৯.৭%, আনহাতে এই তথ্যৰ সম্পূৰ্ণতা ৮৩.৮% বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ইয়াৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি "ৱিকিপিডিয়াৰ সহযোগিতামূলক আৰু অংশগ্ৰহণমূলক ডিজাইনে ফাৰ্মাক'লজীৰ উচ্চমানৰ তথ্য সৃষ্টি কৰে যি স্নাতক চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে উপযোগী।" [115] ২০২৪ চনত স্বাস্থ্যসেৱা সম্পৰ্কীয় গৱেষণাৰ বাবে অনলাইন তথ্যৰ উৎসৰ পৰ্যালোচনাত ৱিকিপিডিয়াক প্ৰাথমিক উল্লেখ হিচাপে ব্যৱহাৰ নকৰিবলৈ সতৰ্ক কৰা হৈছিল আৰু তথ্যৰ উৎস চিনাক্তকৰণৰ সম্পদ হিচাপে ইয়াৰ মূল্য লক্ষ্য কৰা হৈছিল।[116] ২০২৪ চনত জেৰীয়ে কৈছিল যে চিকিৎসা বা যিকোনো বিষয়ৰ ওপৰত ৱিকিপিডিয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা মূল্যায়ন কৰাটো প্ৰত্যাহ্বানজনক আৰু গৱেষকসকলে "এটা নমুনা বাছি ল'ব লাগিব আৰু ই প্ৰতিনিধিত্বমূলক বুলি আশা কৰিব লাগিব," লগতে কয় যে "ৱিকিপিডিয়াৰ সামগ্ৰিকভাৱে ইমান ভাল হোৱাৰ কোনো ব্যৱসায় নাই।" [52] ===ন্যায়পালিকাৰ=== ২০০৪ চনৰপৰা আমেৰিকাৰ ন্যায়িক মতামতত ৱিকিপিডিয়াৰ উল্লেখ প্ৰতি বছৰে বৃদ্ধি পাইছে। ২০১৭ চনৰ এটা ৰায়দানত টেক্সাছৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ন্যায়িক ৰায়দানৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰাৰ পৰামৰ্শ দিছিল, যুক্তি দিছিল যে ইয়াৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাৰ অভাৱে ইয়াক আইনী মতামতত কৰ্তৃত্বৰ উৎস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাত বাধা দিয়ে।[117][118] ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে Commr. অফ কাষ্টমছ, বাংগালুৰু বনাম এচিআৰ ইণ্ডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেড। (Citation 2007(12)SCALE581) ৰ মতে "আমি ৱিকিপিডিয়াক উল্লেখ কৰিছো, যিহেতু পক্ষসমূহৰ বিদ্বান অধিবক্তাই ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল।" ই এটা অনলাইন বিশ্বকোষ আৰু ইয়াত যিকোনো ব্যক্তিয়ে তথ্য প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে আৰু সেইবাবেই ই প্ৰামাণিক নহ'বও পাৰে।" [119] ==প্ৰবন্ধৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতা পৰীক্ষা কৰাৰ সঁজুলি== অভিজ্ঞ সম্পাদকে প্ৰবন্ধৰ ইতিহাস আৰু আলোচনা পৃষ্ঠা চাব পাৰে যদিও সাধাৰণ ব্যৱহাৰকাৰীৰ বাবে ৱিকিপিডিয়াৰ তথ্য নিৰ্ভৰযোগ্য নে নহয় পৰীক্ষা কৰাটো ইমান সহজ নহয়। কেলিফৰ্ণিয়া, ছুইজাৰলেণ্ড আৰু জাৰ্মানীৰ বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকল্পসমূহে আনুষ্ঠানিক বিশ্লেষণ আৰু তথ্য খনিৰ পদ্ধতিৰে সেইটো উন্নত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। চুইজাৰলেণ্ডৰপৰা অহা ৱিকিবুৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হোৱা জাৰ্মানীৰ ৱিকি-ৱাচে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰতিটো ইংৰাজী বা জাৰ্মান প্ৰবন্ধৰ বাবে পাঁচ তাৰকা পৰ্যন্ত মূল্যায়ন দেখুৱাইছে। এই ৰেটিঙৰ এটা অংশ হৈছে ৱিকিট্ৰাষ্ট সঁজুলি যিয়ে ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰবন্ধৰ একক লিখনী অংশৰ বিশ্বাসযোগ্যতা বগা (বিশ্বাসযোগ্য) বা কমলা (বিশ্বাসযোগ্য নহয়) চিহ্নৰদ্বাৰা দেখুৱায়।[122] kiypik1qajgmkjtd0sm99r6eb1pgjbi 0 137892 616572 2026-07-10T14:40:58Z KhiLanTzi 23530 [[মটক জনগোষ্ঠী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 616572 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[মটক জনগোষ্ঠী]] t0wvgt8ci1047sexje3rdcr98r3s1zo 0 137893 616621 2026-07-11T06:19:00Z Dakalil 50728 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox philosopher | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | era = [[১৯ শতিকাৰ দৰ্শন]] | image = File:Nb pinacoteca stieler friedrich wilhelm joseph von schelling.jpg | caption = ১৮৩৫ চনত অংকিত শ্বেলিং | name = ফ্ৰীড্ৰিশ ৱিলহেল্ম য়'জেফ শ্বেলিং | other_names = ফ্ৰীড্ৰিশ ৱিলহ... 616621 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | era = [[১৯ শতিকাৰ দৰ্শন]] | image = File:Nb pinacoteca stieler friedrich wilhelm joseph von schelling.jpg | caption = ১৮৩৫ চনত অংকিত শ্বেলিং | name = ফ্ৰীড্ৰিশ ৱিলহেল্ম য়'জেফ শ্বেলিং | other_names = ফ্ৰীড্ৰিশ ৱিলহেল্ম য়'জেফ ফন শ্বেলিং (১৮০৮ চনৰ পৰা) | spouse = {{marriage|[[কাৰ'লিন্য শ্বেলিং]]|1803|1809|end=}}<br> {{marriage|[[পাউলিন্য গটাৰ]]|1812|1854|end=}} | children = ৬ জন, যাৰ ভিতৰত আছে {{ill|হেৰ্মান ফন শ্বেলিং|de}} আৰু {{ill|কাৰ্ল ফ্ৰীড্ৰিশ আউগুষ্ট শ্বেলিং|de}} | relatives = [[ক্ৰিষ্টফ গটফ্ৰীড বাৰ্ডিলি|চি. জি. বাৰ্ডিলি]] (খুৰাক/বৰদেউতাকৰ পুত্ৰ) | birth_date = {{birth date|1775|1|27|df=y}} | birth_place = [[লেয়নবেৰ্গ]], ৱুৰ্টেম্বেৰ্গ, পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য | death_date = {{death date and age|1854|8|20|1775|1|27|df=y}} | death_place = [[বাড ৰাগাজ]], চুইজাৰলেণ্ড | education = [[ট্যুবিঙাৰ ষ্টিফ্ট]] <br> <small>([[মাষ্টাৰ অব আৰ্টছ|এম.এ.]], ১৭৯২; [[শৈক্ষিক প্ৰমাণপত্ৰ|প্ৰমাণপত্ৰ]], ১৭৯৫)</small> <br> [[লাইপ্ৎছিশ বিশ্ববিদ্যালয়]] <br> <small>(১৭৯৭; কোনো ডিগ্ৰী নাই)</small> | institutions = [[য়েনা বিশ্ববিদ্যালয়]]<br>[[ৱুৰ্ৎছবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়]]<br>[[এৰ্লাঙন–ন্যুৰ্নবেৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়|এৰ্লাঙন বিশ্ববিদ্যালয়]]<br>[[লুদৱিশ-মাক্সিমিলিয়ান্স-বিশ্ববিদ্যালয় ম্যুনশ্যন]]<br>[[হুম্বল্ট-বিশ্ববিদ্যালয় বেৰ্লিন| ফ্ৰীড্ৰিশ ৱিলহেল্ম বিশ্ববিদ্যালয় বেৰ্লিন]] | school_tradition = [[জাৰ্মান আদৰ্শবাদ]] {{Collapsible list|title={{nobold|''অন্যান্য মতবাদসমূহ''}} | [[য়েনা ৰমন্যাসবাদ]] | [[পৰমাশ্ৰয়ী আদৰ্শবাদ]]<ref>Nectarios G. Limnatis, ''German Idealism and the Problem of Knowledge: Kant, Fichte, Schelling, and Hegel'', Springer, 2008, pp. 166, 177.</ref> <small>(১৮০০ চনৰ পূৰ্বে)</small> | [[চৰম আদৰ্শবাদ]] <small>(১৮০০ চনৰ পিছত)</small><ref>[[Frederick Beiser]], ''German Idealism: The Struggle Against Subjectivism, 1781–1801'', Harvard University Press, 2002, p. 470.</ref> }} | main_interests = ''[[প্ৰকৃতিদৰ্শন]]'', [[প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান]], [[নন্দনশাস্ত্ৰ]], [[অধিবিদ্যা]], [[জ্ঞানতত্ত্ব]], [[খ্ৰীষ্টীয় দৰ্শন]] | notable_ideas = {{Collapsible list | ''[[চৰম আদৰ্শবাদ]]'' ধাৰণাটোৰ প্ৰৱৰ্তন<ref>The term ''{{lang|de|absoluter Idealismus}}'' occurs for the first time in 1802. See ''Ueber das Verhältniß der Naturphilosophie zur Philosophie überhaupt'' or ''Vorlesungen über die Methode des academischen Studiums''.</ref> | ''[[প্ৰকৃতিদৰ্শন]]''ৰ তত্ত্ব (য'ত [[পৰমাশ্ৰয়ী বাস্তৱবাদ (শ্বেলিং)|পৰমাশ্ৰয়ী বাস্তৱবাদ]] আৰু [[পৰমাশ্ৰয়ী প্ৰকৃতিবাদ (শ্বেলিং)|পৰমাশ্ৰয়ী প্ৰকৃতিবাদ]]ক একত্ৰ কৰা হৈছে)<ref>[[Frederick Beiser]], ''German Idealism: The Struggle Against Subjectivism, 1781–1801'', Harvard University Press, 2002, p. 483.</ref> | [[ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ দৰ্শন]]<ref>Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, ''Ideen zu einer Philosophie der Natur als Einleitung in das Studium dieser Wissenschaft'' (1797): Second Book, ch. 7: "Philosophie der Chemie überhaupt".</ref> | ''{{ill|Identitätsphilosophie|de}}'' ([[অনন্যতা (দৰ্শন)|অনন্যতা]]ৰ দৰ্শন) | ''{{ill|Positive Philosophie|de}}'' (ইতিবাচক দৰ্শন) | শিল্পকলাৰ মূল বৈশিষ্ট্য হিচাপে "অৱচেতন অসীমতা"<ref>[http://www.iep.utm.edu/schellin/ ''Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling''] by Saitya Brata Das in [[Internet Encyclopedia of Philosophy]], 2011.</ref> }} | signature = Friedrich Wilhelm Joseph Schelling Signature - 01.svg | thesis_title = De Marcione Paulinarum epistolarum emendatore (On Marcion as emendator of the Pauline letters) | thesis_url = https://www.worldcat.org/oclc/181684132 | thesis_year = 1795 | doctoral_advisors = [[গটল'ব ক্ৰিষ্টিয়ান ষ্টৰ]] }} '''ফ্ৰীড্ৰিশ ৱিলহেল্ম য়'জেফ শ্বেলিং''' ({{lang-de|Friedrich Wilhelm Joseph Schelling}}, {{IPA|de|ˈfʁiːdʁɪç ˈvɪlhɛlm ˈjoːzɛf ˈʃɛlɪŋ|pron}}; ২৭ জানুৱাৰী ১৭৭৫ – ২০ আগষ্ট ১৮৫৪) আছিল এজন জাৰ্মান [[দাৰ্শনিক]]। [[দৰ্শন#ঐতিহাসিক পৰ্যালোচনা|দৰ্শনৰ মানদণ্ডগত ইতিহাস]]ত তেওঁক [[জাৰ্মান আদৰ্শবাদ]]ৰ বিকাশৰ মধ্যবিন্দু হিচাপে গণ্য কৰা হয়, য'ত তেওঁৰ স্থান আছিল তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱনৰ গুৰু [[য়'হান গটলীব ফিশট্য]] আৰু তেওঁৰ এসময়ৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সতীৰ্থ, প্ৰাৰম্ভিক বন্ধু তথা পৰৱৰ্তী সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী [[হেগেল|গেয়ৰ্গ ৱিলহেল্ম ফ্ৰীড্ৰিশ হেগলৰ]] মাজত। শ্বেলিংৰ দৰ্শনৰ ক্ৰমবিৱৰ্তনশীল প্ৰকৃতিৰ বাবে ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰাটো কঠিন বুলি ধৰা হয়। শ্বেলিংৰ চিন্তাধাৰাক মূলতঃ অৱহেলা কৰা হৈছিল, বিশেষকৈ [[ইংৰাজীভাষী বিশ্ব]]ত। ইয়াৰ এটা অন্যতম প্ৰধান কাৰণ আছিল হেগেলৰ আধিপত্য, যাৰ পৰিপক্ব কৰ্মসমূহত শ্বেলিংক ভাৱবাদৰ বিকাশৰ এক সামান্য পাদটীকা হিচাপেহে চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। শ্বেলিংৰ ''[[প্ৰকৃতিদৰ্শন]]''কো বিজ্ঞানীসকলে ইয়াৰ উপমাধৰ্মী প্ৰৱণতা আৰু [[অভিজ্ঞতাভিত্তিক প্ৰমাণ|অভিজ্ঞতাভিত্তিক]] দিশৰ অভাৱৰ বাবে সমালোচনা কৰিছিল।<ref name="SEP">{{cite SEP |url-id=schelling |title=Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling |last=Bowie |first=Andrew |date=19 July 2012}}</ref> অৱশ্যে পৰৱৰ্তী সময়ৰ একাংশ দাৰ্শনিকে শ্বেলিংৰ সামগ্ৰিক কৰ্মৰাজি পুনৰীক্ষণ কৰাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছে। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 80jrjae9l6uem1wx8eu8vuqjoqw67as 0 137894 616625 2026-07-11T06:35:50Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[মাৰ্ঘেৰিটা (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[মাৰ্ঘেৰিটা বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 616625 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[মাৰ্ঘেৰিটা বিধানসভা সমষ্টি]] tw2ptndpjrm7kvuk9y41selhwi66qiw 0 137895 616626 2026-07-11T06:38:05Z Dakalil 50728 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox philosopher | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | era = [[১৮ শতিকাৰ দৰ্শন]] | image = Johann Gottlieb Fichte.jpg | caption = | name = য়'হান গটলীব ফিশট্য | birth_date = {{birth date|1762|5|19|df=y}} | birth_place = [[ৰামনফ]], ছেক্সনী | death_date = {{Death date and age|1814|1|29|1762|5|19|df=y}} | death_place = বেৰ্লিন, প্ৰ... 616626 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | era = [[১৮ শতিকাৰ দৰ্শন]] | image = Johann Gottlieb Fichte.jpg | caption = | name = য়'হান গটলীব ফিশট্য | birth_date = {{birth date|1762|5|19|df=y}} | birth_place = [[ৰামনফ]], ছেক্সনী | death_date = {{Death date and age|1814|1|29|1762|5|19|df=y}} | death_place = বেৰ্লিন, প্ৰুছিয়া | education = [[শ্বূলফ'ৰ্টা]]<br>[[য়েনা বিশ্ববিদ্যালয়]]<br><small>(১৭৮০; কোনো ডিগ্ৰী নাই)</small><br>[[লাইপ্ৎছিশ বিশ্ববিদ্যালয়]]<br><small>(১৭৮১–১৭৮৪; কোনো ডিগ্ৰী নাই)</small> | institutions = [[য়েনা বিশ্ববিদ্যালয়]]<br>[[এৰ্লাঙন-ন্যুৰেম্বুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়|এৰ্লাঙন বিশ্ববিদ্যালয়]]<br>[[হুম্বল্ট-বিশ্ববিদ্যালয় বাৰ্লিন|বাৰ্লিন বিশ্ববিদ্যালয়]] | school_tradition = [[জাৰ্মান আদৰ্শবাদ]]<br>[[য়েনা ৰমন্যাসবাদ]] | notable_students = [[য়াকব ফ্ৰীড্ৰিশ ফ্ৰীছ]]<br>[[য়"হান ফ্ৰীড্ৰিশ হেৰ্বাৰ্ট]] | main_interests = {{startplainlist}} * [[নীতিশাস্ত্ৰ]] * [[অধিবিদ্যা]] * [[মনৰ দৰ্শন]] * [[আত্মাৰ দৰ্শন]] * [[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]] {{endplainlist}} | notable_ideas = {{Collapsible list |''Das absolute Bewusstsein'' (চৰম চেতনা)<ref>"Fichte in Berlin to Schelling in Jena, May 31–August 7[8?], 1801," in: Michael Vater and David W. Wood (eds. and trs.), ''The Philosophical Rupture between Fichte and Schelling: Selected Texts and Correspondence (1800-1802)'', SUNY Press, 2012, p. 56.</ref> |''[[দ্বন্দ্ববাদ|বাদ–প্ৰতিবাদ–সমন্বয়]]''<ref name="Breazeale 63"/> |''Das [[:de:Nicht-Ich|Nicht-Ich]]'' (অনা-আমি) |''Das Streben'' (প্ৰচেষ্টা/সংগ্ৰাম)<ref>[[Daniel Breazeale]], [[Tom Rockmore]] (eds.), ''Fichte's Vocation of Man: New Interpretive and Critical Essays'', SUNY Press, 2013, p. 147.</ref> |''[[জ্ঞানতত্ত্ব|Wissenschaftslehre]]'' (বিজ্ঞানৰ মতবাদ) 'প্ৰকৃত-ভাৱবাদ'/'ভাৱবাদী-বাস্তৱবাদ' হিচাপে<ref>''Grundlage der gesamten Wissenschaftslehre'', 1794/1795, p. 274.</ref><ref>Breazeale 2013, pp. 305 and 308 n. 24.</ref> |মানৱীয় প্ৰাণশক্তিৰ [[প্ৰয়োগবাদী ইতিহাস]] হিচাপে দৰ্শন<ref>''Gesamtausgabe'' I/2: 364–65; Daniel Breazeale, "Fichte's Conception of Philosophy as a "Pragmatic History of the Human Mind" and the Contributions of Kant, Platner, and Maimon," ''Journal of the History of Ideas'', '''62'''(4), Oct. 2001, pp. 685–703; Zöller 1998, p. 130 n. 30; Sedgwick 2007, p. 144 n. 33; Breazeale and Rockmore 2010, p. 50 n. 27: "Α »history of the human mind« is a ''genetic'' account of the self-constitution of the I in the form of an ordered ''description'' of the various acts of thinking that are presupposed by the act of thinking the I"; Posesorski 2012, p. 81: "''Pragmatische Geschichte des menschlichen Geistes'' designates reason's timeless course of production of the different levels of the ''a priori'' system of all knowledge, which are exclusively uncovered and portrayed genetically by personal self-conscious reflection"; Breazeale 2013, p. 72.</ref> |''Gegenseitig anerkennen'' (পাৰস্পৰিক স্বীকৃতি) |পাৰস্পৰিক নিৰ্ধাৰণৰ নীতি<ref>The principle of reciprocal determination (''der Satz der Wechselbestimmbarkeit'') is the principle that, according to Fichte (''Wissenschaftslehre nova methodo'', "Halle Nachschrift," 1796/1797), explicitly guides all philosophical reflection; it is derived from the reciprocally determinable relationship between the finite I and its other. In a similar way, Fichte had derived in his ''[[Foundations of the Science of Knowledge]]'' (publ. 1794/1795, paras. 1–2) the logical laws of identity and non-contradiction from the original positing and counter-positing of the I. (See Breazeale 2013, pp. 54–5.)</ref> |''Anstoss'' (প্ৰেৰণা/আঘাত) |''[[:de:Tathandlung (Philosophie)|Tathandlung]]'' (তথ্য আৰু/অথবা কাৰ্য) |''Aufforderung'' (আহ্বান) |[[বৌদ্ধিক]] [[অন্তৰ্দৃষ্টি (জ্ঞান)|অন্তৰ্দৃষ্টি]] হিচাপে দাৰ্শনিক [[আত্ম-প্ৰতিফলন]]<ref>''Gesamtausgabe'' II/3: 24–25; Breazeale 2013, p. 198.</ref> |[[ব্যৱহাৰিক যুক্তি|ব্যৱহাৰিকতা]]ৰ প্ৰাধান্য (''Handeln'')<ref>Fichte, J. G., [http://www.gleichsatz.de/b-u-t/trad/fichte/jgf-WL2.html "Zweite Einleitung in die Wissenschaftslehre"] ("Second Introduction to the Wissenschaftslehre"; 1797); Rocío Zambrana, ''Hegel's Theory of Intelligibility'', University of Chicago Press, 2015, p. 151 n. 15.</ref><ref>''FTP'', p. 365; Waibel, Breazeale, Rockmore 2010, p. 157; Breazeale 2013, pp. 354 and 404–439.</ref><ref>Cf. ''[[Critique of Pure Reason|KpV]]'' A219.</ref> |''Urtrieb'' (মূল প্ৰবৃত্তি)<ref>[[Daniel Breazeale]], [[Tom Rockmore]] (eds.), ''Fichte's Vocation of Man: New Interpretive and Critical Essays'', SUNY Press, 2013, p. 195.</ref> |সুস্পষ্ট আত্ম-প্ৰতিফলনৰ পূৰ্বৱৰ্তী [[আত্ম-সচেতনতা]] ([[ফিক্টেৰ মূল অন্তৰ্দৃষ্টি]])<ref name="Henrich"/> |মনৰ এক মৌলিক শক্তি হিচাপে উৎপাদনশীল [[কল্পনাশকতি]]<ref name=SEP/> }} | children = [[ইমানুৱেল হেৰ্মান ফিশট্য]] | signature = Signatur Johann Gottlieb Fichte.PNG }} '''য়'হান গটলীব ফিশট্য'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|f|ɪ|x|t|ə}};<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/fichte "Fichte"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPA|de|ˈjoːhan ˈɡɔtliːp ˈfɪçtə|lang}}<ref>{{cite web|url=https://www.duden.de/rechtschreibung/Fichte_Philosoph|title=Duden {{!}} Fichte {{!}} Rechtschreibung, Bedeutung, Definition|work=Duden|quote=Fịchte|access-date=20 October 2018|language=de}}</ref>}} ({{lang-de|Johann Gottlieb Fichte}}, {{IPA|de|ˈjoːhan ˈɡɔtliːp ˈfɪçtə|pron}}; ১৯ মে ১৭৬২ – ২৯ জানুৱাৰী ১৮১৪) আছিল এজন জাৰ্মান [[দাৰ্শনিক]], যি [[জাৰ্মান আদৰ্শবাদ]]ৰ এজন প্ৰতিষ্ঠাপক ব্যক্তিত্ব হৈ পৰিছিল। এই জাৰ্মান ভাৱবাদ [[ইমানুৱেল কাণ্ট]]ৰ তাত্ত্বিক আৰু নৈতিক লেখাসমূহৰ পৰা বিকশিত হৈছিল। [[আত্ম-সচেতনতা]] বা [[আত্ম-জাগৰণ]]ৰ প্ৰকৃতি সম্পৰ্কে আগবঢ়োৱা মৌলিক অন্তৰ্দৃষ্টিৰ বাবে ফিশট্য নিজৰ অধিকাৰতে এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ দাৰ্শনিক।<ref name="Henrich"/> ফিশট্য ''[[দ্বন্দ্ববাদ|বাদ-প্ৰতিবাদ-সমন্বয়]]'' ধাৰণাটোৰো জনক আছিল,<ref name="Breazeale 63">"Review of ''[[Aenesidemus (book)|Aenesidemus]]''" ([http://www.gleichsatz.de/b-u-t/trad/fichte/jgf-aenesidemus.html "Rezension des Aenesidemus"], ''[[Allgemeine Literatur-Zeitung]]'', 11–12 February 1794). Trans. Daniel Breazeale. In {{cite book| last1=Breazeale|first1=Daniel|last2=Fichte|first2=Johann|title=Fichte: Early Philosophical Writings|date=1993|publisher=Cornell University Press|page=63}} (See also: ''FTP'', p. 46; Breazeale 1980–81, pp. 545–68; Breazeale and Rockmore 1994, p. 19; Breazeale 2013, pp. 36–37; Waibel, Breazeale, Rockmore 2010, p. 157: "Fichte believes that the I must be grasped as the ''unity'' of synthesis and analysis.")</ref> যিটো ধাৰণা প্ৰায়ে ভুলকৈ [[হেগেল]]ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>[[Robert C. Solomon]], ''In the Spirit of Hegel'', Oxford University Press, p. 23.</ref> তেওঁৰ পূৰ্বৰ [[ৰেনে ডিকাৰ্ট|ৰ‌্যনে দেকাৰ্ত]] আৰু কাণ্টৰ দৰেই ফিশট্যও [[ব্যক্তিপৰতা]] আৰু [[চেতনা]]ৰ সমস্যাৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। ফিশট্যই [[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]]ৰ গ্ৰন্থও ৰচনা কৰিছিল; তেওঁক [[জাৰ্মান জাতীয়তাবাদ]]ৰ অন্যতম পিতৃ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} f85xw3ar4m0vk7yzlczf65okq4lhpfx 0 137896 616627 2026-07-11T06:38:56Z Dipankar Das 36094 "[[:en:Special:Redirect/revision/1321382290|Mer Beel]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 616627 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox body of water|name=মেৰ বিল|other_name=<!-- Images -->|image=|alt=|caption=|image_bathymetry=|alt_bathymetry=|caption_bathymetry=<!-- Stats -->|location=[[নগাঁও জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]]|coords={{coord|26|24|15.3|N|92|11|24.4|E|region:ZZ_type:waterbody|display =inline,title}}|type=|etymology=|part_of=|inflow=|outflow=|catchment=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|basin_countries=|agency=|date-built=<!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water -->|date-flooded=<!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water -->|length=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|width=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|area=|depth=|max-depth=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|volume=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|residence_time=|shore=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|elevation=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|frozen=|islands=|cities=<!-- Map -->|reference=}} '''মেৰ বিল''' ({{Lang-en|Mer Beel}}) হʼল [[অসম|অসমৰ]] [[নগাঁও জিলা|নগাঁও জিলাত]] অৱস্থিত এটি হ্ৰদ ৷<ref>{{Cite web|url=http://cifri.res.in/Bulletins/Bulletin%20No.104.pdf|work=[[Central Inland Fisheries Research Institute]]|title=Ecology and fisheries of beels in Assam|language=en|accessdate=19 March 2021}}</ref> মেৰ বিলৰ মুঠ মাটিকালি ২৫ হেক্টৰ।<ref>{{Cite web|url=https://afdc.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/afdcl_fishery_uneecopscloud_com_oid_5/menu/information_and_services/list%20of%20beels%20under%20afdc.pdf|work=Assam Fisheries Development Corporation Limited|title=District wise list of beel fisheries of Assam Fisheries Development Corporation Limited|language=en|accessdate=19 March 2021}}</ref> == লগতে চাওক == [[অসমৰ বিলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য সংগ্ৰহ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নগাঁও জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ হ্ৰদ]] r83qy302o6msw32a9ed0mhanf92wk3r 616628 616627 2026-07-11T06:45:52Z Dipankar Das 36094 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616628 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = মেৰ বিল | native_name = | other_name = <!-- Images --> | image = | alt = | caption = | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = <!-- Stats --> | location = [[নগাঁও জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | group = | coordinates = {{coord|26|24|15.3|N|92|11|24.4|E|region:ZZ_type:waterbody|display =inline,title}} | type = | etymology = | part_of = | inflow = | rivers = | outflow = | oceans = | catchment = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | basin_countries = | agency = | designation = | date-built = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | engineer = | date-flooded = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | length = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | width = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | area = | depth = | max-depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | volume = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | residence_time = | salinity = | shore = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | elevation = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_high = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_low = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | frozen = | islands = | islands_category = | sections = | trenches = | benches = | cities = <!-- Map --> | pushpin_map = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 10 | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = <!-- Below --> | website = | reference = }} '''মেৰ বিল''' ({{Lang-en|Mer Beel}}) হʼল [[অসম]]ৰ [[নগাঁও জিলা]]ত অৱস্থিত এখন বিল বা হ্ৰদ।<ref>{{Cite web|url=http://cifri.res.in/Bulletins/Bulletin%20No.104.pdf|work=[[Central Inland Fisheries Research Institute]]|title=Ecology and fisheries of beels in Assam|language=en|accessdate=19 March 2021}}</ref> মেৰ বিলৰ মুঠ মাটি-কালি ২৫ হেক্টৰ।<ref>{{Cite web|url=https://afdc.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/afdcl_fishery_uneecopscloud_com_oid_5/menu/information_and_services/list%20of%20beels%20under%20afdc.pdf|work=Assam Fisheries Development Corporation Limited|title=District wise list of beel fisheries of Assam Fisheries Development Corporation Limited|language=en|accessdate=19 March 2021}}</ref> == লগতে চাওক == *[[অসমৰ বিলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নগাঁও জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ হ্ৰদ]] mv36n4hyebgget2efqjkr5sb03c1leq 0 137897 616630 2026-07-11T06:50:52Z Pranamikaadhikary 27435 নতুন পৃষ্ঠা: '''ৰিবি''' গাচেং এখন বস্ত্ৰ। ই অসমৰ এক জনগোষ্ঠী মিচিংসকলে ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। 616630 wikitext text/x-wiki '''ৰিবি''' গাচেং এখন বস্ত্ৰ। ই অসমৰ এক জনগোষ্ঠী মিচিংসকলে ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। tm52hflpd6nkaktixlpbst3qs80s7rt 616633 616630 2026-07-11T06:52:16Z Pranamikaadhikary 27435 616633 wikitext text/x-wiki '''ৰিবি''' গাচেং অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা এখন বস্ত্ৰ। kfp738ux2nivzrjd9ilbixm96kj1uvk 616634 616633 2026-07-11T06:53:46Z Pranamikaadhikary 27435 616634 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''ৰিবি''' গাচেং অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা এখন বস্ত্ৰ। 6r3ua35smoa165t58a51b8fcue80gq9 616635 616634 2026-07-11T06:54:16Z Pranamikaadhikary 27435 616635 wikitext text/x-wiki '''ৰিবি''' গাচেং অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা এখন বস্ত্ৰ। 7xi65bl2gp1i7xx9g9gdv3ofe4yio0f 616642 616635 2026-07-11T07:02:22Z Gitartha.bordoloi 2441 /* */ + 616642 wikitext text/x-wiki '''ৰিবি''' গাচেং অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ মহিলাসকলে পৰিধান কৰা এখন বস্ত্ৰ। ইয়াক ঘাইকৈ ৰঙা, ক'লা আৰু বগা ৰঙৰ সূতাৰে বোৱা হয়। মিচিং উৎসৱসমূহত পুৰুষসকলে 'মিবু গালুগ' আৰু মহিলাসকলে 'ৰিবি গাচেং' পিন্ধা বাধ্যতামূলক। bqz64jo5uk39frupfwhywa1bp4wusdb 616647 616642 2026-07-11T07:06:26Z Pranamikaadhikary 27435 616647 wikitext text/x-wiki '''ৰিবি''' গাচেং অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা এখন বস্ত্ৰ।<ref>ঐতিহ্যৰ পোহৰত ৰিবি গাচেং, যোগেশ কিশোৰ ফুকন, বসুন্ধৰা, ৭ মে ২০২৩পৃ: ২৫</ref> me1jglmx6hve806axvc70eiydpt1p27 616648 616647 2026-07-11T07:06:51Z Pranamikaadhikary 27435 616648 wikitext text/x-wiki '''ৰিবি''' গাচেং অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা এখন বস্ত্ৰ।<ref>ঐতিহ্যৰ পোহৰত ৰিবি গাচেং, যোগেশ কিশোৰ ফুকন, বসুন্ধৰা, ৭ মে ২০২৩পৃ: ২৫</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== jurf9rk5j5leh4jzmf64mnuxfz6dwqx 616650 616648 2026-07-11T07:07:14Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:বস্ত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 616650 wikitext text/x-wiki '''ৰিবি''' গাচেং অসমৰ মিচিং জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰা এখন বস্ত্ৰ।<ref>ঐতিহ্যৰ পোহৰত ৰিবি গাচেং, যোগেশ কিশোৰ ফুকন, বসুন্ধৰা, ৭ মে ২০২৩পৃ: ২৫</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]] e61xhw06msseuyga7kccz76ays0tjao 0 137898 616632 2026-07-11T06:51:13Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[ডিগবৈ (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[ডিগবৈ বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 616632 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ডিগবৈ বিধানসভা সমষ্টি]] l9yy7kyd862nqrxwfj6fwiwguffffeb 14 137899 616636 2026-07-11T06:54:35Z Dipankar Das 36094 + 616636 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Lakes of Assam|অসমৰ হ্ৰদ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]] nq2l91afkn8zine47rtn636p8sn3bir 0 137900 616639 2026-07-11T06:58:22Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[মাকুম (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[মাকুম বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 616639 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[মাকুম বিধানসভা সমষ্টি]] k5224olmci5n491emjqequ2py2mt26d 0 137901 616646 2026-07-11T07:06:05Z Dipankar Das 36094 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616646 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = মৰিকলং বিল | native_name = | other_name = Morikalong Beel <!-- Images --> | image = | alt = | caption = | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = <!-- Stats --> | location = [[মৰিগাঁও জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | group = | coordinates = {{coord|26|14|41.9|N|92|19|22.2|E|region:ZZ_type:waterbody|display =inline,title}} | mapframe = yes | mapframe-zoom = 10 | type = | etymology = | part_of = | inflow = | rivers = | outflow = | oceans = | catchment = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | basin_countries = | agency = | designation = | date-built = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | engineer = | date-flooded = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | length = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | width = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | area = | depth = | max-depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | volume = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | residence_time = | salinity = | shore = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | elevation = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_high = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_low = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | frozen = | islands = | islands_category = | sections = | trenches = | benches = | cities = <!-- Map --> | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = <!-- Below --> | website = | reference = }} '''মৰিকলং বিল''' ({{Lang-en|Morikalang Beel}}) অসমৰ মৰিগাঁও জিলাত অৱস্থিত ইংৰাজী ইউ-আকৃতি (U-shaped)ৰ এখন বিল বা হ্ৰদ। এই বিলখন ৰাইনা পথাৰ গাঁও আৰু বুঢ়াগাঁওদ্বাৰা পৰিবেষ্টিত হৈ আছে।<ref >{{Cite web|url= http://cifri.res.in/Bulletins/Bulletin%20No.104.pdf|website=[[Central Inland Fisheries Research Institute]]|title= Ecology and fisheries of beels in Assam|language=en|access-date=28 November 2020}}</ref> == মীন পালন ব্যৱস্থাপনা == এই বিলখনে পানীৰ সমতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু মাছ তথা অন্যান্য জলজ প্ৰাণী সংগ্ৰহৰ বাবে জনাজাত।<ref >{{Cite web|url=https://www.assamtimes.org/node/5495|website=Assam Times|title= Nagaon Fishery Office building inaugurated|language=en|access-date=28 November 2020}}</ref> == লগতে চাওক == *[[অসমৰ বিলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ হ্ৰদ]] [[শ্ৰেণী:মৰিগাঁও জিলা]] 1yhyllb2bge1yj7020qwcz3cm8389qj 616651 616646 2026-07-11T07:08:17Z Dipankar Das 36094 616651 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = মৰিকলং বিল | native_name = | other_name = Morikalong Beel <!-- Images --> | image = | alt = | caption = | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = <!-- Stats --> | location = [[মৰিগাঁও জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | group = | coordinates = {{coord|26|14|41.9|N|92|19|22.2|E|region:ZZ_type:waterbody|display =inline,title}} | mapframe = yes | mapframe-zoom = 10 | type = | etymology = | part_of = | inflow = | rivers = | outflow = | oceans = | catchment = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | basin_countries = | agency = | designation = | date-built = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | engineer = | date-flooded = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | length = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | width = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | area = | depth = | max-depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | volume = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | residence_time = | salinity = | shore = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | elevation = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_high = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_low = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | frozen = | islands = | islands_category = | sections = | trenches = | benches = | cities = <!-- Map --> | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = <!-- Below --> | website = | reference = }} '''মৰিকলং বিল''' ({{Lang-en|Morikalang Beel}}) [[অসম]]ৰ [[মৰিগাঁও জিলা]]ত অৱস্থিত ইংৰাজী বৰ্ণমালাৰ ইউ-আকৃতি (U-shaped)ৰ এখন বিল বা হ্ৰদ। এই বিলখন ৰাইনা পথাৰ গাঁও আৰু বুঢ়াগাঁওদ্বাৰা পৰিবেষ্টিত হৈ আছে।<ref >{{Cite web|url= http://cifri.res.in/Bulletins/Bulletin%20No.104.pdf|website=[[Central Inland Fisheries Research Institute]]|title= Ecology and fisheries of beels in Assam|language=en|access-date=28 November 2020}}</ref> == মীন পালন ব্যৱস্থাপনা == এই বিলখনে পানীৰ সমতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু মাছ তথা অন্যান্য জলজ প্ৰাণী সংগ্ৰহৰ বাবে জনাজাত।<ref >{{Cite web|url=https://www.assamtimes.org/node/5495|website=Assam Times|title= Nagaon Fishery Office building inaugurated|language=en|access-date=28 November 2020}}</ref> == লগতে চাওক == *[[অসমৰ বিলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ হ্ৰদ]] [[শ্ৰেণী:মৰিগাঁও জিলা]] oioaun7fugg18c9z8s48kzsood0zxhl 0 137902 616654 2026-07-11T07:14:00Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616654 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = সোণাৰি | type = SLA | constituency_no = ৯৩ | map_image = Sonari Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]] | district = [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]] | established = ১৯৫১ | reservation = নাই | mla = ধৰ্মেশ্বৰ কোঁৱৰ | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''সোণাৰি বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Sonari Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও চৰাইদেউ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[চৰাইদেউ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[যোৰহাট লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=সোণাৰি বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=57|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৮ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=29|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=14|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]] !পুৰ্ণানন্দ চেতিয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] ! rowspan="2" |বিমলা প্ৰসাদ চলিহা ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !বি. চলিহা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !জানকী নাথ সন্দিকৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !সত্ৰাধিকাৰ শ্ৰী শ্ৰী পি. দেৱ গোস্বামী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !সত্ৰাধিকাৰ শ্ৰী শ্ৰী পি. দেৱ গোস্বামী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ভদ্ৰেশ্বৰ বুঢ়াগোহাঁই ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] ! rowspan="5" |শৰৎ বৰকটকী ! rowspan="5" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !টোপন কুমাৰ গগৈ ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2019 Assam Legislative Assembly by-election|২০১৯ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !নৱনিতা সন্দিকৈ ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[ধৰ্মেশ্বৰ কোঁৱৰ]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ধৰ্মেশ্বৰ কোঁৱৰে বিজয় সাব্যস্ত কৰি সোণাৰি সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সোণাৰি<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0393 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0393.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ধৰ্মেশ্বৰ কোঁৱৰ | votes = 78,431 | percentage = 53.60 | change = +3.25 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = সুশীল বৰুৱা | votes = 54,125 | percentage = 36.99 | change = -4.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = অনিল বৰগোহাঁই | votes = 8,550 | percentage = 5.84 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 5,212 | percentage = 3.57 | change = }} {{Election box majority | votes = 24,306 | percentage = 16.61 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,46,318 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত সোণাৰি সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সোণাৰি}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ধৰ্মেশ্বৰ কোঁৱৰ | votes = 69,431 | percentage = 50.35 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = শৰৎ বৰকটকী | votes = 56,813 | percentage = 41.19 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = অনিল বৰগোহাঁই | votes = 7,850 | percentage = 5.69 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,820 | percentage = 2.77 | change = }} {{Election box majority | votes = 12,618 | percentage = 9.16 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,37,914 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সোণাৰি}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = টোপন কুমাৰ গগৈ | votes = 73,412 | percentage = 54.60 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = শৰৎ বৰকটকী | votes = 49,311 | percentage = 36.67 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ভদ্ৰেশ্বৰ বুঢ়াগোহাঁই | votes = 8,310 | percentage = 6.18 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,426 | percentage = 2.55 | change = }} {{Election box majority | votes = 24,101 | percentage = 17.93 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,34,459 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[চৰাইদেউ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:চৰাইদেউ জিলাৰ ভূগোল]] 0ad7uwnyepq6hqsvbxtzbvmj4c4hb6d 0 137903 616656 2026-07-11T07:18:34Z ManjurKhan 18997 পৃষ্ঠা [[মাহমৰা (বিধানসভা সমষ্টি)]]ৰ পৰা [[মাহমৰা বিধানসভা সমষ্টি]]লৈ ManjurKhanয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 616656 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[মাহমৰা বিধানসভা সমষ্টি]] 4varr7fk4zihze3341puvoaub4d947z 2 137904 616662 2026-07-11T07:28:30Z অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা 50738 নতুন পৃষ্ঠা: মোৰ নাম অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা মই গুৱাহাটীত থাকোঁ 616662 wikitext text/x-wiki মোৰ নাম অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা মই গুৱাহাটীত থাকোঁ mszmga9q9piv91w15bg7oend4ks8rp2 2 137905 616664 2026-07-11T07:30:39Z Pranita Gogoi 50742 নতুন পৃষ্ঠা: মোৰ নাম প্ৰনীতা গগৈ 616664 wikitext text/x-wiki মোৰ নাম প্ৰনীতা গগৈ bo5k0snnxzcnonw6bnizh8ockh7go7d 0 137906 616670 2026-07-11T07:36:24Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616670 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = নাজিৰা | type = SLA | constituency_no = ৯৭ | map_image = Nazira Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]] | district = [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]] | established = ১৯৫১ | reservation = নাই | mla = মায়ূৰ বৰগোহাঁই | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''নাজিৰা বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Nazira Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও শিৱসাগৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=নাজিৰা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=73|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (১১ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=13|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=7|label3=[[Communist Party of India|'''ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Communist Party of India}}|value4=7|label4=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Asom Gana Parishad}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৫১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫১]] !অানন্দ চন্দ্ৰ বেজবৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৫৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫৭]] !টংকেশ্বৰ চেতিয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৬২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬২]] !হিতেশ্বৰ শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[১৯৬৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬৭]] !প্ৰমোদ গগৈ ![[Communist Party of India|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৭২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭২]] ! rowspan="3" |হিতেশ্বৰ শইকীয়া ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰهছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]] !তনু কোঁৱৰ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৯১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৯১]] !হিতেশ্বৰ শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৯৬ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !হেমপ্ৰভা শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০০১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০১]] !হেমপ্ৰভা শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০৬]] ! rowspan="3" |দেৱব্ৰত শইকীয়া ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] !মায়ূৰ বৰগোহাঁই ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] !মায়ূৰ বৰগোহাঁই ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মায়ূৰ বৰগোহাঁইয়ে বিজয় সাব্যস্ত কৰি নাজিৰা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাজিৰা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0397 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0397.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মায়ূৰ বৰগোহাঁই | votes = 74,831 | percentage = 53.45 | change = +6.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দেৱব্ৰত শইকীয়া | votes = 54,125 | percentage = 38.66 | change = -4.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰিবুল কোঁৱৰ | votes = 6,550 | percentage = 4.68 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,494 | percentage = 3.21 | change = }} {{Election box majority | votes = 20,706 | percentage = 14.79 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,40,000 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত নাজিৰা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাজিৰা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মায়ূৰ বৰগোহাঁই | votes = 63,431 | percentage = 47.25 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দেৱব্ৰত শইকীয়া | votes = 57,813 | percentage = 43.06 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰিবুল কোঁৱৰ | votes = 9,112 | percentage = 6.79 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,920 | percentage = 2.90 | change = }} {{Election box majority | votes = 5,618 | percentage = 4.19 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,34,276 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাজিৰা}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দেৱব্ৰত শইকীয়া | votes = 52,810 | percentage = 51.60 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = প্ৰহ্লাদ গোৱালা | votes = 38,310 | percentage = 37.43 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Communist Party of India | candidate = কনক গগৈ | votes = 8,310 | percentage = 8.12 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,912 | percentage = 2.85 | change = }} {{Election box majority | votes = 14,500 | percentage = 14.17 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,02,342 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শিৱসাগৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:শিৱসাগৰ জিলাৰ ভূগোল]] 6msvk1jda8bg3zns8008symre59q4o3 2 137907 616671 2026-07-11T07:36:32Z পাৰুল বৰুৱা 50739 নতুন পৃষ্ঠা: মই পাৰুল বৰুৱা ৷ ঘৰ -ৰুক্মিণীনগৰ ৷ 616671 wikitext text/x-wiki মই পাৰুল বৰুৱা ৷ ঘৰ -ৰুক্মিণীনগৰ ৷ hlgisaxkbz4crwwxet3rgblanmc2zj0 2 137908 616672 2026-07-11T07:39:24Z Anju saikia 50741 নতুন পৃষ্ঠা: মোৰ নাম অজ্ঞু শইকীয়া 616672 wikitext text/x-wiki মোৰ নাম অজ্ঞু শইকীয়া c973ax86o01p47j19fqr7im62okbiqz 0 137909 616673 2026-07-11T07:42:49Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616673 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = গোলাঘাট | type = SLA | constituency_no = ১০৩ | map_image = Golaghat Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৫১ | reservation = নাই | mla = অজন্তা নেওগ | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''গোলাঘাট বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Golaghat Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো ১০৩ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=গোলাঘাট বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=62|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (১০ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=25|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=13|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]] !ৰাজেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !ৰাজেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !ৰামনাথ দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !সোনেশ্বৰ বৰা ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !সোনেশ্বৰ বৰা ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !সোনেশ্বৰ বৰা ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !নগেন নেওগ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !অতুল বৰা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !নগেন নেওগ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !অতুল বৰা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="4" |[[Ajanta Neog|অজন্তা নেওগ]] ! rowspan="4" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Ajanta Neog|অজন্তা নেওগ]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী অজন্তা নেওগে বিজয় সাব্যস্ত কৰি গোলাঘাট সমষ্টিৰ বিধায়িকা হিচাপে একেৰাহে ষষ্ঠবাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় (পূৰ্বতে চাৰিবাৰ কংগ্ৰেছৰ পৰা আৰু শেষৰ দুবাৰ বিজেপিৰ পৰা)। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোলাঘাট<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03103 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03103.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = অজন্তা নেওগ | votes = 1,02,212 | percentage = 61.88 | change = +11.25 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বিতোপন শইকীয়া | votes = 58,453 | percentage = 35.39 | change = -9.45 }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ৰুবুল বৰা | votes = 2,277 | percentage = 1.38 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,243 | percentage = 1.36 | change = -0.27 }} {{Election box majority | votes = 43,759 | percentage = 26.49 | change = +20.70 }} {{Election box turnout | votes = 1,65,185 | percentage = 81.50 | change = +3.48 }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত গোলাঘাট সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোলাঘাট}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = অজন্তা নেওগ | votes = 81,651 | percentage = 50.63 | change = +4.01 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বাবলু শইকীয়া (বিতোপন শইকীয়া) | votes = 72,326 | percentage = 44.84 | change = -5.32 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰীণা শইকীয়া | votes = 4,610 | percentage = 2.86 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,631 | percentage = 1.63 | change = }} {{Election box majority | votes = 9,325 | percentage = 5.79 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,61,218 | percentage = 78.02 | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Indian National Congress | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোলাঘাট}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = অজন্তা নেওগ | votes = 73,812 | percentage = 50.17 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিতোপন শইকীয়া | votes = 68,594 | percentage = 46.63 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = অপূৰ্ব কুমাৰ বৰুৱা | votes = 2,512 | percentage = 1.70 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,197 | percentage = 1.50 | change = }} {{Election box majority | votes = 5,218 | percentage = 3.54 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,47,115 | percentage = 83.89 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] g1uyjm4jp7dan7m6is6gxj5ux1lx4zs 2 137910 616674 2026-07-11T07:45:00Z Sunami K Dutta 50737 নতুন পৃষ্ঠা: মোৰ নাম সুনামী দত্ত 616674 wikitext text/x-wiki মোৰ নাম সুনামী দত্ত 8m15gibasn1mgl80jlvjv1psldzfh7d 0 137911 616675 2026-07-11T07:48:33Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616675 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = দেৰগাঁও | type = SLA | constituency_no = ১০৪ | map_image = Dergaon Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৫৭ | reservation = [[অনুসূচিত জাতি]] | mla = মৃদুল কুমাৰ দত্ত | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Dergaon Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট আৰু যোৰহাট জিলাৰ আংশিক এলেকা সামৰি এই সমষ্টিটো ১০৪ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো মুখ্যত: [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো অনুসূচিত জাতিৰ ([[Scheduled Castes|SC]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। {{Pie chart|caption=দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=53|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৮ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=20|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=13|label3=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Independent}}|value4=7|label4=[[Samyukta Socialist Party|'''সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Samyukta Socialist Party}}|value5=7|label5=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !ৰামনাথ দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !নৰেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !ৰামনাথ দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Samyukta Socialist Party}}" | |[[1965 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৬৫ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !এন. কে. হাজৰিকা ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !নৰেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !হৰেশ্বৰ ৰাজখোৱা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ৰামেশ্বৰ দাস ![[জনতা পাৰ্টি]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !সুষিলা হাজৰিকা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !হেমা হৰি প্ৰসন্ন বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="2" |ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী ! rowspan="2" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] ![[Mridul Kumar Dutta|মৃদুল কুমাৰ দত্ত]] ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মৃদুল কুমাৰ দত্তই বিজয় সাব্যস্ত কৰি দেৰগাঁও সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: দেৰগাঁও<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03104 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মৃদুল কুমাৰ দত্ত | votes = 90,049 | percentage = 60.59 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = সাগৰিকা বৰা | votes = 53,096 | percentage = 35.72 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Aam Aadmi Party | candidate = পুলিন গগৈ | votes = 2,902 | percentage = 1.95 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,583 | percentage = 1.74 | change = }} {{Election box majority | votes = 36,953 | percentage = 24.87 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,48,630 | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Asom Gana Parishad | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত দেৰগাঁও সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: দেৰগাঁও}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী | votes = 64,079 | percentage = 48.12 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বাণী হাজৰিকা | votes = 51,563 | percentage = 38.73 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = আনন্দ দাস | votes = 7,850 | percentage = 5.90 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,240 | percentage = 1.69 | change = }} {{Election box majority | votes = 12,516 | percentage = 9.39 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,33,160 | percentage = 76.47 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: দেৰগাঁও}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী | votes = 63,079 | percentage = 52.29 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = আৰতি হাজৰিকা কছাৰী | votes = 46,807 | percentage = 38.80 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ৰীতা দাস | votes = 3,622 | percentage = 3.00 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ভুবন চন্দ্ৰ শইকীয়া | votes = 3,225 | percentage = 2.67 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,050 | percentage = 1.69 | change = }} {{Election box majority | votes = 16,272 | percentage = 13.49 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,20,611 | percentage = 82.33 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] l93ce2r1wjqikz2qgqsc2s9c51w4upx 2 137912 616676 2026-07-11T07:51:06Z মানসী দাস 50736 নতুন পৃষ্ঠা: মোৰ নাম মানসী দাস 616676 wikitext text/x-wiki মোৰ নাম মানসী দাস iperw94wvsdtsqoewkhb55gejhi785f 0 137913 616680 2026-07-11T07:57:03Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616680 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = বোকাখাত | type = SLA | constituency_no = ১০৫ | map_image = Bokakhat Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৭৮ | reservation = নাই | mla = অতুল বৰা | party = {{Party index link|Asom Gana Parishad}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''বোকাখাত বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Bokakhat Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো ১০৫ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। বিশ্ববিখ্যাত [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ এক বৃহৎ অংশ এই সমষ্টিটোৰ ভৌগোলিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত পৰে। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=বোকাখাত বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=36|label1=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (৪ বাৰ)]]|color1={{party color|Independent}}|value2=36|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=18|label3=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Indian National Congress}}|value4=9|label4=[[জনতা পাৰ্টি|'''জনতা পাৰ্টি''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Janata Party}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ছত্ৰগোপাল কৰ্মকাৰ ![[জনতা পাৰ্টি]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !ধৰ্মেশ্বৰ হাজৰিকা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !বলোভৰাম গোৱালা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ভূপেন্দ্ৰ নাথ ভূঞা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !ভূপেন্দ্ৰ নাথ ভূঞা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !জিতু গোৱালা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !জিতু গোৱালা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !অৰুণ ফুকন ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[Atul Bora|অতুল বৰা]] ! rowspan="3" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত এনডিএ মিত্ৰজোঁটৰ সমৰ্থিত [[অসম গণ পৰিষদ]] (AGP) দলৰ কেন্দ্ৰীয় সভাপতি অতুল বৰাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি বোকাখাত সমষ্টিৰ পৰা একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাখাত<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03105 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03105.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = অতুল বৰা | votes = 78,412 | percentage = 54.26 | change = +1.47 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = প্ৰণব দলে | votes = 54,125 | percentage = 37.45 | change = -3.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = মনোজ শইকীয়া | votes = 8,550 | percentage = 5.92 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,397 | percentage = 2.37 | change = }} {{Election box majority | votes = 24,287 | percentage = 16.81 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,44,484 | percentage = 83.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বোকাখাত সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাখাত}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = অতুল বৰা | votes = 72,930 | percentage = 52.79 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = প্ৰণব দলে | votes = 27,749 | percentage = 20.09 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰসৰেখা বৰা | votes = 25,690 | percentage = 18.60 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,673 | percentage = 1.93 | change = }} {{Election box majority | votes = 45,181 | percentage = 32.70 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,38,154 | percentage = 81.35 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাখাত}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = অতুল বৰা | votes = 62,969 | percentage = 51.52 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = অৰুণ ফুকন | votes = 34,776 | percentage = 28.45 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = প্ৰণব দলে | votes = 18,512 | percentage = 15.15 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,330 | percentage = 1.91 | change = }} {{Election box majority | votes = 28,193 | percentage = 23.07 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,22,217 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] evua8rcrqhyycx8m8fo7mix33sugazh 0 137914 616681 2026-07-11T08:04:11Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616681 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = খুমটাই | type = SLA | constituency_no = ১০৬ | map_image = Khumtai Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৭৮ | reservation = নাই | mla = মৃণাল শইকীয়া | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''খুমটাই বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Khumtai Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো ১০৬ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=খুমটাই বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=36|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৪ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=36|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=18|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=10|label4=[[জনতা পাৰ্টি|'''জনতা পাৰ্টি''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Janata Party}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !নগেন বৰুৱা ![[জনতা পাৰ্টি]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !জীৱকান্ত গগৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !প্ৰৱীন কুমাৰ গগৈ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !জীৱকান্ত গগৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !প্ৰৱীন কুমাৰ গগৈ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !জীৱকান্ত গগৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !প্ৰৱীন কুমাৰ গগৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !বিবেকানন্দ দলে ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[মৃণাল শইকীয়া]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মৃণাল শইকীয়াই বিজয় সাব্যস্ত কৰি খুমটাই সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে চতুৰ্থবাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খুমটাই<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03106 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03106.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মৃণাল শইকীয়া | votes = 84,312 | percentage = 55.45 | change = +2.23 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বিশ্বজিৎ ফুকন | votes = 56,812 | percentage = 37.36 | change = -2.14 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = অনুপম গগৈ | votes = 8,110 | percentage = 5.33 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,821 | percentage = 1.86 | change = }} {{Election box majority | votes = 27,500 | percentage = 18.09 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,52,055 | percentage = 83.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত খুমটাই সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খুমটাই}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মৃণাল শইকীয়া | votes = 78,401 | percentage = 53.22 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বিস্মিতা গগৈ | votes = 56,425 | percentage = 38.30 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = অনুপম গগৈ | votes = 9,112 | percentage = 6.18 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,420 | percentage = 2.30 | change = }} {{Election box majority | votes = 21,976 | percentage = 14.92 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,47,358 | percentage = 81.35 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: খুমটাই}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মৃণাল শইকীয়া | votes = 66,360 | percentage = 51.20 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বিস্মিতা গগৈ | votes = 46,231 | percentage = 35.67 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = প্ৰৱীন কুমাৰ গগৈ | votes = 14,310 | percentage = 11.04 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,697 | percentage = 2.09 | change = }} {{Election box majority | votes = 20,129 | percentage = 15.53 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,29,598 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] rphl5z7zkprxnowzskj9xs6o3sf9mey 0 137915 616682 2026-07-11T08:13:33Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616682 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = সৰুপথাৰ | type = SLA | constituency_no = ১০৭ | map_image = Sarupathar Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৬৭ | reservation = নাই | mla = বিশ্বজিৎ ফুকন | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''সৰুপথাৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Sarupathar Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো ১০৭ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=সৰুপথাৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=62|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৮ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=15|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=15|label3=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value4=8|label4=[[Samyukta Socialist Party|'''সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Samyukta Socialist Party}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Samyukta Socialist Party}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !ছত্ৰগোপাল কৰ্মকাৰ ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !ছত্ৰগোপাল কৰ্মকাৰ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !আক্লিয়াছ তিৰ্কী ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !আব্দুল মতলিব ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !বিনোদ গোৱালা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !আক্লিয়াছ তিৰ্কী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !বিনোদ গোৱালা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="3" |আক্লিয়াছ তিৰ্কী ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !ৰোজলীনা তিৰ্কী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Biswajit Phukan|বিশ্বজিৎ ফুকন]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী বিশ্বজিৎ ফুকনে বিজয় সাব্যস্ত কৰি সৰুপথাৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সৰুপথাৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03107 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03107.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিশ্বজিৎ ফুকন | votes = 94,312 | percentage = 55.45 | change = +4.41 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰোজলীনা তিৰ্কী | votes = 64,125 | percentage = 37.70 | change = -2.50 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰাজু ফুকন | votes = 8,550 | percentage = 5.03 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,097 | percentage = 1.82 | change = }} {{Election box majority | votes = 30,187 | percentage = 17.75 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,70,084 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত সৰুপথাৰ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সৰুপথাৰ}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিশ্বজিৎ ফুকন | votes = 87,481 | percentage = 51.04 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰোজলীনা তিৰ্কী | votes = 69,541 | percentage = 40.20 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰাজু ফুকন | votes = 9,145 | percentage = 5.30 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,120 | percentage = 2.40 | change = }} {{Election box majority | votes = 17,940 | percentage = 10.84 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,71,287 | percentage = 81.35 | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Indian National Congress | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সৰুপথাৰ}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰোজলীনা তিৰ্কী | votes = 67,150 | percentage = 44.55 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিনোদ গোৱালা | votes = 64,223 | percentage = 42.61 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = চন্দ্ৰ গগৈ | votes = 14,310 | percentage = 9.49 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 5,063 | percentage = 3.35 | change = }} {{Election box majority | votes = 2,927 | percentage = 1.94 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,50,746 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] 0fcnm8bupq47a0yfy1emnv02cae846f 0 137916 616684 2026-07-11T08:24:53Z ManjurKhan 18997 নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি হ'ল। 616684 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = বোকাজান | type = SLA | constituency_no = ১০৮ | map_image = Bokajan Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[পাৰ্বত্য সংমণ্ডল|পাৰ্বত্য সংমণ্ডল]] | loksabha_cons = [[ডিফু (লোকসভা সমষ্টি)|ডিফু]] | district = [[কাৰ্বি আংলং জিলা|কাৰ্বি আংলং]] | established = ১৯৭৮ | reservation = [[অনুসূচিত জনজাতি]] | mla = সূৰ্য ৰংফাৰ | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''বোকাজান বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Bokajan Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও কাৰ্বি আংলং জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[কাৰ্বি আংলং জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[ডিফু (লোকসভা সমষ্টি)|ডিফু লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই স্বায়ত্ত্বশাসিত জিলা লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো অনুসূচিত জনজাতিৰ ([[Scheduled Tribes|ST]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। {{Pie chart|caption=বোকাজান বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=36|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৪ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=27|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=27|label3=[[Autonomous State Demand Committee|'''স্বায়ত্ত্বশাসিত ৰাজ্য দাবী সমিতি''' (৩ বাৰ)]]|color3={{party color|Autonomous State Demand Committee}}|value4=10|label4=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Independent}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !বিল্টন জি মোমিন ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !ৰাজেন তিমন ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ৰাজেন তিমন ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Autonomous State Demand Committee}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] ! rowspan="3" |এলৱিন তৰণ ! rowspan="3" |[[Autonomous State Demand Committee|স্বায়ত্ত্বশাসিত ৰাজ্য দাবী সমিতি]] |- | style="background-color: {{party color|Autonomous State Demand Committee}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Autonomous State Demand Committee}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !জগৎ সিং ইংতি ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !ক্লেংদুন ইংতি ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="2" |[[Numal Momin|ড° নোমল মমিন]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !সূৰ্য ৰংফাৰ ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী সূৰ্য ৰংফাৰে বিজয় সাব্যস্ত কৰি বোকাজান সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাজান<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03108 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03108.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = সূৰ্য ৰংফাৰ | votes = 69,851 | percentage = 54.48 | change = +3.43 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰতন ইংতি | votes = 52,385 | percentage = 40.86 | change = +4.84 }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ৰাজু ৰংপী | votes = 1,521 | percentage = 1.19 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Aam Aadmi Party | candidate = ৰেনুকা তিমুংপী | votes = 1,500 | percentage = 1.17 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,584 | percentage = 1.23 | change = -0.10 }} {{Election box majority | votes = 17,466 | percentage = 13.62 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,28,217 | percentage = 83.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বোকাজান সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাজান}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ড° নোমল মমিন | votes = 60,726 | percentage = 51.05 | change = +13.57 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰতন ইংতি | votes = 42,841 | percentage = 36.02 | change = +2.96 }} {{Election box candidate with party link | party = Autonomous State Demand Committee | candidate = চাইকাট লংচিং ইংতি | votes = 11,212 | percentage = 9.43 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 1,584 | percentage = 1.33 | change = }} {{Election box majority | votes = 17,885 | percentage = 15.03 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,18,945 | percentage = 79.07 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাজান}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ড° নোমল মমিন | votes = 40,170 | percentage = 37.48 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ক্লেংদুন ইংতি | votes = 35,426 | percentage = 33.06 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = জগৎ সিং ইংতি | votes = 25,388 | percentage = 23.69 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,144 | percentage = 2.00 | change = }} {{Election box majority | votes = 4,744 | percentage = 4.42 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,07,156 | percentage = 82.63 | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Indian National Congress | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[কাৰ্বি আংলং জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:কাৰ্বি আংলং জিলাৰ ভূগোল]] n1sl6mv22s3ic1baro6qczdjsqtjm8l 0 137917 616687 2026-07-11T09:08:46Z Dipankar Das 36094 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616687 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = কাপলা বিল | native_name = | other_name = <!-- Images --> | image = File:Sun sat of kapla bil captured by Arnav jyoti Deka.jpg | alt = | caption = কাপলা বিলত সূৰ্যাস্ত | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = <!-- Stats --> | location = [[ভাৰত]]ৰ [[অসম]]ৰ [[বৰপেটা জিলা]]ৰ পূৰ্ব আলাদীৰ ওচৰত | group = | coordinates = {{coord|26|20|13.8|N|91|13|26.9|E|region:ZZ_type:waterbody|display =inline,title}} | mapframe = yes | mapframe-zoom = 10 | type = | etymology = | part_of = | inflow = | rivers = | outflow = | oceans = | catchment = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | basin_countries = | agency = | designation = | date-built = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | engineer = | date-flooded = <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} For man-made and other recent bodies of water --> | length = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | width = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | area = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | max-depth = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | volume = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | residence_time = | salinity = | shore = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | elevation = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_high = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | temperature_low = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used --> | frozen = | islands = | islands_category = | sections = | trenches = | benches = | cities = <!-- Map --> | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = <!-- Below --> | website = | reference = }} '''কাপলা বিল''' ({{Lang-en|Kapla Beel}}) হʼল [[অসম]]ৰ [[বৰপেটা জিলা]]ৰ সৰ্থেবাৰী ৰাজহ চক্ৰৰ অন্তৰ্গত বনিয়াকুছি-হালধীবাৰীৰ দক্ষিণ দিশত অৱস্থিত এখন আৰ্দ্ৰভূমি আৰু হ্ৰদ।<ref name=assamtribune>{{Cite web|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb0319/state050|website=[[The Assam Tribune]]|title=Kapla Beel's reputation of producing local fish takes a hit|language=en|access-date=10 November 2020|archive-date=4 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204181757/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=feb0319%2Fstate050|url-status=dead}}</ref><ref name=cifri>{{Cite web|url= http://cifri.res.in/Bulletins/Bulletin%20No.104.pdf|website=[[Central Inland Fisheries Research Institute]]|title= Ecology and fisheries of beels in Assam (Page No. 20 of 81)|language=en|access-date=7 November 2020}}</ref> == ক্ষেত্ৰফল == এই হ্ৰদটোৰ মুঠ মাটি-কালি ২৫ হেক্টৰ।<ref name=cifri/> == জলজ প্ৰাণী == [[File:A sight vew of kapla bill click by arnav jyoti deka.jpg|right|thumb|কাপলা বিলত মাছ ধৰা নাও]] এই হ্ৰদটো বহুতো থলুৱা প্ৰজাতিৰ মাছ যেনে— [[কাৱৈ মাছ|কাৱৈ]], [[মাগুৰ মাছ|মাগুৰ]], [[শিঙি মাছ|শিঙি]], শ’ল (''Channa striata''), [[পুঠি মাছ|পুঠি]], [[খলিহনা মাছ|খলিহনা]], [[বৰালি মাছ|বৰালি]] আদিৰ বাসস্থান।<ref name=assamtribune/> == লগতে চাওক == *[[অসমৰ বিলসমূহৰ তালিকা]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ হ্ৰদ]] [[শ্ৰেণী:বৰপেটা জিলা]] dtrtrz2iu0zl54hsnapsh010jsjg4zk 0 137918 616706 2026-07-11T10:57:20Z Ishanjyotibora 14131 নতুন পৃষ্ঠা: {{infobox person | name = Matt Damon | image = MattDamon-byPhilipRomano.jpg | caption = Damon in 2026 | birth_name = Matthew Paige Damon | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}} | birth_place = [[Cambridge, Massachusetts]], U.S.<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birth/death place indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fin... 616706 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = Matt Damon | image = MattDamon-byPhilipRomano.jpg | caption = Damon in 2026 | birth_name = Matthew Paige Damon | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}} | birth_place = [[Cambridge, Massachusetts]], U.S.<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birth/death place indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.--> | education = <!-- Per MOS:INFOEDU, for graduates of post-secondary schools only --> | occupation = {{hlist|Actor|film producer|screenwriter}} | years_active = 1987–present | spouse = {{marriage|Luciana Bozán Barroso|December 9, 2005}} | children = 3 | works = [[Matt Damon filmography|Full list]] | awards = [[List of awards and nominations received by Matt Damon|Full list]] | signature = Matt Damon Signature (cropped).png | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Matt Damon - The Film Programme - 17 Aug 2007 - b007w3c5.flac|title={{center|Matt Damon's voice}}|type=speech|description=From [[BBC Radio 4]]'s ''[[The Film Programme]]'', recorded August 17, 2007<ref name="bbc voice sample">{{cite episode|title=Matt Damon|series=[[The Film Programme]]|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|station=[[BBC Radio Four]]|access-date=January 8, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109011703/https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|archive-date=January 9, 2026}}</ref>}} }} '''Matthew Paige Damon''' ({{IPAc-en|ˈ|d|eɪ|m|ə|n|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Matt Damon.wav}} {{respelling|DAY|mən}}; born October 8, 1970) is an American actor, film producer, and screenwriter. He was ranked among ''[[Forbes]]''{{'}}s most [[bankable star]]s in 2007, and in 2010 was one of the highest-grossing actors of all time. He has received various [[List of awards and nominations received by Matt Damon|awards and nominations]], including an [[Academy Award]], two [[Golden Globe Awards]], and a [[Screen Actors Guild Award]],<ref>{{Cite magazine|title=2024 SAG Awards: See the Complete Winners List|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2024-sag-awards-winners-list|magazine=Vanity Fair|date=February 24, 2024|access-date=September 19, 2025}}</ref> in addition to nominations for three [[British Academy Film Awards]] and seven [[Primetime Emmy Awards]]. Damon made his acting debut in the film ''[[Mystic Pizza]]'' (1988) before gaining prominence in 1997 when he and [[Ben Affleck]] wrote and starred in ''[[Good Will Hunting]]'', which won them the [[Academy Award for Best Original Screenplay]] and the [[Golden Globe Award for Best Screenplay]]. He established himself as a [[leading man]] by starring as [[Tom Ripley]] in ''[[The Talented Mr. Ripley (film)|The Talented Mr. Ripley]]'' (1999), [[Jason Bourne]] in the [[Bourne (franchise)|''Bourne'' franchise]] (2002–2007; 2016), and [[Linus Caldwell]] in [[Ocean's|the ''Ocean's'' trilogy]] (2001–2007). He received a nomination for an [[Academy Award for Best Actor|Academy Award]] and won the [[Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy|Golden Globe Award for Best Actor]] for playing an [[astronaut]] stranded on [[Mars]] in ''[[The Martian (film)|The Martian]]'' (2015). He also acted in ''[[The Rainmaker (1997 film)|The Rainmaker]]'' (1997), ''[[Saving Private Ryan]]'' (1998), ''[[Syriana]]'' (2005), ''[[The Departed]]'' (2006), ''[[The Informant!]]'' (2009), ''[[Invictus (film)|Invictus]]'' (2009), ''[[True Grit (2010 film)|True Grit]]'' (2010), ''[[Contagion (2011 film)|Contagion]]'' (2011), [[Interstellar (film)|''Interstellar'']] (2014), ''[[Ford v Ferrari]]'' (2019), ''[[The Last Duel (2021 film)|The Last Duel]]'' (2021), ''[[Air (2023 American film)|Air]]'' (2023), and ''[[Oppenheimer (film)|Oppenheimer]]'' (2023), the last of which is his highest-grossing feature. On television, Damon portrayed [[Scott Thorson]] in the [[HBO]] biopic ''[[Behind the Candelabra]]'' (2013), for which he was nominated for a [[Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Limited or Anthology Series or Movie|Primetime Emmy Award]]. He was Emmy-nominated for his guest role in ''[[30 Rock]]'' in 2011 and hosting ''[[Saturday Night Live]]'' in 2019. He also produced the reality series ''[[Project Greenlight]]'' (2001–2015) as well as the film ''[[Manchester by the Sea (film)|Manchester by the Sea]]'' (2016). Damon has performed voiceover work in both animated and documentary films and established two production companies with Affleck, [[Artists Equity]] and the former [[Pearl Street Films]]. He has been involved in charitable work with organizations including the [[One Campaign]], [[H2O Africa Foundation]], [[Feeding America]], and [[Water.org]]. ==তথ্যসূত্ৰ== ryqkmrpppbodckk83ievue2pqt616en 616708 616706 2026-07-11T11:00:00Z Ishanjyotibora 14131 616708 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = মেট ডেমন<br />Matt Damon | image = MattDamon-byPhilipRomano.jpg | caption = ২০২৬ চনত ডেমন | birth_name = মেথিউ পেইজ ডেমন | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}} | birth_place = কেমব্ৰিজ, মাছাছুছেটছ্, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ U.S.<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birth/death place indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.--> | education = <!-- Per MOS:INFOEDU, for graduates of post-secondary schools only --> | occupation = {{hlist|অভিনেতা| চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যলেখক}} | years_active = ১৯৮৭–বৰ্তমানলৈকে | spouse = {{marriage|লুচিয়ানা বোজান বাৰাছো|৯ ডিচেম্বৰ, ২০০৫}} | children = ২ | works = | awards = | signature = Matt Damon Signature (cropped).png | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Matt Damon - The Film Programme - 17 Aug 2007 - b007w3c5.flac|title={{center|Matt Damon's voice}}|type=speech|description=From [[BBC Radio 4]]'s ''[[The Film Programme]]'', recorded August 17, 2007<ref name="bbc voice sample">{{cite episode|title=Matt Damon|series=[[The Film Programme]]|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|station=[[BBC Radio Four]]|access-date=January 8, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109011703/https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|archive-date=January 9, 2026}}</ref>}} }} '''Matthew Paige Damon''' ({{IPAc-en|ˈ|d|eɪ|m|ə|n|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Matt Damon.wav}} {{respelling|DAY|mən}}; born October 8, 1970) is an American actor, film producer, and screenwriter. He was ranked among ''[[Forbes]]''{{'}}s most [[bankable star]]s in 2007, and in 2010 was one of the highest-grossing actors of all time. He has received various [[List of awards and nominations received by Matt Damon|awards and nominations]], including an [[Academy Award]], two [[Golden Globe Awards]], and a [[Screen Actors Guild Award]],<ref>{{Cite magazine|title=2024 SAG Awards: See the Complete Winners List|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2024-sag-awards-winners-list|magazine=Vanity Fair|date=February 24, 2024|access-date=September 19, 2025}}</ref> in addition to nominations for three [[British Academy Film Awards]] and seven [[Primetime Emmy Awards]]. Damon made his acting debut in the film ''[[Mystic Pizza]]'' (1988) before gaining prominence in 1997 when he and [[Ben Affleck]] wrote and starred in ''[[Good Will Hunting]]'', which won them the [[Academy Award for Best Original Screenplay]] and the [[Golden Globe Award for Best Screenplay]]. He established himself as a [[leading man]] by starring as [[Tom Ripley]] in ''[[The Talented Mr. Ripley (film)|The Talented Mr. Ripley]]'' (1999), [[Jason Bourne]] in the [[Bourne (franchise)|''Bourne'' franchise]] (2002–2007; 2016), and [[Linus Caldwell]] in [[Ocean's|the ''Ocean's'' trilogy]] (2001–2007). He received a nomination for an [[Academy Award for Best Actor|Academy Award]] and won the [[Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy|Golden Globe Award for Best Actor]] for playing an [[astronaut]] stranded on [[Mars]] in ''[[The Martian (film)|The Martian]]'' (2015). He also acted in ''[[The Rainmaker (1997 film)|The Rainmaker]]'' (1997), ''[[Saving Private Ryan]]'' (1998), ''[[Syriana]]'' (2005), ''[[The Departed]]'' (2006), ''[[The Informant!]]'' (2009), ''[[Invictus (film)|Invictus]]'' (2009), ''[[True Grit (2010 film)|True Grit]]'' (2010), ''[[Contagion (2011 film)|Contagion]]'' (2011), [[Interstellar (film)|''Interstellar'']] (2014), ''[[Ford v Ferrari]]'' (2019), ''[[The Last Duel (2021 film)|The Last Duel]]'' (2021), ''[[Air (2023 American film)|Air]]'' (2023), and ''[[Oppenheimer (film)|Oppenheimer]]'' (2023), the last of which is his highest-grossing feature. On television, Damon portrayed [[Scott Thorson]] in the [[HBO]] biopic ''[[Behind the Candelabra]]'' (2013), for which he was nominated for a [[Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Limited or Anthology Series or Movie|Primetime Emmy Award]]. He was Emmy-nominated for his guest role in ''[[30 Rock]]'' in 2011 and hosting ''[[Saturday Night Live]]'' in 2019. He also produced the reality series ''[[Project Greenlight]]'' (2001–2015) as well as the film ''[[Manchester by the Sea (film)|Manchester by the Sea]]'' (2016). Damon has performed voiceover work in both animated and documentary films and established two production companies with Affleck, [[Artists Equity]] and the former [[Pearl Street Films]]. He has been involved in charitable work with organizations including the [[One Campaign]], [[H2O Africa Foundation]], [[Feeding America]], and [[Water.org]]. ==তথ্যসূত্ৰ== dg42j12fz571jrkcod6wqwwjh2yz8bq 616709 616708 2026-07-11T11:00:19Z Ishanjyotibora 14131 616709 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = মেট ডেমন<br />Matt Damon | image = MattDamon-byPhilipRomano.jpg | caption = ২০২৬ চনত ডেমন | birth_name = মেথিউ পেইজ ডেমন | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}} | birth_place = কেমব্ৰিজ, মাছাছুছেটছ্, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ U.S.<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birth/death place indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.--> | education = <!-- Per MOS:INFOEDU, for graduates of post-secondary schools only --> | occupation = {{hlist|অভিনেতা| চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যলেখক}} | years_active = ১৯৮৭–বৰ্তমানলৈকে | spouse = {{marriage|লুচিয়ানা বোজান বাৰাছো|December 9, 2005}} | children = ২ | works = | awards = | signature = Matt Damon Signature (cropped).png | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Matt Damon - The Film Programme - 17 Aug 2007 - b007w3c5.flac|title={{center|Matt Damon's voice}}|type=speech|description=From [[BBC Radio 4]]'s ''[[The Film Programme]]'', recorded August 17, 2007<ref name="bbc voice sample">{{cite episode|title=Matt Damon|series=[[The Film Programme]]|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|station=[[BBC Radio Four]]|access-date=January 8, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109011703/https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|archive-date=January 9, 2026}}</ref>}} }} '''Matthew Paige Damon''' ({{IPAc-en|ˈ|d|eɪ|m|ə|n|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Matt Damon.wav}} {{respelling|DAY|mən}}; born October 8, 1970) is an American actor, film producer, and screenwriter. He was ranked among ''[[Forbes]]''{{'}}s most [[bankable star]]s in 2007, and in 2010 was one of the highest-grossing actors of all time. He has received various [[List of awards and nominations received by Matt Damon|awards and nominations]], including an [[Academy Award]], two [[Golden Globe Awards]], and a [[Screen Actors Guild Award]],<ref>{{Cite magazine|title=2024 SAG Awards: See the Complete Winners List|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2024-sag-awards-winners-list|magazine=Vanity Fair|date=February 24, 2024|access-date=September 19, 2025}}</ref> in addition to nominations for three [[British Academy Film Awards]] and seven [[Primetime Emmy Awards]]. Damon made his acting debut in the film ''[[Mystic Pizza]]'' (1988) before gaining prominence in 1997 when he and [[Ben Affleck]] wrote and starred in ''[[Good Will Hunting]]'', which won them the [[Academy Award for Best Original Screenplay]] and the [[Golden Globe Award for Best Screenplay]]. He established himself as a [[leading man]] by starring as [[Tom Ripley]] in ''[[The Talented Mr. Ripley (film)|The Talented Mr. Ripley]]'' (1999), [[Jason Bourne]] in the [[Bourne (franchise)|''Bourne'' franchise]] (2002–2007; 2016), and [[Linus Caldwell]] in [[Ocean's|the ''Ocean's'' trilogy]] (2001–2007). He received a nomination for an [[Academy Award for Best Actor|Academy Award]] and won the [[Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy|Golden Globe Award for Best Actor]] for playing an [[astronaut]] stranded on [[Mars]] in ''[[The Martian (film)|The Martian]]'' (2015). He also acted in ''[[The Rainmaker (1997 film)|The Rainmaker]]'' (1997), ''[[Saving Private Ryan]]'' (1998), ''[[Syriana]]'' (2005), ''[[The Departed]]'' (2006), ''[[The Informant!]]'' (2009), ''[[Invictus (film)|Invictus]]'' (2009), ''[[True Grit (2010 film)|True Grit]]'' (2010), ''[[Contagion (2011 film)|Contagion]]'' (2011), [[Interstellar (film)|''Interstellar'']] (2014), ''[[Ford v Ferrari]]'' (2019), ''[[The Last Duel (2021 film)|The Last Duel]]'' (2021), ''[[Air (2023 American film)|Air]]'' (2023), and ''[[Oppenheimer (film)|Oppenheimer]]'' (2023), the last of which is his highest-grossing feature. On television, Damon portrayed [[Scott Thorson]] in the [[HBO]] biopic ''[[Behind the Candelabra]]'' (2013), for which he was nominated for a [[Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Limited or Anthology Series or Movie|Primetime Emmy Award]]. He was Emmy-nominated for his guest role in ''[[30 Rock]]'' in 2011 and hosting ''[[Saturday Night Live]]'' in 2019. He also produced the reality series ''[[Project Greenlight]]'' (2001–2015) as well as the film ''[[Manchester by the Sea (film)|Manchester by the Sea]]'' (2016). Damon has performed voiceover work in both animated and documentary films and established two production companies with Affleck, [[Artists Equity]] and the former [[Pearl Street Films]]. He has been involved in charitable work with organizations including the [[One Campaign]], [[H2O Africa Foundation]], [[Feeding America]], and [[Water.org]]. ==তথ্যসূত্ৰ== c7c2ws6h6kwpy5zzmmmbcpw43cn1jwo 616711 616709 2026-07-11T11:03:08Z Ishanjyotibora 14131 + 8 categories using [[WP:HC|HotCat]] 616711 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = মেট ডেমন<br />Matt Damon | image = MattDamon-byPhilipRomano.jpg | caption = ২০২৬ চনত ডেমন | birth_name = মেথিউ পেইজ ডেমন | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}} | birth_place = কেমব্ৰিজ, মাছাছুছেটছ্, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ U.S.<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birth/death place indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.--> | education = <!-- Per MOS:INFOEDU, for graduates of post-secondary schools only --> | occupation = {{hlist|অভিনেতা| চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যলেখক}} | years_active = ১৯৮৭–বৰ্তমানলৈকে | spouse = {{marriage|লুচিয়ানা বোজান বাৰাছো|December 9, 2005}} | children = ২ | works = | awards = | signature = Matt Damon Signature (cropped).png | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Matt Damon - The Film Programme - 17 Aug 2007 - b007w3c5.flac|title={{center|Matt Damon's voice}}|type=speech|description=From [[BBC Radio 4]]'s ''[[The Film Programme]]'', recorded August 17, 2007<ref name="bbc voice sample">{{cite episode|title=Matt Damon|series=[[The Film Programme]]|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|station=[[BBC Radio Four]]|access-date=January 8, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109011703/https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|archive-date=January 9, 2026}}</ref>}} }} '''Matthew Paige Damon''' ({{IPAc-en|ˈ|d|eɪ|m|ə|n|audio=LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Matt Damon.wav}} {{respelling|DAY|mən}}; born October 8, 1970) is an American actor, film producer, and screenwriter. He was ranked among ''[[Forbes]]''{{'}}s most [[bankable star]]s in 2007, and in 2010 was one of the highest-grossing actors of all time. He has received various [[List of awards and nominations received by Matt Damon|awards and nominations]], including an [[Academy Award]], two [[Golden Globe Awards]], and a [[Screen Actors Guild Award]],<ref>{{Cite magazine|title=2024 SAG Awards: See the Complete Winners List|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2024-sag-awards-winners-list|magazine=Vanity Fair|date=February 24, 2024|access-date=September 19, 2025}}</ref> in addition to nominations for three [[British Academy Film Awards]] and seven [[Primetime Emmy Awards]]. Damon made his acting debut in the film ''[[Mystic Pizza]]'' (1988) before gaining prominence in 1997 when he and [[Ben Affleck]] wrote and starred in ''[[Good Will Hunting]]'', which won them the [[Academy Award for Best Original Screenplay]] and the [[Golden Globe Award for Best Screenplay]]. He established himself as a [[leading man]] by starring as [[Tom Ripley]] in ''[[The Talented Mr. Ripley (film)|The Talented Mr. Ripley]]'' (1999), [[Jason Bourne]] in the [[Bourne (franchise)|''Bourne'' franchise]] (2002–2007; 2016), and [[Linus Caldwell]] in [[Ocean's|the ''Ocean's'' trilogy]] (2001–2007). He received a nomination for an [[Academy Award for Best Actor|Academy Award]] and won the [[Golden Globe Award for Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy|Golden Globe Award for Best Actor]] for playing an [[astronaut]] stranded on [[Mars]] in ''[[The Martian (film)|The Martian]]'' (2015). He also acted in ''[[The Rainmaker (1997 film)|The Rainmaker]]'' (1997), ''[[Saving Private Ryan]]'' (1998), ''[[Syriana]]'' (2005), ''[[The Departed]]'' (2006), ''[[The Informant!]]'' (2009), ''[[Invictus (film)|Invictus]]'' (2009), ''[[True Grit (2010 film)|True Grit]]'' (2010), ''[[Contagion (2011 film)|Contagion]]'' (2011), [[Interstellar (film)|''Interstellar'']] (2014), ''[[Ford v Ferrari]]'' (2019), ''[[The Last Duel (2021 film)|The Last Duel]]'' (2021), ''[[Air (2023 American film)|Air]]'' (2023), and ''[[Oppenheimer (film)|Oppenheimer]]'' (2023), the last of which is his highest-grossing feature. On television, Damon portrayed [[Scott Thorson]] in the [[HBO]] biopic ''[[Behind the Candelabra]]'' (2013), for which he was nominated for a [[Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Limited or Anthology Series or Movie|Primetime Emmy Award]]. He was Emmy-nominated for his guest role in ''[[30 Rock]]'' in 2011 and hosting ''[[Saturday Night Live]]'' in 2019. He also produced the reality series ''[[Project Greenlight]]'' (2001–2015) as well as the film ''[[Manchester by the Sea (film)|Manchester by the Sea]]'' (2016). Damon has performed voiceover work in both animated and documentary films and established two production companies with Affleck, [[Artists Equity]] and the former [[Pearl Street Films]]. He has been involved in charitable work with organizations including the [[One Campaign]], [[H2O Africa Foundation]], [[Feeding America]], and [[Water.org]]. ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হলিউড অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] 6a4vxenzrwpvb3b45hdx8yrgvlkem50 616718 616711 2026-07-11T11:17:06Z Ishanjyotibora 14131 616718 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = মেট ডেমন<br />Matt Damon | image = MattDamon-byPhilipRomano.jpg | caption = ২০২৬ চনত ডেমন | birth_name = মেথিউ পেইজ ডেমন | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}} | birth_place = কেমব্ৰিজ, মাছাছুছেটছ্, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ U.S.<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birth/death place indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.--> | education = <!-- Per MOS:INFOEDU, for graduates of post-secondary schools only --> | occupation = {{hlist|অভিনেতা| চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যলেখক}} | years_active = ১৯৮৭–বৰ্তমানলৈকে | spouse = {{marriage|লুচিয়ানা বোজান বাৰাছো|December 9, 2005}} | children = ২ | works = | awards = | signature = Matt Damon Signature (cropped).png | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Matt Damon - The Film Programme - 17 Aug 2007 - b007w3c5.flac|title={{center|Matt Damon's voice}}|type=speech|description=From [[BBC Radio 4]]'s ''[[The Film Programme]]'', recorded August 17, 2007<ref name="bbc voice sample">{{cite episode|title=Matt Damon|series=[[The Film Programme]]|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|station=[[BBC Radio Four]]|access-date=January 8, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109011703/https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|archive-date=January 9, 2026}}</ref>}} }} '''মেথিউ পেইজ ডেমন''' ({{lang-en|Matt Damon}}; জন্ম: ৮ অক্টোবৰ ১৯৭০) হৈছে এজন আমেৰিকীয় অভিনেতা, চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যলেখক৷ তেওঁক ২০০৭ চনত ফৰ্বছ আলোচনীয়ে "সৰ্বাধিক উপাৰ্জন নিশ্চিত কৰিব পৰা তাৰকা"ৰ তালিকাভুক্ত কৰে৷ ২০১০ চনত তেওঁ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অভিনয়-শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়৷ মেট ডেমনে একাডেমী, দুটা বাফটা, এটা গীল্ড বঁটাকে ধৰি একাধিক বঁটা আৰু মনোনয়ন লাভ কৰিছে৷<ref>{{Cite magazine|title=2024 SAG Awards: See the Complete Winners List|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2024-sag-awards-winners-list|magazine=Vanity Fair|date=February 24, 2024|access-date=September 19, 2025}}</ref> ১৯৮৮ চনত ডেমনে "মিষ্টিক পিজ্জা" নামৰ ছবিখনৰ জৰিয়তে নিজৰ অভিনয়জগতত অভিষেক ঘটায়৷ ১৯৯৭ চনত তেওঁ আৰু বেন এফ্লেকে 'গুড উইল হাণ্টিং' নামৰ ছবিখনৰ কাহিনী লিখে আৰু ডেমনে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয়ো কৰে৷ ছবিখনৰ বাবে দুয়োজনে "শ্ৰেষ্ঠ মৌলিক চিত্ৰনাট্যৰ একাডেমী" আৰু গোল্ডেন গ্ল'ব লাভ কৰে৷ ''দ্য টেলেণ্টেড মিষ্টাৰ ৰিপলি '' (১৯৯৯), জেছন বৰ্ণ ইন দ্য বৰ্ণ (ফ্ৰেঞ্চাইজি) (২০০২–২০০৭; ২০১৬), আৰু ''অ'চেনছ'' ট্ৰাইলজী (২০০১–২০০৭)ত লিনাছ কেলডৱেলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ নিজকে এজন আগশাৰীৰ ব্যক্তি হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ একাডেমী বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে আৰু ''দ্য মাৰ্চিয়ান '' (২০১৫)ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বাবে গোল্ডেন গ্ল'ব বঁটা লাভ কৰে। ''দ্য ৰেইনমেকাৰ (১৯৯৭ চনৰ ছবি)'' (১৯৯৭), ''ছেভিং প্ৰাইভেট ৰিয়ান'' (১৯৯৮), ''চিৰিয়ানা'' (২০০৫), ''দ্য ডিপাৰ্টেড'' (২০০৬), ''দ্য ইনফৰ্মেণ্ট!'' (২০০৯), ''ইনভিটাছ '' (২০০৯), ''ট্ৰু গ্ৰিট'' (২০১০), ''কণ্টাজিয়ন'' (২০১১), ''ইণ্টাৰষ্টেলাৰ'' (২০১৪), ''ফৰ্ড বন ফেৰাৰি'' (২০১৯), ''দ্য লাষ্ট ডুৱেল'' (২০২১), ''এয়াৰ'' (২০২৩), আৰু ''[[অপেনহাইমাৰ (চলচ্চিত্ৰ)|অপেনহাইমাৰ]]'' (২০২৩)। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হলিউড অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] e9yccv5c8t2tmblfbfva3ekezd1g4pw 616720 616718 2026-07-11T11:17:37Z Ishanjyotibora 14131 616720 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = মেট ডেমন<br />Matt Damon | image = MattDamon-byPhilipRomano.jpg | caption = ২০২৬ চনত ডেমন | birth_name = মেথিউ পেইজ ডেমন | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|10|8}} | birth_place = কেমব্ৰিজ, মাছাছুছেটছ্, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ U.S.<!--As per WP:LINKDIRECT and Template:infobox person, birth/death place indicates city, state, then country. No need to spell out "United States; 'U.S.' is fine.--> | education = <!-- Per MOS:INFOEDU, for graduates of post-secondary schools only --> | occupation = {{hlist|অভিনেতা| চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক|চিত্ৰনাট্যলেখক}} | years_active = ১৯৮৭–বৰ্তমানলৈকে | spouse = {{marriage|লুচিয়ানা বোজান বাৰাছো|December 9, 2005}} | children = ২ | works = | awards = | signature = Matt Damon Signature (cropped).png | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Matt Damon - The Film Programme - 17 Aug 2007 - b007w3c5.flac|title={{center|Matt Damon's voice}}|type=speech|description=From [[BBC Radio 4]]'s ''[[The Film Programme]]'', recorded August 17, 2007<ref name="bbc voice sample">{{cite episode|title=Matt Damon|series=[[The Film Programme]]|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|station=[[BBC Radio Four]]|access-date=January 8, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260109011703/https://www.bbc.co.uk/programmes/b007w3c5|archive-date=January 9, 2026}}</ref>}} }} '''মেথিউ পেইজ ডেমন''' ({{lang-en|Matt Damon}}; জন্ম: ৮ অক্টোবৰ ১৯৭০) হৈছে এজন আমেৰিকীয় অভিনেতা, চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যলেখক৷ তেওঁক ২০০৭ চনত ফৰ্বছ আলোচনীয়ে "সৰ্বাধিক উপাৰ্জন নিশ্চিত কৰিব পৰা তাৰকা"ৰ তালিকাভুক্ত কৰে৷ ২০১০ চনত তেওঁ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অভিনয়-শিল্পী হিচাপে পৰিগণিত হয়৷ মেট ডেমনে একাডেমী, দুটা বাফটা, এটা গীল্ড বঁটাকে ধৰি একাধিক বঁটা আৰু মনোনয়ন লাভ কৰিছে৷<ref>{{Cite magazine|title=2024 SAG Awards: See the Complete Winners List|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2024-sag-awards-winners-list|magazine=Vanity Fair|date=February 24, 2024|access-date=September 19, 2025}}</ref> ১৯৮৮ চনত ডেমনে "মিষ্টিক পিজ্জা" নামৰ ছবিখনৰ জৰিয়তে নিজৰ অভিনয়জগতত অভিষেক ঘটায়৷ ১৯৯৭ চনত তেওঁ আৰু বেন এফ্লেকে 'গুড উইল হাণ্টিং' নামৰ ছবিখনৰ কাহিনী লিখে আৰু ডেমনে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয়ো কৰে৷ ছবিখনৰ বাবে দুয়োজনে "শ্ৰেষ্ঠ মৌলিক চিত্ৰনাট্যৰ একাডেমী" আৰু গোল্ডেন গ্ল'ব লাভ কৰে৷ ''দ্য টেলেণ্টেড মিষ্টাৰ ৰিপলি '' (১৯৯৯), জেছন বৰ্ণ ইন দ্য বৰ্ণ (ফ্ৰেঞ্চাইজি) (২০০২–২০০৭; ২০১৬), আৰু ''অ'চেনছ'' ট্ৰাইলজী (২০০১–২০০৭)ত লিনাছ কেলডৱেলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ নিজকে এজন আগশাৰীৰ ব্যক্তি হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ একাডেমী বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে আৰু ''দ্য মাৰ্চিয়ান '' (২০১৫)ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বাবে গোল্ডেন গ্ল'ব বঁটা লাভ কৰে। তেওঁ অভিনয় কৰা কেইখনমান গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি হৈছে : ''দ্য ৰেইনমেকাৰ (১৯৯৭ চনৰ ছবি)'' (১৯৯৭), ''ছেভিং প্ৰাইভেট ৰিয়ান'' (১৯৯৮), ''চিৰিয়ানা'' (২০০৫), ''দ্য ডিপাৰ্টেড'' (২০০৬), ''দ্য ইনফৰ্মেণ্ট!'' (২০০৯), ''ইনভিটাছ '' (২০০৯), ''ট্ৰু গ্ৰিট'' (২০১০), ''কণ্টাজিয়ন'' (২০১১), ''ইণ্টাৰষ্টেলাৰ'' (২০১৪), ''ফৰ্ড বন ফেৰাৰি'' (২০১৯), ''দ্য লাষ্ট ডুৱেল'' (২০২১), ''এয়াৰ'' (২০২৩), আৰু ''[[অপেনহাইমাৰ (চলচ্চিত্ৰ)|অপেনহাইমাৰ]]'' (২০২৩)। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হলিউড অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] f8qbsk3qazfko7r0akajdbryxt1agu0 0 137919 616714 2026-07-11T11:09:55Z Dipankar Das 36094 "[[:en:Special:Redirect/revision/1360533629|Kuwaritol]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 616714 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  {{Infobox settlement | name = কুঁৱৰীটোল | other_name = | settlement_type = town | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | nickname = | pushpin_map = <!--India Assam#India--> | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Assam, India | pushpin_label_position = right | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Assam]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Nagaon]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_m = | elevation_footnotes = | population_total = | population_as_of = | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 782136 | area_code = 03672 | area_code_type = Telephone code | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]] | registration_plate = AS- | blank1_name_sec1 = Coastline | blank1_info_sec1 = {{Convert|0|km|mi}} | blank_name_sec2 = Nearest city | website = | footnotes = | demographics1_info1 = [[Assamese language|Assamese]] }} '''কুঁৱৰীটোল''' ({{Lang-en|Kuwaritol}}) হʼল [[অসম]]ৰ [[নগাঁও]] জিলাৰ কলিয়াবৰ ৰাজহ চক্ৰৰ অন্তৰ্গত এখন গাঁও আৰু স্থানীয় প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ। ই [[কলং নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। == অৱস্থান == কুঁৱৰীটোলৰ পৰাই ৩৭ নং (ক) ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ আৰম্ভ হয়।<ref>{{Cite web|url=http://morth.nic.in/writereaddata/sublink2images/NH_StartEnding_Station8634854396.htm|title=Archived copy|accessdate=20 July 2011|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20090410062034/http://morth.nic.in/writereaddata/sublink2images/NH_StartEnding_Station8634854396.htm|archivedate=10 April 2009}} National Highways start and end points</ref> ই গাঁওখনক ২৩&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰৈত অৱস্থিত, [[তেজপুৰ]] চহৰৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে। == তথ্য উৎস == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.india9.com/i9show/Kuarital-66760.htm About Kuwaritol] {{Nagaon district}} [[শ্ৰেণী:নগাঁও জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] byaq2w3yuuacwh0kk0me1vsiv0moto6 616716 616714 2026-07-11T11:15:00Z Dipankar Das 36094 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616716 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কুঁৱৰীটোল | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Assam#India--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Assam, India | coordinates = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|জিলা]] | subdivision_name2 = [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Assamese language|Assamese]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 782136 | area_code_type = Telephone code | area_code = 03672 | registration_plate = AS- | blank1_name_sec1 = Coastline | blank1_info_sec1 = {{Convert|0|km|mi}} | blank2_name_sec1 = Nearest city | blank2_info_sec1 = [[Tezpur]] | blank3_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank3_info_sec1 = [[Kaliabor]] | website = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]] | footnotes = }} '''কুঁৱৰীটোল''' ({{Lang-en|Kuwaritol}}) হʼল [[অসম]]ৰ [[নগাঁও]] জিলাৰ কলিয়াবৰ ৰাজহ চক্ৰৰ অন্তৰ্গত এখন গাঁও আৰু স্থানীয় প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ। ই [[কলং নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। == অৱস্থান == কুঁৱৰীটোলৰপৰাই ৩৭ নং (ক) ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ আৰম্ভ হয়।<ref>{{Cite web|url=http://morth.nic.in/writereaddata/sublink2images/NH_StartEnding_Station8634854396.htm|title=Archived copy|accessdate=20 July 2011|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20090410062034/http://morth.nic.in/writereaddata/sublink2images/NH_StartEnding_Station8634854396.htm|archivedate=10 April 2009}} National Highways start and end points</ref> ই গাঁওখনক ২৩ কিলোমিটাৰ দূৰৈত অৱস্থিত, [[তেজপুৰ]] চহৰৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে। == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.india9.com/i9show/Kuarital-66760.htm About Kuwaritol] {{Nagaon district}} [[শ্ৰেণী:নগাঁও জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] nh4y48zz0ehcp3ldmyrzz15rbskxdkx 0 137920 616715 2026-07-11T11:10:46Z Dipankar Das 36094 [[কুঁৱৰীটোল]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 616715 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কুঁৱৰীটোল]] e5vf7pyitltay3w9fm8rh68zzrvw7pi 828 137921 616719 2026-07-11T11:17:33Z Psneog 141 নতুন পৃষ্ঠা: -- Extra conversion data used by Module:Convert. -- -- [[Module:Convert/data]] defines all units and is transcluded in all pages -- where [[Module:Convert]] is used. Testing new units by editing that module -- would invalidate the cache for all affected pages. -- -- For quick changes and experiments with new units, this module can be edited. -- Since this module is transcluded in only a small number of pages, changes -- should cause little server overhead an... 616719 Scribunto text/plain -- Extra conversion data used by Module:Convert. -- -- [[Module:Convert/data]] defines all units and is transcluded in all pages -- where [[Module:Convert]] is used. Testing new units by editing that module -- would invalidate the cache for all affected pages. -- -- For quick changes and experiments with new units, this module can be edited. -- Since this module is transcluded in only a small number of pages, changes -- should cause little server overhead and should propagate quickly. -- -- If a unit is defined in the data module, any definition here is ignored, -- so defining the same unit in both modules is not an error. -- A unit defined here can refer to units that are also defined here, and -- can refer to units defined in the data module. -- -- Periodically, those extra units that are wanted permanently can be removed -- from here after being added to [[Module:Convert/data]]. local extra_units = { ["bit"] = { _name1 = "bit", _symbol = "bit", utype = "information", scale = 0.125, prefixes = 1, default = "B", link = "Bit", }, ["CH"] = { name1 = "chain", symbol = "ch", utype = "length", scale = 20.1168, default = "ft m", subdivs = { ["ft"] = { 66, default = "m" }, ["li"] = { 100, default = "m" }, ["yd"] = { 22, default = "m" } }, link = "Chain (unit)", }, ["li"] = { name1 = "link", symbol = "li", utype = "length", scale = 0.201168, default = "cm", link = "Link (unit)", }, ["MI"] = { name1 = "mile", symbol = "mi", utype = "length", scale = 1609.344, default = "km", subdivs = { ["CH"] = { 80, default = "km" }, ["chlk"] = { 80, default = "km" }, ["chain"] = { 80, default = "km" }, ["chainlk"] = { 80, default = "km" }, ["ft"] = { 5280, default = "km" }, ["furlong"] = { 8, default = "km" }, ["yd"] = { 1760, default = "km" } }, }, ["NMlk"] = { name1 = "[[nautical mile]]", symbol = "[[Nautical mile|NM]]", utype = "length", scale = 1852, default = "km mi", link = "", }, } return { extra_units = extra_units } 8zavfwijh8xr3o91qmrjixrnrng7utx 3 137922 616722 2026-07-11T11:18:25Z Jules* 41186 পৃষ্ঠা [[সদস্য বাৰ্তা:XorcWt]]ৰ পৰা [[সদস্য বাৰ্তা:Rimushh]]লৈ Jules*য়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/XorcWt|XorcWt]]" to "[[Special:CentralAuth/Rimushh|Rimushh]]" 616722 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সদস্য বাৰ্তা:Rimushh]] ryabw7ty5cq2euhtm1c23xdgrmi832a 10 137923 616731 2026-07-11T11:51:38Z Dipankar Das 36094 + 616731 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Nagaon district |title = [[নগাঁও জিলা]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = |group1 = চহৰ আৰু </br>নগৰসমূহ |list1 = * [[ছোট হয়বৰ]] * [[ধিং]] * [[ডিমৰুগুৰি]] * [[কলিয়াবৰ]] * [[কামপুৰ]] * [[কঠিয়াতলি]] * [[কুঁৱৰীটোল]] * [[নগাঁও]] <small>(জিলা সদৰ)</small> * [[পুৰণিগুদাম]] * [[শিলঘাট]] |group2 = গাঁওসমূহ |list2 = * [[আইভেটি, নগাঁও|আইভেটি]] * [[বাৰপূজীয়া]] * [[বৰুৱাটী]] * [[হাটবৰ]] * [[লতাইমাৰী]] * [[মোৱামাৰী]] * [[নখুঁটি]] * [[ৰহা]] * [[তেলিয়া, ভাৰত|তেলিয়া]] |group3= নিৰ্বাচনী </br>সমষ্টিসমূহ |list3 = {{Navbox|child |groupwidth=6.5em |groupstyle=padding-left:0.5em;padding-right:0.5em;font-weight:normal; |group1= [[লোকসভা]] |list1= * [[কলিয়াবৰ (লোকসভা সমষ্টি)|কলিয়াবৰ]] |group3= [[বিধানসভা]] |list3 = * [[বঢ়মপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|বঢ়মপুৰ]] * [[ধিং বিধানসভা সমষ্টি|ধিং]] * [[কলিয়াবৰ বিধানসভা সমষ্টি|কলিয়াবৰ]] * [[নগাঁও–বটদ্ৰৱা বিধানসভা সমষ্টি|নগাঁও–বটদ্ৰৱা]] * [[ৰহা বিধানসভা সমষ্টি|ৰহা]] * [[ৰূপহীহাট বিধানসভা সমষ্টি|ৰূপহীহাট]] * [[চামগুৰি বিধানসভা সমষ্টি|চামগুৰি]] }} }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Align|right|{{Check completeness of transclusions}}}} {{collapsible option}} }} [[Category:Assam district templates]] </noinclude> hbjej0vyw9bp0cz4tre1lmberx9xp5e